Anda di halaman 1dari 109

Bujar Plloshtani

Mbi arsyen e fjals

Bujar Plloshtani

Mbi arsyen e fjals

poezi

Pushkin
3

Kolana Poezi Bujar Plloshtani Mbi arsyen e fjals

Prgatiti botimin Bujar Plloshtani Recensues Fatmir Terziu (HD, BA, MA, PhD) Redaktor letrar Dhimitr Pojanaku Konceptimi i kopertins Kushtrim Arifi

Asnj subjekt privat apo shtetror, nuk ka t drejt t riprodhoj, t prdor dhe t botoj, n mnyr t plot, tekstin e ktij libri, pa miratimin adekuat t autorit apo botuesit. copyright PUSHKIN
Ky botim u mundsua me mbshtetjen financiare t Ministris s Kulturs s Republiks s Maqedonis pr bashkpunimin kulturor dhe

shkencor.

Fatmir Terziu E qashtra poetike perceptuese e vargut dhe

Bujar Plloshtani shfaqet s fundi n fushn e letrave shqipe me nj kombinim t ideve t tij tashm t mirnjohura n fushn e filozofis poetike. Shfaqet si nj piktakim me artin e fjals poetike, duke na prur qashtr diapazonin kumtues q stilon Mbi arsyen e fjals. Kshtu ai nuk emrzon apo shton thjesht nj libr n sfondin bibliotekar, por dhuron nj vllim poetik pr artin e t lexuarit n poezi. Rreth njqind poezit e ktij vllimi ngasin n koh, mosh, hapsir, diferenc dhe n gjeografi t ndryshme. Poeti e nis vllimin e tij me poezin e bukur Kng hungareze t ciln ia prkushton strgjyshes, Jolanda dhe prfundon me poezin Qyteti i vjetr. E vjetra, q nnshkruan memorjen e kulturs, po ashtu edhe identitetin, shfaqet mes ktyre ngarjeve si nj dshmi mes mesazhit poetik. Tek Kng hungareze poeti sheh se rrnjt kan t njjtin emr,/e qielli me t vetmin shpirt ndryshon, ndrsa tek Qyteti i vjetr ai dikton se si ky qytet i vjetr 5

si manastiret antike hesht,/" dhe ashtu, pra ky qytet, "i vendosur n gji t malit tlart." jep e piktakon dhe sheh me syrin e tij: "Prjashta ka pak njerz,/n rrugt me kalldrma mund t shohsh,/fmij dhe pleq me kapela. E ndrsa n t parn sht lumi ndars, pra Danubi mbrmjeve t vona po t ndan,/ku dritat si kup qiellore posht qytetit lshohen."; n poezin e dyt sht qyteti q e ka rritur dhe ai qytet q e thrret: Qyteti i vjetr,/mua m thrret./Shikimin t hedh drejt ksaj arkitekture t gurt,/q kureshtjen tma shuaj./Qytetin e Tetovs s vjetr,/sdo harroj un t mburrem nesr dhe kurdoher M tej poeti zgjedh gjuhn dhe nnshkruan me metafor "Kjo qetsi gjith Hungarin do kaploj, qytetet emrin tnd do shqiptojn./Nj gjak t ngjizur kemi t dy,/edhe pse t ndar./Ti sm njohe kurr,/as un ty,/ose shum pak.; duke plotsuar kshtu at q Eliot e quan ndrlidhje estetike t fjals poetike mes ngasjeve. M pas kto ngasje t filozofis poetike ndajn emocionalen q realizohet mes dedikimit pr A. S. Pushkin", rishfaqin gjeografin e detajuar artistikisht mes vargut tek N Ohr, udhtojn n mnyr imagjinare mes fjals dhe artit t dallgzuar tek Anija, ndjekin mesazhin e prhimt muzikor mes muziks tek Pianoja e bardh derisa autori rishfaqet me arsyen filozofike tek 6

Kontesha; Pallati mbretror pr t na dhuruar Buzqeshja; Poetit; Violin e zez... N kt vzhgim dhe prurje poetike shfaqet qart dhe ndjeshm koncepti filozofik. Dhe m tej si nj stacion i ndikuar ndalet tek Dashuria. Dashuria pr poetin zbret.../ Hna feks magjishm, / plotsisht e argjendt. / Qielli simpatik, / paksa i trisht. / Toka e mrzitur, /m e errt se nata e qelis. / Nj qiri ndrit dhomn, / frymzimin shpirtror lajmron. / Skaji i dritares q ngrin nga copzat e akullit, / harxhohet nj pend mbi letr / duke zbardhur gjurmt e saj. / Dashuria zbret, edhe njohja, / n koh t padrejt, / tepr t hidhur. / Udha gjer te un e shtruar me lot, / nuk mbrrij dot n koh. / Dashuria zbret, / ne jemi verbuar, / nuk shohim asgj tek zbret. Dashuria duket kshtu, tejet tipike. Edhe pse n pak vargje, ajo mbetet, si nj nga frymzimet e mdha mes filozofis s poetit Bujar Plloshtani. Ajo sht nj dashuri e mbajtur mes vargut dhe ngasjeve filozofike t poezis. E till pr ta deprtuar edhe at pjes t strukur n lvizje dhe n zhvillim. Ajo sht dashuri q nduket nga termi i hutuar dhe e kthyer nga vet struktura e kompozuar e vargut n nj lidhje t ngusht me at mesazh t gatuar pr t reflektuar. Ajo sht dashuri 7

q e thyen gjeografin dhe t vjetrn dhe i bn ato t vajtojn mes vargut shprthyes. Prvojn e tij n vargun me dashuri e shohim t pasur edhe me prmbushjen, si edhe me frustruesen dhe shkatrruesen forc metafizike t jets. N poezi t tilla si Nat vjeshte n kryeqytet; Nj nat dimri; Letra e Perls Eduartit; Natyr boshe; Dashuria zbret...; Bot e ngatht; Qytez e zbrazur; Nga shpirti femror; Nj flusk e kristalt prej vere; Vjeshta filloi...; Dshprim i hidhur; Dimri i ktij dhjetori; Trishtim dhjetori; Oksigjen shkurti ; Imazh shpirtror; Imazh intim; Pak pr syt jeshile apo Arom jodi dhe Trup gruaje poeti duket sikur jep nj pamje t ngusht realiteti t peneluar n fraktura postmoderne pikturash q dedikojn dashurin dhe elementt e saj me ngjyra t fuqishme. Kshtu me kto ngjyra perceptimet dhe konceptet e dashuris mund t identifikohen m leht edhe n poezi t tilla si Kng dshprimi; Trishtim; Gjethe vjeshte; Vjesht e plogsht; Ne do t heshtim; Mirupafshim; Liris; Relik etj. Pr m tepr, ne mund t identifikojm nj zhvillim edhe n prshkrimin e dashuris n poezin e tij. Gjithashtu n kto poezi ne diktojm edhe lvizjen dialektike mes palve t ndryshme t fiksuara si simbolika t dashuris n poezi. N disa poezi, ai e 8

prshkruan at si nj fuqi pothuajse hyjnore. N poezi t tjera, ai fillon t jet dyshues, pra, nse dashuria sht e vrtet dhe se ajo sht apo jo nj element n prmbushjen apo jo t misionit t saj. E ndrsa n kt rast ai mbetet tejet perceptues dhe filozofik, n poezit e tij m tej, fokusohet edhe n ant e errta dhe destruktive t dashuris. Kto koncepte t ndryshme t dashuris do t jen n fakt pikasja model q vjen nga e prshkruara n kt vllim poetik nprmjet analizs s poezive t zgjedhura q ne morm n konsiderat. E qashtra poetike dhe perceptuese e vargut t Bujar Plloshtanit nuk vjen si nj eksperiment mes ngasjeve filozofike t vargut dhe fjals s tij. Ajo sht nj prezenc logjike q karakterizohet nga shumkuptueshmria, dimensioni dhe dialektika e mesazhit q prodhohet n poezi. N vetvete sht e lidhur edhe me vet kronologjin n rritje t aktivitetit poetik t poetit, por edhe me vet strukturn filozofike t poezis s tij. Nj struktur q nuk diferencohet nga e zakonshmja. Nj e zakonshme q vjen si nj retrospektiv e hershme e Kadares. Pra vet shkrimtari Ismail Kadare na vjen n ndihm kur thekson e zakonshmja nuk na duket kurr heroike. Kurse shpesh qllon q sht ashtu (Kadare: Emblema e dikurshme; 1977:355). Shkrimi i Kadares u shfaq n fillim tek Uzina 9

q ka lidhje me bukn..., ndrsa m von u prdor nga kritiku Adriatik Kallulli n vitin 1978, kur ai analizoi romanin Vllezrit t shkrimtarit Agim Cerga. Franois Maspro (1932), shkrimtar dhe editor francez do t shkruante m von n vitin 1996, kur Onufri i Bujar Hudhrit do t botonte ekskluzivisht romanin S.P.I.R.I.T.U.S t Kadares: Nn pushtetin e ksaj bote shtypse, lexuesi endet mes kurtheve, mashtrimeve dhe maskave t shumfishta. Gjestet e prditshme t ojn drejt tragjedis s lasht, tiparet e njohura shndrrohen n ngrdheshje.

10

Bujar Plloshtani

Mbi arsyen e fjals


poezi

11

12

Kng hungareze

strgjyshes, Jolanda

Atje ku rrnjt kan t njjtin emr, e qielli me t vetmin shpirt ndryshon. Danubi mbrmjeve t vona po t ndan, ku dritat si kup qiellore posht qytetit lshohen. Kjo qetsi gjith Hungarin do kaploj, qytetet emrin tnd do shqiptojn. Nj gjak t ngjizur kemi t dy, edhe pse t ndar. Ti sm njohe kurr, as un ty, ose shum pak. Natn kur qielli t takohet me heronjt katrore, un do t hedh shikimin prtej, q ti tm shohsh. N varrin tnd tek prehesh ti e qet, do t mburresh prjet atje n Bratisllav. Dhe vetmi ske pr t ndier kurr; T betohem nn! Ti do m kesh kaq afr, e do t kem. N galerit e arteve plastike Rembrandi zbret, syt po m ndizen me lot nga kto pamje
13

q jan ftes ngushllimi pr ne.

Un jam dhe do jem ktu, ndoshta pa ty, me t njjtin emr tbukur ty t kujtoj. Pak prej shpirtit tnd, sot un jam kudo. Paka se ti nuk m vren, as sm sheh, besom se ti do m ndiesh prej vrteti. Nn prej vetmis frik mos ki, t qndrosh krenare dhe prkulur mos rri. Un do jem pran teje, dashurin time prkrah do ta kesh. Budapest, Brno, Bratisllav, jeni brenda nj shpirti t panjohur kurr, ku eshtrat e saj ndryshe dua tia frymzoni. Jolanda, brenda imazhit tnd, jam un. Ti ktu do gjesh fjaln time,
14

e un ty: n t bukurn parajs.

A. S. Pushkin
Smund t t harroj as dhe pr nj ast, si rrnj e motme ke mbir kudo, dhe te un. Srish smund t t harroj, kurr, se pr gurt e toks, pr t vobektt, pr t shtypurit liri krkove. Tiranin si asnj poet tjetr nuk e deshe, guxove deri n ditn e fundit t jets, sa gjer n duel shkove. Su mposhte leht, as nga hierarkia cariste, pushteti, oficeri. Sot dhe gurt mrzi kan, ty t krkojn. Sje m n mesin e Rusis, bots, por ndr vite krenar do qndrosh n t, me ne. As trishtimi stu hoq dot nga sysh, pos dashuris q kenar me ty mbeti.
15

Pushkin dhe Natalya Goncharova.

N Ohr
N liqenin e qet era e veriut trbohet, sipr nesh nj z i frikshm ndihet mefsht. Dallga t vogla, prplasen brigjeve t murit t ftoht. N kt janar pa bor, nj shtres e ftoht mbi liqen ka zn. Hna lakuriqe sikur fshihet, ndrmjet reve plumb t zeza. Er e veriut fryn, mbi fytyrat e jerrur, mbi shpirtrat e dshpruar, mbi trupin e zhveshur t hns. Hna mrdhihet, trishtimi i saj buzagaz tek ne hidhet. Trishtim i ri, i njom, krejt i gjor tek ne ka mbir. Liqeni, tek buet fillim brigjeve n mur.
16

Mrzin e vjetr, edhe m na ndez, e shpirti yn gjith vrer. Nat melankolike, kundrejt ktij fati t mpir.

T revoltuar, hidhruar, dshpruar. Ve nj vark pa vela, prkundet e vetmuar n kt liqen. Kjo vark e shkretuar, atje n skaj duke u prkundur vshtron qytetin ndrronjs t Ohrit. Prej larg, nga teatri antik, liqeni me pamje antike Ohrin shfaq. Bukuria e tij tek shpon t ftohtin e zi, nata brenda nats trishtimin e nxit prmbi ne. Ajr i rnd, dallg e orve t vona,
17

tek buet fillim brigjeve n mur. Nj dallg godet fuqishm bregun, sht trishtim i ri q poett thrret. Ohri n kt janar, me shpirtin e trisht po na ngushllon!

Anija
N kt liqen melankolik, anija e shkret udhs po ndrion. Nata krejt e qet, gjurmt e saj i ndrit. Edhe hna mezi duket, nga qielli i stresuar me re. Heshtje mistike, frymzimi bashk me trishtimin sa vjen e shtohen. Dshprimi m ngjitet n shpirt,
18

kur liqeni prej syve tmi anijen e largon. Anija humbet prtej dallgave, ndihem i vetmuar si hna e mrdhihur. Sm beson askush, ve anijes tek humbet n horizont.

Pianoja e bardh
Duket elegante, n teatr edhe m. Mbi drrasat e gshtenjta, se zbardh teatrot sikur bora. Tingujt e saj, t bardhn me delikates imitojn. Pianoja e bardh, nj vajz nga duart e njoma e shquan. I jep tjetr nur, tjetr pamje, m t bardh. Kjo muzik e trisht, n kt dimr t zymt t mbytur krejt n gri romanc shpirtrore shprndan.
19

Melankolia trishtimin ma trazon, humbjen ma kujton. Pianoja e bardh m zgjon plot melankoli, n kt qytet t bors. Oh, sikur t m rrmbente pianoja e bardh, e t mos m kthente m kurr!

Kontesha
Tek pallati mbretror, pran pasqyrs prej floriri ajo vatht luksoze n vesh i v. Prjashta oborri prej gjelbrimit bleron, ujrat krejt t qet rrjedhin. Konti nga xhami, nj tuf floksh t saja tarta q ndrisin verdh si kashta i vzhgon. Ajo ecn prplot hijeshi, pelerina deri posht vitheve i valvitet, kokn lart mban plot krenari. Kontesha ndrit si floriri, flokt dhe syt e saj jan porsi kalliri. Kapela e madhe prej stilit spanjoll,
20

hijedritn njrs qepall sikur ia z. Prjashta dielli sa ka zbardhur, natyrn plot mbretri e grish. Kontesha hedh shikimin me syt plot vezullim, nga pajtoni q kuajt e bardh oborrit ta kalrojn. Konti e vshtron, me plot eleganc.

Pallati mbretror
Me ngjyrn e arit zverdh qytetin, qiellin. Edhe hna e argjendt, tejprtej dritares i jep pak drit. Korridore t gjera, t shtrira, abazhuret posht ndrisin
21

tavolinave mbretrore. Kolltuqe baroke, napoleone, me plot stil muret antike hijeshojn. Biblioteka, stil baroku, me pikturat e renditura npr mure, dhe librat npr vitrina diktojn fjaln. Ky pallat mbretror, njjt shpirtit tim i ngjan!

Buzqeshja
As hna t buzqesh nuk di, as dielli me siguri. I kam par ndonse rrall, format e buzve q m eksitojn. Kur buzt me simpati i trheqin, shoh nj pjes t bukur t tyre
22

q me koh si mister e fshehin. Kur buzqeshja u ngrin buzve, m duken naive, t ftohta porsi hna. Buzqeshja e saj sht eksituese, m hyn brenda n gjak, m jep sharm e m trbon krejt. Buzqeshja femrore, si dy toptha t bashkuara qershie, pran njratjetrs.

Poetit
ndrrat e mia u zverdhn, humbn ndriimin e nevojshm. Dshprimi m shpoi si thik e ftoht, plot hidhrim i trhoqi shpirtit tim. Fjaln time si shtiz gjahtari, e mallkoi kjo bot, ky njerzim. Fjaln e poetit do ta hedh si shtiz,
23

edhe prkundr smirs, drejt t vrtets. Ky dshprim prvlues, nuk m tremb, m lartson. Vdekjes, dshprimit, prmimit, shpirti im nuk u prkulet kurr, pos liris. Poet, fjala jote m tremb, m dhemb!

U postua

Violin e zez
kng ruse Qiriri po soset, e shpirti im ngadal digjet. T desha ty me plot mall e dashuri,
24

si nj yll i largt pr ty ndizesha plot zjarr. Natn von buz lumit, lirikat gjer n hava i ushtonim. Nj gjeth vjeshte bie posht kmbve tona, drejt vjeshts s vonshme po na fton. Trishtimin tim nga humbja t mos e kesh, ti qofsh plot afsh prher. Ai tjetri, ndofta, dhnt zoti t t doj sa un. U postua

Nat vjeshte n kryeqytet


Afrohu, dhe shtrihu mbi supe, ndieje kt puhiz t trisht t ksaj vjeshte. Sonte qielli dhe kordelja hnore, feksin me gjith bindje shpirtrore. sht vjesht e flladshme, nuk ka asnjeri npr udh, pos nesh. T gjitha jan pr ty. Pamja jote e veshur me fund tbukur,
25

e me papion blu sikurse syt e tu ndrit qiellin e ksaj vjeshte t bronzt. Gjethin e vyshkur ne vzhgojm, dashuria q ndizet porsi diell ne e pushtojm, pushoj m. Dashuria sht delikate, saq shpirtrat binjak i shuan n heshtje. Nat vjeshte n kryeqytet, dashuria humbet porsi gjethi i vyshkur. Vjesht melankolike, ai gjeth form arti valvitet mbi trotuar. Nj poet me arsye e vshtron.

Nj nat dimri
Ajr i plogsht, rndon mbi kt nat dimri.
26

Qielli mrdhihet, nga ky janar i ftoht. Hapsir e shtrir, tepr e ftoht, brenda nj nate dimri si kjo. Smbahet mend! Nat dimri, rrugt ngrica kan zn. Nuk takohemi m, ose rrall, ti e dashur me ata sy t mdhenj, pse nuk vjen sonte nga i ftohti t mos ngrijm? Eja, nxito, po afron i ftohti polar. Nj nat dimri si kjo, ti ve do kujtohesh e sdo jesh m.

Letra e Perls Eduartit


Qiellin e adhuroj, se muz qiellore prfitoj. Ndjenjat drejt arsyes i shpenzoj, bota si nj kordele m vihet mbas.
27

Hnn e adhuroj me gjith shpirt, aty me ndjenjat m lir mund t kuvendoj. Jam ndiesore, emocionet dua ti mbshtes tek ti, t ndihem e triumfuar. Me intuit dua ta kuptoj botn, dhe dashurin ta shquaj. Besomni se plqej, poezit q jan vet perla dehse. Bota jon sht sikur treni q udhton, drejt meditimit dhe dashuris. Kam emocione t vazhdueshme, por smarr dot guxim ta shpreh. E adhuroj njeriun e poezis dhe t mendimit, ai mundet t t ndiej e t tkuptoj.

28

Poezia shpirtin ma frymzon, n qiellin e bekuar atje na ngre. Ktu jeta sht kaq e brisht, saq dhe mendimet tona brishten mefsht. Dhe skan ku t dalin vetmish t krijojn, si n ato pamjet e polit t veriut. Sikur t kridhemi me ata sy bojdielli, e akujt me ne t prziheshin pa xhelozi?! Ku m pas gjith dashurin, njjt ta projm. Por fundi yn shpeshher sht i trisht, pa dashuri, pa arsye poetike brenda, pa form.

29

Natyr boshe
Hna ka rn n hon, ndrit plogsht prmbi ne. Nata zbardhet nga llambushkat e poetve, nga fjala. T tjert vshtrojn se ndodh, natyr xheloze, pa ndritje shpirtrore. Nganjher, kjo natyr m duket krejt bosh! + U postua

Dashuria zbret...
Hna feks magjishm, plotsisht e argjendt. Qielli simpatik, paksa i trisht. Toka e mrzitur,
30

m e errt se nata e qelis. Nj qiri ndrit dhomn, frymzimin shpirtror lajmron. Skaji i dritares q ngrin nga copzat e akullit, harxhohet nj pend mbi letr duke zbardhur gjurmt e saj. Dashuria zbret, edhe njohja, n koh t padrejt, tepr t hidhur. Udha gjer te un e shtruar me lot, nuk mbrrij dot n koh. Dashuria zbret, ne jemi verbuar, nuk shohim asgj tek zbret.

U postua

31

Bot e ngatht
Prball dhomzs ku shkarravis, nj turm drite e zbeht mbi rafte librash bie. Bot e ngatht, elipsoide prej nj sistemi mistikgjurmt ti dikton. E ndrtuar prej nj thelbi negativ, ku njeriu sht prball ekzistencs s tij. Mirsia q mbytet n llumin e ksaj bote, sht shkaku i egoizmi drejt t keqes. Bota, nj loj e hidhur, edhe njeriu drejt forcs pr pushtet, q fundja relative sht. Turm q prhapin tinz, egoizmin mbi t tjer njerz. Bot deshtake prej misteri, kundrejt realitetit njerzor.

32

Qytez e zbrazur
Yjet e nats mbajn ndezur qiejt, edhe trotuaret nga heshtja nisin t pushojn. Matan udhs, liqeni puth plazhin. Nuk ka njerz, natyr e virgjr, ve nj pelikan i bukur mbi rrr rri. Vetmi e trisht, nj horizont i vogl, nj qytez krejt e zbrazur. Liqeni shtrin dallgt, prmbi syprinn e tij, buz rrrs. Ai sheh pelikanin e bardh, n kt qytez q ngjiz plot intimitet. Njerz q mungojn trotuareve, udhve t ngushta, dhe liqenit t shkretuar. Qytez e zbrazur, ndofta e shtrir ve pr dy poet. Dojran, gusht 2008
33

Nga shpirti femror


Syt e tu t mdhenj prej jeshili, ndrisin si perla t zinkta prej thesari. Mbi buzt e tua grishet nj shpirt i njom, si hn e ngrn sterr e zez ku duket se mistershm po vezullon. Heshtje gati dhelprake kjo e jotja, si vera e kuqe e that t deh. Prej nj shpirti sensual a mistik, si kjo mesdit e ftoht dhjetori m ngjan. Ndjeshmri femrore, ti kthen syt drejt forms s saj.
34

Pak prej shpirtit femror, ndiej dashurin.

Nj flusk e kristalt prej vere


Nj flusk e kristalt prej vere, nga gota prej qelqi m rrshqet. Nuk sht aspak mister, sht ves i vers s that italiane. Botn shpirtrore ngado n syt e saj e shoh, kjo flusk prej kristali sikur pr paqe m fton. Je larg, prball t kam, gumzhin brenda meje si nj shpirt i huaj. Tavolina mbretrore, n res extens na bashkon, n res cogitans na largon. Nj pend e hirt e mbshtetur n karrige, zbulon hiret e saj.
35

Zhvishet, pluskon n syprinn e vers si oqean. Pamja femrore zbret, dashuria, t gjithUn dhe ti nj mister i pakuptimt!

Vjeshta filloi...
N diskun e ngurt t Hns, ndihet mrdhihja e nats. Nj pik e vogl e territ mezi po hyn, nga dritarja q fytyrn paksa ia mbulon. N tavolinn prball saj, nj hark i drunjt rri i ngulur n mur; Shigjeton fjaln. Qiriri digjet plot zjarr, ndrit emocionin e saj q e fsheh nn buz. Ata qerpik t hirt nn ndritjen e qiririt, vezullojn hiret e virgjra q tekat e gjenive provokojn.
36

Gotat me zili prgjojn, nuancat intime q mund t fsheh nj femr si ti plot hijeshi. Prjashta, vjeshta ka filluar.

Dshprim i hidhur
Dielli perndoi, bashk me pasditn. Re t trbuara, si shtllunga heliumi duken n qiell. Gjithka si meteor u shua, nga qiejt e vrenjtur u kputn yjet edhe dashuria. Fjala ngriu nn buz,
37

edhe mendimi mbeti pezull. Qiejt nga humbja u dshpruan, edhe Zoti prnjhersh humbi, su ndie m. Mu duk nj vjesht e vetmuar, nj vetmi e verbr. Nj dshprim i hidhur!

Dimri i ktij dhjetori


Dhe yjet sjan m n qiellin dimror, kan prfunduar tej largsis. Atje kan shtegtuar melankolit e shpirtrave poet.
38

Hna mjegullohet nga trishtimi i poetve, si nj tym i pureve kubaneze. Nga vshtrimi duket e plot, e argjendt, si nj kuror mistike e vn mbi nett e dhjetorit. I ftohti na kall tmerr, edhe ne t dyve n kt dimr. Por ne se ndiejm dot, acarin e ktij dhjetori!

Trishtim dhjetori
Dimr dhjetori, m krijon ndjesin e nj trishtimi t gjor. Nj ajr i ftoht, gati verior ka rn mbi letrn e mrdhihur. Ve asaj, askush se merr guximin ta lexoj. T vrtetn vshtron, ku trishtimi lexohet si artikull i vjetr mbi dorn e poetit. Koh e padrejt,
39

dashuria njjt si brendia e guacks mbyllet. Nat e frikshme, Hns i verbohet i gjith shikimi. Pak nga pak n vetmi ajo tretet, prmes reve udhn humb. N do dhjetor me violin at ne e kujtojm, megjithse tashm telat si kamban e largt bien. Trishtimi i ktij dhjetori, si vesa e njom djeg.

Oksigjen shkurti
Oksigjen shkurti, tejngop mushkrit. Edhe qiejt prjashta, duken si bomb atomike. Njerzit, krejt n mrzi jan zhytur. Paqa dhe dashuria,
40

sot n humanizm. E drejta, si mjet i padrejt. Nj perl antike, t vetmin ndriim n shkurt e humb. I ftohti i ngrysur, mbyt brendit e gjithkaje t bukur. Oksigjen shkurti, prmbi nesh, frymn na z. Oksigjen shkurti, plumb i rnd.

Imazh shpirtror
Brenda teje ngjan krejt nj shpirt hyjnor, me fund dlirsie tek ngjizesh. Duken se fjolla imazhesh bien n ty, e fundin e shpirtit ta hijeshojn. Gjymtyr mistike, t josh gjersa ta ndiesh.
41

Zbardh portretin, ndrit vetit e brendshme. Enigmatike, stil franceskane. Gjysmerrsira e mbulon, hijedrit, fton natn pr romanc. Vjeshta kt vit sht m e ftoht, pamja e saj mistike e ngjitur me faqet e Hns. Imazh shpirtror, prtej t bukurs!

Imazh intim
Rreze blu n ty bien, brenda teje kaltrsi misterioze. Gjysmdrita t mbulon, prjashta pamje dimri bn. Syt e tu t mdhenj ndrisin blu,
42

nj imazh intim ngritet si hon. Mister shpirtror fshehin, nj rrfim tndin q rrall kush di ta vrej. Nga ky acar dhjetori, as dielli i dimrit nuk t jep siguri. Ky udhtim n koh t vrenjtur, prngjet shpirtin tnd femror. 't ngjanka ky udhtim?! Nj kng po ta zbut t ftohtin e dimrit, e cila t shoqron mbase pr Rusi!

Pak pr syt jeshile


Mngjes i flladshm, sht nntor i vjeshts s vonshme. Gjethet nisin t paksohen, disa gjethe era e veriut i shtyn drejt. Trotuare t boshatisura, gjethet e ktij nntori fluturojn npr trotuare. Shenja t vetmis polare ndiej, ve meditimit ska kush tm shoqroj.
43

Nuk shikoj, ve syt e tu jeshile q ndizen porsi yje un i kujtoj. Figura gjethesh t jeshilta mbi ajr, sa nis ti shkel tutje m ikin. Kto gjethe vjeshte m kujtojn dashurin q ishte vese nj ndrr, nj vetmi dritash q m trbonin n brendi. Dhjetori po afron, un dhe ti jemi larg, na ndan nj vij n mes ktij horizonti t mjegullt, pa drita n mes. Terr i verbr.

44

Arom jodi
Arom jodi, n kt ver prclluese. Det i gjer, pr prehje shpirtrore na fton. Sa her shkelim buzdetit, pamja e tij gjer n qiej trbohet. Dallgt shkumbuese nga era e jugut, n gum deti fuqishm i prplas. Nj kokrr rrre shquan ern e kmbve tona, si n kohrat romantike na puth.

45

Trup gruaje
Nj ajr pa atome m hyn n mushkri, m mbyt si nj trishtim i panjohur. Nuk ka gjuh, as goj t ma thot, trishtimin npr syt e saj e lexoj. M hyn npr ndjenj, nj trup gruaje q m ndrit si llamb nate. Prek trup gruaje, vajz bojallie, form delikate, tepr sensuale. Trup gruaje, q mund edhe t t mend.

46

Kng dshprimi
Sa her shkoj te qiejt e vrenjtur, m shtyn n vobektsi, ky dshprim. Nuk kuptoj asgj nga ky llum q mvishet si ato misteret q e fshehin hnn natn von. Kng dshprimi n gjak m qarkullon, sma heq dot melankolin, as muzika, as dashuria. Askush!

47

Trishtim
Paqe shpirtrore, nuk ndihet askund. Bota si prov mistike, ti hedh idet n absurd. Turm, drejt shndrrimit t vlers. Trishtimi n mua, stil i vjetr antik!

48

Gjethe vjeshte
Gjethe vjeshte prej bakri, lshohet duke u ar n asfaltin e ktij nnqielli. Dhe dashurit ndiesore, ahen. Gjethe vjeshte, un vshtroj. Gjethe vjeshte, e vyshkur si vjet n kt vjesht melankolike. Gjethe vjeshte, ndihet tani n shpirtin tim.

49

Vjesht e plogsht
Errsir mbi qiej, gati asgj nuk shquhet. Shtllungat sterr t zeza, ndritjen e hns kan zn. Drunjt jan zhveshur, n mrzi kan rn. Gjethet npr udh t shkreta, hnn mezi presin ta shohin. Pak dashuri, me shpres q vjeshta t frymzohet. E vrteta duket pa prvoj, nuk i prgjigjet as arsyeja. Gjethet bien, npr trotuare gjith potere fshikullojn. N kt vjesht t plogsht, nj poet ka dshprim t thell.

50

Ne do t heshtim
Ne do t heshtim, prgjithmon. Do t jemi larg, dhimbja do na bashkoj e do na tret. Ti s'do t heshtsh nga humbja, ke pr ta ndier humbjen dhe triumfin bashk. Tashm ne jemi br dy anti substanca, ku n dhjetor mund t kujtohemi ndonjher.

51

Mirupafshim
Mirupafshim ndjenj, sdo t shihemi m si m par. As pellgjet, as liqenet sdo jen intimiteti yn, por largsia. Trishtimi do trokas, shpirtin ton. Ne do t mundemi, t jetojm edhe me trishtimin edhe me humbjen. Krenar do qndrojm, gati t till ne do jemi prher. Atje ku yjet kputen qiejve t largt, ne srish si hn do t ndriojm. Mirupafshim ndjenj, mbase mund t shihemi ndonjher, shum rrall.

52

Liris
N kt bot t shtypur nga padrejtsit, ka shpirtra t drejt. Njerz t murgt, q drejtsin e bots shtrembrojn. Duken se jan me fat, por nuk gzojn autoritet, gjyqi i nj zoti suprem kurdoher do ti thrret. Qielli i vrenjtur gati pr dnim shi t lshoj, dhe ti shi i vrullshm do pendohesh nj dit. Rigo sa t mundsh, gjersa tokn ta mpish. Gjith ky vshtrim melankolik, padrejtsit mi kujton. Prball padrejtsis; drejtsia sishte asgj, vese vrer, sfilitje dhe gjak i mpir.
53

Relik
Nj vark e shkret bojqielli, e humbur pushon n brigjet e Shn Naumit, shpirtin e fsheh n at muzg ku qiellin rrotullon. Nj vajz syjeshile, hedh shikimin mbi varkn, ku buzt e liqenit i shpon porsi teh. Errsira ka rn n fundin e varks, syt e saj t mdhenj me vmendje vshtrojn.
54

Nj z pshprits n vesh i thot: Un skam dashuruar, pos nj dashurie tprjetshme, q realisht nuk ekziston.

Vjesht e ftoht
Nj shi i turbullt e i lagsht si poli i veriut m ftoh, e shpirtin lakuriq ma zhvesh. Nj gjeth vjeshte e tetorit me kmb e shkela, gjethin e ftoht nga ky shi un e ndjeva. Nj vajz symdhenj e desha me plot afsh, kudo un e vshtroja at plot hijeshi. Shi i turbullt po rigon, gati me vler melankolike, e trishtimi n mua ndizet porsi zjarr. Larg meje, dikush tjetr at e prjeton, t ftohtin as q e kujtoj, as e ndiej m. Shpirti m sht br shi i trishtueshm, me plot mall e dshprim sot at e kujtoj. Tashm nxihem e shuhem si qiri,
55

duke e par si t huaj shpirtin tim, tashm dhe at. vjesht, 7 nntor 2009

Hn e ngrn mbi liqen


Trishtimi m hidhet mbi syt e shkruar, nj pamje hnore m rrzohet mbi lkurn esmere. Kam ftoht, m ngrin i ftohti porsi akull.
56

Mrdhihem, streh nuk kam ku t ngrohem, prball liqenit i vetm jam. Vjesht e ftoht, shpirti im si hn e ngrn mbi liqen.

Dhjetor
Npr bor hedh shikimin e vrenjtur, tek prpiqem t shoh hnn e ngrn n qiej. N kt dhjetor, pamja jote plumb e rnd n mua kish rn.
57

Ve nj mall i shkret po m'i nx syt, e mushkrit mezi oksigjen m pompojn. Mendoj, hedh pshertim poeti brenda gjithkaje, sot n kt dhjetor vjetori nuk jemi m. Ti je n vlimet e tua, e mua m tretn kotsia.

Dshprim absolut
Roj pa ngjyr, pa ndjenja, as Zotin se ndiej, m trhoqi hidhrim. Ti mund t heshtsh, ndrsa un jo. Roj pa shpirtin e lir,
58

pa qeverisjen inteligjente. Gjith t mirat, o qiej, o tok, o njerzim! Shpirti im i zverdhur, i mrdhihur atje n moal i vetm ka mbetur.

Nj fundgot

59

Nj fundgot e hedh mbi thembrat e tua, bhen pis t kuqrremt brenda poreve frikshm deprtojn. Afrohem t'u marr er, m dehin si ver e kuqe, bhem krejt xurxull. Thembrat e saj, gjurm gjaku npr korridor.

60

Violina e kuqe
T vshtroj, ti m shfaqesh sikur hna e zvenitur, t vshtroj srish, ti m shfaqesh si akujt polar, ku i ftohti nga brenda mushkrit ti ngrin. Edhe ti m vshtron me ata pak sy t frikshm, nj pjes t trisht q shpirtin m kish zn. T ndiej vezullueshm, por m kot, tashm jemi larg. Ti m vshtron ende si nj femr e trbuar, ku vetmish m kujton tek po tretem porsi shpirt i mallkuar. Syt e tu brenda kups sime prnat i shoh, tek dehen mureve t qelqta t gots si nj ver e that. Ne duhemi, ia themi njri-tjetrit, nprmjet telegrameve hnore. Humbja na mund, dhe na mbyll syt, dhe me shallin e zi qafn na e mbulon. Ve violina e kuqe kt ndjenj mund tna e shroj, duke i dhn n kt janar tingullin e duhur.
61

Violina e kuqe, rri ndezur ende plot zjarr. Dimr, 21 Janar 2010

Ftoht
I ftohti nga brenda t djeg, shiu edhe m e trishton kt nat. Er e ftoht mbi trotuaret e qytetit fryn, asgj nuk frymon, pos dshprimit dhe humbjes. Edhe hna ka mrdhihur, qielli duket i vrenjtur. I ftohti po na mbyll syt si shpell baroke, dhe ndjenjat i vrasim n koh krize. I ftohti nga brenda t djeg prore, nj melankoli drejt mrzis po na shtyn. Koh e pakuptimt, njerz t krisur,
62

pa dashuri. I ftohti i Rusis, si duket n kt nat paska rn.

Fund i trisht
Fund i trisht, trhiqet zvarr n tok. Koh e ngrysur, ftoj pjesn mistike t hns, pr nj letrkmbim t vetme dashurie. Shkel faqeve t saj me melankoli, n kujtes po ndiej humbjen e takave t nj femre hijeplot. Ktu, besoj se do ta takoj, pr nj fund t ri e t hidhur. Se 'magji melankolike e mallngjyese
63

shprthen her pas here ktu pa ty?! Kt ve shpirti im e di. Nj fund i trisht, ngritet pr mua n qiell.

Nj z i fuqishm kijimtar
Nj z i fuqishm krijimtar, m zgjon vrullin e brendshm shpirtror. Fjaln si prush i nxeht e ndiej, e shpirtin nj vajz plot hirsi ma trbon. Ve psherti, ve ngashroj,
64

bashk me humbjen at e kujtoj. E vrteta sht mendurisht e hidhur! Nj z i fuqishm krijimtar, m hedh n fundin e shpirtit tim t gjor.

Shtegtimeve t dikurshme
Qiriri digjet si ylli polar, ndjenjn nuk di tma lexoj. E shterrur nga mrzit, asnj sylarushe svezullon m. Asnj shtegtim sprjeton m, ku hna ahere zhvishej lakuriq. Ndjenja ku sht fshehur? Shfaqu, paka se nuk ke t njjtin vezullim! Shtegtimet kan rn n humbtir, edhe prmbi at qiell t lavdruar,
65

e mbi at tok t shkretuar. Ku sht ajo vajz leshverdh, q shpirtin ma vidhte prher? i ka ndodhur shpirtit tim, q kaq i gjor po rri?!

Qiriri
Qiriri digjet ngadal,
66

fshehurazi trupin e shkrin. Digjet, lbardh dhomn, prjashta natn pr paqe e fton. Digjet n vetmi, besnikrisht, gjersa t harxhohet fjala e poetit.

Od gzimi
Schiler and Beethoven Liqen i qet, kullosat e virgjra tehu i varks i pret. Liqeni pa njerz, i vetm hidhet drejt rrrs. N Shn Naum, si poet i fundit i njerzimit un shtegtoj. Vshtroj, varka puth liqenin dhe shkurret. Mesdit e kthjellt, kuror hne e fshehur ndr supe. Nj vajz plot hire, tjetr nur udhtimit i jep.
67

Mbshtetet, hidhet n krah si fmij dhelprak, mbshtetet, pushon, mediton, edhe hna njjt. Me vark npr liqenin e zbrazur, un e shoh prtej t bukurs.

Pr femrat
N bot, skam par e prjetuar ende femr t prkor.
68

Kam njohur, por t prkor, jo! Femr, bot naive, tepr delikate. Nuk ka askund, femra t prkora, as dashuri t pafundme.

Mesdit e vrenjtur
Dielli ka hyr prmes mjegullave, mezi ndrit qiejt e largt. Mesdit e vrenjtur, vjesht poetsh t trisht. Thuam, ndjen ti, e dashur:
69

Mbrmjeve kur hna zbardh tokn, e qiejt farfurisin fytyrn tnde n dritare? Mesdit e vrenjtur, n kt vjesht poetsh t trisht, ti kujton me admirim nj gjeth vjeshte q na shoqronte prher bashk. Thuam, ti, e dashur, ku ndodhet m ai gjeth vjeshte?

Gjeth i zverdhur
Vshtroj nj gjeth t zverdhur, n mesin e gjith gjetheve n deg. Gjethi i zverdhur, matan dritares rri gjith mllef.
70

Gjeth i heshtur, i thelluar n mrzi, krejt indiferent prball diellit rri. Gjeth i zverdhur, inteligjent, por i mynxyrshm. Njerz nga mendja muf, tallen, prbuzin, prqeshin gjethin. Gjeth i zverdhur, njerz t zverdhshm.

Kaproll i sedeft
I veshur sedeft, kaprolli n lndina t blerta vrapon. Vshtron i qet natyrn, krenar shikimin e tij hedh n fusha tblerta.
71

Si aristokrat, zbulon hiret gjithandej. Ec kryelart, dashurin di ta moj. N mngjes, hert i veshur n t sedeft. Kaprolli balllart, n lndina t blerta vrapon.

Depresion
Asnj shpirt nuk dhemb aq shum, sa nj shpirt krijues melankolik.
72

N nett e vona, dshprimi m lexohet si artikull i vjetr, npr fytyr. Asnj qiri nuk ndrit bollshm, asnj llambushk poeti nuk farfurin m bukur; sesa dshprimi im q se njeh askush. N mua, dshprim i ri, krejt i panjohur ka mbir.

Pak pr shiun

Topth i rrumbullakt me uj.


73

Kristal, ndrit dhe gjallron tokn. Topth i vogl, form pasioni pr qiellin, pr tokn. Rrjedh, si pasoj natyrore, fuqizon fjaln, natyrn dhe poetin. Shi, mesdit e vrenjtur, melankoli prilli ngado.

U postua

Bora
Fjolla t bardha prej kristali, q zbukurojn male e sheshe.
74

Qyteti im, kryeqyteti merr tjetr pamje, sheshet ngado nga dbora rrezllejn. Fjoll e imt, e ftoht brenda, vezullon prej larg. Fmijt buzqeshin, kridhen n hare, natyra stoliset, panoram e bukur porsi magji. Bora, pemt i trbon, uji shushurin fshatit. Poett vshtrojn, dashurojn natyrn si art.

Guximi
Asgj nuk m tremb, as fjala, as tirania, madje as humbja. Ndihm askujt skam ndrmend ti krkoj, ve n qiell un shpresoj.
75

Shi t rigoj gjith natn, e qyngjet muzik t bjn. Frik skam pr t patur kurr! Trup gruaje, vajz e holl, nuk i hedh syt kurrsesi. Dua guximin, fjaln t ma prij n urtsi. Asgj nuk m tremb, madje as Zoti, as vdekja. Prpos vetvetes, njerzve t zverdhshm.

Pranvera e hershme
Bora sapo sht shkrir, e dielli lind matan.
76

Pranvern e ka zn shiu i vjeshts, lulet, frythet e pemve kan mrdhihur. Kopshtet nj re burg po i kaplon, e terri gri i mbulon. Pranver e hershme, zogu kndon atje n male. Lulzo tej, hidhe gjelbrimin mbi ne. Dhe qytetin ton t vogl, me pranver na e shtro. Q udhve t qytetit plot hare, ne lumin ta vshtrojm.

77

Brigjeve tliqenit
Atje n mjegulla hna mbeti e ngrn, ndrit fytyrn e saj krejt pa kuptim. Manteli i saj dukeshte e kuqe m e theksuar, nga trishtimi i ksaj nate ngjyrar. Ajo porsi kontesh, brigjeve tliqenit mendueshm ecn ngadal. Dhe sodit kt mbrmje, q mrzin ia dikton nn buz. Vshtron hnn q mbeti n mjegulla, dhe dashurin q perndoi n qiell ajo sheh. Atje n mjegulla hna mbeti e ngn, sikurse dashuria.

78

Jam errur
M zihet fryma, shiu rigon pa pushim mbi parmak. Hna feks trishtueshm qiellin, dhe n syt e saj shoh tek humbem un. Edhe ajo sht humbur trishtueshm, edhe hna. Nj terr kapakun e syve na z, natn von, edhe dashuria ndr mjegulla hyn.

Ata sy bojqielli
Syve t tu, un u kndova. Vezullonin ata sy porsi hna. Si shtiz t deprtonin,
79

ti nuk i vreje, pamja jote ish br si gremin. Dukej errt, trishtueshm, si ato kaprojt e nats q lvizin drejt errsirs s poshtme, ku terri i verbr t kall tmerr. Syt e tu blu, m trbojn, kur tinzisht m vshtrojn. N buzt e tua, frymzohem e rebelohem duke i par syt e tu si hna t ndrisin. I mendoj ata sy bojqielli, brenda gots me ver q lundrojn t qet. N syt e tu blu, un mundem edhe t mendem.

80

Gurt
Gur i rnd. Nuk lviz prej vendit, gjoja bn inat. Pasion i rrumbullakt, i prhimt, egoist i pashoq. Brendsin me xhelozi e ruan, e ka mbshtjell si t jet me vakum. Gur i rnd, i fort, me form enigmatike. Mbrmjeve n tok, fytyrn zbulon, zbardhet paksa. Gur i rnd, nj inator i rrall mistik.

81

Kohs
O koh e muar, q prmon lart njerzit, dijen. Koh e vlefshme, ti sjell ndryshimin e duhur. Kohs q na sjell hare, meditim dhe muz, un i falem. O koh, ndonjher je e padrejt, e pakuptimt. O koh, na ndihmo ta themi fjaln e drejt!

Detit
I shtrir gjer n qiell, i madh,
82

pasqyr e shesht. Arom jodi, pafund duket bojqielli. T mahnit, ti gllabron t gjitha vetit shpirtrore. Det i gjer, elegancn shpirtrore ta frymzon. Madje di t hesht, sidomos natn, edhe t t shpirtroj ndonjher. Mbi gum deti, nj femr me flok t verdha e vshtroj. Ajo shkel rrrn, kaltrsin e detit tek ajo un e shoh. Me kmbt e zbathura n det, shpirtin e ka ln t lir, si pr mua.

83

Akt
Meditimi shyn te dashuria, as te dshprimi. Skan skelet, pasione mistike jan. Portrete misterioze, megjithse n gjak t deprtojn. T pushtojn, u bindesh. Skan pamje, por, megjithat, shpirtin arrijn ta shprehin.

Ku jam, ku ndodhem?
Ku jam, ku ndodhem? Mos vall po shkoj e skthehem m?
84

Sapo kam dal nga vetja, nuk di as vet se bj. Jam errur, si rrumbullakja e lajthis. Koh e keqe, nuk i besoj askujt, as vetes. Ku jam, ku ndodhem? Kush di t ma thot: n bot apo n pirg dhembjeje? Nat e trisht, pa hn, pa shpirt. Shi, krejt e mbytur natyra n melankoli. U prgjrohem, m thoni n keni nj zotku jam, ku ndodhem?

85

Padrejtsis
Nuk e dua m at, as ajo mua. Dashuria nuk ekziston, as shpirti i saj. N bot, vetm dshprim, dhe humbje ka. M kot u prpoqa, t gjeja udhn time n kt tok. Udha ime paska qen atje, n qiell!

86

Shiu i prillit
Prilli me shi, gjethet n zi. Lagsht n oborr, shiu kullosn ka ngopur. Qiell i vrenjtur, gurt sa jan zbardhur. Ajri m i kthjellt, edhe toka m e pastrt. Prilli me shi, dashuria porsi hi. Edhe jeta jon, nj iluzion i mpir. U postua

87

afks
Nj turm me afka fluturuan tej qiellit t largt. Knga e tyre m mrziti, m shkoqiti pesimizm. Zra t trishta ende mbaj n kujtes, edhe pse turma larg syve t mi ka ikur. Turm me afka, qielli im me ato u mbush. Tok e shkret. Disa njerz, pr fajin e askujt, m ngjajn, nganjher, si afka e prhime.

88

U postua

Dielli
Atje nga hapsir e largt, ndrit kt tok t ftoht. Form e paskajshme, protuberanca q ngrohin dhe ndrisin gjith botn. Nga errsira qiellin kthjellon, Tokn n gzim dhe hare e zhyt. Dielli q ndrit, jetn Toks ia zgjat.

89

Vdekjes
Ktu perndon gjithka, dielli, hna, yjet, madje edhe bindjet edhe mendimet. Mbyllesh sikurse fruti i lajthis, arrs dhe harron pr nj ast botn, njerzit. Sheh veprn, mendimin tnd t dikurshm. Duket e frikshme, gati e pabes, por domosdoshmria e saj t kthen drejt t vrtets. Vdekjes, un si kundrshtoj, por as i bindem. Lirin dhe drejtsin brenda meje, prher un e kam krkuar. Vdekja nuk m tremb, vese ndrrat mi fashit njher e prgjithmon.

90

Manastiret
Heshtin! Por jo dhe kambanat! Mure me gur antike, me figura t lashta mistike. Brenda nuk hyn dielli, ngrohen me zjarrin e qirinjve. Betohen pr mkatet, kryqzohen prball profetit t kryqzuar. Kube e lasht, e ngritur n form vezake sipr qiellit. Njerzit kryejn ritualet, prgjrohen mureve, dhe figurave brenda.

91

Mendjes
Drejt vlers s prgjithshme sistemi yn inteligjent. Njohjen brenda saj e krkojm, ndriimin shpirtror e prfitojm. E shpejt prej pamjes s zotit, pamje mistike, tek ne fshihet prej kohsh. Fjaln e shtrin gjer n qiej, zotsin e saj tani un e besoj.

92

Virgjreshat
Kan plot pamje femrore, stil sensual u mbin n fytyr. Intuit, me bot t madhe shpirtrore, kuptojn, ndiejn me mburrje t bukurn dhe hyjnoren. Trup vajze, elegante ecin kryelart, trotuaret nga gjumi i motm i zgjojn. Lkur e mndafsht, pamje femrore q m deh, m jep gjak t dashuroj. Si natyr mistike un i admiroj, ata kan bindje, arsye t kuptojn karaktere, ndjenja, shpirt. Po sikur ti trajtoj, do m shfaqen edhe m t bukura, m hyjnore se kurr.

93

Sharm
menden ti dashurosh, sharmi u jep bekimin e plot. Duken elegante, tepr femrore. Buzqeshin me stil t hershm, hipnotizojn karaktere dhe shpirt. Vshtrojn me ata sy t mdhenj, ne harlisemi, trbohemi. Sharmi i femrs, t hyn si xhinde npr gjak, t gllabron pafund. Sharmi femror t josh, larg t zakonshmes. Femr me sharm, dashuri lukse, xheloze. menden ti dashurosh, sharmi u jep hijeshin e plot.

94

Nga poli i veriut


Nga shterpsi e vendit, me zemrn e gjor, u nisa vet n polin e veriut. M leht ti shoh kontinentet, botn, si shtegtar i mrzitur kngs tia filloj. I ftohti gjersa t m hyj n dej, e me shpirtin e mpir liris ti jap shpres. Gurve t toks mallin do tua shuaj, e zemrn e gjor nga i ftohti atje do e drgoj. Premtimin t mos e harrojn, as zemra, as gurt e toks. Sipas t ftohtit t veriut, bots shpirt dhe melankoli do ti dhuroj. Atje n stepat e veriut, ve emri im do m kujtoj.

95

Edhe pak jet na ka mbetur


Edhe pak jet na ka mbetur, e till sht vet e shkreta jet. Tani sht momenti, dshirat n realitet ne ti kthejm. Koha prdit kalon, dhe vall ne prjetojm dshprimin apo haren? Atje n qiell hna e ngrysur rri, me ret e bardha ajo qet kuvendon. Koha dhe njeriu i turms, nj ast i mallkuar vjen dhe gjakun na ngrin. Edhe pak jet na ka mbetur, eja, edhe ti e dashur t nxitojm drejt ktyre asteve tfundit.
96

Pluhur
Trotuaret me pluhur, sikurse tozi i duhanit. Kudo ne shkelim, me kpuct plumb t rnd me pluhur ecim. Tavolinat, dritaret me shtres t holl pluhuri, gati frymn t na e zn. Jeta jon, me pluhur prplot. M kot jemi endur,
97

krejt pluhur kish qen jeta jon, pis!

Molit
N fund t udhs me kalldrma, liqenin e ndan nj pend me mur t lasht. Prball i sheh anijet q natn pushojn, dhe ndonj dallg e vogl her-her i prkund. Kur hna ndrit natn von, anijet buz liqenit pushojn. Mure t lagshta, fshehin tehun e anijeve nga nata. Nesr kur mngjesi t zbardh, anijet nuk jan m aty.
98

Moli, pend q fsheh anijet, apo liqenin zbukuron natn?

Forc e lig
Si skrapth t kafshon gjakun n vena, e mshir aspak nuk ka. Dhimbja peng i nats, nuk ka udh ajo ku t shprthej, t dal. Mrzi e plogsht, vrehet gjer n qiell. Edhe durimi mungon, ka ikur, shpirti gjer n skorie sht shndrruar. Ve brengat na kan mbetur, t shtisin t lira npr trup e gjak. Koh e padrejt, njerz t pafre, m t lig se diktatort monist.
99

Liri nuk ka, as shpirt, as ndjenja, gati asgj. Un po e shmang tashm, kt forc t lig.

Kontrast
Dhmbt e saj kan rn, nuk kan kalcium t nevojshm. Dhmbt e saj ndrisin si tehu i shpats, vezullojn si dbora e par, e njom. Kan humbur formn, jan krrusur, ku vetmin pa fjal e tretin ngadal. Shtathedhura, plot hijeshi, sa dhe trotuaret zili i kan. Nisin t zverdhen, gati miope bhen, dorzohen, ln gjith vobektsin n tok. Liria n dor u kthehet,
100

pasuria, dashurojn dhe thesaret i hedhin ngado, pa i menduar fundin ndonjher. Do t plaken, zveniten, pos shpirtit t shenjt.

Drejt paqes s prhershme


Sonte me grushta shi dua t bjer, n qytetin tim t kritikuar shum. Edhe muzik me z t lart, gjersa t buasin vesht e qiellit. Dua t pi, dua hidhtir, ver t pi. Kto i dua sonte t shtruara tavolins sime, njerz nuk dua, as hnn, as diellin, asgj.
101

I vetm dua t pi me aristokraci, t harroj padrejtsit, mendurit, sherret. T shkoj te ndonj planet si pr mua, n nj tjetr qiell ku kurrkush srron. Atje ku sherr nuk bn askush, ve n paqe t jem vet.

Pr syt
Jan tepr t bukura, mahnitse. Ndrisin si perlat e fund detit, krejt thesar jan brenda. Nuk kan mim, jo se vezullojn, por se shenjtri kan. T ndjeshme porsi femrat jan, nga vezullimi i teprt brenda tyre t trheqin. T magjepsin, nj pjes t shpirtit t vjedhin.
102

Me ndje kur i sheh, shfaqen si dy toptha sensuale, t virgjra. Nprmjet tyre ne vshtrojm, gjithka q bota na rrethon. Dy toptha hnore, krejt botn rrotullojn.

Buzt e tua
Sikur kan pamje vezulluese, fshehin thesare amorfe. N skaje jan t prngjitura, dhe errsirn palojn. Dy vija q prshkojn formn e tyre,
103

fshehin ironin nn buz. Buzt e tua din t buzqeshin natn nn llambat e qytetit. Buzt e tua porsi qershi, t buta, t mndafshta pr ti puthur.

Qyteti i vjetr
Si manastiret antike hesht, i vendosur n gji t malit tlart. Prjashta ka pak njerz, n rrugt me kalldrma mund t shohsh, fmij dhe pleq me kapela. Shtpi t vjetra, gati t harruara, heshtin npr koh. Kush di ti lexoj prpos vet kalldrmave t qytetit t vjetr? Zhurmat ktu nuk vijn,
104

pos hns s argjendt q vrshllen ndonjher. Poett natn von tentojn, ta vshtrojn e ta kapin me dor. Qyteti i vjetr, mua m thrret. Shikimin t hedh drejt ksaj arkitekture t gurt, q kureshtjen tma shuaj. Qytetin e Tetovs s vjetr, sdo harroj un t mburrem nesr dhe kurdoher.

105

Tryeza e puns
E qashtra poetike dhe perceptuese e vargut.................5 A. S. Pushkin..............................................................15 Anija...........................................................................18 Pianoja e bardh.........................................................19 Kontesha.....................................................................20 Pallati mbretror.........................................................21 Buzqeshja..................................................................22 Poetit...........................................................................23 Violin e zez.............................................................24 Nat vjeshte n kryeqytet...........................................25 Nj nat dimri.............................................................26 Letra e Perls Eduartit ..............................................27 Natyr boshe...............................................................30 Dashuria zbret.............................................................30 Bot e ngatht.............................................................32 Qytez e zbrazur.........................................................33 Nga shpirti femror.....................................................34 Nj flusk e kristalt prej vere....................................35 Vjeshta filloi...............................................................36 Dimri i ktij dhjetori...................................................38 Trishtim dhjetori.........................................................39 Oksigjen shkurti..........................................................40 Imazh shpirtror..........................................................41 Pak pr syt jeshile.....................................................43 Arom jodi..................................................................45 Trup gruaje.................................................................46 Kng dshprimi.......................................................47 Trishtim.......................................................................48
106

Gjethe vjeshte.............................................................49 Vjesht e plogsht.......................................................50 Ne do t heshtim.........................................................51 Mirupafshim...............................................................52 Liris...........................................................................53 Relik..........................................................................54 Vjesht e ftoht...........................................................55 Hn e ngrn mbi liqen.............................................56 Dshprim absolut......................................................58 Nj z i fuqishm kijimtar..........................................64 Shtegtimeve t dikurshme..........................................65 Qiriri...........................................................................66 Pr femrat...................................................................68 Mesdit e vrenjtur.......................................................69 Gjeth i zverdhur..........................................................70 Kaproll i sedeft.........................................................71 Depresion....................................................................72 Pak pr shiun..............................................................73 Bora.............................................................................74 Guximi........................................................................75 Pranvera e hershme ...................................................76 Brigjeve tliqenit.........................................................78 Jam errur.....................................................................79 Ata sy bojqielli..........................................................79 Gurt...........................................................................81 Kohs..........................................................................82 Detit............................................................................82 Akt..............................................................................84 Ku jam, ku ndodhem?................................................84 Padrejtsis.................................................................86 Shiu i prillit.................................................................87
107

afks.........................................................................88 Dielli...........................................................................89 Vdekjes.......................................................................90 Manastiret...................................................................91 Mendjes.......................................................................92 Virgjreshat................................................................93 Sharm..........................................................................94 Nga poli i veriut..........................................................95 Edhe pak jet na ka mbetur........................................96 Pluhur..........................................................................97 Molit...........................................................................98 Forc e lig.................................................................99 Kontrast....................................................................100 Drejt paqes s prhershme........................................101 Pr syt......................................................................102 Buzt e tua................................................................103 Qyteti i vjetr............................................................104

Bujar Plloshtani

Mbi arsyen e fjals


poezi filozofike

Botues:
SHA PUSHKIN

108

Shtypur n shtypshkronjn:
ArbriaDesign

PUSHKIN, 2010
CIP Katalogimi n botim Biblioteka universitare Sv. Kliment Ohridski, Shkup 821.18 (497.7) -1 PLLOSHTANI, Bujar Mbi arsyen e fjals: poezi / Bujar Plloshtani; Redaktor: Dhimitr Pojanaku. - Tetov: Pushkin. 2010. 104 fq. ; 21 cm. E qashtra poetike dhe perceptuese e vargut. fq. 5 9 ; Fatmir Terziu ISBN 978-9989-2813-8-9 COBISS. MK ID 82460426 popullore dhe

109