Ringkesan Materi

Sesorah menawi wonten basa Indonesia asring kasebut pidato.Serorah yaiku medharake gagasan sarana lesan kang ditujukake marang wong akeh. Sesorah iku gedhe banget mupangate antarane kanggo sarana sesambungan karo masyarakat kanthi langsung, supaya apa kang dikarepake bisa langsung dimangerteni. Ancas utawa tujuwane sesorah yaiku: 1. Aweh panglipur marang wong liya 2. Menehi kabar/informasi 3. Mbujuk wong liya supaya melu apa kang diandharake Para siswa mesthi nate ngrungokake pidato basa Jawa, paling ora nalika acara mantenan adat Jawa. Pidhato iku ing bebrayan Jawa asring sinebut uga medhar sabda. Atur Pangandikan marang para tamukang ngrawuhi ing sawijine pawiwahan, kayata mantenan, supitan, bayen, rapat-rapat ing lingkungan masyarakat, pahargyan ing sekolah-sekolah lan kantor/ instansi lan sapanunggalane. Pidhato iku nlentrehake ide utawa pokok pikiran kanthi wujud tembung-tembung kang diucapake marang wong akeh temtu nganggo aturan-aturan lan tujuwan kang gumathok. Umume, pidato dilakokake wong kang dadi wakil ( sesulih ) masyarakat, pejabat, utawa penceramah. Manut isine, pidhato bisa dibedakake dadi pidato sambutan, pidato keagamaan utawa khotbah, pidhato pertanggungjawaban, lan ceramah. Nyemak sawijining pidhato nduweni karep amrih bisa mangerteni apa-apa kang dingendikake dening priyayi kang nembe ngendikan. Mula wong bisa nyemak pidhato iku kudu mudheng tegese tetembungan kang digunakake dening ingkang ngendikan. Nyemak mbutuhake kawigaten kang mirunggan. Ora bisa mung disambi lan disangga entheng. Menawa ana sisiping tembung utawa ukara kang dingendikakake bisa nuwuhake pangerten kang beda. Luwih angel maneh nulis naskah pidato kaya dene nulis naskah pasrah manten, sakjane ora beda karo nulis liyane, yaiku kawiwitan saka salam pambuka, purwakaning atur, wosing atur, pangarep-arep, lan panutup. Perangane pidhato:

Wosing atur ( isi ): kabeh perkara/ kekarepane sing diwedharake Pangajeng-ajeng Pitudhuh-piyudhuh lan marang para rawuh pangarep-ngarep sing diwedharake e... Salam Pambuka Salam pambuka iku warna-warna gumantung marang kahanan lan marang sapa anggone tanggap wacana. awit sking keparengipun Gusti Allah ingkang Maha Asih. (dibacutake nyebut sing rawuh)...a. njlentrehake surasa utawa isine kawigaten marang sapadha-padha Ancas/ tujuan sesorah yaiku : . lan bisa ngandharake asil mau kanthi lisan. kowe kabeh duwe kemampuan nulis pidhato? Mula ayo padha gladhen. Assalamualaikum wr.. Tuladha: a. WIGATI Pamedhar Sabda yaiku pawongan kang nindakake ayahan medharake sabdane.. Wasana Atur Panuwun sarta nyuwun pangapura menawa ana kekurangane ing tanggap wacana lan ana tetembungan kang marakake jengkele wong liya. c.. Nah coba cah. Gladhene kawiwitan nulis pokok-pokok / perangan pidhato dadi perangan ukara nganti dadi nulis naskahe. Purwakaning atur ( pambuka ) Atur panuwun marang para tamu sing wis kersa nglonggarake wektu minangkani panyuwune sing duwe gawe b. d. b.wb ( salam miturut Islam ) Mugi sadaya katentreman saha karahayon tansah hangayomi panjenengan sami.

Cathetan mau mung isi wos-wosing gati sing arep diwedharake. Cara iki mung digunakake kanggo pawongan utawa bocahh-bocah sing nembe ajar pidhato. bisa njalari kabeh apalan kang wis dilakoni ilang.  Menehi wara-wara kangge tiyang sanes/ informasi Menehi panglipur/ gawe seneng kaliyan tiyang sanes  Ngaruhi supaya tumindak kaya kang dikarepake marang kang dirungokake (mengaruhi/ nggerpol)  Atur Pambagyaharja (khajatan) Methode pidhato ana werna-werna yaiku :  Naskah : maca naskah sesorah kanthi maca sawutuhe/  Apalan : sesorah kanthi ngapalake naskah kang wis digawe  Impromtu : sesorah dadakan/ spontanitas  Ekstemporan : sesorah kanthi nggawa cathetan kang pokok-pokok Jinising Sesorah 1. Sesorah kanthi cara naskah/teks/manuskrip Sesorah utawa pidhato cara naskah utawa teks kuwi juru pamedhar sabda kudu ngasta naskah nalikaning pidhato banjur diwaca sawutuhe. pidhato sing ora kkanyana-nyana sadurunge. yen ana apalan kang kelalen. mligine ana upacara-upacara resmi. ora kliru lan wektu kang sumadya winates. Dadi ora ana panemu-panemu anyarrasapangrasa amarga wis tinulis kabeh ana sajronong cathetan sing wis digawe. Sesorah kanthi cara apalan/memoriter Sesorah kanthi cara iki. 1. juru pamedhar sabda kudu ngasta cathetan utawa tulisan luwih dhisik banjur diapalake nganti ora ana tembung-tembung kang kacicir. Dene yen ana rembug-rembug liyane antaraning pejabat lan masyarakat diterusake ana ing acara sarasehan utawa temu wicara. Mung wae. Sangunipun Juru Sesorah 1. pawongan sing tinanggenah sesorah kanthi cara iki kudu pawongan sing wis trampil ing pamicara lan sugih pengalaman uga kawruhe. Cara iki biasa digunakake dening dwija kang arep mulang ana ing sangareping muride. 1. Cara iku biasane digunakake para pejabat utawa punggawaning negari. Kepara pawongan mau wis kalebu ahli sesorah. Nguwasani bahan utawa perkara kang arep diwedharake . Mula saka kuwi. Sesorah kanthi cara ekstemporan Sesorah cara iki. juru pamedharsabda kudu ngasta cathetan cilik (outline) minangka gaman utawa pangeling-eling urutaning isi sing bakal kawedharake. Sesorah kanthi cara dadakan utawa impromtu Pidhato cara dadakan kuwi. Kanthi ancas supaya ora mlenceng karo tjuan sakawit. 1.

Sapa sing diomonggake. Swasananing nalikaning guneman. manteb. luwes. wedharing gati utawa wosing medhar sabda utawa isining sesorah 5. Owah-owahaning pasuryan katon sumriingah anengsemake amarga swasanane nyenengake. tindaktanduk sing prasaja utawa apa anane ora digawe-gawe. tegese kudu ngilingi: • Sapa sing ngajak guneman. Apamaneh yen sing diadhepi kuwi nduweni prabawa lan kepinteran kang luwih. ora ndhoyong. Swanten ingkang sae menika dipunwastani gandhang. kasusilan lan subasita. salam pambuka 2. kairing atur panuwun 4. Nalikaning ngadeg kudu jejeg. lan diri pribadhi) 6.Juru pamedhar sabda kudu nguwasani bahan utawa perkara sing diwedharake sarta wani caos tanggapan tumraping panyaruwe. Amarga bisa uga kalah prabawa karo pawongan sing diadhepi. Dene basa sing trep uga basa sing bener tuntunaning parama-sastra. tanggap. 1. atur kasugengan. D. aora ingah-ingih. Basa lan sastra Basa minangka piranti utawa sarana lelantaran. ananging basa sing gampang dimangerteni wong akeh. 1. atur puji syukur marang Pangeran 3. Padha mangerteni sing diomongake. apamaneh wedinan. laguning ukara (intonasi) ingkang cetha. Mula kudune nduweni sangu ilmu kang mumpuni. Gandhang tegesipun sera boten mbrebeki. Olah raga lan olah busana Pangolahing raga magepokan kaliyan sikep. kendho-kenceng. Pamilihing tembung. Mula kuwi. Olah swara Olah swara utawi swanten ingkang sae. panutuping atur/salam Sarat Sesorah Para siswa. Patrap utawa sikep Patrap utawa sikep kudu sing trengginas. 1. wibawa. Nduweni Rasa Wani Juru pamedhar sabda uga nduweni rasa wani micara ngadhepi wong akeh. Busana lan ngadi sarira Tegese nalika nindakake ayahankuwi busana utawa ageman lan ngadi sarira kudu diselarasake kahanan. Cengkorongan Sesorah 1. inggil-andhap. lirih tansah angenaki. kudune nduweni utawa ora uwal saka tata krama utawa trapsila yakuwi solah bawa. . • • • • Sapa sing diajak guneman. tiyang sesorah menika wonten saratipun. 2. ora cekelan kepara lendhetan cagak. 1. menawa dadi wakile. sesambungan utawa lung-tinampa karo para tamu utawa sing ngrungokake. solah bawa. Ringkesing basa kudu sing komunikatif. mula saka kuwi basane ora basa ndakik-ndakik sing ora dimangerteni dening sing ngrukokake. Tanggapan kuwi kudune nduweni dhasar utawa landhesan ora amung waton ngomong. cepet rindhik lsp. pangrakiting ukara. Parlu dimangerteni juru pamedhar sabda utawa juru paniti laksana sajroning ngayahi wajib/jejibahan uga dadi pasugatan mungguhing para tamu. dene sarat ingkang baku wonten tiga: 1.ngegreng/semuwa utawa orane swasana wiwahan gumantung uga saka paraga kasebut. pantes. atur nyuwun pangapura (tumrap sing kagungan kersa.

astane ngapurancang. Bonten kenging ngantos gojegan. Kanthi pangertosan paramasastra tiyang sesorah /pamedarsabda saged ndhapuk pocapan. mantep. Praen ulat sumeh. wirasa dipuntrepaken kaliyan swasana. . tegesipun boten bindheng. e. jejeg. saha boten kelirihen. tiyang sesorah/pamendharsabda kedah mangertos paramasastra. Wirasa Nalika sesorah. boten bengok-bengok. dh. Laras tegesipun pamedharsabda saged ngrantam saha mbabar anggenipun medharsabda trep kaliyan kawontenan saha swasana. 3. th. Wicara Wicara nalika sesorah kedah cetha. 4.Sinengkuyung busana ingkang pantes 3. d. 2. wacana kanthi laras lan leres. Wirama Nalika sesorah wirama ingkang patrap. Olah basa lan sastra Supados saged ngolah basa lan sastra. tembung. t. upamanipun layatan boten sami kaliyan syukuran. Leres tegesipun pamedharsabda saged ngginakaken basa ingkang trep kaliyan paramasastra. Sekawan w Dene prakawis ingkang kedah dipungatosaken nalika sesorah wonten sekawan kang asring sinebat 4 W: 1. e. Upamanipun kedah cetha bentenipun a. Wiraga Wiraga sesorah kedahipun patrap kaliyan swasana badan kedah teteg. ukara. grapyak. boten mbesengut. o. boten keseron.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful