Disusun oleh: Muhamad febri anto

MTs NEGERI TEMPEL TAHUN PELJARAN 2011/2012

Ibuku malah mung gumujeng. Kamangka dhek jaman cilikanku. Dene anak-anakeliyane wis padha mlebu neng kamare dhewe-dhewe.. Tangise orakaya biyasane... Ora let suwe. Lan aku banjur meneng anggonku nangis. Aku banjur dicandhak digawa menyang wc."Teta jenenge ponakanku mau. Rasane lucu yen aku nyoba nganggo basa jawa sing alus.KATHOK KODHOK Dening Tangkisan Letug.. Kathok kodhok dadi favorite bocah-bocah. Mulane ing kulawargane adhiku.wee. Ngusap luh neng pipine.. "Ya. Aku nangis merga kathok kodhokku sing anyar dadi reged kena abyuran saka wetengku. preeet. basa padinane campur.mau enggak?" Krungu jawabanku mau.. Ibuku ora wegah nyedhaki ambune regedanku. senajan ta isih mimbik-mimbik manja banget... Nanging.we. Pancen bocah jaman saiki basa jawa sing alus ora padha ngerti...." Aku omong basa Indonesia. Bocah-bocahe padha ora seneng. kepengin ditukokake klambi anyar. aku ngebrok (ngising neng kathok)... Aku mung bisa nangis nggugug ditinggal kanca-kancaku.jan ora karuwan! Kanca-kancaku banjur padha bengok alok: "Oeeee. tulung ya.. Malah luwih akeh padha nganggo basa Indonesia. Ora ngerti apa kuwi sing jenenge kathok kodhok. Aku jan lagi buneg tenan lho.Aku banjur crita marang ponakanku ngenani kathok kodhok kuwi.. Teta mau dibelikan baju baru . "Besok Pak Dhe belikan ya. Mergane yen dienggo anget tur ora mlotrak mlotrok.1. "Kenapa menangis terus Teta? Apa karena dinakali Mama?" "We. "Kang Letug. Aku ora dinesoni. Suara pret.. Sawatara crita bab kathok kodhok. blaik.. Banjur miwiti nganggo basa Indonesia.Bojone durung mulih saka nyambut gawe. Iki jengkele ibune sing lagi sibuk nyiapake mulang. banjur ambune wah. Saben bocah yen krungu tembung kathok kodhok bisa banjur senenge ora mekakat. . Mbok menawa bapak ibune mung durung sempat wae. nanging. kathok kodhok kuwi istimewa banget. Ibuku ora wegah nyandhak awakku lan nyawiki aku. dijaga anakku iki.. sing nyedhaki aku ora liya ya ibuku. Kan kasihan kalauadik nangisterus.Dineng-nengi ben ora ngganggu. Aku dolanan ingkling karo kanca-kancaku neng ngomah. "Besok Pak Dhe belikan yang namanya celana kodok ya? Tahu enggak kamu?" Jawabane ponakanku mung gedhek-gedhek. ing tengah-tengahe dolanan ingkling.Bocah-bocah uga wis ora nyebut rama utawa ibu marang wongtuwane. dheweke banjur ketok lega. Ibuku ora duka weruh kathok kodhok anyarku dadi reged.Mama sedang sibuk tuh. dak neng-nengane..Ponakanku sing cilik dhewe lagi nangis. pikiranku kelingan dhek jaman semana aku duwe kathok kodhok sing anyar.Ibuku ora wegah ngresiki regedanku. Letug ngebrok! Letug ngebrok!" Mboko siji kanca-kancaku padha mlayu nyingkiri aku karo nutup irunge.." Panjaluke adhiku wadon iki.weeee.. "Udah yah. njekut sinau nyiapake ujian komprehensif. nanging wis migunakake tembung Papa utawa Mama..... preet." Aku banjur mlaku nyedhakiponakanku sing umuredurung ana limang taun.

jeneng . kanggo aku kabeh kuwi kancaku. . ” A . Dheweke duwe cacat awak. Ad . aku sing lagi sensitif dadi . ” Je . Aku ora ngerti nek Adri nganggep aku dudu kanca biyasa. sikile disandung karo kancaku sing gaweane ngenyek Adri. Nanging aku bisa nemu gumuyune ibu sing ora ilang saka rasaku. SLB Harapan 1 . Kelingan pengalaman mau. . awake gering. Pokoke mesakake banget perawakane. Kanca-kanca sing lanang malah pada ngenyeki awake Adri. Ora ana sij-sijia kancaku sing arep nulungi Adri. Atiku trataban weruh kedadean kuwi. Nanging murid anyar kuwi ora biyasa. Sesuk esuk. . Sanajan mengkono anggone Adri ngomong tetep diteruske. pas aku lan kanca-kanca kenthelku lagi padha ngumpul. Wiwit prastawa pas aku nulungi Adri. pas Adri lagi mlaku karo nggawa buku saktumpuk. Amarga perawakane Adri sing cacat mau. Dheweke tiba. ana murid anyaran lanang sing teka saka papan adoh.. Aku langsung ngadek. sepira begjane wong neng alam donya yen akeh sing isih padha bisa gumuyu uga ngresiki reregedingurip bebrayan. Adri ” jarene gagap. Wektu dheweke ngadek sikile gemeter.” Kanca-kanca sing awit mau ngempet ngguyu. tangane isih ngebut-ngebutke klambine sing reged. Malah padha nggeguyu. sa .Aku mandeng ibu sing isih gumujeng lan gawe tentreme atiku. jenengku .Mlakune cah anyaran mau nagnti keseret-seret. SEPISAN LAN PUNGKASAN Wektu kuwi aku lagi muggah kelas 5. Sikile sengkleh siji sing tengen. Bu Puji. Adri ora nduwe kanca. . Ana rasa mesakake sumelip ing atiku. Nanging aku ora cedhak-cedhak banget karo Adri. aku mung bisa ngguyu dhewe. Nalika kanca-kanca sing wedhok ora gelem cedhakcedhak karo Adri. Nalika mlebu kelas. Adri malah saya nyedhaki aku. Aku yo narima wae. Aku ora mbeda-bedakake kanca. Bu Guru ndawuhi saben murid kanggo ngenalkake awake dhewe-dhewe ing ngarep kelas. Pas aku lan kanca-kanca jajan. bukune morak-marik ning jubin. kelas dadi rame. nyaris gundul. Kathok kodhokku sing anyar wis reged lan mambu. . lan rambute rada arang. Yen ing kulawarga isih ana ibu sing bisa gumuyu. Adri wis nganggep aku dadi kancane. Maksude kareben ora diseneni Bu Guru. Ana sing ngenyek nganggo omongan lan ana sing ngenyek karo niru-niru solah bawane Adri. Nanging yo dasare bocah tetep ora bisa meneng.Adri mesti mangkat paling gasik ning sekolah. Ing ngarep kelas. . Pokoke ning endi-endi aku lan kanca-kancaku ditutke. . aku ngusir Adri nanging carane alus. bocah-bocah ngempet ngguyu nganti rupane abang. wali kelasku ndawuhi murid-murid meneng. mung kanca biyasa. dheweke dadi seneng nyedhaki aku. Adri teka banjur srawung marang aku lan kanca-kanca. Soale aku nduwe kanca kenthel dhewe. aku . ana sing mung ndeloki kanthi rasa jijik. 2. ess . Wis ngrasa rak kepenak. bocah-bocah padha cekakakan. .Ing sekolah.Ing dina sepisan muggah kelas kuwi. Adri banjur ngucapkake maturnuwun karo aku. banjur dheweke ngenalke awake. dadi ribut. ngresiki reregedaning anak. . Dheweke digeguyu kanca-kanca liyane. saiki gilirane cah anyaran lanang mau ngenalkake awake. yo ditutke karo Adri. saka . Nganti ing sawijining dina. aku arep nulungi Adri karo mberesi buku-bukune Adri sing morak-marik mau.

Biyasane wong-wong padha ora gelem cedhakcedhak Adri amarga perawakane sing cacat.” Aku mbuka lipetan kertas mau. Aku wis ora bisa ngmong apa-apa. Wis pirang-pirang kali Adri nglakoni terapi. aku lan kanca-kanca liyane nangis ing kono. atiku wis dagdigdug ora karuan. Aku ndodog lawang omahe sing gedhe dhuwur saka kayu jati. Adri wis ditinggal Bapake wiwit umur 6 taun. Karo kaget. Adri ora nduwe kanca. ”Lha Bu. saka njero. malah sahabate. mripate nerawang ing langit-langit omah. Ora let suwe. Ibune nduwe paras sing ayu. karo ngombe obat-obatan saka dokter utawa obat-obatan tradisional kayata jamu.” wangsulane Bu Neli.Dadi Juragan Barang Bekas . Adri wis seminggu ora mlebu sekolah. Atiku trenyuh. Nganti tekan ing perumahan gedhe. ” Adri wis nyusul Bapake. Banjur dhewe tekan ing ngarep omah sing ora kalah gedhene karo tanggane. Teka-teka Bu Neli takon. Pikiranku ngentha-entha ngapa Adri ora mlebu sekolah nganti seminggu lan ora ana kabar ngenani Adri.Bali sekolah. Adri ora tau isin utawa ngeluh karo keadaane.mbentak Adri. Banjur Bu Neli maringi lipetan kertas saka kantonge. Aku lan kanca-kanca njaluk alamat omahe Adri marang Bu Guru. ibuke Adri mbukake lawang. Ibune Adri nalika crita mandheg sedela. ” Dri. Ibune crita nalika wiwit cilik Adri duwe penyakit sing serius. Aku wis ora sabar.Udakara patang wulan sakbanjure kuwi. Adri mlayu mboh ning endi. ” critane Ibune Adri. Pikiranku wis ning endi-endi.” 3. aku njaluk ngapura yo . . Omahomahe megah kaya gedung. Bu Neli malah nunduk. Adri pengen ngucapake maturnuwun amarga Dek Olin gelem dadi kancane Adri. Dadi Adri wis meninggal ? Ngopo cepet banget ? Aku durung sempet njaluk ngapura marang Adri. Bu Neli. Adr pesen karo Ibu kareben surat iki diaturake Olin.Aku lan kanca-kanca mlaku muter-muter nggoleki alamat omahe Adri. ”Iki ndak Dek Olin?” Aku manthuk alon. Dek Olin pancen kanca sepisan lan pungkasane Adri. gara-gara bapak nduwe penyakit sing padha karo Adri. Sadurunge Adri sekolah ning SLB. Nyatane Adri isih nganggep aku kancane. ” Sadurunge lunga. Aku sakancakanca isih mlengo ndhelok omahe Adri sing megahe kaya gedung. nanging mripatne kethok bengkak kaya bar nangis.Ibune Adri wis ngerti tekane dhewe arep nakoni Adri. Aku ndredeg. Dheweke pengen banget mlebu sekolah umum kanggo nggolek kanca. saiki Adri ting pundi? ” pitakonku nyela critane Bu Neli. Kanthi rasa ora percaya. Sanajan mengkno. Ibune Adri manggakake dhewe mlebu. aku sakanca sekelas nggoleki omahe adri kanggo mastikake kabare Adri. Karo ngomong mripate mbrambang. ” Wiwit cilik. aku nangis sesenggrukan maneh ing kono. Aku dadi goreh..

Dadi Mugiman ora kecelik. …Gudhang ya ana gerobak cilik. Antara percaya lan ora. Kudu dimangerteni yen gawe terompet mbutuhake paitan maneka warna. Menika kangge bonus. “Sekolahan ketoke ana kerdhus akeh Pak. Pak Kepala sekolah gedheg-gedheg. Dluwang wis cemepak sak jogan ruwang tamu.” guyone kepala sekolah. mesaake sirahmu. Mung arep mbiyantu bapake sing thenger-thenger saben ndina merga ora nduweni paitan kanggo dodol terompet.” Pak Mus ngajak guyon. Bubar sarapan Mugiman njranthal tumuju sekolah.Sanadyan paitan wis ana nanging gunggunge ora sepira.Karepe Mugiman sepele.Pak Mus. saestu. “Kapan kerdhus-kerdhus mau isa mbok jupuk? Kerdhus wis ora kaggo tenan ta?” bathuke bapake isih pating mengkerut. Mugiman lan lik Min mbongkoki tumpukan kerdhus ana ing ruwang kepala sekolah. “Kerdhuse mepet ya Pak?” Mugiman banjur alok bapake sing katon rikuh. kerdhus tumeka lim. Tumpekan dluwang sing mengkilap ulese maneka warna turahan setahun kepungkur isih isa digunakake. Lik Min klecam-klecem.. Yen kentepan kerdhus malah kelong pintere lho. Kebeneran sekolah lagi prei. bapak kepala sekolah nawani kaya mangkono merga pirtsa yen awake dhewe bakulan terompet. matur nuwun sanget. Batine Lik Min. Eseme sing nentremake ati diumbar. Mugiman mlengeh. kepala sekolah mung gemujeng.” kandhane mbukak bruwete pikir. kepala sekolah sing grapyak gage-gage nemoni Mugiman. bacute loro-lorone pamitan mulih.” wangsulane ethes kaya-kaya wis disiapake. Saka dluwang werna-werna rupane. Sak liyane kuwi uga dadi juara karate nalika Porseni tingkat kecamatan. Lem saka pathi kanji ya wis cemepak. Batine.Mesthi wae ora lali ngaturake matur nuwun marang kepala sekolahe. “Ah. “Kerdhus-kerdhus niku pun pundhut menapa pun paringaken Pak?” pitakone lik Min lugu. Lik Min kaget.” Mugiman sing entuk kawigaten kang omber rumangsa kudu sumringah atine. Minangka wong tuwa sajake ora patrap yen terus-terusan ngupadaya Mugiman. Luwih sak jam olehe ubeg ana ruwang kepala sekolah. Sekolah dereng saget maringi hadhiah ingkang pantes kangge Mugiman. Pirang-pirang bentel. hadhiah kerdhus iki yen diregani dhuwit isa kepetung luwih seketan ewu.” “Lha endi wadhahmu?” “Kula bentel lajeng kula sunggi menapa mboten kiyat to Pak?” semaure sak kecekele. “Dadi wong pinter ya ana rejekine ya Mug?” . “Tenan Pak. bapake perlu negesake. “Sida golek kerdhus Mug?” “Saestu Pak. Aku wingi ditawani Pak Kepala Sekolah. Sak wektu-wektu mbok Yekti gelem nggawe. kok akeh temen kerdhus sing sing diparingake. “Luwih becik bapakmu diaturi rene. Sanadyan prei bapak kepala sekolah piket. Tekan ngarep lawang. Loro-lorone gembrobyos. “Pun paringaken… Kangge hadhiah Mugiman kemawon.” “Matur nuwun Pak. Petengan jumlah sing isa ngurangi rekasane bapake.” Lik Min manggut-manggut mantep. isa mbok gunakake. “Kok apik temen kepala sekolahmu Mug?” “Ya iku merga aku nate dadi juara kelas Pak. Isih cupet .

penonton saya kranjingan lan gemes banget. Banjur isih kudu nebar panglipur marang para penontone. Lasirin kaya-kaya minangka suksmane rombongan kuwi. jajanan. banjur katon siji baka siji padha bali kanthi nggawa ganjelan kuciwa ing ati. Ing wektu-wektu iki pancen Lasirin kerep lowok ora melu manggung. “Eeeee…. Umure pancen wis ngancik eketan munggah. he he he he he…. Mula ora kurang sing banjur padha mangkas bayaran tanggapane. para penonton malah nanggapi pating blerok sing ora jelas basane.” ngono wangsulane Lasirin karo plerak-plerok nggregetake. Sing nonton dadi sepi. Minangka ijole. nanging wose padha marem banget atine. janjane dheweke wis wegah banget munggah panggung. malah sok nganti kepentut-pentut. Lasirin ora nate keri. Upama ora krana wis dadi sandhang pangane wiwit enom hengga seprene mono. sing nanggap lan penontone pisan mesthi kuciwa. Bola-bali wis klakon yen rombongan kethoprak kuwi pinuju pentas nanging tanpa Lasirin. nalikane penonton padha alok supaya dheweke terus wae anggone ndhagel. kepuyuh-puyuh.. katimbang nyebut jeneng resmi rombongane: Sandiwara Kethoprak Mangun Budaya”. Wis ben. wongwong padha luwih gampang nyebut kanthi jeneng “Kethoprak Lasirin”. Yen Lasirin wis tumandang ngono kuwi. nanging kethoprak komplit. Ndhagel. Malah-malah amarga saking moncere. le. Dene sabab musababe ora liya marga dheweke wis katon lara-laranen dipangan taun. Rokok. Tanpa Lasirin wis kena dipesthekake yen Mangun Budaya ora bakal payu tanggapan. Anggone nembang mesthi dikantheni njoged pethakilan sing katon unik lan nganyelake. Mula saben rombongan kethoprake entuk tanggapan. malah ora kurang sing padha nguncali amplopan isi dhuwit kanggo saweran. Jenenge saya moncer.Lasirin Dhagelan Kethoprak Dening: Masdjup (Ki Dhalang Sulang) Paitane Lasirin ora liya ya mung saka rupane sing kawit biyen mula wis katon lucu. nang. Lasirin diangkah supaya terus tetembangan lan jejogedan sewengi natas. Kena-kenoa. Banjur para penonton padha iwut nguncali wungkusan-wungkusan wujud apa wae. sing kepengine mung kudu kepranan atine awit saka . “Nonton kethoprak Mangun Budaya nek gak ana Lasirin padha karo ora! Mulih mulih!” ngono aloke penonton. ora nganggo lakon-lakonan ya ora apa-apa paribasane. Nanging ya kudu mbayar dhewe lho gus. Sing nanggap uga melu gela. Cekake. Apa maneh isih kudu ngonthel sepeda tumuju menyang lokasi pentase. Sing ditanggap iki ora mung dhagelan thok lho lur. mesthi melu munggah pangung. Nek pengin nanggap khusus dhagelan Lasirin ya sesuk wae. Krungu wangsulane Lasirin ngono mau. karepe dhewe. sanadyan dikantheni bengkerengan adu gurung karo pimpinan rombongan kethoprak luwih dhisik. yu. Lasirin pancen wis dadi dhuweke masyarakat pandhemen kethoprak ing wewengkon kono. Lasirin banjur nembang lelagon sing dipesen penonton lumantar tulisan ing dluwang sasuwek sing dikatutake njero wungkusan lan amplopan mau. Upama dheweke munggah panggung tanpa lorengan ngono para penonton wis mesthi ngguyu kepingkel-pingkel.

Nganti tumeka sawijining desa sing nduwe rombongan kesenian kethoprak Mangun Budaya kuwi. Njur kepriye caraku kanggo mbalekake nyawane Mangun Budaya? Wis tak jajal golek gantine Pakdhe Lasirin kanggo dhapukan dhagelan. Mung wae sajake atine wis kadhung sengkleh ing bab donyane katresnan. sithik baka sithik Lasirin bisa mersudi kabisane ing babagan gecul-geculan. lan solah tingkahe Lasirin ing panggung. Jare biyen dheweke ya duwe pengankah kaya wong wong akeh kae. wong kleyang kabur kanginan. Nalika samana sing dadi tetuwanggane Kethoprak Mangun Budaya ora liya Mbah Mangun.geculane. dheweke ora nate ngandhaake asal usule. Mbah Mangun gelem nampa panglamare Lasirin. Mung wae ana sing nate krungu riwayat asmarandanane. Ndilalah penonton padha nampa kathi senenge ati. sangsaya ketara pupus panalare. Ya ora jeneng mokal yen ana prawan sing nolak katresnane. . Bandha ora gableg. Gusti…” ngono pisambate Pak Bandi ing batin. luwih-luwih dadi dhagelan. Rombongan Kethoprak Mangun Budaya klakon kelangan bintange. Lasirin nekad nyaguhi. Pak Bandi minangka jejere ketua rombongan kaya-kaya kentekan akal kanggo nguripake suksmane rombongan kethoprake. gene kethoprake dadi mati? Ora ana liya mung kajaba Dhagelan Lasirin sing klakon pensiun kuwi. Jan ala tenan. Wusana dheweke minggat saparan-paran. ketua rombongan sing saiki. Dhuh Gusti. Penyakit tuwane arupa loyo lan watuk mengi saya ngrembaka. bapake Pak Bandi. nyatane ora kepangan dening para penanggap lan pandhemen. si Marno Singkek kuwi. Uripe mung bakal diudhokake kanggo wong akeh. Mbok menawa jalaran rupa gawan bayine sing katon ala lan lucu kuwi. Nanging dheweke lali yen kahanan ragane wis ora kena diajak kompromi. Mula dheweke banjur kepeksa prei ora kuwagang munggah panggung maneh. Huh! Kesel! Dheweke pancen kesel tenan. Dheweke nekad nglamar dadi anggota rombongan kuwi. paribasane mbuwak mbuntel.Wusana dheweke klakon dadi bintang panggung. yakuwi kepengin mangun bale somah karo sawijining kenya nunggal kampunge. sahengga saya surut pamore. Dheweke ngerti banget underan perkarane. Bebasan dheweke kuwi tanpa dhangka tanpa sengkan. lan uga kesel jiwane. tetembangane. yen perlu hengga puput nyawane. Sadurunge manggon ing desane sing saiki kuwi. kesel pikirane. Nanging bebasan dheweke mung keplok tangan sisih. akandhang langit akemul mega. Kenya sing dituju prana kuwi babar pisan ora nimbange katresnane. Ora ana baguse sithik-sithika. Karo maneh yen dheweke tetep ngaya lan nekad penthalitan kuwi arep nggolekake sapa? Lha wong ya ora anak ora bojo wae! Kasunyatane dheweke pancen wis ora duwe kulawarga babar blas. Aweh panglipur marang sapa wae lumantar ndhagele ing panggung. Apa maneh rupa. wola-wali meh saben wengi. Tekade arep mbujang selawase. Sanadyan durung nate nglakoni dadi seniman kethoprak. nanging dhapukan sing lowong mung minangka pendhagel. “Apa Pakdhe Lasirin kudu tak peksa munggah panggung maneh ya? Ah! Sajake nglengkara. dalem nyuwun kali damar Gusti…… mesakaken lare-lare sami kecalan sandhang patedhanipun. Kesel ragane. Suwene-suwe ora payu tanggapan babar pisan.

Nganti sawetara wektu. aku gelem bali manggung….”Luwih becik sisa umur iki tak anggo aweh pitulung marang bala-bala mbabungan kae”. Omah cilik balungan lan gedheg pring sing saya dhoyong sajak arep rubuh. lan ora nggigil maneh…. mengko tak cobane…. “Pisan…. Lasirin gedheg-gedheg. Embuh apa tegese unjal ambegane kuwi. Piye Pak Dhe?” pandheseke Pak Bandi. hengga rada lerem watuke Lasirin. Pak Bandi disawang satleraman. Pak Dhe? Yen ora ana sing nanggap. Yen pancen ngono tenan. Pak Dhe! Dene bab penyakite sampeyan mengko bakal tak tambakake nyang dokter nganti saras. Pak Dhe?” panyaute Pak Bandi karo wiwit katon padhang raine. Lik. awakku… wis gapuk kaya ngene…. Tenan iki. “Bisa! Aku yakin sampeyan bisa ngayahi kaya wingi uni.Sidane dheweke nekad nyoba ngglembuk marang Lasirin. Dene . dheweke malah rumangsa dosa marang kancakancane ngethoprak kabeh. Wis ta. Apa ya … isih kuwawa… mbadhut?” wangsulane Lasirin karo menggeh-menggeh ngampet mengine. karo sedhela-sedhela watuk menggeh-menggeh. Marno Singkek. Sampeyan nyimpen kabisan sing ngedab-edabi ing babagan gecul-geculan. Lasirin unjal ambegan nyendhat-nyendhat. sijine maneh kudu nglabuhi kanca-kancane. “Sampeyan apa gak mesakake marang kanca-kanca ta. Ora ana dalan liya maneh. Sing siji kepengin ngeman awak. sampeyan njaluk apa lan bayaran pira anggere gelem bali manggung maneh!” pangrimuke Pak Bandi marang Lasirin sawise kekarone lungguh lincak pring njero omah kuwi.. sajake wis padha lali carane. Yen pengin dadi pegawe. Pak Dhe. apa dene Jaeman Klithik gak paja-paja yen ditandhing karo sampeyan. Mripate kethap-kethip nyawang menjaba. Sepi. Sing dirimuk durung kumecap. aku isih dibutuhake kanca-kanca…. Embuh carane. wangsulane Lasirin sawise nimbangnimbang sawetara.”. Mula ing sawijining sore dheweke klakon nyambangi Lasirin ing omahe. sing baku Lasirin kudu gelem bali munggah panggung. Embuh lerem temenan apa pancen diampet. Nardi Meler. Sadurune mlebu ing omah sing luwih pas disebut gubug kuwi. Pak Bandi unjal ambegan. Sajake padha kentir marang arusing lamunane dhewe-dhewe. lan uga…. Mung kala-kala ajeg sineling gigil watuk saka pendhagel tuwa kuwi. Macul wis dha wegah. Ya mung iki siji-sijine syarat-sarengat amrih pakumpulan kethoprak Mangun Budaya bali moncer. yen wis waras…. “Sarate apa. mbakul gak dha gableg modhal. Landhung banget. nek pancen…. Pak Bandi tetep sabar angranti wangsulan saka wong tuwek elek nanging sing tansah dadi klangenane wong akeh iki. ngono dheweke mbatin kanggo nguwatake tekade. Banjur nggigil maneh. Kekarone dadi meneng-menengan. Dheweke ora tega marang nasibe kanca-kancane yen nganti padha kaliren krana wis ora payu tanggapan. Tangane Pak Bandi kumlebat mijeti pundak lan gulune Lasirin.ning ana sarate…. “Ya wis….. Sidane dheweke nibakake pilihan kanggo kapetingane wong akeh. para warga kabeh…. Banjur panyawange dibuwang metu adoh maneh. anak bojone njur dha dipakani apa coba! Kamangka yen arep padha nyambut gawe liyane ngethoprak. aku welasana. njur kantor ngendi sing gelem nampa wong mbambungan kaya kanca-kancane dhewe iki? Mula ya. “Sampeyan… rak ngerti dhewe ta. Ing batine dumadakan tuwuh perang tandhing swara loro saka njero sing padha sorane.

Tabuh sanga bengi pentas diwiwiti. lan dibocengake…. Sing dikuwatirake Pak Bandi klakon temenan. Sanadyan penontone mengko bakal padha kuciwa ya ora dadi apa. sing abote ora kalah yen ditandhing karo wong nggoluk ing sawah apa dadi manol kae. Sanadyan ta nggawa resiko gawe kuciwane wong sing nonton apa dene sing nanggap. Yen nganti ana apa-apane Lasirin. Seminggu sepisan Pak Bandi nlateni ngeterake Lasirin menyang dokter kuwi mau. Bisa nglancarake dalan pangane kanca-kancane. lan pethakilan ing ndhuwur panggung. Bebasan kaya dene nyandhung kembang cempaka sawakul-wakul gedhene. Penonton ora bisa nampa alesan kuwi. Marga ora dikabari mula ing bengi pentas kuwi Lasirin ora teka temenan. Pak Dhe! Tak sanggupi. Wis gilig tekade kanggo ngabdekake sisa umure. Mung wae dokter pesen yen Lasirin kudu gelem njaga awak lan mangane. Wis padha diniyati setengah sambatan. mesthine kudu melek bengi.angka loro…. nganti tekan panggonane sing nanggap…ya mung kuwi sarate…. Mula dheweke banjur mbudidaya supaya Lasirin bisa rada direm semangate sing tuwuh makantar-kantar kuwi. Luwih-luwih sedina sadurunge. kalakala Lasirim ora dikabari yen pinuju entuk tanggapan ngedhur tanpa leren. Nalika tiba giliran ekstra geculan sawise jejeran kedhatonan. Amarga ing wewengkone dhewe tur kanggo pengetan ari kamardikan.”. sing ditiliki katon gumlethak lara. Laris manis. Salah siji ana sing mbalangake gelas wadhah aqua menyang panggung. Sanadyan Mangun Budaya bali gumregah. mula Pak Bandi sarombongan ora mathok rega tanggapan kaya adate. nalika Pak Bandi tilik menyang omahe Lasirin. Dheweke krasa mongkok lan marem banget atine. jalaran ya dheweke sing ngojok-ojoki Lasirin supaya gelem manggung maneh... dheweke sing rumangsa paling luput. Kekarone padha mbudidaya gawe geculan lan jejogedan kanggo aweh panglipur marang penonton. Lasirin saya ngedan anggone dhapuk dhagelan. Penonton padha kuciwa bareng diwenehi ngerti yen bengi kuwi Lasirin ora bisa aweh panglipur amarga lagi nandhang lara. Nanging Lasirin mbatin yen ora bakal bisa nuruti nasekate dokter iki. Mula Lasirin uga ora dijawil. Ya mung krana ndhagel iki modhale kanggo lelabuh marang sapada-padane urip. Kethoprak Mangun Budaya ditanggap. Carane. Ora kena melek bengi. Ngepasi dina pengetan ari kamardikan pitulas Agustusan ing kutha kecamatane. Rombongan kethoprak Mangun Budaya bali ngrembuyung. Pak Bandi saya mantep yen pentas ing kutha kecamatane ora perlu nganggo dhagelan Lasirin. sing didhapuk minangka dhagelan ora liya Damin sing adate dadi pasangane Lasirin. Uga bisa aweh panglipur marang sagunging warga sakiwa-tengene. Ayo saiki uga tak gawa nyang dokteran!” Ing wektu kuwi uga Lasirin klakon diobatake menyang dokter ing kutha sing ora patiya adoh saka desane. lan ora kena ulah gawe sing abot-abot. Sing baku Lasirin kala-kala bisa ngaso sawetara. kalamun kepeksa pentas kethoprakan tanpa Dhagelan Lasirin. Banjur . Wis saiki sampeyan ndang salin klambi. “Beres. penthalitan. nanging dheweke malah miris nyawang polah tingkahe Lasirin sing sajak kebablasen semangate. Kosok balen karo Pak Bandi. Lasirin bali manggung. saben ana tanggapan… aku kudu diparani…. Yen dheweke klakon waras lan kudu mangkat manggung maneh.. Bengi kuwi kepeksa dipasangi Pak Bandi dhewe. Ganep patang minggu sajake Lasirin wis katon sehat.

Lasirin klakon ndhagel. Penonton ora mendha pangamuke malah saya ndadra. Ing tengah-tengahe penonton ana sawijining pawongan sing nganggo klambi kimplongan werna putih. Kaya dudu sabaene. para penonton padha genti ngrangsang para pengrawite. Kabeh kepengin nyumurupi kahanane Lasirin sing sabenere. Pak Bandi nyoba aweh sasmita marang Lasirin supaya anggone ndhagel dilereni luwih dhisik. kaya-kaya dheweke kepengin ngesok glogok kabeh kabisane kanggo aweh panglipur marang kabeh warga masyarakat.merdekaaaaa!” dumadakan ana swara saka tengah-tengahe penonton sing lagi padha ngamuk kuwi. sinambi jogedan pethakilan. Nanging Lasirin tetep ora kemruget babar pisan.Lan……meh kabeh padha njerit nalika Lasirin klakon nggeblag ing ndhuwur panggung. dikancani Pak Bandi lan Damin. Pak Bandi lan Damin mudhun saka panggung bali menyang kombongan. “Merdekaaaa!” kabeh penonton padha nyaut kanthi serempak. . Swasana dadi rame semrawut. Nanging Lasirin ethok-ethok ora ngerti sasmita saka Pak Bandi. Lasirin tumekeng pati nalika lagi ngayahi jejibahan sing wis diyakini. uga karo ngangkat tangane.merdekaaaaa!. Pak Bandi lan Damin wiwit kuwatir marang polahe Lasirin kanggo nglanggati panjaluke para penonton. nembang. Bareng keber ngarep ditutup. Penonton padha lega atine. Nanging sajake pancen wis tiba marang pepesthene. Para punggawa Hansip padha nyoba melu nentremake penonton. Salah sijining penonton ana sing alok ngundang jenenge Lasirin. Sirahe nganggo udheng abang putih saka dhuk Pramuka. Keber ngarep dikerek mundhun. ndhagel.. nanging wis ora digubris babar pisan. Kabeh nuli katon mlengaki asaling swara. Banjur nganti ganep pirang ndina jenenge Lasirin bakal dieling-eling dening para warga? Kabeh ora padha ngerti. Pak Bandi lan Damin padha gugup mrepegi Lasiran sing tiba mlumah ora obah ora onthek kuwi.. Lasirin kanthi trengginas munggah panggung sing kebere isih durung dikerek munggah. Kabeh-kabeh padha nuntut supaya Lasirin bisa ditekakake ing bengi kuwi uga. Terus lan terus anggone nglucu. Pancen bener. Kekarone banjur katon ngoyog-oyog awake Lasirin. Penonton saya kranjingan. lan amplopan kanggo nyawer. . Mengko yen wanci tengah wengi bisa ditutugake maneh. “Merdekaaaa!…. Swasana malik grembyang. Apa ya dheweke wenang sinebut minangka sawijining pahlawan? Sing cetha dheweke ora bakal dikubur ing Taman Makam Pahlawan ngendi wae. Mula para penabuh gamelan nuli padha buyar mlayu ngadohi panggung.. “Merdekaaaa!” aloke Lasirin karo ngepelake tangan tengene. nyawatake apa wae sakecekele marang Pak Bandi lan Damin.liyane padha kepancing niru. Banjur kaya adate akeh sing padha nguncalake wungkusan isi rokok. Para paraga Mangun Budaya liyane uga banjur melu ngrubung Lasirin. kajaba amung Gusti Kang Maha Suci. nglawak. Pawongan sing nganggo sandangan putih-putih lan nganggo udheng merah putih kuwi ora liya pancen Lasirin temenan. Jumbuh marang solah tingkahe Lasirin sing saya ngedan.Keber bali dibukak. Siji baka siji layang pesenan lelagon saka penonton dileksanani. “Hidup Lasirin! Hidup Lasirin! Hidup Lasirin” ngono sorake penonton kaya ambata rubuh. Ing bengi iki ngepasi pengetan ari kamardikan.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful