Ringkesan Materi

Sesorah menawi wonten basa Indonesia asring kasebut pidato.Serorah yaiku medharake gagasan sarana lesan kang ditujukake marang wong akeh. Sesorah iku gedhe banget mupangate antarane kanggo sarana sesambungan karo masyarakat kanthi langsung, supaya apa kang dikarepake bisa langsung dimangerteni. Ancas utawa tujuwane sesorah yaiku: 1. Aweh panglipur marang wong liya 2. Menehi kabar/informasi 3. Mbujuk wong liya supaya melu apa kang diandharake Para siswa mesthi nate ngrungokake pidato basa Jawa, paling ora nalika acara mantenan adat Jawa. Pidhato iku ing bebrayan Jawa asring sinebut uga medhar sabda. Atur Pangandikan marang para tamukang ngrawuhi ing sawijine pawiwahan, kayata mantenan, supitan, bayen, rapat-rapat ing lingkungan masyarakat, pahargyan ing sekolah-sekolah lan kantor/ instansi lan sapanunggalane. Pidhato iku nlentrehake ide utawa pokok pikiran kanthi wujud tembung-tembung kang diucapake marang wong akeh temtu nganggo aturan-aturan lan tujuwan kang gumathok. Umume, pidato dilakokake wong kang dadi wakil ( sesulih ) masyarakat, pejabat, utawa penceramah. Manut isine, pidhato bisa dibedakake dadi pidato sambutan, pidato keagamaan utawa khotbah, pidhato pertanggungjawaban, lan ceramah. Nyemak sawijining pidhato nduweni karep amrih bisa mangerteni apa-apa kang dingendikake dening priyayi kang nembe ngendikan. Mula wong bisa nyemak pidhato iku kudu mudheng tegese tetembungan kang digunakake dening ingkang ngendikan. Nyemak mbutuhake kawigaten kang mirunggan. Ora bisa mung disambi lan disangga entheng. Menawa ana sisiping tembung utawa ukara kang dingendikakake bisa nuwuhake pangerten kang beda. Luwih angel maneh nulis naskah pidato kaya dene nulis naskah pasrah manten, sakjane ora beda karo nulis liyane, yaiku kawiwitan saka salam pambuka, purwakaning atur, wosing atur, pangarep-arep, lan panutup. Perangane pidhato:

Tuladha: a. b. Gladhene kawiwitan nulis pokok-pokok / perangan pidhato dadi perangan ukara nganti dadi nulis naskahe. c. Nah coba cah.. (dibacutake nyebut sing rawuh). Wosing atur ( isi ): kabeh perkara/ kekarepane sing diwedharake Pangajeng-ajeng Pitudhuh-piyudhuh lan marang para rawuh pangarep-ngarep sing diwedharake e.. Wasana Atur Panuwun sarta nyuwun pangapura menawa ana kekurangane ing tanggap wacana lan ana tetembungan kang marakake jengkele wong liya.. Purwakaning atur ( pambuka ) Atur panuwun marang para tamu sing wis kersa nglonggarake wektu minangkani panyuwune sing duwe gawe b. Assalamualaikum wr. d. kowe kabeh duwe kemampuan nulis pidhato? Mula ayo padha gladhen. lan bisa ngandharake asil mau kanthi lisan. awit sking keparengipun Gusti Allah ingkang Maha Asih.wb ( salam miturut Islam ) Mugi sadaya katentreman saha karahayon tansah hangayomi panjenengan sami. WIGATI Pamedhar Sabda yaiku pawongan kang nindakake ayahan medharake sabdane..a.. njlentrehake surasa utawa isine kawigaten marang sapadha-padha Ancas/ tujuan sesorah yaiku : . Salam Pambuka Salam pambuka iku warna-warna gumantung marang kahanan lan marang sapa anggone tanggap wacana...

Nguwasani bahan utawa perkara kang arep diwedharake . pidhato sing ora kkanyana-nyana sadurunge. 1. Dadi ora ana panemu-panemu anyarrasapangrasa amarga wis tinulis kabeh ana sajronong cathetan sing wis digawe. Cara iki biasa digunakake dening dwija kang arep mulang ana ing sangareping muride. Dene yen ana rembug-rembug liyane antaraning pejabat lan masyarakat diterusake ana ing acara sarasehan utawa temu wicara. Cara iki mung digunakake kanggo pawongan utawa bocahh-bocah sing nembe ajar pidhato. Sesorah kanthi cara dadakan utawa impromtu Pidhato cara dadakan kuwi. Mula saka kuwi. Cathetan mau mung isi wos-wosing gati sing arep diwedharake.  Menehi wara-wara kangge tiyang sanes/ informasi Menehi panglipur/ gawe seneng kaliyan tiyang sanes  Ngaruhi supaya tumindak kaya kang dikarepake marang kang dirungokake (mengaruhi/ nggerpol)  Atur Pambagyaharja (khajatan) Methode pidhato ana werna-werna yaiku :  Naskah : maca naskah sesorah kanthi maca sawutuhe/  Apalan : sesorah kanthi ngapalake naskah kang wis digawe  Impromtu : sesorah dadakan/ spontanitas  Ekstemporan : sesorah kanthi nggawa cathetan kang pokok-pokok Jinising Sesorah 1. Sesorah kanthi cara apalan/memoriter Sesorah kanthi cara iki. 1. juru pamedhar sabda kudu ngasta cathetan utawa tulisan luwih dhisik banjur diapalake nganti ora ana tembung-tembung kang kacicir. pawongan sing tinanggenah sesorah kanthi cara iki kudu pawongan sing wis trampil ing pamicara lan sugih pengalaman uga kawruhe. Mung wae. ora kliru lan wektu kang sumadya winates. mligine ana upacara-upacara resmi. yen ana apalan kang kelalen. Sangunipun Juru Sesorah 1. 1. Sesorah kanthi cara ekstemporan Sesorah cara iki. Cara iku biasane digunakake para pejabat utawa punggawaning negari. Kanthi ancas supaya ora mlenceng karo tjuan sakawit. juru pamedharsabda kudu ngasta cathetan cilik (outline) minangka gaman utawa pangeling-eling urutaning isi sing bakal kawedharake. bisa njalari kabeh apalan kang wis dilakoni ilang. Kepara pawongan mau wis kalebu ahli sesorah. Sesorah kanthi cara naskah/teks/manuskrip Sesorah utawa pidhato cara naskah utawa teks kuwi juru pamedhar sabda kudu ngasta naskah nalikaning pidhato banjur diwaca sawutuhe.

manteb. kasusilan lan subasita. kudune nduweni utawa ora uwal saka tata krama utawa trapsila yakuwi solah bawa. 1. dene sarat ingkang baku wonten tiga: 1. Cengkorongan Sesorah 1. Mula kuwi. atur kasugengan. tanggap. tiyang sesorah menika wonten saratipun. mula saka kuwi basane ora basa ndakik-ndakik sing ora dimangerteni dening sing ngrukokake. Padha mangerteni sing diomongake. pangrakiting ukara. Busana lan ngadi sarira Tegese nalika nindakake ayahankuwi busana utawa ageman lan ngadi sarira kudu diselarasake kahanan. solah bawa. menawa dadi wakile. wibawa. laguning ukara (intonasi) ingkang cetha. atur nyuwun pangapura (tumrap sing kagungan kersa. lan diri pribadhi) 6. ora cekelan kepara lendhetan cagak. Swanten ingkang sae menika dipunwastani gandhang. kairing atur panuwun 4. . Patrap utawa sikep Patrap utawa sikep kudu sing trengginas. Gandhang tegesipun sera boten mbrebeki. tindaktanduk sing prasaja utawa apa anane ora digawe-gawe. Amarga bisa uga kalah prabawa karo pawongan sing diadhepi. atur puji syukur marang Pangeran 3. Nduweni Rasa Wani Juru pamedhar sabda uga nduweni rasa wani micara ngadhepi wong akeh. kendho-kenceng. aora ingah-ingih. Basa lan sastra Basa minangka piranti utawa sarana lelantaran. Ringkesing basa kudu sing komunikatif. Parlu dimangerteni juru pamedhar sabda utawa juru paniti laksana sajroning ngayahi wajib/jejibahan uga dadi pasugatan mungguhing para tamu. 1. ananging basa sing gampang dimangerteni wong akeh. 1. panutuping atur/salam Sarat Sesorah Para siswa. D. Nalikaning ngadeg kudu jejeg. Dene basa sing trep uga basa sing bener tuntunaning parama-sastra. sesambungan utawa lung-tinampa karo para tamu utawa sing ngrungokake. apamaneh wedinan. ora ndhoyong.ngegreng/semuwa utawa orane swasana wiwahan gumantung uga saka paraga kasebut. inggil-andhap. Swasananing nalikaning guneman. Tanggapan kuwi kudune nduweni dhasar utawa landhesan ora amung waton ngomong. Apamaneh yen sing diadhepi kuwi nduweni prabawa lan kepinteran kang luwih. 2. Pamilihing tembung. Sapa sing diomonggake. Mula kudune nduweni sangu ilmu kang mumpuni. Owah-owahaning pasuryan katon sumriingah anengsemake amarga swasanane nyenengake. cepet rindhik lsp. pantes. wedharing gati utawa wosing medhar sabda utawa isining sesorah 5. 1. luwes. Olah swara Olah swara utawi swanten ingkang sae. Olah raga lan olah busana Pangolahing raga magepokan kaliyan sikep.Juru pamedhar sabda kudu nguwasani bahan utawa perkara sing diwedharake sarta wani caos tanggapan tumraping panyaruwe. lirih tansah angenaki. • • • • Sapa sing diajak guneman. tegese kudu ngilingi: • Sapa sing ngajak guneman. salam pambuka 2.

4. Upamanipun kedah cetha bentenipun a. boten mbesengut. boten keseron. Leres tegesipun pamedharsabda saged ngginakaken basa ingkang trep kaliyan paramasastra. Praen ulat sumeh. t. tiyang sesorah/pamendharsabda kedah mangertos paramasastra. 3. astane ngapurancang. Laras tegesipun pamedharsabda saged ngrantam saha mbabar anggenipun medharsabda trep kaliyan kawontenan saha swasana. Kanthi pangertosan paramasastra tiyang sesorah /pamedarsabda saged ndhapuk pocapan. Wicara Wicara nalika sesorah kedah cetha. dh. tembung. Wiraga Wiraga sesorah kedahipun patrap kaliyan swasana badan kedah teteg. th. upamanipun layatan boten sami kaliyan syukuran. Wirama Nalika sesorah wirama ingkang patrap.Sinengkuyung busana ingkang pantes 3. boten bengok-bengok. ukara. e. e. Sekawan w Dene prakawis ingkang kedah dipungatosaken nalika sesorah wonten sekawan kang asring sinebat 4 W: 1. Bonten kenging ngantos gojegan. wirasa dipuntrepaken kaliyan swasana. jejeg. . o. Olah basa lan sastra Supados saged ngolah basa lan sastra. Wirasa Nalika sesorah. grapyak. 2. d. tegesipun boten bindheng. mantep. saha boten kelirihen. wacana kanthi laras lan leres.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful