Ringkesan Materi

Sesorah menawi wonten basa Indonesia asring kasebut pidato.Serorah yaiku medharake gagasan sarana lesan kang ditujukake marang wong akeh. Sesorah iku gedhe banget mupangate antarane kanggo sarana sesambungan karo masyarakat kanthi langsung, supaya apa kang dikarepake bisa langsung dimangerteni. Ancas utawa tujuwane sesorah yaiku: 1. Aweh panglipur marang wong liya 2. Menehi kabar/informasi 3. Mbujuk wong liya supaya melu apa kang diandharake Para siswa mesthi nate ngrungokake pidato basa Jawa, paling ora nalika acara mantenan adat Jawa. Pidhato iku ing bebrayan Jawa asring sinebut uga medhar sabda. Atur Pangandikan marang para tamukang ngrawuhi ing sawijine pawiwahan, kayata mantenan, supitan, bayen, rapat-rapat ing lingkungan masyarakat, pahargyan ing sekolah-sekolah lan kantor/ instansi lan sapanunggalane. Pidhato iku nlentrehake ide utawa pokok pikiran kanthi wujud tembung-tembung kang diucapake marang wong akeh temtu nganggo aturan-aturan lan tujuwan kang gumathok. Umume, pidato dilakokake wong kang dadi wakil ( sesulih ) masyarakat, pejabat, utawa penceramah. Manut isine, pidhato bisa dibedakake dadi pidato sambutan, pidato keagamaan utawa khotbah, pidhato pertanggungjawaban, lan ceramah. Nyemak sawijining pidhato nduweni karep amrih bisa mangerteni apa-apa kang dingendikake dening priyayi kang nembe ngendikan. Mula wong bisa nyemak pidhato iku kudu mudheng tegese tetembungan kang digunakake dening ingkang ngendikan. Nyemak mbutuhake kawigaten kang mirunggan. Ora bisa mung disambi lan disangga entheng. Menawa ana sisiping tembung utawa ukara kang dingendikakake bisa nuwuhake pangerten kang beda. Luwih angel maneh nulis naskah pidato kaya dene nulis naskah pasrah manten, sakjane ora beda karo nulis liyane, yaiku kawiwitan saka salam pambuka, purwakaning atur, wosing atur, pangarep-arep, lan panutup. Perangane pidhato:

..a. Salam Pambuka Salam pambuka iku warna-warna gumantung marang kahanan lan marang sapa anggone tanggap wacana. d.wb ( salam miturut Islam ) Mugi sadaya katentreman saha karahayon tansah hangayomi panjenengan sami. Tuladha: a. lan bisa ngandharake asil mau kanthi lisan. awit sking keparengipun Gusti Allah ingkang Maha Asih. Gladhene kawiwitan nulis pokok-pokok / perangan pidhato dadi perangan ukara nganti dadi nulis naskahe. WIGATI Pamedhar Sabda yaiku pawongan kang nindakake ayahan medharake sabdane. Purwakaning atur ( pambuka ) Atur panuwun marang para tamu sing wis kersa nglonggarake wektu minangkani panyuwune sing duwe gawe b. b. (dibacutake nyebut sing rawuh). Assalamualaikum wr... Wosing atur ( isi ): kabeh perkara/ kekarepane sing diwedharake Pangajeng-ajeng Pitudhuh-piyudhuh lan marang para rawuh pangarep-ngarep sing diwedharake e.. njlentrehake surasa utawa isine kawigaten marang sapadha-padha Ancas/ tujuan sesorah yaiku : . kowe kabeh duwe kemampuan nulis pidhato? Mula ayo padha gladhen... c. Wasana Atur Panuwun sarta nyuwun pangapura menawa ana kekurangane ing tanggap wacana lan ana tetembungan kang marakake jengkele wong liya. Nah coba cah.

Dadi ora ana panemu-panemu anyarrasapangrasa amarga wis tinulis kabeh ana sajronong cathetan sing wis digawe. Cara iki mung digunakake kanggo pawongan utawa bocahh-bocah sing nembe ajar pidhato. Cara iki biasa digunakake dening dwija kang arep mulang ana ing sangareping muride. Kepara pawongan mau wis kalebu ahli sesorah. Mung wae. Dene yen ana rembug-rembug liyane antaraning pejabat lan masyarakat diterusake ana ing acara sarasehan utawa temu wicara. Nguwasani bahan utawa perkara kang arep diwedharake . pidhato sing ora kkanyana-nyana sadurunge. Sesorah kanthi cara naskah/teks/manuskrip Sesorah utawa pidhato cara naskah utawa teks kuwi juru pamedhar sabda kudu ngasta naskah nalikaning pidhato banjur diwaca sawutuhe. Sangunipun Juru Sesorah 1. Mula saka kuwi. juru pamedhar sabda kudu ngasta cathetan utawa tulisan luwih dhisik banjur diapalake nganti ora ana tembung-tembung kang kacicir. mligine ana upacara-upacara resmi.  Menehi wara-wara kangge tiyang sanes/ informasi Menehi panglipur/ gawe seneng kaliyan tiyang sanes  Ngaruhi supaya tumindak kaya kang dikarepake marang kang dirungokake (mengaruhi/ nggerpol)  Atur Pambagyaharja (khajatan) Methode pidhato ana werna-werna yaiku :  Naskah : maca naskah sesorah kanthi maca sawutuhe/  Apalan : sesorah kanthi ngapalake naskah kang wis digawe  Impromtu : sesorah dadakan/ spontanitas  Ekstemporan : sesorah kanthi nggawa cathetan kang pokok-pokok Jinising Sesorah 1. Cathetan mau mung isi wos-wosing gati sing arep diwedharake. yen ana apalan kang kelalen. 1. bisa njalari kabeh apalan kang wis dilakoni ilang. pawongan sing tinanggenah sesorah kanthi cara iki kudu pawongan sing wis trampil ing pamicara lan sugih pengalaman uga kawruhe. 1. 1. juru pamedharsabda kudu ngasta cathetan cilik (outline) minangka gaman utawa pangeling-eling urutaning isi sing bakal kawedharake. ora kliru lan wektu kang sumadya winates. Sesorah kanthi cara ekstemporan Sesorah cara iki. Sesorah kanthi cara dadakan utawa impromtu Pidhato cara dadakan kuwi. Kanthi ancas supaya ora mlenceng karo tjuan sakawit. Cara iku biasane digunakake para pejabat utawa punggawaning negari. Sesorah kanthi cara apalan/memoriter Sesorah kanthi cara iki.

Amarga bisa uga kalah prabawa karo pawongan sing diadhepi. Patrap utawa sikep Patrap utawa sikep kudu sing trengginas. sesambungan utawa lung-tinampa karo para tamu utawa sing ngrungokake. Padha mangerteni sing diomongake. Swasananing nalikaning guneman. ananging basa sing gampang dimangerteni wong akeh. Olah swara Olah swara utawi swanten ingkang sae. Pamilihing tembung. pantes. aora ingah-ingih. Swanten ingkang sae menika dipunwastani gandhang. kudune nduweni utawa ora uwal saka tata krama utawa trapsila yakuwi solah bawa. Busana lan ngadi sarira Tegese nalika nindakake ayahankuwi busana utawa ageman lan ngadi sarira kudu diselarasake kahanan. wibawa. Owah-owahaning pasuryan katon sumriingah anengsemake amarga swasanane nyenengake. ora ndhoyong. dene sarat ingkang baku wonten tiga: 1. Olah raga lan olah busana Pangolahing raga magepokan kaliyan sikep. cepet rindhik lsp. . Ringkesing basa kudu sing komunikatif. tiyang sesorah menika wonten saratipun. atur kasugengan. Nalikaning ngadeg kudu jejeg. ora cekelan kepara lendhetan cagak. • • • • Sapa sing diajak guneman. luwes. Nduweni Rasa Wani Juru pamedhar sabda uga nduweni rasa wani micara ngadhepi wong akeh. 1. lirih tansah angenaki. Mula kudune nduweni sangu ilmu kang mumpuni. tindaktanduk sing prasaja utawa apa anane ora digawe-gawe. tegese kudu ngilingi: • Sapa sing ngajak guneman. wedharing gati utawa wosing medhar sabda utawa isining sesorah 5. Tanggapan kuwi kudune nduweni dhasar utawa landhesan ora amung waton ngomong. D. panutuping atur/salam Sarat Sesorah Para siswa. Dene basa sing trep uga basa sing bener tuntunaning parama-sastra. Parlu dimangerteni juru pamedhar sabda utawa juru paniti laksana sajroning ngayahi wajib/jejibahan uga dadi pasugatan mungguhing para tamu. Sapa sing diomonggake. kasusilan lan subasita. laguning ukara (intonasi) ingkang cetha. Apamaneh yen sing diadhepi kuwi nduweni prabawa lan kepinteran kang luwih. apamaneh wedinan. 1. solah bawa. pangrakiting ukara. kairing atur panuwun 4. atur nyuwun pangapura (tumrap sing kagungan kersa. menawa dadi wakile. Cengkorongan Sesorah 1. atur puji syukur marang Pangeran 3. mula saka kuwi basane ora basa ndakik-ndakik sing ora dimangerteni dening sing ngrukokake. lan diri pribadhi) 6. salam pambuka 2. manteb. kendho-kenceng.Juru pamedhar sabda kudu nguwasani bahan utawa perkara sing diwedharake sarta wani caos tanggapan tumraping panyaruwe. Mula kuwi. Gandhang tegesipun sera boten mbrebeki.ngegreng/semuwa utawa orane swasana wiwahan gumantung uga saka paraga kasebut. tanggap. 2. inggil-andhap. 1. Basa lan sastra Basa minangka piranti utawa sarana lelantaran. 1.

wacana kanthi laras lan leres. boten keseron. Sekawan w Dene prakawis ingkang kedah dipungatosaken nalika sesorah wonten sekawan kang asring sinebat 4 W: 1. th. jejeg. 4. . tiyang sesorah/pamendharsabda kedah mangertos paramasastra. Wirama Nalika sesorah wirama ingkang patrap. d. Laras tegesipun pamedharsabda saged ngrantam saha mbabar anggenipun medharsabda trep kaliyan kawontenan saha swasana. upamanipun layatan boten sami kaliyan syukuran. tembung. boten mbesengut. ukara. Bonten kenging ngantos gojegan. Wirasa Nalika sesorah. e. Upamanipun kedah cetha bentenipun a. Praen ulat sumeh.Sinengkuyung busana ingkang pantes 3. o. tegesipun boten bindheng. saha boten kelirihen. t. 2. wirasa dipuntrepaken kaliyan swasana. boten bengok-bengok. dh. astane ngapurancang. Wicara Wicara nalika sesorah kedah cetha. Kanthi pangertosan paramasastra tiyang sesorah /pamedarsabda saged ndhapuk pocapan. Olah basa lan sastra Supados saged ngolah basa lan sastra. grapyak. e. Leres tegesipun pamedharsabda saged ngginakaken basa ingkang trep kaliyan paramasastra. mantep. 3. Wiraga Wiraga sesorah kedahipun patrap kaliyan swasana badan kedah teteg.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful