Anda di halaman 1dari 13

PRINSIP-PRINSIP SUKAN BERPASUKAN

Pengenalan Sukan ialah suatu kegiatan yang membawa ketenteraman jiwa dan kepuasan dalam hati. Kegiatan sukan akan mewujudkan kemesraan kepada diri seseorang yang menceburinya, sama ada sebagai peserta individu ataupun sebagai peserta di dalam satu pasukan. Sukan akan membawa makna kepada semua orang dan dapat mempengaruhi sebahagian daripada kehidupan mereka. Melalui sukan, kita dapat menguji dan mengetahui bakat semula jadi seseorang pemain. Bakat ini pula dapat dikembangkan seiring dengan semangat pemain itu dalam membentuk pasukan yang erat di mana kesepaduan dan tugas yang di amanah oleh jurulatih dapat di pikul bersama rakan-rakan sepasukan. Sukan juga adalah agen perpaduan yang berkesan bagi segenap lapisan masyarakat. Dalam perspekti ini, Malaysia adalah antara negara yang telah terbukti berjaya menggunakan sukan sebagai plat orm kepada pengukuhan integrasi nasional. Sukan merupakan contoh di dalam mendukung aspirasi ! Malaysia yang melangkaui batasan agama, bangsa dan politik. Dasar Sukan "egara menggariskan matlamat, objekti , strategi, peranan dan tanggungjawab setiap agensi Kerajaan, bukan Kerajaan, persatuan-persatuan sukan, rekreasi dan kecergasan, majlismajlis sukan, institusi-institusi pengajian serta badan dan individu yang terlibat dengan sukan. Dasar ini adalah untuk semua lapisan masyarakat, merangkumi program-program Sukan #ntuk Semua dan Sukan $restasi %inggi. $enggubalannya adalah berlandaskan rancangan pembangunan negara. Sukan diberi pengiktira an, penghormatan dan penggalakan yang sama penting dengan sektor sosial yang lain bagi mencapai matlamat pembangunan negara, perpaduan dan kestabilan yang berterusan. Sukan mampu menggalakkan pertandingan yang sihat, sikap muhibah dan toleransi yang tinggi, perse ahaman dan pembinaan kualiti moral dan i&ikal yang berterusan. Sukan memberi peluang dan ruang untuk mengintegrasikan pelbagai kaum kepada satu masyarakat yang bersatu padu ke arah pemupukan maruah bangsa dan negara. Sukan memberi man aat yang amat besar terhadap aspek kemanusiaan sejagat yang melibatkan peranan individu, masyarakat dan negara.

Sukan berpasukan adalah satu cara yang paling berkesan untuk menaikkan martabat sesebuah negara atau institusi sosial agar lebih dikenali. 'a&imnya, sukan berpasukan ini melibatkan dua orang pemain atau pemain yang ramai. Keadaan ini melambangkan betapa kukuhnya persepaduan, disiplin dan kerjasama antara ahli dalam pasukan tersebut. Secara tidak langsung senario ini menggambarkan semangat dan budaya masyarakat sesebuah negara dan institusi yang diwakilinya. #ntuk mencapai matlamat yang diharapkan tidaklah semudah yang kita ikirkan. $elbagai cabaran terpaksa dilalui oleh para atlet dan jurulatih yang terbabit untuk mencapai kejayaan bagi sesebuah pasukan mereka. Kejayaan sesuatu pasukan dalam sukan sebenarnya diasaskan oleh kewujudan semangat berpasukan untuk mencapai satu matlamat yang dikongsi bersama. Kejayaan pasukan bukanlah pilihan seperti mana berlaku kepada pasukan $erak yang menjuarai $iala Malaysia yang pertama pada abad ke (! menewaskan pasukan pilihan iaitu "egeri Sembilan. Kejayaan $asukan $erak membuktikan kenyataan ini. )alaupun ramai yang meramalkan pasukan negeri Sembilan akan menjuarai $iala tersebut berdasarkan prestasi semasa serta rekod kemenangan ke atas perak sepanjang kejohanan pada tahun (*** namun dina ikan oleh semangat berpasukan yang ditunjukkan oleh semangat berpasukan yang ditunjukkan oleh pasukan $erak dalam perlawanan akhir. +abaran yang diberikan oleh para pemain negeri Sembilan mampu diatasi berkat kesepaduan serta semangat berpasukan yang tinggi oleh pemain $erak. ,pa yang disebut sebagai semangat berpasukan sebenarnya merupakan ciri-ciri kesepaduan dalam pasukan. -asa dipunyai atau tergolong dalam satu kumpulan, golongan atau pasukan merupakan elemen penting dalam memenuhi keperluan individu pemain sekali gus menyemarakkan semangat berpasukan, meningkatkan hubungan sesama pemain, kesetiaan terhadap pasukan, menghormati jurulatih serta meningkatkan pencapaian pasukan. .leh itu, dalam penulisan ini, cuba mengupas dan memahami apa yang dikatakan dengan prinsip-prinsip sukan berpasukan.

1) Kesepaduan Dan Semangat Berpasukan Sebelum ini, ramai penyelidik mengatakan bahawa kesepaduan bersi at unidimensi. Bagaimanapun kajian terkini mendapati bahawa wujud dimensi kesepaduan yang lain. Dua dimensi ini adalah, kesepaduan tugasan dan kesepaduan sosial. Kesepaduan tugasan merujuk kepada tahap di mana ahli kumpulan bersama-sama bekerja untuk menyelesaikan masalah atau sesuatu tugasan yang spesi ik. +ontohnya, penglibatan pemain-pemain pasukan Malaysia dalam perlawanan persahabatan dengan pemain-pemain pasukan Barcelona /0+B1 pada .gos (*!2 ketika program jelajah Barcelona baru-baru ini. Biarpun hanyalah perlawanan persahabatan namun pemain-pemain pasukan Malaysia telah pun berusaha dengan bersungguh-sungguh memastikan tidak ada jurang gol yang terlalu jauh di antara kedua-dua pasukan. 3ni kerana, pasukan 0+B merupakan antara pasukan yang digeruni di arena bola sepak Dunia. $emainpemain pasukan Malaysia berusaha bermain berdasarkan tugasan dan peranan masing-masing dalam pasukan yang diwakili. Kesepaduan sosial pula merujuk kepada tahap hubungan interpersonal di kalangan ahli kumpulan. +ontohnya , adanya hubungan kekeluargaan dengan pemain dengan pemain yang lain. $emain akan bekerjasama dengan pemain yang lain atas dasar adanya hubungan kekeluargaan dan hubungan sosial di antara mereka. 3ni bermakna kebersamaan atau kesepaduan sosial akan wujud dengan adanya ikatan kekeluargaan atau hubungan sosial dalam pasukan tersebut. Dalam konteks sukan pula, pemain akan terikat dengan kesepaduan sosial kerana masingmasing terikat dengan kontrak /kesepaduan sosial1 untuk mewakili pasukan tersebut. Seorang pemain merasa terikat atau meneruskan penglibatan dalam sesuatu pasukan kerana aktor tugasan, hubungan sosial atau kedua-duanya. 4usteru itu, ke ahaman tentang kesepaduan pasukan serta proses yang terlibat dalam pembentukan pasukan akan dapat membantu kejayaan pasukan dalam jangka masa panjang. Kesepaduan pasukan melahirkan semangat berpasukan yang jitu di kalangan ahli kumpulannya. Semangat kumpulan ini lahir apabila wujudnya perasaan saling memerlukan dan menghargai di antara satu sama lain dalam mencapai satu matlamat. Semangat pasukan dan kesepaduan pasukan tidak semestinya bermatlamat untuk kemenangan tetapi memperlihatkan gaya permainan yang mantap dan berkualiti. Kemenangan merupakan bonus bagi pasukan yang bermain dengan baik berbanding pasukan yang lain.

2) Wujudkan

!s! "angka Panjang Dan Pen!ngkatan Kual!t! Pasukan

Setiap ahli pasukan hendaklah berkeupayaan mengenal dan memahami harapan jangka panjang pasukan. Kegagalan mengenal misi jangka panjang akan menyebabkan ahli pasukan bertelingkah tentang sesuatu isu kecil yang remeh temeh. Kegagalan mengenal man aat yang lebih besar akan menyebabkan ahli pasukan menjadikan kepentingan diri lebih besar dari kepentingan pasukan. Dengan erti kata lain, motivasi ahli pasukan adalah sejajar dengan nilai impian pasukan. 4ika mereka ikir misi pasukan adalah suatu perjuangan yang penting, maka mereka sanggup mengorbankan kepentingan diri untuk bersatu hati mengejar kejayaan pasukan. Sebaliknya, jika ahli pasukan tidak dapat merasa kepentingan misi pasukan, mereka akan mudah terperangkap dalam kancah perpecahan dan keruntuhan pasukan. #ntuk mencapai motivasi pasukan yang tinggi, pengurus atau ketua pasukan hendaklah sering berkomunikasi dan menyampaikan mesej perkembangan pasukan dan meyakinkan ahli pasukan tentang kemampuan mereka. Semangat berpasukan adalah unsur yang menyatupadukan seluruh organisasi dalam sesebuah sukan, pemain dengan pemain dan jurulatih dengan pemain dalam menjayakan peningkatan kualiti. Semangat ini dipraktikkan melalui kerjasama, komitmen dan penyertaan pemain dan jurulatih secara menyeluruh ke atas program dan perlawanan atau kejohanan yang disertai bagi memastikan adanya peningkatan kualiti dari segi 5performance6 pemain. $eningkatan kualiti bukanlah usaha yang boleh diserahkan kepada pemain secara individu. 3ni kerana masalah-masalah dalam pasukan adalah bersi at kompleks, melibatkan berbagai bahagian dan sistem. .leh itu la&imnya penyelesaian masalah tersebut adalah di luar kemampuan individu. Dalam keadaan yang demikian setiap pemain dan jurulatih perlu bertindak secara berpasukan supaya segala kekuatan dalam pasukan dapat digembleng kan sepenuhnya. Man aat yang akan diperoleh oleh pasukan dengan bertindak secara berpasukan ini ialah setiap individu pemain mempunyai kebolehan dan keistimewaan masing-masing. .leh itu, bidang kepakaran, pengetahuan dan kemahiran dapat digunakan untuk menyelesaikan sesuatu masalah. 3ni akan melahirkan penyelesaian yang berkesan. Selain itu, bertindak secara berpasukan boleh membantu meningkatkan moral pemain dan kepuasan bermain kerana mereka sama-sama diberi peluang menyelesaikan masalah-masalah kualiti pasukan. Masalah-masalah yang dikongsi bersama oleh berbagai ungsi dalam posisi

pasukan dan bahagian boleh diselesaikan dengan cepat dan berkesan. Selain itu, cadangan yang dibuat oleh pemain secara berpasukan akan lebih mudah untuk dilaksanakan berbanding dengan, cadangan-cadangan yang dibuat oleh individu. ,pabila pasukan mengamalkan semangat berpasukan, mereka akan secara langsung boleh mengukuhkan tiga aspek yang penting kepada proses peningkatan kualiti. ,spek-aspek tersebut meliputi pertukaran maklumat dan idea-idea dan lebih meluas, semangat saling percaya-mempercayai di kalangan pemain dan komunikasi yang lancar di dalam pasukan. Melalui penyertaan di dalam aktiviti-aktiviti berpasukan, pemainpemain akan mempunyai peluang yang luas untuk bertukar pengetahuan, pengalaman, maklumat dan idea dengan rakan sekerja. Keadaan ini akan meningkatkan kebolehan seseorang pemain untuk mencetuskan ideaidea baru yang kreati dan inovati bagi mempertingkatkan kualiti pasukan yang diinginkan. Dalam suasana kerja berpasukan seperti ketika menyertai kejohanan perlawanan, pemain mempunyai perasaaan percaya-mempercayai sesama mereka. Dengan perasaan ini individu akan merasa bebas dan lebih yakin untuk bertindak dalam menjalankan tanggungjawab masingmasing. Dengan itu mereka akan dapat membuat keputusan-keputusan dengan cepat, menggunakan budi bicara dengan sempurna dan mengembangkan bakat serta potensi yang ada di dalam diri masing-masing bagi menggerakkan proses peningkatan kualiti. $erasaan percayamempercayai yang ada di kalangan pemain itu seterusnya memudahkan proses komunikasi di dalam pasukan. 3ni seterusnya memupuk kerjasama dan keadaan saling bergantungan di kalangan bahagian-bahagian dan unit, yang mana akhirnya boleh membantu memantapkan prestasi jabatan.

#)

em$entuk %rgan!sas! Pasukan &ang Bers!stemat!k

,hli pasukan hanya dapat ber ungsi dengan lebih optima jika setiap orang tahu peranan dan kepentingan masing-masing dalam usaha mencapai misi pasukan. 4ika setiap ahli pasukan tidak memahami tugas masing-masing, maka akan berlakulah kekecohan dan isu tuduh menuduh. Masing-masing akan menyatakan tugas ini bukan dalam bidang kuasanya. Kegagalan sesuatu projek akan menimbulkan syak wasangka iaitu terdapat seseorang yang cuba bermain muslihat di belakang. Bila paras ketidakyakinan ahli pasukan antara satu sama lain, maka erti 5bekerja sebagai satu pasukan6 tidak akan wujud. $asukan menjadi kucar kacir dan tidak bersistematik. #ntuk mengembalikan ketertiban pasukan, pengurus hendaklah mengatur semula tugasan setiap ahli pasukan /job function1 dengan terperinci serta memaklumkan bidang kuasa yang ditugaskan /empowerment1. ahli pasukan juga perlu dimaklumkan hak dan peranan masing-masing dan juga aspek yang tidak termasuk dalam bidang kuasa mereka. %anpa sistem bertulis, seseorang ahli pasukan mungkin akan mempertikaikan sesuatu arahan mengikut perspekti dirinya yang seterusnya menimbulkan masalah dalaman. Beberapa alat pengukuran dibina untuk mengukur serta menilai kesepaduan pasukan. ,ntara inventori awal yang dicipta untuk mengukur adalah seperti Sport cohesiveness Questionnaire7 S+8 /Soal selidik kesepaduan dalam sukan1 3nventori ini diperkenalkan oleh Martens dan $eterson /!9:!, $etikan dari )ann, !99:1 untuk menilai kesepaduan pasukan. Kebanyakan item tertumpu pada kesepaduan sosial. )alaupun ianya digunakan dengan agak meluas untuk menilai kesepaduan pasukan, masalah dari segi kesahan dan kebolehpercayaan menyebabkan penggunaannya menjadi agak terhad./)ann, !99:1 Seterusnya adalah, +ohesiveness 8uestionnaire7 %+8 /Soal selidik kesepaduan pasukan1. 3nventori ini dicipta oleh ;ruber dan ;ray /!9<(1. 3nventori ini mengandungi !2 item, khusus untuk menilai kesepaduan tugasan dan kesepaduan sosial 3nstrument ketiga adalah Multidimensional Sport +ohesion instrument7 MS+3 /3nstrumen multidimensi kesepaduan dalam sukan1. 3nstrumen ini diperkenalkan oleh =ukelson, )einberg dan 4akson pada tahun !9<>. 3nstrument ini dicipta untuk menilai empat dimensi kesepaduan pasukan iaitu terikat kepada kumpulan, matlamat yang sama, kualiti kerjasama sepasukan dan nilai peranan individu dalam kumpulan. Seperti beberapa instrument terdahulu, kajian-kajian yang menggunakan instrument ini menghasilkan dapatan yang berbe&a tentang kesepaduan dalam pasukan.

3nstrumen yang ke empat adalah Group Environment Questionnaire ;?8 /soal selidik persekitaran kumpulan1. 3nstrument ini dihasilkan oleh +arron, )idmeyer dan Brawley pada tahun !9<@ yang mana instrument ini mengukur !< item yang mengukur dimensi kesepaduan tugasan dan sosial serta dimensi tarikan individu dan integrasi kumpulan. ;?8 mengukur > dimensi kesepaduan pasukan iaitu tarikan individu dan tugasan /3ndividu tertarik kepada pasukan untuk memenuhi keperluan menyelesaiakan tugasan1, tarikan individu dan sosial /individu tertarik kepada pasukan untuk memenuhi keperluan sosial1, integrasi kumpulan dan tugasan /individu bersatu sebagai satu pasukan untuk memenuhi keperluan menyelesaikan tugasan1 dan integrasi kumpulan dan sosial /individu bersatu sebagai satu pasukan untuk memenuhi keperluan sosial1 Menurut +arron dan rakan-rakan, salah satu daripada empat dimensi ini mampu merangsang individu untuk terus bersama dengan pasukannya. Bagaimanapun, kesannya akan lebih kuat jika keempat-empat dimensi ini bertindak merangsang individu terbabit. Beberapa kajian yang telah dibuat memberikan sokongan terhadap gagasan yang diutarakan dengan memberikan nilai kesahan dan kebolehpercayaan yang agak baik untuk ;?8.

')

ema(am! Bakat Dan Ke)enderungan Set!ap A(l! Pasukan

Kegagalan mengatur tugasan yang sesuai mengikut keterampilan dan minat ahli pasukan akan juga mengganggu keharmonian pasukan. $erlu di ahamkan, seseorang akan melakukan tugasnya pada tahap yang terbaik jika dirinya mempunyai penguasaan ilmu dan kepakaran dalam bidang tersebut. Ketua pasukan perlulah mempunyai pengalaman dan pengetahuan yang mendalam dalam aspek tersebut. 3ni akan menolong pasukan mengurangkan kesilapan dan masalah dan seterusnya meningkatkan keberkesanan pasukan. Sebaliknya, ketua pasukan yang tidak serasi dengan bidang tugasannya tidak akan menyelia ahli pasukan dengan baik. Dirinya mungkin perlu merujuk kepada ahli pasukan lain yang berpengalaman untuk menyelesaikan masalah teknikal dan sebagainya. $enghormatan dari ahli pasukan kepada pengurus tersebut telah terjejas, apa lagi hendak menerima arahan darinya. Bila kesan ini wujud, ahli pasukan akan mula bertindak dalam kelompok masing-masing yang dikenal sebagai politik dalaman. Semakin kurang kuasa mengawal dari atasan, semakin banyaklah kesan politik dalaman sedemikian akan wujud. $eperangan dalaman ini bagaikan parasit yang akan menumpangkan organisasi dalam jangka panjang. 4ika tidak diubati segera dengan menukar 5pengurus6 yang lebih sesuai, akhirnya motivasi pasukan akan runtuh. $roses pembentukan pasukan dipengaruhi oleh beberapa aktor iaitu sai& kumpulan, interaksi di antara ahli kumpulan, kejelasan dan penerimaan peranan dalam kumpulan, iklim kumpulan yang kondusi , kejelasan peranan setiap ahli serta apresiasi ketua terhadap prestasi setiap ahli kumpulan /,nshel !99:1. ,ntara aktor yang mempengaruhi kesepaduan pasukan adalah sai& kumpulan* Semakin ramai ahli dalam sesebuah kumpulan semakin kurang kesepaduan pasukan berkenaan. Bilangan ahli yang ramai akan menyebabkan wujudnya kumpulan kecil dalam pasukan tersebut. 3ni akan menyebabkan peranan ahli menjadi kurang berkesan. Bilangan ahli yang sesuai adalah bergantung kepada jenis tugasan yang akan dilakukan. Menurut +arron /!9<*1, apabila bilangan ahli dalam sesuatu kumpulan atau pasukan melebihi daripada tiga orang maka kebarangkalian bagi mereka mematuhi peraturan, norma serta ekspetasi kumpulan akan menjadi kurang. 3nteraksi di antara ahli kumpulan juga adalah antara aktor yang mempengaruhi kesepaduan kumpulan. 3nteraksi amat penting dalam memupuk kesepaduan pasukan. Sukan bola sepak dan ragbi merupakan contoh sukan yang

memerlukan interaksi dan koordinasi yang baik dari semua pemain bagi memastikan kejayaan pasukan. Selain itu, Kejelasan matlamat kumpulan juga merupakan aktor kepada kesepaduan kumpulan. Menurut ,nshel /!99:1, pasukan yang memberikan tumpuan untuk mencapai matlamat pasukan dan matlamat individu la&imnya lebih berorientasikan tugasan jika dibandingkan dengan pasukan yang matlamatnya kurang jelas. Kejelasan matlamat bermaksud mempunyai matlamat yang dipersetujui oleh ahli pasukan serta mencabar kemampuan mereka dan matlamat tersebut boleh diukur untuk menilai pencapaian pasukan berkenaan. Dengan matlamat yang jelas, pasukan tersebut akan dapat ber ungsi dengan lebih berkesan serta kesepaduan pasukan akan menjadi lebih mantap. Matlamat yang dirangka juga harus diterima oleh semua ahli dalam kumpulan. 3ni juga merupakan aktor kepada kesepaduan pasukan. Matlamat kumpulan hanya akan bermakna jika ianya dipersetujui ramai atau kesemua ahli yang terlibat. 3ni adalah kerana penglibatan ahli dalam menetapkan matlamat ini akan menghasilkan kesepaduan yang amat tinggi. 3ni adalah kerana pemain tadi merasakan bahawa pendapat mereka dihargai serta mereka sendiri mengetahui prestasi semasa mereka. 3ni akan memudahkan mereka menentu, menerima serta merealisasikan matlamat tersebut. Sekiranya matlamat pasukan ditentukan oleh pihak pengurusan tanpa berbincang dengan para pemain, bukan sahaja matlamat yang dibuat sukar diterima malahan ia mungkin boleh memberikan tekanan yang tidak sepatutnya kepada para pemain. $emahaman atlet tentang peranan mereka dalam kumpulan adalah antara aktornya. Memahami peranan masing-masing dalam pasukan merupakan salah satu cara meningkatkan pencapaian setiap pemain serta merealisasikan matlamat pasukan. Dapatan kajian menunjukkan bahawa pemain yang memahami peranan serta posisi mereka dalam pasukan akan menyokong matlamat pasukan tersebut. Setiap pasukan mempunyai sumbangan yang tersendiri demi untuk kejayaan pasukan sama ada sebagai pemain utama mahupun pemain simpanan. 4esteru itu, memahami serta menerima peranan yang dimainkan bukan sahaja membantu meningkatkan kesepaduan pasukan malahan dapat memberikan identiti serta tumpuan untuk beraksi dengan lebih cemerlang.

+) Pendeda(an ,entang Prestas! Sa!ngan Dan

en!ngkatkan Kesepaduan Pasukan

Keupayaan pasukan bersatu hati mempertahankan maruah dan kekuatan organisasi boleh ditingkatkan jika mereka mempunyai 5lawan6 yang perlu ditumpangkan. "iat pasukan angkasawan ,merika Syarikat menghantar roket pertama ke bulan kerana mereka hendak menumpaskan keagungan Sains yang dilaung-laungkan oleh -usia. "iat orang hitam memperjuangkan hak kebebasan bersuara dan berniaga di ,merika kerana mereka mempunyai harapan untuk menumpaskan penguasaan orang putih. %anpa ke ahaman tentang matlamat perjuangan yang luhur, ahli pasukan akan hanya terikat dengan kerja teknikal dan kerja rutin yang membosankan. ,hli pasukan hendaklah disedarkan bahawa mereka bukan bekerja untuk pengurus pasukan tetapi untuk sesuatu tujuan yang lebih tinggi. Mendedahkan kehebatan pasukan yang seiras dengan pasukan anda akan mencetuskan niat mengalahkan pasukan lain. Kuasa menegakkan kejayaan pasukan oleh setiap ahli pasukan adalah suatu motivasi yang paling berharga. 4ika usaha untuk membentuk pasukan yang benar-benar bersepadu dan mantap menjadi pilihan, maka langkah-langkah berikut boleh digunakan untuk membantu mencapai kesepaduan pasukan. Bagaimanapun, cadangan ini bukanlah sesuatu yang eksklusi . %erdapat lagi banyak pendekatan yang boleh digunakan untuk membantu meningkatkan kesepaduan pasukan. ,ntara cadangan yang diutarakan adalah membiasakan rakan dengan peranan rakan yang lain. Berikan peluang seorang pemain penyerang menjadi penjaga gol atau seseorang pemain tengah menjadi penyerang atau pemain pertahanan. 'angkah ini dapat membantu pemain menghargai dan memahami kesukaran yang dihadapi oleh rakan sepasukan yang lain serta melahirkan si at empati dalam diri masingmasing. Secara tidak langsung, ia akan memupuk si at saling membantu yang akan mengukuhkan lagi kesepaduan pasukan. Selain itu, jurulatih disarankan agar mencuba sedaya upaya untuk mengenali pemainnya. 4urulatih khususnya perlu lebih mengenali para pemainnya. Bukan sekadar mengetahui apa yang ditunjukkan semasa berada di padang tetapi juga harus mengetahui perkara-perkara yang agak personel tentang para pemain seperti latar belakang keluarga, tarikh lahir serta perkara-perkara personal lain yang memudahkan kita membantu mereka khususnya apabila prestasi mereka merosot secara tiba-tiba ataupun ketika pemain tersebut agak luar biasa gembiranya /mungkin kerana merayakan sesuatu1 kita dapat menegur

serta dapat mewujudkan suasana yang kondusi . Si at ini akan membuka saluran untuk berkomunikasi pemain dengan lebih baik lagi. 4urulatih juga disarankan agar menggunakan strategi komunikasi yang berkesan. $enggunaan komunikasi yang berkesan sama ada secara verbal atau bukan lisan akan menghasilkan kesan yang positi kepada ahli pasukan. $enggunaan humor serta pujian yang bersesuaian dengan keadaan akan meningkatkan lagi motivasi serta hubungan sesama pemain dalam pasukan. 4urulatih harus memberikan komen yang positi selepas perlawanan. Kalah atau menang merupakan adat pertandingan. Bagaimanapun, pujian harus diberikan kepada pemain di atas segala usaha yang diberikan walaupun keputusan perlawanan tidak menyebelahi pasukan tersebut. $enghargaan harus diberikan kepada pemain di atas segala usaha yang diberikan walaupun mereka tewas menunjukkan si at empati serta bukannya si at suka mencari kesalahan pemain untuk dijadikan alasan kekalahan. Selain itu, jurulatih harus memberikan maklum balas kepada pemain. #ntuk meningkatkan motivasi pemain, maklum balas yang positi khususnya tentang cara untuk memperbaiki kesalahan perlu diberikan kepada pemain. 3a perlu bermoti untuk memperbaiki dan bukannya mencari kesalahan pemain. Kesannya, pemain akan merasa dihargai serta diberikan perhatian oleh jurulatihnya dan ini akan meningkatkan lagi hubungan dalam pasukan. 4urulatih juga mesti mewujudkan sistem sokongan dalam pasukan. Si at suka menyakiti hati serta saling menyalahi di kalangan pemain perlu dihindari. 3ni merupakan di antara tanggungjawab penting untuk pengurusan serta jurulatih khususnya dalam usaha untuk meningkatkan kesepaduan pasukan. Sebaliknya hubungan yang positi sesama pemain perlu ditanam dan dipupuk agar ia berkembang menjadi satu saluran untuk membantu meningkatkan prestasi pemain. 4urulatih juga mesti sentiasa mengawasi kumpulan kecil dalam pasukan. Sekiranya wujud kumpulan kecil dalam pasukan, ia perlu diatasi segera demi kebaikan pasukan. Kewujudan 5klik6 selalunya dikaitkan dengan perpecahan dalam kumpulan hanya kerana individu tertentu sahaja yang diterima masuk menjadi kumpulan kecil tersebut. Sebelum ianya merebak, tindakan yang wajar perlu diambil bagi memastikan kesepaduan pasukan tidak tergugat.

Kes!mpulan Daripada perbincangan tentang prinsip-prinsip sukan berpasukan yang dibincangkan di atas, jelas bahawa sukan berpasukan memerlukan komitmen yang tidak berbelah bahagi serta keinginan untuk mengekalkan keadaan yang harmoni dalam pasukan. ,pa yang telah dibincangkan sebelum ini memberikan gambaran kepada kita tentang maksud kesepaduan dan apakah perkara yang perlu dilakukan untuk mencapai kesepaduan dalam sesebuah sukan berpasukan tersebut. 4elasnya, pasukan yang kurang dari segi kesepaduan nya mempunyai peluang yang tipis untuk menempah kejayaan. )alau bagaimanapun, ini semuanya adalah bergantung kepada keadaan. Sesetengah penyelidik mendapati kesepaduan berkait rapat dengan kejayaan pasukan tetapi bukan menyebabkan kejayaan atau kemenangan kepada pasukan tersebut. +arron /!9<>1 mendapati bahawa kejayaan sesuatu pasukan bukanlah keran wujudnya hubungan yang baik antara pemain, tetapi lebih terarah kepada kemampuan berinteraksi dengan menggunakan kemahiran dan strategi yang berkesan dalam sesuatu pertandingan. Kesimpulannya, dalam sesuatu sukan berpasukan bukan sekadar memberi arahan dan menyelia prestasi tugasan yang diserahkan tetapi juga keupayaan menjana suasana pasukan yang harmoni dan selesa. 3ni hanya dapat dicapai jika setiap ahli pasukan mempunyai kesedaran yang tinggi tentang kepentingan diri mereka dalam usaha mencapai misi pasukan. 4ika misi peribadi dan misi pasukan menjadi terasing dan tidak bersepadu, akhirnya timbullah berbagai masalah yang akan meruntuhkan perjuangan pasukan.

Rujukan

,nshel, M.A. /!99:1. Sport $hysiologyB rom theory to practice.?disi 2. Scottsdale, CB ;orsuch Scarisbrick $ublishers +arron, ,.D./!9<(1. +ohesiveness in Sport groupsB3nterpretation and consideration dlm. 4ournal o Sport $yschology,> !(2-!2< 4ohson, ).D.E 4ohnson,$.0 /!99>1. 4oining together. ;roup theory and group

skills.Bosto,M,B,llyn and Bacon )ann, D.' /!99:1. Sport $hysiology. #pper Saddle -iver, "4B $rentice Aall Shaharudin ,bd. ,&i& /(**!1. Mengaplikasikan teori psikologi dalam sukan. #tusan $ublication E Distributors SD" BAD 3bnu Suhaili. Menyemai semangat spirit de corps. (**9 dirujuk pada (2 .gos (**9 daripada httpB77ibnusuhaili<<.blogspot.com $rinsip semangat berpasukan. (**9 dirujuk pada (2 .gos (**9 daripada

httpB77www.sabah.gov.my7jkF7pkpa7$K$,!-9(7$rinsip@.htm