Disusun oleh: Muhamad febri anto

MTs NEGERI TEMPEL TAHUN PELJARAN 2011/2012

sing nyedhaki aku ora liya ya ibuku.Mama sedang sibuk tuh. Aku mung bisa nangis nggugug ditinggal kanca-kancaku. "Udah yah. Aku nangis merga kathok kodhokku sing anyar dadi reged kena abyuran saka wetengku. Banjur miwiti nganggo basa Indonesia.. Sawatara crita bab kathok kodhok. Lan aku banjur meneng anggonku nangis. Bocah-bocahe padha ora seneng. Tangise orakaya biyasane. Kathok kodhok dadi favorite bocah-bocah.. nanging wis migunakake tembung Papa utawa Mama.. pikiranku kelingan dhek jaman semana aku duwe kathok kodhok sing anyar. Malah luwih akeh padha nganggo basa Indonesia. ing tengah-tengahe dolanan ingkling." Aku banjur mlaku nyedhakiponakanku sing umuredurung ana limang taun.jan ora karuwan! Kanca-kancaku banjur padha bengok alok: "Oeeee... "Kang Letug. njekut sinau nyiapake ujian komprehensif. Mergane yen dienggo anget tur ora mlotrak mlotrok... kepengin ditukokake klambi anyar.mau enggak?" Krungu jawabanku mau.." Panjaluke adhiku wadon iki. dheweke banjur ketok lega.. nanging. Letug ngebrok! Letug ngebrok!" Mboko siji kanca-kancaku padha mlayu nyingkiri aku karo nutup irunge.. "Besok Pak Dhe belikan yang namanya celana kodok ya? Tahu enggak kamu?" Jawabane ponakanku mung gedhek-gedhek.wee.weeee.. Aku jan lagi buneg tenan lho." Aku omong basa Indonesia. "Ya..Aku banjur crita marang ponakanku ngenani kathok kodhok kuwi. Ibuku ora wegah nyedhaki ambune regedanku. Mbok menawa bapak ibune mung durung sempat wae. Mulane ing kulawargane adhiku. preeet. dijaga anakku iki.Dineng-nengi ben ora ngganggu. banjur ambune wah. "Kenapa menangis terus Teta? Apa karena dinakali Mama?" "We. Saben bocah yen krungu tembung kathok kodhok bisa banjur senenge ora mekakat. Suara pret. Kamangka dhek jaman cilikanku. Aku dolanan ingkling karo kanca-kancaku neng ngomah. basa padinane campur. "Besok Pak Dhe belikan ya. .. blaik.Ibuku ora wegah ngresiki regedanku.Bojone durung mulih saka nyambut gawe.. tulung ya. kathok kodhok kuwi istimewa banget. preet.. Dene anak-anakeliyane wis padha mlebu neng kamare dhewe-dhewe. Ibuku ora duka weruh kathok kodhok anyarku dadi reged... Teta mau dibelikan baju baru . Ora let suwe.KATHOK KODHOK Dening Tangkisan Letug.."Teta jenenge ponakanku mau. Ibuku malah mung gumujeng.Ponakanku sing cilik dhewe lagi nangis.Bocah-bocah uga wis ora nyebut rama utawa ibu marang wongtuwane. Ngusap luh neng pipine. Rasane lucu yen aku nyoba nganggo basa jawa sing alus.. Iki jengkele ibune sing lagi sibuk nyiapake mulang..we. Aku ora dinesoni... Ibuku ora wegah nyandhak awakku lan nyawiki aku. Ora ngerti apa kuwi sing jenenge kathok kodhok... senajan ta isih mimbik-mimbik manja banget. aku ngebrok (ngising neng kathok)..1. Nanging. dak neng-nengane. Kan kasihan kalauadik nangisterus. Aku banjur dicandhak digawa menyang wc. Pancen bocah jaman saiki basa jawa sing alus ora padha ngerti.

Ora ana sij-sijia kancaku sing arep nulungi Adri.Ing sekolah. Soale aku nduwe kanca kenthel dhewe. mung kanca biyasa. Kelingan pengalaman mau. aku arep nulungi Adri karo mberesi buku-bukune Adri sing morak-marik mau. . Ana rasa mesakake sumelip ing atiku. aku sing lagi sensitif dadi . Sikile sengkleh siji sing tengen. ” A . Yen ing kulawarga isih ana ibu sing bisa gumuyu. aku . pas aku lan kanca-kanca kenthelku lagi padha ngumpul. tangane isih ngebut-ngebutke klambine sing reged. yo ditutke karo Adri. sa . . Dheweke digeguyu kanca-kanca liyane. Aku langsung ngadek. Adri teka banjur srawung marang aku lan kanca-kanca.Ing dina sepisan muggah kelas kuwi. Atiku trataban weruh kedadean kuwi. dheweke dadi seneng nyedhaki aku. Nalika mlebu kelas. Adri malah saya nyedhaki aku. Nanging yo dasare bocah tetep ora bisa meneng. aku mung bisa ngguyu dhewe. saiki gilirane cah anyaran lanang mau ngenalkake awake. Sanajan mengkono anggone Adri ngomong tetep diteruske. Nanging aku bisa nemu gumuyune ibu sing ora ilang saka rasaku. kanggo aku kabeh kuwi kancaku. . ngresiki reregedaning anak. sepira begjane wong neng alam donya yen akeh sing isih padha bisa gumuyu uga ngresiki reregedingurip bebrayan. banjur dheweke ngenalke awake. jenengku . Kathok kodhokku sing anyar wis reged lan mambu. Pokoke ning endi-endi aku lan kanca-kancaku ditutke. Ing ngarep kelas. Maksude kareben ora diseneni Bu Guru. ana sing mung ndeloki kanthi rasa jijik. Adri ora nduwe kanca. Aku ora mbeda-bedakake kanca. Malah padha nggeguyu. . . ” Je . saka . . SEPISAN LAN PUNGKASAN Wektu kuwi aku lagi muggah kelas 5. Nganti ing sawijining dina. jeneng .. bukune morak-marik ning jubin. Adri wis nganggep aku dadi kancane. SLB Harapan 1 . Nanging murid anyar kuwi ora biyasa. Ana sing ngenyek nganggo omongan lan ana sing ngenyek karo niru-niru solah bawane Adri.Adri mesti mangkat paling gasik ning sekolah. Aku ora ngerti nek Adri nganggep aku dudu kanca biyasa. Dheweke duwe cacat awak. Wiwit prastawa pas aku nulungi Adri. . Nalika kanca-kanca sing wedhok ora gelem cedhakcedhak karo Adri. kelas dadi rame. lan rambute rada arang. Amarga perawakane Adri sing cacat mau. bocah-bocah padha cekakakan. Ad . awake gering. Kanca-kanca sing lanang malah pada ngenyeki awake Adri. nyaris gundul. Nanging aku ora cedhak-cedhak banget karo Adri.Aku mandeng ibu sing isih gumujeng lan gawe tentreme atiku. Adri ” jarene gagap. Wis ngrasa rak kepenak. Dheweke tiba. . Pokoke mesakake banget perawakane. aku ngusir Adri nanging carane alus. 2. pas Adri lagi mlaku karo nggawa buku saktumpuk. ess . ana murid anyaran lanang sing teka saka papan adoh. . bocah-bocah ngempet ngguyu nganti rupane abang. Bu Guru ndawuhi saben murid kanggo ngenalkake awake dhewe-dhewe ing ngarep kelas. sikile disandung karo kancaku sing gaweane ngenyek Adri. Sesuk esuk.” Kanca-kanca sing awit mau ngempet ngguyu. Wektu dheweke ngadek sikile gemeter. wali kelasku ndawuhi murid-murid meneng. Aku yo narima wae. Pas aku lan kanca-kanca jajan. Bu Puji.Mlakune cah anyaran mau nagnti keseret-seret. Adri banjur ngucapkake maturnuwun karo aku. dadi ribut.

Atiku trenyuh. Aku sakancakanca isih mlengo ndhelok omahe Adri sing megahe kaya gedung. Ora let suwe. nanging mripatne kethok bengkak kaya bar nangis. Nyatane Adri isih nganggep aku kancane. Sadurunge Adri sekolah ning SLB.” wangsulane Bu Neli. aku nangis sesenggrukan maneh ing kono. Adri ora nduwe kanca. aku sakanca sekelas nggoleki omahe adri kanggo mastikake kabare Adri. Bu Neli. Adri wis seminggu ora mlebu sekolah. Adr pesen karo Ibu kareben surat iki diaturake Olin. Banjur Bu Neli maringi lipetan kertas saka kantonge. Karo ngomong mripate mbrambang. Aku wis ora bisa ngmong apa-apa. Aku dadi goreh. . Pikiranku ngentha-entha ngapa Adri ora mlebu sekolah nganti seminggu lan ora ana kabar ngenani Adri. Ibune Adri manggakake dhewe mlebu. ”Iki ndak Dek Olin?” Aku manthuk alon.Ibune Adri wis ngerti tekane dhewe arep nakoni Adri. Adri wis ditinggal Bapake wiwit umur 6 taun. Kanthi rasa ora percaya. Adri pengen ngucapake maturnuwun amarga Dek Olin gelem dadi kancane Adri. aku lan kanca-kanca liyane nangis ing kono. Nganti tekan ing perumahan gedhe. Aku lan kanca-kanca njaluk alamat omahe Adri marang Bu Guru. Pikiranku wis ning endi-endi. Bu Neli malah nunduk. ” Dri. Teka-teka Bu Neli takon. Biyasane wong-wong padha ora gelem cedhakcedhak Adri amarga perawakane sing cacat. ibuke Adri mbukake lawang. ”Lha Bu. karo ngombe obat-obatan saka dokter utawa obat-obatan tradisional kayata jamu. Dheweke pengen banget mlebu sekolah umum kanggo nggolek kanca. Aku wis ora sabar. aku njaluk ngapura yo . Banjur dhewe tekan ing ngarep omah sing ora kalah gedhene karo tanggane.Bali sekolah.Udakara patang wulan sakbanjure kuwi. mripate nerawang ing langit-langit omah. Karo kaget. Aku ndodog lawang omahe sing gedhe dhuwur saka kayu jati. Wis pirang-pirang kali Adri nglakoni terapi.” Aku mbuka lipetan kertas mau. ” Sadurunge lunga. ” Adri wis nyusul Bapake. ” critane Ibune Adri. Adri ora tau isin utawa ngeluh karo keadaane. malah sahabate. Dek Olin pancen kanca sepisan lan pungkasane Adri. saka njero. saiki Adri ting pundi? ” pitakonku nyela critane Bu Neli. ” Wiwit cilik. atiku wis dagdigdug ora karuan.mbentak Adri. Ibune nduwe paras sing ayu.Aku lan kanca-kanca mlaku muter-muter nggoleki alamat omahe Adri. Adri mlayu mboh ning endi. Aku ndredeg. gara-gara bapak nduwe penyakit sing padha karo Adri. Sanajan mengkno.” 3. Omahomahe megah kaya gedung. Dadi Adri wis meninggal ? Ngopo cepet banget ? Aku durung sempet njaluk ngapura marang Adri. Ibune Adri nalika crita mandheg sedela.Dadi Juragan Barang Bekas . Ibune crita nalika wiwit cilik Adri duwe penyakit sing serius..

“Kok apik temen kepala sekolahmu Mug?” “Ya iku merga aku nate dadi juara kelas Pak.Mesthi wae ora lali ngaturake matur nuwun marang kepala sekolahe. Lem saka pathi kanji ya wis cemepak. Bubar sarapan Mugiman njranthal tumuju sekolah. kok akeh temen kerdhus sing sing diparingake. “Dadi wong pinter ya ana rejekine ya Mug?” . Sanadyan prei bapak kepala sekolah piket. Yen kentepan kerdhus malah kelong pintere lho. Sak wektu-wektu mbok Yekti gelem nggawe. “Sida golek kerdhus Mug?” “Saestu Pak. isa mbok gunakake.” Mugiman sing entuk kawigaten kang omber rumangsa kudu sumringah atine. Sekolah dereng saget maringi hadhiah ingkang pantes kangge Mugiman. Lik Min klecam-klecem.” wangsulane ethes kaya-kaya wis disiapake. hadhiah kerdhus iki yen diregani dhuwit isa kepetung luwih seketan ewu. “Ah.Karepe Mugiman sepele. bapak kepala sekolah nawani kaya mangkono merga pirtsa yen awake dhewe bakulan terompet. kerdhus tumeka lim. Dadi Mugiman ora kecelik. Pak Kepala sekolah gedheg-gedheg. Pirang-pirang bentel. Tekan ngarep lawang. Petengan jumlah sing isa ngurangi rekasane bapake. “Sekolahan ketoke ana kerdhus akeh Pak. “Kerdhuse mepet ya Pak?” Mugiman banjur alok bapake sing katon rikuh. kepala sekolah mung gemujeng. matur nuwun sanget. bapake perlu negesake. “Kerdhus-kerdhus niku pun pundhut menapa pun paringaken Pak?” pitakone lik Min lugu. Eseme sing nentremake ati diumbar. Mung arep mbiyantu bapake sing thenger-thenger saben ndina merga ora nduweni paitan kanggo dodol terompet. Luwih sak jam olehe ubeg ana ruwang kepala sekolah..” kandhane mbukak bruwete pikir. Tumpekan dluwang sing mengkilap ulese maneka warna turahan setahun kepungkur isih isa digunakake. Isih cupet . Antara percaya lan ora. Lik Min kaget.” Lik Min manggut-manggut mantep. “Tenan Pak. “Kapan kerdhus-kerdhus mau isa mbok jupuk? Kerdhus wis ora kaggo tenan ta?” bathuke bapake isih pating mengkerut. kepala sekolah sing grapyak gage-gage nemoni Mugiman. Loro-lorone gembrobyos. Sak liyane kuwi uga dadi juara karate nalika Porseni tingkat kecamatan. Aku wingi ditawani Pak Kepala Sekolah. “Luwih becik bapakmu diaturi rene. Menika kangge bonus. saestu. Kebeneran sekolah lagi prei.” “Lha endi wadhahmu?” “Kula bentel lajeng kula sunggi menapa mboten kiyat to Pak?” semaure sak kecekele. Saka dluwang werna-werna rupane. Minangka wong tuwa sajake ora patrap yen terus-terusan ngupadaya Mugiman.Sanadyan paitan wis ana nanging gunggunge ora sepira. Kudu dimangerteni yen gawe terompet mbutuhake paitan maneka warna. Dluwang wis cemepak sak jogan ruwang tamu. Batine Lik Min.” “Matur nuwun Pak. mesaake sirahmu. bacute loro-lorone pamitan mulih. “Pun paringaken… Kangge hadhiah Mugiman kemawon.” guyone kepala sekolah.Pak Mus. Batine. Mugiman mlengeh. Mugiman lan lik Min mbongkoki tumpukan kerdhus ana ing ruwang kepala sekolah.” Pak Mus ngajak guyon. …Gudhang ya ana gerobak cilik.

malah sok nganti kepentut-pentut. Lasirin pancen wis dadi dhuweke masyarakat pandhemen kethoprak ing wewengkon kono. Apa maneh isih kudu ngonthel sepeda tumuju menyang lokasi pentase. Upama ora krana wis dadi sandhang pangane wiwit enom hengga seprene mono. Mula saben rombongan kethoprake entuk tanggapan. Banjur isih kudu nebar panglipur marang para penontone. Banjur para penonton padha iwut nguncali wungkusan-wungkusan wujud apa wae. Sing nanggap uga melu gela. karepe dhewe. Yen Lasirin wis tumandang ngono kuwi. Lasirin ora nate keri. nanging kethoprak komplit. Dene sabab musababe ora liya marga dheweke wis katon lara-laranen dipangan taun. he he he he he…. penonton saya kranjingan lan gemes banget. Sing nonton dadi sepi. Bola-bali wis klakon yen rombongan kethoprak kuwi pinuju pentas nanging tanpa Lasirin. sing nanggap lan penontone pisan mesthi kuciwa. Minangka ijole. jajanan. nang. ora nganggo lakon-lakonan ya ora apa-apa paribasane. Anggone nembang mesthi dikantheni njoged pethakilan sing katon unik lan nganyelake. “Eeeee…. kepuyuh-puyuh.Lasirin Dhagelan Kethoprak Dening: Masdjup (Ki Dhalang Sulang) Paitane Lasirin ora liya ya mung saka rupane sing kawit biyen mula wis katon lucu. banjur katon siji baka siji padha bali kanthi nggawa ganjelan kuciwa ing ati. Ing wektu-wektu iki pancen Lasirin kerep lowok ora melu manggung. nalikane penonton padha alok supaya dheweke terus wae anggone ndhagel. wongwong padha luwih gampang nyebut kanthi jeneng “Kethoprak Lasirin”. janjane dheweke wis wegah banget munggah panggung. Jenenge saya moncer. Ndhagel. Nanging ya kudu mbayar dhewe lho gus. nanging wose padha marem banget atine. Nek pengin nanggap khusus dhagelan Lasirin ya sesuk wae. Rokok. para penonton malah nanggapi pating blerok sing ora jelas basane. Sing ditanggap iki ora mung dhagelan thok lho lur. Upama dheweke munggah panggung tanpa lorengan ngono para penonton wis mesthi ngguyu kepingkel-pingkel. Mula ora kurang sing banjur padha mangkas bayaran tanggapane. katimbang nyebut jeneng resmi rombongane: Sandiwara Kethoprak Mangun Budaya”. “Nonton kethoprak Mangun Budaya nek gak ana Lasirin padha karo ora! Mulih mulih!” ngono aloke penonton. Krungu wangsulane Lasirin ngono mau. Kena-kenoa.. sanadyan dikantheni bengkerengan adu gurung karo pimpinan rombongan kethoprak luwih dhisik. Wis ben. Lasirin kaya-kaya minangka suksmane rombongan kuwi. le. Umure pancen wis ngancik eketan munggah. sing kepengine mung kudu kepranan atine awit saka . malah ora kurang sing padha nguncali amplopan isi dhuwit kanggo saweran. Cekake. mesthi melu munggah pangung. Tanpa Lasirin wis kena dipesthekake yen Mangun Budaya ora bakal payu tanggapan. Lasirin diangkah supaya terus tetembangan lan jejogedan sewengi natas.” ngono wangsulane Lasirin karo plerak-plerok nggregetake. Lasirin banjur nembang lelagon sing dipesen penonton lumantar tulisan ing dluwang sasuwek sing dikatutake njero wungkusan lan amplopan mau. yu. Malah-malah amarga saking moncere.

Bebasan dheweke kuwi tanpa dhangka tanpa sengkan. Nalika samana sing dadi tetuwanggane Kethoprak Mangun Budaya ora liya Mbah Mangun. sahengga saya surut pamore. Kenya sing dituju prana kuwi babar pisan ora nimbange katresnane. Jan ala tenan. kesel pikirane. yen perlu hengga puput nyawane. Mung wae sajake atine wis kadhung sengkleh ing bab donyane katresnan. Nanging bebasan dheweke mung keplok tangan sisih. Sanadyan durung nate nglakoni dadi seniman kethoprak. Mbah Mangun gelem nampa panglamare Lasirin. Mung wae ana sing nate krungu riwayat asmarandanane. Sadurunge manggon ing desane sing saiki kuwi. Karo maneh yen dheweke tetep ngaya lan nekad penthalitan kuwi arep nggolekake sapa? Lha wong ya ora anak ora bojo wae! Kasunyatane dheweke pancen wis ora duwe kulawarga babar blas. Tekade arep mbujang selawase. Huh! Kesel! Dheweke pancen kesel tenan. Dhuh Gusti. Nganti tumeka sawijining desa sing nduwe rombongan kesenian kethoprak Mangun Budaya kuwi. Lasirin nekad nyaguhi. Dheweke nekad nglamar dadi anggota rombongan kuwi.geculane. Apa maneh rupa. ketua rombongan sing saiki. nyatane ora kepangan dening para penanggap lan pandhemen. Mbok menawa jalaran rupa gawan bayine sing katon ala lan lucu kuwi. dheweke ora nate ngandhaake asal usule. si Marno Singkek kuwi. yakuwi kepengin mangun bale somah karo sawijining kenya nunggal kampunge. Bandha ora gableg. Aweh panglipur marang sapa wae lumantar ndhagele ing panggung. gene kethoprake dadi mati? Ora ana liya mung kajaba Dhagelan Lasirin sing klakon pensiun kuwi. luwih-luwih dadi dhagelan. lan uga kesel jiwane. Jare biyen dheweke ya duwe pengankah kaya wong wong akeh kae. Uripe mung bakal diudhokake kanggo wong akeh. paribasane mbuwak mbuntel. . sithik baka sithik Lasirin bisa mersudi kabisane ing babagan gecul-geculan. Ya ora jeneng mokal yen ana prawan sing nolak katresnane. Ndilalah penonton padha nampa kathi senenge ati. wola-wali meh saben wengi. Nanging dheweke lali yen kahanan ragane wis ora kena diajak kompromi. sangsaya ketara pupus panalare. Njur kepriye caraku kanggo mbalekake nyawane Mangun Budaya? Wis tak jajal golek gantine Pakdhe Lasirin kanggo dhapukan dhagelan. “Apa Pakdhe Lasirin kudu tak peksa munggah panggung maneh ya? Ah! Sajake nglengkara. tetembangane. Penyakit tuwane arupa loyo lan watuk mengi saya ngrembaka. dalem nyuwun kali damar Gusti…… mesakaken lare-lare sami kecalan sandhang patedhanipun.Wusana dheweke klakon dadi bintang panggung. bapake Pak Bandi. nanging dhapukan sing lowong mung minangka pendhagel. Dheweke ngerti banget underan perkarane. Wusana dheweke minggat saparan-paran. Gusti…” ngono pisambate Pak Bandi ing batin. Ora ana baguse sithik-sithika. akandhang langit akemul mega. Suwene-suwe ora payu tanggapan babar pisan. Rombongan Kethoprak Mangun Budaya klakon kelangan bintange. lan solah tingkahe Lasirin ing panggung. wong kleyang kabur kanginan. Mula dheweke banjur kepeksa prei ora kuwagang munggah panggung maneh. Pak Bandi minangka jejere ketua rombongan kaya-kaya kentekan akal kanggo nguripake suksmane rombongan kethoprake. Kesel ragane.

hengga rada lerem watuke Lasirin. Ora ana dalan liya maneh. Sing dirimuk durung kumecap. “Bisa! Aku yakin sampeyan bisa ngayahi kaya wingi uni. Embuh lerem temenan apa pancen diampet. karo sedhela-sedhela watuk menggeh-menggeh. Sidane dheweke nibakake pilihan kanggo kapetingane wong akeh. apa dene Jaeman Klithik gak paja-paja yen ditandhing karo sampeyan. “Pisan…. anak bojone njur dha dipakani apa coba! Kamangka yen arep padha nyambut gawe liyane ngethoprak. Marno Singkek. Mripate kethap-kethip nyawang menjaba. Mung kala-kala ajeg sineling gigil watuk saka pendhagel tuwa kuwi. lan ora nggigil maneh…. Ing batine dumadakan tuwuh perang tandhing swara loro saka njero sing padha sorane.”Luwih becik sisa umur iki tak anggo aweh pitulung marang bala-bala mbabungan kae”. Tangane Pak Bandi kumlebat mijeti pundak lan gulune Lasirin. Piye Pak Dhe?” pandheseke Pak Bandi. aku isih dibutuhake kanca-kanca…. Pak Bandi tetep sabar angranti wangsulan saka wong tuwek elek nanging sing tansah dadi klangenane wong akeh iki. ngono dheweke mbatin kanggo nguwatake tekade. Pak Dhe! Dene bab penyakite sampeyan mengko bakal tak tambakake nyang dokter nganti saras. Sajake padha kentir marang arusing lamunane dhewe-dhewe.”..Sidane dheweke nekad nyoba ngglembuk marang Lasirin. mengko tak cobane…. mbakul gak dha gableg modhal. lan uga…. Sadurune mlebu ing omah sing luwih pas disebut gubug kuwi. sing baku Lasirin kudu gelem bali munggah panggung. Sampeyan nyimpen kabisan sing ngedab-edabi ing babagan gecul-geculan. Dene . Nganti sawetara wektu. Yen pancen ngono tenan. aku gelem bali manggung…. Ya mung iki siji-sijine syarat-sarengat amrih pakumpulan kethoprak Mangun Budaya bali moncer. “Sampeyan… rak ngerti dhewe ta. Pak Dhe?” panyaute Pak Bandi karo wiwit katon padhang raine. Banjur nggigil maneh. Landhung banget. “Sampeyan apa gak mesakake marang kanca-kanca ta. Mula ing sawijining sore dheweke klakon nyambangi Lasirin ing omahe. Lasirin gedheg-gedheg. Embuh apa tegese unjal ambegane kuwi. Embuh carane. Wis ta. Pak Bandi disawang satleraman. Pak Bandi unjal ambegan. dheweke malah rumangsa dosa marang kancakancane ngethoprak kabeh. nek pancen…. yen wis waras…. “Ya wis…. aku welasana. para warga kabeh…. Pak Dhe.ning ana sarate…. njur kantor ngendi sing gelem nampa wong mbambungan kaya kanca-kancane dhewe iki? Mula ya. Kekarone dadi meneng-menengan. sijine maneh kudu nglabuhi kanca-kancane. Sepi. Nardi Meler. Sing siji kepengin ngeman awak. Lik. wangsulane Lasirin sawise nimbangnimbang sawetara. Dheweke ora tega marang nasibe kanca-kancane yen nganti padha kaliren krana wis ora payu tanggapan. Tenan iki. “Sarate apa. sajake wis padha lali carane. Yen pengin dadi pegawe. Macul wis dha wegah.. Omah cilik balungan lan gedheg pring sing saya dhoyong sajak arep rubuh. Apa ya … isih kuwawa… mbadhut?” wangsulane Lasirin karo menggeh-menggeh ngampet mengine. Lasirin unjal ambegan nyendhat-nyendhat. Pak Dhe? Yen ora ana sing nanggap. awakku… wis gapuk kaya ngene…. Banjur panyawange dibuwang metu adoh maneh. sampeyan njaluk apa lan bayaran pira anggere gelem bali manggung maneh!” pangrimuke Pak Bandi marang Lasirin sawise kekarone lungguh lincak pring njero omah kuwi.

Banjur . Laris manis. Salah siji ana sing mbalangake gelas wadhah aqua menyang panggung. Kekarone padha mbudidaya gawe geculan lan jejogedan kanggo aweh panglipur marang penonton. nanging dheweke malah miris nyawang polah tingkahe Lasirin sing sajak kebablasen semangate. Bisa nglancarake dalan pangane kanca-kancane. Mula Lasirin uga ora dijawil. Mula dheweke banjur mbudidaya supaya Lasirin bisa rada direm semangate sing tuwuh makantar-kantar kuwi. Sanadyan penontone mengko bakal padha kuciwa ya ora dadi apa. Lasirin saya ngedan anggone dhapuk dhagelan. Luwih-luwih sedina sadurunge. Kosok balen karo Pak Bandi. sing didhapuk minangka dhagelan ora liya Damin sing adate dadi pasangane Lasirin. jalaran ya dheweke sing ngojok-ojoki Lasirin supaya gelem manggung maneh. Seminggu sepisan Pak Bandi nlateni ngeterake Lasirin menyang dokter kuwi mau. Pak Bandi saya mantep yen pentas ing kutha kecamatane ora perlu nganggo dhagelan Lasirin. Dheweke krasa mongkok lan marem banget atine. nganti tekan panggonane sing nanggap…ya mung kuwi sarate…. mula Pak Bandi sarombongan ora mathok rega tanggapan kaya adate. Sanadyan Mangun Budaya bali gumregah. saben ana tanggapan… aku kudu diparani…. Wis saiki sampeyan ndang salin klambi. Bebasan kaya dene nyandhung kembang cempaka sawakul-wakul gedhene. sing ditiliki katon gumlethak lara. Wis gilig tekade kanggo ngabdekake sisa umure.. Marga ora dikabari mula ing bengi pentas kuwi Lasirin ora teka temenan. Ya mung krana ndhagel iki modhale kanggo lelabuh marang sapada-padane urip. nalika Pak Bandi tilik menyang omahe Lasirin. Tabuh sanga bengi pentas diwiwiti. Ganep patang minggu sajake Lasirin wis katon sehat. lan ora kena ulah gawe sing abot-abot. Ora kena melek bengi.. Lasirin bali manggung. sing abote ora kalah yen ditandhing karo wong nggoluk ing sawah apa dadi manol kae. Amarga ing wewengkone dhewe tur kanggo pengetan ari kamardikan.angka loro…..”. mesthine kudu melek bengi. Wis padha diniyati setengah sambatan. Uga bisa aweh panglipur marang sagunging warga sakiwa-tengene. Sing dikuwatirake Pak Bandi klakon temenan. Penonton ora bisa nampa alesan kuwi. Mung wae dokter pesen yen Lasirin kudu gelem njaga awak lan mangane. Yen dheweke klakon waras lan kudu mangkat manggung maneh. Sanadyan ta nggawa resiko gawe kuciwane wong sing nonton apa dene sing nanggap. Rombongan kethoprak Mangun Budaya bali ngrembuyung. lan dibocengake…. dheweke sing rumangsa paling luput. kalamun kepeksa pentas kethoprakan tanpa Dhagelan Lasirin. Pak Dhe! Tak sanggupi. Bengi kuwi kepeksa dipasangi Pak Bandi dhewe. Penonton padha kuciwa bareng diwenehi ngerti yen bengi kuwi Lasirin ora bisa aweh panglipur amarga lagi nandhang lara. Yen nganti ana apa-apane Lasirin. Sing baku Lasirin kala-kala bisa ngaso sawetara. Ngepasi dina pengetan ari kamardikan pitulas Agustusan ing kutha kecamatane. lan pethakilan ing ndhuwur panggung. Nanging Lasirin mbatin yen ora bakal bisa nuruti nasekate dokter iki. “Beres. Nalika tiba giliran ekstra geculan sawise jejeran kedhatonan. Kethoprak Mangun Budaya ditanggap. kalakala Lasirim ora dikabari yen pinuju entuk tanggapan ngedhur tanpa leren. Carane. Ayo saiki uga tak gawa nyang dokteran!” Ing wektu kuwi uga Lasirin klakon diobatake menyang dokter ing kutha sing ora patiya adoh saka desane. penthalitan.

Mengko yen wanci tengah wengi bisa ditutugake maneh. ndhagel.merdekaaaaa!” dumadakan ana swara saka tengah-tengahe penonton sing lagi padha ngamuk kuwi. Ing tengah-tengahe penonton ana sawijining pawongan sing nganggo klambi kimplongan werna putih. Nanging Lasirin tetep ora kemruget babar pisan. uga karo ngangkat tangane. nanging wis ora digubris babar pisan. .. nembang. Jumbuh marang solah tingkahe Lasirin sing saya ngedan. Nanging Lasirin ethok-ethok ora ngerti sasmita saka Pak Bandi. Para paraga Mangun Budaya liyane uga banjur melu ngrubung Lasirin. dikancani Pak Bandi lan Damin. Kekarone banjur katon ngoyog-oyog awake Lasirin. Para punggawa Hansip padha nyoba melu nentremake penonton. Pak Bandi lan Damin mudhun saka panggung bali menyang kombongan. Banjur nganti ganep pirang ndina jenenge Lasirin bakal dieling-eling dening para warga? Kabeh ora padha ngerti. para penonton padha genti ngrangsang para pengrawite.liyane padha kepancing niru. Sirahe nganggo udheng abang putih saka dhuk Pramuka. “Merdekaaaa!” kabeh penonton padha nyaut kanthi serempak. sinambi jogedan pethakilan. Penonton saya kranjingan.merdekaaaaa!. kajaba amung Gusti Kang Maha Suci. “Hidup Lasirin! Hidup Lasirin! Hidup Lasirin” ngono sorake penonton kaya ambata rubuh. nglawak. Lasirin tumekeng pati nalika lagi ngayahi jejibahan sing wis diyakini..Keber bali dibukak. Salah sijining penonton ana sing alok ngundang jenenge Lasirin. lan amplopan kanggo nyawer. Mula para penabuh gamelan nuli padha buyar mlayu ngadohi panggung. nyawatake apa wae sakecekele marang Pak Bandi lan Damin. “Merdekaaaa!…. Kabeh kepengin nyumurupi kahanane Lasirin sing sabenere. Swasana malik grembyang. Pawongan sing nganggo sandangan putih-putih lan nganggo udheng merah putih kuwi ora liya pancen Lasirin temenan. Siji baka siji layang pesenan lelagon saka penonton dileksanani. Swasana dadi rame semrawut. “Merdekaaaa!” aloke Lasirin karo ngepelake tangan tengene. Kabeh-kabeh padha nuntut supaya Lasirin bisa ditekakake ing bengi kuwi uga. Penonton ora mendha pangamuke malah saya ndadra. Banjur kaya adate akeh sing padha nguncalake wungkusan isi rokok. Keber ngarep dikerek mundhun. Penonton padha lega atine.Lan……meh kabeh padha njerit nalika Lasirin klakon nggeblag ing ndhuwur panggung. Pak Bandi lan Damin wiwit kuwatir marang polahe Lasirin kanggo nglanggati panjaluke para penonton. Bareng keber ngarep ditutup. Apa ya dheweke wenang sinebut minangka sawijining pahlawan? Sing cetha dheweke ora bakal dikubur ing Taman Makam Pahlawan ngendi wae. Terus lan terus anggone nglucu. Nanging sajake pancen wis tiba marang pepesthene. Kabeh nuli katon mlengaki asaling swara. Pak Bandi nyoba aweh sasmita marang Lasirin supaya anggone ndhagel dilereni luwih dhisik. Pak Bandi lan Damin padha gugup mrepegi Lasiran sing tiba mlumah ora obah ora onthek kuwi.. Lasirin kanthi trengginas munggah panggung sing kebere isih durung dikerek munggah. Pancen bener. . Ing bengi iki ngepasi pengetan ari kamardikan. kaya-kaya dheweke kepengin ngesok glogok kabeh kabisane kanggo aweh panglipur marang kabeh warga masyarakat. Kaya dudu sabaene. Lasirin klakon ndhagel.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful