Cipeucang

Kacatur kacaritakeun cak kolot, dihiji tempat anu ayana di Kabupaten Bekasi, Kecamatan Bojongmangu, Desa Sukamukti aya hiji lembur nu ngarana Cipeucang. Kunaon eta lembur teh dingaranan Lembur Cipeucang, cak kolot baheula diieu lembur teh loba sasatoan terutama Peucang, Sato bangsaning embe anu awakna letikan ti embe. Di ieu tempat teh aya cai anu ngocor titungtung kidul nepi tungtung kaler nu di sebut Cipamingkis. Tah di Cipamingkis ieu bangsaning sasatoan ngarinum terutama Peucang. Kusabab cai teh jadi tempat kahirupan mahluk anu harirup sato, tatangkalan oge jalma kabeh ngabutuhkeun cai. Tah kusabab kitu ieu Lemburteh dingaranan Lembur Cipeucang. Asalna tina ngaran sato nyaeta Peucang jeung cai anu ngalir di eta tempat, Ci = Cai anu ngalir di eta tempat, Peucang = sato anu loba baheula didinya. Disebut weh Cipeucang. Nepikeun kiwari oge masi aya keneh Cipamingkis anu ngalir di Cipeucang, jeung masi loba jalma lamun usum halodo kacarainateh ka Cipamingkis eta. Jeung hiji deui di ieu lembur teh lahir saurang jajaka nu ganteng ngalempereng koneng loba nu resep jeung nu bogoh. Tepatna kaping 16 sasih Mei warsih 1987 di lahir keunana. Dugi ayeuna eta jajakateh aya keneh ayeuna kuliah di UPI Kampus Purwakarta nu jenenganana Ojim Suryana tea.

Siluman

Jaman baheula dihiji tempat/werwengkon didinya teh kacaritakeun lembur anu kacida sarienen nana jelema ngaliwat kadinya, yen beja didinya ari peting tara aya lampu, pokona paroek jeng loba begal. Lamun aya jalma peting-peting liwat kandinya cak beja sok dicegat garong/begal pokona sakumaha harta nu dibawa ku jalma teh kudu dibikeun ka garong lamun hente diancam bakal dipaehan atawa disiksa.

digagandong. Kusabab kitu jalma nyarebutna eta tempat Siluman. saenggeus anggeus prak ditengkodkeun dina tonggongna. Tah ayenamah Silumanteh jadi ngaran Desa nyaeta Desa Siluman. te kuat kena musibah. Nah ti haritamah imah sakadang Kuya teh sok dibabawa bae. Kecamatan Pabuaran. monyet anu memenerna.Palakuna : Sakadang Kuya jeung sakadang Monyet . penduduk didinya kusabab kitu jalma sarieuneun liwat kadinya teh. lembur Siluman terusnamah. kecuali katukangeun lembur etateh aya trotoang panjang da nepi ayeunage sok sarieuneun jalma liwat kadinya tipeuting mah. Kuya teh masak pikeun dahar sore. isukana manehna ngieun dei anu leuwih keker supaya te kabawa angina. Sakadang Monyet = Daek babantu jeung mere saran .Tempat/latar : Baheula dihiji kebon deket walungan . pantone sakira asup sirah supaya gampang ngelokeun sirah ka jero.Caritana yen brgal/garong anus sok nyegat ditempat etateh nyaeta jalma anu cicing di tempat eta. ngahumateh indit isuk datang sore magrib. Jeung deui anu jalma anu nempatan tempat eta teh jaragoan utamana jago kadugalan. Kuya Ngagandong Imahna Jaman baheula aya Kuya imah-imah di sisi muara. Sakadang Kuya sedih kacida. . Kudu kumaha akalnanya supaya imah awet?” cak sakadang Kuya! Sakadang Monyet ngajawab.Bahasana : Kasar . Gawena ngahuma. Sabot masak Kuya kacai hela. aya hujan geode bari jeung angina. Tah kitu caritana kunaon eta tempat teh disebut Siluman. Hiji poe Kuya keur di huma.Eusi/hikmah nu bisa di cokot : Jadi jalma kudu getol kos sakadang Kuya tapi tong gampang putus asa jeung tong bodo. Jeung kudu daek babantu ka batur kos sakadang Monyet. Da ayeunamah aman biasa wae kos daerah nu sejenna eweuh begal eweuh garong. Kuya teh ceurik. Eta papatah teh ku Kuya diturutkeun.Judulna : Kuya Ngagandong Imahna . Hiji poe manehna balik ti hima. Keur kitu jol bae Monyet kolot. ulah ditinggalkeun. nu ayeuna Desa Siluman.Watek palakuna : Sakadang Kuya = Getol daek digawe. Tatangkalan rarungkad imah Kuya oge kaapungkeun murag ka leuwi brus ti teleum. “tong ceuri sakadang Kuya ngieun deui imahmah!” “Anu matak sakadang Monyet lain sakali wae kacilakaan imah teh bareto kabawa angina. Pek ngieun dei anu alus tur kuat ke lamun geus anggeus arang tangkodkeun kana tonggong anjeun. Eta tempat teh aya di Kabupaten Subang. Monyet ngomong ka sakadang Kuya. keur di cai katingali hasep ngebul dina suhunan imahna ku Kuya diburu tapi imah geus angus seneuna gede nakeranan. Rincian Dongeng: . “gampang atuh. gampang putus asa an. ngarah imah ulah cilakamah dibawa bae.

Isukna samemeh balebat hayam jago kongkorongok satakerna.Tempat/latar : Hiji tempat jaman bahela nyaeta di leuweung . Nepi ka brayna berang titinggi teu datang-datang.Watek palakuna : Oray Naga = jahat. engke dianteurkeuna deui ku sakadang titinggi cak sakadang naga. Sakali dua kali titinggi teu datang wae. jiga Oray Naga. “Keun sugan cenah peuting engke” pok hayam teh. anjeun mere tanda weh kongkorongok sing tarik. terus jago teh kongkorongok sababaraha kali deui. Hayam Jago = Babari percaya. Lila-lila naga ngarayu.Judulna : Hayam Kongkorongok Subuh .Bahasana : Kasar . teboga pamadegan. gampang dibobodo. Maksudnamah nginjeum tanduk ka jago. Hayam jago teu nembalan lantaran apal jahat jeung licikna naga. Cak naga ka jago “engke tandukna dibalikeun deui dianteurkeun ku titinggi samemeh balebat. Tapi weleh ditunggu nepi kasubuh titinggi teu dating keneh wae. Titinggi jeung Oray Naga . sok hayang nu batur. . . Rincian Dongeng: . Ti harita hayam jago teh tiap-tiap subuh kongkorongok sarta mun papanggih jeung titinggi sok langsung dipacok nepi ka paehna. Sanggeus mikir manehna inget ka sobatna sakadang titinggi. Tapi keukeuh teu ngarasa ginding lantaran teu boga perhiasan. Titinggi = Daek wae di titah sanajan salah. Unggal isuk eta oray teh osok dangdan mapantes maneh. ulah gampang percaya ka jalma jiga sakadang Hayam Jago. ulah sok nipu.Hayam Kongkorongok Subuh Kacaritakeun jaman baheula aya oray naga geus lila ngalamun hayang nyaba ka kahiyangan. Ulah gampang di bobodo bisi kaduhung. tapi tetep titinggi teu dating keneh bae. adigung. mangkaning arek ngadeheus ka dewa. jago oge merekeun tandukna ka sakadang naga. Ulah sok daek wae di titah lamun salah jiga Titinggi.” Geus kitumah jung weh naga jenug titinggi the arindit. lamun balebat can balik wae bisi kaula poho ngawangkong jeung dewa.Palakuna : Hayam Jago. sok nipu. males pati dumeh kungsi ngabobodo. Pohara ambekna hayam jago nepi ka nyancam lamun titinggi dating arek di pacok nepikeun ka paehna. teu sukur.Eusi/hikmah nu bisa di cokot : Ari hirup teh ulah sombong. Sanggeus aprok dicaritakeun sakabeh pamasalahan naga ka jago. maksudna arek nginjeum tanduk ka sakadang jago haritamah jago teh aya tandukan menta di anteur ka titinggi.

engke tangtu haluna nutu sorangan. ku Ki Jani dicaritekeun kabeh ka Ki Jana carana make lisung. Isuk-isuk keneh aki-aki teh geus pamitan. Ti harita cai laut jadi asin.” ceuk aki-aki teh. Terus dibawa minggat ku lanceukna ka alas pentas. Memeh indit aki-aki teh mere jimat ka Ki Jani mangrupa lilisungan jeung haluna tina perak. Kudu kos Ki Jani bageur sok daek nulungan batur.Cai Laut Asin Kacatur jaman baheula aya dua jalma adi lancek. daek tutulung kanu susah. Ngereunkeunana lisung kudu dibere taneuh saetik. Mangsa dina kapal geus eweuh uyah Ki Jana menta kalisung uyah kaluar uyah teh teu ereun-ereun. Gancangna carita Ki Jani geus benghar. Hiji poe Ki Jani nginjem beas ka Ki Jana tapi manan dibere malah dicarekan. Hiji peuting Ki Jana datang Ka Jani. bari boga niat jahat hayang miboga jimat eta. Ki Jana poho teu mawa taneuh. lega sawah lega kebon. siga Ki Jana anu tung-tungna bakal cilaka. tapi tetep resep ngabantu jeung tutulung kanu susah. Barang Ki Jana ngadenge adina beunghar manehna sirik . sarta anu dipikahayang kaluar tina jero lisung. Susulumputan ti salakina mere beas ka Ki Jani sacangkir jeung lauk asin. Adina Ki Jani. atuh karunyaeun diajakan ka imahna. Eusi/hikmah nu bisa di cokot :Jadi jalma ulah koret jeung jahat. Nepi ka kapalna kelebuh teleum. Ki Jani = Bageur. Tapi koret. Nepi imah beas dibubur saenggeus asak didalahar bareng. Tempat/latar : Jaman baheula di hiji lembur. Ki Jana ka asup jelema benghar. Watek palakuna : Ki Jana = Sarakar. ari nu bungsu Jani. tara barang bere jeung tutulung. hirupna jadi senang tur tentrem . embung tutulung kanu susah. berehan. Nu cikal ngarana Jana. Tapi Ki Jani mah bari jeung miskin oge ari boga rejeki teh sok mere kanu butuh. koret. Rincian Dongeng: Tema : Perang Duduluran Judulna : Cai Laut Asin Bahasana : Kasar Alur/plot : Ngagunakeun alur maju Cara Nyarita/ Sudut Pandang : orang ka 3 palaku utama Palakuna : Dua urang adi lanceuk: lanceukna Ki Jana. Bari nalangsa Ki Jani balik ditengah jalan aprok jeung aki-aki awakna begang lempangna rumanggieung. sebutkeun wae bari nyebut Tutu! Tutu! Tutu!’tilu kali. “Naon wae anu dipikahyang ku ujang. Untung pamajikan Ki Jana karunyaeun.

Rincian Dongeng: Tema : Perang Duduluran Judulna : Selat Sunda Jeung Gunung Krakatau Bahasana : Lemes Aur/plot : Ngagunakeun alur maju Cara nyarita/sudut pandang : orang ka 3 palaku utama Palakuna : Prabu Rakata. mangka karajaan teh di titipkeun ka putraputrana. terus indit ka medan laga kasampak dua putrana keur perang campuh atuh bendu pisan si anjeunanana. belah kulon Raden Topobrana. sareng dua putrana: Raden Sundana sareng Raden Topobrana Watek palakuna : Prabu Rakata = Arip. Nu mawi dinamian Selat Sunda lantaran Raden Sundana sarakah hoyong wilayah anu raina. dua putrana langsung nyampeurkeun cedok weh nyareumbah ka Prabu Rakata kitu dei para parajuritna.Selat Sunda Jeung Gunung Krakatau Kacatur jaman baheula di Pulo Jawa Beulah kulon. Nu kiwari disebut Selat Sunda. atuh Sang Prabuteh langsung gadeg. Hiji mangsa dina taun ka genep Sang Prabu teh ngadangu yen putrana parasea Raden Sundana ngarugrug karajaan raina Raden Topobrana. Anu cikal Raden Sundana anu bungsu Raden Topobrana. Tur guci anu disimpen dina wates teh ngajanggelek jadi gunung. Atuh dua putrana beak bersih diseukseukan pampangnaman Raden Sundana nu wani ngarug-gug nagara raina. nu katelah Gunung Rakata atanapi Gunung Krakatau. jujur. Sang Prabu teh ceg ka guci anu tos dieusi cai laut tea. adil tur bijak sana kawas Prabu Rakata. adil. Terus Sang Prabu teh indit ngabagawan anu tempatna dibates dua nagara nu dibagi dua tea. Ningali ramana sumping reg weh perang liren. anjeunanana indit deui ka tempat pang tapaanana. . tur bijaksana. anjeunna teu nyandak nanaon tibang guci pusaka nu dicandak. Sang Prabu gaduh dua putra. ulah Sarakah jiga Raden Sundana. Haritamah Pulo Jawa sareung Sumatra teh ngahiji. Tah kitu sasakala Selat Sunda sareng Gunung Krakatau teh. Kumargi Prabu Rakata parantos sepuh pisan. Eusi/hikmah nu bisa di cokot : Jadi jalma kudu arif. ceg kana guci pusaka tea. Dugi ramana ngadamel wates nganggo guci pusaka anu caina dikucurkeun terus jadi selat. teras guci anu tos teh kosong teh disimpen ditapal bates dua karajaan tea. tur di bagi dua belah wetan ku Raden Sundana. Raden Sundana = Sarakah Raden Topobrana = Embung ditindes Tempat/latar : Jaman baheula di Pulo Jawa belah kulon. aya hiji karajaan anu rajana Prabu Rakata. Terus cai laut anu dina guci dikucurkeun disapanjang wates dua nagara. Teu lami eta bates anu tilas disiram ku cai laut teh ngajanggelek jadi selat. Dua putrana anu tarungkul teh nyarek.

rajin. Ujug-ujug corokcok weh laukna dipacokan nepi beak lauk nu baradagnamah.Gagak Jadi Hideung Kacaritakeun baheula dina hiji tempat aya oray naga keur nawu balong. daek usaha. Atuh ari muncul deui teh geus lestreng .Palakuna : Gagak jeung Oray Sanca . sok daek nyopet.Bahasana : Kasar . Atuh oray ambek sebrut bae diudag gagakteh. ngomongna oge basa Betawi. da jadi hideung lestereng. Teu kungsi lila balong teh saat laukna sing kocopok loba. Ku oray sanca katempoen gagak maling lauk. goplak dipake nawu baloing tea. goplak. ulet. Oray Sanca = Getol. usaha lamun hayang bog amah kos sakadang Oray Sanca. Jol datang gagak kadinya haritamah gagak teh buluna bodas ngeplak.Eusi/hikmah nu bisa di cokot : Ari jadi jalma teh kudu getol daekan. Ulah jiga Gagak baong. gaaaa!” Tah kitu sasakalana manuk gagak buluna hideung jeung sorana gaaa.Tempat/latar : Caritana jaman baheula di hiji balong nu loba laukan . buntutna dibrlitkeun kana pancuh tambakan beulah dieu. tuluy di ayun keun goplak. “mahlik hideung maneh nempo sakadang gagak teu bieu liwat kadieu?” Gagak teh sorana digedekeun. Barang jol oray sanca teh panglingeun. Awakna malang dina balong tea. “Engga. gaaaak! Rincian Dongeng: .Watek palakuna : Gagak = Badeur. gagak teh bingung da diberik wae sieunen katewak. geuwat digenggereuhkeun. gebrus bae gagak teh asup ka jero pijanaan.Judulna : Gagak Jadi Hideung . haying ngenah doing embung gawe. Pok weh oray sanca nanya. da sieunen katara. . tapi gagak ngalah beuki ngahajakeun. Gagak teh hiber kuorang diobrot. Sungutna ngegel kana tangkal huni. te bisa digenggereuhkeun. . Kabeneran aya nu keur neleum.

Ana gantawang téh Nyi Endit bet nyarékan. Ieu téh saenyana mah nénéhna. tara aya nu larsup ka imahna. nepi ka ngan sakotéap gé geus bérés. Manéhna téh kacida pisan kumedna. Maksudna taya lian. Geus taya nu bireuk deui kana kakumedanana téh. Saréngséna nu dalahar tuluy amit rék baralik. Nyi Endit angkleung-angkleungan. Tapi sadia tumpengna teu sabaraha. Popolahna saniskara ku sorangan. pajarkeun téh taya kaéra. da sieun kasoro téa. solongkrong aya aki-aki bongkok nu nyampeurkeun. teu aya nu ngabantuan. nyék-sék-nyéksékkeun. Beuki lila. aya hiji randa beunghar katelahna Nyi Endit. Kacaturkeun keur usum panén. “Sagala gé boh ka nu hadé boh ka nu goréng. Cék sasakala mah. teu ngahutang gawé. Imahna terus kakeueum méh laput. Ngahaja mencilkeun manéh. sugan aya sih piwelas. Ka sawah Nyi Endit ogé réa nu gacong. Méméh indit manéhna ngomong kieu. rug-reg ngarandeg. sakur nu mantuan ngakut tuluy diondang ngariung tumpeng. nyaéta Situ Bagendit.” Ngomong kitu téh kasaksian ku sakur nu aya di dinya. Salian ti pakacar-pakacarna mah. Nyi Endit nyieun sidekah. ngan leb wé pakarangan Nyi Endit téh geus kakeueum. Nepi ka jadi situna. Tungtungna nepi ka nundung. da batur gé sarua ripuhna. éta Situ Bagendit téh asal-muasalna kieu: Baheula. ku bawaning embung campur jeung batur. di ditu di dieu ceuyah dibaruat. bari satungtung bisa mah teu weléh-weléh sasambat ménta tulung Tapi taya nu nulungan. Henteu kanyahoan deui ti mana datangna cai. Nyi Endit ngalelep. Éstuning lain babasan éta mah hirup nyorangan téh. cai téh nepi ka lir ombak laut tinggaruling ka palebah Nyi Endit. Atuh kacida ributna. Kakara gé patinglaléos. moal taya wawalesna. Ngondang lebé jeung sawatara tatangga. tapi barang kaluar pisan ti imahna. cai téh beuki gedé baé. Atuh anu ngariung téh nepi ka ratusna. Cindekna mah geus lain picaritaeun wé.SASAKALA SITU BAGENDIT Di wewengkon Garut aya situ anu ngaranna kawentar ka mana-mana. Ku pribumi teu ditari teu ditakon. da ngaranna sajati mah Nyi Bagendit. niat rék nyingkiran cai. ménta bagian. . ngeueum sakabéh pakaya Nyi Bagendit. Nya pok aki-aki téh waléh yén teu kawawa lapar. Ari réngsé dibuat jeung sanggeus paréna dikaleuitkeun. sabab aya nu tinggarero. sakumaha tali paranti. jalma-jalma geus teu inget ka diri batur. Barang geus tarapti. bangun teu nangan. Keur meujeuhna balakécrakan. Nyi Endit ogé nya kitu. ngababakan di tengah pasawahan anu upluk-aplak. “Caah! Caah!” cenah. aki-aki dititah nyingkah. bari tingkarétap kénéh. Aki-aki indit bari jumarigjeug. asal salamet dirina baé.

asa dihina asa ditincak hulu. lain teu hayang nampa. leuweung jadi sepi taya sasatoan. Singhoréng Lutung Kasarung téa. putra bungsu. Hayang betah di dunya. Lutung Kasarung dibawa ku Aki Panyumpit. Ngaraos parantos sepuh. Kocap deui di nagara Pasir Batang. Pajarkeun téh.” walon Aki Panumpit bengong. Nu kahiji kakasihna Purbararang. Ari rék disumpit. Prabu Tapa Ageung ngersakeun ngabagawan. geura boro pijodoeun hidep. sireum ogé taya nu ngarayap cék wiwilanganana mah. ngimpén gaduh garwa anu sarupa jeung Sunan Ambu. katelah Lutung Kasarung. Guruminda. Tungtungna mah. Prabu Tapa Ageung ngersakeun hayang tuang daging lutung. Déwata minda rupa turun ka dunya. Atuh munasabah baé. dina tangkal peundeuy bet kabeneran manggih lutung keur guguntayangan. ari lutung mah sangeuk teuing!” Deregdeg léngsér ka putra nu kadua. lamun jalma nu utama. Tapi…ulah torojogan. Ari walonna téh bet: “Daék sotéh ngabujangkeun. titisan Guriang Tunggal. ngan sieun ku Si Tétéh. “Léngsér pasrahkeun baé ka anak kami. Amarahna teu katahan. Bororaah sato kayaning peucang jeung lutung. Aki Panyumpit téh méh pegat pangharepan.” Nya atuh ku Léngsér dipasrahkeun ka Purbararang. teu ditampa. anggo heula ieu raksukan…lutung!” Janggélék Guruminda minda rupa jadi lutung. Tapi dadak sakala. nu katilu Purbadéwata. Nu dicadangkeun ngagentos ngeuyeuk dayeuh ngolah nagara téh lain Purbararang putra cikal. . nu kagenep Purbaleuwih jeung nu katujuh Purbasari. Prabu Tapa Ageung ti praméswari Niti Suwari kagungan putra tujuh. “Jung. Purbasari diusir ti dayeuh dibuang ka Gunung Cupu. nu kaopat Purbakancana. tapi bet Purbasari. Ulah disumpit! Kuring téh rék ngaku bapa pulung ka Aki. taya pakarang nu teurak. Aki Panyumpit gasik ngasruk leuweung néangan lutung. Nya nimbalan Léngsér kudu mentés Aki Panyumpit ngala lutung ka leuweung. saur Ratu. istri wungkul. Aki. Barang rék mulang.Lutung Kasarung Kacaturkeun di nagara Pasir Batang. Purbararang asa kaunghak. sugan butuh keur pibujangeun. Aya nu sakarupa jeung Ambu.” “Sukur atuh. nu kadua Purbaéndah. Ka anu katilu. badé tatapa di leuweung. dihaturkeun ka karaton. Mun lalaki turunan mantri. sok geura turun. aya lutung bisa ngomong. bet kaniaya. hayang nyaho anu dingaranan karaton. Sang Lutung teu bisa dirogahala. nu kalima Purbamanik. Saur Sunan Ambu. celengkeung téh lutung nyoara: “Éh. Kacaturkeun di Kahiangan. nya kitu kénéh. Tapi barang rék dipeuncit. putra déwata cikalna.

disimbut sutra banggala. Purbasari dipangku. Raksukan digédogkeun. Tétéh. deudeuh teuing. sajiadna katurutan. tamba keueung nu di leuweung. Sang Putri. . tapakur di sisi balé kancana. “Cing lutung pangyokotkeun taropong di kolong balé!” Deregdeg lutung lumpat. Putri téh nalangsa pisan.” Lutung kasarung tetep di karaton. taropong aing sabogoh-bogoh dibébékkeun! Léngsér! Teu sudi kami mah. Lutung unggeuk. pokna téh. Rep Sang Putri disirep. Guruminda mamalihan. ari koloprak téh taropong Purbararang moncor ka kolong balé. pangnyokotkeun taropong!” “Ih. Keur jarongjong ninun. tuluy nuturkeun. nu goréng budi ti leuleutik. beuki tambah ceuceub. Kabeungharan jeung kamulyaan Purbasari di gunung kasampir-sampir ka nagara. sangkan aya alesan keur ngarah pati Purbasari. kakasépan Guruminda kahiangan. beuki tambah sirik. Jleg ngajenggléng karatonna. urang saré jeung kaula. di hateup welit sajalon. Ulang-ileng.” Cék Purbaleuwih. Purbararang. disumpal ku benang emas. “Éh Mama Léngsér. Kajeun hideung. niat misalin Sang Putri meungpeung saré. Aing rék nénéda ka Sunan Ambu. Lutung Kasarung ditampa ku Purbasari. nu goréng lampah ti bubudak. Léngsér mulang ka karaton. bisi geuleuheun!” Reup Putri Purbasari kulem tibra pisan.Léngsér mulang deui ka Purbararang. apan boga bujang lutung. “Cing Adi. Kajeun goréng. Lutung kasarung ngangres ningal kaayaan putri. neda sapaat para bujangga.” Nya sok baé atuh. tamba suwung. Panejana tinekanan. bray baranang siga béntang. Janggélék Gurumiinda jadi lutung deui. anteurkeun Si Lutung ka Si Purbasari di leuweung!” Jut Léngsér turun. geunig Si Tétéh aya kénéh adilna. tamba jempé nu nyorangan. Belenyeng lumpat ngintip para mojang nu lalenjang keur ngagembrang ninun. Kula mah banget ku tunduh!” “Oaah. lutung mah tara saré jeung manusa.” Tutas haturan. Ari béréwék téh dibébékkeun mani jadi lima. “Éh. “Utun. top taropong dicokot. Kajeun lutung. Caturkeun di sisi leuweung. Hatur nuhun béjakeun ka Si Tétéh. bisi pajar nampik pasihan rama. sor disodorkeun! “Jurig lutung. diébogkeun dina kasur tujuh tumpang. leuwih agréng ti nagara. Rupa-rupa akal dikotéktak.” gerentes Lutung Kasarung. Purbasari ngagolér dina palupuh sabébék.

ditikahkeun ka Ki Bagus Lembu Halang. kudu bisa mendet parakan Baranangsiang. Cunduk kana waktuna. ngajak pakasép-kasép beubeureuh. Ari Purbararang jeung sadérékna nu opat deui. Sagoréng-goréngna beubeureuh manéhna. Mun teu bukti teukteuk beuheung keur tandonna. tenggekna kari saketokkeun diteukteuk. lutung. janggélék jadi Guruminda deui. Purbasari. baranyay hurung. leuwi Sipatahunan. da pubuh manusa. Ku kasaktén Lutung Kasarung. Lutung Kasarung manggih putri panyileukanana. Purbasari ngadeg ratu di Pasirbatang. Sakasép-kasépna beubeureuh Purbasari. ciciptaan tina raksukan Lutung Kasarung jadi papatih di Pasir Batang. antukna Purbasari diajak pangeunah-ngeunah olahan. Indrajaya mah dihukum jadi pangarit. papanjang-panjang buuk. ari Purbararang mah di tempat nu hadé. Tapi Purbasari unggul kénéh. dibantu Sunan Ambu jeung para bujangga. tapi teu bisa majar kumaha. kakasih Indrajaya. Purbaleuwih. Tuluy Purbasari dititah ngala banténg ti leuweung. paloba-loba samping. jeung ditangtang pahadé-hadé ngahuma. jadi praméswari Guruminda. Ku pitulung Lutung Kasarung. Purbasari dipentés nyieun pakarang tatanén étém bingkeng jeung jarum potong. . Purbasari éléh. dibekelan arit timah. Putri nu sasorot jeung Sunan Ambu. kaungkulan kadigjayaanana. Indrajaya ngamuk. Geus tangtu Purbasari dibéré pasir anu pangangar-angarna. Ngan anu pangais bungsu. ieu tanjakan téh laksana.Mimitna Purbasari diperih pati. Lutung Kasarung ngagédogkeun raksukanana. Mangka saat sapeuting. anu welasan ti baheula ka Purbasari. banténg téh katungtun ku Purbasari ka nagara. Tapi rayat jeung jaksa nagara mutus teu weléh Purbasari anu unggul. Rupa-rupa ékol Purbararang. Tungtungna Purbararang pinuh ku haté dir jeung ujub. pageulis-geulis rupa. dihukum kudu jadi pangangon.