Disusun oleh: Muhamad febri anto

MTs NEGERI TEMPEL TAHUN PELJARAN 2011/2012

Aku dolanan ingkling karo kanca-kancaku neng ngomah. Ibuku malah mung gumujeng... Ngusap luh neng pipine. Sawatara crita bab kathok kodhok. pikiranku kelingan dhek jaman semana aku duwe kathok kodhok sing anyar. Dene anak-anakeliyane wis padha mlebu neng kamare dhewe-dhewe..... "Ya.. Malah luwih akeh padha nganggo basa Indonesia. Kan kasihan kalauadik nangisterus. Bocah-bocahe padha ora seneng.Bojone durung mulih saka nyambut gawe. Letug ngebrok! Letug ngebrok!" Mboko siji kanca-kancaku padha mlayu nyingkiri aku karo nutup irunge." Aku omong basa Indonesia. "Besok Pak Dhe belikan yang namanya celana kodok ya? Tahu enggak kamu?" Jawabane ponakanku mung gedhek-gedhek.. Ora let suwe. njekut sinau nyiapake ujian komprehensif. nanging." Aku banjur mlaku nyedhakiponakanku sing umuredurung ana limang taun. Lan aku banjur meneng anggonku nangis. Ibuku ora wegah nyandhak awakku lan nyawiki aku... Ibuku ora wegah nyedhaki ambune regedanku. preeet. preet. .... "Besok Pak Dhe belikan ya."Teta jenenge ponakanku mau. Aku mung bisa nangis nggugug ditinggal kanca-kancaku.. basa padinane campur. Iki jengkele ibune sing lagi sibuk nyiapake mulang. Nanging.weeee. Saben bocah yen krungu tembung kathok kodhok bisa banjur senenge ora mekakat. aku ngebrok (ngising neng kathok).. tulung ya. Kamangka dhek jaman cilikanku.mau enggak?" Krungu jawabanku mau.Aku banjur crita marang ponakanku ngenani kathok kodhok kuwi. Mbok menawa bapak ibune mung durung sempat wae. ing tengah-tengahe dolanan ingkling.. Teta mau dibelikan baju baru . kepengin ditukokake klambi anyar. Tangise orakaya biyasane.1.." Panjaluke adhiku wadon iki.Mama sedang sibuk tuh. Mulane ing kulawargane adhiku. senajan ta isih mimbik-mimbik manja banget. Ibuku ora duka weruh kathok kodhok anyarku dadi reged.Dineng-nengi ben ora ngganggu.. Banjur miwiti nganggo basa Indonesia. Mergane yen dienggo anget tur ora mlotrak mlotrok. "Kang Letug. Kathok kodhok dadi favorite bocah-bocah. "Kenapa menangis terus Teta? Apa karena dinakali Mama?" "We. sing nyedhaki aku ora liya ya ibuku.Ponakanku sing cilik dhewe lagi nangis. Aku banjur dicandhak digawa menyang wc.. banjur ambune wah.. "Udah yah.. kathok kodhok kuwi istimewa banget. dak neng-nengane. Aku jan lagi buneg tenan lho. Rasane lucu yen aku nyoba nganggo basa jawa sing alus.Ibuku ora wegah ngresiki regedanku. blaik. Pancen bocah jaman saiki basa jawa sing alus ora padha ngerti..wee.. dheweke banjur ketok lega. Aku nangis merga kathok kodhokku sing anyar dadi reged kena abyuran saka wetengku.we. Aku ora dinesoni.jan ora karuwan! Kanca-kancaku banjur padha bengok alok: "Oeeee. Ora ngerti apa kuwi sing jenenge kathok kodhok..Bocah-bocah uga wis ora nyebut rama utawa ibu marang wongtuwane.. dijaga anakku iki. nanging wis migunakake tembung Papa utawa Mama. Suara pret.KATHOK KODHOK Dening Tangkisan Letug.

Kanca-kanca sing lanang malah pada ngenyeki awake Adri. aku ngusir Adri nanging carane alus. Nanging aku bisa nemu gumuyune ibu sing ora ilang saka rasaku. Adri malah saya nyedhaki aku.” Kanca-kanca sing awit mau ngempet ngguyu. Aku ora mbeda-bedakake kanca. . SLB Harapan 1 . ess . dadi ribut. Pas aku lan kanca-kanca jajan. Nanging murid anyar kuwi ora biyasa. tangane isih ngebut-ngebutke klambine sing reged. banjur dheweke ngenalke awake.Aku mandeng ibu sing isih gumujeng lan gawe tentreme atiku. Ana rasa mesakake sumelip ing atiku. . Aku yo narima wae. pas Adri lagi mlaku karo nggawa buku saktumpuk. dheweke dadi seneng nyedhaki aku. Bu Guru ndawuhi saben murid kanggo ngenalkake awake dhewe-dhewe ing ngarep kelas. ” A . ngresiki reregedaning anak.Ing sekolah. Sanajan mengkono anggone Adri ngomong tetep diteruske. Aku langsung ngadek. Aku ora ngerti nek Adri nganggep aku dudu kanca biyasa. jenengku . lan rambute rada arang. Soale aku nduwe kanca kenthel dhewe. Dheweke duwe cacat awak. Ana sing ngenyek nganggo omongan lan ana sing ngenyek karo niru-niru solah bawane Adri. bukune morak-marik ning jubin. Adri wis nganggep aku dadi kancane. aku . ana sing mung ndeloki kanthi rasa jijik. Wis ngrasa rak kepenak. nyaris gundul. sepira begjane wong neng alam donya yen akeh sing isih padha bisa gumuyu uga ngresiki reregedingurip bebrayan. . Amarga perawakane Adri sing cacat mau. sikile disandung karo kancaku sing gaweane ngenyek Adri. sa . Ora ana sij-sijia kancaku sing arep nulungi Adri. awake gering. Wiwit prastawa pas aku nulungi Adri. mung kanca biyasa. Dheweke tiba. ” Je . bocah-bocah padha cekakakan. aku arep nulungi Adri karo mberesi buku-bukune Adri sing morak-marik mau. saiki gilirane cah anyaran lanang mau ngenalkake awake. Kelingan pengalaman mau. . Nalika mlebu kelas. SEPISAN LAN PUNGKASAN Wektu kuwi aku lagi muggah kelas 5. Wektu dheweke ngadek sikile gemeter. . wali kelasku ndawuhi murid-murid meneng. Yen ing kulawarga isih ana ibu sing bisa gumuyu. aku mung bisa ngguyu dhewe. . Nganti ing sawijining dina. saka . Adri banjur ngucapkake maturnuwun karo aku. jeneng . Ad . kanggo aku kabeh kuwi kancaku. Sesuk esuk. Dheweke digeguyu kanca-kanca liyane. Pokoke mesakake banget perawakane.. Maksude kareben ora diseneni Bu Guru. . . kelas dadi rame. Pokoke ning endi-endi aku lan kanca-kancaku ditutke. Malah padha nggeguyu. Adri ora nduwe kanca. Nanging yo dasare bocah tetep ora bisa meneng. 2. Atiku trataban weruh kedadean kuwi. . ana murid anyaran lanang sing teka saka papan adoh. pas aku lan kanca-kanca kenthelku lagi padha ngumpul.Adri mesti mangkat paling gasik ning sekolah. yo ditutke karo Adri.Ing dina sepisan muggah kelas kuwi. Nanging aku ora cedhak-cedhak banget karo Adri. Kathok kodhokku sing anyar wis reged lan mambu.Mlakune cah anyaran mau nagnti keseret-seret. bocah-bocah ngempet ngguyu nganti rupane abang. Nalika kanca-kanca sing wedhok ora gelem cedhakcedhak karo Adri. Sikile sengkleh siji sing tengen. Adri ” jarene gagap. Ing ngarep kelas. Adri teka banjur srawung marang aku lan kanca-kanca. Bu Puji. aku sing lagi sensitif dadi .

Atiku trenyuh. Nyatane Adri isih nganggep aku kancane.. saiki Adri ting pundi? ” pitakonku nyela critane Bu Neli. Aku ndredeg.Bali sekolah. ”Iki ndak Dek Olin?” Aku manthuk alon.Dadi Juragan Barang Bekas . Aku wis ora bisa ngmong apa-apa. Aku wis ora sabar. Adri mlayu mboh ning endi. aku njaluk ngapura yo . Banjur dhewe tekan ing ngarep omah sing ora kalah gedhene karo tanggane. Kanthi rasa ora percaya. Omahomahe megah kaya gedung. mripate nerawang ing langit-langit omah. atiku wis dagdigdug ora karuan. Teka-teka Bu Neli takon. Adri ora tau isin utawa ngeluh karo keadaane. aku sakanca sekelas nggoleki omahe adri kanggo mastikake kabare Adri. Ibune nduwe paras sing ayu. malah sahabate. Aku lan kanca-kanca njaluk alamat omahe Adri marang Bu Guru. ibuke Adri mbukake lawang. Aku dadi goreh. Adri wis ditinggal Bapake wiwit umur 6 taun. Adri ora nduwe kanca. aku lan kanca-kanca liyane nangis ing kono. nanging mripatne kethok bengkak kaya bar nangis. ” Dri. Sanajan mengkno. Bu Neli.” Aku mbuka lipetan kertas mau. Bu Neli malah nunduk. Banjur Bu Neli maringi lipetan kertas saka kantonge. Ora let suwe. ” Sadurunge lunga. Wis pirang-pirang kali Adri nglakoni terapi. Dek Olin pancen kanca sepisan lan pungkasane Adri. ”Lha Bu.” 3. ” Adri wis nyusul Bapake. Karo kaget.Aku lan kanca-kanca mlaku muter-muter nggoleki alamat omahe Adri.” wangsulane Bu Neli. karo ngombe obat-obatan saka dokter utawa obat-obatan tradisional kayata jamu. aku nangis sesenggrukan maneh ing kono. Dadi Adri wis meninggal ? Ngopo cepet banget ? Aku durung sempet njaluk ngapura marang Adri. Ibune crita nalika wiwit cilik Adri duwe penyakit sing serius. Adri pengen ngucapake maturnuwun amarga Dek Olin gelem dadi kancane Adri. Dheweke pengen banget mlebu sekolah umum kanggo nggolek kanca. ” Wiwit cilik. Aku ndodog lawang omahe sing gedhe dhuwur saka kayu jati.Udakara patang wulan sakbanjure kuwi. saka njero. Nganti tekan ing perumahan gedhe. gara-gara bapak nduwe penyakit sing padha karo Adri.mbentak Adri. Sadurunge Adri sekolah ning SLB. Adri wis seminggu ora mlebu sekolah. . Biyasane wong-wong padha ora gelem cedhakcedhak Adri amarga perawakane sing cacat.Ibune Adri wis ngerti tekane dhewe arep nakoni Adri. ” critane Ibune Adri. Karo ngomong mripate mbrambang. Aku sakancakanca isih mlengo ndhelok omahe Adri sing megahe kaya gedung. Ibune Adri manggakake dhewe mlebu. Pikiranku wis ning endi-endi. Adr pesen karo Ibu kareben surat iki diaturake Olin. Ibune Adri nalika crita mandheg sedela. Pikiranku ngentha-entha ngapa Adri ora mlebu sekolah nganti seminggu lan ora ana kabar ngenani Adri.

Batine. Mugiman mlengeh.” Lik Min manggut-manggut mantep. Yen kentepan kerdhus malah kelong pintere lho. isa mbok gunakake. Bubar sarapan Mugiman njranthal tumuju sekolah. Kebeneran sekolah lagi prei. “Sida golek kerdhus Mug?” “Saestu Pak. Eseme sing nentremake ati diumbar.” guyone kepala sekolah. “Kok apik temen kepala sekolahmu Mug?” “Ya iku merga aku nate dadi juara kelas Pak. Lem saka pathi kanji ya wis cemepak.” wangsulane ethes kaya-kaya wis disiapake. Loro-lorone gembrobyos. “Kerdhuse mepet ya Pak?” Mugiman banjur alok bapake sing katon rikuh. “Kerdhus-kerdhus niku pun pundhut menapa pun paringaken Pak?” pitakone lik Min lugu. saestu. Mung arep mbiyantu bapake sing thenger-thenger saben ndina merga ora nduweni paitan kanggo dodol terompet.Karepe Mugiman sepele. Sak liyane kuwi uga dadi juara karate nalika Porseni tingkat kecamatan.Pak Mus. kepala sekolah mung gemujeng. “Pun paringaken… Kangge hadhiah Mugiman kemawon.Sanadyan paitan wis ana nanging gunggunge ora sepira. Sanadyan prei bapak kepala sekolah piket. Batine Lik Min. Mugiman lan lik Min mbongkoki tumpukan kerdhus ana ing ruwang kepala sekolah. matur nuwun sanget. Minangka wong tuwa sajake ora patrap yen terus-terusan ngupadaya Mugiman. “Dadi wong pinter ya ana rejekine ya Mug?” . kerdhus tumeka lim.. kok akeh temen kerdhus sing sing diparingake. “Tenan Pak. Pirang-pirang bentel. kepala sekolah sing grapyak gage-gage nemoni Mugiman. “Ah. Saka dluwang werna-werna rupane. Pak Kepala sekolah gedheg-gedheg. Sak wektu-wektu mbok Yekti gelem nggawe. Lik Min klecam-klecem.” Mugiman sing entuk kawigaten kang omber rumangsa kudu sumringah atine. Luwih sak jam olehe ubeg ana ruwang kepala sekolah. “Luwih becik bapakmu diaturi rene. bacute loro-lorone pamitan mulih.Mesthi wae ora lali ngaturake matur nuwun marang kepala sekolahe. Petengan jumlah sing isa ngurangi rekasane bapake. bapake perlu negesake. Menika kangge bonus.” “Lha endi wadhahmu?” “Kula bentel lajeng kula sunggi menapa mboten kiyat to Pak?” semaure sak kecekele. Kudu dimangerteni yen gawe terompet mbutuhake paitan maneka warna.” kandhane mbukak bruwete pikir.” “Matur nuwun Pak. Aku wingi ditawani Pak Kepala Sekolah. “Kapan kerdhus-kerdhus mau isa mbok jupuk? Kerdhus wis ora kaggo tenan ta?” bathuke bapake isih pating mengkerut. “Sekolahan ketoke ana kerdhus akeh Pak. hadhiah kerdhus iki yen diregani dhuwit isa kepetung luwih seketan ewu.” Pak Mus ngajak guyon. …Gudhang ya ana gerobak cilik. Tekan ngarep lawang. Lik Min kaget. Dluwang wis cemepak sak jogan ruwang tamu. mesaake sirahmu. Dadi Mugiman ora kecelik. Antara percaya lan ora. bapak kepala sekolah nawani kaya mangkono merga pirtsa yen awake dhewe bakulan terompet. Tumpekan dluwang sing mengkilap ulese maneka warna turahan setahun kepungkur isih isa digunakake. Isih cupet . Sekolah dereng saget maringi hadhiah ingkang pantes kangge Mugiman.

Ing wektu-wektu iki pancen Lasirin kerep lowok ora melu manggung. Jenenge saya moncer. Ndhagel. Anggone nembang mesthi dikantheni njoged pethakilan sing katon unik lan nganyelake. Sing nonton dadi sepi. Upama ora krana wis dadi sandhang pangane wiwit enom hengga seprene mono. sanadyan dikantheni bengkerengan adu gurung karo pimpinan rombongan kethoprak luwih dhisik. penonton saya kranjingan lan gemes banget. Malah-malah amarga saking moncere. katimbang nyebut jeneng resmi rombongane: Sandiwara Kethoprak Mangun Budaya”. Yen Lasirin wis tumandang ngono kuwi. kepuyuh-puyuh. janjane dheweke wis wegah banget munggah panggung. Lasirin kaya-kaya minangka suksmane rombongan kuwi. Lasirin pancen wis dadi dhuweke masyarakat pandhemen kethoprak ing wewengkon kono. para penonton malah nanggapi pating blerok sing ora jelas basane. Tanpa Lasirin wis kena dipesthekake yen Mangun Budaya ora bakal payu tanggapan. “Nonton kethoprak Mangun Budaya nek gak ana Lasirin padha karo ora! Mulih mulih!” ngono aloke penonton. Lasirin banjur nembang lelagon sing dipesen penonton lumantar tulisan ing dluwang sasuwek sing dikatutake njero wungkusan lan amplopan mau. karepe dhewe. sing kepengine mung kudu kepranan atine awit saka . nang. Mula ora kurang sing banjur padha mangkas bayaran tanggapane. Sing nanggap uga melu gela. Apa maneh isih kudu ngonthel sepeda tumuju menyang lokasi pentase. le. ora nganggo lakon-lakonan ya ora apa-apa paribasane. nanging kethoprak komplit. nalikane penonton padha alok supaya dheweke terus wae anggone ndhagel. Lasirin ora nate keri. Rokok. “Eeeee…. Lasirin diangkah supaya terus tetembangan lan jejogedan sewengi natas. he he he he he…. Krungu wangsulane Lasirin ngono mau. malah ora kurang sing padha nguncali amplopan isi dhuwit kanggo saweran. Nanging ya kudu mbayar dhewe lho gus. banjur katon siji baka siji padha bali kanthi nggawa ganjelan kuciwa ing ati. Minangka ijole. Wis ben.. mesthi melu munggah pangung. malah sok nganti kepentut-pentut.Lasirin Dhagelan Kethoprak Dening: Masdjup (Ki Dhalang Sulang) Paitane Lasirin ora liya ya mung saka rupane sing kawit biyen mula wis katon lucu. Upama dheweke munggah panggung tanpa lorengan ngono para penonton wis mesthi ngguyu kepingkel-pingkel. Sing ditanggap iki ora mung dhagelan thok lho lur. Nek pengin nanggap khusus dhagelan Lasirin ya sesuk wae. jajanan. Dene sabab musababe ora liya marga dheweke wis katon lara-laranen dipangan taun. Umure pancen wis ngancik eketan munggah. yu. Banjur isih kudu nebar panglipur marang para penontone. sing nanggap lan penontone pisan mesthi kuciwa. nanging wose padha marem banget atine. Cekake. Bola-bali wis klakon yen rombongan kethoprak kuwi pinuju pentas nanging tanpa Lasirin. Kena-kenoa. Banjur para penonton padha iwut nguncali wungkusan-wungkusan wujud apa wae. wongwong padha luwih gampang nyebut kanthi jeneng “Kethoprak Lasirin”.” ngono wangsulane Lasirin karo plerak-plerok nggregetake. Mula saben rombongan kethoprake entuk tanggapan.

dheweke ora nate ngandhaake asal usule. yen perlu hengga puput nyawane. Nganti tumeka sawijining desa sing nduwe rombongan kesenian kethoprak Mangun Budaya kuwi. dalem nyuwun kali damar Gusti…… mesakaken lare-lare sami kecalan sandhang patedhanipun. si Marno Singkek kuwi. ketua rombongan sing saiki. Kenya sing dituju prana kuwi babar pisan ora nimbange katresnane. Nalika samana sing dadi tetuwanggane Kethoprak Mangun Budaya ora liya Mbah Mangun.geculane. Lasirin nekad nyaguhi. sangsaya ketara pupus panalare. Kesel ragane. Uripe mung bakal diudhokake kanggo wong akeh. Aweh panglipur marang sapa wae lumantar ndhagele ing panggung. Nanging dheweke lali yen kahanan ragane wis ora kena diajak kompromi. Apa maneh rupa. paribasane mbuwak mbuntel. Bebasan dheweke kuwi tanpa dhangka tanpa sengkan. wola-wali meh saben wengi. Ya ora jeneng mokal yen ana prawan sing nolak katresnane. Huh! Kesel! Dheweke pancen kesel tenan. lan uga kesel jiwane. luwih-luwih dadi dhagelan. yakuwi kepengin mangun bale somah karo sawijining kenya nunggal kampunge. Nanging bebasan dheweke mung keplok tangan sisih. wong kleyang kabur kanginan. Njur kepriye caraku kanggo mbalekake nyawane Mangun Budaya? Wis tak jajal golek gantine Pakdhe Lasirin kanggo dhapukan dhagelan. kesel pikirane. sithik baka sithik Lasirin bisa mersudi kabisane ing babagan gecul-geculan. Dheweke ngerti banget underan perkarane. tetembangane. gene kethoprake dadi mati? Ora ana liya mung kajaba Dhagelan Lasirin sing klakon pensiun kuwi. bapake Pak Bandi. Mbok menawa jalaran rupa gawan bayine sing katon ala lan lucu kuwi. Wusana dheweke minggat saparan-paran. . Dheweke nekad nglamar dadi anggota rombongan kuwi. Tekade arep mbujang selawase. Mbah Mangun gelem nampa panglamare Lasirin. Gusti…” ngono pisambate Pak Bandi ing batin. Penyakit tuwane arupa loyo lan watuk mengi saya ngrembaka. Ndilalah penonton padha nampa kathi senenge ati. Mung wae sajake atine wis kadhung sengkleh ing bab donyane katresnan. Dhuh Gusti. Jare biyen dheweke ya duwe pengankah kaya wong wong akeh kae. Rombongan Kethoprak Mangun Budaya klakon kelangan bintange. Bandha ora gableg. Mung wae ana sing nate krungu riwayat asmarandanane. nyatane ora kepangan dening para penanggap lan pandhemen. akandhang langit akemul mega.Wusana dheweke klakon dadi bintang panggung. Mula dheweke banjur kepeksa prei ora kuwagang munggah panggung maneh. “Apa Pakdhe Lasirin kudu tak peksa munggah panggung maneh ya? Ah! Sajake nglengkara. Jan ala tenan. nanging dhapukan sing lowong mung minangka pendhagel. Sadurunge manggon ing desane sing saiki kuwi. sahengga saya surut pamore. lan solah tingkahe Lasirin ing panggung. Suwene-suwe ora payu tanggapan babar pisan. Karo maneh yen dheweke tetep ngaya lan nekad penthalitan kuwi arep nggolekake sapa? Lha wong ya ora anak ora bojo wae! Kasunyatane dheweke pancen wis ora duwe kulawarga babar blas. Ora ana baguse sithik-sithika. Pak Bandi minangka jejere ketua rombongan kaya-kaya kentekan akal kanggo nguripake suksmane rombongan kethoprake. Sanadyan durung nate nglakoni dadi seniman kethoprak.

