Anda di halaman 1dari 75

942/1

ALAM SEKITAR FIZIKAL TEMA : SISTEM GEOMORFOLOGI

NOTA RINGKAS A) LEMBANGAN SALIRAN Pada penghujung topik ini, murid dapat : 1. 2. Memberi makna lembangan saliran. Dapat mengira kepadatan saliran.

Konsep Lembangan Saliran Kepadatan Saliran

Huraian Merupakan kawasan tadahan sesuatu sungai disempadani legeh. Formula : Jumlah panjang sungai Keluasan lembangan saliran *Kira jumlah panjang semua sungai atas peta topografi *Kira keluasan kawasan lembangan saliran gunakan kaedah petak

B) HAKISAN Pada penghujung topik ini, murid dapat : 1. 2. 3. Mentakrifkan makna hakisan dan membezakan hakisan permukaan dan hakisan dalam alur. Menghuraikan jenis-jenis dan cara-cara hakisan serta bentuk muka bumi yang terhasil. Menghuraikan faktor-faktor yang mempengaruhi tindakan hakisan dalam alur.

Konsep/Tajuk Hakisan

Huraian Proses penghausan atau pengukiran muka bumi dengan pemindahan keluar oleh agen-agen seperti air mengalir dan ombak. HAKISAN PERMUKAAN Hakisan permukaan Proses penghausan atau pengukiran muka bumi yang berlaku kerana pergerakan air di permukaan sebelum masuk ke dalam alur. JENIS 1. Percikan hujan Pencungkilan tanah di muka bumi yang disebabkan daya yang wujud dari titisan hujan. Pencungkilan tanah ini boleh menghakiskan permukaan dengan menghasilkan banyak lekukan. 2. Kepingan/Meluas Kepingan tanah yang terhakis di permukaan yang homogen oleh larian permukaan. 3. Galir Hakisan dari atas cerun ke bawah cerun dengan menghasilkan alur-alur yang kecil . Bahan bahan peroi diangkut bersama aliran air dan ini akan menambahkan hakisan permukaan cerun. Hakisan dari atas cerun ke bawah cerun dengan menghasilkan alur-alur yang besar. Tenaga kinetik wujud apabila air bergerak dari atas cerun bersama bahan-bahan peroi ke bawah cerun..

4. Galur

HAKISAN DALAM ALUR Konsep/Tajuk Huraian I. JENIS 1. Mendalam Hakisan oleh tindakan sungai ke dasar. Biasanya berlku di bahagian hulu sungai kerana air mengalir dengan deras di bahagian hulu sungai menyebabkan hakisan menegak bertindak di dasar alur sungai dan membentuk lurah yang sempit dan dalam dengan tebing yang curam dinamakan lurah V. 2. Melebar Hakisan oleh tindakan sungai ke tebing/sisi. Hakisan berlaku pada sungai yang tidak begitu curam tetapi isi padu air yang semakin banyak. Hakisan ini amat berkesan terutama apabila berlaku banjir. 3. Mengundur/ Memanjang Hakisan oleh tindakan sungai di hulu atau di bahagian hilir semasa kejatuhan aras laut/ proses balik muda. Secara umumnya berlaku di bahagian hulu sungai dan bahagian-bahagian yang tidak mempunyai mempunyai ketidakrataan dasar.

II. CARA 1. Hidraul

Kuasa pencungkilan tanah dalam alur oleh kuasa air mengalir itu sendiri tanpa bantuan beban. Tenaga kinetik yang terhasil daripada aliran sungai itu berupaya menjalankan kerja hakisan. Hakisan terhadap tebing dan dasar secara dilelas oleh beban yang dibawa dalam sungai. Apabila sungai mengalir dengan membawa bersama beban seperti batu kelikir atau pasir , beban itu akan bergeser dan menghakis pada permukaan alur yang dilaluinya. Hakisan yang berlaku antara beban yang dibawa oleh sungai apabila beban-beban itu berlaga antara satu sama lain. Beban yang dibawa adalah berlainan saiz dan bentuk maka kelajuannya juga berbeza semasa bergerak ini akan menyebabkan perlangggaran dan akhirnya terhakis. Hakisan dalam alur yang berlaku apabila tanah dalam alur itu terlarut apabila air sungai mengalir terutamanya di kawasan batu kapur atau kawasan tanah liat.

2. Geseran/lelasan

3. Lagaan

4. Larutan

III. FAKTOR YANG MEMPENGARUHI HAKISAN 1. Halaju air Semakin deras /laju aliran air tenaga kinetik yang terhasil juga tinggi. Keupayaan melakukan kerja sungai juga tinggi maka kadar hakisan meningkat. 2. Kecerunan Semakin curam sesuatu cerun tindakan daya graviti juga tinggi maka halaju sungai juga akan tinggi . Ini meningkatkan tenaga kinetik maka kadar hakisan meningkat. . Bentuk alur sungai yang semakin lurus akan melancarkan aliran sungai ini akan meningkatkan kadar hakisan kerana tiada halangan yang boleh menyekat kederasan aliran sungai. Bahagian cekung sungai , kadar hakisan meningkat. Kawasan yang diliputi batuan yang keras seperti batuan igneus yang tahan terhadap hakisan akan mengurangkan kadar hakisan. Kawasan batu kapur yang lebih lembut lebih mudah dihakis maka kadar hakisan meningkat.

3. Bentuk alur / Geometri sungai

4. Jenis batuan

5. Bahan Muatan

Semakin banyak muatan dalam sungai kadar hakisan secara lelasan akan meningkat.

IV.BENTUK MUKA BUMI HASIL HAKISAN SUNGAI 1. Air terjun Air terjun terbentuk apabila aliran air yang berubah gradien secara tiba-tiba akibat daripada kadar hakisan yang berbeza dalam alur tersebut. 2.Jeram Bentuk muka bumi yang terhasil kerana hakisan di dasar terhadap batuan yang berbeza kekerasan secara menegak . Batuan keras yang tertonjol membentuk jeram di dasar sungai. Hakisan di dasar sungai melalui pusaran air terhadap batuan yang merekah atau lembut di dasar sungai.

3. Lubuk sungai

C) PENGANGKUTAN Pada penghujung topik ini murid boleh : 1. Memberi takrif proses pengangkutan secara umum. 2. Menerangkan cara-cara pengangkutan sungai 3. Menghuraikan faktor-faktor yang mempengaruhi proses pengangkutan sungai . Konsep/Tajuk Pengangkutan Huraian Pemindahan bahan-bahan terluluhawa/terhakis dari satu tempat ke tempat yang lain oleh agen seperti air mengalir,sungai dan ombak.

PENGANGKUTAN SUNGAI I. CARA PENGANGKUTAN SUNGAI 1. Golekan Bahan bahan yang bundar dan besar yang digerakkan di dasar sungai. 2. Loncatan/seltasi Butiran-butiran batuan yang kecil seperti batu lada dan pasir kasar yang dijulangkan oleh arus sungai sebelum jatuh semula akibat tarikan graviti dalam alur. Bahan-bahan mendak yang halus dan ringan seperti tanah liat dan kelodak digerakkan secara terampai-ampai dalam air. Bahan-bahan yang mempunyai ketumpatan yang rendah di angkut di permukaan air secara terapung-apung. Batuan yang bersifat larut dalam air seperti batu kapur dan garam batuan akan terlarut dalam sungai dan diangkut dalam bentuk larutan.

3. Ampaian

4. Apungan

5. Larutan

II. FAKTOR-FAKTOR MEMPENGARUHI PENGANGKUTAN SUNGAI 1. Isipadu Semakin banyak isipadu air semakin tinggi kadar pengangkutan sungai, contohnya semasa banjir isipadu air bertambah dengan ini daya mengangkut juga meningkat.

2. Saiz bahan

Saiz bahan akan menentukan cara pengangkutan. Batuan yang berat dan besar akan digerakkan secara golekan, yang sederhana secara loncatan dan saiz halus secara ampaian. Semakin curam sesuatu cerun semakin tinggi halaju aliran sungai maka kuasa mengangkut dan kadar pengangkutan juga tinggi. Halangan seperti akar atau binaan di sepanjang sungai akan menyebabkan kadar pengangkutan sungai rendah kerana kuasa mengangkut akan tersekat. Alur berbentuk V, tumpuan tenaga yang kuat di dasar maka kadar pengangkutan secara loncatan tinggi, alur berbentuk U tumpuan tenaga berkurangan pengangkutan cara ampaian dan apungan banyak berlaku.

3. Cerun

4. Halangan

5. Bentuk Alur

D) PEMENDAPAN Pada penghujung topik ini murid boleh : 1. Memberi takrif proses pemendapan secara umum. 2. Menghuraikan faktor-faktor yang mempengaruhi proses pemendapan sungai serta bentuk muka bumi yang terhasil. Konsep/tajuk Pemendapan Huraian Proses yang berlaku apabila bahan - bahan muatan menjadi pegun, terlonggok dan tidak diangkut lagi oleh agen-agen seperti air mengalir, sungai dan ombak.

PEMENDAPAN SUNGAI I. FAKTOR-FAKTOR MEMPENGARUHI PEMENDAPAN SUNGAI 1. Isipadu Peningkatan isipadu air, kadar pemendapan juga meningkat di bahagian tebing sungai. 2. Bahan muatan Jumlah bahan muatan yang banyak - menyebabkan keupayaan mengangkut berkurangan dan kadar pemendapan meningkat. Semakin curam alur kadar pemendapan berkurangan, semakin landai alur kadar pemendapan akan meningkat. Kadar pemendapan tinggi di bahagian cembung sungai kerana kuasa mengangkut terhalang. Semakin banyak halangan seperti akar pokok atau binaan kadar pemendapan akan bertambah kerana proses pengangkutan terhalang.

3. Kecerunan

4. Bentuk alur

5. Halangan

II. BENTUK MUKA BUMI HASIL PEMENDAPAN SUNGAI 1. Dataran Banjir/ Bentuk muka bumi yang terhasil di tebing sungai akibat longgokan Mendap bahan-bahan yang termendap akibat limpahan air sungai di kedua-dua belah tebing sungai.

2. Tasik Ladam

Hakisan berterusan di bahagian cekung sungai dan pemendapan yang berterusan di bahagian cembung sungai boleh menyebabkan likuan sungai terpenggal dan akhirnya menjadi tasik ladam. Berlaku terutamanya selepas kejadian banjair. Longgokan bahan-bahan yang lebih kasar di bahagian tebing sungai semasa limpahan sungai berlaku.

3. Tetambak

CONTOH CONTOH SOALAN HASIL TINDAKAN SUNGAI 1. a) Apakah yang dimaksudkan profil rentas sungai dan profil panjang sungai? PROFIL RENTAS SUNGAI PROFIL PANJANG SUNGAI Bentuk sungai yang dilihat dari tebing ke tebing sesebuah sungai dan dilihat dari pandang depan. Bentuk sungai yang dilihat dari hulu ke hilir sesebuah sungai dan dilihat dari pandang sisi. [5]

b) Huraikan faktor yang mempengaruhi halaju sungai .

[10]

Isi 1. Kecerunan 2. Halangan

Huraian Semakin curam - halaju semakin tinggi. Halangan seperti tumbuhan atau binaan akan memperlahankan halaju. Hujan yang lebat meningkatkan isipadu dan halaju air meningkat. Jumlah beban yang banyak akan mengurangkan halaju air. Aliran sungai yang lurus meningkatkan halaju air

3. Isipadu 4. Beban 5. Bentuk alur

c)

Jelaskan kesan proses pemendapan sungai terhadap aktiviti manusia. Aktiviti Pertanian tanih alluvium subur. Akuakultur- buat kolam ikan . Akuakultur ternak ikan dalam sangkar. Rekreasi aktiviti air seperti kayak, memancing. Petempatan untuk mendirikan rumah bebas banjir. Pengangkutan bina jalan raya bebas banjir. Pertanian tanih alluvium subur - padi, kelapa. Perlombongan pasir

[10]

Kesan/bentuk 1.Dataran mendap

2. Tasik Ladam

3. Tetambak

4. Delta 5. Beting pasir

2.

a) i) Apakah yang dimaksudkan dengan kepadatan saliran.

[3]

__________________________________________________________________ __________________________________________________________________ __________________________________________________________________ ii) Tunjukkan bagaimana kepadatan saliran dikira. __________________________________________________________________ __________________________________________________________________ b) Mengapakah kepadatan saliran berbeza-beza antara satu lembangan dengan lembangan yang lain. Faktor/Isi 1. Hujan/Isipadu Huraian Hujan yang lebat meningkatkan pembentukan alur-alur sungai. Kepadatan sungai tinggi Kawasan yang berbukit bukau menghasilkan banyak alur-alur sungai menuruni cerun- kepadatan tinggi. Tanah pamah menghadkan pembentukan alur kepadatan rendah. Tumbuhan yang padat mengurangkan larian permukaan , meningkatkan resapan kepadatan rendah. Batuan yang keras sukar dihakis kepadatan rendah Batu yang telap air resapan tinggi - kepadatan rendah Batu yang lembut mudah terhakis kepadatan tinggi. [4]

[8]

2.Tanah rata/bukit bukau.

3. Litupan tumbuhan 4. Kekerasan batuan

c)

Jelaskan bagaimana aktiviti manusia boleh mengubah kepadatan saliran di sesuatu kawasan.[10] Huraian Pembinaan parit /terusan kepadatan meningkat Pendedahan permukaan bumi meningkatkan pembentukan alur kepadatan meningkat. Mewujudkan tasik/takungan air timbus sungai kepadatan menurun Alur sungai tenggelam kepadatan rendah Alur sungai menjadi pendek -kepadatan rendah.

Aktiviti 1. Pertanian 2. Pembalakan

3. Perlombongan

4. Empangan 5. Kerja melurus sungai

PINGGIR PANTAI KONSEP 1.Pinggir pantai HURAIAN Meliputi kawasan yang mengandungi pesisir pantai, perairan pinggir laut dan kawasan pesisir belakang yang mengalami pengaruh laut. Ia merupakan zon yang berada antara aras surut yang rendah dan aras pasang yang luar biasa dan juga ombak ribut. Cerun pantai yang mengandungi bahan yang telah dipindahkan dan tidak pula kengalami kehilangan bahan yang terlalu banyak iaitu apabila kadar hakisan dan kadar pemendapan hampir sama.

2. Profil Pantai Seimbang

PROSES PROSES DI PINGGIR PANTAI Pada penghujung topik ini, murid dapat : 1. 2. 3. 4. Menghuraikan cara-cara hakisan pinggir pantai. Menerangkan faktor-faktor yang mempengaruhi hakisan , pengangkutan dan pemendapan pinggir pantai Menerangkan bentuk muka bumi yang terhasil akibat tindakan ombak. Menghuraikan langkah-langkah untuk mengawal hakisan ombak

A) HAKISAN PINGGIR PANTAI Konsep/Tajuk I. CARA 1. Hidraul Huraian Pemampatan dan perlepasan tekanan udara terhadap dinding rekahan di tebing akibat damparan dan unduran ombak. Hakisan terhadap tebing dan dasar laut akibat dilelas oleh beban yang dibawa dalam laut. Hakisan yang berlaku antara beban yang dibawa oleh ombak apabila beban-beban itu berlaga antara satu sama lain. Hakisan yang berlaku apabila dinding tebing terlarut akibat terkena air laut. Misalnya kawasan batu kapur.

2. Geseran/lelasan

3. Lagaan

4. Larutan

II. FAKTOR YANG MEMPENGARUHI HAKISAN 1. Jenis Ombak i. Ombak pembinasa - kadar hakisan tinggi - damparan yang kuat dan unduran yang kuat. - puncak ombak tinggi jarak ombak pendek. ii.Ombak pembina kadar hakisan rendah - damparan yang kuat tapi unduran yang rendah - puncak ombak rendah jarak ombak panjang 2. Jenis Arus i. Arus seret membawa bahan-bahan dari pinggir pantai ke luar melalui bahagian sebelah bawah air laut hakisan meningkat ii. Arus tempur membawa bahan-bahan dari pinggir pantai yang berteluk ke luar pantai hakisan meningkat. iii. Arus pesisir pantai terbentuk oleh ombak yang datang ke

pantai secara menyerong. Sebahagian daripada tenaga dan lajakan ombak akan berubah haluan dan menyusuri sepanjang pantai. melengkapkan proses hakisan. 3. Cerun pantai Pantai yang curam menyebabkan ombak pecah berhampiran dengan pesisiran pantai tenaga ombak tinggi hakisan meningkat. Batu yang keras seperti granit dan gabro tahan terhadap hakisan kadar hakisan rendah. Tumbuhan seperti bakau melindungi pantai mengurangkan hakisan.

4. Jenis batuan

5. Tumbuhan

III. BENTUK MUKA BUMI HASIL HAKISAN DI PINGGIR PANTAI 1. Tebing tinggi Terhasil apabila cerun di tepi pantai runtuh akibat tindakan hidraul pada rekahan di tebing. 2. Batu bonjol/ batu mandi Gerbang laut yang telah runtuh dan dihakis berterusan oleh ombak meninggalkan batu bonjol/sisa/mandi yang mungkin dilihat semasa air surut. Terhasil apabila ombak menghakis pada daratan yang mempunyai kekerasan batuan yang berbeza. Batuan keras yang tahan terhadap hakisan akan menganjur ke laut membentuk tanjung dan batuan lembut yang terhakis akan membentuk satu lekukan menjadi teluk.

3 Teluk dan tanjung

IV. LANGKAH-LANGKAH MENGAWAL HAKISAN PINGGIR PANTAI 1. Tembok batu Timbunan batu di tebing pinggir pantai untuk mengelakkan ombak memecah pada tebing pantai. 2. Tembok pemecah Ombak 3. Pembinaan groin Dibina di luar pantai untuk memecahkan ombak dan mengurangkan kelajuan ombak sebelum sampai ke pantai. Menyekat pergerakan arus pesisir dari membawa bahan mendak yang telah dihakis oleh ombak dari diangkut ke tempat-tempat lain. Pokok bakau ditanam untuk mengurangkan kuasa ombak dan melindungi pantai. Mengenakan denda yang berat kepada mereka yang menjalankan pembalakan secara haram terhadap pokok bakau.

4. Tumbuhan

5. Undang-undang

B) PENGANGKUTAN I. CARA PENGANGKUTAN OMBAK 1. Golekan Bahan bahan yang bundar dan besar yang digerakkan di dasar laut oleh ombak 2. Hanyutan pesisir Pergerakan bahan-bahan seperti pasir, batu kelikir selari dengan pantai. pantai 3. Ampaian Bahan-bahan mendak yang halus dan ringan seperti tanah liat dan kelodak digerakkan secara terampai-ampai dalam laut. 4. Seretan Bahan-bahan diseret di bahagian bawah laut dari atas pantai ke luar pantai oleh arus seret. II. FAKTOR-FAKTOR MEMPENGARUHI PENGANGKUTAN OMBAK 1. Tenaga arus Arus yang kuat mampu mengangkut bahan-bahan ke tempat yang lebih jauh. 2. Saiz bahan Semakin berat dan besar bahan yang diangkut kadar pengangkutan menjadi lemah. Pantai yang terdedah kepada ombak akan menggalakkan proses pengangkutan Pokok bakau dan binaan groin akan menghalang proses pengangkutan. Ombak pecah menyeret bahan-bahan ke arah pantai dan unduran ombak menarik balik setengah daripada bahan tersebut. Ombak yang serong mengangkut bahan di sepanjang pantai Jika tenaga ombak hilang, proses pengangkutan terhenti.

3. Orientasi pantai

4. Halangan 5. Tenaga ombak

C) PEMENDAPAN DI PINGGIR PANTAI I FAKTOR-FAKTOR MEMPENGARUHI PEMENDAPAN PINGGIR PANTAI 1. Tenaga ombak Ombak pembina akan menggalakkan proses pemendapan. 2. Bahan muatan Bahan muatan dari daratan dan laut akan meningkatkan proses pemendapan. Menggalakkan pemendapan bahan-bahan di bahagian belakang pinggir pantai contohnya dune. Pantai yang landai dan terlindung akan menggalakkan proses pemendapan.

3. Angin

4. Orientasi pantai

5. Halangan

Pokok dan binaan seperti groin dan tembok pemecah ombak menggalakkan pemendapan di bahagian belakang halangan. II. BENTUK MUKA BUMI HASIL PEMENDAPAN PINGGIR PANTAI 1. Pantai Longgokan bahan-bahan peroi seperti pasir, kelodak yang terdapat memanjang antara takat air surut paling rendah dan takat yang paling tinggi dicapai ombak ribut. 2. Anak tanjung Satu beting pasir dengan pangkalnya bersambung di daratan dan hujungnya menganjur ke laut. Ia terhasil melalui lanjutan hanyutan pesisir.

3. Beting luar pantai

Beting luar pantai (off-shore) terbentuk selari dengan garisan pantai . Terbentuk melalui tindakan ombak yang menyeret bahan-bahan dari laut ke arah pantai. Bahan-bahan tersebut dimendapkan di zon ombak pecah.

CONTOH-CONTOH SOALAN TINDAKAN OMBAK.

1.

a) Terangkan secara ringkas arus pesisir pantai. ________________________________________________________________ ________________________________________________________________

[5]

b) Jelaskan mengapa berlakunya perubahan terhadap garis pantai di sesuatu kawasan. Faktor 1. Tenaga ombak Huraian [10]

2. Tenaga arus

3. Halangan

4. Angin

5. Orientasi pantai

Jika pantai itu terlindung garis pantai lebih stabil iaitu tidak banyak perubahan. Jika pantai itu terdedah garis pantai sentiasa berubah kerana pantai terdedah kepada tindakan ombak.

c)

Cadangkan langkah-langkah yang boleh diambil untuk mengurangkan kesan hakisan ombak.[10]

Langkah 1. Tembok batu 2. Groin 3. Tumbuhan 4. Tembok pemecah Ombak 5. Undang-undang

Huraian

2.

a) Apakah yang dimaksudkan ombak pecah?

[5]

Ombak pecah berlaku apabila ombak memasuki kawasan air cetek. Dasar alunan ombak mencecah dasar pantai menyebabkan puncak ombak itu pecah kerana daya geseran di dasarnya.. b) Terangkan tiga bentuk muka bumi hasil proses pemendapan ombak. Bentuk 1. Pantai 2. Beting 3. Anak tanjung Proses [10]

c)

Huraikan aktiviti yang mencemarkan kawasan pinggir pantai.

[10]

Aktiviti 1. Pengambilan pasir pantai 2. Pengangkutan

Huraian

3. Pelancongan 4. Pembinaan/ Penambakan 5. Perikanan/ Akuakultur

SOALAN GEOMORFOLOGI

CONTOH SOALAN TAMBAHAN : 1. a) Jelaskan secara ringkas jenis-jenis sistem gunung lipat di dunia. [5]

Jenis Gunung lipat tua kalidonia Gunung lipat tua hercynia Gunung lipat muda alpshimalaya Gunung lipat muda lingkaran pasifik

Huraian Terbentuk lebih 350juta tahun dahulu. Meliputi kawasan di benua Eropah barat. Terbentuk lebih 270 juta tahun dahulu. Meliputi kawasan tanah tinggi Appalachian ,banjaran pemisah Australia. Terbentuk lebih 35juta tahun dahulu . Meliputi kawasan sekitar mediterannean, banjaran himalaya, banjaran besar Malaysia. Terbentuk lebih kurang 35 juta tahun dahulu. Meliputi kawasan dari Amerika Selatan sehingga ke Alaska sehingga ke Jepun dan Filipina

b) Terangkan proses pembentukan lipatan kerak bumi.

[10]

Tajuk Punca tenaga arus perolakan lapisan mantel

Pertembungan benua.

antara

plat

Huraian Arus perolakan dalam mantel akan menghasilkan daya mampatan dan daya tarikan ke dalam bumi apabila sel-sel perolakan bertemu dan bergerak ke bawah. Daya ini akan memampatkan kerak bumi sehingga menghasilkan kedutan. . Pertembungan antara plat benua akan menyebabkan salah satu plat termusnah dan satu lagi akan terjulang ke atas membentuk kawasan gunung lipat. Contohnya apabila plat India bertembung dengan plat Eurasia membentuk banjaran Himalaya.

c)

Huraikan kepentingan tanah tinggi terhadap alam sekitar.

[10]

ALAM SEKITAR FIZIKAL Punca aliran air/sungai Tanah tinggi merupakan legeh yang menjadi punca bagi sistem saliran. Juga memisahkan satu lembangan saliran dengan satu lembangan saliran yang lain. Suhu Pertambahan ketinggian akan menyebabkan penurunan suhu di sesuatu kawasan . Oleh itu di kawasan tanah tinggi suhunya rendah. Kawasan tanah tinggi akan mempengaruhi jenis dan taburan tumbuhan mengikut ketinggian. Tanah tinggi meningkatkan proses pergerakan jisim terutama di kawasan yang gondol kerana kawasan tanah tinggi merupakan

Kepelbagaian tumbuhan

Proses Geomorfologi

kawasan yang bercerun. Halangan angin / lindungan Kawasan tanah tinggi akan menghalang tiupan angin dengan ini melambatkan kelajuan angin. Kawasan tanah tinggi yang menghadap angin lembap akan menyebabkan hujan bukit dan mewujudkan kawasan lindungan hujan.

ALAM SEKITAR MANUSIA Pertanian

Kawasan tanah tinggi sesuai untuk tanaman hawa sederhana seperti sayuran, buah-buahan dan teh. Contoh : Cameron Highland Kawasan tanah tinggi mempunyai suhu yang nyaman akan menarik pelancong. Contoh : Genting Highland , Gunung Kinabalu. Kawasan tanah tinggi sesuai dijadikan kawasan tadahan air dan empangan yang boleh menjana hidroelektrik seperti Empangan Kenyir. Kawasan tanah tinggi juga boleh dijadikan sempadan politik yang memisahkan sesuatu negeri atau negara. Contoh : Banjaran Himalaya memisahkan Tibet dengan Nepal. Tanah tinggi sesuai dibina stesen pemancar dan rumah api. Contoh di puncak Gunung Ledang.

Pelancongan

Tadahan air /empangan/ KHE

Sempadan politik

Komunikasi

2.

a) Apakah yang dimaksudkan luluhawa dalaman. Luluhawa dalaman ialah penguraian batuan oleh tindakan kimia secara insitu di bawah permukaan bumi. Ia bertindak secara mendalam. Ia dominan di kawasan tropika lembap dan menghasilkan regolit yang tebal.

[5]

b) Huraikan faktor yang mempengaruhi kadar luluhawa dalaman di sesuatu kawasan FAKTOR Hujan

[10]

HURAIAN Semakin banyak hujan yang diterima kadar luluhawa dalaman meningkat. Jumlah hujan yang banyak menggalakkan tindakan kimia .Contoh di kawasan tropika lembap yang hujannya melebihi 2000mm sepanjang tahun menghasilkan regolit yang tebal.

Tumbuhan

Semakin banyak tumbuhan kadar luluhawa dalaman meningkat. Reputan tumbuhan membantu dalam menguraikan batuan melalui tindakan asid biotic (proses chelasi). Tumbuhan juga menggalakkan susupan air ke dalam tanah. Semakin landai sesuatu permukaan semakin tinggi kadar luluhawa dalaman. Kerana cerun yang landai akan meningkatkan

Kecerunan

kadar penyusupan air .

Jenis batuan

Batuan yang mengandungi mineral yang mudah terluluhawa seperti besi dan feldspar kadar luluhawa dalaman tinggi. Semakin kurang gangguan tektonik di sesuatu kawasan semakin tinggi kadar luluhawa dalaman. Tindakan luluhawa ke dalam tidak terganggu dan bahan regolit yang terhasil tidak dipindah keluar. Ini akan menghasilkan regolit yang tebal.

Kestabilan tektonik

c)

Huraikan pengaruh luluhawa terhadap kehidupan manusia.

[10]

ISI Pertanian

HURAIAN Tindakan luluhawa menghasilkan regolit . Ini memudahkan aktiviti bercuck tanam. Tindakan luluhawa menghasil pandang darat kars (gua batu kapur) yang menarik . Ini boleh menarik pelancong. Tindakan luluhawa menghasilkan mineral seperti garam batu, timah alluvium menggalakkan aktiviti perlombongan. Tindakan luluhawa menghasilkan bahan mentah untuk industri seperti tanah liat untuk membuat seramik dan batu bata. Tindakan luluhawa menghasilkan bahan binaan seperti pasir . Ketebalan regolit yang terhasil menentukan kedalaman pemasangan cerucuk dalam pembinaan.

Pelancongan

Sumber mineral

Perindustrian Pembinaan

3. a) Apakah yang dimaksudkan dengan kegagalan cerun ? Kegagalan cerun merujuk kepada ketidakstabilan cerun . Cerun gagal mengekalkan keseimbangan

[5m]

sehingga menyebabkan pergerakan secara aliran lambat atau aliran cepat. Contohnya seperti berlaku kejadian tanah runtuh.

b) Huraikan faktor-faktor yang menyebabkan kegagalan cerun.

[10m]

ISI Hujan

HURAIAN

Litupan tumbuhan

Jenis batuan

Gradien

Gegaran/ gempa bumi

c) Terangkan kesan kegagalan cerun terhadap alam sekitar fizikal

[10m]

ISI Imbangan air

HURAIAN

Proses luluhawa

Proses sungai

Hakisan/penimbusan

Kemusnahan ekosistem/ hutan

Pencemaran air

942/1

ALAM SEKITAR FIZIKAL

TEMA : SISTEM ATMOSFERA NOTA RINGKAS TOPIK TUMPUAN Pada penghujung topik ini, murid dapat : 1. 2. 3. 4. 5. 6. Menjelaskan konsep atmosfera,sturktur dan kandungan atmosfera. Menghuraikan konsep imbangan bahangan . Menjelaskan fakor-faktor yang mempengaruhi taburan suhu mendatar. Menghuraikan konsep-konsep kelembapan udara dan proses-proses dalam kelembapan udara. Membincangkan pengaruh cuaca dan iklim terhadap aktiviti manusia. Menjelaskan fenomena cuaca dan iklim yang terpilih.

A) KONSEP ATMOSFERA KONSEP .Atmosfera HURAIAN Atmosfera ialah satu lapisan nipis gas tanpa bau, warna dan rasa yang berada di atas permukaan bumi disebabkan oleh tarikan daya graviti bumi.

B) STRUKTUR ATMOSFERA

Struktur Termosfera/ionosfera

Ciri Suhu meningkat mengikut ketinggian sehingga 1000C.Lapisan paling bawah dipenuhi dengan gas nitrogen dan molekul oksigen. Berlaku pemisahan electron bercas negative daripada atom oksigen dan molekul nitrogen. Penting untuk telekomunikasi. Ketinggian sehingga 80 km, suhu berkurangan mengikut ketinggian sehingga -90C. Di kawasan ini wujud awan noktilusen. Bahan meteor mula terbakar di sini Ketinggian sehingga 50 km, suhu bertambah secara perlahan-lahan mengikut ketinggian. Lapisan ini sangat kering, tidak mengandungi awan atau cuaca. Mengandungi gas ozon.Kebanyakkan bahan meteor memasuki lapisan ini. Ketebalan kira-kira 8 km, meliputi 25 % daripada jisim bumi. Pengurangan suhu 6.5C bagi setiap 1000m.Kawasan terdapatnya perubahan iklim dan cuaca.

Mesosfera

Stratosfera

Troposfera

C) KANDUNGAN ATMOSFERA KANDUNGAN 1. Gas kekal HURAIAN Gas yang tetap di atmosfera seperti Nitrogen ( 78.09%), Oksigen (20.95%) dan Argon (0.93%). Gas yang kandungannya tidak tetap di atmosfera. Contohnya : a.Karbon dioksida : sentiasa bertambah i. memasuki atmosfera melalui tindakan organisma hidupan lautan dan daratan. ii. peningkatan penggunaan bahan api fosil oleh manusia b.Ozon : sentiasa berkurangan - melalui kitar fotokimia iaitu melibatkan percantuman semula dengan atom oksigen menyebabkan kehilangan bersih oksigen ganjil. O3 + O = 2O2 c.Klorofluorokarbon (CFC) : sentiasa bertambah i. punca: bahan-bahan aerosol, bahan penyejuk (freom) , bahan pencuci dan penyaman udara ii.terlerai dan membebaskan klorin yang juga terlibat dalam pemusnahan lapisan ozon. d.Nitrogen Oksida (NOX) sentiasa bertambah i. mekanisme biologi di lautan dan juga dalam tanah. ii. pembakaran industri, kenderaan, biojisim, dan penggunaan baja kimia. e.Sulfur dioksida (SO2) sentiasa bertambah pembakaran arang batu dan minyak serta peleburan tembaga. Dikenali sebagai bahan aerosol termasuk habuk, asap, zarah garam, zarah tanah, dan habuk galian daripada pembakaran kering, karbon dan habuk gunung berapi. KESAN

2. Gas berubah

Penambahan dan pengurangan kumpulan gas ini akan mempengaruhi : i. pencemaran udara ii.peningkatan gas rumah hijau iii .hujan asid iv. penipisan lapisan ozon v. pemanasan global

3. Juzuk bukan gas

Mengakibatkan fenomena jerebu

D) PERANAN ATMOSFERA

Isi Biologi Mencorakkan kontur permukaan bumi

Huraian Oksigen - penyokong kepada semua kehidupan di permukaan bumi. Kejadian cuaca seperti angin, hujan dan larian air. Tindakan unsurunsur cuaca ini telah mewujudkan pelbagai bentuk permukaan bumi yang sentiasa berubah tanpa mengira masa dan tempat. Perlombongan logam dan simpanan bijih dikaitkan dengan pengumpulan bahan logam melalui tindakan kimia air hujan ke dalam batuan. Pedagang pada zaman dahulu menggunakan kapal layar yang memerlukan tiupan angin. Atmosfera bumi sentiasa mengalami perubahan secara berterusan. Manusia perlu menyesuaikan diri dengan setiap perubahan yang ekstrem agar tidak mengalami kesan perubahan tersebut.

Kekayaan semula jadi

Perdagangan / rekreasi

Membentuk dan menpengaruhi cuaca

A) UNSUR-UNSUR CUACA DAN IKLIM KONSEP Imbangan bahangan HURAIAN Jumlah bahangan yang diterima oleh bumi daripada matahari melalui gelombang-gelombang pendek sama dengan jumlah bahangan yang dibebaskan oleh bumi melalui gelombang-gelombang panjang.

KONSEP a) Taburan mendatar b) Taburan menegak

suhu suhu

HURAIAN Perbezaan suhu secara mendatar antara satu tempat dengan tempat yang lain di permukaan bumi. Perubahan suhu yang berlaku di atmosfera mengikut ketinggian dalam sesuatu bungkusan udara.

B) FAKTOR-FAKTOR YANG MEMPENGARUHI TABURAN SUHU MENDATAR FAKTOR HURAIAN 1.Tumbuhan Kawasan yang banyak tumbuhan - suhu lebih rendah. Mengurangkan semulajadi bahangan matahari yang sampai ke permukaan bumi. 2. Awan Kawasan yang banyak dilitupi awan suhu lebih rendah. Awan akan membalikkan dan menyerap sebahagian bahangan matahari. Arus lautan mempunyai kebolehan memindahkan haba jenis arus akan mempengaruhi suhu pinggir pantai. Contohnya Arus Telukan membawa haba daripada kawasan tropika ke kawasan sederhana. Albedo permukaan bumi menentukan jumlan bahangan yang diserap oleh bumi. Albedo yang tinggi akan menyebabkan suhu di kawasan itu rendah. Kawasan yang tinggi akan mengalami suhu yang semakin rendah.

3. Arus lautan

4.Perbezaan permukaan bumi 5.Ketinggian

C) FAKTOR-FAKTOR YANG MEMPENGARUHI TABURAN SUHU MENEGAK FAKTOR 1. Tekanan udara 2. Suhu permukaan HURAIAN Jika suhu permukaan bumi lebih sejuk berbanding suhu atmosfera ia akan menyejukkan bahagian atmosfera yang berhampiran dengan bumi. Kejadian olak suhu akan berlaku. Secara relatifnya semakin tinggi dalam atmosfera semakin tinggi suhunya. Di lapisan troposfera, taburan suhu menegaknya adalah semakin menurun mengikut ketinggian. Di lapisan stratosfera pula suhunya semakin meningkat mengikut ketinggian .

3. Lapisan atmosfera

4. Kandungan atmosfera

D) LEMBAPAN ATMOSFERA

KONSEP 1.Lembapan atmosfera 2.Kelembapan mutlak 3. Kelembapan tentu 4. Kelembapan bandingan

HURAIAN Kandungan wap air yang terdapat di atmosfera. Jumlah wap air dalam sesuatu isipadu air. (g/m3) Jisim wap air bagi setiap kilogram udara. Nisbah jumlah wap air yang sebenar terdapat di udara berbanding dengan jumlah wap air yang boleh ditampung oleh udara tersebut pada suhu yang tertentu.

E) PROSES-PROSES LEMBAPAN ATMOSFERA PROSES 1.Sejatan HURAIAN Proses cecair atau ais bertukar menjadi wap air. Ia adalah proses yang berlaku secara berterusan daripada permukaan air, tanah dan salji. Air yang hilang daripada permukaan tanaman dan tumbuhan. Ia berlaku apabila tekanan wap dalam sel daun adalah lebih besar daripada tekanan wap atmosfera. Air yang hilang ke atmosfera melalui pepeluhan tumbuhan dan sejatan dari tumbuhan dan tanah.

2. Pepeluhan/ Transpirasi

3. Sejatpeluhan

F) FAKTOR YANG MEMPENGARUHI SEJATAN FAKTOR 1. Tekanan wap HURAIAN Tekanan wap yang tinggi di atmosfera akan menyebabkan kadar sejatan menjadi rendah. Suhu permukaan sejat yang tinggi akan meningkat kadar sejatan . Angin yang kencang dapat membaurkan wap air dan meningkatkan sejatan.

2. Suhu permukaan 3. Angin

4. Kandungan air 5. Luas permukaan sejat

Kadar sejatan lebih tinggi bagi air bersih berbanding dengan air masin. Sejatan lebih mudah berlaku di permukaan air yang terdedah berbanding permukaan air yang terlindung.

G) FENOMENA CUACA DAN IKLIM I. Bayu Konsep 1.Bayu

Huraian Pola angin tempatan yang wujud kerana terdapat perbezaan suhu di antara daratan dan laut yang mempunyai pola berbeza di antara siang dan malam. Perbezaan suhu ini akan mewujudkan kecerunan tekanan yang menjadi daya penggerak untuk bayu merentasi garis pantai dengan membentuk pola harian yang tersendiri. Berlaku pada waktu siang . Daratan mempunyai suhu yang lebih tinggi pada siang berbanding lautan. Dengan ini tekanan di daratan lebih rendah berbanding lautan. Udara akan mengalir dari kawasan lautan ke daratan membentuk bayu laut. Berlaku pada waktu malam . Daratan mempunyai suhu yang lebih rendah pada malam berbanding lautan. Dengan ini tekanan di daratan lebih tinggi berbanding lautan. Udara akan mengalir dari kawasan daratan ke lautan membentuk bayu darat.

2Bayu laut

3. Bayu darat

Contoh soalan 1. a) Terangkan konsep gas rumah hijau. [5m]

Gas rumah hijau adalah kumpulan gas di atmosfera yang menghalang dan memerangkap haba bumi daripada terbebas keluar daripada atmosfera. Contoh gas rumah hijau ialah karbon dioksida, kloroflorokarbon (CFC),metana, nitrogen dioksida dan lain-lain. b) Huraikan punca-punca pertambahan gas rumah hijau. ISI 1. Letusan gunung berapi HURAIAN [10m]

2.Aktiviti perindustrian

3. Pembakaran terbuka

4.Pereputan organik

5.Ujian nuklear/peperangan

d) Huraikan langkah-langkah yang boleh diambil bagi mengurangkan kesan daripada pertambahan gas rumah hijau. [10m] ISI 1.Perundangan HURAIAN

2.Kempen

3. Pendidikan

4 Sumber mesra alam.

5. Penghijauan bumi

2.

a) Terangkan dengan ringkas kandungan atmosfera. ISI Gas tetap HURAIAN

[5]

Gas berubah

Juzuk bukan gas

b) Mengapakah kerap berlaku hujan asid di bandar-bandar besar? ISI Penjana kuasa

[10]

HURAIAN Penggunaan arang batu sebagai bahan bakar untuk menjana kuasa elektrik membebaskan gas sulfur dioksida. Industri pemerosesan seperti baja kimia dan racun serangga akan membebaskan gas nitrogen dan sulfur dioksida. Pembebasan asap kenderaan yang banyak membebaskan gas karbon monoksida. Aktiviti pelupusan sampah dan pembakaran sampah terbuka akan membebaskan gas pencemar ke atmosfera. Bangunan yang tinggi dan padat menghalang pengaliran udara menyebabkan gas-gas pencemar terkumpul di atmosfera bandar.

Perindustrian

Asap kenderaan

Pembakaran terbuka

Struktur bandar

c)

Huraikan kesan hujan asid terhadap alam sekitar. ISI Pencemaran air

[10]

HURAIAN Hujan asid mencemarkan sumber air seperti air tasik dan air sungai. Hujan asid menyebabkan tanah menjadi berasid menyebabkan kesuburan tanah menurun. Hujan asid meneybabkan air berasid dan mengancam kehidupan akuatik seperti ikan, katak . Jika nilai pH kurang daripada 3 semua jenis organisma akuatik akan pupus.

Pencemaran tanah

Kemusnahan hidupan Akuatik

Kemusnahan tumbuhan

Hujan asid akan memusnahkan tumbuhan dengan melarutresap potasium, kalsium dan magnesium daripada daun-daun pokok Hujan asid boleh menyebabkan penyakit kulit. Cat bangunan luntur.

Kehidupan manusia

3.

a) Apakah yang dimaksudkan dengan Imbangan Bahangan? ________________________________________________________________ ________________________________________________________________ ________________________________________________________________ Jadual : Taburan Bahangan di Pemukaan Bumi (Wm2) Tarikh 21 Mac 22 Dis 90oU 0 0 70oU 153 0 50oU 287 88 30oU 387 233 Garis lintang 0o 30oS 447 387 421 520 50oS 287 528 70oS 153 540

[5]

90oS 0 40

b) Berdasarkan jadual di atas, lukiskan graf garis yang dapat menunjukkan taburan bahangan mengikut kedudukan garis lintang. [10]

Contoh jawapan :

Taburan bahangan mengikut kedudukan garis lintang.


1000 800

Wm2

600 400 200 0 90oU 70oU 50oU 30oU 0o 30oS 50oS 70oS 90oS

22 Dis 21 Mac

Garis lintang

c)

Jelaskan mengapa taburan suhu berbeza-berbeza dari satu kawasan dengan kawasan yang lain.

Tumbuhan semulajadi

Awan

Arus lautan

Perbezaan bumi Ketinggian

permukaan

4.a) Terangkan konsep angin monsun.

[5m]

Angin monsun merupakan satu pola angin musiman yang bertiup tanpa perubahan arah untuk beberapa bulan dan kemudiannya ia akan hilang untuk satu tempoh yang singkat. Angin ini akan bertiup semula pada arah yang bertentangan bagi baki bulan dalam sesuatu tahun itu.

b) Berdasarkan peta lakar terangkan mekanisme kejadian angin monsun musim sejuk. [10m] - angin monsun timur laut di Asia Tenggara - Peta asia tenggara dengan australia. - Pusat tekanan tinggi di hemisfera utara. - Pusat tekanan rendah di hemisfera selatan. - Pergerakan angin dari hemisfera utara ke hemisfera selatan. - Huraian kesan daya koriolis dan arah pergerakan angin.

c) Huraikan kesan angin monsun musim sejuk terhadap aktiviti manusia di negara-negara Asia.

Aktiviti Pertanian

Aktiviti Perikanan

Aktiviti rekreasi/sosial

Aktiviti pembalakan

Aktiviti IKS

ALAM SEKITAR FIZIKAL TEMA : SISTEM HIDROLOGI Pada penghujung modul ini, murid dapat : Memberi makna konsep kitaran hidrologi dan edaran air tanih. Menghuraikan proses-proses dalam kitaran hidrologi. Menghuraikan proses dan komponen yang terlibat dalam edaran tanih . Bincangkan faktor-faktor yang mempengaruhi proses-proses terpilih kitaran hidrologi serta komponen-komponen terpilih dalam edaran air tanah. KONSEP/TAJUK HURAIAN Kitaran hidrologi Fasa-fasa pertukaran air dalam pelbagai bentuk(cecair,gas dan pepejal) dan melalui pelbagai ruang di bumi secara berterusan. Ia meliputi pelbagai proses fizikal dan simpanan. Imbangan air merupakan keseimbangan antara jumlah air yang diterima bersamaan Imbangan air dengan jumlah air yang keluar ke atmosfera. * Proses-proses dalam Imbangan air a) kerpasan b) sejatan c) sejatpeluhan d) larian permukaan e) air bawah tanah Lebihan air/imbangan air positif bermaksud jumlah kerpasan yang diterima melebihi jumlah sejat peluhan, perubahan air tanah, larian permukaan dan simpanan. 1. 2. 3. 4.

Lebihan air (air positif)

Kurangan air (air negatif)

Lebihan air/imbangan air positif bermaksud jumlah kerpasan yang diterima kurang daripada jumlah sejat peluhan, perubahan air tanah, larian permukaan dan simpanan.

PROSES-PROSES KITARAN HIDROLOGI i. Proses mendatar a. Larian air permukaan

Baki air hujan yang mengalir di atas permukaan tanah setelah ditolak dengan air yang mengalami sejatan, pintasan, susupan, dan juga yang digunakan oleh tumbuhan dan setelah semua liang pori tanah tepu dengan air dan hujan tidak lagi boleh meresap sebaliknya menuju ke sungai, tasik,kolam dan laut. Air bawah tanah mengalir perlahan melalui liang dalam batuan di bawah permukaan. Air mengalir kerana terdapat perbezan tekanan dan kecerunan. Air dari Zon tepi mengalir menuruni cerun aras mata air hingga sampai ke sungai, tasik atau paya. Air tersejat ke dalam atmosfera dari lautan, membentuk wap-wap air yang akan berkumpul menjadi awan. Wap-wap air (awan) ini pula akan dialirkan secara melintang oleh angin ke bahagian daratan atau sebaliknya dari daratan ke lautan. Bila sampai ke tahap tepu akan turun sebagai kerpasan.

b. Aliran air bawah tanah

c. Alir Lintang atmosfera

ii. Proses menegak a.Sejatan

Proses penukaran bentuk air daripada cecair kepada wap air.Berlaku apabila tekanan wap pada permukaan air lebih tinggi daripada tekanan udara di atmosfera

yang belum sampai ke peringkat tepu. Memerlukan bekalan tekanan haba dari matahari yang mencukupi untuk memanaskan permukaan air sama ada daripada lautan, sungai, tasik, kolam dll. Faktor-faktor mempengaruhi proses sejatan : Sila rujuk unsur sejatan di tema sistem atmosfera. b.Sejatpeluhan (perpeluhan/ transpirasi) Pemindahan wap air ke atmosfera melalui proses transiprasi dari tumbuhan dan sejatan daripada tanah dan tumbuhan. Terjadi kerana tekanan wap pada sel-sel permukaan daun lebih tinggi berbanding dengan tekanan udara dalam atmosfera terutama pada waktu siang yang panas. Faktor-faktor mempengaruhi proses sejatpeluhan a) suhu permukaan tersejat semakin tinggi suhu air permukaan tersejat semakin tinggi kadar sejatpeluhan kerana partikel air akan mempunyai tenaga untuk bertukar ke wap air di atmosfera. b) pengaruh angin jika terdapat pengaliran udara yang baik, kadar sejatpeluhan akan tinggi kerana udara yang bergerak akan membawa udara yang tepu keluar dengan ini memberi ruang untuk proses sejatpeluhan yang seterusnya. c) kandungan air - air bersih akan mudah tersejat berbanding air masin. Jika kandungan air tanih banyak mineral ia akan melemahkan proses sejatpeluhan. d) litupan tumbuhan semakin banyak litupan tumbuhan di sesuatu kawasan ia akan menggalakkan proses transpirasi dan seterusnya sejatpeluhan. e) kandungan lembapan tanih semakin tanah lembap semakin tinggi kadar sejatpeluhan kerana ketersediaan air untuk disejat. Kerpasan adalah lembapan yang terpeluwap dan jatuh ke permukaan bumi dalam pelbagai bentuk iaitu cecair dan pepejal serta dalam intensiti yang berbeza. Air hujan yang turun meleleh mengikut dahan dan batang pokok sebelum sampai ke perrmukaan tanah. Proses pergerakan air masuk ke dalam tanih secara menegak melalui liang-liang pori tanih . Proses ini dipengaruhi kandungan air dalam tanah dan keporosan tanah. Faktor-faktor mempengaruhi proses infiltrasi tanah. a) Intensiti hujan jika hujan amat lebat proses infiltrasi akan menjadi perlahan kerana titisan hujan yang besar dan cepat berupaya menutup liang ruangan tanah. b) Struktur geologi semakin banyak rekahan dan ronggadalam tanah kadar infiltrasi akan meningkat. c) Litupan tumbuhan semakin banyak litupan tumbuhan di sesuatu kawasan , kadar infiltrasi akan meningkat. Tumbuhan berupaya melambatkan proses air larian permukaan. d) Keporosan dan ketelapan tanah Jika ruang rongga banyak tetapi kecil dan halus(misalnya tanah liat) akan mengurangkan proses infiltrasi kerana menyukarkan aliran air ke bawah. e) Kandungan air dalam tanah - semakin kontang sesuatu kawasan semakin tinggi kadar infiltrasi kerana tanah dalam keadaan kekosongan maka air mudah meresap ke dalam. f) Gradien Semakin rata sesuatu permukaan semakin tinggi kadar infiltrasi. Air larian permukaan akan bertambah di kawasan yang bercerun curam maka infiltrasi akan berkurang.

c.Kerpasan d.Aliran batang

e.Resapan/Infiltrasi

EDARAN AIR TANIH

Semua bentuk pergerakan air yang menggunakan tanih sebagai medium(bahan antaranya) seperti aliran sub permukaan , susupan/infiltrasi(menegak), dan pergerakan air secara mendatar(rembesan) dalam sistem akuifer. KOMPONEN EDARAN AIR TANIH i.Pergerakan Mendatar a.Larian air Rujuk di atas permukaan b.Aliran air bawah tanah Aliran secara perlahan melalui liang dalam batuan di bawah permukaan. Air mengalir kerana terdapat perbezan tekanan dan kecerunan. Air dari Zon tepu mengalir menuruni cerun aras mata air hingga sampai ke sungai, tasik atau paya.

ii.Pergerakan menegak : a) Resapan/infiltrasi iii. Keporosan

Rujuk di atas Keporosan ialah ruang rongga antara tanih Faktor-faktor memepengaruhi keporosan tanih a) susunan partikel tanah susunan partikel secara longgar akan menyebabkan keporosan yang tinggi b) komposisi partikel tanah jika batuan homogenius ( partikel yang sejenis) keporosannya lebih tinggi . Berbanding batuan heterogenius ( partikel berlainan jenis) kerana celahan saiz partikel yang besar boleh dipenuhi saiz partikel yang kecil maka ini mengurangkan ruang rongga dalam tanah. c) saiz partikel semakin besar partikel tanah semakin rendah keporosan sebab kurang rekahan antara partikel. d) Pemadatan tanah jika sesuatu tanah itu semakin padat keporosan semakin rendah kerana ruang rongga telah dimampat. e) Proses geomorfologi semakin sesuatu tanah terdedah kepada proses geomorfologi seperti gerakan jisim akan meningkatkan keporosan tanah. Ketelapan ialah kebolehan air mengalir melalui ruang rongga tanah. Takungan air di lapisan batu tidak telap air setelah proses resapan berhenti. Simpanan air di permukaan bawah tanah dalam zon pengudaraan sebelum air diresap ke lapisan akuifer dan digunakan oleh tumbuhan.

iv. Ketelapan. v. Akuifer(ground water) vi. Simpanan air tanih

Contoh soalan : 1. a) J elaskan maksud proses sejatpeluhan. [5m]

____________________________________________________________________________________

____________________________________________________________________________________

____________________________________________________________________________________

b) Huraikan faktor yang mempengaruhi proses sejatpeluhan. 1. Suhu permukaan tersejat 2. pengaruh angin

[10m]

3. kandungan air

4. litupan tumbuhan

5. kandungan lembapan tanih

c) Terangkan bagaimana manusia boleh mengganggu proses sejatpeluhan. [10m]

1.Aktivtiti perparitan

Sistem perparitan yang diwujudkan manusia telah mengalirkan air terus ke tasik,sungai dan laut. Ini telah mengurangkan kandungan air tanih dan seterusnya mengurangkan proses sejatpeluhan. Penurapan dan penyimenan permukaan bumi yang dilakukan oleh manusia terutama semasa proses perbandaran akan mengurangkan kandungan air tanih kerana proses infiltrasi tidak berlaku. Ini seterusnya akan mengurangkan proses sejatpeluhan. Aktiviti penyahutanan seperti pembalakan,pembukaan tapak pertanian, tapak perumahan akan memusnahkan banyak tumbuhan. Ini akan mengurangkan proses transpirasi dan seterusnya mengurangkan proses sejatpeluhan Bangunan yang tinggi akan menghalang pengaliran udara. Ini akan menyebabakan udara cepat tepu dan tiada ruang untuk proses sejatpeluhan yang seterusnya. Maka proses sejatpeluhan akan berkurangan. Aktiviti pertanian yang menggunakan sungkupan plastik terutama semasa semaian benih akan mengurung kelembapan tanih. Ini akan mengurangkan proses sejatpeluhan. Projek penanaman semula dan hutan bandar telah menambahkan jumlah tumbuhan di bumi. Ini akan menggalakkan lagi proses sejatpeluhan melalui proses transpirasi. Badan air seperti kolam dan tasik di taman rekreasi akan menambah kandungan lembapan tanih di sekitar kolam dan tasik dengan ini proses sejatpeluhan akan bertambah.

2. Penurapan/ penyimenan

3. penyahutanan

4. morfologi bandar

5. akvitivi pertanian 6. Penghijauan bumi 7. badan air buatan manusia

2. a) Berikan makna edaran air tanih. ___________________________________________________________________________________

[5m]

___________________________________________________________________________________

____________________________________________________________________________________

b) Jelaskan sumber-sumber air semulajadi di Malaysia

[8m]

1. sungai

Air sungai di Malaysia boleh dijadikan sebagai sumber air bersih untuk pelbagai kegunaan contohnya Sungai Pahang. Air hujan yang turun boleh di tadah di kawasan hutan dan gunung . Ini boleh menjadi sumber air bersih di Malaysia contohnya Gunung Pulai. Selain masa krisis air, air bawah tanah di Malaysia banyak digunakan sebagai sumber dalam air mineral. Misalnya di Kota Tinggi. Air tasik setelah di proses juga boleh menjadi sumber air di Malaysia. Misalnya semasa krisis air ,air tasik bekas lombong di Serdang telah diproses semula dan digunakan sebagai sumber air.

2. air tadahan/ hutan/ gunung 3. air bawah tanah 4. tasik/empangan

c) Huraikan aktiviti manusia yang boleh mengganggu sumber air.

[12m]

1. Pertanian

2. Perindustrian

3. Penggalian air bawah tanah

4.Pembalakan

5.Pelancongan

6. Penternakan/ Akuakultur

ALAM SEKITAR FIZIKAL TEMA : SISTEM EKOLOGI Pada penghujung modul ini, murid dapat : 1. 2. 3. 4. 5. Memberi makna konsep ekosistem,biotik dan abiotik. Menghuraikan fungsi ekosistem dan proses-proses yang berkaitan. Menghubungkait antara komponen biotik dan abiotik. Menghuraikan kepentingan ekosistem terhadap manusia. Membincangkan langkah-langkah pemeliharaan dan pemuliharaan ekosistem.

Konsep/tajuk Ekosistem

Huraian Satu komuniti organisma yang berinteraksi antara satu dengan lain dan alam sekitarnya Komponen biotik Komponen yang terdiri daripada organisma hidup yang terdiri daripada pengeluar, pengguna dan pengurai. Komponen Terdiri daripada benda bukan hidup yant termasuk pelbagai jenis gas, air dan abiotik galian. Kitar nutrien Kitar nutrien ialah aliran yang berterusan unsur dan bahan kimia seperti oksigen, karbon , nitrogen dan air yang terdapat dalam sesuatu ekosistem. Rantaian Rantaian makanan merujuk kepada pemindahan tenaga, elemen-elemen kimia makanan dan beberapa jenis sebatian daripada satu organisma kepada organisma yang lain di sepanjang aliran satu hala. Pengeluar Tumbuhan yang merupakan autotrof yang boleh membuat makanan sendiri melalui proses fotosintesis. Pengguna Kumpulan heterotrof iaitu organisma hidup yang bergantung kepada pengeluar atau organisma lain untuk mendapat tenaga/makanan. Pengguna primer Pengguna pertama yang memakan pengeluar untuk mendapatkan tenaga/makanan. Pengguna Pengguna kedua yang memakan pengguna pertama untuk mendapatkan sekunder tenaga/makanan. Pengguna tertier Pengguna ketiga yang memakan pengguna kedua untuk mendapatkan tenaga/makanan. Pengurai Organisma yang menguraikan tumbuhan/organisma yang reput/mati dan mengembalikan nutrien kepada tanah. Piramid Ekologi Satu hierarki yang menggambarkan hubungan rangkaian makanan antara satu (piramid tenaga) aras trofik dengan aras trofik yang lain dalam sesuatu ekosistem. Selain menunjukkan jumlah organisma dalam setiap aras trofik, piramid ekologi penting dalam menjelaskan pengaliran tenaga daripada pengeluar, penggunaan tenaga tersebut , simpanan dan kehilangan tenaga. FUNGSI EKOSISTEM a) aliran tenaga Hubungan dan interaksi antara organisma dalam sesuatu ekosistem membolehkan aliran tenaga berlaku apabila proses makan dimakan berlaku. Aliran ini membolehkan sesuatu ekosistem dikekalkan. b) kitaran Sesebuah ekosistem menyediakan tapak untuk melengkapkan kitaran nurien nutrein melalui interaksi antara komponen biotik dan abiotik. Kitaran ini boleh berlaku di dalam sesebuah ekosistem (intra-ekosistem) dan di antara beberapa ekosistem.( inter-ekosistem) KEPENTINGAN EKOLOGI KEPADA MANUSIA a)Pembalakan Ekosistem hutan membekalkan pelbagai jenis pokok balak yang boleh menggalakkan pembalakan. (ekosistem daratan) b) Hasil hutan Ekosistem daratan terutamanya hutan-hutan boleh menggalakkan pengumpulan hasil hutan seperti rotan hutan . c) Perubatan Ekosistem daratan seperti di hutan ada herba-herba seperti tongkat ali dan

kacip fatima yang ada nilai perubatan. Di ekosistem lautan pula terdapat gamat dan spirulina yang ada nilai perubatan. d) Pelancongan/ Keunikan dan kepelbagaian biologi di ekosistem daratan dan ekosistem lautan Ekopelancongan penting untuk sektor pelancongan dan rekreasi. e) perikanan/ Ekosistem lautan boleh dibangunkan untuk perikanan dengan hasil-hasil marin akuakultur yang banyak. Disamping boleh dibangunkan untuk akuakultur seperti penternakan ikan dalam sangkar di kawasan kukup. GANGGUAN MANUSIA TERHADAP EKOSISTEM a) pertanian Aktiviti pertanian seperti pembajaan dan penyemburan racun serangga akan mengganggu kandungan asid atau alkali dan nutrien tanah. Ini akan mengganggu keseimbangan dalam sesuatu ekosistem. b) penyahutanan Aktiviti penyahutanan seperti pembalakan, pembukaan tanah untuk pertanian, urbanisasi akan mengganggu sesuatu ekosistem kerana habitat organisma hidup musnah dan penyesuaian semula perlu dibuat oleh organisma. c) perlombongan Perlombongan pasir misalnya akan menngganggu keseimbangan pantai yang seterusnya akan memberi kesan kepada habitat marin di tepi pantai dan dalam lautan. d) pelancongan Pencemaran yang dilakukan oleh pelancong semasa melancong seperti membuang sampah merata-rata,membuat ungun api akan mengganggu habitat dan kehidupan organisma dalam sesuatu ekosistem. e) Industri Pembuangan sisa toksik ke dalam sungai atau tasik akan mencemarkan air dan seterusnya mengganggu hidupan akuatik. Pembebasan asap-asap yang bertoksik seperti sulfur dioksida dan nitogen dioksdia boleh menyebabkan hujan asid yang seterusnya mengganggu ekosisitem hutan. GANGGUAN ALAM SEKITAR TERHADAP EKOSISTEM a) letusan gunung Gas dan lava yang dibebaskan semasa letusan gunung berapi akan berapi memusnahkan habitat dan mengganggu ekosistem. b) taufan Keadaan cuaca yang luar biasa seperti ribut taufan boleh mengganggu keseimbangan ekosistem kerana boleh memusnahkan habitat dan organisma dalam ekosistem. c) gerakan jisim Proses pergerakan jisim seperti gelongsoran tanah boleh menimbuskan habitat dan mengganggu ekosistem. d) banjir Kejadian banjir akan menenggelamkan habitat dan organisma dalam sesuatu ekosistem. Ini akan mengganggu keseimbangan sesuatu ekosistem. e) kemarau/ Kejadian kemarau seperti semasa kejadian el-nino di Indonesia telah kebakaran menyebabkan banyak kebakaran semulajadi di hutan. Kebakaran ini telah semulajadi memusnahkan pelbagai organisma dan mengganggu keseimbangan ekosistem. LANGKAH-LANGKAH PEMELIHARAN DAN PEMULIHARAAN EKOSISTEM/ALAM SEKITAR a) langkah Menguatkuasakan akta alam sekeliling 1974 oleh Jabatan Alam Sekitar perundangan misalnya untuk mengawal pencemaran udara dan air . b) kempen Mengadakan lebih banyak kempen kesedaran untuk menyeru orang ramai bersama menjaga alam sekitar misalnya melalui kempen cintailah sungai kita, kempen berkongsi kereta. c) pendidikan Mendidik generasi muda untuk menjaga kualiti alam sekitar melalui matapelajaran seperti sivik, geogafi, pendidikan moral.Di samping itu , adakan aktiviti-aktiviti go green melalui persatuan atau kelab alam sekitar yang melibatkan murid dengan ekosistem secara langsung. d) hutan simpan/ Mewartakan lebih banyak hutan simpan untuk melindungi hutan dan hidupan taman negara liar dalam sesuatu ekosistem contohnya Taman Negara Endau- Rompin. e) pengurusan/ Memantapkan lagi pengurusan dan pengawalseliaan terhadap hidupan liar. pengawalaseliaan Misalnya Perlindungan orang utan di hutan Sepilok Sandakan, Sabah. Projek penetasan dan pemeliharaan penyu belimbing di Rantau Abang, Terengganu.

Contoh soalan: Soalan 1.

Pengguna Tertier Pengguna Sekunder (pemindahan tenaga 10%) Aliran tenaga Pengguna Primier (pemindahan tenaga 10%)

Pengeluar (pemindahan tenaga 10%)

Pemindahan tenaga 8% dari matahari

Piramid ekologi(tenaga) ekosistem hutan bakau.

1.a) Huraikan makna piramid tenaga.

[5m]

______________________________________________________________________

______________________________________________________________________

______________________________________________________________________

b) Berdasarkan rajah di atas terangkan bagaimana tenaga dipindahkan dan mengalami kehilangan di setiap aras trofik. [10m] 1. punca tenaga

2.peringkat pengeluar

3. peringkat Pengguna primier 4. peringkat pengguna sekunder 5. peringkat pengguna tertier

c)

Terangkan bagaimanakah aktiviti manusia boleh mengganggu proses perpindahan tenaga dalam sesuatu ekosistem. [10m] a) pertanian

b) penyahutanan

c) perlombongan

d) pelancongan

e) Industri

2. a) Terangkan konsep ekosistem.

[5m]

________________________________________________________________________________________

________________________________________________________________________________________

________________________________________________________________________________________

Gambarajah ekosistem tasik

b) Terangkan salingkebergantungan antara komponen biotik dan komponen abiotik dalam ekosistem di atas. [10m] 1. tenaga dengan tumbuhan

2. nutrien dengan tumbuhan

3. udara dengan pengguna

4. air dengan pengguna dan pengeluar

5. tanah dengan nutrien dan tumbuhan

c) Terangkan kepentingan ekosistem terhadap alam sekitar manusia.

[10m]

a)Pembalakan

b) Hasil hutan

c) Perubatan

d) Pelancongan/ Ekopelancongan

e) perikanan/ akuakultur

942/2 TEMA 1: PENDUDUK MODUL 1

ALAM SEKITAR MANUSIA

TABURAN DAN KEPADATAN PENDUDUK

Objektif Pembelajaran Setelah selesai mengikuti pelajaran dalam modul ini anda seharusnya dapat: (a) (b) (c) (d) Memahami konsep taburan penduduk di sesebuah negara atau kawasan yang lebih luas. Mengira atau menghitung kepadatan penduduk berasaskan maklumat yang diberi. Menyediakan peta koroplet bagi menunjukkan keadaan kepadatan penduduk. Menghuraikan sebab atau faktor yang menyebabkan kepadatan penduduk yang berbeza atau tidak seimbang di sesebuah negara atau kawasan. Konsep Taburan dan Kepadatan Penduduk Taburan penduduk bermaksud sebaran atau agihan penduduk di atas ruang bumi (permukaan bumi). Sebaran ini menghasilkan taburan penduduk yang tidak sekata iaitu kawasan berpenduduk padat, kawasan berpenduduk sederhana padat dan kawasan berpenduduk jarang. Kepadatan penduduk atau densiti penduduk bermaksud nisbah antara jumlah penduduk di sesebuah kawasan berbanding dengan keluasannya. Secara formula kepadatan penduduk dapat dikira melalui kaedah berikut:

a)

Kepadatan Penduduk = Jumlah Penduduk (orang) 2 Luas Kawasan (km ) b) Pengiraan kepadatan penduduk Berdasarkan formula nilai kepadatan penduduk, tafsiran kepadatan penduduk mengikut kawasan boleh dihitung, Lihat contoh Jadual 1: Jadual 1: Kepadatan penduduk bagi negeri Sarawak, Johor dan Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur pada tahun 2000 Negeri Keluasan Jumlah Kepadatan Tafsiran 2 2 (km ) Penduduk (Orang/km ) Penduduk (orang) Sarawak 124 450 2 009 893 16 Jarang Johor Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur 18 987 243 2 584 997 1 305 792 136 5 374 Sederhana Padat

c.

Membina Peta Koroplet atau Peta Lorek Berdasarkan Jadual 2, lukis satu peta koroplet untuk menunjukkan kepadatan penduduk di Negara-negara Asia Tenggara pada tahun 1996. Jadual2: Purata kepadatan penduduk Negara-negara Asia Tenggara tahun 1996 Negara Brunei Filipina Indonesia Kemboja Laos Malaysia Myanmar Singapura Thailand Vietnam Kepadatan Penduduk (orang/km ) 48 240 104 59 20 64 66 4 839 117 227
2

Panduan Am Dalam penyediaan peta koroplet anda perlu member perhatian kepada beberapa perkara penting seperti berikut: 1. 2. Tentukan nilai bezantara (range) kepadatan penduduk yang sesuai. Beri perhatian kepada nilai kepadatan tertinggi (bagi Singapura) dan nilai kepadatan yang paling rendah(bagi Laos). Pilih selang kelas atau nilai kepadatan yang paling sesuai. Nilai yang dipilih hendaklah dapat menunjukkan perbezaan kepadatan antara negara-negara di bawah sekurang-kurangnya tiga kumpulan atau kategori kepadatan yang berlainan iaitu kepadatan yang rendah, sederhana dan tinggi. Katalah nilai kepadatan atau selang kelas yang dipilih ialah 100 orang bagi setiap kilometer persegi. Oleh itu kumpulan atau kategori kepadatan yang berbeza ialah kurang daripada 100, 100 200, 200 300 dan lebih 300 bagi setiap kilometer persegi. Lukis garis lorekan bagi setiap negara mengikut kumpulan atau kategori kepadatan yang telah dipilih. Lorekan hendaklah kemas dan bersih. Peta koroplet yang dilukis hendaklah dilengkapkan dengan tajuk dan petunjuk. Jika warna digunakan untuk menggantikan garis lorekan ia mestilah sesuai dan dapat membezakan kategori atau kumpulan kepadatan yang berlainan dan biasanya melibatkan penggunaan ton warna dan ia perlu dilukis dengan cermat.

3.

4.

5.

Perkara-perkara perlu ada dalam peta koroplet @ cadangan markah: 1. Tajuk (1 markah) rujuk dari jadual, perlu ada perkara, negara dan tahun untuk dapat 1 markah 2. Petunjuk (1 markah) Lorekan pada petunjuk mesti sama dengan lorekan pada peta 3. Jeda/kelas (1 markah) pilih selang kelas yang sesuai 4. Lorekan (1 markah) - tiada markah jika tidak mengikut teknik lorekan/ton warna yang betul. 5. Plotan (5 markah) plotan diterima walaupun teknik lorekan salah. Markah plotan 10 negara boleh dicadangkan seperti berikut:

1 2 negara betul (1 markah) 3 4 negara betul (2 markah) 5 6 negara betul (3 markah) 7 8 negara betul (4 markah) 9 -10 negara betul (5 markah)

6.Markah tambahan kebersihan dan kekemasan (1 markah) hanya diberi jika dapat 9 markah Jumlah markah keseluruhan = 10 markah. d. Mengapakah kawasan-kawasan tertentu di Negara-negara Asia Tenggara mempunyai kepadatan yang lebih tinggi berbanding dengan kawasan-kawasan yang lain. Contoh jawapan: Jawapan perlu merujuk contoh-contoh kawasan atau bahagian Negara yang mempunyai kepadatan penduduk yang tinggi seperti Singapura, Pulau Jawa, Dataran Manila, Dataran Bangkok dan Lembah Kelang. Antara sebab atau faktor yang patut dikemukakan ialah: 1. Faktor-faktor geografi fizikal meliputi faktor muka bumi seperti delta dan lembah sungai yang lebar, kawasan tanah pamah beralun dan berbukit-bukit, jenis tanih yang subur seperti tanah lanar dan lava bes gunung berapi, bekalan air yang banyak, serta tanah rata yang memudahkan sistem pengangkutan dan perhubungan/ petempatan bandar . 2. Faktor kemajuan ekonomi pertanian dan perlombongan pertanian padi sawah dapat menampung penduduk ramai atau dengan kepadatan yang tinggi seperti pulau Jawa, pertanian kebun kecil, pertanian lading dan kegiatan perlombongan seperti bijih timah, emas dan petroleum yang berkembang pesat dapat menarik ramai penduduk. 3. Faktor kemajuan ekonomi Bandar perkembangan pesat industri perkilangan, perdagangan dan perkhidmatan terutama di bandar ibu negara, bandar dan pelabuhan utama dapat memberikan banyak peluang pekerjaan dan berupaya menampung kepadatan penduduk yang tinggi, menjadi tumpuan pelaburan modal, teknologi dan penduduk dari kawasan-kawasan lain dan dari Negara-negara luar. 4. Faktor kemajuan pengangkutan pembangunan jalan raya dan keretapi, jalan air dan jalan udara, mempercepatkan pembangunan ekonomi terutama sekali kegiatan-kegiatan pertanian lading, perlombongan, industry perkilangan, perdagangan, menggalakkan perkembangan Bandar-bandar dan pelabuhan-pelabuhan. 5. Faktor sejarah dan penjajahan kawasan-kawasan tertentu dimajukan lebih awal oleh kerajaan penjajah seperti Belanda dan Inggeris, menjadi pusat pentadbiran, ekonomi dn tumpuan masuk orang-orang asing, dimajukan dengan kegiatan perlombongan, pertanian lading, perdagangan dan perkhidmatan, system pengangkutan, Bandar dan pelabuhan berkembang dengan lebih pesat berbanding kawasan lain. 6. Faktor politik dan dasar kerajaan kawasan-kawasan tertentu menjadi tumpuan dalam program pembangunan kerajaan berbanding dengan kawasan pedalaman yang mundur. Cadangan markah: 5 faktor utama x 2 markah = 10 markah

Latihan Akses Kendiri Modul 1 1. Jadual 3 menunjukkan kepadatan penduduk bagi negeri-negeri di Malaysia pada tahun 2000. Jadual 3 Kepadatan penduduk bagi negeri-negeri di Malaysia, 2000 Negeri Kepadatan(orang per kilometer persegi) Johor 144 Kedah 175 Kelantan 87 Melaka 385 Negeri Sembilan 129 Pahang 36 Perak 98 Perlis 257 Pulau Pinang 1274 Sabah 35 Sarawak 17 Selangor 526 Terengganu 69 W.P. Kuala Lumpur 5676 W.P Labuan 827 MALAYSIA 71 a) Berdasarkan Jadual 3, lukis satu peta koroplet pada peta yang disediakan untuk menunjukkan kepadatan penduduk bagi negeri-negeri di Malaysia pada tahun 2000. (10m) b) Mengapakah kepadatan penduduk di negeri-negeri pantai barat Semenanjung Malaysia lebih tinggi berbanding negeri-negeri di pantai timur Semenanjung Malaysia, Sabah dan Sarawak ? (8m) c) Jelaskan kesan kepadatan penduduk yang tinggi di sesebuah kawasan terhadap sumber alam. (7m)

Peta Malaysia

MODUL 2

PIRAMID PENDUDUK

Objektif Pembelajaran Setelah selesai mengikuti pelajaran dalam modul ini anda seharusnya dapat: (a) (b) (c) Membina rajah piramid penduduk berdasarkan jadual yang diberi Menghuraikan ciri-ciri piramid penduduk Menjelaskan kesan piramid terhadap sosioekonomi

a)

Membina rajah piramid penduduk berdasarkan jadual yang diberi:

Jadual 1: Anggaran penduduk Malaysia mengikut kumpulan umur dan jantina pada tahun 1997 Kumpulan umur Lelaki Perempuan 09 10 19 20 29 30 39 40 49 50 59 60 69 2 611 800 2 455 300

2 357 100

2 225 500

2 017 000

1 876 300

1 653 100

1 583 900

1 167 600

1 110 600

683 600

656 300

386 300

414 000

70 >

205 800

261 300

Jumlah

11 082 300

10 583 200

Rajah Piramid: Struktur Umur dan Jantina Penduduk Malaysia bagi Tahun 1997

Kumpulan Umur Lelaki (Tahun)


70> 60 -69 50 -59 40-49 30-39 20-29 10-19 0 -9

Perempuan

3000

2500

2000

1500

1000

500

500

1000

1500

2500 3000 2000 Bilangan ('000) orang

Skala: 1 sm mewakili 500 000 orang Petunjuk: Lelaki

Perempuan

Rajah piramid penduduk Malaysia tahun 1997 yang anda lukis perlu mempunyai: 1. 2. 3. 4. 5. Tajuk ( 1 markah) - mesti lengkap dengan perkara, negara dan tahun Skala ( 1 markah) skala yang sesuai menunjukkan jumlah penduduk lelaki dan perempuan bagi setiap kumpulan umur. Petunjuk (1 markah) boleh guna lorekan atau warna Plotan (6 markah) lelaki 3 markah/ perempuan 3 markah Kebersihan dan kekemasan (1 markah) hanya layak jika dapat 9 markah di atas.

b)

Ciri-ciri piramid penduduk progresif (seperti Malaysia dan Negara-negara Asia Tenggara yang lain kecuali Singapura) Ciri-ciri Huraian Kadar kelahiran tinggi disebabkan perubatan moden; program perancangan keluarga kurang berkesan; amalan perkahwinan usia muda, halangan adat dan agama. Kadar kematian merosot perubatan moden mencegah penyakit merbahaya dan kematian bayi Jangka hayat penduduk tua semakin tinggi (lebih 60 tahun) Perubatan moden membantu meningkatkan taraf kesihatan Amalan pemakanan yang seimbang. Kumpulan umur muda (1 20 tahun) adalah ramai menyebabkan nisbah tanggungan kumpulan dewasa tinggi Kumpulan umur muda jantina lelaki lebih ramai daripada perempuan Kumpulan umur tua jantina perempuan lebih ramai daripada lelaki. Jangka hayat perempuan lebih panjang.

1.

Tapak yang lebar

2. Puncak mulai lebar 3. Komposisi umur 4. Ciri jantina

c.

Kesan piramid penduduk progresif terhadap sosioekonomi Malaysia Kesan Huraian Aset/jumlah tenaga buruh lebih ramai pada masa hadapan apabila kumpulan muda menjadi dewasa Kumpulan umur produktif membantu memesatkan pertumbuhan ekonomi Kerajaan perlu menyediakan kemudahan asas kepada penduduk seperti pendidikan, kesihatan, rekreasi. Kumpulan dewasa ramai merupakan kumpulan produktif Pekerjaan perlu ditambah untuk mengelakkan masalah pengangguran masa akan dating Penduduk yang banyak menyediakan pasaran bagi barangan keluaran tempatan Penyediaan rumah kebajikan perlu ditambah Bayaran pencen meningkat Penyediaan perubatan percuma perlu diadakan

1. Pertumbuhan penduduk yang pesat 2. Pertambahan perbelanjaan kerajaan 3. Peluang Pekerjaan 4. Memperluaskan pasaran domestik 5. Warga tua meningkat

Latihan Akses Kendiri Modul 2 1. Jadual 2 menunjukkan anggaran struktur penduduk Malaysia pada pertengahan tahun pada 30 Jun 2002 mengikut kumpulan umur dan jantina.

Jadual 2 Anggaran struktur umur dan jantina penduduk Malaysia, sehingga 30 Jun 2002

Kumpulan umur

Lelaki (000)

Perempuan (000)

09

2905.2

2732.7

10 19

2558.5

2452.1

20 29

2102.9

2061.1

30 39

1835.5

1783.0

40 49

1458.9

1382.3

50 59

887.5

822.4

60 69

471.0

484.9

70 dan lebih

267.5

320.8

a) b)

Berdasarkan Jadual 2, lukis rajah yang sesuai untuk menggambarkan struktur umur dan jantina penduduk Malaysia berdasarkan anggaran pada 30 Jun 2002 (10m) Berdasarkan rajah yang telah anda lukis pada soalan (a) di atas, (i) Jelaskan cirri-ciri utama penduduk Malaysia berdasarkan anggaran pada 20 Jun 2002 (8m) (ii) Huraikan kesan ciri-ciri kependudukan sedemikian terhadap keadaan social dan ekonomi di Negara kita, malaysia. (7m)

MODUL 3

MIGRASI DALAMAN

Objektif Pembelajaran
Setelah selesai mengikuti pelajaran dalam modul ini anda seharusnya dapat; (a) (b) (c) Memahami istilah migrasi dalaman dan membezakannya dengan migrasi antarabangsa Menghuraikan jenis-jenis migrasi dalaman yang utama. Menjelaskan pengaruh faktor-faktor tolakan dan tarikan terhadap jenis-jenis migrasi dalaman yang berbeza dan kesannya terhadap kawasan yang ditinggalkan dan kawasan destinasi yang dimasuki.

a)

Istilah migrasi dalaman Migrasi dalaman ialah perpindahan penduduk yang berlaku dalam lingkungan batas sempadan sesebuah negara dalam tempoh (tetap/sementara/kekal) tertentu dan tidak termasuk perpindahan keluar yang merentasi sempadan antarabangsa negara berkenaan ke negaranegara lain.

b)

i. Jenis-Jenis Migrasi Dalaman @ Pola Migrasi Dalaman Arah Aliran Migrasi 1. Migrasi Desa Ke Bandar Huraian Migrasi dari desa ke bandar kecil, sederhana atau besar terutama golongan muda/dewasa untuk mendapatkan peluang pekerjaan atau melanjutkan pelajaran Berlaku kerana factor tolakan di desa yang serba kekekurangan. Terdapat banyak factor tarikan di Bandar seperti kemudahan infrastruktur, pendidikan , kesihatan dan hiburan dll. Migrasi antara kawasan luar Bandar atau migrasi desa ke desa. Berlaku perpindahan penduduk dari kawasan luar Bandar yang mundur ke kawasan Rancangan Pembangunan Tanah seperti FELDA, KEJORA, KETENGAH dan KESEDAR. Migrasi dalaman paling kurang berlaku. Biasanya melibatkan golongan pesara yang balik menetap di kampung asal kerana keadaan persekitaran lebih selesa kos hidup lebih rendah dan kurang kesibukan/kesesakan Juga berlaku kerana pertukaran tempat kerja. Perpindahan penduduk dari Bandar

2. Migrasi Desa ke Desa

3. Migrasi Bandar ke Desa

4. Migrasi Bandar ke Bandar

5. Transmigrasi

kecil ke Bandar sederhana atau ke Bandar-bandar utama seperti Kuala Lumpur, Johor Bahru, Ipoh dan lain-lain kerana perubahan tempat kerja, perkahwinan, pendidikan dan lain-lain. Istilah migrasi yang digunakan untuk menerangkan migrasi yang dirancang oleh kerajaan untuk menempatkan semua penduduk dari satu pulau ke pulau yang lain. Untuk mengatasi masalah lebihan penduduk di Pulau Jawa dan menyediakan tenaga buruh untuk memajukan lading-ladang getah, lada hitam, lombong-lombong arang batu, bijih timah di Pulau Sumatera, Kalimantan

ii. Trend Komposisi Aliran Migrasi

Isi 1. Kumpulan umur muda paling aktif 2. Lelaki lebih banyak berhijrah berbanding wanita 3.Taraf pendidikan -

Huraian Berlaku kepada tenaga kerja muda: 15 45 tahun umur 1- 14 tahun biasanya berhijrah mengikut keluarga

Disebabkan lelaki lebih daya mobiliti/pergerakkan berbanding wanita untuk mencari peluang pekerjaan. Peratus wanita berhijrah rendah kerana halangan budaya dan adat. Taraf pendidikan yang tinggi membolehkan penduduk lebih banyak bergerak untuk mendapatkan peluang pekerjaan dalam pelbagai sektor.

c) i. Faktor-Faktor Mempengaruhi Migrasi Dalaman Isi 1. Faktor ekonomi Huraian Terdapat banyak peluang pekerjaan di kawasan destinasi seperti dalam sektor perkilangan, pembinaan, perkhidmatan, pelancongan dan pertanian.

2. Faktor sosial

Melanjutkan pelajaran dan pendidikan ke IPTA dan IPTS Mendapatkan kemudahan perubatan yang lebih baik Mengunjungi pusat hiburan Adanya kemudahan pengangkutan yang cekap seperti teksi / bas / LRT Tarikan tali persaudaraan / rakan/ perkahwinan Berlakunya Banjir / Kemarau / Gempa bumi

3. Faktor bencana alam

4. Faktor dasar kerajaan

Kerajaan telah memperkenalkan Dasar Pembangunan Wilayah / Rancangan Petempatan Desa contoh Felda, Kejora, Ketengah, Dara dll.

ii. Kesan - Kesan Migrasi Dalaman a Kesan terhadap kawasan asal yang ditinggalkan Kesan 1. Kekurangan tenaga buruh 2. Saiz pasaran terhad Huraian Sukar memajukan sumber alam kerana kekurangan tenaga kerja muda di kawasan asal Jumlah penduduk yang tinggal terhad/ sedikit mengecilkan pasaran barangan Tanah tidak diusahakan kerana golongan muda berhijrah, ini menyebabkan tanah tidak dapat diusahakan secara ekonomik. Kawasan asal dihuni oleh golongan tua yang tidak produktif atau tidak mampu bekerja. Tekanan terhadap sumber alam berkurangan kerana bilangan penduduk yang semakin sedikit ini menyebabkan sumber tidak diterokai secara maksimum.

3. Berlaku tanah terbiar

4. Penduduk tua yang tinggal /ramai 5. Berlaku lebihan sumber

b. Kesan terhadap kawasan destinasi (di tuju) Kesan 1. Berlaku tekanan terhadap sumber Huraian - Sumber tanah semakin terhad disebabkan persaingan guna tanah oleh pelbagai sektor aktiviti ekonomi. - Sumber dieksploitasi seperti hutan, mineral dan lain-lain akan berkurangan dan akhirnya berlaku kepupusan Kualiti sumber air , udara dan darat akan merosot akibat pencemaran yang dihasilkan oleh pelbagai sektor ekonomi. Kekurangan rumah kos rendah terutama bagi golongan yang berpendapatan rendah menyebabkan kewujudan kawasan setinggan Pertambahan penduduk dan kenderaan menyebabkan kesesakan penduduk dan lalu lintas yang teruk. Berlaku peningkatan kes jenayah seperti mencuri, merompak, ragut, rogol. Peningkatan kes penyakit berjangkit seperti AIDS. Sumber dapat dibangunkan untuk pembangunan negara kerana sumber tenaga buruh yang banyak.

2. Kepupusan sumber

3. Pencemaran alam sekitar

4. Kekurangan tempat tinggal

5. Kesesakan

6. Masalah sosial dan penyakit

7. Menggalakkan pembangunan sumber

Latihan Akses Kendiri Modul 3 1. Berdasarkan sebuah negara Asia Tenggara yang telah anda kaji, jawab soalan-soalan di bawah. a) Bezakan maksud migrasi dalaman dan migrasi antarabangsa (5m) b) Jelaskan empat kesan positif dan dua kesan negatif terhadap sumber-sumber alam akibat proses dalaman yang berlaku di negara tersebut. (12m) c) Cadangkan empat langkah yang wajar diambil bagi megurangkan aliran migrasi desa ke bandar di dalam negara berkenaan. (8m)

942/2

ALAM SEKITAR MANUSIA

TEMA 2: PEMBANGUNAN EKONOMI DAN IMPAK ALAM SEKITAR MODUL 4 SEKTOR-SEKTOR EKONOMI DAN IMPAK ALAM SEKITAR Objektif Pembelajaran Setelah selesai mengikuti pelajaran dalam modul ini anda seharusnya dapat; (a) (b) (c) (d) (e) Mengenal pasti sektor-sektor ekonomi Menghuraikan ciri-ciri utama sektor ekonomi Menerangkan sumbangan sektor ekonomi kepada pembangunan negara Menerangkan impak pembangunan ekonomi terhadap alam sekitar Menghuraikan langkah menguruskan impak pembangunan ekonomi terhadap alam sekitar

a) Sektor-sektor ekonomi Primer Sektor ekonomi: Pertanian Perikanan Perhutanan Perlombongan Sekunder Sektor ekonomi: Pemprosesan Pembuatan Pembinaan Tertier Sektor ekonomi: Pelancongan Pengangkutan Perdagangan dan Perniagaan Perkhidmatan Awam dan Swasta Utiliti (elektrik, air dan gas) Komunikasi dan teknologi maklumat

b) Ciri-ciri utama setiap sektor

Sektor Ciri 1.Taburan/Lokasi

Primer Pertanian Kebun kecil lokasinya berselerak di kawasan pedalaman

Sekunder Perindustrian Berkelompok: Seperti aglomerasi industri dan estet perindustrian Berselerak: Seperti industri pemprosesan getah dan kelapa sawit atau industri berasaskan sumber yang lain

Tertier Pelancongan Tarikan fizikal seperti pantai, gua, pulau, bentuk muka bumi, iklim Tarikan budaya seperti makanan, masyarakat majmuk, tempat bersejarah, pusat beli belah

Ladang lokasinya di Rancangan Pembangunan Wilayah dan estet swasta

2. Skala kecil atau skala besar

Kebun kecil skalanya kurang 40 hektar di Malaysia Ladang skalanya melebihi 40 hektar di Malaysia

Kecil seperti IKS dan industri desa Besar seperti pembuatan kereta, penapisan petroleum

Kecil seperti penginapan Chelet dan homestay (merasai hidup cara kampung) Besar seperti Hotel

3. Orientasi pengeluaran

Kebun kecil untuk sara diri Ladang untuk pasaran domestik dan eksport

Tempatan: menghasilkan barang makanan, tekstil Eksport: menghasilkan elektronik, automobil, minyak sawit, air-cond

Dikunjungi oleh pelancong tempatan dan pelancong asing.

4. Penggunaan modal

Kebun kecil menggunakan modal ahli keluarga atau modal tempatan Ladang menggunakan modal besar atau pelaburan asing

Modal asing melibatkan industri berteknologi tinggi dan barangan elektronik Modal tempatan seperti Industri Kecil dan Sederhana (IKS) dan industri desa

Modal tempatan: Homestay, chalet

Modal Asing: Hotel mewah, pusat peranginan

5. Buruh

Kebun kecil menggunakan buruh ahli keluarga dan buruh upah dalam kuantiti kecil Ladang menggunakan buruh yang ramai melibatkan buruh tempatan dan asing yang mendapat gaji bulanan

Tenaga buruh sedikit dan mahir kerana banyak menggunakan teknologi moden.

Menggunakan tenaga kerja tempatan atau kerja asing Jenis pekerjaan seperti pengurus, pekerja hotel, pemandu pelancong

Tenaga buruh ramai seperti kilang elektronik. Melibatkan penggunaan tenaga buruh mahir atau tidak mahir

6. Teknologi Kebun kecil biasanya teknologi moden terhad hanya menggunakan peralatan separa moden Ladang biasanya menggunakan teknologi dan peralatan moden Teknologi mudah atau rendah seperti IKS dan industri desa Teknologi tinggi untuk membina hotel dan kemudahan prasarana

Teknologi tinggi seperti dalam industri automobil

c) Sumbangan atau kepentingan sektor ekonomi Isi 1. Meningkatkan pendapatan negara Huraian Eksport barangan menghasilkan pertukaran wang asing. Ekonomi negara akan menjadi lebih kukuh melalui peningkatan pendapatan negara Pertumbuhan pesat ekonomi akan meningkatkan KDNK serta memperbaiki imbangan perdagangan Pelbagai peluang pekerjaan dapat mengurangkan kadar pengangguran seterusnya meningkatkan taraf hidup penduduk dan kadar kemiskinan Aktiviti ekonomi akan menggalakkan pemindahan teknologi asing. Seterusnya usaha sama dan penyelidikan dapat ditingkatkan.

2. Menyediakan peluang pekerjaan

3. Memperkembangkan teknologi dan R&D

4. Memperkembang sektor ekonomi yang lain (Kesan pengganda) 5. Memperkembangkan aktiviti primer

Memperkembangkan sektor ekonomi yang berkaitan seperti sektor perkhidmatan, sektor telekomunikasi dan sektor tenaga

- Sektor sekunder dan tertier akan membantu perkembangan sektor pertanian, perhutanan, perikanan dan perlombongan.

6. Pencetus pembandaran dan kehidupan moden 7. Teras program pembangunan negara

- Perkembangan sektor ekonomi akan mewujudan bandar baru seterusnya mewujudkan gaya hidup moden masyarakat - Perkembangan sektor ekonomi akan menjadi pemangkin program pembangunan desa dan bandar

d) Impak pembangunan ekonomi terhadap alam sekitar Isi 1. Kemerosotan dan kepupusan sumber Huraian Berlaku kemerosotan terhadap sumber hutan, air , perikanan Berlaku dalam sektor perlombongan seperti bijih timah, emas, petroleum dan sebagainya. Berlakunya pencemaran seperti: pencemaran udara - pencemaran sampah pencemaran air - pencemaran tanih pencemaran bau - pencemaran sisa toksik pencemaran bunyi Kemerosotan kualiti alam sekitar melibatkan: peningkatan suhu setempat hakisan, tanah runtuh dan tanah tandus banjir dan kemarau ancaman kepupusan kepelbagaian biologi, kemushahan habitat dan rantaian makanan

2. Pencemaran alam sekitar

3. Kemerosotan kualiti alam sekitar

e) Langkah menguruskan impak pembangunan ekonomi terhadap alam sekitar i. Langkah perundangan Isi 1. Kuatkuasa Akta / Gubal Akta 2. Akta-akta lain atau ordinan, peraturan 3. Laporan Kesan Alam Sekitat (EIA) Huraian Meguatkuasakan Akta Kualiti Alam Sekeliling 1974 untuk mengawal dan mengatasi pencemaran alam sekitar Contohnya akta perhutanan negara, akta galian, akta petroleum, akta air dan lain-lain Projek pembangunan mega atau di lereng bukit perlu mendapatkan kelulusan untuk membangunkan kawasan yang berisiko tinggi contoh pembinaan empangan, petempatan di tanah tinggi, pengairan, pelancongan

4. Agensi pelaksana

Melalui penubuhan Jabatan Alam Sekitar (JAS), Pihak Berkuasa Tempatan (PBT), dan agensi atau jabatan yang berkaitan melalui pemantauan yang berkesan. Menguatkuasaan hukuman seperti kompaun, denda, penjara , tarik lesen dan disita terhadap pesalah

5. Penguatkuasaan hukuman

ii. Langkah bukan perundangan Isi A. Amalan pengurusan 1. Mengawal pencemaran udara Huraian Seperti: - menempatkan industri mengikut zon dan jenis - mengawal pelepasan asap melalui sistem penapisan - meninggikan serombong - mengurangkan penggunakan bahan bakar petroleum dan arang batu ( bahan api fosil) - beralih kepada sumber gantian - mengawal penggunaan kenderaan yang masuk ke bandar - menggalakkan pengkongsian kereta/kenderaan - menggalakkan penggunaan petroleum tanpa plumbum - mengelakkan aktiviti pembakaran terbuka - menjalankan aktiviti tebang reput dalam sektor pertanian Seperti: - merawat semula air yang tercemar - menyediakan sistem perangkap sampah - merawat sisa seperti sisa kumbahan, buangan industri sebelum dialirkan ke sungai atau tasik - menyediakan kolam takungan sisa yang berkesan - mengawal aktiviti pembangunan di kawasan tadahan air - mengawal aktiviti pembalakan - mengwujudkan kawasan rezab tadahan air Seperti: - menjalankan program penghutanan semula - melaksanakan rawatan silvilkultur - melaksanakan kaedah penebangan memilih - mengharamkan penebangan pokok balak yang dikenalpasti hampir pupus - beralih kepada sumber pengganti seperti simen, fiber, besi dan aluminium Seperti: - pembinaan benteng konkrit, tembok penahan, sangkar dawai batu - penanaman tutup bumi seperti rumput dan pokok kekacang - membina alur kecil sebagai laluan air 0 - mengehadkan pemotongan cerun kurang daripada 45 - membina teres - menanam pokok pelindung - menggunakan sungkupan

2. Mengawal kualiti air

3. Mengawal kemusnahan hutan

4. Mengawal hakisan tanih / kelodak

B. Kempen kesedaran dan pendidikan 5. Pendidikan Alam Sekitar 6. Kempen kesedaran Pendidikan diadakan di peringkat sekolah, maktab, dan universiti

Mengadakan kempen kepada masyarakat dan pengusaha tentang kepentingan menjaga alam sekitar Peranan badan bukan kerajaan (NGO) seperti Sahabat Alam Malaysia, Persatuan Pencinta Alam, dan sebagainya dalam menyedarkan masyarakat akan kepentingan menjaga alam sekitar.

Latihan Akses kendiri Modul 4 1. Jadual 1 menunjukkan sumbangan sector-sektor utama ekonomi kepada Keluaran Dalam Negara Kasar (KDNK) dan pekerjaan di Malaysia pada tahun 2005.

Jadual 1 Sumbangan Sektor Ekonomi kepada KDNK dan pekerjaan di Malaysia tahun 2005 Sektor Utama Pertanian, Perhutanan, Penternakan dan Perikanan Pembuatan Perkhidmatan Perlombongan dan Kuari Pembinaan KDNK (%) 7.0 35.8 53.0 5.5 3.2 Pekerjaan (%) 12.0 29.5 50.0 0.4 8.1

(a) (b) (c)

Berdasarkan Jadual 1, lukis satu graf bar yang menunjukkan peratus KDNK dan pekerjaan bagi setiap sektor ekonomi Malaysia pada tahun 2005. (10) Jelaskan pola sumbangan sektor-sektor berkenaan kepada ekonomi Malaysia. (6 ) Huraikan impak pembangunan ekonomi Malaysia terhadap alam sekitar fizikal. (9 )

2.

Berdasarkan kajian luar yang telah anda jalankan di sebuah kawasan tertentu, (a) Nyatakan nama dan lokasi kawasan itu; (2) (b) Huraikan ciri-ciri satu aktiviti ekonomi yang dijalankan di kawasan itu; (10) (c) Nyatakan kesan-kesan utama aktiviti ekonomi itu terhadapalam sekitar di kawasan itu, dan langkahlangkah yang diambil oleh penduduk tempatan untuk mengurangkan kesan itu; (8) (d) Huraikan kaedah yang anda gunakan untuk mendapat data dan maklumat dalam jawapan (b) dan (c). (4)

MODUL 5 SEKTOR PERHUTANAN Objektif Pembelajaran Setelah selesai mengikuti pelajaran dalam modul ini anda seharusnya dapat; (a) (b) (c) Menjelaskan kepentingan dan sumbangan sektor perhutanan terhadap ekonomi sesebuah Negara. Menghuraikan faktor-faktor yang menyebabkan berlakunya kepupusan hutan atau penyahutanan. Menghuraikan langkah-langkah pemeliharaan dan pemuliharaan sumber hutan.

(a)

Kepentingan sumber perhutanan terhadap ekonomi Negara Huraian Pengeluaran pelbagai jenis kayu keras tropika seperti cengal, kapur, meranti, balau untuk kegunaan dalam negeri dan pendapatan eksport Membekalkan kayu untuk papan, papan lapis, perabot, bahan binaan Menyumbang kepada pekerjaan penduduk Seperti rotan, buluh, herba, akar kayu untuk industri perabut, perubatan tradisional dan kraftangan Penting kepada IKS/pengusaha tempatan Menjamin bekalan air berterusan untuk kegunaan domestic, pertanian dan perindustrian Untuk kehidupan flora dan fauna, kepelbagaian bio, kegunaan kawasan hutan sebagai taman Negara, hutan simpan, hutan lipur, kawasan perlindungan dan habitat hidupan liar. Mencegah kejadian hakisan, pemendapan, banjir, tanah runtuh, pencemaran sungai dan pemanasan setempat. Memajukan aktiviti ekopelancongan seperti kawasan taman Negara, hutan simpan dan hutan lipur Memajukan kawasan pedalaman Komuniti kaum asli dapat menjalankan aktiviti pertanian pindah, perburuan, memungut hasil hutan seperti buah-buahan, rotan, kayu gaharu dan bahan perubatan tradisional.

kepentingan 1. Industri pembalakan

2.

Pengeluaran hasil hutan

3.

Kawasan tadahan air

4.

Mengekalkan kestabilan ekosistem

5.

Mengawal kualiti dan kerosakan alam sekitar

6.

Industri pelancongan

7.

Kepentingan kepada penduduk tempatan

(b)

Faktor-faktor kepupusan dan penyahutanan secara besar-besaran Faktor-Faktor 1. Penggunaan sumber hutan sebagai bahan api 2. Kegiatan pertanian pindah dan penternakan pindah Huraian Sumber bahan bakar utama negaranegara miskin seperti India, Amerika Selatan dan Afrika Kegiatan secara meluas kaum asli melalui amalan tebang dan bakar, tanam dan tinggal dalam tempoh yang singkat. Tumbuh hutan peringkat kedua seperti belukar/semak samun Pengeluaran besar-besaran tanpa kawalan untuk eksport, kadar penebangan yang cepat berbanding langkah-langkah pemeliharaan dan pemuliharaan yang terhad Proses penggantian semulasemula mengambil tempoh masa yang agak panjang. Kegiatan penternakan secara kekal dan pindah ternak (ternakan secara meluas) melibatkan pembakaran dan pembersihan hutan untuk dijadikan padang ragut. Pembersihan kawasan hutan secara besar-besaran di kawasan tanah pamah dan bukit-bukau dimajukan untuk tanaman jualan seperti China dan pulau Jawa Rancangan pembangunan wilayah melibatkan ladang-ladang yang luas Pembinaan petempatan dan Bandarbandar baru Pembinaan lebuh raya/jalan raya Kegiatan perlombongan, petempatan, pembandaran, pembinaan pelabuhan, empangan, jalan-jalan pengangkutan, pembinaan lapangan terbang dan desakan pertumbuhan penduduk melibatkan pembersihan hutan secara besar-besaran. Keadaan semulajadi seperti kemarau, tiupan angin kencang dan kekurangan sumber bekalan air Kekurangan tenaga manusia dan kepakaran dalam mencegah kebakaran Ancaman pencemaran seperti hujan asid Serangan serangga perosak dan penyakit tumbuh-tumbuhan Kemarau yang berpanjangan

3.

Kegiatan pembalakan secara giat dan meluas

4.

Kegiatan penternakan

5.

Kegiatan pertanian secara kekal

6.

Kegiatan pembangunan tanah secara besar-besaran

7.

Kegiatan ekonomi lain

8.

Kebakaran hutan

9. Faktor-faktor semulajadi

e) Langkah-Langkah Pemelihraan dan Pemuliharaan Sumber Hutan i. Langkah perundangan Isi 1. Kuatkuasa Akta / Gubal Akta 2. Akta-akta lain atau ordinan, peraturan Huraian Meguatkuasakan Akta Kualiti Alam Sekeliling 1974 untuk mengawal dan mengatasi pencemaran alam sekitar Akta Perhutanan Negara 1984, Akta Industri Berasaskan Kayu dan Akta Perlindungan Hidupan Liar 1976 Mengisytiharkan dan menggariskan beberapa larangan yang berkaitan dengan hutan simpan kekal

3. Laporan Kesan Alam Sekitat (EIA)

Projek pembangunan mega atau di lereng bukit perlu mendapatkan kelulusan untuk membangunkan kawasan yang berisiko tinggi contoh pembinaan empangan, petempatan di tanah tinggi, pengairan, pelancongan

4. Agensi pelaksana

Jabatan Hutan Jabatan Perhilitan Institut Penyelidikan Perhutanan Malaysia (FRIM) Lembaga Perindustrian Kayu Malaysia Ranger Hutan Menguatkuasaan hukuman seperti kompaun, denda, penjara dan tarik lessen.

5. Penguatkuasaan hukuman

ii. Langkah bukan perundangan Langkah-langkah


1. Amalan pengurusan hutan Strategik

Huraian
Sistem Sebaya Malaya (MUS) tempoh pusingan tebangan antara 25 tahun hingga 30tahun. Sistem Tebang Memilih kaedah Polikitar iaitu sebilangan kecil sahaja pokok yang telah dipilih dan ditandakan untuk ditebang setelah cukup umur dan diameter minimum 45 sentimeter hingga 50 sentimeter Kaedah silvikultur satu cara pemulihan hutan yang melibatkan penubuhan ladang hutan, pertumbesaran, penjagaan dan penggantian hutan dengan teratur (penanaman hutan semula) Penubuhan Jawatankuasa Penyelaras Penyelidikan dan Pembangunan Ladang Hutan Malaysia. Kerjasama FRIM dan UPM dalam penyelidikan hutan Memberi perhatian kepada penyelidikan pemilihan spesies, kesesuaian spesies dengan tapak tanaman, bekalan stok tanaman, kajian ekonomik spesies ladang serta kawalan serangga dan penyakit. Pendidikan alam sekitar peringkat sekolah/IPT sebagai kurikulum formal Kempen kepada orang ramai dan penguasaha seperti Cintailah hutan Kita . Peranan NGO seperti Sahabat Alam Sekitar (SAM) Program Alam Sekitar ASEAN Hari Perhutanan Sedunia Dana Sedunia Alam Semula Jadi Malaysia (WWF)

2. Penyelidikan dan pembangunan

3.

Kempen kesedaran dan pendidikan

Latihan Akses Kendiri Modul 5 Topik Perbincangan Malaysia merupakan salah sebuah Negara Asia Tenggara yang terbaik dalam pengurusan sumber -sumber perhutanannya . Berdasarkan pernyataan ini jelaskan usaha-usaha yang telah dijalankan untuk memelihara dan memulihara sumber-sumber hutan di Malaysia.

942/2

ALAM SEKITAR MANUSIA

TEMA 3 : TRANSFORMASI DESA DAN PEMBANDARAN


MODUL 6 : PEMBANDARAN Objektif Pembelajaran Setelah selesai mengakhiri pelajaran ini, pelajar seharusnya dapat :

(a) Menghuraikan masalah pembandaran terhadap penduduk di kawasan bandar dan luar bandar (b) Membincangkan kesan pembandaran ke atas penduduk di kawasan yang sedang mengalami proses pembandaran (c) Membincangkan faktor-faktor yang mempengaruhi pertumbuhan petempatan setinggan (d) Membincangkan langkah-langkah membendung masalah persetingganan

(a)

Masalah pembandaran terhadap penduduk di kawasan bandar dan luar bandar

Masalah di kawasan bandar

1. Pengangguran dan kemiskinan bandar

2. Perumahan dan persetingganan

3. Persekitaran fizikal

Huraian - Ekonomi bandar tidak mampu menampung penduduk yang ramai akibat kadar migrasi masuk yang tinggi - Peluang pekerjaan tehad berdasarkan kelulusan, kelayakan, kemahiran migran - Ekonomi bandar bersifat semi professional & professional yang memerlukan kelulusan tinggi - Kebanyakan migran masuk bekerja sebagai buruh - Justeru wujud masalah pengangguran - Kos hidup yang tinggi di bandar menyebabkan kualiti & taraf hidup rendah & berlaku kemiskinan bandar - Pendapatan migran yang rendah relatif dengan kos hidup bandar yang tinggi menyebabkan migran tidak mampu memiliki atau menyewa rumah yang lebih selesa - Kos rumah dan sewa rumah yang tinggi di bandar kerana kos tanah yang tinggi & permintaan rumah yang tinggi - Penduduk terpaksa membina petempatan haram di tanah rezab kerajaan atau swasta spt.rezab bangunan, rezab sungai & rezab jalan raya - Peningkatan kadar pencemaran udara & pencemaran air kerana pertambahan bilangan kenderaan & pertambahan penduduk bandar - Pertambahan penduduk menyebabkan peningkatan kadar pelupusan sampah, pembuangan sisa domestik & sisa perumahan ke dalam sungai & tasik menyebabkan sungai

4. Sosial

5. Sumber alam

Masalah di kawasan luar bandar

6. Kekurangan buruh pertanian

7. Pembaziran sumber alam

tersumbat dan berlaku banjir kilat ketika hujan lebat - Fenomena pulau haba bandar kerana peningkatan bahan cemar udara, pembinaan bangunan konkrit dan kurang kawasan hijau untuk pembangunan bandar - Peningkatan kadar jenayah spt.rompak,peras ugut,pelacuran,pengedaran dadah dan penylahgunaan dadah - Kemerosotan kualiti hidup dan kesihatan penduduk yang tinggal di kawasan setinggan kerana pembentungan dan pelupusan sampah tidak terurus, persekitaran kotor menyebabkan wabak demam denggi, taun merebak - Tekanan terhadap sumber tanah, kepupusan sumber hutan, pencemaran dan kerosakan sumber kerana permintaan guna tanah untuk pembinaan petempatan, industri, ruang niaga, jalan raya - Keluasan tanah berkurang & kos tanah meningkat - Kemerosotan kualiti udara kepada pencemaran udara akibat asap industri dan asap kenderaan dan bahan cemar lain seperti debu dan habuk sektor pembinaan Huraian - Sektor kebun kecil & sawah padi kurang buruh kerana generasi muda behijrah ke bandar - Produktiviti desa menurun, pendapatan perkapita penduduk desa rendah & desa terus dibelenggu kemiskinan - Sumber alam desa tidak dibangunkan kerana kurang buruh akibat hijrah ke bandar - Tanah terbiar di desa krana kurang buruh pertanian - Industri kecil dan sederhana seperti kraf tangan kurang berkembang kerana kurang buruh walaupun mempunyai sumber yang banyak - Kesannya ekonomi desa terus lembap

(b)

Kesan pembandaran ke atas penduduk di kawasan yang sedang mengalami proses pembandaran

Isi

1. Kesesakan lalu lintas

2. Kualiti hidup penduduk bandar terjejas

Huraian - berpunca dpd. pertambahan bilangan kenderaan, sistem jalan raya yang tidak dapat menampung aliran trafik, jalan raya yang sempit & aktiviti pembinaan di sekitar jalan raya - Kadar ketersampaian menjadi rendah walaupun jaraknya dekat, masa terbuang, kos meningkat dan risiko kemalangan - Kesesakan ketara pada waktu puncak ketika pergerakan masuk pekerja pada waktu pagi dan petang - Taraf kesihatan penduduk terjejas akibat peningkatan pencemaran air, udara, baud an bunyi. - Penduduk terdedah kepada pelbagai penyakit kulit (akibat hujan asid), penyakit mata & lelah (akibat pencemaran udara), bau busuk - Keselesan terjejas akibat banjir kilat dan fenomena pulau haba bandar - Pencemaran udara & jerebu menyebabkan kerosakan kepada sistem pernafasan dan menjejaskan penghidap

penyakit lelah, sakit kerongkong, pneumonia

3. Kesan sosial

- Kekurangan rumah kerana kos tinggi mengakibatkan pertambahan kawasan setinggan - Di kawasan setinggan wujud masalah merebaknya wabak penyakit demam denggi, taun kerana sistem pembentungan air dan pelupusan sampah yang tidak sempurna & persekitaran tempat tinggal yang kotor - Masalah sosial seperti pelacuran,jenayah,penyalahgunaan dadah kerana meningkatkan kadar pengangguran & kemiskinan bandar - Migran yang masuk mempunyai kelulusan akademik yang rendah untuk diserapkan dalam sektor ekonomi moden - Migran hanya terlibat dalam sektor ekonomi informal seperti buruh binaan dan penjaja. - Pendapatan kecil tidak mampu tampung kos hidup bandar yang tinggi - Kesannya kemiskinan bandar akan bertambah - Aliran migrasi yang tinggi menyebabkan peluang pekerjaan tidak dapat menampung permintaan pekerja mengakibatkan pengangguran meningkat - Pembinaan pusat membeli belah, kemudahan pengangkutan awam yang canggih,hospital moden, kemuahan pendidikan tinggi,kemudahan riadah & sukan, hiburan pesat untuk menampung permintaan penduduk dan meingkatkan kualiti hidup - Pembinaan landskap bandar yang menarik dan bangunan mercu tanda seperti Suria KLCC dan Mid Valley Megamall untuk tarikan pelancong - Kewujudan kegiatan ekonomi bandar yang saling berkaitan seperti perindustrian, perkhidmatan & perniagaan secara besar-besaran telah meningkatkan pendapatan penduduk dan membaiki taraf hidup penduduk

4. Pengangguran & kemiskinan bandar

5. Pembangunan prasarana

6. Kepelbagaian ekonomi bandar

(c)

Faktor-faktor yang mempengaruhi pertumbuhan petempatan setinggan

Isi

1. Kadar urbanisasi yang pesat & tidak terkawal

Huraian - Tumpuan pembangunan di bandar utama menyebabkan aliran migrasi masuk yang tinggi - Migran yang masuk tidak mempunyai kelulusan,pengetahuan, kemahiran,ikhtisas yang cukup untuk melibatkan diri dalam sector ekonomi moden - Pekerjaan mereka hanya sektor ekonomi informal seperti buruh binaan, buruh am & penjaja kecil yang menawarkan pendapatan kecil - Perolehan pendapatan yang kecil menyebabkan mereka tidak mampu membeli ata menyewa rumah di bandar kerana kadar sewaan yang tinggi. Akibatnya golongan ini mendirikan perumahan setinggan

2. Krisis perumahan

3. Masalah pentadbiran tanah & perancangan guna tanah bandar

- Bilangan rumah kos rendah terlalu sedikit berbanding permintaan penduduk yang tinggi - Kekurangan rumah kos rendah kerana kos tanah yang tinggi di bandar dan persaingan guna tanah dengan pembinaan rumah kos tinggi dan sederhana kerana lebih menguntungkan pemaju. - Penduduk berpendapatan rendah tidak mampu membeli rumah kos tinggi mengakibatkan mereka memilih petempatan setinggan sebagai tempat kediaman - Kelemahan perancangan dan kelonggaran pengawalan tanah rezab di bandar seperti rezab sungai, rezab jalan raya, rezab, jalan kereta api, rezab antara bangunan dan tanah bekas lombong memberi kesempatan kepada para setinggan mendirikan petempatan - Penduduk bertambah dengan pesat di bandar kerana aliran migrasi masuk yang tinggi dan pertambhan semula jadi - Pertambahan penduduk tidak diimbangi dengan peluang pekerjaan yang cukup dan kemudahan asas perumahan yang cukup mengakibatkan pertumbuhan setinggan - Kebanyakan migrant terdiri daripada golongan muda yang berpendidikan rendah & tidak mengamalkan perancangan keluarga serta tahap fertility yang tinggi di kalangan migrant menyebabkan kadar kelahiran yang tinggi di kawasan setinggan - Keadaan ini meningkatkan saiz keluarga dan tanggungan keluarga yang akhirnya memaksa pasangan untuk memilih kawasan setinggan untuk mengurangkan beban kewangan

4. Pertumbuhan penduduk bandar yang pesat

5. Kadar kelahiran tinggi di kalangan migran

(d)

Langkah-langkah membendung masalah persetingganan Isi Huraian - Mengurangkan tumpuan pembandaran di bandar utama dengan memajukan bandar-bandar lain untuk mengurangkan limpahan migrasi masuk ke bandar utama - Pihak swasta digesa memperbanyak pembinaan rumah kos rendah sebagai tanggungjawab sosial - Kerajaan menyediakan dana khas perumahan negara bertujuan memberikan kemudahan kredit dan pinjaman kepada golongan berpendapatan rendah untuk memiliki rumah - Mengadakan program pembangunan wilayah seperti JENGKA,KESEDAR,KEJORA,KETENGAH dan DARA dengan system perladangan moden dan projek industri untuk menyediakan peluang pekerjaan yang menarik - Pembangunan kampong tradisional dengan strategi Rancangan Pembangunan Desa, Pembangunan InSitu,dan Pembangunan Reformasi Tanah Pertanian untuk meningkatkan pendapatan perkapita penduduk & mengubah minat golongan muda untuk berhirah ke bandar

1. Dasar pembandaran seimbang

2. Penambahan rumah kos rendah

3. Mengurangkan migrasi masuk

4. Perancangan bandar yang sistematik

5. Mengawal kemasukan pekerja asing

- Penggunaan ruang tanah & pengezonan tanah dengan teliti agar tidak wujud kawasan rezab yang boleh digunakan oleh migran untuk membina rumah setinggan - Kawasan rezab oleh digunakan untuk kawasan hijau untuk pengindhan bandar dan membentuk bandar lestari - Rumah setinggan hendaklah dirobohkan - Mencegah kemasukan melalui operasi pihak polis & jabatan imigresen untuk mencegah kemasukan dan kebanjiran pekerja asing - Mengawal pesisir pantai & perairan negara

Latihan Akses Kendiri Modul 11

1. Kadar pembangunan yang tinggi di sesebuah negara yang sedang membangun pada masa kini telah menimbulkan pelbagai masalah di bandar-bandar utama dan desa. Jelaskan pernyataan ini [10]

MODUL 7 : TRANSFORMASI DESA Objektif Pembelajaran Setelah mengakhiri pelajaran ini, pelajar seharusnya dapat : (a) (b) (c) (d) Membincangkan lima fungsi utama bandar Membincangkan faktor-faktor yang mempengaruhi transformasi desa hingga menjadi bandar Membincangkan kesan transformasi desa terhadap penduduk dan ekonomi Membincangkan kesan transformasi desa terhadap alam sekitar fizikal

(a)

Lima fungsi bandar utama

Isi

1. Pusat pentadbiran daerah

2. Pembekal barangan keperluan & perkhidmatan kepada penduduk desa 3. Pusat pasaran produk desa

Huraian - Pusat pentadbiran tanah-menguruskan hal berkaitan tanah dan pembangunan dalam daerah - Urusan pendaftaran seperti kad pengenalan, lesen memandu, pembaharuan cukai jalan - bantuan khidmat nasihat dan bantuan seperti subsidi pertanian dan ternakan penduduk desa - Pusat perniagaan runcit barangan harian penduduk desa

4. Pusat perindustrian

5. Pusat perkhidmatan sosial

- Bandar tempat memasarkan hasil pertanian, ternakan dan keluaran dari desa - Menambahkan pendapatan penduduk desa, meningkatkan taraf hidup dan menikmati perkhidmatan penduduk bandar - Industri memproses, industri ringan dan sederhana menyediakan banyak peluang pekerjaan - Menyerap lebihan buruh luar bandar - Pendapatan perkapita penduduk meningkat & kuasa beli bertambah - Mengurangkan aliran migrasi ke bandar - Hasil pertanian, ternakan desa diproses di bandar - Perkhidmatan pendidikan, kesihatan, keselamatan, pengangkutan dan perkhidmatan

(b)

Faktor-faktor yang mempengaruhi transformasi desa hingga menjadi bandar

Isi

1. Potensi sumber alam

Huraian - Ada sumber alam berharga- Ipoh,Taiping (bijih timah),Kerteh (petroleum), Kuah,P.Langkawi (alam sekitar fizikal yang menarik) - Penerokaan sumber menarik migrant - Wujud perkembangan dari petempatan desa kepada bandar - Pembangunan kawasan petempatan, industri,kemudahan asas spt.jalan raya, air,elektrik dan kemudahan sosial seperti sekolah,hospital, pusat perkhidmatan

2. Perkembangan ekonomi moden

3. Lokasi & tapak yang strategik

4. Tarikan fizikal dan semula jadi

5. Dasar kerajaan

6. Kependudukan

- Sektor ekonomi pertanian bertukar kepada ekonomi moden spt.perniagaan, perkhidmatan,perindustrian dan perdagangan - Ekonomi moden mengembangkan rantaian ekonomi lain seperti perkhidmatan bank, insuran,pos,pendidikan - Petempatan desa bertukar kepada pekan kecil,bandar kecil, bandar besar - Lokasi strategik membuka peluang ekonomi & perniagaan seperti lokasi berhampiran laluan perdagangan timur-barat mewujudkan bandar pelabuhan Kelang dan Pulau Pinang - Lokasi persinggahan atau stesen seperti Gemas, Grik - Ciri keindahan alam semula jadi memajukan industri pelancongan dan mengembangkan desa menjadi bandar seperti Port Dickson (keindahan pantai), Cameron Highland (keindahan tanah tinggi), Kuah P.Langkawi (keindahan pantai) - Tujuan memajukan penduduk sekitar luar bandar seperti Gua Musang untuk Ulu Kelantan, Kuala Berang untuk Ulu Terengganu dan Grik untuk Ulu Perak - Untuk pembangunan wilayah yang baru dibuka seperti Bandar Pusat Jengka untuk Wilayah Jengka, bandar Muadzam Shah untuk Wilayah Dara, bandar Muktaffi Bilah untuk wilayah Ketengah - Pertumbuhan penduduk semula jadi dan migrasi masuk meningkatkan jumlah penduduk desa - Pembangunan kawasan petempatan, kemudahan asas dan kemudahan sosial dan perkembangan ekonomi moden untuk menampung keperluan penduduk telah mengembangkan petempatan desa kepada pekan kecil, bandar kecil dan bandar besar

(c)

Kesan transformasi desa terhadap penduduk dan ekonomi

Isi

1. Kepadatan penduduk

2. Perubahan pekerjaan

3. Peningkatan taraf hidup

4. Pencemaran alam

Huraian - Kepadatan penduduk desa bertambah kerana dasar kerajaan seperti pembangunan rancangan tanah pertanian (FELDA), pembangunan industri di kawasan luar bandar, pembukaan institusi pendidikan (Sintok-UUM,Parit RajaUTHM, Bangi-UKM), kawasan pelancongan (Kuah P.Langkawi) - Migrasi masuk meningkat - Perubahan struktur ekonomi daripada pertanian kepada sektor ekonomi moden- perindustrian, perniagaan, perdagangan, perkhidmatan, kewangan - Peningkatan taraf hidup dicapai melalui perubahan pekerjaan, peningkatan produktiviti dan pendapatan, peningkatan taraf pendidikan & kesihatan, kemewahan & keselesaan hidup kebendaan, kestabilan & keharmonian, kesejahteraan sosial negara - Peningkatan pencemaran udara dpd.asap industri & kenderaan - Pencemaran air dpd sisa toksik industri, sisa domestic - Pencemaran sampah sarap dpd perumahan, industri

5. Kemiskinan bandar

6. Migrasi desa bandar

7. Kesesakan lalu lintas

8. Masalah sosial

- Jumlah penduduk yang bertambah, peluang pekerjaan terhad, wujud pengangguran - penduduk terlibat dalam sector ekonomi informal seperti buruh, penjaja yang memberi pendapatan kecil berbanding kos hidup yang tinggi di bandar- wujud kemiskinan bandar - Kemunduran & tekanan ekonomi desa menyebabkan penduduk berhijrah ke bandar untuk mencari pekerjaan & meningkatkan taraf hidup - Kemajuan bandar & ekonomi bandar yang berkembang menarik golongan muda desa berhijrah ke bandar untuk mencari pekerjaan - Kesesakan lalu lintas berlaku akibat perkembangan penduduk dan aktiviti ekonomi - penduduk lebih gemar guna kenderaan sendiri berbanding kenderaan awam & kemudahan LRT,bas,teksi terutama pada waktu puncak - Masalah sosial & kselamatan seperti jenayah rompakan,kecurian,pecah rumah, rogol,sumbang mahram, penderaan, penagihan dadah, lumba haram kerana faktor kemiskinan bandar, pengangguran & kesesakan tempat tinggal bandar - Masalah kesihatan seperti penularan wabak penyakit demam denggi, taun kerana kesesakan kawasan setinggan, sistem pembetungan dan saliran air yang kurang baik & pembuangan sampah sarap yang tidak sistematik

(d)

Kesan transformasi desa terhadap alam sekitar fizikal

Isi

1. Peningkatan suhu setempat

2. Hakisan tanih,tanah runtuh & tanah tandus

3. Banjir, banjir kilat

4. Kemusnahan ekosistem

5. Pencemaran udara

Huraian - Kekurangan kawasan hijau untuk melembapkan atmosfera - Pertambahan aktiviti industri, pengangkutan, pembinaan yang meningkatkan bahan cemar di atmosfera seperti asap industri, asap kenderaan, habuk pembinaan yang menjadi faktor fenomena kesan rumah hijau - Fenomena pulau haba bandar kerana pertambahan bangunan konkrit, dataran bersimen yang serap haba - Pembersihan hutan untuk kawasan pertanian, perumahan, industri, jalan raya, perdagangan menyebabkan hakisan berlaku - Pembangunan di lereng bukit menyebabkan tanah runtuh - Tanah tandus kerana kawasan tanpa tutup bumi - Hakisan tanih menyebabkan sungai cetek, halangan sungai seperti sampah sarap menyebabkan aliran sungai tersekat menyebabkan banjir kilat - Pembukaan hutan untuk pembangunan rancangan tanah pertanian (FELDA) dan bandar baru, pembinaan kawasan perdagangan, jalan raya menjejaskan ekosistem hutan, kepupusan flora & fauna, kepupusan habitat hidupan liar dan rantaian makanan - edaran oksigen dan CO2 terganggu - Kewujudan banyak bahan pencemar seperti habuk, debu, gas bertoksik dan gas rumah hijau dari bahan api industri, kenderaan, pembinaan - gas bertoksik seperti sulfur dioksida, nitrogen dioksida,

6. Pencemaran air

7. Pencemaran tanih

8. Pencemaran sampah sarap

karbon monoksida - aktiviti pembakaran sampah sarap, pembakaran hutan, pembakaran terbuka meningkatkan pencemaran udara & jerebu - Sungai,kolam,tasik dicemari akibat aktiviti pembuangan bahan sisa kilang, tumpahan minyak kapal/bengkel kenderaan, pembuangan sampah sarap & sisa kumbahan, hakisan tanih akibat pembersihan hutan dan pembinaan - berlaku akibat pembuangan sampah sarap merata tempat, penyemburan racun serangga, aktiviti perlombongan,pembinaan,pembalakan yang meninggalkan sisa di atas tanah - Kuantiti sampah meningkat kerana pertambahan penduduk bandar - Pembuangan & pelupusan sampah rumit kerana masalah lokasi pelupusan sampah & teknologi pelupusan sampah - Persaingan guna tanah untuk pembangunan kediaman dan pembandaran mengehadkan tapak pelupusan sampah

Latihan Akses Kendiri Modul 12

1.

Huraikan kesan-kesan yang dialami oleh penduduk yang tinggal di kawasan yang sedang mengalami transformasi desa di sebuah negara di Asia Tenggara [10]

Isi

Huraian

942/2

ALAM SEKITAR MANUSIA

TEMA 4 : GLOBALISASI EKONOMI DAN KERJASAMA SERANTAU

MODUL 8 : GLOBALISASI EKONOMI Objektif Pembelajaran Selepas mengakhiri pelajaran ini pelajar seharusnya dapat : (a) Menghuraikan kepentingan saling bergantung antara kawasan (b) Menghuraikan aspek saling kebergantungan antara kawasan

a) Kepentingan saling bergantung antara kawasan

Isi

1. Perkongsian sumber bahan mentah & sumber tenaga

2. Perkongsian teknologi, kepakaran, R&D dan inovasi

3. Perkongsian pasaran & perdagangan

4. Perkongsian modal

Huraian - Sesetengah negara tidak mempunyai sumber alam dan bergantung kepada negara lain untuk memenuhi keperluannya seperti Jepun terpaksa bergantung kepada negara-negara Teluk dan Asia Tenggara untuk mendapatkan bekalan petroleum dan gas asli. Arab Saudi dan negara-negara Teluk bergantung kepada Malaysia untuk dapatkan bekalan minyak kelapa sawit dari Malaysia dan bekalan beras dari Thailand - Pemindahan & perkongsian teknologi dalam pembangunan sumber manusia, sumber tenaga, sumber marin, perindustrian, pelancongan, pertanian, pendidikan, pengangkutan dan perlombongan - Untuk memajukan Industri Berteknologi Tinggi (HITEC) Malaysia bergantung kepada Jepun seperti teknologi kejuruteraan automasi, teknologi reka bentuk & teknologi kawalan mutu - Malaysia bergantung kepada Amerika Syarikat dalam perkongsian dan pemindahan teknologi maklumat (IT) - Kerjasama antara negara dapat memperluas pasaran barangan & perkhidmatan & akan menambahkan permintaan dan kuasa beli pengguna - Misalnya barangan dari negara-negara Asia Tenggara akan di pasarkan ke Eropah & USA dan begitu juga sebaliknya. - Kekurangan modal sesebuah negara boleh ditampung oleh negara lain sama ada pelaburan kerajaan atau swasta melalui prinsip perkongsian bijak seperti kaedah pelaburan bersama ataupun pelaburan silang - Misalnya pelaburan swasta mempercepat proses pembangunan ekonomi di kawasan segi tiga pertumbuhan Asean iaitu di IMT-GT,IMS-GT dan EAGA-BIMP

5. Perkongsian buruh & tenaga pakar

6. Perkongsian penjagaan alam sekitar

- Kekurangan buruh dan tenaga pakar sesebuah negara ditampung oleh negara yang berlebihan buruh. Contohnya Malaysia bergantung kepada tenaga buruh Indonsia membolehkan sektor pembinaan berkembang pesat di Malaysia. Indonesia memperoleh faedah daripada keuntungan pengaliran masuk wang hasil daripada gaji yang diterima oleh buruh negara tersebut - Kekurangan tenaga pakar ditampung melalui kaedah pertukaran tenaga pakar antara negara - Indonesia & Malaysia bekerjasama dalam menangani masalah pembakaran hutan untuk mengatasi pencemaran udara dan jerebu - Malaysia, Indonesia, Singapura bekerjasama mengatasi masalah pencemaran air di Selat Melaka

b)

Aspek saling kebergantungan antara kawasan

Isi

1. Pelaburan

2. Teknologi

3. Pengeluaran

4. Pasaran

Huraian - Faedah pelaburan asing langsung ialah mengatasi kekurangan modal tempatan untuk pembangunan dan perkembangan ekonomi - Pelaburan asing kebanyakannya dibuat oleh syarikat swasta yang melabur di banyak negara iaitu syarikat multinasional - Syarikat multinasional melabur dalam bidang eksploitasi sumber alam(petroleum, gas asli & perhutanan), perkilangan (elektrik & elektronik),perkhidmatan(perhotelan,perniagaan borong,runcit & kewangan) - Pemindahan & perkongsian teknologi dalam pembangunan sumber manusia, sumber tenaga, sumber marin, perindustrian, pelancongan, pertanian, pendidikan, pengangkutan dan perlombongan - Untuk memajukan Industri Berteknologi Tinggi (HITEC) Malaysia bergantung kepada Jepun seperti teknologi kejuruteraan automasi, teknologi reka bentuk & teknologi kawalan mutu - Malaysia bergantung kepada Amerika Syarikat dalam perkongsian dan pemindahan teknologi maklumat (IT) - Konsep globalisasi membolehkan aktiviti pengeluaran berpindah lokasi pengeluaran dari negara maju ke negara sedang membangun terutama dalam industri berintensif buruh kerana kos buruh yang rendah - Dalam globalisasi sektor perindustrian akan memberi faedah dari aspek pemindahan teknologi, peningkatan peluang pekerjaan dan pendapatan per kapita penduduk dan Keluaran Dalam Negara Kasar atau KDNK - Kerjasama antara negara dapat memperluas pasaran barangan & perkhidmatan & akan menambahkan permintaan dan kuasa beli pengguna - Misalnya barangan dari negara-negara Asia Tenggara akan di pasarkan ke Eropah & USA dan begitu juga sebaliknya.

5. Bekalan buruh

- Kekurangan buruh dan tenaga pakar sesebuah negara ditampung oleh negara yang berlebihan buruh. Contohnya Malaysia bergantung kepada tenaga buruh Indonesia membolehkan sector pembinaan berkembang pesat di Malaysia. Indonesia memperoleh faedah daripada keuntungan pengaliran masuk wang hasil daripada gaji yang diterima oleh buruh negara tersebut - Kekurangan tenaga pakar ditampung melalui kaedah pertukaran tenaga pakar antara negara

Latihan Akses Kendiri Modul 13

Jadual 1 : Nilai Eksport Barangan Terpilih Malaysia pada tahun 2000

Barangan Terpilih Makanan Bahan api mineral Bahan kimia Barangan kilang

Nilai Eksport (RM juta) 6 194.00 17 662.00 9 962.00 23 819.00

Berdasarkan Jadual 1 di atas, lukis sebuah rajah bulatan berbahagi bagi menunjukkan nilai eksport setiap barangan terpilih Malaysia pada tahun 2000 [12]

Panduan membina carta pai berbahagi

Langkah 1 : Teliti data yang diberi dalam soalan dan teliti berapa buah carta pai yang perlu dibina

Langkah 2 : Cari jejari dengan mencampurkan semua nilai data mengikut sector. Untuk mendapatkan nilai jejari, formula berikut boleh digunakan :

Jejari = jumlah

Nilai yang diperoleh setelah dipuncakuasaduakan adalah dalam unit puncakuasadua

Langkah 3 : Berdasarkan nilai puncakuasadua, pilih skala sesuai yang boleh digunakan untuk mengira panjang jejari. Bahagi nilai puncakuasadua yang diperoleh dalam langkah (2) di atas dengan nilai skala yang telah dipilih

Langkah 4 : Kira sudut sector bagi setiap elemen yang terdapat dalam jadual dengan menggunakan formula berikut :

Nilai bagi setiap elemen X 100% ---------------------------------Jumlah keseluruhan elemen

Langkah 5 : Berdasarkan panjang jejari yang telah dikira, plot rajah dengan melukis bulatan menggunakan jangka lukis dan tanda bukaan sudut sector bagi setiap elemen yang telah dikira dengan menggunakan jangka sudut.

Langkah 6 : Kira peratus setiap sudut sektor dengan menggunakan formula berikut : Nilai bagi setiap elemen X 100% ----------------------------------Jumlah keseluruhan elemen

Nilai peratus yang diperoleh dimasukkan ke dalam setiap bukaan sudut sektor bulatan tersebut.

Langkah 7 : Lorek atau warna setiap sudut sector dengan lorekan atau warna yang berlainan dan lengkapkan carta pai anda dengan tajuk, skala dan petunjuk

MODUL 9 : KERJASAMA SERANTAU Objektif Pembelajaran Selepas mempelajari pelajaran ini, pelajar seharusnya dapat : (a) (b) (c) (d) Menghuraikan kepentingan pakatan ekonomi serantau Menghuraikan masalah dalam kerjasama ekonomi serantau Menghuraikan peranan pertumbuhan segi tiga dalam memajukan wilayah Menghuraikan kepentingan kerjasama serantau dalam melindungi alam sekitar

a)

Kepentingan pakatan ekonomi serantau

Isi 1. Mengurangkan kesan negatif globalisasi ekonomi dunia

Huraian

2. Pasaran bersama

3. Meningkatkan daya saing serantau

4. Menjaga kepentingan bersama serantau 5. Keperluan guna tenaga buruh

b)

Masalah dalam kerjasama ekonomi serantau

Isi 1. Perbezaan ekonomi antara negara anggota

Huraian

2. Konflik politik wilayah dalam negara anggota

3. Keupayaan melaksanakan projek kerjasama serantau

4. Persaingan antara kepentingan negara dengan kepentingan serantau 5. Pencemaran rentas sempadan

6. Keselamatan serantau

c)

Peranan pertumbuhan segitiga dalam memajukan wilayah

Isi 1. Perdagangan

Huraian

2. Pelaburan

3. Pengaliran buruh

4. Penggunaan sumber

5. Pengangkutan & perhubungan

6. Teknologi

d)

Kepentingan kerjasama serantau dalam melindungi alam sekitar

Isi 1. Menjamin sumber alam sentiasa berterusan 2. Mengurangkan risiko alam sekitar 3. Menjamin keberterusan pembangunan ekonomi 4. Memperkukuh hubungan antara negara

Huraian