TUGAS BAHASA JAWA

BIOGRAFI PANDHAWA

Disusun Oleh : Legahati Sekar Putri

(21)

SMA NEGERI 1 WONOSARI
GUNUNGKIDUL YOGYAKARTA
Jalan Brigjen Katamso 04 Telp. 0274 391079 Wonosari 55813

garwane. Bima. melu belapati. kamangka nalika iku lagi nggarbini. Yen ora diruwat bakal dipangan Bathara Kala. Dewi Kunthi nate nglairake bayi kang banjur diwenehi jeneng Suryatmaja. Dene Yudhistira.Pandhawa Para Pandhawa Lima iku Prabu Yudhistira. Nalika suduk salira iku lair Nakula lan Sadewa kang kembar. Lima paraga iki turunane Prabu Pandhu kang dadi raja ing Astina. Dene. Pandhu disepata dening dewa bakal mati yen saresmi karo garwane. Sadurunge karo Pandhu. Dewi Madrim. lan Sadewa. Pandhu nerjang wewaler lan banjur mati. Pandhawa dadi satru Kurawa ing Bharatayudha. Suryatmaja melu Kurawa nglawan sedulur-sedulure dhewe. Bima Yudistira Arjuna . ing budaya Jawa. lan Arjuna lair seka Dewi Kunti. Nakula. Pandhawa. mlebu wongwong kang kudu diruwat. Arjuna. Bima.

Seka jejodhoan iki nuwuhake Pancawala. Darmawangsa. Nanging ing wayang. Yudhistira iku artine raja prajurit. Rehne bab mau rinasa kurang trep ing bebrayan Jawa. Indraprasta. Drupadhi iku bojone Puntadewa. Ing lakon Babad Alas Mertani.Yudhisthira Jeneng Yudhistira. utawa Batanakawarsa. Mula saka iku. ratu ing negara Pancala iya Cempala. asline dianggo dening raja jin ing alas Mertani. Ing padhalangan. Ing versi Mahabharata India. di jumbuhake laro tuntunan budaya Jawa lan kapribaden Jawa kang isine yane peputra ora karo bojone dhewe kuwi klebu tumindak sing nistha. Dheweke lair saka bun-bunan Dewi Kunthi. Darmaraja. pembarepe Pandhawa. Wijakangka(Dwijakangka). Ing Mahabharata. Miturut layang Mahabharata. Kang mengkono mau kagawa saka watake sing jujur. Pandhawa kasil ngalahake jin-jin ing alas kuwi. Mula Puntadewa uga kondhang sinebut manungsa lega donya lila ing pati. sing tilas alas Mertani. Puntadewa iku putra pembarepe Prabu Pandhu Dewanata (ratu Astina) lan Dewi Kunti. Yudhistira pinter olah kaprajuritan lan gagah nalika perang. lan Sang Ajathasatru. Mulane ing crita padhalangan. Garwa prameswarine Prabu Puntadewa iku mung siji. salawase urip ora gelem dhora (ngapusi. ing crita Jawa. ratu ing Astina (Ngastina) lan Dewi Kunthi. Yudhistira dhewe maknane raja prajurit. Jeneng Yudhistira luwih kondhang dienggo dening Puntadewa kang banjur dadi raja ing Amarta. yaiku Dewi Drupadhi (poliandri). mula dening para pujangga kita banjur diowahi. mula saka iku dijenengi Puntadewa kang tegese punjering kaluhuran. dene Bathara Dharma kuwi dadi bapa angkate. kang uga banjur manitis ana anggane untadewa.salugune Puntadewa putrane Bathara Dharma. putrine Prabu Drupada. Dewi Drupadi. Dhemen tetulung kepara apa sing didarbeki yen dijaluk wong liya diwenehake. Yudhistira iya Puntadewa iku kondhang kadidene titah ludira seta. Karo Dewi Drupadi banjur peputra siji aran Pancawala. Puntadewa iku putrane Prabu pandu. srana Bathara Dharma manunggalake rasane karo Dewi Kunthi kang mateg dayane aji Adityahredaya (yen miturut padhalangan "mateg aji Panggendaming dewa" kang aran Puntawekasing Rasa Tunggal Sabda tanpa Lawanan). . iya Cintakapura.Samiaji. Gunatalikrama. Dasanamane Yudhistira yaiku. Darmaputra. Yudhistira manjing ana ing ragane Puntadewa. dewane keadilan. Puntadewa uga sinebut Darmakusuma. Ing Mahabharata. Nanging ing crita Jawa. Darmakusuma. Yudhistira (utawa tinulis Yudisthira) iku ya Puntadewa dhewe. Pandhawa duwe bojo kang padha.

Saka pangrungune Pandhita Durna. Pandhita Durna ditigas janggane. . Kresna golek cara liya. Ing pakeliran pusakane kang asring dadi kembang lambe dhalang yaiku Jimat Kalimasada Pustaka Jamus. Sang Prabu ya manut. Kresna mung dhawuh marang Werkudara supaya merjaya gajah titihane senopati pengampinmg (Prabu Prameya) kang aran Gajah Esthitama. nanging Puntadewa tetep puguh ora gelem goroh. Ana uga Payung Kyai Tunggulnaga lan tombak tumbak Kyai Karawelang. Sawise gajah kelakon mati dikepruk gada Rujakpolo. Tenan. Durna akhire takon marang Puntadewa. nalika Pandhita Durna madeg senopati agung. supaya anggone matur marang Durna nalika ngucapake tembung ësthi"sing lirih banget wae. satemah pralaya. marang Werkudara. sadewa. Satemah para Pandhawa sakadang kudu gelem nglakoni dadi wong buangan ing alas suwene 12 taun. Prabu Puntadewa ditembung dijaluk patine kanggo numbali wewalak ing negara Buluketiga. Prabu Puntadewa tetep nglenggahi watake sing ora gelem ngapusi. Sebab. arjuna. oncek-oncekane utawa anggone ndudah kudu permati. Kanthi pedang ligan. kabeh Pandhawa rumangsa bingung. lan sapitutrute. ing lakon Indrajala Maling (lakon carangan). Raden Dhresthajumena. dikaya ngapaa wae Pandhita Durna kuwi gurune Pandhawa. Aswatama mati. Nakula. Dhirine dipasrahake. Prabu Puntadewa sing sabar tur banget lila-legawa pambegane iku tau diapusi Kurawa lumantar Patih Sengkuni srana kasukan main dadu kanthi totohane negara. Terus sing didhawuhi ngadhepi Pandhita Durna iku putra Pancala. dene anggone ngucapake tembung "tama"sing cukup sero. Mula Pandhita Durna banjur nglumpruk otot bebayune. kabeh wadya Pandhawa banjur kadhawuhan alok yen Esthitama mati. kalebu marang para panakawan. Apa hiya murid arep wani marang gurune ? Untung Prabu Kresna ora kurang iguh pertikele. Kanthi ati sing bingung. Kabeh anggone mangsuli padha gelem dhora yen Aswatama pancen mati. mula Durna banjur nglumpruk ing sangarepe Puntadewa. Karimijen tanpa daya.Minangka tuladha. mosok arep goroh ? Dibisiki karo Prabu Kresna yen kala-kala wong kena goroh sethitik-sethitik ora apaapa. Ing lakon Baratayuda. bareng ditakoni kaya mengkonmo mau mesthi wae Sang Prabu bingung banget. Ngenani wewatakane paraga siji iki. kaya wis kelangan daya. Pamirenge Pandhita Durna sing mati mau Aswatama. diucapake dening Prabu Puntadewa ngono kuwi. Durna ketekan Dhresthajumena kang wis kepanjingan yitmane Prabu Ekalaya iya Palgunadi kang pingin males ukum. ning Sang Prabu banjur digandheng Kresna sumingkir saka papan kono. urna banjur takon mrana-mrene. Awit akeh bab-babe sing rasane angel ditrapake ing sajroning penguripane wong sawantah.

Puntadewa bareng karo asune moksa sing pungkasan. Sawise Kurawa ngrasakake sorga banjur dilebokake ana ing neraka. Jebul kuwi mung sawetara. Puntadewa munggah swarga bareng karo sedulur-sedulure. Dene Kurawa bisa ngrasaake endahing surga amarga ana sawetara kabecikan. ora sok kuwasa. Tinimbang Pandhawa liyane. sanalika sarirane salin wujud dadi brahala utawa buta kang gedhene sagunung anakan kanthu kulit putih kang apraceka Dewa Amral iya Dewa Mambang.lan sangsangan robyong (tilarane Prabu Yudhistira. jujur. ratu Mertani) kang dayane. para Kurawa malah enak-enak ana surga. Kamangka. Dheweke njaluk supaya melu mlebu neraka. Puntadewa ora trima amarga sedulur-sedulure padha mlebu neraka. . Ora kumalungkung. raja iki luwih resik atine. lan ngugemi agama kanthi ngati-ati. menawa Puntadewa nesu lan astane nganthi nyeggol kalung iki. nanging ora akeh. Pandhawa kudu nglebur dosa dhisik sawetara banjur mlebu surga. Ing sorga. Ing pungkasaning crita.

Dasanama              Bayusuta : putrané Bathara Bayu Ballawa : gedhé dhuwur Bratasena : keturunan Barata kang prakosa Bhima : ngédab-édabi (Mahabharata) Birawa : gedhé lan medèni Dandunwacana: teguh Nagata : nyata Kowara : kondhang Sena : prakosa Werkodara/Werkudara Wijasena Pandhusiwi. Bima lan sedulur-seduluré dibuwang lang pungkasané bisa babat Alas Mertani. tiba ing sadhuwuré watu gilang sing gedhéné sasirah gajah. macan sing mauné arep mbadhog (mangsa) bayi Bhima malah gila. Ramané bebisik Bathara Bayu. Kacarita. sawijining ésuk Dèwi Kunthi ngenggar-enggar penggalih laro nggendhong Bhima sing isih bayi. nanging sakwisé ditundhung déning Korawa. satemah mlayu sipat kuping.Bima Bima utawa kang luwih kaloka kanthi jeneng Werkudara iku putrané Prabu Pandhu Déwanata (ratu Ngastina) lan Dèwi Kunthi Talibrata kang nomer loro. Kusumayuda . Miturut crita pedhalangan. Lair saka guwa garbané Dèwi Kunthi. déwaning angin. Anèhé dudu sirahé Bima sing pecah. Awit saking kageté. Krungu tangisé Bhima iki. Lairé Bima Miturut Kitab Mahabharata. Bima mrucut saka gendhongan. Bima (Bhima) dilairaké wujud bayi lumrah. Dumadakan ana macan saka suwaliking grumbul. Bima (Werkudara) dilairaké wujud bungkus. Jaman isih cilik urip ing Astina. nanging malah watuné sing ajur mumur. Mula Bima iya banjur sinebut satriya Panenggak Pandhawa. Sedhuluré kabèh cacahé ana lima kang banjur sinebut Pandhawa. Dhèwèké banjur urip ing kesatriyan Jodhipati/Unggulpawenang. Bima gerenggereng nangis nggolèki ibuné.

mula banjur sinebut Bayuputra iya bayu Tanaya kang tegesé anak Bayu (déwaning angin). kang njaga awang-awang. kang njaga laut. nduwé anak jenengé Gathotkaca. Gunung Maenaka. Gegamané kang kondhang yaiku Gada Rujakpolo lan kuku Pancanaka. Dèwi Urangayu. Wujudé Déwa Ruci kaya déné Bima. . Bima utawa Werkudara uga klebu dadi putrané Bathara Bayu. Dèwi Arimbi. Anak-anaké Bima iki asring dadi pralambang prejurit. kejaba nalika ing lakon Bima Suci/Nawaruci. Sarpa Nagakuwara. Antareja bisa ambles bumi. Anoman. kang njaga dharatan. Antasena bisa ambles bumi lan urip ing banyu. Bima muksa bareng karo Pandhawa liyané nuju swargaloka. Aji-ajiné aran aji bandhungbadawasa. Ing lakon iki Bima ketemu karo Déwa Ruci. nduwé anak jenengé Antasena. Déwa iki metu seka kupingé lan ngandhani Bima perkara filsafat urip. Blabag Pangantol-antol lan Wungkal bener. Garudha Mahambira. Liman Situbandha. Bima ora gelem basa karo sapa waé. Ing pungkasan crita wayang. Gatotkaca bisa mabur. lan Ditya Jajawreka. yakuwi Bathara bayu dhéwé.  Kusumadilaga Gandhawastratmaja Anak Bojo Bojone telu (gagrag Jogjakarta). yaiku :    Dèwi Nagagini. Kasektèn Bima uga klebu dadi salah sijiné warga Bayu kang cacahé ana wolu. nduwé anak jenengé Antareja.

Arjuna iku saluguné putrané Bathara Indra kang miyos saka Dèwi Kunthi srana Dèwi Kunthi mateg aji panggendhaming déwa aran Adityahredaya (miturut Mahabharata) utawa aji Punta wekasing Rasa Tunggal Sabda tanpa lawanan (miturut pedhalangan) paringané Resi Druwasa. Putrané uga pirangpirang turta bagus-bagus. lan sapituruté.Arjuna Arjuna iku menawa miturut crita padhalangan. klawan Dèwi Kunthi sing nomer telu. sedulur nunggal rama séjé ibu ana loro. Sedhuluré nunggal rama lan ibu ana loro. Dadi cethané tembung Pandhawa iku tegesé anak Pandhu.        Janaka Kiritin/Walikithi Parta Pritaputra Permadi/Pamade Dananjaya Kumbalyali (ing padhalangan asring disebut Kumbang Ali-Ali)         Pandusiwi/Pandhuputra Indratanaya Jahnawi Palguna Danasmara Margana Gudhakesa Wibatsuh Kandhi Wrahatnala (nalika nylamur laku dadi banci)  Ciptaning Mintaraga (ing lakon  Begawan Ciptaning) lanang ing Jagad Garwané Arjuna pirang-pirang. Kasatriyané Arjuna ana ing Madukara. Déné yèn miturut layang Mahabharata. yakuwi Nakula (Pinten) lan Sadewa (Tangsen). anak déwa. Dèwi Srikandhi. ratu Astina. Kabèh putrané Pandhu iku disebut Pandhawa. patihé asma Surata (patih Rata). Arjuna banjur sinebut satriya "Panengah Pandhawa". Déné. Dasanamané Arjuna. kabèh putri éndahing warna (ayu-ayu). . umpamané :    Dèwi Sumbadra. anak pandhita. peputra Abimanyu Dèwi Larasati/Rarasati. yaiku Puntadéwa (Yudhistira) lan Werkudara (Bima). Mula Arjuna uga sesilih Indratanaya kang tegesé putrané Bathara Indra. putra Prabu Pandhudéwanata. peputra Sumitra lan Brantalaras. saka linggané tembung Pandhu lan Hawa kang tegesé anak. anak taksaka (ula). Ana anak ratu. Mula saka kuwi.

Ana salah sijining wanita kang ditresnani Arjuna nanging malah dadi garwané wayang liya.  Dèwi Ulupi/Palupi. Yèn sing ditindhakaké iku pakarti ala.anaké Begawan Wilwuk. Mlayabumi = bisa ngalahké mungsuh. Satemené bojo (garwa) lan anak akèh iku minangka gegambaran yèn Arjuna dhemen gawé lelabuhan becik (sing dipralambangaké kadidéné putri sulistya). Nanging sawisé rampung Bharatayudha.putrané Bathara Brama. Tunggengmaya = bisa gawé banyu. Arjuna wis naté mbangunaké tapa lan madheg pendhita ing Gua Mintaraga kang dumunung ing puncaké gunung Indrakila. Pengasihan/sempaliputri = disenengi wong akèh. Dèwi Wilutama. . peputra Bambang Prabakusuma. Bathari Supraba. putriné Bathara Indra. Aji-aji Arjuna iku nduweni enem aji-aji. ratu buta saka negara Manik Ima-Imantaka. Sepiangin = bisa mlaku tanpa napak lemah banteré pindha angin. ora kétung mung sewengi. asilé mesthi uga ala. anaké Begawan Sidanggana ing Andhongsekhar peputra Pregiwa lan Pregiwati     Dèwi Dresanala.  Dèwi Manuhara. Banowati bisa dadi siji karo Arjuna. peputra Bambang Wijanarka. kanthi peparab Begawan Ciptaning iya Mintaraga. Mula undhuh-undhuhané uga kabecikan sing akèh (dipralambangaké anaké pirang-pirang bagusbagus lan ayu-ayu). peputra Bambang Wilugangga. peputra Wisanggeni. yaiku:       Palimunan/panglimunan = bisa ngilang.\/Wilawuk ing pertapan Pringcendhani peputra Kumaladéwa lan Kumalasekti. kanthi jejuluk Prabu Karitin/Kariti iya Wilikithi. Arjuna uga tau dadi ratu ing kahyangan Tinjomaya (ngratoni para widodarawidodari) suwéné 7 dina. Anggoné jumeneng nata ing Tenjomaya amarga Arjuna wis gawé lelabuhan becik marang para déwa kanthi nyirnakaké kraman kang ngrabasa ing kahyangan yakuwi Prabu Niwatakawaca. Dèwi Ratri (atmajané Prabu Yudhistira ing negara Mertani). Irawan Dèwi Jimambang. Asmaragama/kamasutra = ngèlmu saresmi. yaiku Dèwi Banowati.

Gaman        Pecut Kyai Pamuk Panah Pasopati Panah Harya Sangkali Panah Ardhadehali/Hrudhadhedali Ali-ali Mustika Ampal Trompet Dewadata Keris Pulanggeni       Brahmasira/Agniyastra Panah Merdaging Panah Mercujiwa Sarotama Keris Kyai Kalanadhah Busur Kyai Gendhewa Pungkasan Crita Ing Bharatayudha. .wanda Kanyut. Arjuna banjur maju ing palagan tandhing lawan seduluré sing diajeni. Arjuna pindhah dadi raja ing Buwanakeling. yakuwi wanda Jimat (anggitané Panembahan Senopati lan Sultan Agung Hanyakrakusuma). dadi raja ing Astina. Yèn wayang Arjuna gagrak Yogyakarta wandané ana telu. Arjuna kèlangan kabèh putra-putrané. wanda Yudhasmara (sunggingan rai lan awak kuning. Ing bubaran perang uga. Uripé Arjuna rampung bareng karo Pandhawa liyané munggah menyang kahyangan laku liwat Himalaya. lan wanda Kinanthi (sunggingan rai ireng awak kuning kanggo adegan sawisé metu saka kedhaton utawa kanggo perang). wanda Kinanthi. Sawisé perang. yakuwi wanda Janggleng (rai lan awak kuning/prada) kanggo adegan paseban. Nanging rasa mangumangu iki bisa diilangaké déning Prabu Bathara Kresna. Parikesit. Wusanané Adipati Karna gugur ana sajroning paprangan. Arjuna perang tandhing mungsuh Adipati Karna. sedhih. lan wanda Malat. kanggo adegan roman (percintaan). kabèh bojoné dipatèni déning Aswatama. kang mauné dadi kratoné Jayadrata. Nanging putuné. merga dhèwèké adu arep karo sedulur tuwa nunggal ibu séjé bapa. Wandané wayang Wandané wayang Arjuna ana lima. Abot rasané ati. Ing perang baratayuda uga.

lan kembarane Sadewa aran Tangsen. Kaya jenenge. Kekarone setya lan bekti banget marang para kadhang sepuhe. Nakula artine ‘’bisa nguwasabi awake dhewe’’. Jalaran Prabu salya iku iya isih marasepuhe Prabu Duryudana. senadyan seje ibu. yakuwi Pinten lan tangsen iku. nalika isih padha cilik-cilik. Nakula lantip ing obat-obatan amarga tinitisan Batara Aswi . Werkudara lan Arjuna. Prabu Pandhudewanata. kadang enome Raden narasoma iya Prabu Salya nata ing Mandaraka. Ing pedhalangan. Nalika mireng yen kang madeg senopati agung Prabu salya. Pinten iku sejatine jeneng tandhuran kanmg godhonge bisa kanggo obat. Beda karo Yudhistira. Satriya sakembaran iku klebu sedulur nunggal rama seje ibu yen karo Prabu Puntadewa. Bathara Aswan lan Aswin. lan mijil saka garwa Dewi Madrim. api-api nyuwun dipateni wae. Prabu Kresna banjur dhawuh marang Nakula lan Sadewa supaya marak ing ngarsane Prabu salya. dewane tabib. Ing pedhalangan. Satriya iki salah sijine Pandhawa lan nduwe kembaran kang jenenge Sadewa. nata Astina. para Pandhawa padha bingung. Nganthi Prabu Salya piyambak sabanjure nyarirani pribadi dadi senopati agung. Nakula kuwi arane Pinten. Nakula lan Sadewa iki lair seka Dewi Madrim. Jroning bathine. dewane tabib. Sedulur kembare aran Raden Sadewa iya Sahadewa.Nakula Nakula iku sawijining paraga Mahabharata. satemene Prabu salya luwih tresna lan abot marang para Pandhawa kuwi ketimbang marang mantune. Nakula artine ‘’bisa nguwasabi awake dhewe’’. lan Janaka. bayi kembar kuwi nadyan dudu putrane dhewe tetep digula wentah kanthi kebak rasa tresna asih tanprabedha karo anake dhewe. Dewi Madrim bela pati lan kembar iki lair seka wetenge kang suwek dening keris. Werkudara. lan Arjuna mijil saka ibu Dewi Kunthi. Kaya jenenge. Nalika Pandhu palastra. Mung merga saka beciking pakartine Dewi Kunthi. Lan satriya lima kasebut kawentar kanthi aran Pandhawa. Pinten iku sejatine jeneng tanduran kang godhonge bisa kanggo obat. Raden Nakula kuwi satriya kembar kemanikan. Werkudara. nanging botohe Pandhawa sing sugih pratikel. Prabu salya melu Kurawa. Nalika dumadine perang baratayuda. Mesthi wae Prabu Salya ora mentala mateni perunane kuwi. Malah banjur atine rumangsa keranta-ranta merga kelingan amarng adhine (Dewi Madrimm) kang wis sedha bela pati marang Pandhu lan ninggali bayi kembar kang isih abang. Lan saliyane trenyuh bareng ndeleng Nakula- . Prabu Puntadewa. nalika isih enom Nakula nganggo jeneng Pinten. Siji mbaka siji senopati Kurawa padha gugur.Ing Mahabharata. Sekarone putrane nata ing Astina. Nakula lan sadewa lantip ing babagan obat-obatan amraga satriya sakloron kuwi titise dewa kembar.

Begawan Bagaspati sing sedane merga saka pakartine Sang Prabu Salya duk isih enome. dewane bulus. sing ora liya Prabu Puntadewa. Mula Salya banjur paring dhawuh marang nakula-Sedewa supaya bali. Temenan. Prabu Salya uga banjur kelingan marang marasepuhe. Garwane nakula kekasih Dewi Srengginiwati kang banjur peputra Dewi Sri Tanjung. Pramusinta lan Pramuwati. Ing lakon Sudamala utawa Durga Ruwat. Yen pinuju pisowanan ing Amarta lungguhe Nakula Sadewa ngapit ingkang raka Prabu Puntadewa lan kekarone padha ngapurancang.Sadewa. Dewi Srengganawati lan Srenggini iku putrane Sang Hyang Badawanganala. dicritakake yen akhire sawise klakon ngruwat Bathari Durga. Dene Sadewa nggarwa Dewi Srenggini kang sateruse peputra Bambang Widapeksa (Suwidapaksa). Sang Begawan nalika sedane ninggal suwara yen babak nagih janji lumantar ratu kang kasinungan ludira seta. Aji-ajine aran Chandabirawa ora kuwan nyedhaki Prabu Puntadewa lan banjur ilang musna. Kekarone banjur peputra Raden Saluwita. . Prabu Salya nglilakae patine nalika adu arep karo Prabu Puntadewa. bareng tempuking yuda. Nakula-Sadewa palakrama anthuk Endhang Suka lan Pradapa. lan meling supaya sing methuake yudane. Kasatriyane Nakula kuwi ing Sawojajar. Prabu Salya akhire sedha disawat pusaka Jamus Kalimasada. ing Narmada Wailu. dene Sadewa ing Paweratalun. kekarone putrine Resi Tambrapetha saka pratapan Prangalas. Prabu Puntadewa.

Aji iki bisa gawe wong sing nduwe eling apa wae kang wis kelakon lan ngerti apa kang kedaden . Nakula. Bareng karo Nakula.Sadéwa Sadéwa . Sadewa utawa Sahadéwa iku sawijining paraga wiracarita Mahabharata. Ing Bharatayudha. Ing versi India. Tangsen iki jenenge witwitan kang godhonge bisa digawe obat. Sahadeva kang bisa ngalahake lan mateni Shakuni (ing Jawa dadi Sangkuni). dewane tabib kang kembar karo Bathara Aswi. Sadewa kang bisa ngruwat Bathari Uma bali maneh dadi ayu. Sahadeva iku pinter pedhang. Sudamala. Wiwit isih bayi. Sangkuni dipateni dening Bima. Nakula lan Sadewa wis dadi bocah lola. Ing lakon liyane. Kaya dene sedulur kembare. Ing sawetara crita wayang. Umpama Kresna ora ana.” Jejodhoan iki nurunke putra Widapaksa utawa Sidapaksa. Sadewa kang sulih golek upaya. Sadewa lantip ing sasmita. Dheweke salah sijining Pandhawa. Satriya iki tinitisan Bathara Aswin. Ing crita pedhalangan. sejatining wadon. Ing lakon “Babad Alas Mretani” Sadewa entuk aji Purnamajadi seka Ditya Sapulebu. Satriya kang manggon ing Bumiretawu iki kondhang amarga lantip ing prekara obat-obatan. Sadewa tansah ngiring Yudhistira ing kraton Amarta. tanpa rama-ibu. Nalika mboyong Dewi Srengginiwati seka Gisiksamodra. Sadewa kang bisa mbabar sayembara ngenani “sejatining lanang. Nalika cilik jenenge Tangsen.