dheweke malah rumangsa dosa marang kancakancane ngethoprak kabeh. Sidane dheweke nibakake pilihan kanggo kapetingane wong akeh. Tenan iki. Apa ya … isih kuwawa… mbadhut?” wangsulane Lasirin karo menggeh-menggeh ngampet mengine. aku isih dibutuhake kanca-kanca…. hengga rada lerem watuke Lasirin. anak bojone njur dha dipakani apa coba! Kamangka yen arep padha nyambut gawe liyane ngethoprak. “Sampeyan… rak ngerti dhewe ta. Omah cilik balungan lan gedheg pring sing saya dhoyong sajak arep rubuh. sijine maneh kudu nglabuhi kanca-kancane. Mung kala-kala ajeg sineling gigil watuk saka pendhagel tuwa kuwi. “Sampeyan apa gak mesakake marang kanca-kanca ta. karo sedhela-sedhela watuk menggeh-menggeh. Sampeyan nyimpen kabisan sing ngedab-edabi ing babagan gecul-geculan.Sidane dheweke nekad nyoba ngglembuk marang Lasirin. Lik. Yen pengin dadi pegawe. Ora ana dalan liya maneh.. Sing dirimuk durung kumecap. sajake wis padha lali carane. awakku… wis gapuk kaya ngene…. “Sarate apa. Mripate kethap-kethip nyawang menjaba.ning ana sarate…. “Pisan…. “Bisa! Aku yakin sampeyan bisa ngayahi kaya wingi uni. aku welasana. Sajake padha kentir marang arusing lamunane dhewe-dhewe. Wis ta. Pak Bandi unjal ambegan. Sing siji kepengin ngeman awak. aku gelem bali manggung…. Landhung banget. Pak Bandi disawang satleraman. Pak Dhe?” panyaute Pak Bandi karo wiwit katon padhang raine. Embuh apa tegese unjal ambegane kuwi. Ya mung iki siji-sijine syarat-sarengat amrih pakumpulan kethoprak Mangun Budaya bali moncer. sing baku Lasirin kudu gelem bali munggah panggung. Banjur panyawange dibuwang metu adoh maneh. apa dene Jaeman Klithik gak paja-paja yen ditandhing karo sampeyan. Lasirin gedheg-gedheg. lan uga…. Dheweke ora tega marang nasibe kanca-kancane yen nganti padha kaliren krana wis ora payu tanggapan. Macul wis dha wegah. Kekarone dadi meneng-menengan. ngono dheweke mbatin kanggo nguwatake tekade. Pak Dhe! Dene bab penyakite sampeyan mengko bakal tak tambakake nyang dokter nganti saras. Marno Singkek. Embuh carane. Lasirin unjal ambegan nyendhat-nyendhat. Ing batine dumadakan tuwuh perang tandhing swara loro saka njero sing padha sorane. Embuh lerem temenan apa pancen diampet. Sadurune mlebu ing omah sing luwih pas disebut gubug kuwi. Pak Dhe. Piye Pak Dhe?” pandheseke Pak Bandi.”Luwih becik sisa umur iki tak anggo aweh pitulung marang bala-bala mbabungan kae”. Dene . Yen pancen ngono tenan. yen wis waras…. lan ora nggigil maneh…. Nganti sawetara wektu. Mula ing sawijining sore dheweke klakon nyambangi Lasirin ing omahe. Nardi Meler. Tangane Pak Bandi kumlebat mijeti pundak lan gulune Lasirin.”. nek pancen…. Pak Bandi tetep sabar angranti wangsulan saka wong tuwek elek nanging sing tansah dadi klangenane wong akeh iki. Banjur nggigil maneh. sampeyan njaluk apa lan bayaran pira anggere gelem bali manggung maneh!” pangrimuke Pak Bandi marang Lasirin sawise kekarone lungguh lincak pring njero omah kuwi.. wangsulane Lasirin sawise nimbangnimbang sawetara. Pak Dhe? Yen ora ana sing nanggap. “Ya wis…. njur kantor ngendi sing gelem nampa wong mbambungan kaya kanca-kancane dhewe iki? Mula ya. para warga kabeh…. mbakul gak dha gableg modhal. mengko tak cobane…. Sepi.

. Ya mung krana ndhagel iki modhale kanggo lelabuh marang sapada-padane urip. Bengi kuwi kepeksa dipasangi Pak Bandi dhewe. Nanging Lasirin mbatin yen ora bakal bisa nuruti nasekate dokter iki. saben ana tanggapan… aku kudu diparani…. lan dibocengake….angka loro…. Sanadyan penontone mengko bakal padha kuciwa ya ora dadi apa. Marga ora dikabari mula ing bengi pentas kuwi Lasirin ora teka temenan. Sing dikuwatirake Pak Bandi klakon temenan. lan ora kena ulah gawe sing abot-abot. Yen dheweke klakon waras lan kudu mangkat manggung maneh. Ayo saiki uga tak gawa nyang dokteran!” Ing wektu kuwi uga Lasirin klakon diobatake menyang dokter ing kutha sing ora patiya adoh saka desane. nganti tekan panggonane sing nanggap…ya mung kuwi sarate…. Salah siji ana sing mbalangake gelas wadhah aqua menyang panggung. Ganep patang minggu sajake Lasirin wis katon sehat. Wis saiki sampeyan ndang salin klambi. Lasirin bali manggung.”. Yen nganti ana apa-apane Lasirin. Kekarone padha mbudidaya gawe geculan lan jejogedan kanggo aweh panglipur marang penonton. Laris manis. Dheweke krasa mongkok lan marem banget atine. Ngepasi dina pengetan ari kamardikan pitulas Agustusan ing kutha kecamatane.. Penonton ora bisa nampa alesan kuwi. Carane. jalaran ya dheweke sing ngojok-ojoki Lasirin supaya gelem manggung maneh. Tabuh sanga bengi pentas diwiwiti. Rombongan kethoprak Mangun Budaya bali ngrembuyung. kalakala Lasirim ora dikabari yen pinuju entuk tanggapan ngedhur tanpa leren. Sanadyan Mangun Budaya bali gumregah. Mula dheweke banjur mbudidaya supaya Lasirin bisa rada direm semangate sing tuwuh makantar-kantar kuwi. sing ditiliki katon gumlethak lara. Mung wae dokter pesen yen Lasirin kudu gelem njaga awak lan mangane. lan pethakilan ing ndhuwur panggung. Pak Dhe! Tak sanggupi. sing abote ora kalah yen ditandhing karo wong nggoluk ing sawah apa dadi manol kae. Lasirin saya ngedan anggone dhapuk dhagelan. Kethoprak Mangun Budaya ditanggap. nalika Pak Bandi tilik menyang omahe Lasirin. Banjur . mula Pak Bandi sarombongan ora mathok rega tanggapan kaya adate. penthalitan. Wis padha diniyati setengah sambatan. sing didhapuk minangka dhagelan ora liya Damin sing adate dadi pasangane Lasirin. nanging dheweke malah miris nyawang polah tingkahe Lasirin sing sajak kebablasen semangate. Nalika tiba giliran ekstra geculan sawise jejeran kedhatonan. Seminggu sepisan Pak Bandi nlateni ngeterake Lasirin menyang dokter kuwi mau. Uga bisa aweh panglipur marang sagunging warga sakiwa-tengene. Wis gilig tekade kanggo ngabdekake sisa umure. Bisa nglancarake dalan pangane kanca-kancane. Penonton padha kuciwa bareng diwenehi ngerti yen bengi kuwi Lasirin ora bisa aweh panglipur amarga lagi nandhang lara. Luwih-luwih sedina sadurunge. dheweke sing rumangsa paling luput. Sing baku Lasirin kala-kala bisa ngaso sawetara. mesthine kudu melek bengi. Ora kena melek bengi. “Beres. Amarga ing wewengkone dhewe tur kanggo pengetan ari kamardikan. Mula Lasirin uga ora dijawil. Kosok balen karo Pak Bandi.. kalamun kepeksa pentas kethoprakan tanpa Dhagelan Lasirin. Sanadyan ta nggawa resiko gawe kuciwane wong sing nonton apa dene sing nanggap. Pak Bandi saya mantep yen pentas ing kutha kecamatane ora perlu nganggo dhagelan Lasirin. Bebasan kaya dene nyandhung kembang cempaka sawakul-wakul gedhene.

Bareng keber ngarep ditutup. “Merdekaaaa!” aloke Lasirin karo ngepelake tangan tengene. lan amplopan kanggo nyawer. Lasirin kanthi trengginas munggah panggung sing kebere isih durung dikerek munggah. Siji baka siji layang pesenan lelagon saka penonton dileksanani. Banjur nganti ganep pirang ndina jenenge Lasirin bakal dieling-eling dening para warga? Kabeh ora padha ngerti. . Pak Bandi lan Damin wiwit kuwatir marang polahe Lasirin kanggo nglanggati panjaluke para penonton. Kekarone banjur katon ngoyog-oyog awake Lasirin. Jumbuh marang solah tingkahe Lasirin sing saya ngedan. para penonton padha genti ngrangsang para pengrawite. Pak Bandi nyoba aweh sasmita marang Lasirin supaya anggone ndhagel dilereni luwih dhisik. Penonton ora mendha pangamuke malah saya ndadra. uga karo ngangkat tangane. sinambi jogedan pethakilan. dikancani Pak Bandi lan Damin. Sirahe nganggo udheng abang putih saka dhuk Pramuka. ndhagel. Swasana dadi rame semrawut. “Hidup Lasirin! Hidup Lasirin! Hidup Lasirin” ngono sorake penonton kaya ambata rubuh. Pawongan sing nganggo sandangan putih-putih lan nganggo udheng merah putih kuwi ora liya pancen Lasirin temenan. Pancen bener. Para paraga Mangun Budaya liyane uga banjur melu ngrubung Lasirin. Penonton padha lega atine. Salah sijining penonton ana sing alok ngundang jenenge Lasirin. nglawak.liyane padha kepancing niru. Kaya dudu sabaene. Nanging Lasirin ethok-ethok ora ngerti sasmita saka Pak Bandi. Mula para penabuh gamelan nuli padha buyar mlayu ngadohi panggung. “Merdekaaaa!” kabeh penonton padha nyaut kanthi serempak. kaya-kaya dheweke kepengin ngesok glogok kabeh kabisane kanggo aweh panglipur marang kabeh warga masyarakat. Kabeh-kabeh padha nuntut supaya Lasirin bisa ditekakake ing bengi kuwi uga. Penonton saya kranjingan. Banjur kaya adate akeh sing padha nguncalake wungkusan isi rokok.Keber bali dibukak. Lasirin klakon ndhagel.merdekaaaaa!. Ing bengi iki ngepasi pengetan ari kamardikan.. Apa ya dheweke wenang sinebut minangka sawijining pahlawan? Sing cetha dheweke ora bakal dikubur ing Taman Makam Pahlawan ngendi wae. Nanging Lasirin tetep ora kemruget babar pisan.Lan……meh kabeh padha njerit nalika Lasirin klakon nggeblag ing ndhuwur panggung. Kabeh kepengin nyumurupi kahanane Lasirin sing sabenere. Pak Bandi lan Damin padha gugup mrepegi Lasiran sing tiba mlumah ora obah ora onthek kuwi.merdekaaaaa!” dumadakan ana swara saka tengah-tengahe penonton sing lagi padha ngamuk kuwi. Para punggawa Hansip padha nyoba melu nentremake penonton.. Kabeh nuli katon mlengaki asaling swara. Nanging sajake pancen wis tiba marang pepesthene. Ing tengah-tengahe penonton ana sawijining pawongan sing nganggo klambi kimplongan werna putih. Pak Bandi lan Damin mudhun saka panggung bali menyang kombongan. Lasirin tumekeng pati nalika lagi ngayahi jejibahan sing wis diyakini. Swasana malik grembyang. Keber ngarep dikerek mundhun. Terus lan terus anggone nglucu. . nyawatake apa wae sakecekele marang Pak Bandi lan Damin.. kajaba amung Gusti Kang Maha Suci. nembang. Mengko yen wanci tengah wengi bisa ditutugake maneh. “Merdekaaaa!…. nanging wis ora digubris babar pisan.