Anda di halaman 1dari 110

MUTAH

SEJARAH RINGKAS TENTANG KEMUNCULAN GOLONGAN SYIAH DAN PECAH-PECAHANN YA.


(1)

Makna Sy iah dan at-Tasayy uk: Syi ah dan at-Tasyyuk pad a bahasanya bererti ahlinya atau pa ra pembantun ya dalam menega kk an ajaran yang diba wa (ansaruhu). Firma n Allah: Maksudnya: Dan sesungguhnya di antara orang - orang yang menega kk an (ajaran yang dibawa oleh) Nabi Nuh ialah Nabi Ibrahim.(2) Berkata Ibnu Kathir: Bererti ah li agamanya. Berkata Mu jahid: Bererti orang yan g meng ikuti metod dan sunn ahn ya. Dalam kitab Milal wa-Nihal karangan as-Syahrastani: Bererti orang yan g menega kkk an ajaran Imam Ali Abi Talib, meng atakan akan Imamnya deng an na s da n mend akwa seluruh keturun ann ya adalah Imam. Tentang kemun culan Syiah, ianya lebih merujuk kepada sejarah baha w kemun culan mereka melalui tiga a pering kat iaitu:Pertama: Peringkat Sejarah Sebahagian ahli sejarah (yang meng kaji tentang golo ngan-golo nga n dalam islam), berpend apat bahawasanya kelahiran da n pem entukan Syi ah lebih merujuk kepada b zam an nabi saw ketika ha yatnya. Mereka meng atakan bahawa sesung guhnya nabi saw telah mena sk an tentangn ya keimamanya (Ali Abi Talib) ketika ha yatnya. Mereka berdalilkan deng an hadith-hadith nabi, an taranya sabd a Ra sulullah saw:

Lihat: Dirasat fi al-Qadaya Dakhiliyah `ala al-Firoq al-Islamiyah. Oleh: Dr. Mubarak Hassan Hussein Ismail. Kuliah Usuluddin wa Dakwah- Jamiatul al-Azhar, Menoufiah 1987M-1407H.Hal:27-34. 2 Surah as-Saffat ayat 83.


Projek Pustaka Alaf Azhari Manhal PMRAM

.
Sabda Ra sulullah saw lagi:


Ketikamana nabi saw mempersaudarakan antara golo ngan Ansar dan Muha jiri n, berk ata nabi kepad a Ali ra: Kamu (Ali) adalah saud araku. Antara sabd a Ra sulullah saw:


Dan katan ya lag i kepad a Ali ra:


Hadith-hadith ini adalah lah ir daripada para peng ikutnya. Mereka mend akwa nabi telah mewasi atkan aga r Ali ra dilan tik sebagai khalifah selepasnya. Mereka juga meng atakan baha w Ali merup akan sebaik-baik umat.(3) a Ini adalah pering kat sejarah dalam pembentukan Syiah. Kedua: Peringkat politik Peringkat ini lebih merujuk kepad a peristiwa yang berlaku selepas pembu nuhan Khalifah yang ketiga iaitu Uthman bin Affan. Peris tiwa tersebu t berkesinambu ngan deng an berlakunya perang Siffin pad a tahu n 36H an tara Ali beserta peng ikutnya deng an pengikut-pengikut Khalifah Uthman Affan. Sebagaimana yang telah maklum perang Siffin antara golo ngan Aliwiyin (para peng ikut Syaidina Ali ra) deng an golo ngan Uma wiyin (para peng ikut Muawiyah Bin Sufyan)
3

Lihat: at-Tanbih wa ar-raddu Hal: 25. Oleh: Malta.

MUTAH pad a tahu n 37H, merup akan sebesar-besar faktor yan g telah mem w kepad a pem entukan Jemaa h Syi ah dalam bentuk ba a b politik, di man a mereka meng angkat Ali sebagai Imam dan menanam kan semang at tersebu t dalam politik mereka manakala golong an Uma wiyin mereka ang gap sebagai musuh ketat da n pa tut diperang i. Permusuhan ini telah meng orbankan mang sa seramai beribu-ribu jiwa dikalang an umat Mu sli min semaa da di pihak Aliwiyin mah upun pada pihak Umawiyin. Peristiwa ini dinamakan sebagai peristiwa Fitnah Kubro ataupun Mihna tul al-Muslimin. Pun ca peristiwa ini adalah keran a campu rtangan daripada golo ngan Yahudi terutam anya Abdullah bin Saba yang telah meng api-apikan suasana. Akibat daripada sorotan peristiwa ini, telah mend orong pa ra peng ikut Ali meng ang katnya sebagai Khalifah yang pert am a berdasarkan kepad a na s da n penentuan daripada Ra sulullah saw sebagaimana tersebu t di atas. Ketiga: Peringkat Aqidah Peringkat ini pula lebih merujuk kepad a pembentukan Syi ah sebagai sebu ah parti agam a (Hi zbu ad-Dini), di mana mereka meng ambil aqidah ini sebagai asas kepada pem entukan mereka berikutan deng an pembun uhan b Syaidina Hussein ra pad a tahu n 61H. Mukhtar bin Abi `Abid at-Thaqa fi (s alah seorang mawali Pa rsi) sejurus kemud ian pemb unuhan Syaidina Huss ein bertind ak mem kar da n menaikkan semang at ba peng ikutnya untuk membalas dend am terhad ap Uma wiyin yang telah melakukan pembu nuhan tersebu t. Mukhtar meng ambil peluang ini deng an mengum pulkan ramai peng ikutnya dikalang an pendu duk Iraq sehinggalah menjadi seakan-akan satu m azh ab agam a da n aqidah yang meng aku sebagai golo ng an ansar kepad a Hussein da n keluarganya. Denga n ini jadilah tasayy uk ini sebagai acua n daripada agama.(4) Inilah tiga pering kat yang di lalui oleh Tasyyuk dan Syiah sehingg a mem w kepad a pem entukan mereka. ba a b
4

Lihat: Al-Firoq baina al-Firoq. Hal: 31-34. Oleh: Al-Baghdadi.


Projek Pustaka Alaf Azhari Manhal PMRAM

Golonga n-g olongan Syiah.


Setelah kita meng etahu i ma kna Syi ah da n Tasyyuk serta pering kat yang di lalui, adalah satu yang wajar bagi kita meng etahu i golo ngan-golo nga n Syi ah itu sendiri (pecahanpecaha n Syi ah). Antara sepenting -penting kalsfikasi Syiah adalah terdiri kepad a tiga golongan:1. Syiah mug haliy ah (pelampau) 2. Syi ah Ra fida h (Imamiyah) 3. Syi ah Mutadilah (Zaidiyah) Sy iah mughaliyah (pelampau): Adalah mereka yang melampau terhad ap dakwaa n imamnya Ali. Mereka mend akwa baha w Ali adalah nabi (nubu wah) bah kan tuh an a (uluhiyah) sehing galah kepad a susur galur keturun ann ya. Peca han-peca han Sy iah Mughaliyah. 1. Al-Ba yaniyah (Bayan bin Sam`an at-Tam imi). Pua k ini mend akwa baha w Allah adalah berbentuk a manu sia, da n semua ap a yang ada di alam ini akan binasa melainkan Allah. . 2. Kumpu lan Abdu llah bin Mua wiy ah bin Ab dullah bin Jaa far zi al-Janahain. Mereka berk ata tentang tanasukh ruh(5), baha wasan ya ruh Allah berad a pad a Adam kemud ian berlakunya tanasukh sehingg a berpind ah kepad a Abdu llah bin Muawiyah. 3. Kumpu lan Abdu llah bin Am ru bin Harb. Mereka mend akwa baha w ruh Abi Hasyim Abdu llah a bin Muham mad bin Hanafiah telah berpind ah kepada Abdullah bin Harb lalu menetap di situ. 4. Kumpu lan Mugha irah bin Saa d.
5

Tanasukh ruh bererti: Perpindahan ruh Ilahi (Tuhan) daripada jasad individu kepada jasad individu lain sehingga selesai kepada individu yang mahu di hululkan padanya.

MUTAH Mereka (Syiah) mend akwa beliau adalah nabi yang meng etahi nam a Allah yang mah a agung . Beliau banyak mentakwil ayat-ayat al-Quran tanpa saluran yan g tepat manakala keban yakan kata-katan ya penuh kekufuran.. 5. Al-Man suriyah (Abi Mansur). Mereka mend akwa sepatutnya imam selepas Abi Jaa far Muhamm ad bin Hussein Ibn Ali adalah Abu Mansur. 6. Al-Khutabiyah (kumpu lan Abi al-Khatab) 7. Al-Mamariyah. Mend akwa dun ia ini bu kanlah bersif at fana. 8. Al-Baz igiyah (kumpulan Bazig bin Musa). Mend akwa baha w Jaa far bin Muham mad adalah a Allah dan menyerup ai manu sia. Mereka juga mend akwa tidak akan mati sebaliknya akan di ang kat ke lang it. 9. Al-Muma iriy ah (kumpu lan Uma ir bin Bayan al-Ajali). Mereka meng atakan Jaa far adalah tuh an yang pa tut di sembah. 10. Al-Mufadliyah. Mereka mend akwa tentang ketuh anan Jaa far dan mend akwa diri mereka sebagai nubu wah dan risalah. 11. Kumpu lan yang mend akwa baha wa Ruhu l Qudu s yang ada pad a nabi berpinda h kepad a Hussein kemud ian kepada Muuh ammad Ibn Hassan (mereka sem uan ya adalah Tuhan). 12. Kumpu lan yang mend akwa baha wa Ali adalah Allah dan mereka mendu stai Nabi saw. 13. Kumpu lan yang mend akwa baha wa Allah telah masuk ke dalam lima indivi du iaitu pad a Nabi saw, Syaidina Ali ra, Hassan ra , Hussein ra da n pad a Fatimah ra. Mereka adalah Tuh an pad a pend apat mereka (kumpulan ini) dan mereka (lima indivi du) mempun yai lima lawan iaitu Syaidina Abu Bakar ra, Syaidina Uma r ra, Syaidina Uthman ra, Mua wiy ah dan Am ru al-As. 14. As-Sab iyah (di nisbahkan kepad a Abdu llah bin Saba yang berkata kepad a Ali: Kamu adalah kam , Ali u bertanya: Siapa saya (yang dimaksudkan) itu? Kata Ibn u


Projek Pustaka Alaf Azhari Manhal PMRAM

Saba: Kamu adalah tuha n!!). Ibnu Saba juga ada meng atakan baha w Ali belum mati sebaliknya beliau a akan kembali ke dun ia sebelum hari qiamat un tuk memenuh i dun ia deng an keadilan selepas di penuh i deng an kezaliman. 15. Kumpu lan yang mend akwa Allah tidak mencipta alam ini.. Pad a hakikatnya pend apat mereka telah terpeng aruh kepad a pend apat-pend apat da n aqidah-aqidah Majusi(6) khususnya dakwaa n ketuh anan indivi du, hulul dan tansukh, tasybih, kenabian pa ra imam serta ketuh anann ya dan mengingkari berlakun ya hari akhirat da n hari kebang kitan semula..

Pendapat-pendapat Syiah
Pendapat Mughali yah. 1. 2. Berkata deng an hulul da n tasybih. Berkata deng an tanasukh.

3. Berkata tentang kenabian da n ketuh anan Ali serta zuriatnya. 4. Mengingkari baa th (hari kebang kitan) pad a hari akhirat deng an hujah baha wasan ya balasan baik dan seksaan berlaku ketika hidup di dun ia. 5. Berkata tentang bida (iaitu Allah akan meng ajar perkara yang belum diketahu i) 6. Berkata tentang raj`ah.

Sy iah Rafidah (Imamiyah): Mereka adalah merup akan majoriti Syi ah yang meng atakan imamnya Ali adalah deng an nas, Ali telah mena sk an imamah ana knya Hassan manakala Hassan telah mena sk an imamah saud aranya Huss ein. Begitulah seterusnya imamah itu berpind ah deng an nas kepad a ana k-ana k Hussein iaitu an taran ya Muha mma d bin Hassan al-Askari (iaitu gha ib mun tazar pad a pend apat
6

Agama Majusi: Adalah agama para penyembah api.

MUTAH mereka ) dan akan mun cul mem w kebena ran dan ba a keadilan ketikamana bum i ini dipenuh i deng an kezaliman, kefasik an da n penind asan. Mereka ini dinamakan golo ng an Ra fida h kerana mereka menolak imamah Abu Bakar, Uma r al-Khatab dan Uthman Affan deng an hujah baha wasan ya Nabi saw telah mena sk an Ali sebagai khalifah selepasnya. Namu n wasiat ini telah di ketepikan oleh keban yakan sahabat selepas kewafatan Ra sulullah saw (pada dakwaa n Syiah). Pendapat-pendapat Sy iah Imamiyah. 1. Imamah tidak berlaku kecuali deng an na s dan wasi at, pend apat mereka ini telah menafikan galakan dan kebebasan um t islam dalam urusan melantik a khalifah. 2. Mereka melaung -laung kan taqiyah ketika berada dalam ketakutan. 3. Membatalkan ijtihad dalam hu kum-hakam, pend apat ini telah menafikan galakan terhad ap umat islam untuk membolehkan berijtihad. 4. Mereka meng atakan Imam adalah sebaik-baik manu sia. 5. Salah satu pecaha n daripada golo ngan ini yang dinamakan al-Kamiliyah meng atakan: Manu sia menjadi kufur meningga lkan tun tutan Ali da n Ali meng kufurkan orang yang meninggalkan tun tutan khu lafah. Golo ngan ini mempun yai sebanyak dua puluh empat pecaha n da n mengg elarkan golong an mereka deng an nama al-Imamiyah keran a mend akwa berlaku na s imamnya Ali dan ana k-ana knya. Antara indivi du yang paling menonjol dalam golo ngan ini ialah al-Baqiriy ah peng ikut Abi Jaa far (Muh am ad bin Ali Baqir), Jaa fariyah al-W aqifah, al-Aftahiyah m yang berkata tentang imamnya Abdu llah al-Aftah bin Jaa far as-Sadiq, Ismailiyah al-W aqifah yang berkata tentang imamnya Ismail bin Jaa far, Mu sawiy ah yang berkata tentang imamnya Musa bin Jaa far as-Sadiq da n Ithn a Asyriah yang mend akwa rantaian imamah hingg a kepad a y ang kedu a


Projek Pustaka Alaf Azhari Manhal PMRAM

belas iaitu Muh amm ad bin Hassan al-Askari sebagai Mun tazar.(7) Daripada golong an ini Imamiyah ithna i asyriah (imam dua belas) adalah yang paling menonjol.. Ianya digelar sebagai Imamiyah ithna i asyriah (imam dua belas) keran a iktiqad mereka kepad a du a belas imam da n kadang-kadang deng an nam a al-Jaa fariyah kerana dinisbahkan kepad a Imam Jaa far as-Sadiq (Jaa far bin Muh amm ad) atau Imamiyah keran a berlaku rantaian imamah. Antara Imam-imam yan g dua belas itu adalah seperti berikut:1.Abu Hassan: Ali bin Abi Talib (al-Mu rtadha ) 23SH-40H/ 600M-611M. 2.Abu Muh amm ad: Hassan bin Ali (Zaki) 3H-50H/ 624 M670M. 3.Abu Abdullah: Hassan bin Ali (Syahid) 4H-61H/625 M680M. 4.Abu Muh am ad: Ali bin Hussein ( Zainal Abidin) 38Hm 94H/ 658M-713M. 5.Abu Jaa far: Muham mad bin Ali bin Hussein (al-Baqir) 57H-114H/ 676M-732M. 6.Abu Abdullah: Jaa far bin Muham mad (as-Sad iq) 80H148H/ 699 M-765 M. 7.Abu Ibrahim: Musa bin Jaa far bin muh ammad (alKazim) 128H-183H/ 745 M-799 M. 8.Abu Hassan: Ali bin Musa bin Jaa far (ar-Ridha ) 153H203H/ 770 M-818 M. 9.Abu Jaa far: Muh amm ad bin Ali bin Musa (al-Jawad) 190H-220H/ 811 M-835 M. 10. Abu Hassan: Ali bin Muha mmad bin Ali bin Musa (alHadi) 214H-254H/ 829M-868M. 11. Abu Muhamm ad: Hassan bin Ali bin Muh amm ad (alAskari) 232H-260H/ 846 M-874 M.
7

Lihat: As-Syak`ah/ Islam bila mazahib. Hal: 169-170.

MUTAH 12. Muh am ad bin Has an bin Ali bin Muh am ad m s m (al -Mahdi Munt azar) dilahirkan pad a 255H/ 870H, lalu gha ib deng an gh aibah sugh ra pad a 260H/ 875 M kemud iannya gh aibah Kub ro tahun 329 H. Penga nut kepad a ajaran Syi ah Imamiyah banyak bert eba ran di negara-negara Arab da n islam bah kan seluruh dun ia. Kebanyakan Imamiyah lebih tertumpu di Iraq seperti bandar Baghd ad, band ar Najf, band ar Karbala, Ind ia, Iran, Pakistan, negara-negara CIS seperti di Qaucacus, Lubn an, Kuwait, Bahrain, Syri a, Ihsa da n sebagainya(8). Sy iah mutadil ah (Z ai diyah): Golo nga n ini di nisbahkan kepad a Zaid bin Ali bin Hussein bin Ali bin Abi Talib. Se pent ing-p entin pendapat Zaidiyah g Mereka berk ata tentang imamah yang al-ma fdul (yang diutamakan) beserta wujudn ya al-fadh il (yang mengu tamakan), kerana Zaid lebih mengu tamakan Ali Abi Talib berbanding sahabat-sahabat Ra sulullah saw y ang lain seperti Abu Bakar, Umar al-Khatab da n Uthman Affan. Mereka juga berpend apat adalah terkeluar daripada imamah orang yang terlibat dalam kefasikan. Selepas Zaid datang pula ana knya Yah ya pad a zama n alWalid bin Abdul Malik. Selepas Yahya Zaidiyah terbahagi kepad a ena m pecaha n meng ikut pend apat masing -masing dan teori mereka tentang imamah, ada kah ianya deng an nas?? Dan siapa kah yan g lebih utam a digelar imamah??.

NIKAH ATAU PERKAHWINAN (az-zawaj).(9)


Perkahwinan merup akan salah satu daripada sunn ah Allah yang dikurniakan kepad a makhluknya. Sememangnya
8

Lihat: Al-Ghulu wa al-Ghulat fi al-Islam. Oleh: Prof. Abdul Rahman alMurakbi. Bhg:2 1416H-1995M. Hal:28-29. 9 Feqh Sunnah. As-sayed Sabeq. Jilid:2. Hal:131.


Projek Pustaka Alaf Azhari Manhal PMRAM

tidak disang kal lagi ianya lagi berlaku pad a alam manu sia, alam haiwan da n alam tumbuh-tumbuh an. Firma n Allah:


Maksudnya: Dan tiap-tiap jenis Kami ciptakan berpasangan, supaya kami dan meng ingati (kekuasaan kami dan mentauhidkan Kami).( )
10

Firma n Allah:


Maksudnya: Mah a Suci Tuha n yang telah menciptakan makhluk-makhluk semuanya berpasangan; sama ada dari yan g ditumbuh kan oleh bum i, atau dari diri mereka, ataup un dari apa yang mereka tidak meng etahu inya.(11) Perkahwinan merup akan satu uslub yang di pilih oleh Allah untuk tujuan at-tawalud dan at-takathur serta sumber kepad a kesinam bungan generasi. Allah telah menjadikan pasanga n suam i dan isteri serta menyediakan pad a mereka perana n yang positif un tuk merealitikan tujuan tersebu t. Firma n Allah:


Maksudnya: Waha i uma t manu sia! Sesunggu hnya Kami telah menciptakan kam u dari lelaki dan perempu an.(12 ) Firma n Allah:


Maksudnya: Waha i sekalian manu sia! Bertaqwalah kepad a Tuhan kam u yang telah menjadikan kamu (bermu la) dari diri yang satu (Ad am), dan yang
10 11

Surah adz-Dzariyat. Ayat 49. Surah Yaasin. Ayat 36. 12 Surah al-Hujurat. Ayat 1.

10

MUTAH menjadikan da ripad a (Adam ) itu pasangannya (is terinya - Hawa), dan juga yang membiakk an dari kedu anya - zuriat keturunan - lelaki dan perempu an yan g ramai. Dan bertaqwalah kepad a Allah yang kam u selalu meminta deng an menyebu t-yebu t nama Ny a, serta peliharalah hubungan (silaturrahim) kau m kerabat; kerana sesungguhnya Allah sentiasa memerhati (menga was) kamu.(13 ) Allah tidak menciptakan manusia seperti makhlukmakhluk lain yang melakukan sesuatu tanpa kesedaran deng an melakukan hub ungan an tara j antan da n betina tanp a batasan da n larang an, sebaliknya manu sia diciptakan deng an mempu nyai sanuba ri da n kehend ak naluri serta menjadikan hu bun gan an tara lelaki deng an wanita dalam bentuk yang bersistem da n t eratur demi untuk menjaga kemu liaan dan memelihara kesucian. Lalu dijadikan hub ung an an tara lelaki dan wanita itu dalam bentuk yang mulia da n terbina dalam keadaa n keredh aa n Allah SWT. TAKRIF NIKAH ATAU PERKAHWINAN Nik ah atau perkahwinan: Merup akan `aqad yang mengh alalkan an tara suam i da n isteri melakukan persetubu han (istimta).(14 ) ISLAM MENGGALAKKAN PERKAHWINAN. Ajaran islam sememangn ya mengg alakkan umatnya supaya me lang sung kan perkahwinan deng an bentuk galakan yang berm cam -m cam . Kadang -kadang galakan itu disebu t a a sebagai sunna h para anb iya da n hidayah daripada pa ra rasul. Firma n Allah:


Maksudnya: Dan demi sesungguhnya! Kam i telah mengu tus Rasul-rasul sebelum u, dan Kami jadikan m untuk mereka isteri-is teri dan zuriat keturunan.(15 ) Dalam hadith at-Tarmidzi daripada Abi Ayub ra, baha wa Ra sulullah saw telah bersabd a:
13 14

Surah an-Nisaa. Ayat 1. Minhaj al-Islam. Oleh: Abu Bakar Jabir al-Jazairi. Hal: 310. 15 Surah ar-Ra`ad. Ayat 38.

11


Projek Pustaka Alaf Azhari Manhal PMRAM

:
Maksudnya: Empa t daripad a sunnah para rasul iaitu: Sifat malu, sukakan bau wang i, melakukan siwak dan nikah. Kadang -kadang nabi menyebu t firman Allah un tuk mengu atkan galakan tersebu t:


Maksudnya: Dan Allah menjadikan bagi kamu dari diri kamu sendiri pasang an-pasangan (isteri), dan dijad ikan bagi kam u dari pasangan kamu: ana k-ana k da n cucu-cicit, serta dikurniakan kepad a kam u dari bend a yang baik lagi halal.(16 ) Kadang -kadang deng an firman Allah:


Maksudnya: Dan di antara tanda -tand a yang membu ktikan kekuasaann ya da n rahmatNya, baha wa Ia menciptakan un tuk kam u (waha i kaum lelaki), isteri-is teri dari jenis kamu sendiri, supaya kam u bersenang hati dan hidup mesra deng annya, dan dijad ikan Nya di an tara kam u (suam i isteri) perasaan kasih sayang da n belas kasihan. Sesung guhnya yang demikian itu meng andung i keterang an-keterang an (yang menimbu lkan kesedaran) bagi orang -orang yang berfikir. (17 ) Sabd a Ra sulullah saw:

:
16 17

Surah an-nahl. Ayat 72. Surah ar-rum. Ayat 21.

12

MUTAH

.
Maksudnya: Hadis Abdu llah bin Ma s'ud r. a: Di riwayatkan daripada Alqamah r.a katanya: Aku pernah berjalan-jalan di Mina bersama Abdu llah r.a. Kami bertemu deng an Othma n r.a yang kemud ian mengha mpiri Abdu llah r.a. Setelah berbincang beberapa ketika, Othma n r.a bertanya: Waha i Abu Abdu l Rahman: Mahu kah aku jodohkan kam u deng an seor ang perempu an muda ?Mudah-mu dahan perempu an itu akan dapat meng ingatkan kembali m sa lampaumu yan g ind ah. Mendengar tawaran itu a Abdu llah r.a menjawab: Apa yang kamu ucapkan itu adalah sejajar deng an apa yang pernah disabda kan oleh Ra sulullah s.a.w kepada kami: Waha i golo nga n pemuda ! Sesiap a di antara kam u yang telah mempun yai keup ayaan iaitu zah ir dan batin un tuk berkahwin, m ka hend aklah dia berkahwin. a Sesung guhnya perkahwinan itu dapat menjaga pand angan ma ta dan menjaga kehormatan. Ma ka sesiapa yan g tidak berkemampuan, hend aklah dia berpu asa kerana pua sa itu dapa t menga wal iaitu benteng na fsu .18 Ra sulullah juga menega skan baha w nikah adalah a bertujuan supaya memelihara kesucian seor ang wanita daripada berlakun ya kemaksiatan. Sabd a Ra sulullah saw:

:
Maksudnya: Dir iwayatkan daripad a Uqbah bin Am ir r.a katanya: Ra sulullah s.a.w telah bersabda : Syarat

18

Hadis Mutaffaq `ilaih.

13


Projek Pustaka Alaf Azhari Manhal PMRAM

yan g pa ling berhak kam u sempu rnakan ialah perkara yang menyebab kan faraj iaitu kemaluan wanita menjadi halal un tuk kam . (19 ) u HIKMAT DARIPADA PERKAHWINAN 1. Meneruskan kelahiran generasi ba ru hasil daripada perkahwinan. 2. Keperluan an tara suam i dan isteri un tuk memenuh i kehend ak fitrah. 3. Sup aya berlaku kerjasama an tara suam i dan isteri dalam mend idik ana k-ana k da n memelihara kebajikan mereka. RUKUN-RUKUN NIKAH Nik ah yang yang sah, wajiblah memenuh i empa t rukun iaitu:1. Wali. 2. Mempun yai du a orang saksi. 3. Sighah `aqad. 4. Ma s kahwin (mahar). TANGGUNGJAWAB SUAMI TERHADAP ISTERI 1. Henda kl ah suam i meng ajar isterinya meng enai perkara-perkara yang bersang kutan deng an agama, seperti thaha rah (bersuci) daripada da rah haid, darah nifas, da rah istihadah dan lain-lain yan g bersang kutan deng annya. 2. Suami hend aklah mengguna kan sumber-sumber nafkah yan g halal. 3. Suami hend aklah berlaku ad il kepad a isteri-isterinya sekiranya berpoligami. Kea dilan yan g dimaksudkan termasuklah dari segi na fkah zahir da n batin. 4. Suami hend aklah mengh ormati keluarga isterinya apab ila datang menziarahi. Suami adalah ditegah sama sekali menyebu t perkara-perkara yan g meng aibkan, sebaliknya ditun tut menyebu t yang ba ik- baik un tuk menjaga perasaan ibub apanya. 5. Suami hend aklah menggauli isterinya deng an penu h kasih sayang dan sentiasa memelihara perasaannya. 6. Suami berha k menega h isterinya keluar daripada rum h tanp a urusan yang mun asabah, sebaliknya adalah a menjadi kewajipan suam i mem ena rkan isterinya keluar b
19

Hadis Mutaffaq `ilaih.

14

MUTAH daripada rum h semata-mata untuk menun tut ilmu-ilmu a bersang kutan deng an fardhu `ain. TANGGUNGJAWAB ISTERI TERHADAP SU AMI Antara tang gung jawab yang wajib dijaga oleh isteri terhadap suaminya ialah:1. Isteri wajib taa t kepad a s uam i apa jua arah an kecuali arahan-arahan yang boleh mem w kepad a kemaksiatan. ba a 2. Isteri wajib bersedia memenuh i kehend ak batin suaminya bila-bila ma sa sahaja yan g dikehend aki. 3. Henda klah bersegera meminta maa f kepad a suami sekiranya berlaku kekasaran dalam percakapan. 4. Isteri tidak ha rus berpu asa sunat kecuali setelah mend apat keizinan daripada suaminya. Walaub agaimanapu n isteri boleh berpu asa sunat tanp a meminta keizinan daripada suam i sekiranya (suam i) berad a dalam mu safir atau tiada di rumah. 5. Isteri dilarang keluar daripada rumahn ya tanp a kebena ran daripada suami. 6. Henda kl ah menun jukkan rasa hor ma t kepad a i bub apa suaminya.(20 )

20

An-nikah. Oleh: Syeikh Saad Muhammad Said as-Saghurji. Hal: 51.

15


Projek Pustaka Alaf Azhari Manhal PMRAM

JENIS-JENIS PERKAHWINAN YANG TERDAPAT PADA ZAMAN JAHILIAH .(


1. Nikah Istibd ha:

21

Suami menyerah kan isterinya yang telah habis (t am t) edahn ya kepad a lelaki lain lalu menyetubuh inya a sehingg a meng andung .

2.

Lelaki yang kura ng bilangann ya daripada sepuluh ora ng m lakukan persetubuh an terhadap e seorang perempuan secara bergili r-gili r sehing a g mengandun g. Manakala ana k hasil daripada persetubuh an itu diserahkan kepad a m ana -m a lelaki yang difikirk an sesuai an oleh perempuan tersebu t, deng an itu tetaplah nasab anak tersebu t da n m ana -m a lelaki yang dinasabkan pad a anak an tersebu t tidak ha rus menolaknya. 3.Nikah Badal (bertukar -tukar pasangan): Suami menyerah kan isterinya kepad a l elaki lain, di ma sa yang sama isteri lelaki itu diserahkan padanya.

4. Nikah Sy igar (Nikah Percuma):


Seorang lelaki meng ahwinkan ana knya ataupun hambanya pad a lelaki lain deng an syarat ana k atau hamba lelaki tersebu t dikahwinkan pad anya sebagai mahar (ma skahwi n). Nik ah ini sememangnya mend apat larang an daripada Ra sulullah setelah kedatang ani islam sebagai mana sabd anya:

: . :
Maksudnya: Hadis riwayat daripada Ibn Umar: Sesung guhnya nabi saw bersabda : Tidak ada syigar sama sekali dalam islam.

21

Al-Ahwal As-Syakhsiyah, Dirasah li-ahkamil usrati wama yajri wama `alaihil `amal bi-qawaninil Ahwalis Syakhsiyah: Dr. Abdul Fatah Muhammed Nujar, Dekan bahagian Feqh, Kuliah Syariah dan Undang-undang, Tanta 1996.

16

MUTAH Manakala dalam riwayat yang lain Ra sulullah SAW telah bersabd a:

. : :
Maksudnya: Hadis riwayat daripada Abu Hurairah, dia berkata: Rasulullah SAW melarang daripada nikah Syigar. Ibn Numa ir menambahkan: Nikah syigar itu contohn ya seperti seoran g lelaki berkata kepada lelaki lain: Nikahkan ana k perempu anmu kepadaku, nanti aku nikahkan ana k perempu anku kepadamu. Atau Nikahkan sauda ra perempu anmu deng anku, nanti aku nikahkan sauda ra perempu anku deng anmu.

: .
Maksudnya: Dic eritakan oleh Abu Zub air: Sesung guhnya dia mend eng ar Jabir bin Abdu llah pernah meng atakan: Rasulullah SAW melarang daripad a melakukan nikah syigar. Dalam hadis yang lain Ra sulullah telah bersabd a:

Maksudnya: Dir iwayatkan daripad a Ibnu Uma r r.a katanya: Baha wa Ra sulullah s.a.w menegah daripad a melaksanakan perkahwinan tanp a mask ahwin iaitu seorang lelaki meng ahwinkan ana knya deng an seorang lelaki lain supaya lelaki tersebu t meng ahwinkan pu la ana k perempu annya deng an dia da n perkahwinan itu tiada mask ahwin. (22 )
22

Hadis Mutaffaq `ilaih.

17


Projek Pustaka Alaf Azhari Manhal PMRAM

5. 6.

Pelacuran.: Pelacuran begitu mereba k di zama n Jahiliah. Nikah Mut`ah:

Iaitu pad a pend apat Imam Hana fi:Berkata seorang lelaki pad a seorang perempu an yang bebas daripada sebarang larang an untuk dikahwini:1. Aku ingin bermut`ah deng anmu dalam masa sepuluh hari atau beberap a hari. atau 2. Mut`ahkan diri mu pada ku selama sepuluh hari atau beberap a hari. Atau 3. Tidak menyebu t jang kamasa sebaliknya menyebu t jumlah ha rta yan g diberi.(23 ) Nikah Mu t`ah ini telah diharamkan oleh Ul ama Jumhu r kecuali Syi ah Imamiyah yang meng atakan ianya diharuskan.(24 ) Rasulullah sendiri telah mengh aramkan nikah mut`ah selepas mengh aruskanya pad a sebahagian peperang an keran a berad a dalam dh arurat..

TAKRIF MUT`AH
Nik ah mut`ah: Adalah nikah sementara yang ditentukan tem oh tamatnya.(25 ) p Manakala dalam kitab Feqh as-Sun ah, Mu t`ah dikenali sebagai perkahwinan sementara da n perkahwinan yang dipu tuskan (Al-Munq ata), iaitu seorang lelaki melakukan

23 24 25

Al-Hidayatul wa fathul Qadir, Jilid 2 m/s 384. Al-Hidayatul wa fathul Qadir, Jilid 2 m/s 384 dan Al-Umm Jilid 5 m/s 71. As-Syiah: Falsafah wa Tarikh- Dr. Ahmed Kamel Sa`ath.

18

MUTAH aqa d nikah deng an seor an g perempu an samaada un tuk sehari, seminggu atau sebu lan. Ianya perkahwinan yan g diharamkan kerana:-

1.

Semata-mata memenuh i tutntutan ha w nafsu a (syahwat), bukan bermaksud mencapai tanasul (keturunan), bukan memelihara kebajikan anak-anak (yang merup akan tujuan asal bagi perkahwinan) da n ianya menyerup ai perbu atan zina kerana han ya ingin mencapai keseronokan.

Memberi mud harat kepad a perempu an keran a ianya menjadi seperti barang dagang an yang sering berpind ah dari tang an ke tang an. Ia juga memberi mudh arat kepada anak-anak keran a tidak mempun yai rum ah tem t un tuk pa menetap da n t em t untuk mendidik (tarbiah).(26 ) pa Mazhab Hana fi mentakrifkan Mu t`ah itu seperti berikut:Iaitu berkata seorang lelaki kepad a perempu an yang bebas daripad a sebarang laranga n un tuk dinikahi:Aku ingin bermut`ah deng anmu selama sepu luh hari atau beberapa hari. Atau b. Mu t`ahkan diri mu pada ku selama sepuluh hari atau beberapa hari. Atau c. Ti dak menyebu t ma sa, sebaliknya menyebu t jumlah harta.(27 ) Iaitu bagi pend apat Mazhab Hana fi, hend aklah lafaz itu diamb il daripada perkataa n mut`ah ( .)Sekiranya `aqad tersebu t berlaku deng an lafaz kahwin (zawaj) atau lafaz (nikah) deng an tem oh tertentu, ianya menjadi p perkahwinan sementara (muaaqat), tidak menjadi nikah mut`ah. Denga n ini bagi pend apat Mazhab Hana fi, mut`ah berbeza deng an kahwin sementara (zawaj muaaqat). Perbezaa nnya adalah seperti berikut:-

2.

a.

a.

Mu t`ah tidak berlaku kecuali deng an lafaz mut`ah, sedangkan nikah sementara (nikah muaaqat) berlaku denga n lafaz nikah atau kahwin.

26 27

Feqhus Sunnah- Assayid Sabiq, jilid 2, Darul Lil`ilamil `Arabi.. Al-Hidayatul wa fathul Qadir, Jilid 2 m/s 384.

19


Projek Pustaka Alaf Azhari Manhal PMRAM

Mu t`ah tidak mensyaratkan saksi atau penentuan tem oh, sedang kan nikah sementara disyaratkan padanya p saksi dan pembatasan tempoh.(28 ) Ul ama Jumhu r mentakrifkan mut`ah itu deng an takrif yang hampir pad a lafaz da n selari pad a ma kna , ianya nikah nikah sementara (nikah muaaqat) samaada deng an lafaz mutah, kah win atau nikah, selama m a terha d deng an an temp oh (ma sa) yang tertentu.(29 ) Denga n ini nikah mut`ah me liputi nikah sementara bagi pend apat Jumhu r Ulama. Imam Syafie menjelaskan nikah mut`ah itu jug a meliputi nikah cina bu ta (muha llil). Sem a itu adalah nikah u yang diharamkan dalam islam pad a pend apat Ul ama Jumhu r. NIKAH SEMENTARA (MUT`AH).(30 ) Apakah yan g dimaksudkan deng an nikah berwaktu/sementara/kontrak ataup un mut`ah yang sering kita deng ar? Iaitu `aqad perkahwinan an tara lelaki dan perempu an yang menga ndungi syarat-syarat yang telah ditentukan, an taranya;Ijab dan Qabul Kata Imam Khomeini, Ia seperti nikah yang kekal memerlukan kepad a akad yang menga ndungi ijab dan qabu l yang berlafaz, tidak memadai deng an semata-mata redh a melalui hati, tulis an dan isyarat.(31 ) 2. Penentu an/p em batasan tem po h yang terkandun g dala m sighah (lafaz) `aqad. Nik ah mut`ah adalah diharuskan dalam syariat islam sebagaimana kami menyebu tnya daripada aqa d seseorang lelaki ke atas seorang perempu an meng ikut tem oh yang p tert entu deng an ma s kahwin yan g tertentu. Ciri-ciri nikah Mu t`ah ialah aqad , temp oh da n maha r. Dalam nikah Mut`ah ditetapkan tem oh tert entu yang diredha i oleh kedu ap du anya, samada sebulan, setahun atau sehari. Perkara ini dinyatakan di dalam kitab al-Nihayah Fi Mujarrad al-Feqh Wa
28 29

b.

1.

Al-Hidayah wa Fathul Qadir, Jilid 2, hal 384. Al-Umm Lis-Syafiee, Jilid 5, hal 71. 30 At-Tasayyu: Nasyuuhu-Marahiluhu-Maqumatuhu. Karangan: Al-`Allamat As- Sayid Abdullah Al-Ghuraifi, hal 428. 31 Zawajul Mut`ah halal `inda ahlis Sunnah, oleh: Salleh Wirdani, hal 133. Maktabah Madbhuli Shagir.

20

MUTAH al-Fatawa oleh Abu Jaa far Muh amm ad b. Hassan b. Ali al-Tusi, hal 489. Ada pun tem oh nikah mut`ah ialah meng ikut p keredh aan pasangan kedu a-du anya sama ada sebu lan atau setahu n atau sehari, juga boleh dilakukan dalam tem oh satu p jam atau du a jam, sehari,du a hari atau semalaman. Abu Jaa far bin Muha mma d menyebu t dalam kitabn ya, bahawa Muh amm ad bin Yaakob daripada Muha mmad bin Yahya daripada Ahmad bin Muh amm ad daripada Ibn Fadd al daripada Abu Bukair daripada Zararah katan ya, Aku (Zararah) bertan ya kepadan ya (Abu Jayar) ada kah harus seseorang lelaki bermut`ah deng an seor an g perempu an sejam atau dua jam. Jawabn ya, Sa tu atau du a jam tidak terhenti kepad a sem ada n kedu a-du anya, tetapi boleh p dilakukan sekali atau du a kali, sehari atau dua hari dan semalaman atau seumpamanya.(32 ) Dalam kitab Al-Furu Minal Kafi, satu riwayat yang dikemukakan oleh mereka daripada Abu Hassan Ali Al-Jawad bahawa beliau perna h ditanya, Berapa lamakah sekurang kurangnya temp oh mut`ah itu boleh dilakukan? Adakah harus seseorang itu melakukannya deng an syarat sekali persetubu han?, Beliau menjawab Ya, tidak meng apa, tetapi bila selesai hend aklah memaling kan m kanya da n tidak u memandang lag i kepadanya.(33 ) 3. Penentu an/p em batasan mahar atau maskahwin. Jug a disebut dalam Kitab al-Nihayah, Apabila hend ak berakad hend aklah disebut ma s kahwin dan temp oh yang diredha i oleh pasangan da n sekurang -kurang nya m s kahwin a ialah semang kuk gu la atau setapak tang an m kana n atau a seumpama demikian itu. 4. Mestilah mendapat keizinan dari pada wali sekiranya ana k da ra seperti m a pend apat keban yakan ulama an Fuq aha. Mengikut ajaran da n fahaman Syiah, perkahwinan mut`ah tidak memerlukan saksi, wali dan perisytiharan. Dis ebut dalam Kitab al-Niha yah , Ada pun saksi dan perisytiharan nikah kedu a-du anya bu kan daripada syarat32

Kitab al-Nihayah Fi Mujarrad al-Feqh Wa al-Fatawa oleh Abu Jaafar Muhammad b. Hassan b. Ali al-Tusi, hal 489. Di pindahkan daripada Penjelasan terhadap fahaman Syiah terbitan JAKIM 33 Al-Furu Minal Kafi jilid 5 hal 80.

21


Projek Pustaka Alaf Azhari Manhal PMRAM

syarat mut`ah dalam ap a jua keadaa n sekalipun , kecuali seseorang itu ditud uh berzina, m ka disunatkan pad a ketika a itu meng adakan dua orang saksi ketika `akad.(34 ) Dalam kitab Tahriri Wasil ah, Khomeini meng atakan mut`ah boleh dilakukan diantara seor an g lelaki dan seorang perempu an dimana-mana sahaja, boleh dilakukan deng an perempu an Ma jusi, Nasrani,Yahud i dan deng an perempu an pelacur.(35 ) Jug a tidak menjadi keperluan menyoal samada perempu an tersebu t itu telah bersuami atau sebaliknya.(36 ) 5.Tidak har us bagi muslimah bermut`ah den gan orang kafir, begitu juga tidak har us seorang Muslim bermut`ah den gan perempuan yang musyri k dan bukan ahli kitab. Walau bagaimanapun Imam-imam Syi ah yang mutakhir meng anggap nikah mutah yan g diharuskan oleh Ra sulullah saw tidak mensyaratkan perempu an yan g hend ak dimutahkan itu islam atau ahli kit ab Ini satu pendu staan . terhad ap perkahwinan mut`ah yang sememang nya diharuskan pad a pering kat permulaa n islam. Pad a pend apat mereka, dibolehkan bermut`ah kepad a m ana -m a an perempu an deng an tidak meng ira agamanya.(37 ) Daripada Jaa far As-Sadiq, sesung guhnya telah berkata: Tidak meng apa seseorang lelaki bermutah deng an perempu an Ma jusi, Nasr ani dan Yahud i(38 ) atau penzina (pelacur) keran a ianya mengha lang daripada terus berzina (melacurkan diri). Kata-kata ini juga disepakati oleh Imam Khomeini naib pad a zamannya deng an mengh aruskan mut`ah deng an penzina (pelacur).(39 ) At-Thusi meriwayatkan daripada Fadha l Maula Ahmed bin Ra sya d baha wa dia menceritakan kepad a Jaa far As Sadiq as, Baha wa aku telah berkahwin deng an seor ang perempu an secara mut`ah, setelah itu timbu l dalam hatiku bahawa perempu an itu telahpun mempu nyai suam i, maka aku pun menyelidiki keadaa n yang sebena rnya. Ti ba -tiba aku
34

Kitab al-Nihayah Fi Mujarrad al-Feqh Wa al-Fatawa oleh Abu Jaafar Muhammad b. Hassan b. Ali al-Tusi, hal 489. Di pindahkan daripada Penjelasan terhadap fahaman Syiah terbitan JAKIM 35 Shatab Syaraai`ul Islam, oleh: Jaafar bin Hussein. 36 Tahrirul Wasilah oleh: Khomeini. 37 As-Syiah: Falsafah Wa Tarikh. Dr. Ahmed Kamel Sa`ath, Maktabah Madbhouli- Qaherah. 38 Syatabu Syara`ie Islam- Jaafar bin Hain. 39 Al-Istibsar wa tahzibul Ahkam.

22

MUTAH dapati memang dia mempun yai suam i. Dia (Jaa far) berkata, Kenapa kamu selidiki perkara tersebu t?.(40 ) Walaub agaimana pun dalam kitab Tahriri Wasilah, meng atakan tidak ha rus perempu an bermut`ah deng an kafir serta seluruh asnafnya manakala bagi lelaki tidak boleh bermut`ah selain ah li kitab(41 ) 6. Keluar dari pada lara ngan-lar angan syara k dalam nikah seperti keturun an, bersebab, persemendaa n, perempuan yang te la h berkahwin,perempuan yang beredah dan sebagainya. Adalah menjadi kewajipan bagi kita meng etahui, kau m bang sawan dikalang an ulama-ulama Syi ah tidak merelakan kau m keraba t (wanita) mereka dimut`ahkan keran a mereka tahu ianya mem w kepad a mihn ah ba a (muda rat) kepad a mereka, sebaliknya mereka (lelaki) boleh berbu at demikian terhada p orang lain.(42 ) Telah datang Abdu llah bin Uma ir Al-Laithi kepad a Abi Jaa far, katan ya: Apa pend apat kam u tentang bermutah denga n perempu an?. Kata Abi Jaa far : Allah telah mengha lalkannya dalam kitabn ya dan juga melalui lisan (lidah) nabinya saw, iaitu halal hingg a hari kiamat. Berkata Abdullah: Waha i Abi Jaa far seum ama eng kau sang gup p berkata sedemikian, sesung guhnya mutah telahp un diharamkan oleh Uma r al-Khatab. Kata Abi Jaa far: Sekiranya diamalkan?. Kata Abdullah: Aku meminta dilindung i oleh Allah daripada mengh alalkan sesuatu yang telahp un diharamkan oleh Umar. Kata Abi Jaa far: Kamu telah berhu jah atas katakata sahabat kam , sedang kan aku berhu jah atas kata-kata u Ra sulullah saw. Sesungguhnya kata-kata yang yang dipegang adalah daripada Ra sulullah saw dan terbatallah ap a yan g dikatakan oleh sahabat kam . Lalu u Abdullah bin Uma ir mengh ampirinya da n berk ata: Adakah kamu suka sekiranya isterimu, ana k perempu anmu, saud ara perempu anmu da n ana k perempu an saud aramu diperlakukan sedemikian?. Abi Jaa far mengh inda rkan diri ketikamana disebu t isterinya dan ana k sepupu -sepupu perempu annya.(43 )

40 41

Tahzibul Ahkam jilid 7 hal 253. Tahrirul Wasilah. 42 Mabadie `Uqdiyah baina As-sunnah Was Syiah. Dr. Sa`id Ismail. Darul Hakikatul `ilaami Dauli. 43 Al-Istibsar wa tahzibul ahkam

23


Projek Pustaka Alaf Azhari Manhal PMRAM

Abu Jaa far telah ditanya tentang sekurang -kurang umu r perempu an yan g boleh dilakukan mut`ah. Beliau menjawab, iaitu kana k-kana k yan g tidak tertipu . Berkat perawi aku pun berk ata, semoga Allah mend amailkan eng kau, berapa kah minima umu r perempu an yang tidak terti pu? Beliau menjawab, sepu luh tahun . Al-Hulli dalam kitabn ya Syarai`ul Islam, seseorang gadis cerdik yang sudah baligh boleh meng `akadkan mut`ahn ya deng an sendiri, walinya tidak berha k mem ntah , ba samada ia m sih da ra atau jand a.(44 ) a Mereka juga telah melakukan pendu staan terhadap Abu Jaa far As-Sadiq baha w ia telah berkata: Sesungguhn ya a mut`ah itu adalah daripada agam ku da n moyangku. a Barang siapa yang beramal deng ann ya bererti beramal deng an agam ku. Aku percaya pad a aga ma selain agam ku. a a Mutah itu hampir kepad a salaf, terhind ar daripada syirik, ana k hasil mut`ah lebih baik daripada ana k nikah (nikah sebenar), eng kar kepad a mut`ah adalah kafir lagi mu rtad dan meng akuinya adalah mukmin yan g mentauhidkan Allah, kerana dalam mutah mempun yai unsur sedekah yang diberikan kepad a orang lain yan g berhak. Mereka juga mend akwa Ra sulullah SAW sediri telah berkata: Barang siapa yang meningga lkan dun ia sedang kan ia belum bermut`ah, datang pad a ha ri kiamat dalam keadaa n kudung (rompong).(45 ) Selain daripada itu mereka juga berk ata tentang orang yang mend akwa sebagai Syeikh Ali Ibn Abdul Ali dalam ris alahn ya tentang mut`ah baha wa Ra sulullah SAW telah bersabda : Barang siapa bermut`ah sekali bebas satu pertiga daripada ap i neraka, ba rangsiapa yang bermut`ah dua kali bebas dua pertiga daripada ap i neraka dan barang siapa yang bermut`ah tiga kali bebas da ripada api neraka seluruhn ya. Seakan-akan serua n bermut`ah itu akan mengh inda rkan peng amalnya daripada api neraka da n akan dima sukkan kedalam syurga. Ini bererti mereka mening galkan mujahadah diri, meningga lkan larang an mun kar dan sebagainya. Denga n ini mereka mend akwa baha w un tuk mengh inda rkan diri daripada api neraka serta a aza bnya dan ingin mencapai syurga (kesenang an akhirat),
44 45

Tahzibul Ahkam jilid 7 hal 225 dan As-Syiah: Falsafah wa Tarikh hal 231. Minhajus Sadiqin.

24

MUTAH jalann ya han ya deng an berlazat (berseronok) da n tundu k kepada keingina n hawa nafsu.(46 ) Manakala dalam Minha jus Sad iqin mereka mend akwa baha wa Ra sulullah SAW telah bersabd a: Barang siapa yang bermut`ah sekali, ianya terhinda r da ripada ketidak pu asan yang menebal, barangsiapa yang bermut`ah dua kali termasuk bersama orang -orang Abrar (yang diterima Allah) dan barangsiapa yang bermut`ah tiga kali, hatinya hampir deng anku. Bukan setakat itu, bah kan mereka melampaui batas deng an dakwaa n-dakwaa n yang lebih baha ya sebagaimana dalam tafsir Minha jus Sadiqin, mereka mend akwa bahawa nabi bersabd a: Barang siapa bermut`ah sekali darjatnya seperti darjat Hussein RA (Imam yang ketiga maksum bagi pend apat Syiah Imamiah), barang siapa yang bermut`ah du a kali darjatnya seperti darjat Hasan bin Ali RA , barang siapa yang bermut`ah tiga kali darjatnya seperti darjat Ali Abi Talib RA da n ba rang siapa yan g bermut`ah empa t kali darjatnya sama deng an darjatku. Alang kah mud ahnya jalan untuk sampai kepad a darjat Ra sulullah saw pad a pand ang an Syi ah Ra wafidh, iaitu hanya deng an bermut`ah da n melakukan perkara zindik, semud ahmud ah taklif. Pend apat ini ama t bertentang an deng an ahli sunah yan g ama t pa yah untuk sampai kepad a darjat Rasulullah SAW bah kan mustahil.(47 ) UNSUR -UNSUR PERSAMAAN DIANTARA NIKAH YANG BERKEKALAN DAN NIKAH MUT`AH.1.`Aqa d yang berdasarkan syarak mempu nyai ijab dan qabu l yang berlafaz. 2.Kesan-kesan syarak beraku dalam `aqad kecuali perkaraperkara yang dikecualikan oleh dalil-dalil khu sus. 3.Hukum-hakam tentang ana k (na sab) adalah serupa dalam suam i isteri. Walaub agaimana pun telah berlaku khilaf dikalang an para `ulama, ada kah perempu an yang menga ndung melalui nikah mut`ah ana knya akan dinasabkan kepad a bapanya?.
46 47

As-Syiah: Falsafah wa Tarikh. Dr. Kamel Sa`ath. Maktabah Madbhouli-Qaherah. Minhajus Sadiqin- .

25


Projek Pustaka Alaf Azhari Manhal PMRAM

a. Al-Qurthub i menyebu t baha w Ibn Athi ada a meng atakan ana k tersebu t dinasabkan kepada bapanya. b. Manakala Abi Jaa far an-Nuha s, peng arang kitab (AnNasikh wa al-man sukh) meng atakan perbu atan tersebu t adalah salah. Anak hasil daripada nikah mut`ah tidak boleh dinasabkan kepad a bapanya.(48 ) 4.Edah wajib ke atas perempu an yang telah dijima k ataup un tidak, manakala bagi yang kematian suam i wajib idah walaup un perempu an tersebu t ma sih kecil atau belum berlaku jima k deng annya. UNSUR -UNSUR PERBEZAAN ANTARA KEDUANYA(49 ) 1- Terdapat pembatasan temp oh melalui nikah mut`ah manakala nikah yang berkekalan tidak ditentukan tempohnya. 2- Melalui nikah mut`ah disyaratkan menyebu t mahar atau maskahwin manakala nikah biasa tidak disyaratkan sedemikian. 3- Melalui nikah Mut`ah: tidak terdap at talak bahkan diba inkan perempu an tersebu t keran a tem oh tam t atau p a keran a kematian, manakala dalam nikah biasa perempu an tidak di bainkan selain deng an talak atau kerana kematian, kecuali pad a perk ara-perkara yang terkecuali seperti berlakun ya m rtad da n fasakh, ma ka di bolehkan u bain tanp a talak. Pad a hakikatnya: Persoalan samaa da talak dalam nikah mut`ah tersebu t wujud mahu pun sebaliknya adalah sama sekali tidak penting , kerana asal aqa d nikah mut`ah adalah batal. Sedang kan talak hanyalah berlaku dalam aqa d nikah yang sahih.(50 ) 4- Dalam nikah mut`ah tidak berlaku waris mewaris an tara suam i isteri walaup un disyaratkan oleh sebahagian ulama fuq aha, manakala dalam nikah biasa suam i isteri sama-sama boleh mewarisi harta ma sing-ma sing kecuali deng an keadaa n tert entu seperti jadi pemb unuh atau isteri bukan seorang islam (murtad).
48

Min kitab batlan `aqaid as-Syiah. Oleh: Muhammad Abdul Sattar al-Tunusawi (Minbat al-Islami). 49 At-Tasayyu:Nasyuuhu-Marahiluhu-Maqumatuhu. Al-`Allamat As-Sayid Abdullah Al- Ghuraifi. Hal 428. 50 Min kitab batlan `aqaid as-Syiah. Oleh: Muhammad Abdul Sattar al-Tunusawi (Minbar al-Islami).

26

MUTAH 5- Dalam nikah Mu t`ah isteri tidak mend apat sebarang na fkah walaup un ada tersebu t dalam `aqad, manakala dalam nikah biasa adalah wajib memberi na fkah pada isteri kecuali dalam keadaa n tert entu seperti keran a isteri nusyuz (engkar pad a suami). 6- Dalam nikah mut`ah: perempu an berha k meng ambil semua maha r (ma s kahwi n) tersebu t walaupu n belum berlaku jima k sekiranya tidak berlaku halang an sebelumnya, manakala dalam nikah biasa m aha r (mas kahwi n) itu bu kanlah menjadi ha k mutlak perempu an kecuali selepas berlakun ya jimak. 7Nik ah mut`ah tidak menentukan bilang an wanita yang dimut`ahkan. Dalam nikah mut`ah tidak ditentukan bilang an wanita yang dimut`ahkan, boleh dilakukan sampai seribu orang wanita. Dis ebut di dalam Kitab Tahz ib al-Ah kam, Daripada Ubaid bin Za rarah daripada bapa nya daripada Abdu llah a.s katan ya, disebutkan kepada nya tentang mut`ah adakah dihadkan kepad a em t orang sahaja? Jawabn ya, pa Kahwinillah perempu an-perempu an itu walaup un seribu orang keran a mereka itu merup akan perempu an-perempu an yang disewakan.(51 ) Riwayat daripada Jaa far as-Sadiq baha w beliau telah a berkata, Tidak meng apa seseorang boleh melakukan mut`ah deng an seseorang perempu an seberap a kali yang dikehend akinya.(52 ) Bahkan lebih daripada itu golong an Syiah berpend apat ha rus menyewakan faraj da n mengh adiahkan kepad a sahabat hand ai. at-T usi meriwayatkan daripada Abu Hassan baha wa dia berkata: Aku bert an ya Abi Abd illah as tentang peminjaman faraj, dia menjawab, tidak meng apa!!. (53 ) Pembohong an ini sebena rnya mend edahkan kepada kita tentang niat jahat mereka untuk mm eng han curkan islam khususnya sistem kekeluargaa n, dimana mereka seolah-olah mengh alalkan pelacuran da n amalan seks secara rambang tanp a sebarang sekatan.

51

Kitab Tahzib al-Ahkam oleh Abu Jaafar Muhammad bin al-Hassan al-Tusi. juzu`1, hal.259. Dipindahkan daripada Penjelasan terhadap ajaran Syiah terbitan JAKIM. 52 Al-Furu minal Kafi jilid 5 hal 460. 53 Al-Istibsar jilid 3 hal 141.

27


Projek Pustaka Alaf Azhari Manhal PMRAM

Golo ngan Syi ah juga mengh aruskan seseorang itu meng amalkan amalan kau m Lut yang telah dibinasakan oleh Allah deng an isterinya atas nam a Ahlul Bait. Al-Kulaini meriwayatkan daripada al-Ridha baha wa beliau ditanya oleh Sa fwan bin Yahya, Salah seor an g hamb a bebasanmu menyuruh aku bert an ya eng kau. Al-Redha berkata , Apa pertanyaan itu, Aku berkata, Bolehkah seseorang mend atang i isterinya pad a dubu rnya? Al-Redha menjawab, Itu haknya, berkata Sa fua n bin Yahya, Maka aku pun bertanya dia, Adakah eng kau melakukann ya, Jawabn ya, Aku tidak melakukann ya. Diriw ayatkan juga dari Abu Hassan al-Ridha (imam yang kelapan yang diangg ap maksum) satu riwayat yan g lebih jelas da n lebih jelik daripada riwayat di atas, kerana AtTusi meriwayatkan baha w beliau (Al-Redha ) ditanya oleh a seseorang lelaki tentang seorang yang mend atang i isterinya dari belakang (pada dubu r), Ar-Redh a menjawab, Sa tu ayat dalam kitab Allah mengh alalkannya, iaitu kata-kata Nabi Lut as sebagai man a yang dihikayatkan oleh Allah melalui firmann ya:


Maksudnya: Ini ana k-ana k perempu anku lebih suci un tuk kamu.(54 ) Sebahagian mereka meriwayatkan daripada Jaa far asSadiq melalui Abdu llah bin Abi Yaafur baha w beliau berkata, a Aku bert an ya Abu Abd illah (Jaa far as-Sadiq) tentang seorang yng mend atang i isterinya pad a du burnya, Dia berk ata, Tidak meng apa jika isterinya reda deng an perbu atan tersebu t. Aku pun berk ata, Ke man a pu la maksud firman Allah:


Maksudnya: Datang ilah mereka itu di tem t yang pa diperintahkan Allah kepadamu.(55 ) Lalu Jaa far bin as-Sadiq menjawab, Tempat itu un tuk mencari anak.(56 ) Perkahwinan Mu t`ah atau perkahwinan sementara ini diamalkan pad a zama n Ra sulullah sebagaiman firman Allah SWT:
54 55

Surah Hud, ayat 78. Surah Al-Baqarah ayat 222. 56 Al-Istibsar jilid 3 hal 243 dan As-Syiah: Falsafah wa Tarikh oleh: Dr. Ahmed Kamal Sa`at, hal 250.

28

MUTAH

Maksudnya: Dan (diharamkan juga kamu


berkahwin deng an) perempu an-perempu an isteri orang , kecuali ham a sahaya yang kam u miliki. b (Haramn ya segala yang tersebu t itu) ialah suatu ketetapa n hu kum Allah (yang diwajibkan) atas kamu. Dan (s ebaliknya) dihalalkan bagi kam u perempu anperempu an yang lain daripada yang tersebu t itu, un tuk kam u mencari (isteri) deng an ha rta kamu secara bernikah, bu kan secara berzina. Kemud ian mana -man a perempu an yang kam u nikmati percampu ran deng annya (s etelah ia menjadi isteri kamu ), m ka berikanlah kepad a mereka a mask ahwinn ya (denga n sempu rna), sebaga i suatu ketetapa n (yang diwajibkan oleh Allah). Dan tiadalah kam u berdosa meng enai sesuatu persetujuan yang telah dicapa i bersama oleh kam u (suam i isteri), sesudah ditetapkan mask ahwin itu (t entang cara dan kada r pembayarannya). Sesungguhnya Allah Maha Mengetahu i, lagi Mah a Bijaksana.(57 ) Dan dikatakan baha w pa ra sahabat da n tabieen a seperti Abdu llah Ibn Abas, Jabir Ibn Abdu llah al-An sari, Ibn Ma suud, Ubai Ibn Kaa b, Imran Ibn Hussein mereka telah memberi fatwa bagi mengh aruskan mut`ah ini. Mereka meng atakan Uma r Al-Khatab-lah yang telah memberhentikan amalan ini da n mengh aramkannya, keran a pada pend apatnya mut`ah itu satu amalan yan g tidak bermoral... tetapi yang paling rajih da n tepa t amalan mut`ah itu telah pun diharamkan pad a zama n Ra sulullah selepas menasakhkann ya. Bahkan perkahwinan mut`ah ini merup akan salah satu titik perselisihan dikalang an Ahli Sunnah Wal Jemaa h itu sendiri kerana seteng ahn ya memberi fatwa
57

Surah an-nisa ayat 24.

29


Projek Pustaka Alaf Azhari Manhal PMRAM

mengh aruskannya kemud ian datang fatwa yang melarang nya.

DALIL-DALIL SYIAH IMAMIAH UNTUK MENGHARUSKAN MUT`AH Untuk mengu atkan pegangan mereka ahli Syiah Imamiah meng emukakan beberap a dalil berdasarkan kepada

30

MUTAH nas-nas al-Quran da n al-Had ith un tuk tujuan tersebu t, an taranya:Dalil -dali l dari pada al-Qu ran: Firman Allah S.W.T:

.
Maksudnya: Dan (diharamkan jug a kam u berkahwin deng an) perempu anperempu an isteri orang , kecuali ham ba sahaya yang kamu miliki. (Haram nya sega la yang tersebu t itu) ialah suatu ketetapa n hu kum Allah (yang diwajibkan) atas kamu . Dan (s ebaliknya) diha lalkan bagi kamu perempu an-perempu an yang lain daripada yang tersebu t itu, un tuk kamu mencari (isteri) deng an harta kamu secara bernikah, bukan secara berzina. Kemud ian mana-mana perempu an yan g kam u nikmati percampuran deng ann ya (setelah ia menjadi isteri kamu ), maka berikanlah kepad a mereka mask ahwinnya (denga n sempu rna), sebaga i suatu ketetapa n (yang diwajibkan oleh Allah). Dan tiadalah kam u berdosa meng enai sesuatu persetujuan yan g telah dicapai bersama oleh kam u (suam i isteri), sesuda h ditetapkan mask ahwin itu (t entang cara da n kadar

31


Projek Pustaka Alaf Azhari Manhal PMRAM

pembayarannya). Sesung guhnya Allah Maha Mengetahui, lagi Maha Bijaksana.(58 ) sebagaimana ayat yang tersebu t di atas adalah menun jukkan baha w nikah mut`ah memang diharuskan oleh Allah, kerana a m kna firman Allah: a ( ) Maksudnya: Kemud ian mana-mana perempu an yan g kam u nikmati percampuran deng ann ya (setelah ia menjadi isteri kamu). iaitu menikahi perempu an-perempu an secara mut`ah deng an bayaran. Ini telah dijelaskan dalam qiraa t yang lain an taranya riwayat daripada Ubai Ibn Kaab, Ibn Ma suud , Ibn Abas da n Ibn Jub air deng an lafaz, firman Allah: (

)
Maksudnya: Kemud ian mana -man a perempu an yan g kam u nikmati percampuran deng ann ya (setelah ia menjadi isteri kamu ), ma ka berikanlah kepada mereka mask ahwinnya (deng an sempu rna). iaitu na s bemaksud mut`ah yang disebut tempoh.(59 ) Telah berkata Ibn Abas tentang qiraa t Ubai Ibn Kaab (

)
Bahawasanya Ubai Ibn Kaab telah berkata, Allah telah merahmati Uma r Al-Khatab, bukanlah mut`ah itu melainkan satu rahma t Allah un tuk hamba -hamb anya, da n seand ainya mut`ah itu ditegah oleh Uma r nescaya kami telah berhajat kepad a zina.(60 ) Firman Allah SWT: (

Maksudnya: Kemud ian mana-mana perempu an yan g kam u nikmati percampuran deng ann ya (setelah ia
58 59

Surah An-Nisa ayat 24. Tafsir Al-Qurthubi. Jilid 5, m/s 130 60 Nilul Autar. Jilid 6 m/s 270.

32

MUTAH menjadi isteri kamu ), maka berikanlah kepad a mereka mask ahwinnya (denga n sempu rna). Ayat ini tidak dinasakhkan oleh sebarang hadith yang diriw ayatkan oleh ahli muh adisin dalam meng haramkan nikah mut`ah, manakala hadith aha d tidak dapa t (tidak mampu) menasakhkan ayat al-Quran yan g mempun yai mertabat mutawatir, oleh keran a itulah pengh arusan nikah mut`ah telah sabit deng an ijma k pad a zama n Ra sulullah saw mut`ah tidak han ya diqasadkan secara lugha wi bah kan diqasadkan secara sebu tan syarak, m ka j adilah maksud a nikah mut`ah itu sama seperti apa yang dilafazkan dalam solat, za kat, pu asa da n ha ji sebagaimana yang di sebut dalam Al-Quran.(61 ) Ulama jumhu r fuq aha telah menolak pend apat syiah Imamiyah ini deng an meng atakan baha w a firman Allah SWT: (

Maksudnya: Kemud ian mana-mana perempu an yan g kam u nikmati percampuran deng ann ya (setelah ia menjadi isteri kamu ), maka berikanlah kepad a mereka mask ahwinnya (denga n sempu rna) bu kanlah bermaksud nikah mut`ah sebaliknya maksudn ya ialah nikah biasa, dan ini telah disepakati oleh ayat- ayat yang sebelumnya da n berikutnya, m ka j adilah maknanya, a


ini adalah pend apat daripada Hasan, Mu jahid dan ulama lain (62 ). Al-Quran telah meng ibaratkan m aha r itu sebagai ujrah (sewa) dalam keban yakan ayat, an taranya firman Allah SWT: (......

61 62

Al-Mut`ah wa atharuha fil Islahil Ijtimaie Lil-fakiki. ms 73-74. Tafsir Fathul Qadir Lis-Shawkani. Jilid 1, m/s 141, Syarhu kitab An-nil La Taghisy. Jilid 6, m/s 319 dan Al-bahruz Zukhar. Jilid 3, m/s 22.

33


Projek Pustaka Alaf Azhari Manhal PMRAM

Maksudnya: Kahwinilah mereka deng an izin tuann ya, dan bayarlah maha rnya deng an patut,(63 ) Firman Allah SWT:

.
Maksudnya: Pad a ma sa ini dihalalkan bagi kam u (memakan ma kan an) yang lazat-lazat serta ba ikbaik. Dan ma kana n (s embelihan) orang -orang yang diberikan Kitab itu adalah halal bagi kamu , da n ma kana n (s embelihan) kam u adalah halal bagi mereka (t idak salah kam u memberi m kan kepada mereka). Dan a (dihalalkan kamu berkahwin) deng an perempu an-perempu an yang menjaga kehormatannya - di antara perempu an-perempu an yang beriman, dan juga perempu anperempu an yang menjaga kehormatannya dari kalang an orang orang yang diberikan Kitab dahu lu daripada kamu apabila kam u beri mereka mask ahwinn ya, sedan g kam u (denga n c ara yang demikian), bernikah bukan berzina, dan bukan pula kam u meng ambil mereka
63

Surah An-Nisa ayat 25

34

MUTAH menjadi perempu an-perempu an simpan an. D an sesiapa yang ing kar (akan syariat Islam) sesuda h ia beriman, m ka sesung guhnya a gu gurlah amalnya (yang baik) da n adalah ia pad a ha ri akhirat kelak dari orang -orang yang rug i.(64 )

Firman Allah SWT:

.
Maksudnya: Dan tidaklah menjadi salah kam u berkahwin deng an mereka (perempu an-perempu an yang berhijr ah itu) apab ila kam u memberi kepad a mereka mask ahwinnya. Dan jangan lah kam u (waha i orang -orang Islam) tetap berpegang kepad a akad perkahwi nan kam u deng an perempu an-perempu an yang (k ekal dalam keadaa n) kafir, da n mintalah balik mask ahwin yan g kam u telah berik an , dan biarkanlah mereka (suam i-suam i yang kafir itu) meminta balik ap a yang mereka telah belan jakan. Demiki anlah hu kum Allah; Ia hu kumkan di antara kamu (denga n adil). Dan (inga tlah), Allah

64

Surah Al-Maidah, ayat 5.

35


Projek Pustaka Alaf Azhari Manhal PMRAM

Mah a Mengetahu i, lagi Mah a Bijaksana . (65 ) Firman Allah SWT:

.
Maksudnya: Waha i Nabi, sesung guhnya Kami telah halalkan bag imu isteri-is terimu yan g eng kau berik an mask ahwinnya, da n hambaham ba perempuan yang eng kau miliki dari ap a yang telah dikurniakan Allah kepada mu sebaga i tawanan perang ; dan (Kami telah halalkan bag imu berkahwin deng an sepup usepup umu , iaitu): anak-anak perempu an bap a sauda ramu (dari sebelah bapa ) serta anak-anak perempu an ema k saud aramu (dari sebelah bapa ), da n anak-anak perempu an bap a sauda ramu (dari sebelah ibu) serta anak-anak perempu an ema k saud aramu (dari sebelah ibu) yang telah berhijrah bersama -sam a deng anmu; da n (Kami telah ha lalkan bagimu) mana-mana
65

Surah Al-Mumtahinah, ayat 10

36

MUTAH perempu an yang beriman yang memberikan diri nya kepad a Nabi (untuk dikahwininya deng an tidak membayar mask ahwin) kalau lah Nabi suka berkahwin deng annya; perkahwinan yang demikian adalah kha s bagimu semata-mata, buka bagi orang -orang yang beriman umumnya; sesung guhnya Kami telah meng etahu i apa yang Kami wajibkan kepad a orang -orang mukmin meng enai isteri-is teri mereka dan hamba-hamba perempu an yang mereka miliki; - supaya tidak menjadi keberatan bagimu. Dan (ing atlah) Allah adalah Mah a Pengam pun, lagi Mah a Meng asihani..(66 ) Semu a ayat di atas memba wa maksud nikah yan g sebenar juga kesemua ayat tentang nikah ini Allah telah meng ibaratkan m aha r itu sebagai ujrah (bayaran yang mesti). Denga n itu jadilah firman Allah: (

,)

Maksudnya: Kemud ian mana-mana perempu an yan g kam u nikmati percampuran deng ann ya (setelah ia menjadi isteri kamu ), maka berikanlah kepad a mereka mask ahwinnya (denga n sempu rna). ayat ini menerang kan berlakun ya perkahwinan itu deng an m aha r da n tujuan m aha r itu sendiri adalah ihsan (ikatan perkahwinan yan g berterusan) bukan semata-mata melakukan persund alan terhada p perempu an. Ayat ini juga telah disepakati oleh firman Allah:

. .
66

Surah Al-Ahzab, ayat 50.

37


Projek Pustaka Alaf Azhari Manhal PMRAM

Maksudnya: Kecuali kepada isterinya atau kepada ham anya, b ma ka sesungguhn ya mereka tidak tercela. Kemud ian sesiap a yang mengingini selain dari yang demikian, m ka merekalah orang -orang yang a melampaui ba tas. (67 )


Maksudnya: Dan mereka yang menjaga kehormatan.(68 ) keran a m kna mut`ah adalah menun tut perempu an tanp a a melalui perkahwinan yan g sah dari segi syarak atau ing in memiliki perempu an deng an cara yang melampau deng an meninggalkan peraturan peraturan -peraturan Allah swt kepad a meng erjakan perkara-perkara yang diharamkan. Perempu an yang menjadi tem t berseronok itu bu kanlah pa menjadi isterinya yang sebena r, keran a Syi ah tidak meng iranya bilamana isterinya yang sah mencapai bilang an em t orang , mereka berha k bermut`ah (berseronok) pa deng an perempu an sebanyak man a yang mereka kehend aki. Kerana itu mereka yan g meng amalkan mut`ah tidak dihu kum rejam walaupu n berzina keran a tidak diang gap berkahwin iaitu tidak termasuk di ba wah firman Allah: ( ) Maksudnya: sedang kamu (denga n cara yang demikian), bernikah bukan berzina. perempu an yang di mut`ah itu tidak berha k mewarisi harta daripada pasanganya begitu juga lelaki yang yang melakukan mut`ah tidak berha k mewarisi ha rta perempu an yang yang di mut`ahkannya da n jug a tidak berlaku talak. Denga n ini tidak sah meng ihtimal ayat tersebu t sebagai mengh aruskan perbu atan mut`ah kerana bertentangan deng an maksud firman Allah:


Maksudnya: Denga n mend apat keizinan keluarga mereka (perempu an). di man a nikah deng an mend apat keizinan keluarga tidak dap at lari daripada wali da n dua orang saksi, ini adalah nikah
67 68

Surah Al-Ma`arij, ayat 29-31. Surah Al-Mukminun,ayat 5-7,

38

MUTAH sebenar di sisi syarak bukannya mut`ah yang telah jauh menyeleweng peraturan syarak. Perbu atan mut`ah jug a menafikan ayat-ayat al-Quran tentang hu kum-hakam nikah, talak, eda h da n pewarisan (waris an harta).(69 ) Qiraat terhad ap firman Allah swt: (

Maksudnya: Kemud ian mana-mana perempu an yan g kam u nikmati percampuran deng ann ya (setelah ia menjadi isteri kamu ), maka berikanlah kepad a mereka mask ahwinnya (denga n sempu rna). adalah qiraa t syazah da n tidak berbentuk Quran keran a tidak sampai mert aba t mutawatir, juga dalam keadaa n zann i dan boleh dinasakhkan deng an hadis-hadis yang melarang perbu atan mut`ah . Dalil -dali l dari pada al-Hadis. Pertama:

: : ( )
Maksudnya: Diriw ayatkan daripada Abdullah r.a katanya: Kami telah keluar berperang bersama Rasulullah s.a.w tanp a membawa isteri. Kami bertanya Ra sulullah bolehkah kami meng embiri (kasi) kemaluan kami. Rasulullah segera menaha n kami dari melakukann ya. Bagind a
69

Tafsir Qurthubi, jilid 5 m/s 129 dan Tafsir Al-Manar, jilid 5 m/s 10-12.

39


Projek Pustaka Alaf Azhari Manhal PMRAM

membenarkan kami meng ahwini orang perempu an bermask ahwinkan sehelai ba ju un tuk tem oh waktu p yang tertentu, kemud ian Abdullah mem ca firman Allah: ba


)) Maksudnya: Waha i orang -orang yang beriman janga n sekali-k ali kamu mengh aramkan bend a baik yang telah Allah halalkan un tuk kam u dan jangan lah kam u melampaui batas, sesung guhnya Allah tidak menyukai orang y ang melampau batas.(70 ) Berkata Al-Hazimi selepas hadis ini diriwayatkan: Hadis ini adalah hadis hasan sahih.(71 ) Melalui isnad ini pula, Abu Bakar bin Abu Syaibah meriwayatkan sebua h hadis yang senad a deng an hadis di atas.

: : : .
70

: 82 82 6 502 2 . 24-14
Al-`iktibar fin Nasikh wal Mansukh minal Athar Lilhazami, m/s 331.

71

40

MUTAH Maksudnya: Daripad a Am ir bin Di nar, dia berkata: Aku mend eng ar Hasan bin Muham mad menceritakan dari Jabir bin Al-Akwa yang meng atakan: Juru pan ggil Rasulullah SAW menemui kami da n berkata: Sesunggu hnya Ra sulullah SAW sudah merestui kalian un tuk meng ahwini secara mutah kepad a kaum perempu an. Hadis ini secara jelas menun jukkan baha wa pa ra sahabat Ra sulullah yang keluar berperang bersamanya tidak ada beserta pad a mereka wanita-wanita (is teri mereka). Mereka menun tut daripada Ra sulullah supaya diizinkan melakukan kembiri, lalu dilarang oleh Ra sulullah berbu at demikian sebaliknya memberi kemud ahan bermut`ah deng an wanita dibayar deng an pakaian da n sebagainya. Berdasarkan qiraa t Ibn Ma suud terhad ap ayat selepas riwayatnya terhad ap hadis, maksud hadis tersebu t menolak pend apat yang meng atakan ha ramnya mut`ah, kerana alasann ya kalau sekiranya bukan perkara kebaikan tidak mu ngkin Rasulullah mengh alalkann ya(72 ). Menu rut hadis riwayat Bukhari, tidak dapa t di tentukan m sa atau waktu a sebenar mut`ah diharuskan. Walaub agaimana pun kalau ditinjau dalam hadis riwayat Mu slim dan Baihaq i yang datang selain daripada lafaz Ibn Masuud telah berk ata: kami adalah pemud a, kami berk ata pad a Ra sulullah: Waha i rasulullah ada kah boleh kami berkembiri (kasi)? Berkata Rasulullah: tidak, kemud ian dipermudahkan (diberi rukhsah) pad a kami mengah wi ni wanita-wanita deng an pakaian da n bertempoh, lalu di ba ca oleh Abdu llah firman Allah swt:

.
Maksudnya: Waha i orang -orang yang beriman! Jang anlah kamu haramkan bend a-bend a yan g baikbaik yang telah dihalalkan oleh Allah
72

Zadul Mua`ad jilid2 m/s 205 dan wasailus Syiah Lil`amili jilid 7 m/s 440 dan Al- Mut`ah wa athruha fil Islahil Ijtimaie m/s 42.

41


Projek Pustaka Alaf Azhari Manhal PMRAM bagi

kamu , dan jang anlah kamu melampaui batas (pad a ap a yang telah ditetapkan halalnya itu); kerana sesung guhnya Allah tidak suka kepada orang -orang yang melampaui batas. (73 ) Berkata Baihaq i: Riwayat ini menun jukkan mut`ah diharuskan sebelum pembu kaan Khaibar da n Mekah, keran a Abdu llah Ibn Ma suud ra meningga l dun ia tahu n 32H da n um rnya u enam puluh tahu n lebih. Pembu kaan Khaibar berlaku pad a tah un 7H manakala pembu kaa n Mekah berlaku pad a tahu n 8H da n umu rnya ketika itu hampir em t puluh tahun , kalau pa di kira logik zama n pemudanya telah pun berlalu ketika itu. (74 ) Pend apat mereka ditolak oleh para Ul ama Jumhu r deng an meng atakan baha w hadis tersebu t menun jukkan a mut`ah diharamkan sebelum kedatangan islam da n sebelum Ra sulullah memud ahkan (merukhsahkan) kepad a sahabatsahabat yang bertan ya tentang peng embirian (peng asian) kalau tidak, pertanyaa n tersebu t tidak berfaedah. Denga n itu mereka dilarang melakukan kemb iri sebaliknya di izinkan bermut`ah dalam m sa peperang an deng an kebaikan dan a sebagainya meng ikut tem oh tertentu. Kemud ian ditegah p selepas daripada itu, melalui hadis-hadis riwayat daripada Ali bin Abi Talib dan orang lain yang merup akan nasakh bagi hadis Ibn Ma suud, deng an ini sempu rnalah pend apat yang mengh aramkan mut`ah.(75 ) Demiki an juga terda pat riwayat-riwayat lain daripada Ibn Ma suud yang menga ndungi rujuk kembalinya (pembatalan semula) terhad ap pend apat yang mengh aruskan dan mengh alalkan mut`ah keran a kata- katan ya lebih awal berband ing kata-katan ya yang mengh aruskan mut`ah lebih awal sebelum ia meng etahu i larang an tersebu t. Apabila larang an itu sampai kepadan ya, pend apat atau kata-kata mengh aruskan mut`ah itu ditarik semula olehn ya (dibatalkan semula) (76 ). Berdasarkan pad a Qiraat Ibn Ma suud untuk ayat selepas riwayatnya terhada p hadis, ianya menolak pend apat yang menolak mut`ah itu diharuskan deng an pengh arusan
73 74 75 76

Surah Al-Maidah ayat 87. Sahih Muslim bis-Syarhi An-Nawawi jilid 7 m/s 179-182.. Tafsir Al-Qurthubi jilid 5 m/s 130 dan Sunan Al-Kubro Lil-Baihaqi jilid 7 m/s 179 Fathul Bari jilid 19 m/s 143 dan An-Nawawi `ala sahihi Muslim jilid 7 m/s 179.

42

MUTAH semata-mata (mu tlak) keran a ianya ternyata melampau. Ra sulullah memberi kemud ahan (rukhsah) ketika dalam keadaa n da rurat (peperang an) keran a ketiadaa n wanita dan juga sang at berhajat kepadan ya, m ka or ang -or an g yang a mengh aruskanya secara mutlak sedangkan terdapa t ramai wanita yang boleh dikahwi ninya deng an perkahwinan yang berkekalan (nikah sebena r) ianya termasuk or ang -or ang yang melampau, dan Allah tidak menyukai or ang -or ang yang melampau batas. Kedua:

: : )
Maksudnya: Hadis riwayat Jabir da n Salamah bin Akwaberkata: Kami adalah dikalangan tentera-tentera, lalu Rasulullah datang kepad a kami da n berkata: Aku telah meng izinkan kam u supaya bermut`ah, m ka oleh a itu bermut`ahlah kam .( 77 ) u Ibnu Muslim telah menam ah dalam riwayatnya iaitu bererti b (bermut`ah deng an perempu an). Hadis ini kita tidak berdiri atas nam a peperang an da n jug a bukan atas nam a Rasulullah SAW. Hadis ini adalah merup akan dalil yang jelas daripada Ra sulullah yang mengh aruskan mut`ah da n di izinkan ketika dalam peperang an. Pend apat ini ditolak oleh ulama Jumhu r deng an alasan ketika itu ialah waktu pembu kaan Mekah kemud ian diharamkan un tuk selama-lamanya selepas itu.(78 ) Ketiga:

:(
77 78

Hadis riwayat Bukhari dalam bab Larangan Rasulullah terhadap nikah Mut`ah. Zadul Mu`ad jilid 2 m/s 205.

43


Projek Pustaka Alaf Azhari Manhal PMRAM

)
Maksudya: Hadis riw ayat daripada Jabir bin Abdu llah telah berkata: Adalah kami perna h bermutaa h deng an mask ahwin segengg am daripada tamar dan tepun g pad a harihari di zama n Ra sulullah SAW dan Abu Bakar sehingg a dilarang kemud ianya pad a zama n Uma r AlKhatab ketika hal tersebu t itu dilakukan oleh Am ir bin Harith.(79 ) Hadis ini menun jukkan mut`ah itu telah di ha ruskan pada zam an Ra sulullah da n Abu Bakar sehingga lah di larang pada zam an Khilafah Uma r Al- Khatab. Ini bererti Ra sulullah tidak melarang mut`ah sebaliknya ianya han ya dilaran g pada zam an Uma r Al-Khatab.(80 ) Ke mpat: e

: ( : )
Maksudnya: Hadis riw ayat Ata telah berkata: Jabir telah kembali daripada meng erjakan um rah , kemud ian kami datang ke rumahnya. Be berap a orang bertanya tentang beberap a hal. Kemud ian mereka menyebu t-nyebu t tentang meng enai mutah. Abdu llah bin Jabir menjawab: memang , pada zaman Ra sulullah SAW aku, Abu
79

Hadis riwayat Muslim dalam bab Nikahul Mut`ah daripada kitab An-nikah jilid 7 m/s 189 dan Wasailus Syiah Lil-Amili jilid 7 m/s 441. 80 Fathul Bari jilid 19 m/s 207

44

MUTAH Bakar dan Uma r perna h melakukan nikah mut`ah. (81 ) Hadis ini samalah seperti hadis-hadis yang terdahu lu menun jukkan baha wa para sahabat telah bermut`ah pada zam an Ra sulullah, Abu Bakar dan Umar al-Khatab. Jug a hadith ini menun jukkan mut`ah itu memang tidak diharamkan oleh Ra sulullah, kerana kalau sekiranya mut`ah ini diharamkan nesc aya pa ra sahabat tidak melakukann ya. Ianya terus berkekalan sehingg alah tibanya zam an khalifah Uma r Al-Khatab da n mengh aramkanya.(82 ) Pend apat ini di tolak oleh oleh ulama Jumhu r, deng an meng atakan baha w perbu atan mut`ah oleh sebahagian a sahabat selepas kewafatan Ra sulullah keran a mereka belum mend apat maklumat larang an daripada Ra sulullah send iri, ertinya larang an tersebu t belum sampai pad a mereka kecuali pad a zam n khalifah Uma r Al-Khatab. Ketika mana a peng istiharan larang an tersebu t da n larang an daripada Umar sendiri, keban yakan pa ra sahabat yang telah pu n meng etahu i larang an tersebu t pad a zama n Ra sulullah dan tidak melakukannya lagi.(83 ) Khalifah Uma r Al-Khatab melarang mut`ah bu kanlah denga n menggu nakan ijti hadn ya semata-mata, tetapi berland askan kepad a larang an Ra sululah. Ini telah dijelaskan melalui hadis riwayat Ibn Majah daripada Ibn Uma r telah berkata: Ketika man a Uma r dilan tik sebagai Khalifah, lalu berkhu tbah di had apa n orang ramai, an tara kand ung an khu tbahnya: Sesungg uhnya Ra sulullah telah meng izinkan kepad a kita bermut`ah sebanyak tiga kali kemud ian mengh aramkanya, demi Allah aku tidak mahu mend eng ar seorang pun melakukan mut`ah sedang kan ia telah berkahwin, hu kumannya adalah rejaman deng an ba tu, kecuali di datang kan em t orang saksi yang menyaksik an pa bahawa Ra sulullah mengh alalkan mut`ah atau mengh aramkann ya.(84 ) Berkata At-Tahawi: Telah berkhu tbah Uma r Al-Khatab lalu melarang perbu atan mut`ah, kemud ian meng atakan ianya daripada Ra sulullah saw sehingga tidak ad a seorang
81

Hadis riwayat Muslim dalam bab Nikahul Mut`ah daripada kitab An-nikah jilid 7 m/s 189. 82 Zadul Mu`ad jilid 2 m/s 205 83 Nilul Autar jilid 6 m/s 274. 84 Hadis riwayat Ibn Majah dalam sunannya, bab Larangan terhadap Nikah Mut`ah jilid 1m/s 631.

45


Projek Pustaka Alaf Azhari Manhal PMRAM

pun yang mem ntah , ini merup akan dalil setujunya mereka ba terhad ap larang an perbu atan mut`ah.(85 ) Kelima:

: .
Maksudnya:Hadis riw ayat daripada imam Ahma d daripad a Abdullah daripada Ubai daripad a Yahya daripada `Imran Al-`Usair daripada Abi Rija da ripad a `Imran Ibn Huss ein telah berkata: Telah di turun kan ayat meng enai mutah dalam kitabu llah, lalu kami beramal deng anya bersama Rasulullah, tidak turun ayat yang menasakhkann ya da n Rasulullah sediri tidak melarangnya sehingg alah kewafatanya.(86 ) Hadis ini secara jelas merup akan dalil harusnya mut`ah pad a zama n Ra sulullah sehingga lah tiba kewafatanya, baginda tidak melarang melakukann ya dan tidak turun sebarang ayat yan g menasakhkannaya. Pend apat ini ditolak oleh Ul ama Jumhu r fuq aha deng an meng atakan larang an perbu atan mut`ah itu telah pun sab it daripada Rasulullah sendiri melalui hadis-hadis yang sahih. (Akan di sebu t melalui dalil Jumhu r dalam mengha ramkam mut`ah). Ada dikalang an pa ra sahabat yang meng etahu i larang an itu daripada Ra sulullah selepas ianya di ha ruskan lalu
85 86

Hadis riwayat Al-Baihaqi dalam Sunan Kubro bab Nikah Mut`ah jilid 7m/s 206. Hadis riwayat Imam Ahmad dalam kitabnya Al-Musnad fi Masanid `Imran bin Husain jilid 4 m/s 436 dan Al-Mut`ah wa Athruha Lil-fakiki m/s 42.

46

MUTAH meriwayatkan hadis-hadis yan g melarangn ya, sebahagian sahabat yang yan g tidak meng etahu i maklumat larang an tersebu t terus meriwayatkan hadis-hadis yang mengh aruskan mut`ah. Ke nam: e

)( .
Baha wa sanya kata-kata yang mengh arusk an mut`ah sebagaimana yang disebut oleh sebahagian besar pa ra sahabat selepas kewafatan bag inda Rasulullah SAW antaranya, Asma , Jabir Ibn Abdu llah, Abdullah Ibn Ma suud, Abdu llah Ibn Abb as, Muawiyah, Abu Su fyan, Ab u Said AlKhud ri dan sebahagian besar para tab iin antaranya Taau s, `Ata, Said Ibn Jabir dan seluruh fuq aha Mekah (87 ). Rasulullah telah meng harusk an mut`ah berda sarkan dalil-dalil yang banyak diriwayatkan.lihat nil Autar. (88 ) Pend apat ini di tolak oleh Ul ama Jumhur deng an meng atakan khilaf tersebu t telah berlaku sebelum Khilafah
87

Sunan Abi Daud bab Nikah Mut`ah jilid 3 m/s 225 dan Zadul Mu`ad jilid 2m/s 205-207 dan Wasailus Syiah jilid 7 m/s 436-441. 88 Nilul Autar jilid 6 m/s 272.

47


Projek Pustaka Alaf Azhari Manhal PMRAM

Uma r al-Khatab, sehing galah sempu rna ijma k un tuk mengh aramkan mut`ah pad a zamannya, selepas Ibn Abbas merujuk (membatalkan) pad a riwayat yang mengh aruskannya kepad a mengh aramkann ya, katanya semua faraj selain daripada itu adalah haram.(89 ) dan katan ya lag i ( 90 ) ( .) Riwayat-riwayat yang mengh aramkan mut`ah itu lebih kua t keran a ianya di riwayatkan pad a saat-saat akhir zama n Ra sulullah dan wafat selepas itu, oleh itu pa ra sahabat yan g mengh aruskan mut`ah tidak ad a ketika Ra sulullah mengh aramkannya, sehingga lah terseba r pengh aramannya pad a zama n Uma r AlKhatab. Sebahagian pa ra sahabat meng etahu i pengh araman mut`ah itu pad a zam an Ra sulullah saw da n membri maklum kepad a sahabat yang belum meng etahu inya. Harusnya Mut`ah pad a zama n Ra sulullah sebagaimana yan g ban yak tersebu t adalah keran a dha rurah dalam mu safir dan tidak terdapat isteri-is teri bersama mereka, kemud ian ianya diharamkan selepas itu kerana hilangn ya tun tutan dha rurah. (91 ) Ketujuh :

: : .(:
Maksudnya: Hadis riw ayat Abu Ham ah telah berkata: Aku telah z mend eng ar Ibnu Abba s ditanya tentang bermutah deng an perempu an, ia memud ahknn ya (membenarkan). Lalu berkata seor ang hamb a kepadanya: Sesungguhnya yang demikian itu
89

Hadis riwayat Tarmidzi dalam bab Perkara yang datang mengharamkan Nikah Mut`ah jilid 3 m/s 429-430. 90 Nilul Autar jilid 6 m/s 273 dan Syarh Sunan Abi Daud jilid 3 m/s 225 oleh: Mahmud Amin Khatab 91 Fathul Bari jilid 19 m/s 143.

48

MUTAH apab ila berad a dalam keadaa n terpaksa (dha rurah) dan dalam keadaa n perempu an sang at kurang atau seumpamanya. Be rkata Ibn u Abb as: Ya.(92 ) Hadis ini menun jukkan secara jelas mut`ah diharuskan ketikamana berad a dalam keadaa n terpa ksa (ketika sang at berhajat kepad a perempu an sedangkan perempu an amat kurang bilanga nnya) atau seumpamanya, seperti terpaksa mem kan da rah da n dag ing khinzir. a Keadaa n ini ada diperkatakan oleh al-Baihaq i dalam sebua h had is yang diriwayatkannya.

: : .
Sesungguhnya mut`ah itu dirukhsahkan atas sebabsebab kepa yahan dalam mu safir. Hadis riwayat al-Baihaqi daripada Abi Dzar, telah berk ata: Ada pun mut`ah itu dilakukan ketika kami berad a dalam keadaa n ketakutan dan peperang an. Sem a hadis-hadis yan g tersebu t di atas adalah u alasan bagi mengh aruskan perbu atan nikah mut`ah.(93 ) Walau bagaimanapun pend apat mereka ini telah ditolak oleh ulama jumhu r deng an meng atakan sememangn ya mut`ah diharuskan pad a permulaa n islam keran a terpa ksa sehingga lah dilarang oleh Ra sulullah saw melalui hadith-hadith yang lain.

Kelapan:

92

Hadis riwayat dalam bab Larangan Rasulullah terhadap amalan Mut`ah, halaman akhir daripada kitab Nikah, dan Fathul Bari jilid 19 m/s 205 dan hadis riwayat Baihaqi dalam sunan Al-Kubro bab Nikah Mut`ah jilid 7 m/s 204-205. 93 Hadis riwayat Baihaqi dalam bab Nikah Mut`ah.

49


Projek Pustaka Alaf Azhari Manhal PMRAM

.
Er tinya: Sesung guhnya hadis yang yang mengh arusk an mut`ah adalah hadis yang disepakati (mutt afaq alaiha), ma ka ianya qatiyah dan had is yang menasakhkanya adalah bertentangan deng anya (iaitu dza nni). Hadis yang dza nni tidak mu ngkin dapa t menasakhkan hadis yang qatie, oleh itu menjadi kelaziman un tuk mengh arusk anya kerana perkara yang di yakini.(94 ) Pend apat ini ditolak oleh Ul ama Jumhu r kerana baha wasan ya pengh araman mut`ah itu tidak memerlukan kepad a nasikh (yan g menasakhkan), kerana Ra sulullah saw telah mengh aruskannya pad a temp oh yang ditentukan, m kna nya dilarang selepas tam t tem oh yan g ditentukan. a a p Seteng ah riwayat dalam hadis meng atakan tem oh yang p ditentukan oleh Ra sulullah saw terhad selama tiga hari. Pengh araman juga telah sabit dalam al-Quran di mana Ibnu Abb as telah berkata ketikamana turunn ya firman Allah swt:


Maksudnya: Kecuali kepada isterinya atau kepad a hambanya, ma ka sesungguhnya mereka tidak tercela.(95 ) Ayat ini juga menasakhkan ayat, sebagaimana firman Allah:
94

Subulus Salam jilid 3 m/s 140, Nilul Autar jilid 6 m/s 273 dan Mut`ah wa Athruha fii Islahil ijtimaie Lil-Fakiki m/s 67-68. 95 Surah al-Maarij. Ayat: 30.

50

MUTAH


Kedu a-du a ayat ini adalah qati`e. Kata Ibnu Abbas: Sem a u faraj selain daripada kedu anya adalah ha ram . Inilah masaalah yang diperkatakan oleh Syaidatina Aisyah ra dan Qasim bin Muh amm ad keran a dalam mut`ah tidak akan berlaku nikah (s ebenar) da n jug a hamb a serta tidak berlaku di man a suami mewarisi ha rta isterinya dan isteri tidak mewarisi harta suaminya. Ayat ini juga dinasakhkan oleh ayat tentang mirath, sebagaimana firman Allah:


Maksudnya: Dan bagi kam u satu perdua dari harta yang ditingg alkan oleh isteri-is teri kam u jika mereka tidak mempun yai ana k. Tetapi jika mereka mempun yai ana k ma ka kamu berol eh satu perempat dari harta yang mereka tingga lkan, sesudah dituna ikan wasiat yang mereka wasiatkan da n sesudah dibayarkan hutangnya. Dan bagi mereka (isteriisteri) pula satu perempat dari harta

51


Projek Pustaka Alaf Azhari Manhal PMRAM

yang kam u tingga lkan, jika kam u tidak mempun yai ana k. Tetapi kalau kam u mempun yai ana k maka bahagian mereka (isteri-is teri kamu) ialah s atu perlapan dari ha rta yang kamu tingga lkan, sesudah ditun aikan wasiat yang kam u wasiatkan, dan sesuda h dibayarkan hutang kamu . Dan jika si mati yang diwarisi itu, lelaki atau perempuan, yang tidak meninggalkan ana k atau bapa , dan ada meningga lkan seor ang saud ara lelaki (seibu) atau sauda ra perempu an (seibu) ma ka bagi tiaptiap seorang dari kedu anya ialah satu perenam. Kalau pula mereka (sauda ra-sauda ra yang seibu itu) lebih da ri seorang , ma ka mereka bersekutu pad a satu pertiga (deng an mend apat sama ban yak lelaki deng an perempu an), sesuda h dituna ikan wasiat yan g diwasiatkan oleh si mati, dan sesuda h dibayarkan hu tangn ya; wasiat-wasiat yang tersebu t hend aknya tidak mend atang kan mud arat (k epad a waris-w aris). (Ti aptiap satu hu kum itu) ialah ketetap an dari Allah. Dan (inga tlah) Allah Mah a Mengetahu i, lagi Mah a Penyabar. Begitu juga ayat tersebu t ternasakh deng an ayat talak, keran a pad a mut`ah tidak ad a talak. Kesimpu lannya jadilah mut`ah tersebu t ternasakh deng an ayat al-Quran al-Karim (yang bersif at qati`e).(96 ) Kesembilan:

)( (

96

Lihat: Tafsir al-Qurtubhi. Jilid: 5. Hal: 129, Tafsir Fathul Qadir oleh Syaukani. Jilid: 1 . Hal: 414.

52

MUTAH

.(
Maksudnya: Hadis yang diriwayatkan daripada Ali Abi Talib, baha wa ia telah berk ata kepad a Ibn Abas: Sesung guhnya nabi SAW telah melaran g da ripada bernikah mutah dan mem kan dag ing keldai a peliha raa n pad a ma sa perang Khaibar. (97 ) Pad a pend apat Syi ah Imamiyah, hadis ini menga ndungi unsur-unsur taqiyah (berpu ra-pura) kerana pengh arusan mut`ah itu disebabkan oleh keadaa n yang dh arurat. Pend apat ini ditolak oleh keran a bertentang an deng an apa yang diriwayatkan daripada Imam Jaa far As-Sadiq, telah berkata : Ti ga perkara yan g tidak boleh seor ang pu n bertaqiyah padan ya: Mu t`ah haji, mutah terhad ap perempu an da n menyapu keatas dua khu f. Imam tersebu t yan g tidak boleh ditentang katakatan ya, telah berk ata baha w mut`ah itu tidak berlaku a padanya taqiyah seperti mutah haji dan menyapu ke atas dua khu f. Persoalann ya sekarang ;- Bagaimana berlakun ya perbu atan Ali Abi Talib yang bertentangan deng an imam-imam Syiah. Ini berm kna hadis tersebu t (riwayat daripada Ali) adalah un tuk a mengh aramkan mut`ah da n mengh aramkan daripada memakan dag ing keldai peliharaa n. Ianya bukan membawa maksud taqiyah sebaliknya mem wa, maksud pengh araman ba mut`ah.(98 ) Kesepuluh :

: :
97

Hadis riwayat dalam bab Larangan Rasulullah terhadap amalan Mut`ah, halaman akhir daripada kitab Nikah dan hadis riwayat At-Tarmidzi dalam bab Perkara yang mengharamkan Mut`ah. Kata-katanya tidak harus ditolak oleh pengikutnya. 98 Lihat Al-Mut`ah wa Athruha fil Islahil Ijtimaie: Taufek Al-Fakiki m/s 42 di pindahkan daripada Aslis Syiah wa Usuliha.

53


Projek Pustaka Alaf Azhari Manhal PMRAM

: .
Maksudnya: Hadis riw ayat daripada Abu N adh rah, dia berkata: Ketika aku sedang berada di samp ing Jabir bin Abdu llah, lalu datang seseorang dan berkata: Ibn Ab bas dan Ibn Zub air berselisih meng enai ma saalah dua m cam mutah. Lalu Jabir a berkata: Aku perna h melakukan kedu a-du anya bersama Rasulullah SAW, kemud ian setelah hal itu dilarang oleh Uma r, aku tidak pernah mengu langinya lagi. Hadis ini juga secara jelas menun jukkan mut`ah diharuskan pad a zama n Ra sulullah SAW, sehing galah datang larang daripada Khalifah Syaidina Uma r Al-Khatab ra.

RIWAYAT-RIWAYA T DARIPADA `ULAMA-ULAMA MUTAAKHIRIN SYIAH YANG MENGHARUS KAN MUT`AH. (99 ) Terdapat ban yak kitab-kitab Syi ah yang meriwayatkan kata-kata ulama mutaakhir mereka untuk mengh aruskan mut`ah, antaranya:Pertama: Kulaini meriwayatkan baha w Jaa far as-Sadiq a ditanya tentang mut`ah, katanya Dit urunkan dalam AlQuran,(100 ) firman Allah:


99

Zawajul Mut`ah halal `inda Ahlis Sunnah, oleh: Salleh Wirdani. hal 112, Maktabah Madbhoili Shagir. 100 Lihat Wasailus SyiahFuru.

54

MUTAH


Kedua: Berkata Abi Abdu llah, Sesung guhnya Allah SWT mengh aramkan minu man-minu man yan g memabu kk an ke atas Syiah, sebaga i gantinya diharusk an mut`ah. Katanya lagi, Tidak menjadi mut`ah kecuali dua perkara, iaitu tem oh yang ditentukan da n sewa (ma s kahwin) yang di p tentukan.(101 ) Ketiga: Berkata Imam Redha , Mut`ah tidak dihalalkan kecuali bagi mereka yang meng etahu i tentang mut`ah dan haram ke atas mereka yang jahil tentangnya.(102 ) Ke mpat: Berkata Al-Fatah bin Yazid, Aku telah bertanya e Abu Hassan tentang mut`ah, jawabn ya, Ianya halal dan harus mutlak bagi mereka yang tidak mampu melang sung kan perkahwinan, sekiranya mampu maka mut`ah itu juga harus baginya.(103 ) Kelima: Jalaludd in Ra khma t (meski pun tak meng akui sebagai seorang peng anu t Syi ah), meng atakan ramai orang yang salah faham tentang Syiah?. Ketika ditanya, bagaimana deng an mut'ah? Beliau menjawab, katan ya, Ada beberap a persoalan tentang masalah mut'ah. Pertam : Adakah m t'ah dibenarkan dalam agam a atau a u tidak? Kedu a: Amalan m t'ah yan g berlaku sekarang . Sa ya rasa, itu u harus kita pisahkan. Kalau mengh aramkan m t'ah kerana u terbu kti ada penyalahgunaa n m t'ah , apa kah kita jug a u mengh aramkan poli gam i karena ban yaknya penyalahgun aan poligami?. Sekarang kita bincangkan m t'ah dari konsep u keagamaan. Ramai orang meng atakan bah w m t'ah itu a u hanya dibolehkan dalam m hab Syiah. Dalam ma zhab az Sunni, m t'ah diharamkan. Pand ang an ini meng elirukan. u Dalam Bidayatul Mu jtahid, kitab yan g ditulis Ibnu Ru syd , ad a bab khusus tentang nikah m t'ah , di an tara pa ra sahabat u yang mengh alalkan nikah m t'ah adalah Abdu llah Ibnu u Abb as. Pengha lalan nikah m t'ah ini diteruskan oleh ulamau

101 102 103

Lihat Risalah Mut`ah. Wasailus Syiah. Lihat al-Faqeh.

55


Projek Pustaka Alaf Azhari Manhal PMRAM

ulama Mekkah da n ulama Yaman , sehing ga sekarang . Mereka juga adalah ahlusunah. Di dalam Sahih Mu sli m, ada bab nikah mut`ah deng an judu l yang sang at dramatik: "Bab Nik ah Mut'ah". Dihalalkan kemud ian diharamkan, dihalalkan, diharamkan, demikian sampai beberap a kali, sehingg a kata Imam Syafii e, belum perna h ad a satu hukum yang ulang alik halal lagi, ha ram lagi, halal lagi, kecuali nikah m t'ah. Dalam kitab itu jug a u disebutkan, nikah m t'ah dihalalkan di zama n Rasulullah. u Baru di zam an Uma r dilarang . Tapi sebahagian lagi, seperti Ibnu Abb as, terus melanjutkannya. Mut'ah, dari segi agam , adalah masalah khilafiah. Di a kalang an ahlusunah sendiri tak ada kesepakatan, sejak bilakah m t'ah diharamkan. Ada yan g salah faham meng enai u nikah m t'ah. Ini yang menyebab kan PMII mengu sulkan aga r u nikah m t'ah dijalankan di lok alisasi. Ang gapan mereka, u nikah m t'ah i tu nikah sebentar, kemud ian tak berlaku u seluruh ketentua n pernikahan. Misalnya, ada ketentuan edah . Seorang perempu an yang dicerai tak boleh menikah lag i sebelum habis m sa edah . Jadi, tak mung kin nikah a m t'ah dilakukan di lok alis asi, keran a seorang perempu an u tak dibenarkan lag i mempun yai pasangan ba ru, harus menun ggu m sa edah . Di dalam feqh, m t'ah didefinisikan a u sebagai pernikahan bersyarat. Kalau dalam nikah kita sebu tkan syarat-syaratnya, itu disebut nikah mut'ah, sehingg a dalam feqh disebutkan, kalau syarat tak disebu t, secara automatik disebu t nikah biasa. Tapi kalau ketika nikah disebut syarat-syaratnya, ad a semacam kontrak.(104 ) Jawapan kepad a pend apat Jalaludd in Rakhmat. Beliau meng atakan baha w Ibnu Abb as masih a menerusk an amalan mut`ah adalah sama sekali tidak tepat. Kalau kita tinjau semula hadis-hadis riwayat daripada Ibn u Abb as kita akan dapati Ibnu Abb as telah membatalkan (menarik semula) riwayat-riwayatnya berkenaa n deng an pengha rusan amalan mut`ah. Menu rut Ibnu Abb as pengh arusan nikah mut`ah han ya berlaku ketika dh arurat pad a zaman permulaa n islam, tetapi setelah mend apati nikah tersebu t diharamkan oleh Syaidina Uma r Al-Khatab, lalu Ibn Abb as menarik balik pengh arusan tersebu t. Apakah orang yan g memberi pend apat di atas tidak menelaa h riwayat-riwayat Ibnu Abb as yan g menarik balik riwayat-riwayatnya yang mengh aruskan mut`ah?. Adakah
104

Saya Bingung, Apa Saya Syiah, ruangan internet.

56

MUTAH adil kalau diband ingkan mut`ah itu deng an poli gam i!!!. Para ulama mengh aramkan mut`ah keran a ternyata tiada bezanya deng an perbu atan zina yang han ya untuk memenuh i syahwat semata-mata. Berkata Abu Jaa far Ibn Muh ammad (Imam yan g kee nam dikalangan Syi ah Imamiah): ketika m a ditanya tentang amalan mut`ah: Ianya zina an itu send iri.(105 ) Sedang kan poli gam i han ya dilarang oleh `ulama ketikamana tidak berlaku keadilan. Ke nam: Berkata Shu fa ad-Deen as-Safi (Penasihat Und ange und ang Lubn an). Tampa k jelas mut`ah ama t sesua i pad a zama n kita sekarang , zam an ledakan kemajuan, meluasnya alat-alat perhu bungan, kemud ahan peng angkutan, berlakun ya keterbu kaa n mesyarakat da n peng aruh-peng aruh yang bermacam-macam an taranya revolusi parabola da n internet yang mengh umbankan manu sia ke arah thaqafah da n ting kahlaku yang memerlukan perawat, tidak sya k lagi mut`ah adalah yang selaras deng an syarak sebagai ub at.(106 ) Jawaban kepad a pend apat ini: Alang kah sing katnya pemikiran empun ya kata-kata di atas, deng an beralasankan kemajuan dun ia mut`ah dihalalkan. Bukankah deng an pengga lakan nikah mut`ah sekarang akan mem wa kepada ba penyakit sosial yang lebih merun cing . Kalau ditinjau akan pend apat um m tentang mut`ah sudah u pasti ianya mend apat tentangan mesyarakat terutamanya wanita. Kenyataa n ini jelas sebagaimana yang diti mbu lkan oleh Ahmad Jann ati juga seorang Syi ah dalam bukunya bertajuk: Az-Zawaj ad-Daiem wa al-Muaaqat terbitan Darul Huda 1997. Katanya dalam membentangkan masalahmasalah tentang nikah mut`ah, Sesungguhnya nikah muaaqat (mu t`ah) tidak lagi mend apat sambu tan yan g selayaknya daripada wanita-wanita Iran yang berpegang kepad a aqidah mazhab Syiah, mereka meng anggap nikah ini sebagai alat un tuk meng eksploitasi da n meng aniaya mereka. Oleh itu, ini bererti nikah tersebu t ditolak oleh Syi ah sendiri!!. Katanya lagi, Nikah munq ati (mu t`ah) mencabu li kehor m tan wanita keran a pada nikah ini wanita ibarat a sebagai barang sewaa n jug a seakan-akan syarak mengh aruskan manu sia jual manu sia.(107 )

105 106

Fathul Bari jilid 19 hal 207. Zawajul mut`ah fi kutub ahli as-sunnah. Oleh: Dr. Sayed Aladdin as-Sayed Amir Muhammad al-Qazuwaini. Darul Baida.1997M-1418H.

57


Projek Pustaka Alaf Azhari Manhal PMRAM

BILAKAH NIKAH MUT`AH DIHARAMKAN? Dalam tajuk ini akan membicarakan tentang apakah mut`ah yan g dihalalkan telah diharam kan oleh Rasulullah m saw atau diti ngga lkan oleh bagind a dalam keadaa n (berterusan) halal.
107

Az-Zawaj al-Daiem wa al-Muaaqat. Oleh:Ahmad Jannati. Hal: 69. Darul al-Huda 1997.

58

MUTAH Ketika perlantikan Syaidina Abu Bakar sebagai Khalifah islam yan g pertam , ianya (nikah mut`ah) dibiarkan a dalam keadaa n halal, manakala setelah tiba zam an Khalifah Uma r al-Khatab, beliau meng arahkan supaya mut`ah diharamkan. Persoalann ya: Adakah nikah mut`ah tersebu t diharamkan pada zam n nabi atau selepasnya (iaitu pad a zam an Khalifah a Umar al-Khatab)??. Pad a zahirnya, berdasarkan kepad a nas-nas yang ada, pengh araman lah ir daripada Ra sulullah saw sendiri kerana bagindalah yang memiliki kua sa tasyrik (perunda ngan ). Oleh itu setiap nas-nas yang lahir atau datang tentang pengh aramann ya daripada Ra sulullah saw llebih sahih daripada orang lain (pend apat orang awam). Akan tetapi ada di sana qaul yang meng atakan: Ketika nabi mengh alalkann ya..belum perna h diharamkan. Baginda wafat da n mut`ah tersebu t berad a dalam keadaa n halal.. Syiah mengu atkan pend apat ini dan merekka mencela dan mem rot es terhada p orang yang meng atakan tentang p pengh aramann ya, terutama Uma r al-Khatab. Mereka menega sk an nikah mut`ah halal hingga ke hari qiamat dan mereka bersand ar penu h kepad a dalil- dalil seperti riwayat daripada Amran bin Hussein, baha wa tidak turun sebarang riwayat yang menasakhkannya (menasakhkan pengh alalann ya), nabi tidak pernah mengha lang melakukann ya sehingga wafat dan juga mereka mend akkwa berlaku riwayat-riwayat yang berkecam k tentang u pengh aramann ya. Sekiranya nabi mengh aramkannya sudah pasti Ibnu Masuud dan orang lain tidak menyatakan tentang halalnya atau sudah pasti tidak berllaku pertentangan pend apat an tara Ibnu Umar deng an ayahn ya (Uma r alKhatab) dalam soal pengh araman. Antara riwayat-riwayat meng atakan Umarlah yang mengh aramkan nikah mut`ah:-

: :

59


Projek Pustaka Alaf Azhari Manhal PMRAM


Dan Hadith:-

: . Pad a
kedu a-du a peng iktirafan ini (peng akuan) ini, menun jukkan nikah mut`ah berlaku pad a zama n Ra sulullah saw da n zama n Abu Bakar. Manakala or ang -or an g berk ata tentang ha ram nya mut`ah: a Pengh aramann ya berlaku pad a zama n Uma r al-Khatab, keran a beliau memp unyai bidan g kua sa dalam mengha ramkannya dan juga kerana Ra sulullah saw menyuruh kami mentaa ti sunna h Khu lafa ar-Rasyidin. Bagi mereka yan g berpegang kepad a pend apat yang meng atakan pengh aramann ya berlaku pad a zam an nabi saw, mereka berpegang kepad a hadith an tara hadith riwayat Sab rah yang meng atakan ianya diharamkan pad a tahu n pembu kaan (pembu kaan Mekah), Hadith Salamah yang meng atakan pengh aramann ya pad a tahu n Authas, hadith Ali yang meriwayatkan tentang suruhan nabi mengh aramkan mut`ah da n ban yak lagi riwayat-riwayat yang lain. Mereka juga menolak dakwaa n peng haraman nikah tersebu t berlaku pad a zama n Uma r al-Khatab, deng an alasan bahawa Ibnu Ma suud telah pun mend apat maklumat tentang haramnya pad a zam n nabi tetapi beliau berpend apat a pengh araman tersebu t bu kan keran tun tutan dh arurat. Ini bererti ianya seakan-akan ijti hadn ya sendiri meng ikut pem am n nas. ah a Mengikut zahir hadith Jabir yan g meng atakan: Mareka telah bermut`ah pad a zam n nabi dan Abu Bakar, hadith ini a menga ndungi ma kna maklumat pengh araman tidak sampai kepad a mereka atau peng istiharan ha ramnya tidak meluas sehingga lah tibanya zam an Uma r, baharulah jelas peng aharamannya. Menakala Qaul daripada Uma r al-Khatab yang meng atakan ianya pad a zam n nabi saw adalah bena r da n lebih sahih.(108 ) a
108

Nikah Mut`ah min kitab batlaan `aqaidi as-Syiah, Minbar al-Islami. Oleh: Muhammad Abdul Sattar at-Tunusawi. Hal: 89.

60

MUTAH

DALIL-DALIL PARA `ULAMA JUMHUR MENGHARAMKAN AMALAN MUT`AH. Pa ra Jumhu r Ul ama telah meng ambil dalil dalam mengha ramkan Mu t`ah deng an as-Sunn ah, ijma k dan aqal;DALIL-DALIL BERDASARKAN AS-SUNN AH

61


Projek Pustaka Alaf Azhari Manhal PMRAM

Pertama: Hadis yang diriwayatkan daripada Imam Ali Abi Talib, an taranya:1.

( )( :
Maksudnya: Hadis yang di riw ayatkan oleh Hasan Ibn Muh am ad Ibn Ali da n saud aranya m Abdullah daripada bapanya (kedu anya): Baha wasanya Ali RA telah berk ata kepad a Ibn Abas: Sesungguhnya nabi SAW telah melaran g da ripada bernikah mut`ah dan mem kan dag ing keldai pada a ma sa perang Khaibar. (109 ) Hadith ini ban yak diriwayatkan deng an riwayat yang berbagai bentuk dalam kitab-kitab sunn ah. Hadith ini juga pada sem a riwayatnya menun jukkan secara nyata bahawa u Ra sulullah saw telah melarang bermut`ah da n mem kan a daging keldai pad a m sa perang Khaibar. Larang an ini a menun tut pengh araman kedu a-du anya sekali. Telah berkata at-Tarmizi selepas hadis ini di riwayatkan: Amalan ini berlaku dikalang an ilmuan pa ra sahabat nabi da n juga orang ramai. (110 ) 2.

: )(
109

Hadis riwayat dalam bab Larangan Rasulullah terhadap amalan Mut`ah, halaman akhir daripada kitab Nikah, hadis riwayat At-Tarmidzi dalam bab Perkara yang mengharamkan Mut`ahdan Hadis riwayat Baihaqi dalam sunan Kubro bab Nikah Mut`ah jilid 7 m/s 202. 110 Sahih Tarmidzi (bab perkara yang datang mengharamkan Mut`ah) jilid 3 m/s 429.

62

MUTAH

: . )(
Hadis ini menun jukkan secara jelas da n nyata bahawa mut`ah deng an bert em oh itu adalah diharuskan, akan p tetapi terikat deng an tem oh tiga hari tiga malam sahaja. p Sekiranya kedu a-du anya berminat un tuk menambah tempohnya selepas tam t tiga hari ianya deng an send iri a tertambah,sebaliknya kalu kedu a-du anya ingin bercerai maka ianya deng an secara segera berlaku perceraian kerana tam tnya tempoh. a Sesungguhnya perawi berasa sya k tentang khu susiah mut`ah, ada kah ianya semata-mata untuk sahabat ataupun umu m untuk seluruh um t islam. Terdapat riwayat al-Baihaqi a deng an lafaz: (

.)

Maksudnya: Sesungg uhnya dihalalkan pad a kami selaku sahabat SAW bermutah deng an perempu an selama tiga hari kemud ian ianya dilarang oleh SAW.(111 ) Dalam hadith, Ali Abi Talib telah menjelaskan dalam hadithnya tentang nabi saw y ang melarang mut`ah selepas didahului deng an keizinan melakukann ya. Denga n ini jadilah hukum mut`ah yang sebelum ini halal mansukh.(112 ) 3.

:
111 112

Hadith riwayat Baihaqi dalam sunan Kubro bab Nikah Mut`ah jilid 7 m/s 208. Fathul Bari jilid 19 m/s 207.

63


Projek Pustaka Alaf Azhari Manhal PMRAM

. : .
Maksudnya: Hadith riwayat Ali Abi Talib RA telah berkata: Rasulullah SA W melarang melakukan mut`ah, katanya: Sesungguhnya yang demukian itu bagi mereka yang ketiadaa n isteri-isteri, ianya di mansukhkan apakala diturunkan ayat-ayat tentang nikah, talak,edah dam mirath an tara suam i dan isteri. Hadith ini menun jukkan deng an jelas larang an melakukan mut`ah oleh Ra sulullah saw selepas mengh aruskannya pad a mereka yang tidak mempun yai isteri, kemud iann ya dinasakhkan da n seterusnya diharamkan selepas turun ayat-ayat tentang nikah, talak, eda h dan mirath diantara suam i dan isteri. 4.

: )( .
Maksudnya: Hadith riwayat Hasan dan Abdullah bin Muh am ad m daripada ayahn ya, bahawa sesung guhnya Ali Abi Talib RA telah berkata pad a Ibn Abba s: Sesungguhn ya aku meng etahu i Rasulullah SAW melaran g da ripada mem kan daging keldai da n mutah. a Hadith tersebu t merup akan dalil yang jelas terhadap pengh araman mut`ah dan dag ing Keldai. Sesung guhnya Ali Abi Talib meng khabarkan kepad a Abdu llah bin Abb as tentang

64

MUTAH pengh araman ini kerana dialah (Abdu llah bin Abb as) yang meng atakan ha rus da n halalnya mut`ah. Hadith yang pert am a menjelaskan larang an mut`ah pad a hari Khaibar, manakala hadith yang lain tidak tidak menentukan m sa yan g tert entu terhada p larang an kecuali a deng an kata (sesungg uhnya telah dimansukhkan) dan katan ya, Ketika m a diturunkan ayat-ayat tentang nikah, an talak, eda h da n mirath (sistem waris), ma ka (mu t`ah) pu n ternasakh. Ini menun jukkan larang an yan g memba wa kepada pengh araman terhada p nikah mut`ah bu at selama-lamanya. Hadith ini juga merup akan sekuat-kuat hu jah dalam mengh adapi Syi ah Imaiah untuk mengh aramkan mut`ah keran a ianya merup akan imam bagi imam-imam mereka, kata-katan ya merup akan hu jah ke atas mereka. Oleh itu adalah menjadi kewajipan bagi mereka beramal deng an katakatanya (mengharamkan mut`ah), oleh itu tiada ha k bagi mereka menolak riwayat yang datang daripada Ali Abi Talib ra deng an alasan hadith ini adalah diriwayatkan dikalang an ahli sunn ah. Sesungguhnya mut`ah itu adalah an tara hukumhu kum cabang amali yan g penting bagi semua muslim meng etahu inya selepas diyakini sahihnya riwayat hadis itu daripada para sahabat an taran ya Ali Abi Talib. Mu t`ah bukanlah termasuk di dalam perkara-perkara aqidah atau perkara-perkara usul yang memecah belahkan syiah daripada ahli sunn ah. Tiada seorang pun yang mahu meriwayatkan hadith ini kecuali deng an tujuan yang benar dan membetulkan riwayat, keran a mereka ad il lag i benar, sanggg up berkata bena r sekalipun menyalahi da n membelakang i m hab mereka. Bukanlah keran a mut`ah itu az an tara alasan da n sebab-sebab yang mendoro ng mereka melakukan pembohongan terhada p hadith keran a hanya semata-mata meyoko ng da n mem ena rkan m hab mereka. b az Kedua: Hadith melarang Mu t`ah yang di riwayatkan ketika pembu kaan Kota Mekah bu lan Ramadh an tahu n 8H. 1.

: )) :

65


Projek Pustaka Alaf Azhari Manhal PMRAM

.) )
Maksudnya: Hadith riwayat Rab i bin Sab rah daripada Sab rah bin Mabad, katanya: Bahawa pad a tahu n peristiwa pembu kaan kota Mekah, nabi SAW menyuruh para sahabatnya un tuk menikah mut`ah denga n wanita. Kata Sab rah bin Ma bad : Lalu bersama deng an seorang kawanku dari bani Sulaim, aku pergi berjalan-jalan. Kami bertemu deng an seorang wanita mud a daripad a Bani Am ir yang cukup menawan. Kami perlihatkan kepadan ya kain selimut yan g kami milli ki ma sing-ma sing. Ketika memandang orngn ya, ternyata ia lebih tertarik pada ku yang memang lebih mena wan daripad a kawan ku. Akan tetapi ketika memand ang kain selimut yang kami milik i, ternyata ia lebih tertarik pad a selimut milik kawanku yang memang lebih baik daripada selimutku, seterusnya ia minta supaya diberi tem oh sebentar p un tuk menentukan pilihan nya. Ternyata ia memilih aku da ripad a kawanku. Setelah tingg al bersamaku

66

MUTAH selama tiga hari, Rasulullah SAW kemud ian menyuruh aku menceraikann ya. (113 ) Hadith ini merup akan dalil yang jelas bahawa Rasulullah saw sesung guhnya perna h meng izinkan pad a para sahabat bermut`ah pad a tahu n pembu kaan Mekah, kemud ian mengh aramkann ya selepas tiga hari daripada perisr iwa tersebu t. Perintah dalam hadith itu adalah sematam ta ha rus, ianya menun jukkan baha wa mut`ah itu a diharamkan selepas dizinkan. Telah datang satu ibarat melalui riwayat di mana sebahagian pa ra sahabat perna h bermut`ah deng an hanya memberikan selimut pad a perempu an, kemud ian meninggalkann ya selepas tiga hari keran a diharamkan oleh nab i Muha mma d saw. Menakala berdasarkan kepad a riwayat hadith yang lain melalui Sab rah bin Mabad Al-Juh ayni ra iaitu:

, : . .
Maksudnya: Di cerit akan oleh Rabi bin Sab rah Al Juh ayni, baha wa ayahn ya perna h bercerita padanya, baha wasanya pernah bersamasama Rasulullah SA W . Bagind a bersabda : Waha i manu sia, sesung guhnya aku perna h meng izinkan kam u bermutah deng an wanita. Sesungguhnya Allah telah mengh aramkan perbu atan itu sehingg a hari kiamat. Sesiapa yan g ada di sisi nya wan ita mutah, maka
113

Hadith riwayat Muslim dalam kitab Nikah jilid 7 m/s 187 dengan syarah Nawawi.

67


Projek Pustaka Alaf Azhari Manhal PMRAM

bebask anlah ia da n jang an kami ambil sesuatu yang kamu berikan pad a mereka.(114 ) Hadith ini ban yak diriwayatkan deng an riwayat yang berbagai-bagai dalam kitab-kitab Sunn ah Ra sulullah saw.(115 ) 2.

: ) )
Maksudnya: Hadis riw ayat Salamah bin Al-Akwa daripad a ayahn ya, katanya: Rasulullah SAW telah memberi rukhsah (kemud ahan) bermutah deng an perempu an pada tah un Au thas selama tiga hari, kemud ian melarang daripada melakukann ya.) 116 ) Hadith ini menun jukkan deng an jelas Ra sulullah telah mengh aruskan nikan mut`ah pad a tahu n Authas kemud ian melarang nnya selepas tiga hari. Tahun Authas meliputi tahun pembu kaan Mekah keran a pembu kaan Mekah da n tah un Authas adalah perkara yang satu. Pembu kaan Mekah berlaku pada bulan Ramadhan dalam tahun kelapan hijrah, manakala hari Authas berlaku hari kesepu luh daripada bulan Syawal tahun yan g sama. Oleh itu maksud larang an mut`ah pad a hari pembu kaan Mekah adalah keran a masanya yan g hampir (masa pembu kaan Mekah da n Authas). Apabila berlaku larang an tersebu t boleh dikaitkan deng an m ana -m a tahu n an kedu anya, deng an demikian ianya dikatakan tahu n Authas bukannya hari Authas. (117 ) Ketiga: Hadith yang diriwayatkan melarang Mut`ah (diriwayatkan pad a hari peperang an Tabu k, bulan Rejab tahun 9H.

114 115

Hadis riwayat Muslim dalam kitab Nikah jilid 2 m/s 1025 dengan syarah Nawawi. Sunan An-Nasaie fi Tahrimil Mut`ah jilid 5 m/s 127. 116 Hadith riwayat Muslim dalam kitab Nikah jilid 7 m/s 184 dengan Syarah Nawawi. 117 An-Nawawi `ala Sahih Muslim jilid7 m/s 184 dan Sunan kubro Lil-Baihaqi jilid 47 m/s 204 dalam bab Nikah Mut`ah.

68

MUTAH

: : : .
Maksudnya: Hadith riwayat Abu Hurairah ra, telah berkata, Kami telah keluar bersama Rasulullah daripada perang Tabu k, lalu Rasulullah saw melihat beberap a orang perempu an sedang menang is. Ra sulullah bertanya, Apa yang berlaku , dikatakan mereka telah dimut`ahkan kemud ian diceraikan. Lalu Ra sulullah bersabda : Mu t`ah telah diharamkan atau dinasakhkan oleh nikah (s ebenar), talak, eda h dan mirath (si stem waris). (118 ) Hadith ini menun jukkan mut`ah telah diharamkan bu at selama-lamanya setelah dinasakhkan oleh nikah, talak, edah dan mirath. Hadis ini tidak menjelaskan mereka telah melakukan mut`ah pad a hari tersebu t, tetapi diihtimal (dijang ka) telah dilakukan pad a hari-hari berlalu. Kemud ian datanglah larang an da n pengh araman, tetapi ianya tidak tersebar, menyebab kan mut`ah ma sih diteruskan sebagai satu rukhsah. Dapatlah disi mpu lakan di sini larang an tersebu t adalah berhub ungkait deng an kem rah an Rasulullah a saw.(119 )

118

Hadith riwayat al-Baihaqi fi al-s-Sunan al-Kubro fi bab nikah al-mut`ah. Jilid: 7. Hal:207. Wa rawahu al-Hazimi fi al-`iktibar fi an-nasikh wa al-mansukh min al-athar. Hal:335 wa lafzi al-Baihqi. 119 Lihat Fathul Bari. Jilid:19.Hal:204 dan Nil al-Autar. Jilid: 6. Hal: 273.

69


Projek Pustaka Alaf Azhari Manhal PMRAM

Ke mpat: Hadith yang diriwayatkan melarang Mut`ah e (diriwayatkan pad a hari haji Wida, bulan Dzulhijjah .)tahun10 H

: : : : : : .
Maksudnya: Hadis riwayat Rab i bin Sab rah daripa da bapan ya, telah

07

MUTAH berkata: Kami telah keluar bersama Ra sulullah saw pad a haji wida. Lalu para sahabat berkata: Wahai Rasulullah! Sesung guhnya uzb ah amat bersang atan ke atas kami. Berkata Rasulullah saw: Bermut`ahlah kalian terhad ap perempu an-perempu an ini, lalu kami menemui mereka (perempuan). Mereka tidak menikah deng an kami kecuali kami tentukan tempoh tersebu t, lalu hal ini diadu kan kepada Rasulullah saw. Sab da Rasulullah saw: Jadikanlah antara kalian deng an mereka satu tem oh. Lalu aku dan p ana k pakcik ku pun keluar. Dia mempu nyai selimut aku pu n mempu nyai selimut, selimutnya lebih menarik berbanding deng an selimutku tetapi aku lebih mena wan (mud a) daripadanya. Lalu kami menemui seorang perempu an, dan (perempu an) berkata: Selimut deng an selimut, lalu aku kahwi ni perempu an tersebu t. Ianya berterusan sepanjang malam itu. Kemud ian bagind a bersabda : Waha i manu sia, sesung guhnya aku perna h meng izinkan kam u bermutah deng an wanita. Sesungguhnya Allah telah mengh aramkan perbu atan itu sehingg a hari kiamat. Sesiapa yan g ada di sisi nya wan ita mutah, maka bebask anlah ia da n janga n kami ambil sesuatu yang kam u berikan pad a mereka.(120 ) Hadith ini menun jukkan mut`ah tersebu t diharuskan kemud ian dilaran g meng amalkannya ketika haji wida. Sebahagian ulama meng atakan: Dalam hadis ini berlaku waham dalam riwayat, mereka meng atakan hadis ini berlaku
120

Hadith riwayat Ibn Majah fi sunanihi fi bab an-nahi `an nikah al-mut`ah. Jilid:1. Hal: 631 dan hadis riwayat al-Baihaqi fi al-s-Sunan al-Kubro fi bab nikah al-mut`ah. Jilid:7.Hal: 203.

71


Projek Pustaka Alaf Azhari Manhal PMRAM

pad a ketika pembu kaan Mekah da n bukann ya ketika haji wida. Manakala sem a riwayat-riwayat yang lain lebih u tertumpu kepad a hadis riwayat Ibn Sab rah , yang meng atakan ianya berlaku ketika pembu kaan Mekah. Sebagaimana yang telah kita sebu t sebelum ini, sememangn ya riwayat yang meng atakan larang an berlaku ketika pembu kaa n Mekah adalah lebih ma syhur dan lebih sah ih, (121 ) keran a adalah satu perkara yang mustahil para sahabat meng adu kepad a Ra sulullah saw akan masalah `uzbah (ketiadaan isteri) ketika ha ji wida, sedangkan mereka melakukan haji tersebu t bererta deng an isteri-is teri mereka. Ataupu n mereka boleh melakukan nikah di Mekah kerana keadaa n mereka tidaklah serupa ketika dalam peperang anpeperang an yan g lalu. Kemung kinan juga Ra sulullah saw telah mengh aramkan mut`ah itu ketika haji wida keran a suasana yang sesuai iaitu berlaku perhimpun an orang ramai supaya membolehkan Ra sulullah meng mumkan secara berkesan. Denga n ini tidak lag i berterusan sya k halalnya mut`ah. Manakala dalam peperang an diulang i larang an-larang an ini keran a keban yakan pendu duk kota Mekah ketika itu meng amalkan nikah mut`ah.(122 ). Semu a ini tidaklah bertentangan deng an ap a yang telah sab it pengh arusannya da n pengh aramann ya sebelum ini, iaitu harusnya kerana tun tutan dh arurat da n ha ram ya keran a hilang tun tutan n tersebu t, sehingga lah sempu rna pengh aramann ya yang terakhir ketika haji wida.(123 )

Kelima:

:
121

Lihat Sunan al-Kubro (bab nikah al-mut`ah). Jilid: 7. Hal: 203 dan Fathul Bari. Jilid: 19. Hal: 205. 122 Lihat Tafsir al-Qurthubi. Jilid: 5. Hal: 131-132, Nil al-Autar. Jilid:6 Hal: 273-274 dan Fathul Bari. Jilid: 19. Hal: 204. 123 Al-Muhli. Jilid: 9.Hal: 520.

72

MUTAH

.
Maksudnya: Hadith riw ayat Nafi daripada Ibn Uma r, telah berkata: Ti dak diha lalkan seorang lelaki menikahi perempu an kecuali deng an cara islam, deng an maha rnya, lelaki mewarisi nya(suam i) dan perempu an mewarisi nya(is teri), tidak dihu kum deng an tem oh yan g tertentu,lalu p mati salah satu daripadanya tidak boleh waris mewarisi.(124 ) Hadith tersebu t merup akan dalil yang jelas, bahawa seseorang lelaki diharamkan menikahi atau meng ahwini perempu an kecuali deng an perkahwinan yan g dianjurkan oleh islam, iaitu nikah yang berlaku padan ya m aha r, warismewarisi. Bukanlah termasuk dalam nikah islam yan g di tentukan tempohnya yang tert entu, apabila meninggal salah satu daripada kedu anya tidak berlaku waris-mewarisi, sebaliknya ia merup akan nikah yan g telah dilarang oleh Ra sulullah saw iaitu nikah mut`ah.

124

Hadith riwayat al-baihaqi fi Sunan al-Kubro fi bab nikah al-mut`ah. Jilid: 7. Hal: 207.

73


Projek Pustaka Alaf Azhari Manhal PMRAM

RIWAYAT-RIWAYA T YANG DISANDARKAN KEPADA UMAR AL-KHATAB TERHADAP LARANGAN AMALAN MUT`AH. 1.

: : .
Maksudnya: Hadith yang diriwayatkan daripada Muha mmad bin Khalaf Al-Asqalani daripada Firyani daripada Aba n bin Ab i Hazim daripada Ab i Ba kar bin Hafs daripada Ibn Uma r katanya: Ketikamana Umar dilan tik menjadi Khalifah, lalu

74

MUTAH berkhu tbah di had apan orang ramai, katanya: Sesungguhnya Rasulullah SAW telah meng izinkan kepad a kita akan mutah sebanyak tiga hari, kemud ian mengh aramkann ya. Demi Allah tidaklah aku meng etahui seseorang itu bermutah sedang kan ia Muh san kecuali direjam deng an batu, melainkan didatangkan padaku empat orng saksi yang menyaksikan baha wa Rasulullah meng halalkan mutah selepas menh aramkann ya. (125 ) Hadith ini menun jukkan secara terang da n jelas, baha wa Uma r Ibn Al-Khatab telah bersandarkan pada keizinan mut`ah selama tiga hari pad a hari-hari pad a zaman Ra sulullah saw kemud ian ia juga bersand ar pada pegh aramannya juga daripada Ra sulullah saw. Oleh yang demiki an keizinan melakukan mutah serta ha ram ya adalah n kedu a-du anya datang daripada Ra sulullah saw. Syaidina Umar Al-Khatab memberi am ran kepad a sesiapa yang a melakukan nikah m tah sedangkan ia muh san ma ka u hu kumannya ialah direjam deng an ba tu, keran a melakukan mut`ah yan g telah pun diharamkan oleh Ra sulullah bererti melakukan perbu atan zina, kecuali datang em t orang saksi pa yang bersaksi baha wa Ra sulullah SAW mengh alalkann ya selepas diharamkan. Denga n ini pengh arusan da n pengh araman mut`ah kedu a-du anya datang daripada Ra sulullah saw, manakala sebahagian pa ra sahabat m sih mengh alalkan mut`ah a sehingga lah tiba zam an Khalifah Uma r al-Khatab. Keadaa n ini berlaku keran a mereka tidak beramal deng an nasakh dan tahrim, setelah mend eng ar larang an daripada Uma r alKhatab, lalu pa ra sahabat beramal deng an nasakh da n berkata deng an pengh aramann ya.(126 ) Dalam riwayat-riwayat lain peng haraman mut`ah itu disandarkan kepad a U ma r al-Khatab sendiri tanp a disandarkan kepad a kitab da n as-sunah. Ma ksudn ya Umarlah yang menjelaskann ya atau melaksanakannya (larang an
125

Hadith riwayat Ibn Majah dalam sunannya, bab Larangan terhadap amalan Mut`ah jilid 1 m/s 631 126 Lihat Zadul al-Mu`ad. Jilid: 2. Hal: 205, Nil al-Autar. Jilid: 6. Hal:269 dan Syarh an-Nawawi `ala Sahih Muslim. Jilid: 7. Hal:183.

75


Projek Pustaka Alaf Azhari Manhal PMRAM

mut`ah). Ini terjadi keran a ulama akan menyandarkan hu kum samada haram atau pun harus kepad a orang menjelaskan da n melaksanakannya, sebagai contoh: Orang meng atakan Abu hanifah mengh aruskan begini.., manakala Imam Syafie mengh aramkan sedemikian da n sebagainya. Bukanlah bermaksud hukum syarak itu datang daripada diri mereka sendiri, tetapi sebaliknya merekalah yan g menerang dan menjelaskan hukum tersebu t berdasarkan dalil-dalil.(127 ) 2.

: : .
Maksudnya: Hadith riwayat daripada Salim bin Abdu llah daripada bap anya daripada Uma r al-Khatab ra, telah berkata, Umar telah naik ke minba r lalu bertahmid da n memuji Allah swt, kemud ian berkata, Apa lagi yang lelaki mahu bernikah denga n mut`ah ini, sesung guhnya Rasulullah saw telah melarang nya, tidaklah aku mend atang i seseorang itu (yang meng amalkan mut`ah) kecuali aku merejamnya deng an batu.(128 ) Hadith ini samalah seperti hadith-hadith yang telah lalu menun jukkan deng an jelas, Uma r Al-Khatab telah mengh aramkan mut`ah setelah meng etahu i larang an daripada Ra sulullah saw. 3.
127 128

Lihat Tafsir al-Manar. Jilid 5. Hal: 13. Hadis riwayat Baihaqi dalam sunan, bab Nikah Mut`ah jilid 7 m/s 207.

76

MUTAH

: : .
Maksudnya: Hadith riwayat daripada Ibn Abbas: Baha wasanya Uma r Ibn alKhatab telah melaran g daripada melakukan mut`ah terhadap perempu an. Katanya lagi: Sesungguhn ya Allah mengha lalkann ya pad a zaman Ra sulullah saw kerana perempu an ketika itu bilanga nnya sedikit, kemud ian selepas itu ianya diharamkan ke atas mereka. Aku tidak mampu meng atakan seseorang itu boleh melakukan mut`ah kerana hu kumannya dihalalkan . (129 ) 4.

: : :

129

Hadis riwayat Dar Qatnie dalam sunannya jilid 3 m/s 208-209.

77


Projek Pustaka Alaf Azhari Manhal PMRAM

.
Maksudnya: Hadis riw ayat daripada `Asim bin Nadh rah telah berkata, Ketika aku berad a di samp ing Jabir bin Abdu llah ra, lalu ia didatangi seseor ang , lalu berkata, Ibn Abb as dan Ibn Zuba ir berselisih pend apat tentang kedua -dua mut`ah (mut`ah denga n perempu an da n mut`ah haji). Berkata Jabir, Kami telah melakukann ya pad a zaman Rasulullah saw kemud ian kami dilarang oleh Uma r al-Khatab ra. Selepas itu kami tidak mengu lang i lagi.(130 ) Hadith ini menun jukkan baha wa semu a sahabat perna h melakukan mut`ah pad a zama n Ra sulullah saw beserta deng an mut`ah haji, berdasarkan dalil kata-kata Jabir (kami perna h melakukan kedu a-du anya). Selepas itu mereka meninggalkann ya deng an da lil, katan ya (ma ka selepas itu kami tidak mengu lang i daripada melakukan kedu a-du anya). (131 ) Kesimpu lan yang kita dapati di sini ialah, larang an tersebu t berlaku pad a m sa Khalifah Uma r al-Khatab. a

5.

: : : . :
130 131

Hadis riwayat Baihaqi dalam sunan, bab Nikah Mut`ah jilid 7.Hal: 207. Lihat Fathul Bari. Jilid:19. Hal:209.

78

MUTAH

: . .
Maksudnya: (132 ) Hadith ini menun jukkan secara zahir Uma r al-Khatablah yang melarang melakukan mut`ah terhad ap perempu an da n mut`ah haji. Sesungguhnya Uma r al-Khatab akan menjatuh kan hu kuman rejam deng an batu terhad ap m ana -m a lelaki yang an akan mengah wi ni perempu an sedang kan lelaki tersebu t berad a dalam keadaa n muh san. Ini adalah larang an daripada Uma r al-Khatab terhadap amalan mut`ah terhad ap perempu an selaras deng an larang an Rasulullah saw. Maka oleh itu jadilah mut`ah tersebu t ha ram bu at selamalamanya. Manakala larang an Uma r alKhatab terhad ap mut`ah haji tidaklah didahului deng an larang an daripada Rasulullah saw, oleh yan g demikian kata-kata (larang an mut`ah ketika ha ji) boleh diihtima l sebagai al132

Hadis riwayat Baihaqi dalam sunanKubro, bab Nikah Mut`ah" jilid 7. Hal: 206 dan Imam Ahmad dalam Musnad jilid 2 .Hal: 312-313.

79


Projek Pustaka Alaf Azhari Manhal PMRAM

karahiatul at-tanzihiyah (ma kruh tanzih) yang tidak bermakna ha ram . (133 )

6.

: : .
Maksudnya: Hadis riw ayat Nafi daripada Abdu llah Ibn Uma r RA : Sesungguhnya telah bertanya tentang bermutah deng an perempu an, kata Ibn Umar: haram, sesung guhnya Umar Ibn Al-Khatab RA sekir anya meng etahui seseorang melakukan mutah nesc aya direjamnya deng an batu. Hadith ini menun jukk an baha wa mut`ah itu haram, sehingg a U ma r Al-Khatab sekiranya mend apati orang yang bermut`ah deng an perempu an selepas pengh aramannya, penzina muh san itu akan direjam deng an batu. 7.

: :
133

Lihat Sunan al-Kubro lil-Baihaqi. Jilid: 7. Hal: 206.

80

MUTAH

: .
Maksudnya: Hadis riw ayat Ibn Syihab bin Urw ah bin Al-Zub air: Baha wa Khulah binti Hakim telah menemui Uma r Ibn Al-Khatab, lalu berkata: Sesungguhnya Rabiah bin Uma iyah telah bermutah deng an seorang wanita sehingg a hamil. Lalu Uma r Al-Khatab keluar dalam keadaa n gementar, lalu berkata: Inilah dia mut`ah, sekiranya aku bertemu deng ann ya pasti aku merejamnya.(134 ) Hadis ini menun jukkan, ketika man a Uma r Al-Khatab meng etahu i baha wa Rab i`ah bin telah Uma iyah bermut`ah denga n seorang perempu an sehingga meng andung, menyebab kan Uma r gementar da n keluar dalam keadaa n ma rah lalu berk ata : Inilah dia pada h mut`ah (nikah yang diha ram kan), sesungg uhnya peng amal mut`ah pa tut direjam sekir anya muh san. Hadith ini (larang an bermutah) disand arkan kepada Uma r Al-Khatab pad a zam an khu lafanya. Seteng ah pend apat meng atakan baha wa Uma r Al-Khatab menyandarkan larang an tersebu t kepad a Ra sulullah saw, sebagaimana katanya: Sesunggu hnya Rasulullah saw meng izinkan un tuk kita bermut`ah seban yak tiga kali kemud ian mengh aramkann ya, da n katanya lagi: Sentiasalah orang orang lelaki bernikah mut`ah, sesungg uhnya sawtelah pun melarang melakukan mut`ah. Uma r Al-Khatab menyandarkan larang an bermut`ah dalam kedua -du a hadis di atas kepad a Ra sulullah saw, berm kna hadis ini me liputi hadis-hadis yan g disand arkan a kepad a Uma r Al-Khatab. Ini bererti larang an melakukan mut`ah itu terdapa t dalam semua hadis serta muafaqahnya (setujun ya) para sahabat terhada p larang an Uma r Al-Khatab beserta tind akan Abdu lllah Ibnu Abb as menarik balik kata134

Hadis riwayat Malik dalam Muwata bab Nikah Mut`ah daripada Kitab Mut`ah jilid 2 m/s 542, hadis riwayat Baihaqi dalam sunan, bab Nikah Mut`ah jilid 7 m/s 206 dan Muntakhab katrul `Ummal fi sunanil `Aqwal wal `af`al bihamisy al-musnad jilid 6 m/s 404.

81


Projek Pustaka Alaf Azhari Manhal PMRAM

katanya yan g mengh aruskan mutah, keran a sekiranya mut`ah diharuskan nesc aya mereka tidak meningg alkannya dan juga mereka tidak menerima (tidak akur) larang an daripada Al-Khatab.(135 )

135

Al-Ahwal As-Syakhsiyah, Dirasah li-ahkamil usrati wama yajri wama `alaihil `amal bi-qawaninil ahwailis syakhsiyah: Dr. Abdul Fatah muhammed Nujar, Dekan bahagian Feqh, Kuliah Syariah dan Undang-undang, Tanta 1996

82

MUTAH

PEMBATALAN (PENARIKAN SEMULA KATA-KATA) IBNU ABBAS TENTANG RIWAYA TNYA YANG MENGHARUSKAN AMALAN MUT`AH. 1.

: ( ).. : .
Maksudnya: Hadis yang diriwayatkan daripada Ibn Aba s RA , telah berkata: Sesungguhnya adalah nikah Mut`ah pad a awal Islam itu, seorang lelaki datang ke sebu ah negeri yang tidak mempun yai kenalan di sana , lalu berkahwin denga n seorang perempu an deng an sekada r belanja yang dipatutkan selama man a ia bermukim disana , ma ka perempuan itu dijadikan sebaga i pemelihara hartanya, memberri persediaa n pad a makandan minu m, membasuh pakaian dan sebagainya. Demiki anlah berlaku pada awal islam sehingg a turun ayat yang maksudnya : Melainkan

83


Projek Pustaka Alaf Azhari Manhal PMRAM

kepada is te ri n ya atau kepada kepun yaa n tangan kanannya (sahaya perempuan).(136 ) Kata Ibn Abas semua faraj selain daripada itu adalah haram.(137 ) Hadis ini deng an jelas menun jukk an rukhsah terhadap mut`ah berlaku dipering kat permulaa n islam disebabkan tekana n `uzbah (ketiadaa n isteri) ketika dalam musafir. Kemud ian ianya diharamkan selepas itu apabila turun ayat, firman Allah:


Maksudnya: Me lainkan kepada isterinya atau kepad a kepun yaan tang an kanann ya (sahaya perempu an).(138 ) Ibn Abbas telah mengh aramkannya setekah yan g mana sebelum ini beliau mengh alalkannya, iaitu setelah meng etahu i terhad ap larang an daripada Ra sulullah saw. Ini jelas sebagaimana katan ya, semua faraj selain daripada itu adalah haram.(139 ) 2.

: ( : )
136 137

Surah Al-Mukminun ayat 5-7 dan Surah Al-Ma`arij ayat 29-31. Hadis riwayat Tarmidzi dalam bab Perkara yang datang mengharamkan Nikah Mut`ah jilid 3 m/s 429-430. 138 Surah Al-Mukminun ayat 5-7 dan Surah Al-Ma`arij ayat 29-31. 139 Hadis riwayat Tarmidzi dalam bab Perkara yang datang mengharamkan Nikah Mut`ah jilid 3 m/s 429-430.

84

MUTAH

( ) . ( )
Maksudnya: Hadis yang diriwayatkan daripada Ibn Aba s RA , telah berkata: Sesungguhnya adalah nikah Mutah pad a awal Islam itu, mereka membaca ayat yang bermaksud:Seorang lelaki datang ke sebua h negeri yang tidak mempu nyai kenalan di sana , lalu berkahwin deng an seorang perempu an deng an sekada r belanja yang dipatutkan selama man a ia bermukim disana , ma ka perempu an itu dijadikan sebaga i pemelihara hartanya, memberi persediaa n pad a ma kan dan minu m, membasuh pakaian dan sebagainya. Sehing galah turun ayat yang bermaksud:Diharamkan bagi kamu (m gahw ni) ibu kamu. ,(140 ) en i ma ka Allah menasakhkan ayat yang pertama da n mengh aramkan mutah lalu membenarkan ayat Quran yang ma ksudnya: Melai nkan kepada isteri n ya atau kepada kepun yaa n tangan kanannya (sahaya perem puan). Kata Ibn Aba s semua faraj selain daripa da itu adalah haram.(141 ) Hadis ini seperti hadis-hadis yang lain, menun jukkan secara zahir ha rus da n halalnya nikah mut`ah pada
140 141

Surah An-Nisa ayat 23. Hadis riwayat Baihaqi dalam sunan Kubro jilid 7 m/s 205 bab NikahMut`ah.

85


Projek Pustaka Alaf Azhari Manhal PMRAM

permulaa n islam ketika bermusafir da n dalam keadaa n bujang. Apabila seorang lelaki belum beristeri datang ke sebu ah negeri, dibolehkan baginya berkahwin secara mut`ah terhadap perempu an selama m a ia bermukim un tuk an memelihara urusan peribadinya. Sehingga lah Allah menu run kan ayat yan g mengh aramkannya, firman Allah yang bermaksud: Melainkan kepad a isterinya atau kepada kepun yaan tang an kanann ya. Abdullah bin Abbas mengh aramkan mutah tersebu t deng an katan ya: semua faraj selain daripa da itu adalah haram selepas terdapat kata-kata yan g meng halalknn ya. Manakala maksud lafaz Abadu llah Ibn Abb as (Sesungguhn ya adalah nikah mut`ah pad a awal islam) di dalam hadis, bermaksud selepas hijrah, iaitu ketika um t islam sibu k a deng an peperang an da n jihad fisabilillah ta`ala. Lafaz hadis tersebu t bu kanlah bermaksud fatrah yang telah berlalu itu m kna nya sebelum hijrah. Penarikan semula Ibn Abb as a terhad ap riwayat-riwayatnya yan g meng atakan ha rus mut`ah dan meng atakan ha ram nya adalah selepas hijrah bu kan sebelumnya. 3.

: .
Maksudnya: Daripad a Said bin Jub air daripada Ibn Abb as, sesungguhnya telah berkata tentang nikah mutah: Haram, seperti bangkai, da rah da n daging khinz ir. (142 ) Hadis ini juga diriwayatkan daripada Al-Qasim bin AlWalid daripada Ibn Abb as. Had is di atas merup akan dalil yang jelas da n nyata terhad ap pengh araman nikah mut`ah sebagaimana ha ramnya bang kai, da rah da n dag ing khinzir (babi). Hadith ini menun jukkan penarikan semula oleh ibn Abb as terhada p kata-katan ya yang mengh alalkan mut`ah. 4.
142

Hadis riwayat Baihaqi dalam sunan Kubro jilid 7 m/s 205 bab NikahMut`ah.

86

MUTAH

: : : :
Maksudnya:(143 ) Hadis ini juga diriwayatkan daripada Abi Khalid daripada AlMinh al.(144 ) Hadis ini samalah seperti hadis-hadis yang terdahu lu, menun jukkan secara jelas da n nyata baha w sesungg uhn ya a Ibnu Abb as m ngingk ar i terhad ap or ang -or ang yang e menaqalkan (meriwayatkan) kata-katan ya yang mengh alalkan mutah, Ibnu Abbas meng atakan ia tidak pernah memberi fatwa meng halalkann ya, yang dikehenda ki nya ialah mut`ah itu telah diharamkan sebagaimana ha ramnya bang kai, da rah da n dag ing khinzir (babi). Terdapat ban yak riwayat yan g meng atakan Ibn u Abb as menarik balik kata-katan ya mengh alalkan mut`ah, an taranya Muh amm ad bin Khalaf yan g terkenal di Waki, Al Khu tabi, Abu Uwanah da n sebagainya. Mereka
143

Hadis riwayat Al-Hazami dalam `Iktibari fin Nasikh wal mansukh minal athar m/s 331wa lafzu lahu, Hadis riwayat Baihaqi dalam sunan Kubro jilid 7 m/s 205 bab Nikah Mut`ah. 144 Hadis riwayat Baihaqi dalam sunan Kubro jilid 7 m/s 205 bab Nikah Mut`ah.

87


Projek Pustaka Alaf Azhari Manhal PMRAM

meriwayatkann ya daripada Said bin Jub air seperti mana riwayat-riwayat yanh lalu.(145 ) Berkata Tarmizi: Deng an ini sabitlah penarikan semula Ibn Abba s tentang kata-kata mengha lalkan mutah kepad a kata-kata mengh aramkannya selepas meng etahu i larang an daripada Ra sulullah SAW . Kebanyakan ahli ilmu yang mengh aramkan mut`ah, iaitu seperti kata Al-Thau ri, Ibn Muba rak, Imam Syafie, Imam Ahma d bin Hanba l dan Ishak. Denga n penarikan Ibn Abba s terhad ap kata-kata yang mengh arusk an mut`ah ma ka ijmak send iri nya terpakai.(146 ) Berkata Ibnu Qayyi m: Ibn Ab bas mengh arusk an mut`ah adalah keran a berad a dalam keadaan terpaksa (dha rurat), seperti man a bang kai dan darah boleh diharusk an keran a takut pad a berlaku musyaqqah (kepa yah an). Apabila bebas daripad a sebarang perkara-perkara yan g membawa daripada dha rurat, lalu Ibnu Ab bas menarik semula fatwanya (harusnya mut`ah).(147 ) Berkata Al-Khatabi: Ibnu Ab bas mengg unakan kaedah qias, di man a ia menyerup akan or ang yang ama t berhajat kepad a perempu an (keran a dalam keadaa n bujang) deng an or an g yan g ama t berhajat kepad a ma kana n un tuk memenuh i tun tutan jiwa keran a tanp a ma kana n manu sia akan binasa (ma ti). Walaub agaimana pun tun tutan dalam keadaa n bu jang adalah un tuk syah wat, boleh di atasi deng an pua sa atau melalui rawatan, ma ka ianya tidak termasuk dalam keadaa n dha rurat seperti keadaa nya orang y ang berhajat kepada ma kan an. Oleh itu penyerup aan ini tidaklah sahih (t idak betul).(148 ) Antara ulama-ulama yan g mengh aruskan mut`ah ialah Ibnu Juraih seor ang Ul ama Feqah di Mekah yan g berkata mengh alalkanya seban yak sembilan belas kali. Sabitlah (tetaplah) penarikan semula kata-katan ya daripada mengh aruskan mut`ah di Basr ah, deng an katan ya: Kalian saksik anlah sesung guhnya aku telah membatalkan kata-kata yang mengha lalkan mut`ah.(149 )
145

Hadis riwayat Baihaqi dalam sunan Kubro jilid 7 m/s 205 bab Nikah Mut`ahdan Ma`alimus Sunan Lil-Khatabi jilid 3 m/s 190. 146 Sahih Tarmidzi dalam bab Perkara yang datang mengharamkan Mut`ah jilid 3 m/s 429 430, Syarah Nawawi terhadap Sahih muslim jilid 7 m/s 181 dan Tafsir Fathul Qadir Lis-Sawkani jilid 1m/s 41. 147 Zadul Mua`ad jilid 2 m/s 22. 148 Al-Hazami fil `Iktibar fin Nasikh wal Mansukh minal Athar, hal 336 dan Ma`alimus Sunan Lil-Khatabi, jilid 3 hal 190. 149 Fathul Bari, jilid 19 hal 717 dan Nilul Autar, jilid 6 hal 271.

88

MUTAH IJMAK PARA `ULAMA DALAM MENGHARAMKAN AMALAN MUT`AH. Kebanyakan pa ra ulama bersepakat dalam mengh aramkan amalan mut`ah, anataranya;1. Be rkata Ibn Hajar: Telah berlaku persepakatan dalam semua hadith yang diriw ayatkan baha wasan ya zam n mut`ah itu tidak a berpanjangan, sesungguhnya telah diharamkan. Telah sepakat sem a u mengh aramkann ya kecuali dikalang an rawafidh. (150 ) 2. Be rkata Al-Sy aukani: Sesungguhnya ulama telah sepakat mengh aramkannya, harusnya mutah tidaklah berkekalan kecuali golongangolo ngan Ra wafidh yang tidak memakai ijma k serta pend apat mereka bertentang an deng an kitab,sunnah da n um t islam a seluruhn ya.(151 ) 3. Be rkata Qadhi `Uyy ad: Pad a permulaa nnya mutah memang diharuskan, kemud ian berlaku ijma k semua ulama untuk mengh aramkann ya kecuali golo ngan -golo ngan Ra wafidh yang merujuk kepada riwayat-riwayat Ibn Abb as tentang kata-kata mengh aruskannya. Sedang kan Ijmak telah pu n mengh aramkann ya sekarang .(152 ) 4. Be kata Ibn Mun zir: Nik ah mut`ah sememangnya diharuskan pad a pering kat permulaa n islam. Aku tidak meng etahu i seorang pun yang mengh arusknnya pad a hari ini kecuali sebahagian golongan Ra wafidh. Kata-kata yan g bertentangan deng an kitab Allah dan sunn ah Ra sulullah saw tidak akan berm kna . (153 ) a 5. Be rkata Al-Maziri: Telah sabit berlakun ya nikah mut`ah pad a permulaa n islam kemud ian dinasakhkan deng an hadith-hadith yang sahih dan berlaku ijma k ulama mengh aramkannya, pengh araman ini
150 151

Fathul Bari, jilid 19 hal 208. Fathul Bari, jilid 19 hal 207, Nilul Autar, jilid 6 hal 271, Subulul Jazar Lis- Shawkani jilid 2hal 268 dan Nawawi syarh Sahih Muslim, jilid 7 hal 181. 152 As-sabilul Jarrar al-Mutaddafaq `ala Hadaikil Azhar Lis-Sawkani jilid 2 m/s 268. 153 Fathul Bari, jilid 19 hal 207, Nilul Autar, jilid 6 hal 271, Subulul Jazar Lis- Shawkani jilid 2hal 268

89


Projek Pustaka Alaf Azhari Manhal PMRAM

tidak ditentang kecuali golo ngan -golo ngan yang suka mereka hadith untuk mengha rusknnya sedangkan telah pu n mansukh. Hujah mereka ini tidak boleh diterima.(154 ) 6. Be rkata Ibn Batt al: Pa ra Ul ama telah ijma k sekiranya berlaku mut`ah zaman sekarang ianya terbatal, samaa da belum berlaku persetubu han ataupun selepas berlaku. (155 ) 7. Be rkata Al-Khatabi: Pengh araman mut`ah telah pun disepakati kecuali sebahagian daripada golong an Syiah, oleh itu tidak sah merujuk kepad a pelbagai dalil- dalil mereka yang bersumberkan kepad a Syaidina Ali r.a dan Ahlul Ba it kerana telah jelas ianya telah dimansukhkan.(156 ) 8. Be rkata Al-Qu rthu bi: Jumhu r sahabat,Tabiee n da n salafus soleh berkata: sesung guhnya mut`ah ha ram , keran a ayat yang mengh arusknnya telah dimansukhkan. (157 ) 9. Be rkata Abu Jaa far Ibn Muh am ad (Imam yang m keenam dikala nga n Sy iah Imamiah): ketika m a ditanya tentang amalan mut`ah: Ianya zina itu an send iri.(158 ) 10. Be rkata Imam Malik: Ijmak telah menetap kan Mu t`ah telah diharamkan kerana kebu rukannya, ijma k ini tidak mend apat tentang an kecuali satu golo ng an dikalang an orang -orang yang suka merekareka. Hadis yang diriwayatkan oleh Ibn Abb as un tuk mengh aruskan Mu t`ah telah ditariknya semula (telah dibatalkann ya send iri).(159 ) 11. Be rkata Akmaludd in Muh amm ad Ibn Mahmud Al-Babarti: (Ul ama bagi ma zhab Hana fi) : Harusnya mut`ah telah disepakati pad a awal islam, kemud ian zahirlah hadith-hadith yang menasakhkan da n mengh aramkannya yang diriwayatkan oleh pa ra sahabat. Sesungguhnya para sahabat telah sepakat tentang nasakhn ya mutah pad a zaman
154 155

Nawawi syarh Sahih Muslim, jilid 7 hal 179. Fathul Bari, jilid 19 hal 207. 156 Nilul Autar jilid 6 271 dan Fathul Bari jilid 19 m/s 207 dan Subulul Jarar Lil- Sawkani jilid 2 hal 268. 157 Tafsir Qurthubi jilid 5 hal 133. 158 Fathul Bari jilid 19 hal 207. 159 Hasyiatud Dasuki jilid 2 hal 239.

90

MUTAH Ra sulullah saw, ianya dinasakhkan deng an hadis, lalu lahirlah ijma k tentang nasakh ini kerana menasakhkan kitab dan sunn ah tidak sah deng an ijma k semata-mata. Tetapi selepas Ibn Abbas menarik balik (membatalkan) hadis yang diriw ayatkannya ma ka deng an sendiri nya ijma k terpakai.(160 ) 12. Be rkata Abu Hatim Al-Basiti: Mu t`ah itu telah diharamkan pad a pering kat permulaa n islam sebelum Ra sulullah meng haruskann ya ketikamana ditanya oleh pa ra sahabat: Bolehkah mereka melakukan penga sian (kemb iri) , kalau tidak sedemikian m ka tidaklah a ad a m knan ya soalan mereka. Ra sulullah melarang mereka a daripada melakukan kemb iri sebaliknya meng izinkan mut`ah semasa dalam peperang an, kemud ian melarangn ya pada tahun Khaibar, kemud ian mengizinkannya pad a pembu kaa n Mekah seterusnya mutah diharamkan selepas tiga tahu n sehingg a ke hari kiamat.(161 )

13. Be rkata Ibnu Rusyd: Sesungguhnya peng haraman mut`ah adalah hadis mutawatir, walaub agaimana pun telah menjadi waktu satu khilaf tentang waktu da n tem t pengh aramannya.(162 ) pa 14. Be rkata Imam Sy afi`e : Aku tidak meng etahu i sesuatu perkara dalam islam yang dihalalkan kemud ian diharamkan da n dihalalkan kemud ian diharamkan selain mut`ah.(163 ) 15. Be rkata Sye ikh Muh ammm ad Hamid: Zahir pengh aramannya adalah dua kali: Adap un mut`ah halal sebelum perang Khaibar kemud ian diharamkan ketika perang Khaibar da n kemud ian diharuskan ketika pembu kaan Mekah selama tiga hari, kemud ian diharamkan selepas itu bua t selama-lamanya.(164 ) Mu t`ah sememangnya diharuskan pad a pering kat permulaa n islam berdasarkan sebab-sebab tertentu sebagaiman yang tersebu t di dalam hadis. Mu t`ah diharuskan bu kan kerana un tuk keseronokan semata-mata, tetapi kerana berad a dalam mu safir dan peperang an. Untuk
160 161 162 163 164

Hasyiatul `Inayah `alal Hidayah jilid 2 hal 385. Tafsir Qurthubi hal 130. Ibid. Lihat Zadul Mu`ad jilid 4 hal 8. Fathhul Bari, jilid 9 hal 21.

91


Projek Pustaka Alaf Azhari Manhal PMRAM

itu ianya diharamkan lebih dari sekali kemud ian diharuskan pada waktu-waktu yang berlainan, sehingga lah sempu rna pengh aramann ya sehingga ke hari kiamat ketika nabi melakukan haji wida. Pengh araman ini tidak mend apat tentangan daripada ulama Fuq aha kecuali sebahagian daripada golo ngan Syiah.(165 ) 13.Berkata Imam Muh am ad Abd uh : m Ada pun pemberian rukhsah itu adalah keran a berad a dalam keadaa n dh arurat bagi meng elakan daripada kepa yah an dan menjauh kan diri daripada terjebak dalam perzinaa n. Berjauh an deng an isteri merup akan dh arurat yang paling ring an keran a bersekedudu kan an tara lelaki da n perempu an tanp a sebarang aqa d sementara adalah lebih hampir kepada perbu atan zina. Oleh itu mut`ah lebih menyerup ai satu tolak ansur (t adarruj) untuk meng elakkan daripada berlakun ya zina sebagaimana yang berlaku deng an peng haraman arak kerana kedua -du a perbu atan ini berleluasa di zaman Jahiliyah. (166 ) 14. Be rkata Al-Sy arani: Ul ama telah ijma k baha wa nikah itu telah terbatal tanp a sebarang khilaf, pembatalan ini tidak ditentang kecuali golo ngan Syi ah yan g meng ikut hadis riwayat daripada Ibn Abb as.(167 ) DALIL BERDASARKAN AQAL MENGHARAMKAN AMALAN MUT`AH a. Dari segi aqal: Perkahwinan telah disyarakan dalam keadaa n yang berkekalan semata-mata untuk mencapai tujuan da n matlamat masyarakat, seperti ketenang an jiwa, pejagaa n ana k-ana k da n pem entukan keluarga yang b hormani. Semu a ciri-ci ri yang tersebu t di atas tidak terdap at pada nikah mut`ah, keran a pad a nikah mut`ah hanyalah un tuk mem skan ha wa na fsu syahwat sahaja dalam jang ka masa ua yang sementara, ianya tidak ub ah seperti perbu atan zina. Kalau meng ikut logik aqal tidak ad a faedahn ya
165

An-Nawawi `ala Sahih Muslim jilid 7 hal 179 dan Al-`Iktibar fin Nasikh wal Mansukh minal Athar Lil Hazami hal 331 dan Nilul Autar jilid 6 hal 282 dan Fathul Qadir Ibn Hammam jilid 2 hal 387. 166 Tafsir Al-Manar Jilid 5 hal 12. 167 Al-mizan lis-Syarani jilid 2 hal 119.

92

MUTAH mengh aramkan perbu atan zina sedang kan amalan mut`ah diharuskan dikalang an masyarakat.(168 ) b. Berkata sebahagian penulis baha wa ianya halal pada zam an permulaa n islam. Ini bererti ianya tidak bertentang an denga n hukum dan terus berkekalan harusnya sehing ga sekarang , iaitu harus seor an g lelaki bermut`ah deng an perempu an deng an fatrah (jang kamasa) tertentu deng an hanya memberikan sewa (bayaran) yang dipersetujui. Pad a hakikatnya kata-kata ini tidak mempun yai dalil yang kukuh, bah kan kita tidak mend apatinya dari sumber-sumber yang dipercayai. Yang pastinya nikah ini adalah salah satu daripada bahagian nikah yan g diamalkan pad a zaman Jahilliah sebagaimana yang dikatakan dalam al-Quran da n asSunnah. Persoalann ya sekarang , sekiranya nikah mut`ah itu halal sejak dari awal lagi, sudah pasti pa ra sahabat Ra sulullah saw meng amalkann ya semasa dalam peperang an ketika mereka memerlukann ya. Tetapi mereka tidak meng amalkann ya sebaliknya menun tut daripada Ra sulullah saw supaya meng izinkan mereka melakukan peng asian deng an tujuan menaha n syahwat daripada terjebak kelembah kemaksiatan. Ra sulullah tidak meng izinkan mereka melakukan peng asian sebaliknya memberi keizinan melakukan mut`ah. Sebagaimana yang telah dima kl umi mut`ah adalah haram kemud ian diharuskan sementara keran a berad a dalam dh arurah. Dan sekiranya mut`ah ketika itu dalam keadaa n halal sudah tentu pa ra sahabat tidak meng emukakan permintaan daripada Ra sulullah saw untuk melakukan kasi. (169 ) HIKMAT DARIPADA PENGHARAMAN AMALAN MUT`AH Daripada hikmat amalan mut`ah ini diharamkan keran a ianya tidak dapa t merealitikan tujuan-tujuan asal sebagaimana nikah yan g dibenarkan oleh syarak. Nik ah mut`ah tidak berkekalan da n tidak meng ambil berat terhadap kebajikan da n hak-hak isteri, sebaliknya perempu an bagaikan barang dagangan yang sentiasa berpind ah dari tang an ke tang an lelaki untuk melepas na fsu syahwat. Tidak

168 169

Al-Feqh al-Islami wa adilatuhu. Oleh: Dr. Wahbah Zuhaili. Jilid:7 Hal:70. Nikah al-Mut`ah, min kitab batlan `aqaid as-Syiah. (Minbar al-Islami) Oleh: Muhammad Abdel as-Satter at-Tunusuwi. Hal:83.

93


Projek Pustaka Alaf Azhari Manhal PMRAM

terdapa t pad a mut`ah sistem mewaris, talak da n nasab terhad ap ana k-ana k yan g dilahirkan. Sememangnya masalah ini disedari oleh seseteng ah Syiah walaup un mereka meng atakan ianya ha rus. dikalangan keluarga Syi ah yan g seda r kebu rukann ya, tidak meredh ai ana k-ana k perempu an mereka meng amalkan amalan ini, bah kan ad a mesyarakat Syi ah yang menafi da n meng ingkari amalan nikah mut`ah wujud dikalang an mereka. Musa Jarullah dalam kitabn ya (Al-Wasyiah fi naqd i `aqaid asSyi ah ) meng atakan: Selepas berlaku kerun tuhan akhlak perempu an yang kro nik di jalan-jalan Kota Al-`Ajm, sedang kan ianya tidak didapati dikalang an bang sa Komun is, lalu kerajaa n Iran membatalkan nikah mut`ah.(170 )

170

Al-Mut`ah. Oleh: Al-Fakiki. Hal: 75. (Al-Minbar al-Islami).

94

MUTAH

FATWA PARA ULAMA. 1. Fa twa dari pada m fti Republik Ara b Mesir, u Berkenaa n hu kum nikah mut`ah. (Dr. Nasr Farid Wasil). Nik ah mut`ah ialah berk ata seorang lelaki kepada seor ang wanita, Aku ingin bermut`ah deng anmu deng an tempohnya sekian da n deng an ma s kahwin sekian.. Adanya hadith yang diriwayatkan baha w Rasulullah a saw telah mengizinkannya ketika dalam peperang an serta manu sia ketika itu am t memerlukann ya. Kemud ian sabitlah a secara qa t`ie baha w nabi telah melarang dan a menasakhkann ya. Hadis yang mengh aramkannya sab it deng an jelas keran a ianya diriwayatkan secara mutawatir yang mana Ra sulullah SAW telah meng isytiharkann ya seban yak enam kali untuk menega sk an pengh araman mut`ah di ena m tempat yang berlainan, an taran ya di Khaibar, Tabu k, Hari Pembu kaan Mekah, selepas Pembu kaan Mekah, sem sa a menun aikan um rah qada da n ketika menun aikan haji wida. Pihak sahabat, tabien dan ah li fuq aha jug a meng atakan nikah mut`ah itu batal, tidak berlaku pada asalnya keran a berlaku larang an daripada Ra sulullah saw. Pembatalan nikah mut`ah itu adalah keran a ianya bu kanlah dinamakan perkahwinan meng ikut persepa katan ulama muslimin.

95


Projek Pustaka Alaf Azhari Manhal PMRAM

Firman Allah swt, ketika m a menyatakan sif at orang -orang an mukmin:

. .
Maksudnya: Kecuali k epad a isterinya atau kepad a ha mban ya, ma ka sesung guh nya mereka tidak tercela. Kemud ian sesiapa yang mengingini selain dari yang demikian, maka merekalah orang -orang yang melampaui batas. (171 ) Pa ra Jumhu r `ulama telah berpegang kepad a dalil-dalil berikut untuk membatalkan mut`ah. 1. Semu a hadith yang diriwayatkan secara jelas menyatakan tentang pengh aramann ya. Daripada ap a yang dinyatakan oleh Syab rah al-Juhn i, baha wasan ya telah menyertai tentera Ra sulullah saw dalam peperang an ketika pembu kaan Mekah. Lalu Ra sulullah saw telah meng izinkan bermut`ah deng an perempu an di kalang an mereka. Syab rah al-Juhn i berkata, Kami tidak keluar daripadanya (mu t`ah) sehingg alah Rasulullah mengh aramkannya. Lafaz yang diguna kan oleh Ra sulullah saw ketika mengh aramkan mut`ah, ialah sebagaimana yang diriw ayatkan oleh Ibn Majah, sabd anya, Waha i manusia, sesung guhnya aku telah meng izinkan kepad a kam u supaya bermut`ah, dan sesungg uhnya Allah telah mengh aramkann ya sehingga hari kiamat. Begitu juga deng an hadis yan g diriwayatkan daripada Syaidina Ali ra, bahawasanya Ra sulullah saw telah melarang bermut`ah deng an perempu an da n memakan dag ing keldai pad a hari perang Khaibar. 2. Bahawasanya Uma r al-Khatab mengh aramkannya ketika berkhu tbah di atas minba r pad a zama n khalifahn ya. Pengh araman terhada p mut`ah oleh Uma r Al-Khatab itu telah diakui oleh pa ra sahabat ra. c. Sebu ah hadith yang dinaqalkan daripada al-Baihaqi daripada Ja`afar bin Muham mad, bahawasanya telah ditanya berkenaa n tentang mut`ah. Lalu Ja`afar bin
171

Surah Al-Ma`arij, ayat 29-31.

96

MUTAH Muh amm ad menjawab, mut`ah itu sama lah deng an zina. d. Sesungguhnya mut`ah itu hanyalah bertujuan un tuk memenuh i tun tutan ha wa na fsu semata-mata. Bukan bertujuan untuk tana suliy ah da n bukan un tuk mend apatkan zuriat serta memeliharanya. Mu t`ah begitu mend atang kan mud harat kepad a perempu an da n menjadikannya sebagai mang sa seperti barang dagangan yang sentiasa berpind ah dari tang an ke tang an orang lain. Manakala ana k-ana k yang telah dilahirkan hasil daripada perbu atan ini akan meng alami masalah penempatan, kasih sayang dan pend idikan. Masaalah ini kelak semuanya akan mem w kepad a suasana yang tidak ba a diingini oleh mesyarakat islam. Berkata As-Syaukani, Atas keadaa n ap a sekalipun , kita hend aklah patuh kepad a apa yang disampaikan oleh syarak terhada p pengh araman mut`ah selama-lamanya. Manakala m ana -m a yan g mukhalafah deng an an pengh aramann ya tidaklah perlu diamb il peduli keran a tidak ad a nilainya bagi kita meng amalkanya. Ul ama Jumhu r dikalang an para sahabat telah memelihara pengh araman ini da n mereka meng amalkan apa yang diriw ayatkan daripada pihak kita. Sehingga lah Ibnu Uma r berk ata terhada p hadith yang diriwayatkan daripada Ibn Majah deng an sanad yang sahih, bahawasanya Ra sulullah saw telah meng izinkan mut`ah sebanyak tiga kali kemud ian mengh aramkann ya. Kata Ibn Uma r, Demi Allah, aku tidak mahu meng etahui seorangpun melakukan mut`ah sedangkan ianya musan kecuali aku merejamnya deng an batu. Atas asas-asas yang telah disebutkan di atas, jelaslah mut`ah itu ha ram deng an persepakatan dan ijma k pa ra `ulama muslimin. Denga n (meng ikut ijma k da n persepakatan ulama) itu hukum melakukan mut`ah samalah hu kumnya deng an melakukan zina. (172 ) 2. F twa dari pada Dr. Yusuf al-Qaradawi. (173 ) a Nik ah mut`ah adalah ikatan lelaki da n perempu an denga n temp oh yang telah ditentukan serta sewaan yang tertentu. Nik ah ini pernah diharuskan oleh Ra sulullah saw sebelum baginda ditun tut supaya menetap kan perund angan
172 173

Majalah Minbar Islam, edisi Disember 1997. Hal: 82-83. Lihat Halal wa al-Haram fi al-Islam. Oleh: Dr. Yusuf al-Qaradawi. Hal: 182

97


Projek Pustaka Alaf Azhari Manhal PMRAM

dalam islam. Ianya diharuskan ketika berad a dalam musafir da n peperang an, kemud iannya diharamkan bu at selamalamanya. Ada pun rahsia diseba lik pengha rusannya pad a zaman Ra sulullah saw ialah keran a pad a ketika itu boleh kita katakan berad a dalam pering kat peralihan daripada zam n a Jahiliah kepad a zam n islam. Amalan zina pad a zaman a Jahiliah begitu mud ah mereba k dikalangan or ang -or an g arab. Manakala pad a zam n islam, pa ra peng anutnya ditun tut a supaya mu safir untuk berperang da n jihad di jalan Allah. Ini semuanya menyulitkan mereka keran a terpa ksa berjauh an denga n isteri masing -masing . Ada dikalang an mereka yang kuat imann ya tidak kurang juga yang lemah imann ya. Mereka yang lemah imann ya am t takut terjebak ke lembah a perbu atan zina, keran a ianya seburuk-buruk perbu atan. Manakala mereka yang memp unyai iman yan g kua t, mereka beraza m supaya meng asi atau meng embiri kemaluan ma sing-ma sing sebagaimana kata Abdullah Ibnu Mas` ud:

:
Maksudnya: Dir iwayatkan daripad a Abdullah r.a katanya: Kam i telah keluar berperang bersama Ra sulullah s.a.w tanp a membawa isteri. Kami bertanya Ra sulullah bolehkah kami meng embiri (kasi) kemaluan kami. Rasulullah segera menah an kami dari melakukann ya. Baginda membenarkan kami meng ahwini orang perempu an bermask ahwinkan sehelai baju un tuk tem oh waktu yang tertentu. (174 ) p Denga n ini pengh arusan mut`ah adalah keran a un tuk menyelasaikan masalah yan g dihadapi oleh pihak tadi (orang yang kua t iman deng an yang lemah imann ya). Sebagaimana al-Quran mengh aramkan minu man arak dan amalan riba (yang menjadi ada t di zama n Jahiliah), nabi jug a meng amalkan sistem tada rruj (beransur-ansur) dalam mengha ramkan nikah mut`ah bagi memelihara kesucian wanita. Mu t`ah diharuskan keran a tun tutan dh arurah kemud ian selepas itu ianya diharamkan keran a hilangnya
174

Hadith Mutaffaq `alaih

98

MUTAH tun tutan dh arurah tersebu t. Sebu ah hadis riwayat daripada Ali Abi Talib dan sekumpu lan daripada sahabat nabi, antaranya sebagaimana yan g terdapa t sahih Mu sli m: Daripada Sabrah bin al-Juhn i: Sesung guhnya telah menyertai tentera dalam peperang an pembu kaan Mekah, lalu mereka diizinkan un tuk bermut`ah deng an perempu an. Katanya: Kami tidak meninggalkan mut`ah itu sehingga lah ianya diharamkan oleh Ra sulullah saw. Daripada lafaz hadis tersebu t: Sesungguhn ya Allah telah mengh aramkannya hingga ke hari Qiamat. Tetap i persoalann ya sekarang , ada kah pengh aramannya sama deng an pengh araman bang kai, darah dan dag ing babi (khinzir) yang sememangn ya diharuskan ketika berad a dalam dh arurah da n takut menerima kemudh aratan.? Jawabn ya: Pandangan um um daripada pend apat pa ra sahabat mend apati ianya ha ram mutlak (haram sebena r-bena r) yang tidak mung kin menerima rukhsah setelah mend apat ketetapan daripada syarak. Walaub agaimana pun bagi pend apat Ibnu Abb as, mut`ah ma sih boleh diharuskan ketika berad a dalam dh arurah. Ketika Ibnu Abb as ditanya tentang bermut`ah deng an perempu an, beliau mengh aruskannya. Katanya (or ang yang bertanya): Ianya ha rus ketika berad a dalam keadaa n mend esak, ketika bilang an perempu an sedikit atau seumpamanya. Jawab Ibnu Abb as: Ya.(175 ) Bertolak daripada itu, amalan nikah mut`ah merebak dikalang an orang ramai meskipun berad a di luar tun tutan dh arurah, ini menyebab kan Ibnu Abb as menarik balik (membatalkan) fatwanya yang mengh aruskan mut`ah.(176 ) KESIMPULAN Allah menyifatkan dalam Al-quran baha w aqa d perkahwinan a yang sebenar berlaku deng an ikatan yang kukuh sebagaimana firman Allah SWT: ( ) Maksudnya: Dan mereka telah meng ambil daripadamu janji yang teguh .(177 )
175 176

Hadith riwayat Bukhari Lihat Zadul al-Mua`ad. Jilid:4. Hal:7. Akhrajahu al-Baihaqi, Sahih al-Muslim, bab nikah mut`ah. 177 Surah an-Nisaa, ayat 21

99


Projek Pustaka Alaf Azhari Manhal PMRAM

Erti nya satu ikatan yang begitu kuat, kukuh , benar-benar terikat deng an hati, bersatun ya perasaan da n bersatun ya matlamat sebagai suam i isteri un tuk membina rumahtangga yang kekal abadi. Suami isteri yang kekal abadi (harmoni) merup akan asas kebahagiaa n kepad a ana k-ana k yang bakal lahir, jug a sentiasa hidup dalam keadaa n ban tu mem ntu dalam ba segala hal sebagaimana firman Allah SWT:


Maksud: Mereka pakaianmu dan kam u pakaian mereka.(178 ) Kehormanian da n kestabilan keluarga sama sekali tidak dapa t diperolehi sekiranya dibina berdasarkan nikah mut`ah keran a si suam i han ya melepaskan na fsunya semata-mata bukannya bertujuan un tuk tana sul da n tawalud . Sesungguhnya Allah menjadikan hub ung an antara suam i isteri yang dibina atas dasar kasih sayang serta tolak ansur sebagaimana firman Allah SWT:


Maksudnya: Dan diantara keterang anketerang an (kekuasaan) Allah, diciptakanNya un tuk kamu pasangan (is teri) da ri diri (bangsa) kamu sendiri, supaya kam u diam bersama-sama deng an dia, dan dijadikan cinta dan kasih sayang diantara kamu , sesungguhnya dalam hal yang demikian itu menjadi keterang an bagi kamu yang berfikir.(179 ) Ini sem uan ya tidak terdapa t dalam amalan mut`ah keran a tidak dapa t di sif atkan sebagai satu aqa d yang kuat, kukuh serta berkekalan hingg a ke akhir hayat.

178 179

Surah al-Baqarah, ayat 187 Surah Ar-Rum, ayat 21.

100

MUTAH

Bibliografi
1. 2. 3. Al -Qu ran Karim As- Sunn ah Nabawiyah Aqidah as-Sy iah. Oleh: David M. Ronalds (Dr. Bahag ian Lahu tiyah dan Falsafah). Mua sasatul Mu fid (1990 ). Bahrul Madzi. Oleh: Muh ammad Idris Abdu l Rau f Al-Ma rbawi AlAzhari, Darul Fikri. Mabadie `Uqdiyah bai na A -Sunn ah wa Sy iah. s Oleh: Dr. Said Ismail Darul Haqiqah Lil-`Ilam lid-Dauli (1990). Al -Ahwalus Sy akhsiyah, Dirasah Feqhiyah liahkamil usra ti w m yajr i `alaihil `amali a a qawaninil ahwalis syakhsiyah. Oleh: Dr. Abdul Fatah Muha mmad Nujar (19 96). Sahih Muslim, Sy ar hul Imamil Muhy idd in Abi Zakari a Yahya bin Sy ar fun Nawa wi (631676 H). Oleh: Dr. Wahb ah Az-Zuha ili. Darus Salam (Qaherah). At-Tasayu:Nasyuhu -Marahiluhu Maqumatuhu . Oleh: Al-Allama h Abdu llahis Sayidil Guraifi. Darus Thaq lin (Be irut, Lubn an). Usulus Sy iahti wa Usuliha: Muqaranah ma`al Mazhabil Arba`ah. Oleh: Al-Imamus Sh eikh Muah amm ad Al-Hu ssein ALKasyiful Ghita. Darul Idwa (19 93). As- Sy iah fil al-Mizan. Oleh: Muham mad Jawad Mughn iyah. Darul Jawad/ Darut Tayyarirl Jadid. As- Sy iah Fal safah wa al-Tarikh. Oleh: Dr. Ahm ad Kama l Sya`at. Ma ktabah Mad bhouli (Qaherah,1994 ). Zawajul Mut` ah Hala l `inda Ahlis Sunn ah. Oleh: Salleh Wirdani. Ma ktabah Mad hbouli (Qaherah, 1997). Nikahul Mut` ah wa asilatil ukhra. Oleh: Dr. Abdullah Taufeeq Sabikh.

4.

5. 6.

7.

8. 9.

10. 11. 12. 13.

101


Projek Pustaka Alaf Azhari Manhal PMRAM

14.

15.

16. 17. 18. 19. 20. 21.

22.

23.

24.

Ma ktab ah Nur. Zawajul Mut` ah: ma`a bayan hu kmi ankihatut tahlil -as-syigar-al-hibah-an-nikah biduna walian-nikah minaz zaniyah-az-zawajil `u rufi. Oleh: Abu Sari Muham mad abdul Hadi (Prof. Bhg . Feqh dan tenag a penga jar di Universiti Perempu an Riyad). Darul Zahabiyah. Bahaya Sy iah kepada Aqidah Sy aria h, Akhlak U m ah dan Negar a (Sem inar Penyelewengan m Aqidah). Oleh: Yang Berhorma t Md . Asri Yusof. Penjelasan Terhadap Fa haman Sy iah. Oleh: JAKIM (Ruan g internet). Al -Minbari l Islami, edisi disember 1997. Feqh Sunn ah. Oleh: As- Sayy ed Sabee q Al-fathu lil-`l am al-arabi Feqh al-Islami wa adilatuhu . Oleh: Dr. Wahb ah Zuh aili Dar al-Fikr Hala l wa al -hara m fi al-Islam. Oleh: Dr. Yusuf al-Qaradh awi. Ma ktabah al-W ehbah . Kaherah. Dirasat fi al-Qadaya Dakhili yah `ala al -Fir oq alIslamiyah. Oleh: Dr. Muba rak Hassan Hussein Ismail. Kuliah Usuluddin wa Dakwah, Jamiatul al-Azha r, Menoufiah, Shibin el-kom, 1987M-1407 H. Matbath al-Amanah. Al -Ghulu wa al-Ghulat fi al-islam. Oleh: Prof. Abdu l Rahm an Muha mma d al-Murakbi. Kuliah Usuluddin wa Dakwah, Menoufiah, Shibin elKom, 1995M-1416H. Zawajul al-Mut`ah fi ahli as-Sunn ah. Oleh: Dr. Sayed Aladd in Sayed Am ir Muha mmad alqazuwaini. Darul Baida 1997. Az-Zawa j ad-Dai em wa al-Muaaqat Oleh: Ahma d Jann ati Darul al-Hud a 1997.

102