MATERI 
Garis singgung lingkaran a. Garis singgung persekutuan di dalam b. Garis singgung persekutuan di luar  Lingkaran dalam dan luar segitiga a. Lingkaran dalam segitiga b. Lingkaran luar segitiga

GARIS SINGGUNG LINGKARAN  Garis AB merupakan garis singgung lingkaran pada titik B, sehingga jari-jari OB tegak lurus terhadap garis singgung AB, maka panjang OA dapat dihitung dengan teorema Pythagoras.

O‡ A B OA2 = OB2 + AB2 AB2 = OA2 .OB2 OB2 = OA2 .OA2 .

Garis Singgung Persekutuan dalam A My B yN AB = Garis singgung persekutuan dalam MN = Garis pusat persekutuan .

( r1 + r2 )2 . AB = CN AB2 = MN2 .C A r2 r1 My B yN r2 AB adalah garis singgung persekutuan dalam.

Garis Singgung Persekutuan Luar My yN B A AB = Garis singgung persekutuan luar MN = Garis pusat persekutuan .

r2 )2 .My r1 C A yN r2 B AB adalah garis singgung persekutuan luar. AB = CN AB2 = MN2 .( r1 .

.

Lingkaran Dalam segitiga C b E r O D a A F c B .

C b E D a r O A F c B Titik pusat lingkaran dalam adalah titik perpotongan garis bagi sudut sudut segitiga. keliling segitiga = 2s atau s = ½ ( a + b + c ). Keliling ¨ ABC = a + b + c = 2s Jadi. .

maka : r = Luas : ½ keliling atau r = L/s AF = AE = s .c .b CE = CD = s .a BF = BD = s .Luas segitiga = ½ alas x tinggi . atau = ˜ s(s ² a )(s ² b)(s ² c ) Jika jari-jari lingkaran dalam adalah r.

Lingkaran Luar segitiga C R A O y B .

maka : R = abc / 4L atau .Titik pusat lingkaran luar segitiga adalah titik potong garis sumbu sisi-sisi segitiga OA = OB=OC = jari-jari lingkaran luar. Jika jari-jari lingkaran luar adalah R. R = abc : 4L .

.

garis AB merupakan garis singgung. Panjang OA = 13 cm dan jari-jari OB = 5 cm. ‡ O B A .Soal 1 Pada gambar di bawah. Hitunglah panjang garis singgung AB.

52 = 169 . Jadi. .Pembahasan : Perhatikan ¨ OAB siku-siku di titik B AB2 = OA2 .25 = 144 AB = ¥ 144 = 12 cm.OB2 = 132 . panjang garis singgung AB = 12 cm.

.Soal 2 A My B yN Jika : AM = 6 cm . BN = 3 cm dan MN = 15 cm Tentukan panjang garis singgung AB.

Pembahasan : A My B yN AB2 = MN2 -( r1 + r2 )2 = 152 .( 6 + 3 )2 = 225 ² 81 = 144 AB = ¥ 144 = 12 cm .

. BN = 6 cm dan MN = 25 cm Tentukan panjang garis singgung AB.Soal 3 My yN B A Jika : AM =13 cm .

r2 )2 = 252 .6 )2 = 625 ² 49 = 576 AB = ¥ 576 = 16 cm .Pembahasan : My yN B A AB2 = MN2 -( r1 .( 13 .

panjang PQ = 9 cm.Soal 4 R Pada gambar di samping. S T P U Q . Hitunglah panjang jari-jari OU. QR = 15 cm.

PQ2 = 152 .122 = 225 .Pembahasan : PQ = 12 cm dan QR = 15 cm PR2 = QR2 .144 = 81 PR = ˜ 81 = 9 cm .

panjang jari-jarinya adalah 3 cm. QR = 15 cm dan PR = 9 cm Rd = Luas ABC : ½ keliling = ( ½ x PQ x PR ) : ½ ( PQ + PR + QS ) = ( ½ x 12 x 9 ) : ½ ( 12 + 9 + 15 ) = 54 : 18 = 3 cm. Jadi. .Pembahasan : PQ = 12 cm.

122 = 225 .Cara cepat : PQ = 12 cm dan QR = 15 cm PR2 = QR2 . .144 = 81 PR = ˜ 81 = 9 cm Rd = ½ ( PQ + PR ² QR ) = ½ ( 12 + 9 ² 15 ) = 3 cm.PQ2 = 152 .

Hitunglah panjang jari-jari OP. R O‡ P Q . panjang QR = PR = 13 cm.Soal 5 Pada gambar di samping. panjang PQ =10 cm.

Pembahasan : R O‡ P S Q PQ = 10 cm dan PR = QR = 13 cm RS2 = PR2 .52 = 169 .PS2 = 132 .25 = 144 PR = ˜ 144 = 12 cm .

.04 cm.R O‡ P S Q RL = ( abc ) : 4 L = ( 10 x 13 x 13 ) : ( 4 x ½ x 10 x 12 ) = 1690 : 240 = 7.04 cm Jadi. jari-jarinya adalah : 7.

Soal 6 Pada gambar di samping. panjang PQ =8 cm. PR = 15 cm. Hitunglah panjang jari-jari lingkaran luar. R O‡ P Q .

Pembahasan : R O‡ P Q PQ = 8 cm dan PR = 15 cm QR2 = PQ2 + PR2 = 152 + 82 = 225 + 64 = 289 QR = ˜ 289 = 17 cm .

5 cm.5 cm. Jadi panjang jari-jari lingkaran adalah 8.R O‡ P Q PQ = 8 cm. PR = 15 cm dan QR = 17 cm Rd = ½ QR = ½ x 17 = 8. .

BN = 3 cm dan AB = 24 cm Tentukan jarak kedua pusatnya (MN).Soal 7 A My yN B Jika : AM = 7 cm . .

jarak titik pusatnya = 26 cm.Pembahasan : A My B yN MN2 = AB2 + ( r1 + r2 )2 = 242 + ( 7 + 3 )2 = 576 + 100 = 676 MN = ¥ 676 = 26 cm Jadi. .

Soal 8 My yN B A Jika : AM =4 cm . BN = 2 cm dan MN = 10 cm Tentukan panjang garis singgung AB. .

79 cm.( 4 .2 )2 = 100 ² 4 = 96 AB = ¥ 96 = 9. .79 Jadi.r2 )2 = 102 .Pembahasan : yN B A M y AB2 = MN2 -( r1 . panjang AB = 9.

MN = 26 cm dan AB = 24 cm Tentukan panjang jari-jari BN.Soal 9 A M y B y N Jika : AM = 7 cm . .

Pembahasan : MN2 = AB2 + ( r1 + r2 )2 262 = 242 + ( 7 + r )2 676 = 576 + ( 7 + r )2 ( 7 + r )2 = 676 ² 576 = 100 ( 7 + r ) = ˜ 100 = 10 7 + r = 10 r = 10 ² 7 r = 3 Jadi. . jari-jari BN adalah 3 cm.

AB = 12 cm dan MN = 13 cm Tentukan panjang AM. .Soal 10 My yN B A Jika : BN = 2 cm .

.r2 )2 = MN2 .Pembahasan : ( r1 .AB2 ( r1 .2 )2 = 169 .122 ( r1 .2 = 5 r1 = 5 + 2 = 7 Jadi.144 = 25 ( r1 .2 )2 = 132 .2 ) = ˜ 25 r1 . panjang jari-jari AM = 7 cm.

maka : AB2 = MN2 .( r1 + r2 )2  Jika AB garis singgung persekutuan luar. maka : AB2 = MN2 .Catatan Khusus  Jika AB garis singgung persekutuan dalam.r2 )2 .( r1 .