SEPISAN LAN PUNGKASAN Wektu kuwi aku lagi muggah kelas 5.

Nalika mlebu kelas, ana murid anyaran lanang sing teka saka papan adoh. Nanging murid anyar kuwi ora biyasa. Dheweke duwe cacat awak. Sikile sengkleh siji sing tengen, awake gering, lan rambute rada arang, nyaris gundul. Pokoke mesakake banget perawakane. Ing dina sepisan muggah kelas kuwi, Bu Guru ndawuhi saben murid kanggo ngenalkake awake dhewe-dhewe ing ngarep kelas.. saiki gilirane cah anyaran lanang mau ngenalkake awake. Dheweke digeguyu kanca-kanca liyane, kelas dadi rame, bocah-bocah padha cekakakan. Bu Puji, wali kelasku ndawuhi murid-murid meneng. Nanging yo dasare bocah tetep ora bisa meneng, bocah-bocah ngempet ngguyu nganti rupane abang. Maksude kareben ora diseneni Bu Guru. Mlakune cah anyaran mau nagnti keseret-seret. Wektu dheweke ngadek sikile gemeter. Ing ngarep kelas, banjur dheweke ngenalke awake. ” Je . . jeneng . . jenengku . . Ad . . Adri ” jarene gagap. ” A . . aku . . sa . . saka . . ess . . SLB Harapan 1 .” Kanca-kanca sing awit mau ngempet ngguyu, dadi ribut. Sanajan mengkono anggone Adri ngomong tetep diteruske. Ana rasa mesakake sumelip ing atiku. Adri mesti mangkat paling gasik ning sekolah. Sesuk esuk, pas Adri lagi mlaku karo nggawa buku saktumpuk, sikile disandung karo kancaku sing gaweane ngenyek Adri. Dheweke tiba, bukune morak-marik ning jubin. Atiku trataban weruh kedadean kuwi. Ora ana sij-sijia kancaku sing arep nulungi Adri. Malah padha nggeguyu, ana sing mung ndeloki kanthi rasa jijik. Aku langsung ngadek, aku arep nulungi Adri karo mberesi bukubukune Adri sing morak-marik mau. Adri banjur ngucapkake maturnuwun karo aku, tangane isih ngebut-ngebutke klambine sing reged. Ing sekolah, Adri ora nduwe kanca. Kanca-kanca sing lanang malah pada ngenyeki awake Adri. Ana sing ngenyek nganggo omongan lan ana sing ngenyek karo niru-niru solah bawane Adri. Nalika kanca-kanca sing wedhok ora gelem cedhak-cedhak karo Adri. Amarga perawakane Adri sing cacat mau. Wiwit prastawa pas aku nulungi Adri, dheweke dadi seneng nyedhaki aku. Adri wis nganggep aku dadi kancane. Aku yo narima wae, kanggo aku kabeh kuwi kancaku. Aku ora mbeda-bedakake kanca. Nanging aku ora cedhak-cedhak banget karo Adri, mung kanca biyasa. Soale aku nduwe kanca kenthel dhewe. Aku ora ngerti nek Adri nganggep aku dudu kanca biyasa. Nganti ing sawijining dina, pas aku lan kanca-kanca kenthelku lagi padha ngumpul, Adri teka banjur srawung marang aku lan kanca-kanca. Pas aku lan kanca-kanca jajan, yo ditutke karo Adri. Pokoke ning endi-endi aku lan kanca-kancaku ditutke. Wis ngrasa rak kepenak, aku ngusir Adri nanging carane alus. Adri malah saya nyedhaki aku, aku sing lagi sensitif dadi mbentak Adri. Karo kaget, Adri mlayu mboh ning endi. Udakara patang wulan sakbanjure kuwi, Adri wis seminggu ora mlebu sekolah. Aku dadi goreh. Pikiranku ngentha-entha ngapa Adri ora mlebu sekolah nganti seminggu lan ora ana kabar ngenani Adri. Bali sekolah, aku sakanca sekelas nggoleki omahe adri kanggo mastikake kabare Adri. Aku lan kanca-kanca njaluk alamat omahe Adri marang Bu Guru. Aku lan kanca-kanca mlaku muter-muter nggoleki alamat omahe Adri. Nganti tekan ing perumahan gedhe. Omah-omahe megah kaya gedung. Banjur dhewe tekan ing ngarep omah sing ora kalah gedhene karo tanggane. Aku ndodog lawang omahe sing gedhe dhuwur saka kayu jati. Ora let suwe, saka njero, ibuke Adri mbukake lawang. Ibune nduwe paras sing

Dheweke pengen banget mlebu sekolah umum kanggo nggolek kanca. Sanajan mengkno. Aku wis ora bisa ngmong apa-apa. Pikiranku wis ning endi-endi. aku lan kanca-kanca liyane nangis ing kono. Teka-teka Bu Neli takon. ”Lha Bu. Adri ora tau isin utawa ngeluh karo keadaane. ” Sadurunge lunga.” Aku mbuka lipetan kertas mau. Wis pirang-pirang kali Adri nglakoni terapi. Adri ora nduwe kanca. mripate nerawang ing langit-langit omah. Aku sakanca-kanca isih mlengo ndhelok omahe Adri sing megahe kaya gedung. Dadi Adri wis meninggal ? Ngopo cepet banget ? Aku durung sempet njaluk ngapura marang Adri. ” Dri. nanging mripatne kethok bengkak kaya bar nangis. Adri wis ditinggal Bapake wiwit umur 6 taun. . atiku wis dagdigdug ora karuan.” wangsulane Bu Neli. Kanthi rasa ora percaya. Dek Olin pancen kanca sepisan lan pungkasane Adri. Aku ndredeg. malah sahabate.. ” Wiwit cilik. aku nangis sesenggrukan maneh ing kono. Sadurunge Adri sekolah ning SLB. saiki Adri ting pundi? ” pitakonku nyela critane Bu Neli. Adri pengen ngucapake maturnuwun amarga Dek Olin gelem dadi kancane Adri. Bu Neli. Karo ngomong mripate mbrambang. aku njaluk ngapura yo . karo ngombe obat-obatan saka dokter utawa obat-obatan tradisional kayata jamu. gara-gara bapak nduwe penyakit sing padha karo Adri. Aku wis ora sabar. ” Adri wis nyusul Bapake. Nyatane Adri isih nganggep aku kancane. Biyasane wong-wong padha ora gelem cedhakcedhak Adri amarga perawakane sing cacat. Ibune Adri nalika crita mandheg sedela.ayu. Atiku trenyuh. Ibune crita nalika wiwit cilik Adri duwe penyakit sing serius. ” critane Ibune Adri. ”Iki ndak Dek Olin?” Aku manthuk alon. Ibune Adri manggakake dhewe mlebu. Adr pesen karo Ibu kareben surat iki diaturake Olin. Ibune Adri wis ngerti tekane dhewe arep nakoni Adri. Bu Neli malah nunduk. Banjur Bu Neli maringi lipetan kertas saka kantonge.” Dening : Geraldine Mariauli Banurea .

Ngusap luh neng pipine. Aku jan lagi buneg tenan lho. preeet. Suara pret." Teta jenenge ponakanku mau. "Besok Pak Dhe belikan yang namanya celana kodok ya? Tahu enggak kamu?" Jawabane ponakanku mung gedhek-gedhek.. blaik. basa padinane campur.. kathok kodhok kuwi istimewa banget. Pancen bocah jaman saiki basa jawa sing alus ora padha ngerti.. banjur ambune wah. Banjur miwiti nganggo basa Indonesia. Mulane ing kulawargane adhiku. Letug ngebrok! Letug ngebrok!" Mboko siji kanca-kancaku padha mlayu nyingkiri aku karo nutup irunge.." Aku banjur mlaku nyedhaki ponakanku sing umure durung ana limang taun. Bojone durung mulih saka nyambut gawe.. njekut sinau nyiapake ujian komprehensif.. dak neng-nengane. Dineng-nengi ben ora ngganggu.. Sawatara crita bab kathok kodhok.. Teta mau dibelikan baju baru ... Malah luwih akeh padha nganggo basa Indonesia.wee.. Nanging. dijaga anakku iki... Iki gawe jengkele ibune sing lagi sibuk nyiapake mulang. dheweke banjur ketok lega.weeee....... "Besok Pak Dhe belikan ya. Tangise ora kaya biyasane. tulung ya. "Kenapa menangis terus Teta? Apa karena dinakali Mama?" "We.mau enggak?" Krungu jawabanku mau.. Kan kasihan kalau adik nangis terus. Aku mung bisa nangis nggugug ditinggal kanca-kancaku.. Aku banjur crita marang ponakanku ngenani kathok kodhok kuwi. Mbok menawa bapak ibune mung durung sempat wae. senajan ta isih mimbik-mimbik manja banget.Mama sedang sibuk tuh.jan ora karuwan! Kanca-kancaku banjur padha bengok alok: "Oeeee.we. Saben bocah yen krungu tembung kathok kodhok bisa banjur senenge ora mekakat. Mergane yen dienggo anget tur ora mlotrak-mlotrok. nanging wis migunakake tembung Papa utawa Mama. Bocah-bocah uga wis ora nyebut rama utawa ibu marang wongtuwane. . Rasane lucu yen aku nyoba nganggo basa jawa sing alus.preet. "Kang Letug.Cerkak: KATHOK KODHOK Dening Tangkisan Letug Ponakanku sing cilik dhewe lagi nangis... "Udah yah. Dene anak-anake liyane wis padha mlebu neng kamare dhewe-dhewe. Aku dolanan ingkling karo kanca-kancaku neng ngomah." Panjaluke adhiku wadon iki.. "Ya." Aku omong nganggo basa Indonesia. Kathok kodhok dadi favorite bocah-bocah. Bocah-bocahe padha ora seneng.. kepengin ditukokake klambi anyar. Ora ngerti apa kuwi sing jenenge kathok kodhok. ing tengah-tengahe dolanan ingkling. Kamangka dhek jaman cilikanku. pikiranku kelingan dhek jaman semana aku duwe kathok kodhok sing anyar. aku ngebrok (ngising neng kathok).

aku mung bisa ngguyu dhewe. Lan aku banjur meneng anggonku nangis. sepira begjane wong neng alam donya yen akeh sing isih padha bisa gumuyu uga ngresiki reregeding urip bebrayan. Ibuku ora wegah nyedhaki ambune regedanku. ngresiki reregedaning anak. sing nyedhaki aku ora liya ya ibuku. Aku banjur dicandhak digawa menyang wc. Aku mandeng ibu sing isih gumujeng lan gawe tentreme atiku. Ibuku ora duka weruh kathok kodhok anyarku dadi reged. Ora let suwe.Aku nangis merga kathok kodhokku sing anyar dadi reged kena abyuran saka wetengku. Yen ing kulawarga isih ana ibu sing bisa gumuyu. Kelingan pengalaman mau. Aku ora dinesoni. Kathok kodhokku sing anyar wis reged lan mambu. Ibuku ora wegah ngresiki regedanku. . Ibuku ora wegah nyandhak awakku lan nyawiki aku. nanging. Ibuku malah mung gumujeng. Nanging aku bisa nemu gumuyune ibu sing ora ilang saka rasaku.

lan uga kesel jiwane. Tanpa Lasirin wis kena dipesthekake yen Mangun Budaya ora bakal payu tanggapan. Jan ala tenan. Dheweke ngerti banget underan perkarane. “Apa Pakdhe Lasirin kudu tak peksa munggah panggung maneh ya? Ah! Sajake nglengkara. akandhang langit akemul mega. Suwene-suwe ora payu tanggapan babar pisan. Bola-bali wis klakon yen rombongan kethoprak kuwi pinuju pentas nanging tanpa Lasirin.Wusana dheweke klakon dadi bintang panggung. Wis ben. “Eeeee…. Nanging dheweke lali yen kahanan ragane wis ora kena diajak kompromi. Apa maneh isih kudu ngonthel sepeda tumuju menyang lokasi pentase. Anggone nembang mesthi dikantheni njoged pethakilan sing katon unik lan nganyelake. Rombongan Kethoprak Mangun Budaya klakon kelangan bintange. tetembangane. Lasirin banjur nembang lelagon sing dipesen penonton lumantar tulisan ing dluwang sasuwek sing dikatutake njero wungkusan lan amplopan mau. sing kepengine mung kudu kepranan atine awit saka geculane. paribasane mbuwak mbuntel. Mula dheweke banjur kepeksa prei ora kuwagang munggah panggung maneh. Banjur isih kudu nebar panglipur marang para penontone. luwih-luwih dadi dhagelan. Umure pancen wis ngancik eketan munggah. Lasirin kaya-kaya minangka suksmane rombongan kuwi. yakuwi kepengin mangun bale somah karo sawijining kenya nunggal kampunge. Minangka ijole. Upama dheweke munggah panggung tanpa lorengan ngono para penonton wis mesthi ngguyu kepingkel-pingkel.Lasirin Dhagelan Kethoprak Dening: Masdjup (Ki Dhalang Sulang) Paitane Lasirin ora liya ya mung saka rupane sing kawit biyen mula wis katon lucu. nanging wose padha marem banget atine. Dene sabab musababe ora liya marga dheweke wis katon lara-laranen dipangan taun. sanadyan dikantheni bengkerengan adu gurung karo pimpinan rombongan kethoprak luwih dhisik. Nanging bebasan dheweke mung keplok tangan sisih. Huh! Kesel! Dheweke pancen kesel tenan. Sing ditanggap iki ora mung dhagelan thok lho lur. Yen Lasirin wis tumandang ngono kuwi.. Upama ora krana wis dadi sandhang pangane wiwit enom hengga seprene mono. Karo maneh yen dheweke tetep ngaya lan nekad penthalitan kuwi arep nggolekake sapa? Lha wong ya ora anak ora bojo wae! Kasunyatane dheweke pancen wis ora duwe kulawarga babar blas. sahengga saya surut pamore. Lasirin pancen wis dadi dhuweke masyarakat pandhemen kethoprak ing wewengkon kono. Pak Bandi minangka jejere ketua rombongan kaya-kaya kentekan akal kanggo nguripake suksmane rombongan kethoprake. nanging kethoprak komplit. lan solah tingkahe Lasirin ing panggung. Kesel ragane. Ora ana baguse sithik-sithika. Sanadyan durung nate nglakoni dadi seniman kethoprak. Sadurunge manggon ing desane sing saiki kuwi. Mula ora kurang sing banjur padha mangkas bayaran tanggapane. Malah-malah amarga saking moncere. jajanan. dalem nyuwun kali damar Gusti…… mesakaken lare-lare sami kecalan sandhang patedhanipun. Njur kepriye caraku kanggo mbalekake nyawane Mangun Budaya? Wis tak jajal golek gantine Pakdhe Lasirin kanggo dhapukan dhagelan. ketua rombongan sing saiki. karepe dhewe. Apa maneh rupa. mesthi melu munggah pangung. . Kena-kenoa. wola-wali meh saben wengi. Jenenge saya moncer. nanging dhapukan sing lowong mung minangka pendhagel. penonton saya kranjingan lan gemes banget. Mbok menawa jalaran rupa gawan bayine sing katon ala lan lucu kuwi. Sing nonton dadi sepi. Mung wae sajake atine wis kadhung sengkleh ing bab donyane katresnan. Ndilalah penonton padha nampa kathi senenge ati. janjane dheweke wis wegah banget munggah panggung. malah ora kurang sing padha nguncali amplopan isi dhuwit kanggo saweran. katimbang nyebut jeneng resmi rombongane: Sandiwara Kethoprak Mangun Budaya”. sing nanggap lan penontone pisan mesthi kuciwa. Gusti…” ngono pisambate Pak Bandi ing batin. Nek pengin nanggap khusus dhagelan Lasirin ya sesuk wae. wong-wong padha luwih gampang nyebut kanthi jeneng “Kethoprak Lasirin”. nang. Dheweke nekad nglamar dadi anggota rombongan kuwi. sangsaya ketara pupus panalare. nalikane penonton padha alok supaya dheweke terus wae anggone ndhagel. kepuyuhpuyuh. Lasirin diangkah supaya terus tetembangan lan jejogedan sewengi natas. Nanging ya kudu mbayar dhewe lho gus. “Nonton kethoprak Mangun Budaya nek gak ana Lasirin padha karo ora! Mulih mulih!” ngono aloke penonton. nyatane ora kepangan dening para penanggap lan pandhemen. Ya ora jeneng mokal yen ana prawan sing nolak katresnane. para penonton malah nanggapi pating blerok sing ora jelas basane. Mbah Mangun gelem nampa panglamare Lasirin. Wusana dheweke minggat saparan-paran. Banjur para penonton padha iwut nguncali wungkusanwungkusan wujud apa wae. Cekake. Kenya sing dituju prana kuwi babar pisan ora nimbange katresnane. yu. wong kleyang kabur kanginan. Uripe mung bakal diudhokake kanggo wong akeh. Penyakit tuwane arupa loyo lan watuk mengi saya ngrembaka. Jare biyen dheweke ya duwe pengankah kaya wong wong akeh kae. Ndhagel. Sing nanggap uga melu gela. Tekade arep mbujang selawase. bapake Pak Bandi. ora nganggo lakon-lakonan ya ora apa-apa paribasane. Ing wektu-wektu iki pancen Lasirin kerep lowok ora melu manggung. Mula saben rombongan kethoprake entuk tanggapan. Nganti tumeka sawijining desa sing nduwe rombongan kesenian kethoprak Mangun Budaya kuwi. Aweh panglipur marang sapa wae lumantar ndhagele ing panggung. Bandha ora gableg. malah sok nganti kepentut-pentut. Bebasan dheweke kuwi tanpa dhangka tanpa sengkan. si Marno Singkek kuwi. sithik baka sithik Lasirin bisa mersudi kabisane ing babagan gecul-geculan. Lasirin nekad nyaguhi. Nalika samana sing dadi tetuwanggane Kethoprak Mangun Budaya ora liya Mbah Mangun. Rokok. dheweke ora nate ngandhaake asal usule. Mung wae ana sing nate krungu riwayat asmarandanane. Dhuh Gusti. kesel pikirane. gene kethoprake dadi mati? Ora ana liya mung kajaba Dhagelan Lasirin sing klakon pensiun kuwi. Lasirin ora nate keri. yen perlu hengga puput nyawane. he he he he he….” ngono wangsulane Lasirin karo plerak-plerok nggregetake. Krungu wangsulane Lasirin ngono mau. banjur katon siji baka siji padha bali kanthi nggawa ganjelan kuciwa ing ati. le.

Dheweke ora tega marang nasibe kanca-kancane yen nganti padha kaliren krana wis ora payu tanggapan. Bebasan kaya dene nyandhung kembang cempaka sawakul-wakul gedhene. Pak Dhe? Yen ora ana sing nanggap.”Luwih becik sisa umur iki tak anggo aweh pitulung marang bala-bala mbabungan kae”.. “Bisa! Aku yakin sampeyan bisa ngayahi kaya wingi uni. Wis ta. Ngepasi dina pengetan ari kamardikan pitulas Agustusan ing kutha kecamatane. Kekarone dadi meneng-menengan. Pak Bandi unjal ambegan. lan ora nggigil maneh…. aku welasana. Ing batine dumadakan tuwuh perang tandhing swara loro saka njero sing padha sorane. Mula Lasirin uga ora dijawil. Pak Bandi saya mantep yen pentas ing kutha kecamatane ora perlu nganggo dhagelan Lasirin.. Ya mung iki siji-sijine syarat-sarengat amrih pakumpulan kethoprak Mangun Budaya bali moncer. Pak Dhe! Tak sanggupi. Kosok balen karo Pak Bandi. “Sarate apa. Yen pancen ngono tenan. aku gelem bali manggung….. Banjur panyawange dibuwang metu adoh maneh. Luwih-luwih sedina sadurunge. saben ana tanggapan… aku kudu diparani…. dheweke malah rumangsa dosa marang kanca-kancane ngethoprak kabeh.”. aku isih dibutuhake kanca-kanca…. Uga bisa aweh panglipur marang sagunging warga sakiwa-tengene. Sajake padha kentir marang arusing lamunane dhewe-dhewe. Ya mung krana ndhagel iki modhale kanggo lelabuh marang sapada-padane urip. Carane. anak bojone njur dha dipakani apa coba! Kamangka yen arep padha nyambut gawe liyane ngethoprak. yen wis waras…. njur kantor ngendi sing gelem nampa wong mbambungan kaya kanca-kancane dhewe iki? Mula ya. Sing baku Lasirin kala-kala bisa ngaso sawetara. Marno Singkek. Sepi. mula Pak Bandi sarombongan ora mathok rega tanggapan kaya adate. lan dibocengake…. Embuh apa tegese unjal ambegane kuwi. mbakul gak dha gableg modhal. Mung kala-kala ajeg sineling gigil watuk saka pendhagel tuwa kuwi. Nganti sawetara wektu. Tangane Pak Bandi kumlebat mijeti pundak lan gulune Lasirin. Sidane dheweke nibakake pilihan kanggo kapetingane wong akeh. Lasirin gedheg-gedheg.. Tenan iki. lan uga…. Piye Pak Dhe?” pandheseke Pak Bandi. Sing siji kepengin ngeman awak. Seminggu sepisan Pak Bandi nlateni ngeterake Lasirin menyang dokter kuwi mau. Sampeyan nyimpen kabisan sing ngedab-edabi ing babagan gecul-geculan. “Pisan…. “Sampeyan apa gak mesakake marang kanca-kanca ta. nalika Pak Bandi tilik menyang omahe Lasirin. “Ya wis…. sing ditiliki katon gumlethak lara. Banjur nggigil maneh. sing abote ora kalah yen ditandhing karo wong nggoluk ing sawah apa dadi manol kae. Lik. Ayo saiki uga tak gawa nyang dokteran!” Ing wektu kuwi uga Lasirin klakon diobatake menyang dokter ing kutha sing ora patiya adoh saka desane. Wis gilig tekade kanggo ngabdekake sisa umure. Tabuh sanga bengi pentas diwiwiti. Pak Dhe! Dene bab penyakite sampeyan mengko bakal tak tambakake nyang dokter nganti saras. Laris manis. Ganep patang minggu sajake Lasirin wis katon sehat. nek pancen…. “Beres. dheweke sing rumangsa paling luput. mesthine kudu melek bengi. sampeyan njaluk apa lan bayaran pira anggere gelem bali manggung maneh!” pangrimuke Pak Bandi marang Lasirin sawise kekarone lungguh lincak pring njero omah kuwi. sijine maneh kudu nglabuhi kanca-kancane. Apa ya … isih kuwawa… mbadhut?” wangsulane Lasirin karo menggeh-menggeh ngampet mengine. Omah cilik balungan lan gedheg pring sing saya dhoyong sajak arep rubuh.ning ana sarate…. nanging dheweke malah miris nyawang polah tingkahe Lasirin sing sajak kebablasen semangate.Sidane dheweke nekad nyoba ngglembuk marang Lasirin. Embuh carane. Sanadyan ta nggawa resiko gawe kuciwane wong sing nonton apa dene sing nanggap. Landhung banget. Dene angka loro…. “Sampeyan… rak ngerti dhewe ta. Mula dheweke banjur mbudidaya supaya Lasirin bisa rada direm semangate sing tuwuh makantar-kantar kuwi. Sing dirimuk durung kumecap. Wis padha diniyati setengah sambatan. Lasirin bali manggung. Bisa nglancarake dalan pangane kancakancane. Marga ora dikabari mula ing bengi pentas kuwi Lasirin ora teka temenan. ngono dheweke mbatin kanggo nguwatake tekade. Mung wae dokter pesen yen Lasirin kudu gelem njaga awak lan mangane. Mula ing sawijining sore dheweke klakon nyambangi Lasirin ing omahe. Kethoprak Mangun Budaya ditanggap. para warga kabeh…. Wis saiki sampeyan ndang salin klambi. Lasirin unjal ambegan nyendhat-nyendhat. Bengi kuwi kepeksa . Yen pengin dadi pegawe. apa dene Jaeman Klithik gak paja-paja yen ditandhing karo sampeyan.”. Dheweke krasa mongkok lan marem banget atine. Rombongan kethoprak Mangun Budaya bali ngrembuyung. Nanging Lasirin mbatin yen ora bakal bisa nuruti nasekate dokter iki. sing baku Lasirin kudu gelem bali munggah panggung. Pak Dhe?” panyaute Pak Bandi karo wiwit katon padhang raine.. jalaran ya dheweke sing ngojok-ojoki Lasirin supaya gelem manggung maneh. nganti tekan panggonane sing nanggap… ya mung kuwi sarate…. sing didhapuk minangka dhagelan ora liya Damin sing adate dadi pasangane Lasirin. lan pethakilan ing ndhuwur panggung. karo sedhela-sedhela watuk menggehmenggeh. Pak Bandi disawang satleraman. Yen nganti ana apa-apane Lasirin. penthalitan. Sanadyan Mangun Budaya bali gumregah. Yen dheweke klakon waras lan kudu mangkat manggung maneh. Mripate kethap-kethip nyawang menjaba. kala-kala Lasirim ora dikabari yen pinuju entuk tanggapan ngedhur tanpa leren. lan ora kena ulah gawe sing abot-abot. Pak Bandi tetep sabar angranti wangsulan saka wong tuwek elek nanging sing tansah dadi klangenane wong akeh iki. awakku… wis gapuk kaya ngene…. wangsulane Lasirin sawise nimbang-nimbang sawetara. Ora kena melek bengi. Nalika tiba giliran ekstra geculan sawise jejeran kedhatonan. hengga rada lerem watuke Lasirin. Lasirin saya ngedan anggone dhapuk dhagelan. Macul wis dha wegah. Nardi Meler. Embuh lerem temenan apa pancen diampet. Pak Dhe. sajake wis padha lali carane. Sanadyan penontone mengko bakal padha kuciwa ya ora dadi apa. Ora ana dalan liya maneh. kalamun kepeksa pentas kethoprakan tanpa Dhagelan Lasirin. Sadurune mlebu ing omah sing luwih pas disebut gubug kuwi. Amarga ing wewengkone dhewe tur kanggo pengetan ari kamardikan. mengko tak cobane….

Nanging Lasirin ethok-ethok ora ngerti sasmita saka Pak Bandi. Ing tengah-tengahe penonton ana sawijining pawongan sing nganggo klambi kimplongan werna putih. Kaya dudu sabaene. “Hidup Lasirin! Hidup Lasirin! Hidup Lasirin” ngono sorake penonton kaya ambata rubuh. para penonton padha genti ngrangsang para pengrawite. Kabeh nuli katon mlengaki asaling swara. Para punggawa Hansip padha nyoba melu nentremake penonton. Lasirin klakon ndhagel.. uga karo ngangkat tangane. Mula para penabuh gamelan nuli padha buyar mlayu ngadohi panggung. Para paraga Mangun Budaya liyane uga banjur melu ngrubung Lasirin. “Merdekaaaa!” kabeh penonton padha nyaut kanthi serempak. Pawongan sing nganggo sandangan putihputih lan nganggo udheng merah putih kuwi ora liya pancen Lasirin temenan.merdekaaaaa!. Pancen bener. dikancani Pak Bandi lan Damin. Mengko yen wanci tengah wengi bisa ditutugake maneh. Lan……meh kabeh padha njerit nalika Lasirin klakon nggeblag ing ndhuwur panggung. Banjur nganti ganep pirang ndina jenenge Lasirin bakal dieling-eling dening para warga? Kabeh ora padha ngerti. “Merdekaaaa!…. Swasana dadi rame semrawut. Pak Bandi lan Damin mudhun saka panggung bali menyang kombongan. Terus lan terus anggone nglucu. Sing dikuwatirake Pak Bandi klakon temenan. Siji baka siji layang pesenan lelagon saka penonton dileksanani.dipasangi Pak Bandi dhewe. Pak Bandi lan Damin padha gugup mrepegi Lasiran sing tiba mlumah ora obah ora onthek kuwi. Kabeh kepengin nyumurupi kahanane Lasirin sing sabenere. Nanging Lasirin tetep ora kemruget babar pisan. . nyawatake apa wae sakecekele marang Pak Bandi lan Damin. Bareng keber ngarep ditutup. Banjur liyane padha kepancing niru. Penonton saya kranjingan. Keber ngarep dikerek mundhun. Pak Bandi lan Damin wiwit kuwatir marang polahe Lasirin kanggo nglanggati panjaluke para penonton. kajaba amung Gusti Kang Maha Suci. ndhagel. Jumbuh marang solah tingkahe Lasirin sing saya ngedan. Lasirin kanthi trengginas munggah panggung sing kebere isih durung dikerek munggah.merdekaaaaa!” dumadakan ana swara saka tengah-tengahe penonton sing lagi padha ngamuk kuwi. Pak Bandi nyoba aweh sasmita marang Lasirin supaya anggone ndhagel dilereni luwih dhisik.Keber bali dibukak. Penonton padha kuciwa bareng diwenehi ngerti yen bengi kuwi Lasirin ora bisa aweh panglipur amarga lagi nandhang lara. Sirahe nganggo udheng abang putih saka dhuk Pramuka. Kekarone padha mbudidaya gawe geculan lan jejogedan kanggo aweh panglipur marang penonton. “Merdekaaaa!” aloke Lasirin karo ngepelake tangan tengene. Ing bengi iki ngepasi pengetan ari kamardikan. Nanging sajake pancen wis tiba marang pepesthene. Kabeh-kabeh padha nuntut supaya Lasirin bisa ditekakake ing bengi kuwi uga. Banjur kaya adate akeh sing padha nguncalake wungkusan isi rokok. Kekarone banjur katon ngoyog-oyog awake Lasirin. Penonton padha lega atine. nanging wis ora digubris babar pisan. Lasirin tumekeng pati nalika lagi ngayahi jejibahan sing wis diyakini. Penonton ora bisa nampa alesan kuwi.*** .. Salah sijining penonton ana sing alok ngundang jenenge Lasirin.. Penonton ora mendha pangamuke malah saya ndadra. nglawak. nembang. sinambi jogedan pethakilan. Apa ya dheweke wenang sinebut minangka sawijining pahlawan? Sing cetha dheweke ora bakal dikubur ing Taman Makam Pahlawan ngendi wae. kaya-kaya dheweke kepengin ngesok glogok kabeh kabisane kanggo aweh panglipur marang kabeh warga masyarakat. Salah siji ana sing mbalangake gelas wadhah aqua menyang panggung. lan amplopan kanggo nyawer. Swasana malik grembyang.

amargå piyé-piyéå mas Pram iku kangmasmu dhéwé…“ Budhé tansah ngêndikå mangkono. Énggal golèkå pacar liyå bèn pênggalihé Budhému ayêm…“ mangkono ngêndikané Ibu makapíng-kapíng. Budhé ora kêrså yèn mas Pram jêjodhowan karo aku mêrgå isíh misanan. mêsaknå Budhé yå… Åjå nganti mbók tåmpå trêsnané masmu…. “Lagi waé kók mas …. Aku mundhak têrsanjúng lho mêng…!” aku isíh mbudidåyå ngguyóni. “Mas. tênan åjå yå… Émana marang Budhé…. “Lha êndi…?” takóné bali marang aku. nangíng aku kêpéngín nudúhaké marang såpå waé – utamané Budhé. sênajan sêjatiné atiku abót. Lha Budhé tansah nutupi marang såpå waé. nangíng énggal tak usap nganggo tangan… “Mas ora usah nggodhå aku kåyå ngono.Katresnan Sejati Ora Teka Bola Bali Katrêsnan iku pancèn naté ånå. Bapak banjúr ngutús aku pindhah sêkolah mênyang kuthå liyå kang adóh såkå mas Pram karêbèn critané tamat lan sêminé katrêsnan ora tansåyå ngrêmbuyung. Råså iki ora gampang diapusi. Arang mulíh.. Dadi Budhé mati-matian mênggak iki kabèh. Aku pancèn salah. aku nganti kayungyún… Nangíng trêsnaku ora naté éntúk ati…“ “Mak plêng rasaníng atiku. Såpå tå sêjatiné síng manggón nèng njêro atiku? Mas Pram apa bojoku? Ah… bingúng aku… Ladènanku kang adhêm gawé cuwaníng bojoku. “Såpå tå mas síng panjênêngan golèki? Lha wóng aku têkå ijên kók …!” kandhaku. Suwé-suwé aku yå pasrah. aku arêp tilík wóng tuwaku yå…!” Aku pamít bojoku. Aku ora biså ngapusi atiku. Róng taún såkå kuwi. “Åpå aku ayu tênan tå mas…?” aku mbédå mas Pram. mas Pram. “Ah kók ånå-ånå waé… Gèk kåyå ngåpå tå gawéyan iku… Nganti tégå nguciwakaké adhiku síng ayu dhéwé ngéné iki…!” kandhané bantêr. Aku ora maido yèn dhèwèké dadi sêríng plêsír karo kanca-kancané. Pas sliramu dadi mantèn kaé aku ora biså jagóng. nangíng nganti mubêng-mubêng ora kêtêmu. “Åpå karo garwamu? Ndi aku péngín kênalan. Tênan yå mas aku nyuwún kanthi bangêt Pancèn kabèh mau bênêr. Mula sênajan lagi têlúng sasi nggónku kênalan. yå Ibuné mas Pramónó. kapan têkamu…? Aku kók ora dikabari yèn sliramu arêp têkå…?” pitakóné nalikå wêrúh aku nèng dalêmé Budhé. ugå mas Pram. “Kók ngono? Åpå garwamu sibúk. arang gunêman. Njênêngan kuwi yå ånå-ånå waé. aku kêpéngín golèk dalan . Barêng wís nêm sasi aku omah-omah. Aku pasrah. atiku kåyå suwúng …. Pancèn tênan. “Åjå yå… ndhúk…. amargå tugas nyang luwar Jawa”. aku manút waé. sênajan aku ngêrti yèn pênggalihé sêjatiné ajúr amargå kudu maprasi thukulé katrêsnan antarané aku lan mas Pram. aku ora bisa sélak yèn råså trêsna iku pancèn ånå. têrús diajak rabi. yèn aku bocah kang “tahu diri”… bocah kang bisa ngêrtèni pênggalihé wóng tuwå. mulå aku yå didhawuhi ngêdóh såkå mas Pram. nganti suwésuwé aku risíh dhéwé. Yå wís… sênajan ati iki isíh lårå. aku duwé kênalan kang sajaké ngajak sériús.” wangsulanku rådå cuwå.kirå-kirå sakjam kêpungkúr”. “Lha iyå tå…. ”Wístå åjå mbók turuti atimu. ati iki ora biså gampang ditåtå. yå… dadi arang sak kabèhé. nganti ora bisa ngêtêraké sliramu réné…?!” “Yå ora sibúk…. Sêríng bangêt. lårååå…. Nangíng kêrsaníng wóng tuwå síng ora bisa dak sélaki. Aku ora bisa sélak… Aku ora bisa ngapusi atiku… Dhúh Gusti nyuwún pangapuntên déné raós punika taksíh njanggêt wóntên manah kulå íngkang ringkíh. Oh …. Iku ora apík. abóót… bangêt. Upåmå panjênêngan ngêrti sêjatiníng atiku…. Mas Pram gagéyan mlêbu omah nggolèki bojoku …. Råså iku pancèn naté dak rasakaké. Kamångkå sêjatiné mas Pram kuwi putrå angkaté Budhé. mósók yèn ora. Nangíng ora ånå…!” “Ora ånå … piyé?” “Ora ånå wêktu kanggo aku…. nangíng yå amargå mêsakaké lan ngajèni pênggalihé Budhé. sêpi… pêríh. sêjatiníng rasaku… Alón lúhku tumètès…. bangêt…. “Dhík Santi. yèn mas Pram iku putrå pupón. Sêjatiné Ibuku wís pirså sakabèhé kuwi. aku ora duwé dåyå.

Níng yèn ora ånå síng cêmburu lho…!” “Åjå anèh-anèh dhík … Síng cêmburu durúng laír.php?option=com_content&view=article&id=849&Itemid=748 . kawulå nyuwún pangapuntên. Sésuké aku bali…. nalikå lungguhan. mugå-mugå tansah paríng pêpadhang marang awaké dhéwé. “Lårå piyé dhík…? Åpå garwamu nglarani atimu…?” mas Pram takón sajak kagèt. Nangíng kabèh kudu dak sélaki…. sênajan múng dilambari wêlas asíh marang liyan…“ tangísku ora kênå dak êmpêt. kawulå namúng badhé padós margi. Cukúp awaké dhéwé waé síng ngêrti. Aku mênêng éthók-éthók ora krungu waé. Sidané aku budhal dhéwé …. “Tênan ya mas… Aku nyuwún kanthi bangêt. aku arêp nitipaké panjênêngan….id/ http://ki-demang. mlaku luwíh bantêr lan nglairaké katrêsnan anyar. nêkani panggónan síng biyèn naté dadi panggónan dolan. Amargå katrêsnan sêjati pancèn ora têkå bola-bali. kêmbêng-kêmbêng ora bisa wangsulan. sêjatiné aku arêp crita yèn sêjatiné atiku iki yå lårå… lårååå bangêt lho mas…. kudu bisa milah-milih êndi síng pantês lan síng ora pantês. supåyå ditrêsnani kåyå aku adhiné kang nrêsnani panjênêngan”. aku yå ngrasakaké kåyå síng panjênêngan rasakaké. punikå sanès lampah sèdhèng. margi íngkang padhang kanggé kawulå lan mas Pram. Dhúh Gústi…. atiku wis plóng! Yå iki síng dak péngini. Aku lan panjênêngan wís diwåså. Aku lêgå mêrgå panjênêngan wís ngêrti isiníng atiku síng sak tênané…. “Mas Pram. dadi åjå nganggêp múng panjênêngan dhéwé síng lårå. Kapethik saking : Majalah Panyebar Semangat. kangmasku. nangíng ayo lårå iki kita dadèkaké pamêcút kanggo ngadêg luwíh jêjêg. Posted by admin on July 28. dadi sandiwårå …?” “Tênan mas… Kabèh iki åjå nganti ånå síng mangêrtèni. sênajan múng lêlambaran wêlas asíh. Bèn kuwi dadi rahasiaku dhéwé. Golèknå aku mbakyu kang biså dak dadèkaké pêlabuhanku.co. “Yåwís… Níng aku sibuk ora bisa ngêtêraké …“ bojoku pancèn sabar síng sak tênané. aku mbukak rêmbugan. angèl anggónku arêp mangsuli. kêmpút ngubêngi kuthå. Sêpi… ora ana manèh kang biså dak ómóngaké. bali marang bojoku priyå kang kudu dak trêsnani.kanggo mêtu såkå råså bingúngku iki. Nutúp crita lawas lan mbukak lakón anyar. “Dudu … dudu kuwi mas. Punikå sanès mblénjani janji…. ayo nyawang ngarêp… Anggêpên aku adhikmu tênan sênajan gêtíh kita ora pådhå.com/index. lan aku sowan Budhé. Mas Pram mlongo. Aku kêtêmu manèh karo Mas Pram. kudu dak buwang adóh sênajan angèl… Amargå aku kêpéngín ngajèni pênggalihé Budhé… !” “Åpå iyå dhík…? Åpå iyå ngono…? Dadi saksuwéné iki kabèh dadi mistêri…. piyé yèn mêngko bêngi aku panjênêngan têraké mlaku-mlaku …? Wís kangên kutha iki…Wís suwé ora mulíh …. 2011 http://www. “Mas…. dadi tênang waé…“ “Kók iså durúng laír tå mas… ?” “Lha iyå tå… wóng trêsna sêjati ngono ora têkå bola-bali…“ Atiku mak tratab. Sidané bêngi iku aku lan mas Pram mlaku-mlaku. Gústi Allah ora saré kók.panjebarsemangat.

Master your semester with Scribd & The New York Times

Special offer for students: Only $4.99/month.

Master your semester with Scribd & The New York Times

Cancel anytime.