ADAT MOGINUM KAUM MURUT DI DAERAH NABAWAN

JAIRON BIN ASOI@ASRI

Projek Ilmiah ini dikemukakan sebagai keperluan bagi memenuhi syarat penganugerahan Ijazah Sarjana Muda Pengajian Malaysia

Jabatan Pengajian Kemasyarakatan dan Kewarganegaraan Fakulti Sains Kemanusiaan Universiti Pendidikan Sultan Idris

Disember 2011

i

Perakuan “Saya akui ini adalah hasil kerja saya sendiri kecuali ringkasan dan nukilan yang tiap-tiap satunya telah saya jelaskan sumbernya.” 15 DISEMBER 2011 JAIRON BIN ASOI@ASRI D20081033436 ii .

Universiti Pendidikan Sultan Idris.Tuntutan Pihak Ketiga Projek ilmiah ini disediakan bagi memenuhi sebahagian daripada syarat keperluan bagi pengijazahan Sarjana Muda Pengajian Malaysia oleh Universiti Pendidikan Sultan Idris. Faculty of the Science Humanities. 15 Disember 2011 Disclaimer This Academic Project is prepared here in partial fulfillment of the requirements for the Degree of Bachelor of Malaysian Studies by the Sultan Idris Education University. Sultan Idris Education University makes no responsibility for any claims from the third party with regards to the production of this Academic Project. Pihak Jabatan Pengajian Kemasyarakatan dan Kewarganegaraan. The department of Humanities and Citizenship. 15 Disember 2011 iii . Fakulti Sains Kemanusiaan. tidak bertanggungjawab atas sebarang tuntutan dari pihak ketiga yang berhubung kait dalam penyediaan Projek Ilmiah ini.

Buat Adik-Beradikku.Dedikasi Istimewa buat ayahanda tercinta Asoi@Asri Bin Tumamu dan bonda tercinta Julitah Binti Jaimi Dorongan dan semangat yang diberikan tidak akan pernah dilupakan dan akan ku kenang hingga akhir hayat. Dorongan dan galakkan sangat ku hargai. Jasa kalian amatku hargai dan terima kasih di atas bantuan dan sokongan yang diberikan. Buat sahabat yang disayangi. PENGHARGAAN iv . Kita boleh berjaya andai ada usaha.

Pemengku Ketua Balai Polis Nabawan. mendidik serta memberi tunjuk ajar sehingga kajian ini dapat disiapkan dengan sempurna. Samsuddin Bin Suhaili dari awal sehinggalah ke saat akhir bagi menyiapkan kajian ini. Sekalung penghargaan juga turut saya berikan kepada para pensyarah dari semua jabatan umumnya dan Jabatan Pengajian Kemasyarakatan dan Kewarganegaraan khususnya yang telah terlibat secara langsung atau tidak langsung dalam membantu saya menyiapkan kajian ini. Di sini juga ingin saya memohon maaf diatas segala salah dan silap yang pernah saya lakukan sepanjang proses kajian ini berlangsung. dan pengurusan masa yang baik untuk saya menyiapkan kajian ilmiah ini dengan sempurna dan tepat pada waktunya. Jutaan terima kasih diucapkan diatas segala tunjuk ajar dan bantuan yang diberikan oleh penyelia saya iaitu En. Ucapan ribuan terima kasih untuk semua. Penghargaan ini juga diberikan kepada Encik John Bin Jaimi. Puan Julitah Binti Jaimi dan orang-orang perseorangan yang telah banyak membantu saya dalam menyiapkan kajian ini.t. Terima kasih juga kepada Perpustakaan Negeri Tuanku Sabah. Encik Philip Ambutit. ABSTRAK v . Setinggi-tinggi penghargaan diberikan kepada beliau kerana tanpa didikan dan bimbingan beliau adalah sukar bagi saya untuk menyiapkan kajian ini dengan begitu sempurna dan tepat pada masanya. Perpustakaan Perpustakaan Daerah Keningau dan Perpustakaan Daerah Nabawan. terima kasih sekali lagi kepada semua yang terlibat secara lansung mahupun tidak langsung dalam membantu. Segala jasa dan pengorbanan kalian amatlah saya hargai.Alhamdulillah dan syukur ke hadrat Allah (s. Akhir kata.) kerana memberikan saya kesihatan.w. Perpustakaan Universiti Malaya. Bainun. Ketua Adat Daerah Nabawan. Encik Asri Pengawai Ulah. Ketua Kampung di Kampung Sipuok di Daerah Nabawan.

Seperti etnik yang lain. majlis kesyukuran. kaum Murut mempunyai latar belakang dan budaya yang tersendiri. Perkataan Murut adalah satu istilah yang digunakan untuk merujuk kepada mereka yang tinggal di tanah tinggi kawasan pedalaman Negeri Sabah. Adat moginum merupakan satu amalan di mana masyarakat akan meminum air yang diperbuat daripada Ubi Kayu yang diperam lama atau dipanggil air tapai. Kaum Murut adalah kaum peribumi yang kedua terbesar mendiami kawasan pedalaman di negeri Sabah. ABSTRACT vi . majlis menyambut tetamu malah dalam majlis adat kematian turut diselitkan. Sabah. Adat yang diamalkan ini menjadi satu kebiasaan dalam kehidupan masyarakat Murut di Daerah Nabawan tanpa mengira peringkat umur dan jantina. Salah satu adat tradisi Masyarakat Murut ialah adat moginum yang diamalkan sehingga kini. Oleh yang demikian. Adat moginum sering dilakukan dalam majlis -majlis keramaian (sosial) Kaum Murut seperti majlis perkahwinan.Masyarakat Murut merupakan salah satu etnik yang terdapat di negeri Sabah. kajian ini dilakukan untuk mengenal pasti implikasi adat moginum dalam masyarakat di Daerah Nabawan.

Murut community is one of the ethnics group in the state of Sabah. Like the other ethnics the Murut People has their own cultural background and beliefs. thanksgiving. and also has been made by rice and tapioca. Murut word is a term used to refer to those who live in the highlands of the interior of Sabah. It is called Air Tapai. Moginum customs always be performed in any of Murut ceremonies. Sabah. welcoming guest and also at the funeral ceremony. Murut is the second largest indigenous people live in rural areas in Sabah. It is also one kind of tradition that should be drink by water. such as wedding ceremony. this study is to identify an implication of the social developments among Murut people particular for the younger generation in Nabawan. Besides. KANDUNGAN HALAMAN vii . Therefore. after that it will be marinated for a few days before can drink it. Moginum is one of the traditional custom that still be practiced nowadays.

7 1.3 1.5 1.8.2 1.3 1.8.PERAKUAN TUNTUTAN PIHAK KETIGA DEDIKASI PENGHARGAAN ABSTRAK ABSTRACT KANDUNGAN SENARAI JADUAL SENARAI RAJAH SENARAI KEPENDEKAN BAB 1 PENGENALAN 1.4 1.8.1 1.8 Latar Belakang Permasalahan Kajian Objektif Kajian Hipotesis Kerangka Teori Kajian Literatur Kepentingan Kajian Metodologi 1.9 Tinjauan Awal Pemerhatian dan Penglibatan Temu Bual Kaedah Menganalisis Data ii iii iv v vi vii viii xi xii xiii 1 3 3 4 4 5 8 9 10 10 11 12 12 Skop Kajian KANDUNGAN HALAMAN viii .8.1 1.6 1.4 1.2 1.

4.4 2.3 Pengenalan Penduduk Sabah Kaum Murut 2.4.BAB 2 MASYARAKAT PERIBUMI SABAH 2.2 3.1 3.3.2 2.2 3.6 2.3.2 3.3 2.3.4 3.5 Aspek Sosial Aspek Identiti Aspek Ekonomi Perubahan Proses dan Bahan Adat Moginum Perubahan Nilai Adat Moginum Perubahan Amalan Adat Moginum 45 46 52 52 54 57 58 58 59 61 63 Istilah Murut Asal Usul Bahasa Murut Sistem Ekonomi Struktur Sosial Agama dan Kepercayaan Ritual dan Adat Resam 14 16 19 20 22 25 27 31 33 41 Latar Belakang Daerah Nabawan Perubahan Adat Moginum Penutup KANDUNGAN BAB 4 HALAMAN ix .3 Pengenalan Proses Penghasilan Air Tapai Kepentingan Adat Moginum 3.3 3.3.5 2.4 BAB 3 KEPENTINGAN DAN PERUBAHAN ADAT MOGINUM 3.1 2.3.4.3.3 3.1 3.1 2.3.3.2 2.1 3.3.

3 BAB 5 KESIMPULAN 5.1 5.1 4.4 Pengenalan Perbincangan Cadangan Kajian Lanjutan Implikasi 74 75 77 79 80 Pengenalan Kesan Sosial Adat Moginum kepada Masyarakat Kaum Murut Penutup 65 66 72 BIBLIOGRAFI SENARAI JADUAL x .3 5.2 5.2 4.KESAN SOSIAL ADAT MOGINUM 4.

1 TAJUK Umur Mula Meminum Air Tapai MUKA SURAT 66 SENARAI RAJAH xi .JADUAL Jadual 4.

4 Gambar 4.3 Gambar 3.1 TAJUK Pembahagian Rumpun Bahasa Pengelompokan Bahasa Peribumi Malaysia Lokasi Daerah Nabawan Ragi yang dicampurkan dengan Ubi Kayu Tajau Berisi Tapai Ubi Kayu Air Tapai dalam Adat Moginum Adat Moginum semasa Menyambut Tetamu Adat Moginum Dalam Kalangan Anak Muda MUKA SURAT 22 23 42 49 50 51 56 69 SENARAI KEPENDEKAN xii .1 Gambar 3.JADUAL Rajah 2.2 Peta 2.1 Rajah 2.3 Gambar 3.2 Gambar 3.

SIB - Sidang Injil Borneo xiii .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful