Cipeucang

Kacatur kacaritakeun cak kolot, dihiji tempat anu ayana di Kabupaten Bekasi, Kecamatan Bojongmangu, Desa Sukamukti aya hiji lembur nu ngarana Cipeucang. Kunaon eta lembur teh dingaranan Lembur Cipeucang, cak kolot baheula diieu lembur teh loba sasatoan terutama Peucang, Sato bangsaning embe anu awakna letikan ti embe. Di ieu tempat teh aya cai anu ngocor titungtung kidul nepi tungtung kaler nu di sebut Cipamingkis. Tah di Cipamingkis ieu bangsaning sasatoan ngarinum terutama Peucang. Kusabab cai teh jadi tempat kahirupan mahluk anu harirup sato, tatangkalan oge jalma kabeh ngabutuhkeun cai. Tah kusabab kitu ieu Lemburteh dingaranan Lembur Cipeucang. Asalna tina ngaran sato nyaeta Peucang jeung cai anu ngalir di eta tempat, Ci = Cai anu ngalir di eta tempat, Peucang = sato anu loba baheula didinya. Disebut weh Cipeucang. Nepikeun kiwari oge masi aya keneh Cipamingkis anu ngalir di Cipeucang, jeung masi loba jalma lamun usum halodo kacarainateh ka Cipamingkis eta. Jeung hiji deui di ieu lembur teh lahir saurang jajaka nu ganteng ngalempereng koneng loba nu resep jeung nu bogoh. Tepatna kaping 16 sasih Mei warsih 1987 di lahir keunana. Dugi ayeuna eta jajakateh aya keneh ayeuna kuliah di UPI Kampus Purwakarta nu jenenganana Ojim Suryana tea.

Siluman

Jaman baheula dihiji tempat/werwengkon didinya teh kacaritakeun lembur anu kacida sarienen nana jelema ngaliwat kadinya, yen beja didinya ari peting tara aya lampu, pokona paroek jeng loba begal. Lamun aya jalma peting-peting liwat kandinya cak beja sok dicegat garong/begal pokona sakumaha harta nu dibawa ku jalma teh kudu dibikeun ka garong lamun hente diancam bakal dipaehan atawa disiksa.

Judulna : Kuya Ngagandong Imahna .Caritana yen brgal/garong anus sok nyegat ditempat etateh nyaeta jalma anu cicing di tempat eta. digagandong. Pek ngieun dei anu alus tur kuat ke lamun geus anggeus arang tangkodkeun kana tonggong anjeun. keur di cai katingali hasep ngebul dina suhunan imahna ku Kuya diburu tapi imah geus angus seneuna gede nakeranan. . Nah ti haritamah imah sakadang Kuya teh sok dibabawa bae. “tong ceuri sakadang Kuya ngieun deui imahmah!” “Anu matak sakadang Monyet lain sakali wae kacilakaan imah teh bareto kabawa angina. Hiji poe manehna balik ti hima. penduduk didinya kusabab kitu jalma sarieuneun liwat kadinya teh. Eta tempat teh aya di Kabupaten Subang. Rincian Dongeng: . isukana manehna ngieun dei anu leuwih keker supaya te kabawa angina. Tah ayenamah Silumanteh jadi ngaran Desa nyaeta Desa Siluman. gampang putus asa an. kecuali katukangeun lembur etateh aya trotoang panjang da nepi ayeunage sok sarieuneun jalma liwat kadinya tipeuting mah. ulah ditinggalkeun. Sakadang Monyet = Daek babantu jeung mere saran . ngahumateh indit isuk datang sore magrib. Kecamatan Pabuaran.Eusi/hikmah nu bisa di cokot : Jadi jalma kudu getol kos sakadang Kuya tapi tong gampang putus asa jeung tong bodo. Monyet ngomong ka sakadang Kuya.Tempat/latar : Baheula dihiji kebon deket walungan . Gawena ngahuma. Kuya teh ceurik. Sakadang Kuya sedih kacida. Jeung deui anu jalma anu nempatan tempat eta teh jaragoan utamana jago kadugalan. Kuya teh masak pikeun dahar sore. Keur kitu jol bae Monyet kolot. pantone sakira asup sirah supaya gampang ngelokeun sirah ka jero. Kudu kumaha akalnanya supaya imah awet?” cak sakadang Kuya! Sakadang Monyet ngajawab. ngarah imah ulah cilakamah dibawa bae. Kusabab kitu jalma nyarebutna eta tempat Siluman.Watek palakuna : Sakadang Kuya = Getol daek digawe. lembur Siluman terusnamah. Jeung kudu daek babantu ka batur kos sakadang Monyet. nu ayeuna Desa Siluman.Bahasana : Kasar .Palakuna : Sakadang Kuya jeung sakadang Monyet . “gampang atuh. Tah kitu caritana kunaon eta tempat teh disebut Siluman. Kuya Ngagandong Imahna Jaman baheula aya Kuya imah-imah di sisi muara. te kuat kena musibah. monyet anu memenerna. Hiji poe Kuya keur di huma. saenggeus anggeus prak ditengkodkeun dina tonggongna. Tatangkalan rarungkad imah Kuya oge kaapungkeun murag ka leuwi brus ti teleum. Sabot masak Kuya kacai hela. Da ayeunamah aman biasa wae kos daerah nu sejenna eweuh begal eweuh garong. aya hujan geode bari jeung angina. Eta papatah teh ku Kuya diturutkeun.

males pati dumeh kungsi ngabobodo. Tapi keukeuh teu ngarasa ginding lantaran teu boga perhiasan. Titinggi = Daek wae di titah sanajan salah. Unggal isuk eta oray teh osok dangdan mapantes maneh. jago oge merekeun tandukna ka sakadang naga. Sanggeus aprok dicaritakeun sakabeh pamasalahan naga ka jago.Bahasana : Kasar . Ulah gampang di bobodo bisi kaduhung. engke dianteurkeuna deui ku sakadang titinggi cak sakadang naga. .” Geus kitumah jung weh naga jenug titinggi the arindit. Ulah sok daek wae di titah lamun salah jiga Titinggi. Nepi ka brayna berang titinggi teu datang-datang. tapi tetep titinggi teu dating keneh bae. gampang dibobodo. . anjeun mere tanda weh kongkorongok sing tarik.Judulna : Hayam Kongkorongok Subuh . terus jago teh kongkorongok sababaraha kali deui. Tapi weleh ditunggu nepi kasubuh titinggi teu dating keneh wae. sok hayang nu batur. teu sukur. maksudna arek nginjeum tanduk ka sakadang jago haritamah jago teh aya tandukan menta di anteur ka titinggi.Tempat/latar : Hiji tempat jaman bahela nyaeta di leuweung . “Keun sugan cenah peuting engke” pok hayam teh. Titinggi jeung Oray Naga . Cak naga ka jago “engke tandukna dibalikeun deui dianteurkeun ku titinggi samemeh balebat. teboga pamadegan. mangkaning arek ngadeheus ka dewa.Hayam Kongkorongok Subuh Kacaritakeun jaman baheula aya oray naga geus lila ngalamun hayang nyaba ka kahiyangan. Ti harita hayam jago teh tiap-tiap subuh kongkorongok sarta mun papanggih jeung titinggi sok langsung dipacok nepi ka paehna. ulah sok nipu. jiga Oray Naga. Isukna samemeh balebat hayam jago kongkorongok satakerna.Watek palakuna : Oray Naga = jahat. ulah gampang percaya ka jalma jiga sakadang Hayam Jago. adigung.Eusi/hikmah nu bisa di cokot : Ari hirup teh ulah sombong. Lila-lila naga ngarayu. Pohara ambekna hayam jago nepi ka nyancam lamun titinggi dating arek di pacok nepikeun ka paehna. sok nipu. lamun balebat can balik wae bisi kaula poho ngawangkong jeung dewa. Sanggeus mikir manehna inget ka sobatna sakadang titinggi. Maksudnamah nginjeum tanduk ka jago. Sakali dua kali titinggi teu datang wae.Palakuna : Hayam Jago. Hayam Jago = Babari percaya. Rincian Dongeng: . Hayam jago teu nembalan lantaran apal jahat jeung licikna naga.

Susulumputan ti salakina mere beas ka Ki Jani sacangkir jeung lauk asin. Terus dibawa minggat ku lanceukna ka alas pentas. koret. Untung pamajikan Ki Jana karunyaeun. Nepi ka kapalna kelebuh teleum. Hiji poe Ki Jani nginjem beas ka Ki Jana tapi manan dibere malah dicarekan. sarta anu dipikahayang kaluar tina jero lisung. Tapi koret. ari nu bungsu Jani. Ti harita cai laut jadi asin. lega sawah lega kebon. tapi tetep resep ngabantu jeung tutulung kanu susah. Watek palakuna : Ki Jana = Sarakar. Tempat/latar : Jaman baheula di hiji lembur. Mangsa dina kapal geus eweuh uyah Ki Jana menta kalisung uyah kaluar uyah teh teu ereun-ereun. Adina Ki Jani. Ki Jani = Bageur.” ceuk aki-aki teh. Gancangna carita Ki Jani geus benghar. tara barang bere jeung tutulung. Memeh indit aki-aki teh mere jimat ka Ki Jani mangrupa lilisungan jeung haluna tina perak. Isuk-isuk keneh aki-aki teh geus pamitan. Ki Jana ka asup jelema benghar. Ngereunkeunana lisung kudu dibere taneuh saetik.Cai Laut Asin Kacatur jaman baheula aya dua jalma adi lancek. Tapi Ki Jani mah bari jeung miskin oge ari boga rejeki teh sok mere kanu butuh. engke tangtu haluna nutu sorangan. sebutkeun wae bari nyebut Tutu! Tutu! Tutu!’tilu kali. berehan. atuh karunyaeun diajakan ka imahna. Nu cikal ngarana Jana. Bari nalangsa Ki Jani balik ditengah jalan aprok jeung aki-aki awakna begang lempangna rumanggieung. Rincian Dongeng: Tema : Perang Duduluran Judulna : Cai Laut Asin Bahasana : Kasar Alur/plot : Ngagunakeun alur maju Cara Nyarita/ Sudut Pandang : orang ka 3 palaku utama Palakuna : Dua urang adi lanceuk: lanceukna Ki Jana. siga Ki Jana anu tung-tungna bakal cilaka. ku Ki Jani dicaritekeun kabeh ka Ki Jana carana make lisung. hirupna jadi senang tur tentrem . Eusi/hikmah nu bisa di cokot :Jadi jalma ulah koret jeung jahat. Nepi imah beas dibubur saenggeus asak didalahar bareng. Hiji peuting Ki Jana datang Ka Jani. daek tutulung kanu susah. “Naon wae anu dipikahyang ku ujang. Barang Ki Jana ngadenge adina beunghar manehna sirik . bari boga niat jahat hayang miboga jimat eta. Ki Jana poho teu mawa taneuh. Kudu kos Ki Jani bageur sok daek nulungan batur. embung tutulung kanu susah.

Nu kiwari disebut Selat Sunda. anjeunna teu nyandak nanaon tibang guci pusaka nu dicandak. Teu lami eta bates anu tilas disiram ku cai laut teh ngajanggelek jadi selat. adil tur bijak sana kawas Prabu Rakata. Ningali ramana sumping reg weh perang liren. tur di bagi dua belah wetan ku Raden Sundana. Kumargi Prabu Rakata parantos sepuh pisan. Dua putrana anu tarungkul teh nyarek. nu katelah Gunung Rakata atanapi Gunung Krakatau. jujur. Terus Sang Prabu teh indit ngabagawan anu tempatna dibates dua nagara nu dibagi dua tea. aya hiji karajaan anu rajana Prabu Rakata. mangka karajaan teh di titipkeun ka putraputrana.Selat Sunda Jeung Gunung Krakatau Kacatur jaman baheula di Pulo Jawa Beulah kulon. Haritamah Pulo Jawa sareung Sumatra teh ngahiji. Sang Prabu teh ceg ka guci anu tos dieusi cai laut tea. anjeunanana indit deui ka tempat pang tapaanana. . Hiji mangsa dina taun ka genep Sang Prabu teh ngadangu yen putrana parasea Raden Sundana ngarugrug karajaan raina Raden Topobrana. Rincian Dongeng: Tema : Perang Duduluran Judulna : Selat Sunda Jeung Gunung Krakatau Bahasana : Lemes Aur/plot : Ngagunakeun alur maju Cara nyarita/sudut pandang : orang ka 3 palaku utama Palakuna : Prabu Rakata. Terus cai laut anu dina guci dikucurkeun disapanjang wates dua nagara. dua putrana langsung nyampeurkeun cedok weh nyareumbah ka Prabu Rakata kitu dei para parajuritna. Anu cikal Raden Sundana anu bungsu Raden Topobrana. Raden Sundana = Sarakah Raden Topobrana = Embung ditindes Tempat/latar : Jaman baheula di Pulo Jawa belah kulon. terus indit ka medan laga kasampak dua putrana keur perang campuh atuh bendu pisan si anjeunanana. Atuh dua putrana beak bersih diseukseukan pampangnaman Raden Sundana nu wani ngarug-gug nagara raina. Nu mawi dinamian Selat Sunda lantaran Raden Sundana sarakah hoyong wilayah anu raina. tur bijaksana. atuh Sang Prabuteh langsung gadeg. ulah Sarakah jiga Raden Sundana. Tur guci anu disimpen dina wates teh ngajanggelek jadi gunung. Dugi ramana ngadamel wates nganggo guci pusaka anu caina dikucurkeun terus jadi selat. Tah kitu sasakala Selat Sunda sareng Gunung Krakatau teh. ceg kana guci pusaka tea. teras guci anu tos teh kosong teh disimpen ditapal bates dua karajaan tea. Eusi/hikmah nu bisa di cokot : Jadi jalma kudu arif. Sang Prabu gaduh dua putra. belah kulon Raden Topobrana. adil. sareng dua putrana: Raden Sundana sareng Raden Topobrana Watek palakuna : Prabu Rakata = Arip.

buntutna dibrlitkeun kana pancuh tambakan beulah dieu.Judulna : Gagak Jadi Hideung . gebrus bae gagak teh asup ka jero pijanaan. daek usaha. Jol datang gagak kadinya haritamah gagak teh buluna bodas ngeplak. . tapi gagak ngalah beuki ngahajakeun. Pok weh oray sanca nanya. ulet. goplak. Sungutna ngegel kana tangkal huni. Ujug-ujug corokcok weh laukna dipacokan nepi beak lauk nu baradagnamah.Eusi/hikmah nu bisa di cokot : Ari jadi jalma teh kudu getol daekan. Oray Sanca = Getol. haying ngenah doing embung gawe. Atuh oray ambek sebrut bae diudag gagakteh. Ku oray sanca katempoen gagak maling lauk. ngomongna oge basa Betawi. “Engga.Palakuna : Gagak jeung Oray Sanca . da jadi hideung lestereng.Tempat/latar : Caritana jaman baheula di hiji balong nu loba laukan . .Bahasana : Kasar .Gagak Jadi Hideung Kacaritakeun baheula dina hiji tempat aya oray naga keur nawu balong. Awakna malang dina balong tea. Atuh ari muncul deui teh geus lestreng . Barang jol oray sanca teh panglingeun. Ulah jiga Gagak baong. gagak teh bingung da diberik wae sieunen katewak. sok daek nyopet. Gagak teh hiber kuorang diobrot.Watek palakuna : Gagak = Badeur. gaaaa!” Tah kitu sasakalana manuk gagak buluna hideung jeung sorana gaaa. Teu kungsi lila balong teh saat laukna sing kocopok loba. Kabeneran aya nu keur neleum. da sieunen katara. “mahlik hideung maneh nempo sakadang gagak teu bieu liwat kadieu?” Gagak teh sorana digedekeun. gaaaak! Rincian Dongeng: . goplak dipake nawu baloing tea. rajin. geuwat digenggereuhkeun. te bisa digenggereuhkeun. usaha lamun hayang bog amah kos sakadang Oray Sanca. tuluy di ayun keun goplak.

Keur meujeuhna balakécrakan. teu aya nu ngabantuan. tapi barang kaluar pisan ti imahna.SASAKALA SITU BAGENDIT Di wewengkon Garut aya situ anu ngaranna kawentar ka mana-mana. bari satungtung bisa mah teu weléh-weléh sasambat ménta tulung Tapi taya nu nulungan. “Sagala gé boh ka nu hadé boh ka nu goréng. Atuh kacida ributna. moal taya wawalesna. Ngahaja mencilkeun manéh. Méméh indit manéhna ngomong kieu. Nyi Endit ngalelep. da ngaranna sajati mah Nyi Bagendit. sabab aya nu tinggarero. di ditu di dieu ceuyah dibaruat. aki-aki dititah nyingkah. Beuki lila. Salian ti pakacar-pakacarna mah. bari tingkarétap kénéh. Geus taya nu bireuk deui kana kakumedanana téh. Ana gantawang téh Nyi Endit bet nyarékan. “Caah! Caah!” cenah.” Ngomong kitu téh kasaksian ku sakur nu aya di dinya. nepi ka ngan sakotéap gé geus bérés. . Ka sawah Nyi Endit ogé réa nu gacong. nyaéta Situ Bagendit. Nyi Endit nyieun sidekah. nyék-sék-nyéksékkeun. Cék sasakala mah. cai téh beuki gedé baé. Nyi Endit angkleung-angkleungan. ngan leb wé pakarangan Nyi Endit téh geus kakeueum. solongkrong aya aki-aki bongkok nu nyampeurkeun. Barang geus tarapti. Ieu téh saenyana mah nénéhna. Manéhna téh kacida pisan kumedna. Atuh anu ngariung téh nepi ka ratusna. da batur gé sarua ripuhna. rug-reg ngarandeg. bangun teu nangan. Nepi ka jadi situna. Cindekna mah geus lain picaritaeun wé. Kakara gé patinglaléos. Ku pribumi teu ditari teu ditakon. Tapi sadia tumpengna teu sabaraha. pajarkeun téh taya kaéra. Maksudna taya lian. sakumaha tali paranti. da sieun kasoro téa. Nya pok aki-aki téh waléh yén teu kawawa lapar. jalma-jalma geus teu inget ka diri batur. éta Situ Bagendit téh asal-muasalna kieu: Baheula. Nyi Endit ogé nya kitu. niat rék nyingkiran cai. Kacaturkeun keur usum panén. Ari réngsé dibuat jeung sanggeus paréna dikaleuitkeun. Popolahna saniskara ku sorangan. aya hiji randa beunghar katelahna Nyi Endit. sugan aya sih piwelas. Henteu kanyahoan deui ti mana datangna cai. Imahna terus kakeueum méh laput. ménta bagian. tara aya nu larsup ka imahna. Ngondang lebé jeung sawatara tatangga. Tungtungna nepi ka nundung. sakur nu mantuan ngakut tuluy diondang ngariung tumpeng. teu ngahutang gawé. asal salamet dirina baé. ngeueum sakabéh pakaya Nyi Bagendit. ku bawaning embung campur jeung batur. Saréngséna nu dalahar tuluy amit rék baralik. cai téh nepi ka lir ombak laut tinggaruling ka palebah Nyi Endit. Aki-aki indit bari jumarigjeug. ngababakan di tengah pasawahan anu upluk-aplak. Éstuning lain babasan éta mah hirup nyorangan téh.

Tapi barang rék dipeuncit. Ari walonna téh bet: “Daék sotéh ngabujangkeun. Aki Panyumpit gasik ngasruk leuweung néangan lutung. Amarahna teu katahan. nu kagenep Purbaleuwih jeung nu katujuh Purbasari. leuweung jadi sepi taya sasatoan. Guruminda. lamun jalma nu utama. taya pakarang nu teurak.” Nya atuh ku Léngsér dipasrahkeun ka Purbararang. nu kadua Purbaéndah. tapi bet Purbasari. Ari rék disumpit. istri wungkul. ari lutung mah sangeuk teuing!” Deregdeg léngsér ka putra nu kadua. sugan butuh keur pibujangeun. badé tatapa di leuweung. geura boro pijodoeun hidep. Sang Lutung teu bisa dirogahala. dihaturkeun ka karaton. Prabu Tapa Ageung ngersakeun hayang tuang daging lutung. Aya nu sakarupa jeung Ambu. Prabu Tapa Ageung ngersakeun ngabagawan. nya kitu kénéh. Nu dicadangkeun ngagentos ngeuyeuk dayeuh ngolah nagara téh lain Purbararang putra cikal. asa dihina asa ditincak hulu. . Déwata minda rupa turun ka dunya. Singhoréng Lutung Kasarung téa. teu ditampa. “Léngsér pasrahkeun baé ka anak kami. hayang nyaho anu dingaranan karaton. putra déwata cikalna. Hayang betah di dunya. saur Ratu. ngimpén gaduh garwa anu sarupa jeung Sunan Ambu. putra bungsu. Purbararang asa kaunghak. Saur Sunan Ambu. lain teu hayang nampa. sireum ogé taya nu ngarayap cék wiwilanganana mah. Tapi…ulah torojogan. Pajarkeun téh. Tapi dadak sakala. katelah Lutung Kasarung. titisan Guriang Tunggal. celengkeung téh lutung nyoara: “Éh. Tungtungna mah. Kocap deui di nagara Pasir Batang. nu kalima Purbamanik. Aki. Aki Panyumpit téh méh pegat pangharepan. Atuh munasabah baé. dina tangkal peundeuy bet kabeneran manggih lutung keur guguntayangan. Ka anu katilu. anggo heula ieu raksukan…lutung!” Janggélék Guruminda minda rupa jadi lutung. Ngaraos parantos sepuh. Nu kahiji kakasihna Purbararang. Prabu Tapa Ageung ti praméswari Niti Suwari kagungan putra tujuh. Purbasari diusir ti dayeuh dibuang ka Gunung Cupu. Lutung Kasarung dibawa ku Aki Panyumpit.” “Sukur atuh. Kacaturkeun di Kahiangan. Ulah disumpit! Kuring téh rék ngaku bapa pulung ka Aki. bet kaniaya. Mun lalaki turunan mantri. nu katilu Purbadéwata.” walon Aki Panumpit bengong. nu kaopat Purbakancana. Barang rék mulang. ngan sieun ku Si Tétéh. aya lutung bisa ngomong.Lutung Kasarung Kacaturkeun di nagara Pasir Batang. Nya nimbalan Léngsér kudu mentés Aki Panyumpit ngala lutung ka leuweung. Bororaah sato kayaning peucang jeung lutung. “Jung. sok geura turun.

Rupa-rupa akal dikotéktak. tamba keueung nu di leuweung. pangnyokotkeun taropong!” “Ih. Putri téh nalangsa pisan. “Éh. disumpal ku benang emas. kakasépan Guruminda kahiangan. Purbasari dipangku. Purbararang.” Tutas haturan.” gerentes Lutung Kasarung. Rep Sang Putri disirep. nu goréng budi ti leuleutik. Ari béréwék téh dibébékkeun mani jadi lima.Léngsér mulang deui ka Purbararang. niat misalin Sang Putri meungpeung saré. Hatur nuhun béjakeun ka Si Tétéh. lutung mah tara saré jeung manusa. Sang Putri. Aing rék nénéda ka Sunan Ambu. geunig Si Tétéh aya kénéh adilna. deudeuh teuing. . urang saré jeung kaula.” Cék Purbaleuwih. bray baranang siga béntang. beuki tambah sirik. apan boga bujang lutung. taropong aing sabogoh-bogoh dibébékkeun! Léngsér! Teu sudi kami mah. Lutung kasarung ngangres ningal kaayaan putri. Lutung Kasarung ditampa ku Purbasari. tuluy nuturkeun. tamba suwung. top taropong dicokot. Kajeun hideung. sangkan aya alesan keur ngarah pati Purbasari. Kula mah banget ku tunduh!” “Oaah. Kabeungharan jeung kamulyaan Purbasari di gunung kasampir-sampir ka nagara. Kajeun lutung. Raksukan digédogkeun. tapakur di sisi balé kancana. Keur jarongjong ninun. pokna téh. “Cing Adi. Jleg ngajenggléng karatonna. Caturkeun di sisi leuweung. Panejana tinekanan. sajiadna katurutan. Léngsér mulang ka karaton. Purbasari ngagolér dina palupuh sabébék. bisi pajar nampik pasihan rama.” Nya sok baé atuh. bisi geuleuheun!” Reup Putri Purbasari kulem tibra pisan. sor disodorkeun! “Jurig lutung. Belenyeng lumpat ngintip para mojang nu lalenjang keur ngagembrang ninun. Guruminda mamalihan. Tétéh. nu goréng lampah ti bubudak. Lutung unggeuk. “Utun. “Cing lutung pangyokotkeun taropong di kolong balé!” Deregdeg lutung lumpat.” Lutung kasarung tetep di karaton. Janggélék Gurumiinda jadi lutung deui. “Éh Mama Léngsér. di hateup welit sajalon. anteurkeun Si Lutung ka Si Purbasari di leuweung!” Jut Léngsér turun. beuki tambah ceuceub. ari koloprak téh taropong Purbararang moncor ka kolong balé. diébogkeun dina kasur tujuh tumpang. disimbut sutra banggala. neda sapaat para bujangga. Kajeun goréng. Ulang-ileng. leuwih agréng ti nagara. tamba jempé nu nyorangan.

lutung. Mangka saat sapeuting. banténg téh katungtun ku Purbasari ka nagara. Tungtungna Purbararang pinuh ku haté dir jeung ujub. Purbasari. Sagoréng-goréngna beubeureuh manéhna. Indrajaya ngamuk. leuwi Sipatahunan. kudu bisa mendet parakan Baranangsiang. Sakasép-kasépna beubeureuh Purbasari. Ngan anu pangais bungsu. Tapi rayat jeung jaksa nagara mutus teu weléh Purbasari anu unggul. ieu tanjakan téh laksana. Tapi Purbasari unggul kénéh. Tuluy Purbasari dititah ngala banténg ti leuweung. baranyay hurung. kakasih Indrajaya. Mun teu bukti teukteuk beuheung keur tandonna. Cunduk kana waktuna. Lutung Kasarung manggih putri panyileukanana. Geus tangtu Purbasari dibéré pasir anu pangangar-angarna. dihukum kudu jadi pangangon. . Rupa-rupa ékol Purbararang. Putri nu sasorot jeung Sunan Ambu. Purbasari dipentés nyieun pakarang tatanén étém bingkeng jeung jarum potong. jadi praméswari Guruminda. antukna Purbasari diajak pangeunah-ngeunah olahan. tenggekna kari saketokkeun diteukteuk. janggélék jadi Guruminda deui. tapi teu bisa majar kumaha. Ku kasaktén Lutung Kasarung. ciciptaan tina raksukan Lutung Kasarung jadi papatih di Pasir Batang. ditikahkeun ka Ki Bagus Lembu Halang. ngajak pakasép-kasép beubeureuh. Lutung Kasarung ngagédogkeun raksukanana. kaungkulan kadigjayaanana.Mimitna Purbasari diperih pati. Purbasari ngadeg ratu di Pasirbatang. Purbaleuwih. papanjang-panjang buuk. dibantu Sunan Ambu jeung para bujangga. da pubuh manusa. Ari Purbararang jeung sadérékna nu opat deui. paloba-loba samping. ari Purbararang mah di tempat nu hadé. Ku pitulung Lutung Kasarung. anu welasan ti baheula ka Purbasari. Purbasari éléh. Indrajaya mah dihukum jadi pangarit. dibekelan arit timah. jeung ditangtang pahadé-hadé ngahuma. pageulis-geulis rupa.