Anda di halaman 1dari 10

ETIKA MAHASISWA

UNIVERSITAS NEGERI SEMARANG

A. ETIKA AKADEMIK Etika Perkuliahan Etika perkuliahan di lingkungan UNNES antara lain diatur dalam SK Rektor Nomor 46/O/2004; maha(i(%a. . Dosen *o(en memiliki tuga( utama (e'agai pelak(ana +ri *arma ,erguruan +inggi$ )aitu penga&aran$ penelitian dan penga'dian kepada ma()arakat. -idang penga&aran meliputi tuga( (e'agai penga&ar$ pena(ihat akademik$ dan pem'im'ing penuli(an tuga( akhir$ (krip(i$ te(i($ atau di(erta(i$ ,K.$ ,,.$ dan KKN (e(uai dengan 'idang ilmu$ keahlian dan ke%enangan )ang dimilikin)a. Selain itu$ do(en melak(anakan tuga( penelitian dan penga'dian kepada ma()arakat untuk mendukung mata kuliah )ang diampun)a. -e'an ker&a do(en din)atakan dalam 'entuk Ekui/alen(i 0aktu 1enga&ar ,enuh 2E01,3 (e'an)ak 2 SKS. Satu SKS (etara dengan tiga &am ker&a per minggu atau 44 &am ker&a per (eme(ter. E01, ter(e'ut ter(e'ar ke dalam tuga(5 tuga( in(titu(ional )ang meliputi 2 3 pendidikan$ kreati/ita( akademik$ dan 2#3 admini(tra(i dan mana&emen. a. Se'agai penga&ar$ do(en melak(anakan tatap muka perkuliahan e6ekti6 (e'an)ak 6 kali untuk (uatu mata kuliah per (eme(ter. *o(en )ang melak(anakan tatap muka kurang !#7 dari &umlah perkuliahan e6ekti6 tidak diper'olehkan mengu&i (e'elum memenuhi 'ata( minimum &umlah )ang perkuliahan. '. Se'agai pena(ihat akademik$ do(en mem'antu maha(i(%a dengan &alan8 223 penelitian dan pengem'angan ilmu$ 2"3 penga'dian kepada ma()arakat$ 243 pem'inaan 2!/O/200"; 24/O/2004; dan 2#/O/2004. Etika ini mengatur hak$ ke%a&i'an$ dan interak(i )ang 'erlaku 'agi do(en$ tenaga admini(tra(i$ dan

3 mengu(ahakan agar maha(i(%a )ang men&adi tanggung &a%a'n)a memperoleh pengarahan )ang tepat dalam mengatur program dan 'e'an 'ela&arn)a 23 mem'eri ke(empatan kepada maha(i(%a untuk mem'i9arakan ma(alah akademik )ang dihadapi "3 mem'antu maha(i(%a agar dapat mengem'angkan (ikap dan ke'ia(aan 'ela&ar )ang 'aik. 9. Se'agai pem'im'ing penuli(an tuga( akhir$ (krip(i$ te(i($ atau di(erta(i$ do(en 'erke%a&i'an mem'im'ing mahai(%a )ang men&adi tanggung &a%a'n)a$ dalam hal8 3 menuli( u(ulan tuga( akhir$ (krip(i$ te(i( atau di(erta(i 23 melakukan penelitian (e9ara 'erkola'ora(i "3 menuli( laporan (e(uai dengan pro(edur )ang telah ditetapkan. d. Se'agai pem'im'ing ,raktik Ker&a .apangan 2,K.3$ do(en 'erke%a&i'an8 3 mem'im'ing dan mengarahkan maha(i(%a dalam pelak(anaan ,K. 23 melak(anakan (uper/i(i lapangan "3 mem'im'ing maha(i(%a dalam penuli(an akhir ,K. 43 mengu&i maha(i(%a dalam pertanggung&a%a'an laporan akhir ,K. #3 melak(anakan penuli(an laporan dan u&ian ,K.. e. Se'agai pem'im'ing ,,.$ do(en 'erke%a&i'an8 3 mem'im'ing dan mengarahkan maha(i(%a dalam pelak(anaan kegiatan ,,. di (ekolah latihan 23 melak(anakan (uper/i(i "3 mem'im'ing maha(i(%a dalam penuli(an per(iapan pelak(anaan ,,.$ dan men)u(un laporan ha(il orienta(i$ o'(er/a(i$ dan kegiatan ,,. 43 mengu&i dan menilai pelak(anaan kegiatan ,,. di (ekolah latihan. 6. Se'agai pem'im'ing KKN$ do(en 'erke%a&i'an8 3 mem'ina ker&a(ama dengan perangkat de(a$ aparat ke9amatan$ in(tan(i/dina( lem'aga mitra$ dan ma()arakat tempat kegiatan KKN 23 mengadakan orienta(i dan o'(er/a(i pendahuluan ke loka(i KKN$ dan mem'antu melan9arkan pro(e( pendekatan kepada dina(/ in(tan(i$ lema'aga mitra$ dan ma()arakat (ekitar

"3 menggerakkan di(iplin$ mem'eri moti/a(i$ dan mengarahkan kegiatan maha(i(%a demi ter9apain)a program KKN 43 mem'antu pelak(anaan program maha(i(%a di loka(i KKN #3 mengarahkan dan mengendalikan kegiatan (erta perilaku maha(i(%a 63 mengarahkan$ memerik(a$ menampung$ dan men)alurkan data kegiatan dan laporan dari maha(i(%a !3 melakukan penilaian dalam rangka e/alua(i 43 men)u(un laporan tertuli( mengenai kagiatan pem'im'ingan maha(i(%a KKN )ang telah dilakukan. 2. Mahasiswa *alam 'idang akademik maha(i(%a mempun)ai hak dan ke%a&i'an )ang terkait dengan pem'ela&aran$ penuli(an tuga( akhir$ (krip(i$ te(i( atau di(erta(i dan melak(anakan ,K.$ ,,.$ dan/atau KKN. *alam 'idang pem'ela&aran$ maha(i(%a mempun)ai hak dan ke%a&i'an (e'agai 'erikut8 a. 1aha(i(%a 'erhak mengikuti u&ian akhir (eme(ter untuk (uatu matakuliah teori/praktik (etelah menghadiri perkuliahan (ekurang5kurangn)a !# 7 dari pertemuan )ang ter&ad%al pada (uatu (eme(ter. '. 1aha(i(%a )ang tidak dapat mengikuti u&ian 'erkala$ u&ian tengah (eme(ter$ dan u&ian akhir (eme(ter 'erhak mendapat ke(empatan untuk mengikuti u&ian (u(ulan. 9. 1aha(i(%a )ang telah melak(anakan (emua tuga( dan mengikuti (emua &eni( u&ian 'erhak mendapatkan nilai dari do(en. d. 1aha(i(%a )ang telah mengikuti pem'ekalan praktik dan/atau ker&a lapangan$ (erta u&ian (e(uai dengan ketentuan )ang 'erlaku'erhak mendapatkan nilai ,K.$ ,,.$ dan/atau KKN. e. 1aha(i(%a )ang memperoleh nilai K$ (elam'at5lam'atn)a 'ulan (etelah )udi(ium$ 'erhak mendapat pela)anan dari do(en untuk melengkapi (emua per()aratan )ang 'elum terpenuhi (ampai )ang 'er(angkutan mendapat nilai )ang (ah. 6. 1aha(i(%a 'erhak melakukan per'aikan nilai.

Untuk melak(anakan ,K.$ maha(i(%a 'erke%a&i'an8 a. melengkapi per()aratan admini(tra(i akademik '. menguru( (urat5(urat peri&inan ,K. 9. mengikuti pem'ekalan di kampu( d. melak(anakan orienta(i dan o'(er/a(i di in(titu(i mitra e. melak(anakan kegiatan ,K. di in(titu(i mitra 6. mengumpulkan data g. men)u(un laporan akhir h. mengikuti u&ian pertanggung&a%a'an laporan akhir i. menanggung penggantian (emua keru(akan/kehilangan alat dan 'ahan (elama ,K.. Untuk melak(anakan kegiatan ,,.$ maha(i(%a 'erke%a&i'an8 a. melengkapi per()aratan admini(tra(i akademik '. mengikuti pem'ekalan di kampu( 9. melak(anakan orienta(i dan o'(er/a(i di (ekolah latihan d. mem'uat per(iapan pelak(anaan ,,. e. melak(anakan kegiatan ,,. di (ekolah latihan 6. men)u(un laporan ha(il orienta(i dan o'(er/a(i$ dan kegiatan ,,. g. mengikuti u&ian ,,. di (ekolah latihan h. memahami dan melak(anakan (emua tata terti' )ang 'erlaku di (ekolah latihan i. menanggung 'ia)a pelak(anaan ,,.. Untuk melak(anakan kegiatan KKN$ maha(i(%a 'erke%a&i'an8 a. melengkapi per()aratan admini(tra(i akademik '. mengikuti pem'ekalan di kampu( 9. melak(anakan orienta(i dan o'(er/a(i di daerah )ang akan ditempati KKN d. mem'uat program ker&a )ang di(e(uaikan dengan ke'utuhan lapangan e. melak(anakan program ker&a dengan penuh tanggung&a%a' 6. memaparkan program ker&a di ,OSKO KKN

g. mendapat per(etu&uan/i:in dari pe&a'at )ang 'er%enang h. melak(anakan admini(tra(i ker&a i. melaporkan (emua kegiatan KKN kepada petuga( )ang 'er%enang &. mem'uat petun&uk ke arah ,OSKO KKN$ minta i:in induk (emang atau pe&a'at (etempat apa'ila akan meninggalkan loka(i KKN$ mem'uat laporan akhir pelak(anaan KKN. k. menanggung 'ia)a pelak(anaan KKN l. mengikuti u&ian pertanggung&a%a'an akhir program KKN. Etika Kehidupan Kampus Etika kehidupan kampu( di lingkungan UNNES diatur dengan SK rektor No.;2/O/200#. SK ini memuat ketentuan )ang mengatur hak$ ke%a&i'an$ larangan$ dan (ank(i )ang 'erlaku 'agi (etiap %arga UNNES. 0arga )ang dimak(udkan adalah 2 3 do(en$ 223 tenaga penun&ang akademik$ 2"3 tenaga admini(tra(i$ dan 243 maha(i(%a. . Hak Dosen dan Mahasiswa a. Hak Dosen, Tenaga penunjang Akademik, Tenaga Administrasi *o(en$ tenaga penun&ang akademik$ atau tenaga admini(trati6 UNNES memiliki hak8 3 'erorgani(a(i 23 memperoleh pem'inaan$ ke(e&ahteraan$ perlakuan$ dan ke(empatan "3 menggunakan 6a(ilita( )ang ter(edia 43 men)ampaikan (aran$ pendapat$ dan keinginan menurut ketentuan )ang 'erlaku. Selain itu$ (etiap orang 'erhak menggunakan ke'e'a(an akademik dalam pengka&ian dan/atau pengem'angan ilmua$ teknologi$ dan (eni$ (erta mengem'angkan otonomi keilmuan )ang (e(uai dengan 'idangn)a. '. Hak Mahasiswa +iap maha(i(%a UNNES mempun)ai hak8 3 menggunakan ke'e'a(an akademik untuk menuntut dan mengka&i ilmu 23 memperoleh penga&aran dan la)anan akademik )ang (e(uai dengan minat$ 'akat$ kemampuan$ dan kegemarann)a

"3 meman6aatkan 6a(ilita( UNNES dalam rangka kelan9aran pro(e( 'ela&ar 43 mendapat 'im'ingan dari do(en dalam pen)ele(aian (tudi #3 memperoleh la)anan in6orma(i )ang 'erkaitan dengan (tudin)a 63 memperoleh la)anan ke(e&ahteraan (e(uai dengan peraturan )ang 'erlaku !3 meman6aatkan (um'er da)a UNNES untuk menguru( ke(e&ahtera5an$ minat$ dan tata kehidupan 'erma()arakat 43 mindah ke perguruan tinggi peraturan )ang 'erlaku ;3 ikut (erta dalam kegiatan kemaha(i(%aan UNNES 03 memperoleh pela)anan khu(u( &ika men)andang 9a9at. 2. Kewajiban +iap %arga UNNES 'erke%a&i'an8 a. memahami tuga( )ang di'e'ankan kepadan)a '. memenuhi peraturan perundangan )ang 'erlaku 9. men&un&ung tinggi kehormatan dan nama 'aik UNNES d. 'erpakaian (opan dan rapi e. -er(ikap dan 'ertingkah laku (opan (e(uai dengan norma dan peraturan perundangan )ang 'erlaku 6. memelihara ke(era(ian pergaulan dan ke(ehatan lingkungan g. men&aga marta'at (e'agai %arga UNNES h. meminta i:in kepada pimpinan UNNES (e'elum melakukan kegiatan )ang men)angkut UNNES di luar kampu( i. men&un&ung tinggi tata krama dalam melak(anakan +ri *arma perguruan +inggi &. mematuhi tata krama pergaulan dengan (e(ama %arga UNNES k. men&aga keamanan dan ketentraman lingkungan kampu(. ". Larangan 0arga UNNES dilarang8 a. melakukan tindakan )ang 'ertentangan dengan norma dan peraturan perundangan )ang 'erlaku '. men)alahgunakan nama$ lem'aga$ dan (egala 'entuk tanda/atri'ut UNNES 9. memal(ukan atau men)alahgunakan (uarat atau dokumen UNNES atau program (tudi lain (e(uai dengan

d. mengham'at atau mengganggu 'erlang(ungn)a kegiatan UNNES e. melakukan kegiatan di luar tuga( tuga( (e9ara tidak (ah (ehingga dapat merugikan UNNES 6. (enga&a mengham'at atau meng'aikan terpenuhin)a hak/la)anan pihak lain g. mempergunakan (e9ara tidak (ah'angunan atau (arana lain milik/di'a%ah penga%a(an UNNES h. men)impan$ memiliki$ atau menggunakan peralatan$ 'arang atau kendaraan UNNES (e9ara tidak (ah i. menolak untuk men)erahkan atau men)erahkan kem'ali ruangan$ 'angunan$ (arana$ atau 6a(ilita( lain milik/di 'a%ah penga%a(an UNNES )ang tidak lagi men&adi hak atau ke%enangann)a &. mengotori dan/atau meru(ak ruangan$ 'angunan$ dan (arana lain miliki/ di 'a%ah penga%a(an UNNES k. menim'ulkan atau men9o'a menim'ulkan ketidakterti'an dan perpe9ahan di antara %arga UNNES l. menggunakan (arana dan/atau dana miliki/di 'a%ah penga%a(an UNNES (e9ara tidak 'ertanggung&a%a'. m. melanggar atau menga'aikan tata krama akademik dan pergaulan antar %arga UNNES. 4. Sanksi +iap %arga UNNES )ang melanggar larangan ter(e'ut dikenai (ank(i dengan ketentuan (e'agai 'erikut8 a. *o(en$ tenaga penun&ang akademik$ dan tenaga admini(trati6 dikenai (ank(i atau hukuman di(iplin dalam 'entuk dan melalui pro(e( )ang (e(uai dengan norma dan peraturan perundangan )ang 'erlaku. '. 1aha(i(%a dikenai (ank(i atau hukuman oleh pimpinan ,rogram Studi$ <uru(an$ =akulta($ ,rogram ,a(9a(ar&ana$ atau UNNES. 9. Sank(i 'agi maha(i(%a dapat 'erupa (ank(i ringan$ (edang atau 'erat. d. Sank(i ringan 'erupa teguran/peringatan li(an atau tertuli($ (ank(i (edang 'erupa larangan mengikuti kegiatan akademik dan kegiatan UNNES lainn)a dalam &angka %aktu tertentu$ (ank(i 'erat 'erupa pen9a'utan kedudukann)a (e'agai maha(i(%a UNNES.

Sanksi Akademik Bagi Mahasiswa Sank(i akademik 'agi maha(i(%a )ang tidak melak(anakan ke%a&i'ann)a (elama mengikuti perkuliahan di UNNES adalah (e'agai 'erikut8 . 1aha(i(%a )ang pada (uatu (eme(ter men9apai >ndek( ,re(ta(i 2>,3 'e'an (eme(ter kurang dari 2$00 dan memperoleh kurang dari 0 SKS untuk mata kuliah dengan nilai (ekurang5kurangn)a ? di'eri peringatan tertuli( oleh Ketua <uru(an/Kaprodi. 2. 1aha(i(%a )ang pada (eme(ter (e'elumn)a telah mendapat peringatan dan pada (eme(ter 'erikutn)a (e9ara 'erturut5turut men9apai >, kurang dari 2$00 dan memperoleh kurang dari 0 SKS untuk mata kuliah dengan nilai (ekurang5 kurangn)a ? di'eri peringatan kera( tertuli( oleh *ekan. ". 1aha(i(%a )ang pada dua (eme(ter (e'elumn)a telah mendapat peringatan dan peringatan kera($ dan pada (eme(ter 'erikutn)a (e9ara 'erturut men9apai >, kurang dari 2$00 dan memperoleh kurang dari 0 SKS untuk untuk mata kuliah dengan nilai (ekurang5kurangn)a ? din)atakan tidak mampu dan di'atalkan (tatu( kemaha(i(%aann)a oleh Rektor. 4. 1aha(i(%a pe(erta ,K.$ ,,.$ atau KKN )ang per'uatann)a merugikan/men9emarkan nama 'aik UNNES$ ,emerintah *aerah dan/atau lem'aga mitra akan ditarik/ditunda dari kegiatan ,K.$ ,,.$ atau KKN. #. 1aha(i(%a pe(erta ,K.$ ,,.$ atau KKN (enga&a melanggar larangan )ang telah ditetapkan akan dikenai (ank(i )ang (etimpal. 6. 1aha(i(%a UNNES )ang merangkap (e'agai maha(i(%a perguruan +inggi negeri lain dalam kurun %aktu )ang (ama$ maka %a&i' memilih (alah (atu perguruan +inggi )ang dikehendaki dan melepa( )ang lain dengan pern)ataan tertuli( kepada Rektor UNNES. <ika tidak dilak(anakan$ maha(i(%a akan dikeluarkan dari UNNES. -. ETIKA PE !A"LA# Etika pergaulan merupakan (eperangkat nilai )ang diharapkan men&adi a9uan 'agi maha(i(%a dalam 'erinterak(i dengan (e(ama %arga (i/ita( akademika dan ma()arakat (ekitarn)a. *alam pergaulan antar %arga (i/ita( akademika$ maha(i(%a

mengem'angkan kepri'adian$ (opan (antun$ nilai5nilai 'uda)a dan agama$ (e'gai landa(an utaman)a. 1aha(i(%a mampu 'ergaul (e9ara 'aik dengan (e(ama maha(i(%a$ do(en$ kar)a%an$ dan ma()arakat (ekitar kampu( (e'agai langkah a%al untuk men9iptakan iklim ker&a(ama )ang kondu(i6. *alam pergaulan maha(i(%a (aling menghormati (atu (ama lain$ )ang ter9ermin dalam a9ara memanggil$ 'er'i9ara$ menegur$ meminta dan 'erdi(ku(i. *alam 'ergaul maha(i(%a tidak mem'edakan (uku$ ra($ latar 'elakang (o(ial ekonomi$ dan agama. 1aha(i(%a dalam pergaulan (enantia(a menun&ukkan kepekaan$ kepedulian$ (erta ra(a ke(etiaka%anan (o(ial. ?. ETIKA $E K EASI Etika 'erkrea(i merupakan (eperangkat nilai )ang diharapkan men&adi a9uan 'agi maha(i(%a dalam pen9iptaan kar)a dalam 'entuk tuli(an$ gam'ar$ po(ter$ lea6let$ tarian$ pui(i$ dan (e'again)a. 1aha(i(%a pada da(arn)a haru( memiliki (ikap kreati6 (e'agai in(ane akademi(. Sikap kreati6 (e'agaimana dimak(ud dilanda(i oleh ke&u&uran (ikap$ kriti( dan ra(ional. Sikap kreati6 maha(i(%a terutama ditun&ukkan untuk kepentingan pengem'angan ilmu pengetahuan$ teknologi dan (eni$ (erta men&un&ung tinggi nama 'aik almamater$ dengna menekankan pada upa)a me%u&udkan ha(il kar)a )ang langka dan ori(inil. Sikap kreati6 dikem'angkan dengan tetap men&un&ung tinggi harkat dan marta'at kemanu(iaan (erta nilai5nilai moral keagamaan. *. ETIKA $E EKSP ESI Etika 'erek(pre(i merupakan (eperangkat nilai )ang diharapkan men&adi a9uan 'agi maha(i(%a dalam 'erek(pre(i$ )akni mengemukakan pendapat$ pandangan$ ide$ atau gaga(an$ (erta kon(ep$ 'aik (e9ara li(an maupun tertuli($ (e'agai 'agian dari upa)a pengka&ian ilmu pengetahuan (e(uai dengan 'idangn)a$ (erta dalam 6ung(i (e'agi kontrol (o(ial. Se'agai 'agian dari in(ane akademik maha(i(%a mempun)ai ke'e'a(an akademik. 1aha(i(%a 'e'a( dalam mengungkapkan pendapat$ pandangan$ ide atau gaga(an$ kon(ep dan (ema9amn)a di lingkungan kampu($ 'aik di dalam maupun di luar

6orum perkuliahan. Ke'e'a(an (e'agaimana dimak(ud dida(ari moti6 )ang 'aik dan kon(trukti6$ (erta dilakukan dengan 9ara59ara )ang (antun$ 'ertanggung &a%a'$ dengan memperhatikan norma/kaidah keilmuan$ nilai5nilai kepri'adian 'ang(a$ dan (egala ketentuan )ang 'erlaku. *alam rangka ini maka ungkapan5ungkapan )ang 'er(i6at penghinaan$ pele9ehan$ 6itnah$ dan pen9emaran nama 'aik terhadap pihak5pihak tertentu merupakan (e(uatu )ang la)akn)a dihindarkan. E. ETIKA $E $"SA#A Etika 'er'u(ana merupakan (eperangkat nilai )ang diharapkan men&adi a9uan 'agi maha(i(%a dalam 'erpakaian dan/atau 'erdandan. 1aha(i(%a (e'agai in(ane akademik hendakn)a mem'ia(akan 'er'u(ana )ang men9erminkan nilai5nilai eti($ e(teti($ dan religiu($ (ehingga menampakkan ke'eradaann)a (e'agai %arga (i/ita( akademika )ang (opan dan 'er'uda)a. -er'u(ana )ang tidak men9erminkan nilai0nilai (e'agaimna di(e'utkan diata( &u(tru akan menrendahkan marta'atn)a (e'agai in(ane 9endekia. Ketika maha(i(%a mengikuti kuliah atau 'eruru(an dengan 'irokra(i dikampu( dengan 'erpakaian rapi$ 'er(ih dan (opan$ dapat men9erminkan penampilan (e'agai in(an akademi(.