Anda di halaman 1dari 98

KOLEGJI HUMANISTICA-FERIZAJ

LNDA: SHKRIMI AKADEMIK

Prof.Dr. Ismail Hasani

ESEJA DHE LLOJET E SAJ Termi ESE vjen nga frngjishtja dhe do t thot mundim,prpjekje pr t shkruar. Eseja sht nj lloj shkrimi i shkurtr q ka n baz faktin dhe jo trillimin. do njeri mund t shkruaj ese, pra mund t shfaq opinionin rreth nj teme a nj fakti t caktuar. Eseja sht nj form joletrare e t shkruarit q paraqet nj pikpamje t shkruesit pr nj tem t caktuar. Eset dallohen n !ormale ose t mirfillta dhe jo formale ose jo t mirfillta. Eset e mirfillta" dallohen nga zbrthimi logjik i tems nga saktsia e hollsi t argumenteve q sjell krijuesi nga thellsia e mendimit dhe maturia n opinionin e shfaqur. Eset jo t mirfillta"trajtojn temn n mn#r t shkujdesur pa i dhn shum rndsi argumentit ndonjher me nota humori. $ baz t tems q trajtohet mund t shkruhen eset letrare, filozofike, historike, sociale etj. Eset mund t%i ndajm n ese &rshkruese, shpjeguese, argumentuese, vlersuese. Eseja narrative"rrfen nj ngjarje hap pas hapi 'si sekuenca e nj filmi(. Eseja prshkruese"pikturon me fjal nj sken, nj person, nj ngjarje. Eseja shpjeguese"shpjegon, informon, analizon, interpreton. Eseja argumentuese"ka pr s#nim t bind le)uesin duke sjell argumente e fakte t shumta, se nj vendim q sht marr sht i drejt ose krkon t bind le)uesin pr pozicionin e duhur q ka mbajtur shkruesi mbi nj

*shtje t debatueshme q ka trajtuar.

Eseja vlersuese"ka pr s#nim t vlersoj prmes fakteve dhe argumenteve, situatn a nj problem t caktuar si dhe t propozoj rrug dhe mundsi pr ta prmirsuar apo pr ta zhvilluar n mn#r progresive dhe t pranueshme problemin. Eseja sht nj lloj teksti prmes t cilit dikush shpreh bindjet, mendimet dhe ndjenjat e veta lidhur me nj ide, prjetim, njeri, libr a tekst t caktuar. " Eseja lidhet me emrin e shkrimtarit francez +ichel de +ontaigne dhe eset e tij te botuara ne vitin ,-./, ku ai shpreh pikpamjet e tij mbi jetn, njeriun, botn, letrsin, filozofin, shkencn, fen, kosmosin, nat#rn etj. " &ra nj ese mund t shkruhet pr cfardo objekti a teme. " &randaj te eseja jan t rndsishme Tema, qllimi, dhe le)uesi0dgjuesi. " Struktura e eses prbhet prej tri pjesve themelore " h#rjes 'ku hapet tema(1 " trungut'ku jepet fjalia tematike( " fundit'ku n)irren prfundimet(.

SI T SHKRUAJM ESE

&arathnie T gjith shkruajm, por a dim n t vrtet t shkruajm2 3jo p#etje ka qen objekt i mjaft diskutimeve q kemi br n shum takime profesionale gjat kt#re viteve, q#sh kur filloi zbatimin projekti 45hvillimi i t menduarit kritik gjat t le)uarit dhe t shkruarit6. Sa m shum kalonin vitet, sa m e pasur bhej prvoja n shq#rtimin e shkrimeve t n)nsve, studentve, por edhe msuesve e studiuesve, aq m shum na prforcohej bindja se procesi i t shkruarit shoqrohet me mangsi. T shkruash ese n nivel t knaqshm nuk sht e leht. 7shtu si edhe t gjitha shprehit, ajo krkon praktik, prgatitje, organizim, prqendrim dhe prvoj. +jaft njerz t suksesshm nuk do t mund t arrinin t shkruanin ese t tilla pa kombinimin e t gjith prbrsve t msiprm. 8uke i marr n shq#rtim gjith*ka *ka prmendm m lart, sht po aq e vrtet se *do individ, pavarsisht shprehive apo njohurive t mparshme, ka mundsi t msoj t shkruaj ese t mira. Shkrimi i eseve sht br nj krkes e domosdoshme n programet shkollore dhe kurset e studimit n nivel universitar, pasuniversitar dhe m gjer. 9. &rocesi i t shkruarit $ mjaft veprimtari t t shkruarit, njerz n shtpi dhe n vendet e puns, shkrimtart profesionist, n)nsit dhe studentt n shkolla e universitete, shkruajn tekste pr t tjer m shum se pr veten e t#re. :rethi i le)uesve mund t jet i njohur ose i panjohur, mund t jet shum pran ose n largsi, mund t jet nj person, por ndoshta mijra, disa simpatizues e miqsor dhe t tjer ndoshta jo, e kshtu me radh. +e kalimin e kohs, sht ndjer nevoja e prsosjes s ksaj mjeshtrie t domosdoshme pr *do individ, prandaj edhe jan prpunuar shum mn#ra t t shkruarit me s#nimin pr t vendosur marrdhnie t bashkpunimit midis le)uesit dhe atij q shkruan. 3jo marrdhnie midis shkruesit dhe le)uesit sht bashkpunuese, reklamuese, propaganduese, por mund t ket edhe ndonj karakter tjetr. ;jat procesit t t shkruarit, shkruesi ndrton tekstin n nj mn#r t till

q t ndikoj mbi le)uesin. $ kt proces

shkruesi bn parashikime edhe pr njohurit e le)uesit, *far di dhe *far do t msoj prej tekstit t tij. Shumllojshmri situatash t t shkruarit, qllime t ndr#shme, le)ues t ndr#shm, kontekste t ndr#shme, tematika t ndr#shme etj., jan *shtje t vshtira pr t<u kaprc#er, jo vetm pr at q shkruan, por edhe pr msuesin apo pedagogun gjat puns me n)nsit dhe studentt. $ kt mn#r, procesi i msimdhnies pr t shkruarit nuk mund t shndrrohet n nj proces mekanik t zbatimit t disa rregullave dhe udhzimeve q do t mund t shrbejn si shabllone n situata t ndr#shme. ;jat procesit dalin plot t papritura q kan t bjn me modelin, prmbajtjen, le)uesin dhe prdorimin e burimeve t ndr#shme. T gjitha kto, por edhe t tjera, jan pjes e njohurive q lipset t zotroj shkruesi dhe q iu mbivendosen njohurive t mparshme, t cilat pasurohen me shtimin e prvojs. T shkruarit zhvillohet n disa forma, ku njra prej t#re sht eseja. Eseja sht nj form joletrare e t shkruarit q paraqet nj pikpamje t shkruesit pr nj tem t caktuar. =sht e rndsishme q shkruesi t organizoj mir shprehjen e pikpamjeve dhe mendimeve t veta, pr t komunikuar sa m mir me le)uesin. &or, q t realizohet strukturimi i t menduarit pr temn pr t ciln shkruani duhet t ushtroheni vazhdimisht. 3jo nuk mjafton. =sht e domosdoshme t ndiqni disa rregulla n form udhzimesh dhe m pas me siguri, me ushtrim t vazhdueshm e ndjekje rigoroze t rregullave t t shkruarit do t zotroni mjeshtrit e nevojshme, pr t shkruar ese t kuptimshme dhe trheqse. + posht po paraqesim fazat e t shkruarit dhe mn#ra se si lidhen me njra tjetrn. $ga t<ia fillojm > 3opja e par > :ishikimi > :edaktimi > 3orrigjimi > ?otimi 3ur shkruani, nuk duhet doemos t kaloni prmes secils prej fazave. do pjes e t shkruarit zhvillohet n mn#r t ndr#shme. ;jat procesit t t shkruarit shihet si kalon vmendja nga produkti i puns s n)nsve e studentve n at *far ata mendojn dhe bjn gjat kohs q shkruajn dhe msojn

pr t shkruar. +etodat q prdorin shkruesit jan po aq t rndsishme sa edhe produkti i puns s t#re, ato jan reciprokisht t lidhura me njra tjetrn.

$ga duhet t fillojm @llimi dhe le)uesi &ara se t filloni t shkruani mendoni pr qllimin dhe le)uesin e shkrimit tuaj. @llimi Cili sht qllimi juaj? Ae)uesi Kush do ta lexoj shkrimin tuaj? $jerzit veprojn n mn#ra t ndr#shme n situata t ndr#shme. &o kshtu ndr#shon dhe stili juaj i t shkruarit, duke iu prshtatur m mir qllimeve dhe le)uesit, t cilt ndr#shojn n mosh, n interesa, etj. Stili juaj i t shkruarit sht i ndr#shm n nj mesazh elektronik 'e"mail( q i drgoni nj miku nga stili i t shkruarit t nj raporti me karakter studimor, vlersues etj. $johja e qllimeve dhe le)uesit ju ndihmon t zgjidhni formn e t shkruarit nj raport, nj njoftim, nj falnderim apo nj poezi. $ t njjtn koh, njohja e le)uesit ju ndihmon t zgjidhni stilin e gjuhs q do t prdorni1 ndr#she i shkruajm kr#eministrit, ndr#she nj punonjsi t komuns, ndr#she nj kolegu, ndr#she nj shoku dhe sidomos ndr#she t dashurit ose t dashurs. 5hvillimi i ideve $j nga det#rat e para me t cilat prballeni kur shkruani, sht t vendosni se cili t jet mesazhi q do t prcillni t le)uesi. 3jo vlen edhe pr rastet kur dikush ju propozon nj ide apo nj tem pr shkrimin tuaj. 5hvillimi i ideve fillon me nj diskutim n formn e nj 4breinstorming6 pr temn dhe m pas pr nntemat dhe nn*shtjet. Brainstorming 'me veten dhe t tjert( nis me mbajtjen n nj mn#r t thjesht t shnimeve dhe *far dim dhe *far mendojm pr temn. !illoni duke shkruar *shtje e nn*shtje si t<u vij pr mbar, shkruani *far ju kujtohet n at moment. $ kt faz rendi i shnimeve nuk ndjek ndonj rregull ose renditje t caktuar. 3tu m mir t ndalojm dhe t<i drejtojm disa p#etje vetes far mendojm pr procesin e edukimit sot? , !i ndikon automatizmi n

procesin e msimdhnies? , " mund t realizohet edukimi n kushtet e shtpis? , " mund t #het edukimi i njeriut $etm nprmjet puns me kompjuter dhe

informacionit n internet? , !i do t ishte m mir pr nj student t shkollohe,j #renda apo jasht $endit? Sikurse mund ta shikoni nga kto p#etje, hap pas hapi dhe mendim pas mendimi arrihet n prcaktimin e tems. 8isa nga prgjigjet e p#etjeve t msiprme t mbajtura shnim, jo me rregull mund t qartsojn mendimet e para mbi temn pr esen q do t shkruani. $j list m e detajuar sht kjo $ ditt e sotme, kur teknologjia po zhvillohet me ritme marramendse dhe shkolla duhet t<i prgjigjet krkesave t ekonomis s tregut, procesi i edukimit po bhet gjithnj e m i ndrlikuar. 'tema kr%esore( 'nntemat e mundshme( ,. 8isa mendojn se pr shkak t automatizimit t procesit msimdhns po zbehet roli i msuesit n klas me futjen n shkoll t kompjuterve dhe aparaturave t ndr#shme. "utomatizimi. B. Sot mendohet pr msimdhnien jo vetm si proces i zhvilluar nga msuesi n klas por edhe m gjer. +suesi sht mena)huesi i puns n grup t n)nsve. &suesi menaxhues. C. &o ashtu mendohet se n)nsit mund t msojn edhe nga modeli ose shembujt. &sohet nga modeli. D. $j tjetr mendim sht edhe ai i edukimit n shtpi. T gjith ata q mendojn pr dobsit e puns n shkoll apo pr pasigurin e fmijve atje, paraplqejn t<i msojn vet fmijt e t#re. 'dukimi n shtpi. -. +e pranimin e kompjuterve dhe mundsive t tjera si interneti, mendohet se informacioni arrin m shpejt te n)nsi pa patur nevoj pr msimdhns. (nterneti. E. $ga ana tjetr dukuria e globalizimit dikton nevojn e shoqrizimit dhe jo vetm n shkollat brenda vendit, por edhe t ndjekjes s studimeve npr bot. )lo#alizimi. =sht e rndsishme t qartsojm idet tona n lidhje me temn. 3eni t drejtn t fshini apo t shtoni *shtje t tjera m von. 3# sht nj proces dhe gjat tij reflektoni dhe deri n fund t tij u lind e drejta pr t br ndr#shime. &rpiquni tani t filloni me nj renditje t baraspeshuar t ideve

dhe detajeve. $ga lista e brainstorming, disa nga pikpamjet tuaja pr n*shtjet mund t renditen si m posht

F 7utomatizimi 'zhvillimi i shpejt i teknologjive t ndr#shme( po zben rolin e msimdhnsit. F +simdhnsi sot sht organizuesi i puns n ekip t n)nsve t tij. F $j tjetr mn#r edukimi mund t jen shembujt apo modeli. F Edukimi mund t zhvillohet n shtpi nga prindt. F Edukimi mund t ndodh nprmjet krkimit t informacionit n internet. F 8iversiteti i kulturave dhe mendimi se, bota sot sht duke u br gjithnj e m e vogl, dikton nevojn e ndjekjes s edukimit brenda dhe jasht vendit. $j tjetr mn#r e paraqitjes s ideve sht ajo q quhet kllaster 'cluster(. 3llaster fillon me temn n qendr t flets dhe zgjerohet duke shtuar ide rreth saj. 3jo mn#r lejon t shtohen lirshm mendimet n mjaft drejtime. $j shembull kllasteri sht k# m posht pr temn e msiprme !otografit e ?ashkngjitura

+egjithse shum gjra kan ndr#shuar n botn e gjuhs s shkruar q nga koha e gdhendjes s par mbi gur apo rras balte t pjekur,

megjithse makinerit e

ndrlikuara kan zvendsuar mjetet e thjeshta,... mn#ra themelore e gjuhs s shkruar ka mbetur e pandr#shuar. 7. &urves, ,GG/ &lanifikimi $ rastet kur punoni me nj pjes shkrimi m t gjat, sht mir q n fillim t bhet nj plan pune. $j plan i thjesht do t prfshinte H Shnime t ideve tuaja. H $j list e burimeve t informacionit q doni t kontrolloni. H $j list t fakteve q doni t paraqitni. $ raste t tjera, mund t bni nj plan m t detajuar. &r shembull, nse po punoni mbi nj raport t gjat, mund t filloni duke krijuar m par nj skic. Skica tregon mn#rn e organizimit t shkrimit tuaj. 3opja e par 3jo sht faza kur filloni t shprehni idet tuaja. =sht e rndsishme q t ndjeheni t lir t eksperimentoni dhe ndr#shoni idet gjat prgatitjes s kopjes s par. 3opja e par nuk sht e leht t realizohet, edhe kur e keni t strukturuar mendimin. Ia disa udhzime H +os u shqetsoni q gjith*ka t jet e prkr#er. ;jja m e rndsishme sht q idet tuaja t rrjedhin. $dr#shimet mund t bhen edhe m von. H $se kopjen e par e shkruani me dor, prdorni vetm njrn an t flests duke ln kshtu vend pr ndr#shimet. H ;jat puns mund t shikoni planin apo skicn, por nuk jeni t det#ruar ta ndiqni at pik pr pik. Shpesh idet e reja lindin gjat shkrimit t kopjes s par.

:ishikimi &rocesi i riprpunimit t nj pune disa her nga shkruesi quhet rishikim. $ kt faz, qndroni pr nj moment dhe rishikoni punn e br. 3shtu ju mund t mendoni pr prmirsimin e puns s br prmes ndr#shimeve. :ishikimi i kopjes s par mund t bhet nga ju ose dikush tjetr. Edhe n kt faz disa udhzime si mund ta kr#eni rishikimin, jan me vler pr t<u marr paras#sh ,. Ae)o me z. Ae)oni me z at q keni shkruar. Tingllon e prshtatshme pr qllimin dhe le)uesin tuaj2 B. ?ni p#etje. 3ontrolloni shkrimin tuaj prmes p#etjeve H Shkrimi, a sht i kuptueshm2 H J#rja, arrin ta trheq vmendjen e le)uesit2 H 9det jan renditur si duhet2 H +und t gjendeshin fjal m t mira pr t shprehur idet2 H 3a mbetur pa u prmendur ndonj gj e rndsishme2 H 3a prsritje t informacionit2 H +b#llja, i prmbledh t gjitha idet2 &asi t keni prfunduar p#etjet, ather ndrmerrni hapin tjetr. C. Ae)oni prsri. Ae)oni prsri me z shkrimin tuaj. Kreni nse ka H !jal apo fjali q tingllojn gabim. H !raza t prsritura. H !jal q nuk japin informacion t rndsishm. D. Shkruani variantin prpunuar. nse kopjen e par po e shkruani n kompjuter, rishikimet jan t thjeshta pr t<u br. $se punimin e keni shkruar me dor, rishikimet mund t bhen po n at flet, por duke shkruar me rreshta t rrall ose duke ln hapsir n t d# ant e flets, majtas dhe djathtas. &r shembull

8ona sht njeri i mir",". 3ur ishim n shkoll, pas msimit luanim gjithmon bashk. 7t e kam njohur kur ishim n klas t d#t"B". &or motra e saj nuk m plqen. ","$evojitet nj h#rje m e goditur "B"Tregon paraqitjen e saj2 :edaktimi @llimi i redaktimit sht t sigurohemi q secila nga fjalit ka kuptim. 3jo sht nj pjes e rndsishme e prpunimit t shkrimit, prpara se ta marr n dor le)uesi. 3jo sht faza kur prqendrohemi n strukturn, gjuhn, gramatikn dhe drejtshkrimin e fjalis. 3orrigjimi 3orrigjimi prfshin kontrollimin e *do fjale dhe t shenjave t piksimit. $ t njtn koh duhet t mendoni edhe pr prdorimin e fjalve t zgjedhura, nse i keni prdorur apo jo. &r t qen sa m produktiv, sht mir t ndiqni sugjerimet e mposhtme pr korrigjimin e shkrimit H $se prdorni nj kompjuter pr t shkruar, printoni nj kopje me hapsir midis rreshtave dhe ndr#shimet i shnoni mbi faqe. 3orrigjimi sht i vshtir t bhet n ekran. H &rdorni nj vizore pr t kaluar nga njri rresht n tjetrin. H Ae)oni mbrapsht tekstin nga fjalia e fundit n at t fillimit. H :rethoni fjalt q nuk tingllojn mir dhe rikthejuni at#re m pas. H Ae)oni me z pr t par nse shenjat e piksimit jan prdorur n mn#r t prshtatshme. H &rdorni disa shenja pr korrigjimin. + posht po ju japim nj model korrigjimi me prdorimin e shenjave !otografit e ?ashkngjitura

3opja prfundimtare '?otimi( &asi keni br korrigjimet e fundit sht koha q shkrimi juaj t marr formn prfundimtare, t botohet. ?otimi nnkupton nj kopje t mir t puns suaj, gati pr t<u le)uar nga njerzit. 3ur t ndjeheni gati pr t botuar, p#esni veten *far mund t bni q puna juaj t duket interesante dhe e leht pr t<u le)uar. Ia disa ide t cilat ju ndihmojn H &rgatitni nj kapak me ngj#ra, nse mundeni, q trheq vmendjen e le)uesit. H Shtoni nj tabel t prmbajtjes, pr t<i treguar le)uesit si t orientohet. H &rdorni tituj dhe lista pr t theksuar informacionin. H &rfshini grafik, ilustrime, tabela dhe diagrame q mund t ndihmojn le)uesin t kuptoj m mir at q nnkuptoni. 8eri tani u njoht shkurtimisht me procesin e t shkruarit si edhe hapat q ndiqen pr t shkruar. $ kapitullin m posht do t msoni m shum pr paragrafin, llojet e tij dhe hapat e shkrimit t nj eseje duke i ndjekur me radh ato pr shkrimin e nj modeli t till. 99. &aragrafi, organizimi dhe hapat e shkrimit t nj eseje a. &aragrafi dhe llojet e tij &aragrafi prbhet nga disa fjali, t cilat trajtojn t njjtn tem. 3shtu, pr t arritur te paragrafi, njohurit kalojn nga fjalia. do fjali e ndrtuar mir i prket nj paragrafi. &aragrafi n vetvete sht nj form e rndsishme e organizimit t fjalive pr t komunikuar ide apo ndjenja t prqendruara n *shtje t ve*ant. 7i sht gjithashtu dhe baza e ndrtimit t eseve. Kendosja e kt#re fjalive n rendin e prshtatshm ofron nj pamje t qart dhe interesante t tems q trajtohet. &aragrafi ka tri pjes prbrse fjalin kr#esore, pjesn e mesme 'trungun(, dhe fjalin mb#llse. &aragrafi i ngjan nj treni. !jalia kr#esore sht lokomotiva. 7jo sht fjalia q drejton paragrafin. !jalit e pjess s mesme t paragrafit jan vagonat. 7to mbajn ngarkesn, t gjitha faktet dhe detajet q lidhen me temn.

!jalia mb#llse sht fundi i udhtimit. 7jo mb#ll paragrafin.

$ shembullin m posht ilustrohen shpjegimet e msiprme 8ita e dborsL 8je ra shum dbor, prandaj dhe msimi mbaroi m hert. '!jalia kr#esore( 8bora filloi t binte para mesdits. $ fillim, ishin vetm disa flok t mdhenj dbore, por nuk zgjati shum dhe ajo zuri t binte gjithnj e m tepr. 8bora mbuloi oborrin. $ orn ,B C/ drejtori i shkolls lajmroi se msimi at dit do t mbaronte n orn , //. 'Trungu( !al dbors, at mbasdite bm pushimL '&rfundimi( &or *<jan fjalit n vetvete2 !jalia kr#esore, sikurse kuptohet dhe nga titulli, sht fjalia e cila prmban temn q do t shpjegohet apo diskutohet n paragraf. 7jo kr#en tre funksione ,( Emrton subjektin. B( Tregon se pr ciln pjes t subjektit do t shkruani. '3jo pjes e subjektit quhet pik ose *shtje prqendrimi.( C( Trheq vmendjen e le)uesit. Trungu nprmjet fjalive bn nj shpjegim ose prshkrim t subjektit. T gjitha idet e shprehura n kt pjes renditen n mn#r t prshtatshme. $j mn#r e mir pr ta realizuar kt sht renditja e ideve kr#esore prpara se t shkruhet paragrafi. !jalia e fundit apo fjalia mb#llse, u sjell ndrmend le)uesve prmbajtjen e paragrafit, ose u jep at#re nj ide pr t ciln mund t mendojn. &aragrafi, sht pjes e prqendruar e nj shkrimi t shkurtr. $j paragraf i shkruar mir duhet t prmbaj disa tipare t ve*anta. S pari, paragrafi duhet t ket unitet. 3jo do t thot se ai t prqendrohet mbi nj ide. $j paragraf i mir duhet t ket nj mendim, nj qllim. $se gjat shkrimit idet tuaja do t ndr#shojn, ather edhe paragraft duhet t ndr#shojn. S d#ti, nj paragraf duhet t jet i kuptueshm. 3jo nnkupton q paragrafi t jet i qart dhe i renditur n mn#r logjike, pra arrin t kuptohet dhe me le)imin e par. $ paragraf t gjitha fjalit jan t lidhura me njra"tjetrn. 3jo lidhje logjike sht si nj mjet lidhs q i shton kuptim ideve dhe fjalive brenda paragrafit.

S treti, paragrafi ka struktur. :reshti i par i paragrafit sht m i zhvendosur prapa n krahasim me ato q vijn m pas n paragraf. &or, kur nj paragraf sht i plot2 &aragrafi sht i plot kur fjalia kr#esore sht trsisht e mbshtetur. Si rregull, kjo arrihet nse shkruhen nga tri deri n shtat fjali. $se paragrafi juaj sht m i gjat se shtat fjali, ndajini ato n d# paragraf, ose mendoni nse t gjith ato detaje jan t rndsishme. $se paragrafi sht m i shkurtr se tri fjali, kjo do t thot se ka mundsi q n t, t mos jet prfshir informacion i mjaftueshm pr mbshtetjen e ides. +undohuni t<i shtoni fjali t tjera paragrafit, ose shtoni detaje t tjera. &aragraft jan katr llojesh tregues, prshkrues, shpjegues dhe binds. &aragrafi tregues, tregon nj histori apo ngjarje nga jeta e shkruesitM 8uke gatuar me gj#shen ;j#shja dhe un knaqeshim shum kur gatuanim n kopshtin prapa shtpis. '!jalia kr#esore( $ fillim, mbushnim kutit bosh t kosit me shkopinj t vegjl dhe me t gjitha llojet e gjetheve. 3to ishin disa nga perimet tona. $ vend t lakrs prdornim bar. &astaj ushqimin e przienim me shkop dhe e linim n diell q t ziente. ;jat gjith kohs shikonim nse ushqimi ishte gati. 3ishte raste kur n vend t krips dhe piperit, gjith*ka e sprkatnim me rr. '8etaje interesante( 8he n fund, bnim nj gosti t madheL '!jalia mb#llse( &aragrafi prshkrues, prshkruan nj objekt, person, vend ose ngjarje. &r shkrimin e nj paragrafi prshkrues prdoren fjal q e ndihmojn le)uesin ta shikoj, dgjoj, nuhas, ndjes dhe shijoj objektin e prshkrimit.

&ranver $ pranver, akulli e dbora fillojn t shkrijn e t mbushin lumenjt e liqenet. '!jalia kr#esore( $atn, kur qielli sht i pastr, mund t shihen #jet, miliona #je, krahas vezullimit t drits s hns. 8he ndonjher mund t shikoni edhe #jeq bien dhe zhduken para se t arrijn vijn e horizontit. '8etaji m i mir sht ruajtur pr n fund( 8etaje mbi qetsin, #jet, etj. &aragrafi shpjegues, shpjegon nj send, ngjarje, etj, ose jep infoamcion. $ t prfshihen faktet q i nevojiten le)uesit pr ta kuptuar subjektin. Ieta me nj vlla t vogl T jetosh me vllam tim t vogl sht shum e vshtir. '!jalia kr#esore( S pari, ai mundohet t m kopjoj n *do gj. $se un pi nj got t d#t me qumsht, kshtu do t bj dhe ai. S d#ti, ai gjithmon do t luaj me shokt e mi. $se ne luajm basketboll, ai do t luaj me ne. &or ai sht shum i vogl. S treti, ai krkon t qndroj zgjuar sa dhe un. ;jithmon i thot mamit 4&se ai do t qndroj zgjuar m von se un26 +amaja m thot se ai dshiron t m ngjaj dhe pr kt duhet t jem krenar 'Shembuj q shpjegojn subjektin( &rpiqem t jem, por jo gjithmon sht e leht. '9deja mb#llse( &aragrafi binds, shrben pr t shprehur nj opinion n lidhje me nj send, ngjarje, etj. 7i gjithashtu prpiqet ta bj le)uesin t jet dakord me mendimin tuaj lidhur me kt *shtje. &a rrugL $ lagjen ton nevojiten trotuar. '!jalia kr#esore shpreh opinionet( 3alimi n rrug sht i rrezikshm dhe i vshtir pa to. $e nuk mund t ngasim bi*ikletat, pasi prindrit nuk na len t<i ngasim n rrug. &o kshtu nuk mund t prdorim as patinat. $ dimr, sht e vshtir t shkosh edhe n shtpit e shokve, sepse dbora grumbullohet n ant e rrugs. 3shtu jemi t det#ruar t luajm n oborret e shtpive. '7rs#e t dhna( Aagjet e tjera kan trotuare, po ne prse nuk duhet t kemi2 '!jalia mb#llse(.

b. 8hjet hapa baz pr t shkruar nj ese Eseja sht nj trsi paragrafsh dhe kshtu mn#ra e shkrimit si dhe hapat q ndiqen pr ta shkruar jan m t ndrlikuar dhe m t shumt. Ia cilat jan ,. 3uptoni mir udhzimet e det#rs s caktuar dhe prqendroni punn tuaj n ato tema q jan t pranueshme dhe deri n *<kufi mund t trajtohet nj tem e zgjedhur. B. 8iskutoni idet dhe shembujt pr temn dhe przgjidhni nn*shtjet. C. Jartoni nj tez 'pune( fillestare, domethn nj fjali q prmban iden kr#esore. D. Shtoni dhe prjashtoni ide dhe shembuj t ve*ant n baz t lidhjes s t#re me tezn apo temn. -. Nrganizoni ndarjen e paragrafve dhe nn*shtjeve. E. ?ni nj prmbledhje t ideve t prgjithshme. O. Shkruani t paktn nj kopje t par. .. :ishikoni dhe redaktoni kt kopje t par. G. 3orrigjoni. ,/. ?ni nj kopje t pastr, prfundimtare.

T kuptojm temn 5akonisht tema u jepet n)nsve0studentve nga msuesi ose pedagogu. 3shtu pr shembull, mund t<ju krkohet t shkruani nj opinion personal mbi nj tem t prgjithshme si* sht 4E ardhmja6. &ra, le t punojm pr temn, 4E ardhmja6, dhe t hamendsojm se msuesja e ka caktuar kt si det#r pr n orn e ardhshme t msimit. +suesja ka thn se duhet t shkruani nj ese bazuar n opinionin tuaj personal. ;jat ksaj kohe ju jepen udhzime pr t diskutuar mbi tri aspekte apo nn*shtje, mbi teknologji t ndr#shme dhe t shprehni pikpamjet tuaja pr to. ;jithashtu duhet t prpiqeni t prcaktoni nse jeni n prgjithsi pozitiv 'optimist( apo negativ 'pesimist( pr t ardhmen n prgjithsi. $ t njjtn koh, ju sht thn se nuk sht e nevojshme t bni krkime mbi kt tem. 8uhet t bazoheni n at q keni msuar deri tani 'njohuri t mparshme(, dhe n ato q keni vzhguar. 8iskutimi i ideve. '?reinstorming( 8iskutimi i ideve 'me veten apo me t tjert(, sht thjesht mbajtja shnim e at#re *far dihen dhe mendohen deri tani pr temn. $ fillim shkruhen idet e para q vijn n mendje pr fushat dhe nn*shtjet q kan lidhje me kt tem. T gjith kto nuk duhet q t jen t vendosura sipas ndonj rregulli t ve*ant. &#esni veten 4&o e ardhmja2 Si mendoj se do t jet ajo2 Pilat jan disa nga teknologjit q po zhvillohen sot dhe do t jen t zakonshme n t ardhmen2 Si do t ndikojn kto n qeniet njerzore26 Sikurse mund t shikoni nga kto p#etje, sht mir t shkohet hap pas hapi, mendim pas mendimi pr t arritur n prcaktimin e tems. +bani mend se gjithmon gjat puns mund t hiqen ose t shtohen pika t tjera. &r shembull n temn kr#esore 4E ardhmja6 si nntema t mundshme jan6

klonimi, shndeti, kompjutert, robott, mjedisi, transporti.

5gjedhja e nntemave $ga ju varet se n cilin aspekt dshironi t prqendroheni 'kndvshtrimi pozitiv apo negativ(. H 8obia e robotve 'kndvshtrim pozitiv( H $drh#rja e klonimit n nat#r 'kndvshtrim negativ( H Efektet e dmshme t teknologjis mbi mjedisin 'kndvshtrim negativ( 8isiplina e shkrimtarit sht t msoj t jet i qet dhe t dgjoj at *<ka tema ka pr t<i thn atij. > :achel Parson. Nrganizimi i paragrafve dhe i nn*shtjeve $se n informacionin tuaj paraqiten d# paragraf negativ dhe vetm nj pozitiv, ather kjo tregon se jeni mjaft pesimist pr t ardhmen. &rsht#pja q do t krijoni do t jet se do t<i lini m shum vend informacionit negativ n paragraft e mposhtm. ;jithmon duhet q materialin kr#esor apo m t rndsishm ta vendosni prpara fundit t eses. $j sistemim i mundshm mund t jet si shembulli i mposhtm1 H :obott n shrbim t qenieve njerzore 'pozitive( H 3lonimi dhe rreziqet e tij 'negative( H Shkatrrimi i mjedisit pr shkak t teknologjis 'negative( +undohuni gjithmon t vendosni lidhje midis *shtjeve, gj e cila do t<ju ndihmoj n prcaktimin e renditjes. + pas renditni dhe prcaktoni me numr rendor *shtjet pr secilin paragraf. Tani q keni shtuar informacionin pr esen dhe keni prcaktuar nj renditje t tij, duhet br nj kopje e pastr e planit t rishikuar. 3jo sht di*ka q shpesh krkohet nga udhheqsi, pedagogu apo mentori. Shkruaj aq drejt sa mundem, eci aq drejt sa mundem, sepse kjo sht

mn#ra m e mir, pr t arritur at# ku dua. > J.;. Qells

&rmbledhje e skic"ides $j skic e qart e ideve do ju lejonte t kontrolloni me shpejtsi idet dhe shembujt e organizuar m par. far duhet mbajtur mend pr skicn e ideve2 H T shkruhet teza n kr#e t skics. H Skica duhet t prmbaj patjetr h#rjen dhe prfundimin. H Sigurohuni q i gjith materiali juaj ka lidhje me temn dhe zhvillohet sipas nj rendi logjik. H 3ontrolloni nse gjat shkrimit hasen paragraf t dobt ose pashtjelluar. +undohuni t<i mnjanoni ato, ose t<u bashkngjitni m shum ide e shembuj kt#re paragrafve. H :uani baraspeshn ndrmjet ideve dhe shembujve. +bani mend se skica sht nj lloj plani pr kopjen e par apo kopjen finale. &asi t keni br skicn mundet gjithashtu, t shtoni, t hiqni ose riorganizoni informacionin para se t arrini n fazn tjetr, t quajtur kopja e par.

Skica e mposhtme e tems tuaj ilustron veorit e msiprme t nj modeli t organizuar mir: Fotografit e Bashkngjitura

Futbolli i robotve Fotografit e Bashkngjitura

Ngrohja globale Fotografit e Bashkngjitura

UDHZIME PR PRGATITJEN E PUNIMIT T DIPLOMS DHE T PUNIMEVE T SEMINARIT @=AA9+9 9 &R$9+9T T= 89&AN+=S 8JE 9 &R$9+EKE T= SE+9$7:9T

Studenti, sipas regjimit t studimeve dhe n baz t plan"programit msimor, sht i obliguar q t kr#ej t gjitha det#rimet e parapara. $ disa fakultete dhe institute, studenti sht i obliguar q t punoj punime t seminarit, ndrsa n disa fakultete edhe punim diplome. Studenti, punimin e diploms apo punimet e seminarit mund t<i paraqes pr t treguar aftsimin e tij pr t kr#er nj pun t pavarur. &unimet mund t jen nga teoria ose nga praktika. &unimi i diploms sht nj pun profesionale n nj tem t ciln studenti e punon nn udhheqjen e mentorit. &roblemi krkimor"teorik ose praktik pr t cilin prcaktohet studenti nuk sht e thn t ket origjinalitet t plot, sepse puna e diploms ka pr qllim t<i dshmoj kto aftsi H 7ftsimin e zbatimit t diturive praktike dhe teorike t fituara gjat studimeve1 H 7ftsimin e prdorimit t metodave dhe mjeteve pr prpunimin e problemit gjat puns s tij1 H 7ftsimin e prdorimit t literaturs n vend dhe jasht, q do t thot shfr#tzimin e njohurive, fakteve dhe qndrimeve t dhna n burimet e t#re. &unimi i diploms mund t ket deri n -/"E/ faqe. B. +7::=KESJI7 +E &:N!ESN:9$ E A=$8=S +?9 TE+=$, T9TRAA9$ 8JE &=:+?7ITIE$ E &R$9+9T T= 89&AN+=S NSE T= TE+7KE T= SE+9$7:9T &unimi i diploms duhet t jet i zgjedhur nga lmi i studimeve q studenti i ka zgjedhur dhe q i ka studiuar me plan"programin msimor. Tema dhe titulli mund t prcaktohet nga vet studenti ose nga mentori. $ t d#ja mundsit gjithsesi duhet q studenti t ket aftsi nga lmenjt pr t

cilt ai ka shfaqur interes, ka le)uar m tepr, ka prdor literatur ose ka pasur ndonj prvoj nga praktika.

C. &7:7@9TI7, 8N:=59+9 8JE +?:NITI7 E &R$9+9T &asi t ket marr vizn nga mentori, studenti sht i obliguar q punimin e diploms ta paraqes n z#rn e *shtjeve studentore. $ disa fakultete marrja e ksaj leje shq#rtohet me antart e katedrs dhe mund t paraqitet me nnshkrimin e shefit t katedrs 'shih statutin e fakultetit(. ?ashk me nnshkrimin dhe D kopjet e lidhura punimi dorzohet n z#rn e *shtjeve studentore ose n arkiv. $se nuk sht shq#rtuar ose nuk sht parapar me statut n mn#r tjetr, arkivi e drgon punimin n katedr, k mentori n marrveshje me kandidatin e cakton datn e mbrojtjes. +brojtja sht publike. $ mbrojtje, prve* mentorit, marrin pjes edhe tre antar 'shih regjimin e studimeve(. +brojtja i prfshin kto faza ,. +entori apo kr#etari i komisionit e hap procedurn e mbrojtjes. B. 3andidati n afat prej ,/",- minutash e elaboron problemin e tems s diploms, metodat q i ka shfr#tzuar dhe rezultatet q i ka arritur gjat krkimeve t puns s tij. C. 7ntart e komisionit mund t parashtrojn p#etje gojarisht ose me shkrim. 7ntart e komisionit mund t parashtrojn deri n tre p#etje. D. 3andidati, pas nj kohe t shkurtr pr koncentrim, duhet t prgjigjet. -. &asi kandidati t<u prgjigjet p#etjeve dhe pas diskutimeve eventuale, komisioni trhiqet. $ munges t kandidatit, komisioni n baz t cilsis s punimit dhe t prgjigjeve t kandidatit, vendos pr notn prfundimtare t puns. D. +ETN8NAN;I97 E &R$=S &asi kandidati ta ket caktuar temn dhe titullin e punimit, ai vazhdon t punoj n problemin e caktuar. Paktimi i tems dhe formulimi i drejt i saj jep nj mundsi t madhe q t definohet prmbajtja. 3andidati s pari i tubon titujt e librave dhe artikujve q kan t bjn me temn e tij. &r gjetjen e literaturs u sugjerojm kandidatve q t prdorin skedarin e titujve. 7t# *do vepr sht katalogizuar sipas mbiemrit t autorit, titullit dhe fushs, secila vepr sht klasifikuar me nj numr i cili e lehtson punn e gjetjes s literaturs.

$ baz t prmbajtjes jan caktuar kapitujt, titujt dhe nntitujt. &r *do kapitull caktohet titulli q e prmban iden kr#esore. Strukturn prfundimtare t puns e jep vet studenti, kurse at definitiven, ai e bn n konsultim me mentorin. 3jo mn#r e puns mundson parashtrimin e qart t problemit pr t cilin sht prcaktuar studenti. D.,. !7@I7 E T9TRAAR7: !aqja e par ose faqja e titulluar paraqet kontaktin e par me le)uesin. &r kt ars#e ajo duhet t<i prmbaj t dhnat baz dhe t ket pamje estetike. !aqja e titulluar paraqet faqen e par t puns dhe ajo nuk duhet t shnohet me numr rendor. D.B. ?7AA9$7 ?allina duhet t<i prmbaj kto t dhna H Emrin e universitetit dhe emrin e fakultetit. H Emrin e punimit 4&R$9+ 89&AN+E6 ose 4&R$9+ 9 SE+9$7:9T6. H Emrin dhe mbiemrin e kandidatit. $j shembull si duhet t duket ballina po e japim m posht faqes s ktij udhzimi, q tregon pamjen e jashtme 'ballinn( e punimit t diploms. !aqja e titullit t punimit t diploms i prmban kto t dhna H Emrin e universitetit, emrin e fakultetit1 H Titullin e punimit1 H Titullin dhe emrin e mbiemrin e mentorit1 H Emrin dhe mbiemrin e kandidatit1 H $umrin e indeksit t kandidatit1 H 8rejtimin 'grupin( e studimit1 H Kendin dhe datn e dorzimit t punimit 'muajin dhe vitin(.

D.C. &arathnia &unimi i diploms mund t mos ket parathnie. +egjithat, nse autori dshiron, ai pr t br nj parathnie duhet t mbaj llogari pr kto gjra H &arathnien duhet ta dalloj nga h#rja. $ t ai duhet t<i prmend kushtet q e kan sjell deri te paraqitja e punimit, prvojn gjat t shkruarit, si dhe barrierat objektive t cilat jan paraqitur gjat puns1 H $ h#rje mund t shkruhen edhe titujt akademik dhe funksionet e njerzve q autorit i kan ndihmuar gjat puns. 3tu duhet t<u jepet rndsi at#re personave q kan rndsi n shkenc, e jo at#re q mbajn ndonj funksion. H Titulli 4&7:7TJ=$9E6 duhet t shkruhet me shkronja t mdha dhe t vendoset n mes t faqes. !aqja e parathnies mund t numrohet me numrin romak 9, por mund t shkoj edhe pa t. D.D. &rmbajtja &rmbajtja n fakt paraqet pasq#rn e faqeve t punimit n t ciln jan vendosur kapitujt, nnkapitujt, ndarjet 'pasuset(, kr#eradht etj. Titulli 4&=:+?7ITIE6 shkruhet me shkronja t mdha dhe vendoset n mes t faqes. !aqet e prmbajtjes mund t numrohen me numra romak duke filluar nga numri 9 'nse nuk ka parathnie( ose 99 'nse ka parathnie(, por mund t shkojn edhe pa to. +n#ra e t shkruarit dhe shnimit t prmbajtjes si dhe pjest e saj jan dhn n shembullin e mposhtm t ktij udhzimi. &amjen e ballins do ta japim n shembullin e mposhtm, q tregon faqen e parme t punimit t diploms. D.-. :egjistrimi i tabelave :egjistrimi i tabelave vjen menjher pas faqes s prmbajtjes. :egjistrimi i tabelave i prmban t gjitha tabelat e shnuara sipas rendit 'numrit t faqes( q vijojn. Titulli 4:E;I9ST:9+9 9 T7?EA7KE6 shkruhet me germa t mdha dhe vendoset n mes t faqes. 3jo faqe mund t numrohet ashtu si* numrohej parathnia

ose

prmbajtja 'me numr romak( ose t shkruhet edhe pa t. $ shembullin e mposhtm do t njiheni me mn#rn e regjistrimit t tabelave. D.E. :egjistrimi i ilustrimeve :egjistrimi i ilustrimeve vjen pas faqes s regjistrimit t tabels. 9lustrimet prfshijn grafik, vizatime dhe fotografi. Teknika e prpunimit t faqes s ilustrimeve sht e njjt si ajo e tabels. 7jo mund t shkruhet me numr romak ose edhe pa t. :E;I9ST:9+9 9 9ARST:9+EKE :egjistrimi i grafikve ;rafikuS .................................................. ............................... faqja $ kt grafik mund t shohim strukturn e informatorve n 3arshiak nga aspekti gjinor dhe intelektual ...................................... B:egjistrimi i fotografive foto 9. 7leksandr Thuvani n nj fshat n Elbasan ................................... CB foto 99. 7leksandr Thuvani si drejtor i $ormales s Elbasanit ...................... CC

S;rafiku sht menduar nga autori, kurse fotografit po ashtu duke shfr#tzuar monografin e 7. Thuvanit si* jan radhitur.

D.O. TE3ST9 D.O.,. J#rje Teksti fillon me h#rjen. !aqja shnohet me numr arab ,. J#rja i prmban elementet baz t problemit q punohet n punimin e diploms, pastaj prmban mn#rn e prpunimit, si dhe strukturn e puns. Tekstin e h#rjes n punimin e diploms duhet ta detajizoni si shembullin D. !jaln 4JU:IE6 e shkruani me shkronja t mdha dhe e shnoni me numrin ,. &r shembull ,. JU:IE ,.,. Anda dhe qllimi i punimit ,.B. ?urimet e t dhnave dhe metodat e krkimit ,.C. &rmbajtja dhe struktura e punimit D.O.B. &rpunimi i tems ;jat punimit t trungut t tems ju duhet t udhhiqeni prej kt#re pikave H Shikoni zhvillimin e deritanishm, H Shikoni gjendjen e tanishme dhe problemet prcjellse, H ka mund t parashikohet pr t ardhmen. +aterien q studenti duhet ta prpunoj duhet ta mendoj mir dhe ta strukturoj sipas kapitujve. do kapitull titullohet m vete dhe fillon me faqe t re. Titulli i kapitullit shkruhet me shkronja t mdha. &r t pasur nj pasq#r sa m t mir, kapitujt mund t ndahen, ndrsa n t shkruar fillojn n faqe t re. 3apitujt, sipas nevojs, ndahen n nnkapituj, ndrsa nnkapitujt n pjesn e paragrafit. &r shembull

AANIET E 3N+R$939+9T $n kapitujt i shnojm nntitujt t cilt shkruhen me germa t vogla, por gjithsesi duhet t dallohen duke i n)ir 'bold(, duke nnvizuar 'underline( etj. &r shembull C.,. 3omunikimi pa fjal Struktura e prbrjes s punimit varet shum nga karakteri i materies q punohet, por udhzimi i prgjithshm sht se pr ta lehtsuar prcjelljen e pasq#rs s tekstit, ndarjet e nj kapitulli nuk duhet t kalojn mbi katr nivele. D.O.C. &rfundimi Teksti mbaron me prfundimin n t cilin shkurtimisht duhet t paraqitet rezultati q e ke arritur me punimin. Titulli 4&=:!R$89+6 gjithashtu shnohet me numr arab dhe shkruhet me shkronja t mdha n faqe t re. &r shembull E. &=:!R$89+9 +n#ra e shnimit t pjesve t punimit &asq#rimi m i mir i pjesve t punimit sht ai me numra decimal. do kapitull shnohet me numr arab. $umri i kapitullit prputhet me numrin e nnkapitullit q i takon, kurse shnimi tjetr paraqet numrin tjetr t nntitullit t kapitullit t njjt. ?ibliografia 'Aiteratura( Shfr#tzimi i literaturs vjen n faqen e fundit 'pas prfundimit(, pos nse ka shtojca, kur vjen pas t#re. Titulli 4A9TE:7TR:76 shkruhet me shkronja t mdha dhe vendoset ne qendr t faqes. $se jan prdor m shum burime, ato duhet t<i klasifikoni n libra profesional, revista, publikime t ndr#shme,enciklopedi, gazeta etj. $ *do klasifikim regjistrimi i t#re renditet sipas alfabetit 'para vjen mbiemri i autorit, pos n qoft se nuk ka autor ose redaktor, kur

shkruhet fjala e par e titullit(. Edhe ktu prdorim numra arab.

S pari shkruhet mbiemri i autorit, i cili ndahet me presje nga emri i plot ose i shkurtuar. Titulli i autorit nuk sht shum i rndsishm 'edhe pse shum mentor udhheqs e dshirojn kt(. $se jan shum autor, t gjith shkruhen me rend ashtu si* jan n vepr, por ndahen me presje. &as emrit t autorit, nse bhet fjal pr libr, me shkronja t trasha 'bold( shkruhet titulli i librit, pastaj shtpia botuese, vendi i shtpis botuese, vendi ku sht botuar libri dhe viti i botimit. &r shembull ,. +ustafa, 7vzi. 8idaktika e gjuhs dhe e le)imit letrar, Aogos"7, Shkup, B//-. $se libri sht botuar jasht kontinentit ton, krahas vendit t botimit, mund t shkruhet shkurtimisht edhe emri i shtetit ku gjendet botuesi. &r shembull ,. +ouss, :olf E. Thories of 7dolescence, +c;ra"Jill, $U, RS7, ,GGE. $se kem t bjm me ndonj libr me d# autor, ather emri i autorit t par vendoset n rendin mbiemr"emr. T gjith t tjert jepen n rendin emr" mbiemr. &r shembull Jamiti, 7sllan dhe 7vzi, +ustafa. E !olmja e 3aradakut t Shkupit, Koka, Tetov, B//,. $se autori i veprs nuk sht person, por sht institucion, ather emri i institucionit vjen n vendin e autorit. +egjithat, nse autori i veprs nuk sht as institucion, ather n vend t autorit i radhisim tri shkronja t vogla t tipit 4o6, tri pika 4...6 ose nuk shkruajm asgj, por fillojm me titullin e veprs. &r shembull ooo !jalori i dialektologjis, Aogos"7, Shkup, B//C ose ... !jalori i dialektologjis, Aogos"7, Shkup, B//C ose !jalori i dialektologjis, Aogos"7, Shkup, B//C. 7rtikujt n punimet e seminarit dhe n punimet e diploms shkruhen njsoj si librat. S pari shkruhet autori i artikullit, e pastaj n thonjza shkruhet artikulli. &astaj m trash 'bold( shkruhet emri i revists ku sht botuar artikulli, vendi i botimit dhe viti, numri 'nse revista sht n

gjuhn shqipe, numri i revists shnohet me $r., ndrsa nse sht n gjuh t huaj, shnohet me $o, q

nnkupton $umber( dhe viti i daljes s revists, faqet ku gjendet artikulli 'nse bhet fjal pr revist n gjuhn shqipe, viti i revists shnohet me Kiti, ndrsa nse bhet fjal pr tekst n gjuh t huaj, shnohet me Kol, q nnkupton Kolumen(. &r shembul 7vzi +ustafa, 4+bi metodat shkencore n letrsi6, Shq#rtime albanologjike, Shkup, viti K99, $r.O, B//D, faqe ,,.. -. EAE+E$TET S&EP9!93E T= TE3ST9T -.,. Shnimet e burimeve t dhnave '4fusnotat6 ose 4endnotat6( Shnimet e burimeve sipas praktiks s deritanishme shnohen n d# mn#ra 4fusnota6 > n margjinn e fundit t faqes1 shnohet me numra rendor prej , e tutje. 4endnota6 > n faqen e fundit1 shnohet me numrin rendor , e tutje. Se si do t shnohen dhe cila teknik do t prdoret, kjo varet nga kandidati. $se kandidati sht prcaktuar pr mn#rn b(, ai sht i det#ruar q faqen ta shnoj me kt titull 4:E;I9ST:9+9 9 T= 8J=$7KE6. 3jo faqe vendoset para shtojcs 'nse nuk e ka kt, ather shnohet para faqes s literaturs(, por le)uesin duhet ta njoftoni me prmbajtjen e punimit. 4!usnotat6 dhe 4endnotat6 shfr#tzohen pr t dokumentuar " pr *do citim t drejtprdrejt 'n shenjn e thonjzave, 4..........6( n tekst1 " pr t dhn *do fakt q nuk sht i njohur shum, kur autori i at#re fakteve sht nj person i caktuar. $ rastin e par mund t jet nj tekst m i gjat dhe t 4parafrazohet6 me fjalt tuaja, por sht e domosdoshme t shnohet burimi nga jan marr t dhnat. $se punimi sht#pet n kompjuter, puna sht m e leht, sepse ka komand t caktuar pr 4fusnotat6 dhe 4endnotat6. &.sh. 'PT:F7ATF!(. 4!usnotat6 dhe 4endnotat6 shnohen si shnimi i literaturs, por n fund

duhet ta shnoni edhe numrin e faqeve ku gjendet citati n literaturn e dhn. &r shembull

,. +ustafa, 7vzi Edukata dhe arsimi npr shekuj, Shkupi, Shkup, ,GOO, fq. BD. B. 8edja, &., 7. &aralloj, 3. Shtmbari 4!orcimi i funksionit edukues t msimit t gjuhs shqipe n shkollat tetvje*are6, ;juha shqipe dhe letrsia n shkoll, Tiran, $o. C, ,GO-., fq. -D. $se n punim njher e keni cituar nj vepr t autorit t njjt dhe dshironi ta citoni prsri, tani nuk duhet t<i jepni prsri t gjitha t dhnat pr autorin, por shnojeni vetm mbiemrin"emrin dhe shkruani op. cit., fq. &r shembull C. +ustafa, 7vzi op. cit., fq. --. $se shfr#tzohet citati nga nj vepr q sht cituar m par n 4fusnot6 ose 4endnot6 n faqen e njjt t tekstit, para fusnots duhet t shkruani 4ibid6 dhe faqen nga sht marr citati. &r shembull D. 9bid., fq. .C. $se shfr#tzohet ndonj artikull ose ndonj e dhn nga interneti 'duhet t shkruhet viti kur sht shkruar artikulli, e jo viti kur sht le)uar ose sht paraqitur n internet, apo kur sht le)uar, edhe pse shumica e metodologve krkojn q t shkruhet edhe paraqitja e artikullit n internet(, ather duhet ta shnoni n kt mn#r n artikuj s pari shnohet emri i autorit, pastaj titulli i artikullit, adresa e internetit n t ciln gjendet artikulli dhe n fund shkruhet viti kur sht botuar artikulli. &r shembull ,. ?roVn, ?. $. 4Aeading"!or 7ll Uour !olloVers6. http 0VVV.VorldVeb.org0bzdigest0leading.html, ,GGE. $se t dhnat q jan shfr#tzuar nuk jan pjes e artikullit t paraqitur n internet, por gjenden n nj faqe t internetit, sht e udhs q t shkruhet emri dhe adresa e faqes s internetit q e keni shfr#tzuar n punn tuaj. &.sh. http 00VVV.dol.gov0dol0Vb00222

-.B. Tabelat, grafikt, vizatimet dhe fotografit Tabelat, grafikt, vizatimet dhe fotografit nuk jan pjes shtuese e tekstit, por jan tekst q prbn nj pjes t puns. @llimi kr#esor sht q problemin e shtruar ta paraqesin n mn#r precize dhe t thjesht. 3ta japin nj pasq#r shum konkrete t asaj q sht thn me fjal. $ fakt, tabelat, grafikt, vizatimet dhe fotografit e japin prgjigjen e p#etjes 4*ka2, ku2 dhe kur26. do fotografi, vizatim apo grafik duhet t shnohet me numrin q pason dhe gjithashtu t bhet me shkronja t mdha. E. R8J=59+E TE3$93E &=: &R$9+9$ E 89&AN+=S 7spektit teknik i puns duhet t<i kushtohet nj koh m e gjat. 7jo q sht shkruar dhe treguar bukur e mir e lehtson punn e t le)uarit dhe jep nj pasq#r t puns suaj dhe t tekstit. &unimet e seminarit dhe punimet e diploms shkruhen me kompjuter. 3rahas tekstit, q pr nga kuptimi logjik dhe gramatikor duhet t posedoj edhe ann estetike, kandidati duhet ta le)oj tekstin edhe pas lekturs. + s miri sht q tekstin e lekturs ta le)oj n letr e jo drejtprdrejt nga kompjuteri. do gabim, pa marr paras#sh se kush merr pjes n prgatitjen e punimit, prgjegjsia i mbetet kandidatit. E.,. Aa#out '&amja( e puns &asi teksti sht gati, kandidati duhet " Ta zgjedh madhsin e shkronjave. $ kompjuter duhet t zgjidhet madhsia e shkronjave ,B, ndrsa radht ,.-1 " T prdoren margjinat standarde > margjinat lart, posht, majtas dhe djathtas duhet t jen B,-D cm ', inch(1 " T shkruhet me paragraf. Sa u prket paragrafve, ata bhen n d# mn#ra ,. &r t<u trhequr paragrafi me kompjuter, duhet t prdoret T7? dhe B. &r t br nj ndarje ndrmjet rreshtave, n kompjuter duhet t prdoret S&7PE.

E.B. Rdhzime daktilografike ka sht me rndsi t dihet gjat t shkruarit t punimit " !jalt ndrmjet vete duhet t ken vetm nga nj ndarje 'S&7PE(. " $ga t gjitha shenjat e piksimit po ashtu duhet t ket nj ndarje, si* jan pika, presja, pikp#etja, d# pikat, kllapat, thonjzat etj. " T gjitha shenjat, si thonjzat, q duhet t hapen dhe t mb#llen, shkojn, bashk me germn, pra nuk ka ndarje. " $se ndonj fjal duhet t h#j n kllapa, ather duhet t ket largime. " $se n vend t dhe"s prdorni shenjn W, ajo duhet t shkruhet e ndar. " Tri pikat shkruhen n fund t fjals, pra nj hapsir 'S&7PE( para fjals q vjen. " Kiza e shkurtr shkruhet bashk me fjalt q i lidh 'p.sh. njri"tjetrin(. " Kiza e gjat shkruhet ndaras nga fjalt q i lidh 'p.sh. 3osova " shtet i pavarur(. A9TE:7TR:7 ,. ?NPE, Elona. 'B//D(. Si ta shkruajm nj punim krkimor. @endra pr arsim demokratik 'P8E(. B. E3N, Rmberto. ',GGO(. S9 ?=JET $I= &R$9+ 89&AN+E. Tiran botime prpjekja. C. &7$5NK7, Kiolleta. 'B//C(. $aukata kako zanaet. Skopje !illozofski fakulltet. D. ::7J+7$9, 5ejnullah. 'B//,(. Si t shkruhet disertacioni. &rishtin !aik 3onica. -. SJ7+9P, +idhat. ',G.D(. 3ako nastaje naucno djelo Rvodenje u metodologji i tekniku naucnoistrazivackog rada"opsti pristup. Sesto ind. Sarajevo Svjetlost. E. 5JE3NK, 3alev, Uordan. 'B//,(. +anuel for :esearch and Qriting. 7 ;uide of reading and Qriting 7ssignments for the Students Rndergraduate and ;raduate Aeveis. Nsijek 9zvori.

TEZA (Dise !"#i$%i& Tani ju krkohet t dorzoni nj tez prej C/./// fjalsh. Teza juaj duhet t jet e sht#pur 'me kompjuter(, jo e shkruar me shkrim dore. Iu kshillohet

q t printoni d# kopje t puns suaj. Iu lutemi q ta diskutoni temn e tezs me ndihms" msuesin tuaj.

Struktura e nj teze !aqja e titullit Titulli 'duke prfshir ktu edhe nn"titullin(, autori, institucioni, data Tabela e Ands ?ni nj list t t gjitha nntitujve, duke dhn numrin e faqeve n t cilat ndodhen Aini hapsir midis nntitujve dhe paragrafve :radhitini titujt dhe nn"titujt me kapituj, po t jet nevoja Aini hapsir mes paragrafve 'ashtu si* vihet re edhe n kt broshur(. &arathnia $uk mund t shkruani dot nj parathnie t mir, po qe se nuk e dini prmbajtjen e tr tezs suaj. &randaj, kini paras#sh q ta shkruani parathnien, pasi ta keni mbaruar tezn, jo para se ta keni filluar at. 3ini paras#sh q n parathnien tuaj t prfshini di*ka rreth tems s tezs. 3jo mund t jet, p.sh. nj fjali interesante dhe t rndsishme nga ana teologjike, q ta motivoj le)uesin pr t%i le)uar faqet e tezs n vazhdim. 8uhet ta bni le)uesin pr vete, n mn#r q ai t dshiroj ta le)oj tezn tuaj. %prfshihet tjetr n parathnien e tezs2 X $j fjali lidhur me qllimin e ksaj teze ars#eja pse u shkrua kjo tez. X 9nformacion i mjaftueshm, pr ta lejuar le)uesin pr ta kuptuar rndsin e p#etjes, s cils po prpiqeni t%i jepni prgjigje. Shpjegoni se *far do t prfshihet e *far nuk do t prfshihet n tezn tuaj. X &arathnia nuk duhet t jet m shum se -// fjal. 5hvillimi i tezs 3jo pjes e tezs prbhet prej kapitujve, titujve kr#esor dhe nn"titujve. !orma dhe struktura e ksaj pjese sht n dorn tuaj, por, n t njjtn

koh, prezantimi

i tezs suaj duhet t jet i peshuar mir, si nga ana e prmbajtjes, ashtu edhe nga ana e gjatsis. Iu lutemi q ta keni paras#sh q titujt kr#esor dhe nn"titujt t ndr#shojn nga njri"tjetri, n mn#r q ai q e korrigjon tezn tuaj, t mos ngatrrohet. Aidhur me gjatsin e tezs, zhvillimi 'pjesa kr#esore e saj( duhet t prmbaj rreth BG./// fjal. 3onkluzioni Pila sht fjalia m e rndsishme, q mund t shkruani, n baz t msimeve q keni prfshir n tez2 $se le)uesin e tezs e takoni pas E muajsh, *%do t dshironit q ai t mbante mend lidhur me tezn tuaj2 &rfshini n konkluzion nnkuptimet e n)jerra prej tezs suaj, duke reflektuar kshtu at q keni shkruar gjat gjith tezs. +os e prsritni parathnien fjal pr fjal, por konkluzioni juaj duhet t jet po aq i gjat, sa edhe parathnia. +aterialet e :eferuara Pitoni, duke i shnuar n fund t *do faqeje, t gjitha idet, konceptet, tekstet dhe statistikat, q nuk jan tuajat. ?ni nj list t t gjitha materialeve t referuara gjat tezs. Pitojini materialet, q i prkasin nj autori t vetm, duke filluar me mbiemrin e autorit, e m pas me datn e botimit n thonjsa, p.sh. ...3rishtrimi, fq.-D, 8ave Junt, Shtpia ?otuese Y3orrja% ',GGD(. $se citatin e keni marr prej internetit, ather jepni adresn e faqes s internetit, p.sh. .goodnes0gospel.htm. ?ibliografia $ fund, pas konkluzionit, renditni, nga ana alfabetike, burimet e materialeve, t cilave iu jeni referuar gjat tezs, duke dhn titullin, autorin, faqen, shtpin botuese dhe vitin e botimit.

T prfunduarit e ktij provimi tregon se keni prfunduar edhe +agjistraturn apo 8oktoratin. ?renda d# javsh, do t merrni nj letr, ku thuhet se tanim e keni mbaruar kt det#rim akademik. c( +brojtja e Tezes se 8oktoratures Rdheheqesi shkencor dhe komisioni &una per tezen drejtohet nga Rdheheqesi shkencor dhe 3omisioni i Tezes. 3# 3omision perbehet nga pese vete HRdheheqesi, i cili duhet te jete nje shkencetar aktiv me reputacion nderkombetar dhe mund te mos jete i punesuar ne RK. Rdheheqesi duhet te kete te pakten titullin &rofesor i 7sociuar dhe, nese eshte jashte RK"se, te jete i punesuar ne nje department qe ka program doktorature. H8# anetare te komisionit duhet te jene nga fusha e studimit. H$je anetar duhet te jete nga nje department tjeter qe kane program &h.8" je. H&er ,/ diplomat e para qe jepen nga departamenti perkates, nje anetar i komisionit duhet te jete nga nje departament homolog jashte Shqipersie qe ka pasur nje program doktorature ne fushen perkatese per te pakten B- vjet. 3# anetar komisioni duhet te kete udhehequr te pakten nje student doktorature. +brojtja0Standartet e Tezes HTeza duhet te jete ne formatin e percaktuar nga shkolla pasuniversitare dhe te plotesoje te gjitha kerkesat e tjera te percaktuara nga kjo shkolle. H:ezultatet e tezes duhet te jene origjinale dhe te publikueshme nga nje reviste nderkombetare me reputacion ne fushen e studimit. H&rezantimi i tezes eshte i hapur per publikun per E/ minutat e para. &jesa e mbetur e mbrojtjes se tezes eshte e mb#llur per publikun. $e kete pjese, anetaret e komisionit bejne p#etje te ndr#shme rreth tezes. $e perfundim, anetaret e komisionit diskutojne dhe votojne 4kalueshem6 ose 4jo kalueshem6 mbi tezen pa pranine e studentit. Teza konsiderohet e mbrojtur me sukses kur te gjithe anetaret votojne 4kalueshem6.

7fatet kohore te Tezes se 8iplomes H8rafti i pare i Tezes se 8iplomes duhet depozituar prane Shkolls &asuniversitare t pakten d# jave para mbrojtjes se Tezes. HStudenti dhe udheheqesi i tij do te marrin verejtjet dhe sugjerimet e Shkolles &asuniversitare ne lidhje me formatimin e tezes nepermjet nje mesazhi elektronik. H!ormulari per daten e mbrojtjes se tezes depozitohet prane Shkolles &asuniversitare te pakten nje jave para mbrojtjes se tezes. H!ormulari i rezultatit te mbrojtjes se tezes depozitohet ne shkollen pasuniversitare jo me vone se diten pasardhese te punes. H$je kopje e variantit perfundimtar te tezes se diplomes, e firmosur nga te gjithe anetaret e komisionit te tezes, duhet depozituar prane shkolles pasuniversitare jo me vone se d# jave pas mbrojtjes se tezes. Aargimi i perkohshem nga programet pasuniversitare Studenti ka te drejte qe per ares#e shendetesore, familjare, ekonomike etj te kerkoje nderprerjen e studimeve pasuniversitare per nje afat kohor deri ne nje vit. &er kete qellim studenti ploteson formularin perkates. $e rast aprovimi, te gjithe afatet kohore qe lidhen me studimet pasuniversitare sht#hen per aq kohe sa vazhdon nderprerja e studimeve. &.sh., nese nje studenti ka deshtuar ne provimin kualifikues te @ershorit dhe ne 3orrikun pasardhes i eshte aprovuar nje shkeputje prej nje viti, atehere k# studenti eshte i det#ruar te rifutet ne kete provim ne daten e pare pas korrikut te vitit pasardhes, pra ne ;usht te vitit pasardhes. :ikthimi ne programin perkates pasuniversitar pas nje nderprerje te perkohshme behet nepermjet plotesimit te formularit perkates.

KRKIMI SHKENCOR 3rkimi shkencor si ZrutinZ 3rkimi shkencor sigurisht q ka lidhje me msimdhnien universitare dhe prgjithsisht nuk mund t konceptohet pa rolin n t pedagogut. Sigurisht, futja n rrjedhat e strategjive t krkimit shkencor sipas fr#mzimeve t prirjeve t sotme t prparuara nuk sht nj proces i leht. $uk sht fjala aspak pr t br bilance. 7jo sht nj det#r q krkon prmasa t tjera pune. &or, mund t thuhet se brenda nj periudhe prej m shum se nj dekade, arsimi #n universitar, me vshtirsi dhe pengesa t nat#rave t ndr#shme, pavarsisht dshirave pr t patur m shum arritje, prsri ia mbrriti q n planin e prgjithshm t rinovoj pothuajse t gjith bazn kuptimore dhe terminologjike t msimdhnies. ;jithsesi, n kuadrin e administrimit t proceseve t krkimit shkencor, mbeten dhe dilema q ende nuk kan gjetur zgjidhje. + kr#esorja, sht se nga njra an dalin jo pak botime, merren jo pak grada dhe tituj shkencor, bhen jo pak konferenca shkencore, ndrkaq shoqria, ekonomia, agjencit e biznesit, institucionet ende nuk e ndiejn sa do t duhej peshn apo avantazhet e ardhura nga krkimi shkencor. &rgjithsisht, ktu kemi t bjm me nj problem konceptimi t krkimit shkencor n kushtet e sotme t 3osovs dhe t bots globale. &#etja e par q mund t bhej sht 7 ka vend q puna krkuese shkencore t matet, vlersohet dhe t promovohet kr#esisht dhe pothuajse automatikisht me botime2 3ur themi botime kemi paras#sh ato me nat#r shkencore n t gjitha gjinit prkatse, duke nisur nga kumtesat, referimet e botuara, artikujt shkencor, 'q gabimisht identifikohen n mn#r absolute me artikujt e botuar n revista shkencore(, si edhe monografit shkencore.

$uk ka d#shim se edhe botimet q quhen shkencore kan rolin e t#re dhe nuk mund t mohohen. &or, as nuk mund t konsiderohen automatikisht si fillimi dhe fundi i instrumenteve vlersues t puns shkencore. 3ur na ndodh kshtu, futemi n nj konceptim shum klasik, do t thosha t nj kohe q mund t ket qen pjesrisht n mod n botn universitare europiane dhe perndimore at# nga vitet [E/, q ka vazhduar pr inerci edhe m pas, por q jo medoemos prbn trsin e instrumenteve mats efikase t krkimit t sotm shkencor. 3ur ndodh kshtu ndodh kjo ngatrres, sikurse e ka theksuar specialisti i njohur ?urdi, barazohet komunikimi dhe krkimi shkencor me vet krkimin shkencor. Tjetr sht rezultati i puns shkencore dhe tjetr sht botimi i saj. &o kshtu brenda ksaj hullie, sipas po t njjtit autor, na ndodh q bhet media kriteri vlersues i puns shkencore universitare, pra nj kriter sikurse ai e thoshte, q ka nj nat#r jashtuniversitare. 7q m shum q nga format e sotme t komunikimit shkencor mbivlersohet media e shkruar kundrejt formave t tjera numerike dhe t komunikimit interaktiv. &una shkencore dhe krkimi shkencor ka vend m s pari t vlersohet si nj projekt krkimor q u ofron zgjidhje, koncepte, prqasje teorike, modele praktike, agjencive t ndr#shme t zhvillimit t vendit si edhe institucioneve q administrojn proceset dhe dinamikat e evolucionit social dhe ekonomik t tij. Ian ato q vlersojn punn krkimore dhe shkencore si edhe hallkat e specializuara ngusht brendauniversitare. &astaj, media. +edia, qoft edhe ajo e specializuara n nj fush t krkimit shkencor, nuk mund t bhet arbitr vlersimi dhe matjeje, aq m pak nj kriter absolut vlersimi i puns shkencore. +edia transmeton rezultatet e krkimit shkencor, por nuk mund t pretendoj t jet matsi suprem i t#re. &rndr#she, do t na ndodh ajo q na ka ndodhur jo pak her, kur botime shkencore ka, por vlersime nga agjenci q t njohin vlern e t#re praktike nuk do t kemi. $j shkrim mund t ndodh t jet i shkruar edhe keq, nj zbulues apo krkues shkencor mund edhe t mos dij mir sesi ta komunikoj rezultatin e

krkimit t tij shkencor, por ndrkaq mund t ndodh q rezultatet e tij shkencore t jen shum t rndsishme. &o kshtu, nj tjetr, mund t dij t artikulohet shum me elokuenc, por pas frazave t tij mund t ket vetm uj, ose prfundime pa asnj vler, q nuk sjellin asgj t re as pr praktikn dhe as pr ecurin e dijeve teorike apo t stokimit t prqasjeve interpretative. 7q m shum q n vendin ton mungojn pr shum e shum fusha revista shkencore me redaksi t rrepta, t formuara nga dijetar apo krkues shkencor t nj fushe homogjene krkimi shkencor. 7 mund t jet botimi i nj shkrimi n nj revist shkencore t huaj, edhe ai, nj kriter absolut matjeje dhe promovimi t puns shkencore2 3riter relativ, mbase po, nuk mohohet, por si kriter absolut nuk besoj se ka vend t quhet pr t[u shpallur si kriter automatik njohjeje t puns shkencore. &r shum ars#e. + kr#esorja sepse krkimi shkencor vlersohet edhe nga pikpamja e pritshmrive t audiencs dhe jo vetm nga pozitat e autorit. 8iku, n nj vend t huaj, ku audienca ndofta nuk di asgj, ose di shum pak, pr realitetin kosovar, atje edhe nj shkrim dshmie, deskriptiv, faktologjik etj., mund t konsiderohet i botueshm, por ndrkaq, brenda mjediseve tona sociale dhe intelektuale, t dhnat e shprehura n kto shkrime mund t ndodh q prbjn t vrteta banale, pra q mund t[i din edhe t gjith ata q din shkrim e kndim. &astaj, nuk duhet harruar se mund t ndodh dhe ndodh jo rrall, q nj revist e huaj q ka profil pothuajse shkencor, vlerson ndofta nj shkrim t ve*ant, por nuk sht e thn q antart e redaksis t din se n *far niveli sht jeta shkencore dhe intelektuale kosovare lidhur me prqasjet e shkrimit q boton. 3a rrezik q ata t mos jen n gjendje ta vlersojn risin q sjell nj shkrim n raport me at q tashm mund t jet thn n 3osov prej dekadash apo edhe prej nj shekulli. &r m tej, ka revista shkencore q bjn edhe politik botimi, duke dashur q pr nj numr t caktuar t ken edhe autor nga vende t ndr#shme, pa par me lup se *far rezultatesh teorike apo shkencore ka sjell ai n t vrtet.

8ikush mund t mos jet dakord mesa m sipr. =sht e drejt e tij, por lutem vetm t kuptohem si duhet. $uk po them se asnj botim n revista t huaja nuk ka vler si kriter matjeje e puns shkencore. &o t thoja kt do t kisha br nj gabim t rnd. 7jo q po theksoj sht vetm q k# kriter nuk mund t jet as automatik, as absolut dhe i paanalizueshm, as i vetmjaftueshm. 8uhen analiza dhe instrumente t tjera krkimi q angazhojn instancat e vlersimit brendauniversitar. 7q m pak q n botn e sotme ende nuk jan mundsit q pr *do redaksi reviste t bhet e mundur t gj#koj nse shkrimi i paraqitur sht botuar ose jo n nj form disi t ndr#shuar, por me t njjtin taban, n revista t tjera, n gjuh t tjera, apo n vende t tjera. &o kshtu ndodh q t ket edhe nj konceptim disi jo aq me fr#mmarrje sa duhet pr ta matur dhe vlersuar krkimin shkencor. Si do t[i prgjigjeshim p#etjes far do t kuptojm me krkim shkencor universitar2 $uk sht vetm krkimi shkencor q bn dikush individualisht apo kolektivisht. $dofta kjo prbn nj taban me rndsi, por jo t vetmin. 8o t thoja q shpesh sht harruar se pun shkencore, madje tmerrsisht e vshtir dhe vetsakrifikuese, do t ishte edhe kur krkuesi shkencor apo pedagogu studion dhe ka si objektiv t prvetsoj arritjet e shkencs botrore dhe t[i sjell n kulturn e vendit t vet, n gjuhn e vet, t shkrifura pr konceptet kolektive ku ka arritur opinioni shkencor i vendit t vet. T prkthesh nj vepr shkencore apo t bsh redaktimin shkencor t nj vepre bazike q ka h#r n universin e dijeve fondamentale t njerzimit, sht patjetr nj pun e vshtir shkencore. T prshtassh nj tekst thelbsor shkencor me prmasa universitare, patjetr sht pjes e puns shkencore t nj universitari. 3onceptimi i programeve t msimdhnies n nivele t larta sht nj pun sa shkencore aq edhe pedagogjike, prandaj edhe ajo meriton t shq#rtohet n mn#r shum dinjitoze dhe me kujdes t ve*ant pr t par kontributet reale t gjithsecilit.

Edhe projektet shkencore, t shoqruara me nj gam t prshtatshme vlersimesh shkencore nga ana e agjencive t autorizuara, edhe kur nuk jan t botuara, prsri prbjn nj pun shkencore. $dofta jan pjesa m rndsishme e matjes s puns shkencore. 3shillimi shkencor, ekspertiza shkencore, aplikimi i teknikave dhe i arritjeve shkencore, ofrimi i modeleve teorike apo metodologjike t tretve, brenda gjinis s t#re dhe mbi bazn e shq#rtimeve nga ana e instancave me kompetenc shkencore, ka vend t mendohen si nj prpjekje pr ta zgjeruar gamn e tipologjive t puns shkencore. far sht shkenca?* p%este nj nga teoricient m t njohur t krkimit shkencor, +omas Kuhn, &#i t gjitha, pa h%r n detajet e ars%etimit t tij, ai theksonte se n thel# sht -krkim shkencor rutin-, .sht matje sipas standarde$e pr t marr sesa fenomenet e matshme dhe t o#ser$uara empirikisht prm#ushin apo nuk prm#ushin, knaqin apo nuk knaqin, pritshmrit e artikuluara nga dijet teorike standarde t prftuara tashm, ' m#i kt #az sjellin edhe pasurimin e t%re, 8uket e thjeshtzuar, por sht vrtet, sikurse e ka shpjeguar aq mir ai, nj pun krkimore shkencore q krkon metoda, teknika, prqasje statistikore, analiza t hollsishme, fuqi vzhgimi, por edhe prgjithsimi etj. Zfar teme doktorature ke2Z, p#es nj djal anglez, me t cilin jam n bised. ZStudioj fortsin e kaskave q ven n kok si mjet mbrojts *iklisttZ, " m prgjigjet. ZPila sht metoda themelore 2Z " e p#es. Z$ planin eksperimental duke provokuar goditje t niveleve t ndr#shme fortsie mbi to dhe matur rezistencnZ, " m prgjigjet. Sigurisht nuk mund t prmblidhet vetm ktu puna shkencore. =sht shum m e gjer. &or, na ndodh q shohim se edhe student n doktoratur e n master orientohen drejt temash q nuk plotsojn kriterin pr t br pun krkimore dhe shkencore. Edhe tema doktorature q jan t tilla, q mbrohen si t tilla dhe vijn si t tilla pr t[u vlersuar dhe promovuar nuk sht se nuk ka. Shkenca mbase sht m e that sesa filozofia, sesa poezia, sesa feja, sesa ideologjia, por gjithsesi ka t drejtn pr t jetuar m vete, ka specifikat e saj t ve*anta.

KRKIMI DHE PU'LIKIMI SHKENCOR Shkenca sht proces i perftimit t njohurive n mn#r t organizuar dhe sistematike, q arrihet prmes grumbullimet t t dhnave, fakteve , hulumtimit, vzhgimit dhe eksperimentimit, t cilat provohen dhe vrtetohen n mn#r trsore dhe t pad#shimt. 5bulimet dhe shpikjet u bhen t ditur t tjerve prmes botimeve e publikimeve shkencore n forma e editorial t ndr#shm. $j botim0publikim shkencor nuk mund t konsiderohet si i till nse n themel t tij nuk ka krkimin me elementt e msiprm. Suksesi i nj botimi nuk qendron vetm n at cka prmban dhe paraqet, por duhet t plotsoj edhe krkesa e udhzime 4t t shkruarit cilsor6 si dhe duhet t botohet n kohn e duhur dhe n periodikun, revistn, editorialin e duhur. 7to duhet gjithashtu ti nnshtrohen vlersimit nga pal jo t interesuara dhe t botohen n revistat t klasifikuara si parsore pr publikimet shkencore. &rmbajtja e nj publikimi shkencor duhet t ket informacionin e duhur n sasi dhe cilsi q t mundsoj Klersimin dhe verifikimin e gjetjeve0vzhgimeve &rsritjen e eksperimentit Klersimin e procesit intelektual q ka cuar n rezultatet T prmbaj t dhna0zbulime0gjetje0shpikje origjinale T mbetet e t jet lehtsisht e aksesueshme pr komunitetin shkencor pr verifikimin dhe prdorimin e vazhdueshm t t dhnave0t rejave q sjell 9 shkruar mir 'a( ;juha e qart dhe koncize, gramatika dhe fjalt korrekte, 'b( &lotson t gjitha standartet e forms t krkuara nga botuesi1 t ndr#shme rast pas rasti por edhe sisteme0formate t standartizuara !aktet q sillen jan t sigurta dhe lehtsisht t verifikueshme 'a( :eferencat dhe burimet e t dhnave jan t qarta, lehtsisht t gjetshme dhe q lidhen me argumentat q trajtohen 'b( Pitimet bhen nga burime t besueshme t kuotuara, statistika,

opinione publike me vizione dhe argumenta t ndr#shme, q n referencat personale i

referohen personave q jan ende gjall dhe q gjithashtu plotsojn standartet specifike t botuesit 'c( &rmban krkim dhe rezultate origjinale 9 gjer n fushn q mbulon 'a( 7dreson aspektet kr#esore t fushs krkimore 'b( @endron i fokusuar n *shtjen kr#esore, pa rn n detajime t panevojshme q nuk lidhen me cshtjen kr#esore q hulumtohet $eutral1 duhet t prfaqsoj pikpamje neutrale, objektive pa treguar qendrim ndaj nj ose nj tjetre teorie. 9 qendrueshm nuk duhet t ndr#shoj nga dita n dit pr shkaqe t jashtme apo sipas krkesave t vecanta0simpative t botuesit apo palve t tjera t interesuara 9lustrohet me figura, tabela foto, etj., t cilat kan lidhje me argumentat, q respektojn t drejtn e autorit dhe plotsojn standartet e krkesat specifike t botuesit. T( s)* +"s) (s)!( ,e)!(- M."/!$% !( +,es) 01i %.( /,e!( !( 1" 2)( 2)e !" *34 (s) 2e is" !( s)/"3e% 5i*" 6."*+ %( 1",,( --Ge%e F$7,e s)e*-8I8 7ftsit e komunikimit shkrimor dhe gojor jan cilsit universale m t nevojshme pr kdo por sidomos pr komunitetin akademik e shkencor. 3to aftsi, t kombinuara me ato t transmetimit t dijeve dhe t vet kt#re aftsive, duhet t prbjn boshtin e formimit t nj msuesi, pedagogu, krkuesi e shkenctari - Nrganizimi dhe struktura e nj botimi shrben pr t lehtsuar le)imin, pr t kuptuar mesazhin kr#esor q ajo jep, pr t dalluar risin, progresin apo metodn q ajo sjell n morin e informacionit, zbulimeve e t dhnave q ekzistojn n at fush. do ent botues harton standarte t paraqitjes dhe prmbajtjes q jan specifike por q n trsi ndjekin nj skem t prgjithshme e ku prgjithssisht takohen shum prej t#re +egjithat n *do rast, autori duhet t ndjek rigorozisht krkesat dhe standartet q cdo botues paraqet si kusht pr pranimin e nj punimi Standartet e botimeve lidhen me fushn e krkimit, por kan ngjashmri sidomos n organizimin e prgjithshm dhe ato *ka trajtohen n pjest prbrse.

E do punim shkencor duhet t organizohet e t prbhet nga seksionet e mposhtme ',( 7bstrakti 'B(J#rja 'C( +aterialet dhe +etodat 'D( :ezultatet '-( 8iskutimi 'E( &rfundimet, dhe 'O( Aiteratura Esht e rndsishme t kuptohen ndr#shimet midis seksioneve dhe se *far duhet prfshir brenda secilit e n vendin e duhur. Ae)imi kritik i artikujve cilsor ndihmon gjithashtu aftsimin n shrikmet shkencore. +odelet e mira t fushs shkencore prkatse, jan udhzuesit m t mir n planin praktik por duke mnjanuar plagjaturn O Titulli duhet t zgjidhet i till q t jet sa m informues pr artikullin0tezn. Titulli duhet t jet eksplicit dhe t tregoj qart objektin0fushn e prgjithshme dhe specifike t studimit e punimit $ titull prfshihen emrat dhe adresat e t gjith autorve dhe data e paraqitjes n entin botues. 7?ST:73T9 . @llimi 7bstrakti sht nj prmbledhje e shkurtr dhe koncize n formn e nj paragrafi t vetm i nj studimi t prfunduar ose q sht n proces. &resupozohet q prmes abstraktit, le)uesi n m pak se , min t msoj mbi kontekstin e studimit, qasjen e prgjithshme t *shtjeve, rezultatet e prftuara dhe prfundimet m t rndsishme ose *shtjet e tjera q dalin. Si duhet t jet abstrakti

,. 7bstrakti shkruhet pasi prfundohet pjesa tjetr e punimit, prsa koh sht nj prmbledhje e tij. B. 3ursimi i fjalve sht i rndsishm n shkrimin e abstraktit por jo n dm t qartsis dhe kuptimit. sht e rndsishme t prdoren fjal dhe fjali koncize, joprshkruese por domethnse. 7bstrakti Si prmbledhje e punimit, abstrakti duhet t prmbaj elementt e mposhtm G H @llimin e studimit > hipotezat, cshtjen kr#esore dhe objektivat. H Nbjektin, sistemin dhe metodn e studimit duke treguar se pse jan przgjedhur pikrisht ato. H :ezultatet prfshir ktu t dhnat, cilado qofshin t llojit cilsor, sasior po Statistikor. H &rfundimet kr#esore dhe cshtjet q dalin pr vijimin e mtejshm t studimit Stili n nj paragraf t vetm dhe konciz. 8uke qen prmbledhje e nj pune t prfunduar, shkruhet n kohn e shkuar 7bstrakti qendron m vete si struktur dhe nuk i referohet asnj pjese tjetr t punimit t detajuar !okusohet n prmbledhjen e rezultateve, ndrsa konteksti teorik e krkimor prmblidhet n jo m shum se , fjali dhe vetm nse sht e domosdoshme. Teksti i abstraktit dhe prmbajtja duhet t jen n koherenc t plot me cka zhvillohet n materialin e detajuar. ;juha korrekte, qartsia e fjalive dhe shprehjeve si dhe paraqitja e t dhnave n vlera t sakta dhe n njsit e duhura, jan po aq t rndsishme. ,/ @llimi @llimi i h#rjes sht t%i bj t njohur le)uesit kontekstin teorik dhe krkimor n t cilin kr#het studimi, qllimin e kr#erjes si dhe t%i jap mundsin t kuptoj e t vlersoj qllimin, s#nimet e rndsin e tij Si duhet t jet h#rja. J#rja duhet t prshkruaj rndsin dhe domethnien e studimit1 pse kr#het, pse ka rndsi duke e vendosur n kontekstin e gjer teorik e krkimor. T tregoj objektin e krkimit, ars#en e zgjedhjes s tij dhe metodave hulumtuese, prparsit q paraqesin si nga pikapamja zhvillimore teorike

ashtu dhe ars#et pratike t przgjedhjes s t#re. T prshkruaj llogjikn dhe ars#et e krkimit prmes ngritjes s hipotezave specifike dhe s#nimeve t mirprcaktuara si dhe t shpjegoj e arguemntoj ars#en e przgjedhjes s t#re.

,, Stili &rdor kohn e shkuar me prjashtim t rasteve kur sillen t dhna, faktike absolute e t mirvrtetuara' kur ajo *ohet pr botim sht nj pun e prfunduar(. Nrganizimi dhe strukturimi i ideve dhe prmbajtjes bhet n mn#r t till q *do paragraf t trajtoj nj aspekt t ve*ant. +endimi duhet t mos jet i fragmentuar dhe evitohet krijimi i paragrafve artificial q len vend pr keqkuptim. 3onteksti teorik duhet t sillet n masn dhe formn q i shrben paraqitjes s punimit konkret. Teprimi me informacion t panevojshm ul vmndjen e le)uesit duke patur paras#sh q sht dhe seksioni i par i punimit. Jipotezat dhe objektivat duhet t parashtrohen qart dhe n masn e duhur1 por pa i thjeshtuar m shum se *%duhet. 7to japin pamjen e par t asaj q shtjellohet m pas. ;juh korrekte, qartsi e fjalive dhe shprehjeve. +ateriali dhe metodat mund t paraqiten si seksione t ve*anta sikurse mund t paraqiten dhe n form t integruar ,B @llimi @llimi i ktij seksioni sht t dokumentoj materialin e prdorur, t prgjithshm dhe specifik, procedurat dhe metodat e prdorura. 3jo bn t mundur q t tjert t mund t prdorin kto t dhna n punn e t#re si dhe t vlersojn meritn shkencore t punimit. $uk duhet jet ezaurient dhe tepr i hollsishm pasi nuk sht nj manual apo udhzues laboratorik. Si duhet t jet seksioni +ateriali dhe +etodat1 +aterialet 3# nnseksion ndahet m vete vetm n rast se studimi sht i komplikuar dhe vet materialet prmbajn risi. &rfshihen t gjitha mjetet dhe pajisjet specifike t prdorura t cilat nuk gjenden rndom n laboratoret po q prdoren nga t gjith1 prjashtim bjn mjete apo pajisje t vecnata, t reja apo unike q nuk njihen ose njihen pak.

$ bioshkencat, ku prdoren gjersisht solucione t gatshme apo t prgatitura, prshkrimi t#re duhet t jet n detaje.

,C +etodat &araqitet metodologjia e prdorur n cdo pro*edur, me prjashtim t rasteve kur prdoren t njjtat metoda. +etodat prshkruhen n detaje duke i ndar dhe n nnseksione sipas nat#rs s t#re apo n grupmetoda. +etodat duhet t trajtohen t prgjithsuara1 si kr#hen zakonisht jo n raste apo dit specifike. 8uhet patur paras#sh se dikush tjetr q tregon interes mund t provoj t prdor t njjtn metod q duhet t jet funksionale. $ rastet kur prdoren procedura dhe metoda t mirnjohura e t prdorshme nga t gjith, mjafton citimi i saj dhe autori referues. $ kt rast nuk ka nevoj q ajo t shoqrohet me detaje. Stili &rsa koh paraqet punn konkrete t kr#er nga autori, k# seksion mund t shkruhet n vetn e par njjs ose shums. 3jo mn#r fokuson vemendjen m shum tek autori se sa tek procedura, ndaj shpesh prdoret veta e tret pasive pr kt seksion. far duhet konsideruar " evituar +aterialet dhe metodat nuk jan udhzues prdorimi. 7to shrbejn pr t personalizuar punn e kr#er dhe jan n shrbim t rezultateve t prftuara 8uhen shmangur shpjegimet, komentet dhe rezultatet e marra. $uk duhen dhn shpjegime t panevojshme dhe q nuk lidhen direkt m punimin konkret. @llimi @llimi i rezultateve sht t paraqes dhe ilustroj gjetjet, zbulimet orighjinale te krkimit. 7i duhet t prmbaj raportimin objektiv t t gjitha rezultateve, duke ln komentimin.

,D Si duhet t jet seksioni :ezultatet &rmbajtja ;jetjet prmblidhen n form teksti dhe shoqrohen me figurat dhe tabelat e posa*me. $ tekst prshkruhet *do rezultat i marr, duke e drejtuar vemendjen e le)uesit tek ato q jan m domethnese e q lidhen direkt me qllimin e stdimit. &rshkruhen edhe rezultatet q jan marr nga metodat apo eksperimentet q nuk shoqrohen me ilustrime. !illimisht analizohen t dhnat , m pas ato kthehen n form figure apo tabele. far duhet shmangur $uk duhen br diskutime, t mos interpretohen rezultatet dhe as t shpjegohen e argumentohen n kt seksion. $uk duhen prfshir t dhna bruto, t procesit apo t paprpunuara1 nuk duhen paraqitur llogaritjet e ndrmjetme. $uk duhen paraqitur d# her t njjtat t dhna, as n forma t ndr#shme Teksti duhet t prplotsoj figurat dhe tabelat, nuk duhet t shpegoj ato dhe as t prsrit t njjtin informacion. $uk duhen ngatrruar figurat me tabelat1 jan t ndr#shme nga njra tjetra ,Stili o &rdoret gjithmon koha e shkuar dhe gjithshka vendoset n rend llogjik o !igurat dhe tabelat duhet t numrohen n mn#r t pavarur nga njra tjetra1 po kshtu duhet ti referohet dhe teksti o !igurat dhe tabelat mund t vendosen prgjat tekstit ose n fund t seksionit. E rndsishme sht q t ken numra dhe referencat n tekst. !igurat dhe Tabelat o &avarsisht vendvendosjes s t#re, figurat duhet t numrohen n mn#r konsekutive dhe t shoqrohen me di*iturn prkatse, e cila vendoset n pjesn e poshtme t secils. o &avarsisht vendvendosjes s t#re, tabelat duhet t numrohen n

mn#r konsekutive dhe t shoqrohen me numrin q vendoset n pjesn e siprm dhe titullin e prshkrimin q vendoset n pjesn e poshtme. o do figur dhe tabel duhet t ket prmasa t tilla q t qendroj e ve*uar dhe n faqe t ve*anta e ndar nga teksti.

E rndsishme fillimisht sht t ndahet qart *far duhet t prfshihet n kt seksion nga rezultatet e marra, duke i dalluar nga ato q jan t dhna bruto apo t ndrmjetme q nuk duhet t publikohen, me prjashtim t rasteve kur krkohen nga botuesi. ',( @llimi ,E @llimi i ktij seksioni sht t paraqes interpretimin e rezultateve dhe bazn e prfundimeve q n)irren ga studimi, mbshtetur n njohurit e prftuara dhe rezultatet e marra nga studimi. 3tu duhen paraqitur qart domethnia e gjithshkaje t prftuar. Si duhet t jet 8iskutimi 9nterpretimi i t dhnave duhet t bhet n thellsin e duhur sipas rndsis dhe domethnies q kan vet rezultatet. 3ur shpjegohet nj dukuri, duhet prshkruar mekanizmi0at q qendrojn n baz t saj. 3ur rezultate ndr#shojn nga ato t pritura duhet shpjeguar pse kjo ka ndodhur apo duhet t ket ndodhur. $se rezultatet prputhen me ato t pritura, duhet shpjeguar e sjell argumentat q rezultatet vrtetojn apo shpjegojn. $uk mjafton t tregohen rezultatet, por t shpjegohen ato, si n rastin kur prputhen ashtu dhe nuk prputhen me ato t pritura. 8uhen paraqitur edhe rezultatet q bien ndesh me hipotezat e hedhura1 n kto raste duhen krkuar apo supozuar shkaqet dhe0apo ars#et q qendrojn n baz t kt#re gjetjeve1 nuk duhen eliminuar e shmangur rezultatet q nuk prputhen me pritjet. &una e kr#er duhet t ket nj prfundim t plot ose t vet studimit. +und t sugjerohen drejtime t reja krkimi apo plotsimi t studimit1 psh shtrirja apo modifikimi pr qllim e objektiva t tjera. ,O Si duhet t jet 8iskutimi 8uhen shpjeguar t gjitha vzhgimet e kr#era duke u prqendruar tek mekanizmat q qendrojn n baz t t#re se sa n vet rezultatet e vzhgimeve. 8uhen sjell edhe shpjegime alternative nse ekzistojn t tilla apo qendrojn. far fushash t reja krkimore hap nj studim i till2

7to parashtrohen duke patur paras#sh kuadrin e gjer t fushs dhe se ku mund t shkohet me nj krkim t d#t t mtejshm apo m t thelluar. far mbetet akoma2 Stili $ referencat ndaj informacioneve apo t dhnave, duhen dalluar ato t sjella nga t tjert nga t autorit dhe sillen n kohn e shkuar. ;abimi m i zakonshm q bhet pr kt seksion sht se m shum prsriten rezultatet se sa interpretimi i t#re. ,. 3a standarte t shumllojshme pr mn#rn dhe formn n t ciln duhet t paraqitet literatura si n tekst ashtu dhe n seksionin e vecant. +egjithat, n kt seksion duhet t citohen t gjitha referencat e prmendura apo t cituara n tekst. Aistimi duhet t bhet n rend alfabetik sipas emrit t autorve 'autorit t par( 8uhen cituar vetm ato q prbjn literatur primare, pra punime origjinale t autorve origjinal. ?urimet nga eb konsiderohen jo t sigurta dhe t sakta. $se citohen burime online duhen prshir det#rimisht. emri, $olumi, $iti dhe numri i faqe$e,

3ESJ9AA7 &:73T93E ,. $jihni paraprakisht audiencn dhe shkruani posa*risht pr ta Shkrimi akademik, shkencor dhe teknik kurr nuk bhet pr qllim t prgjithshm dhe pr kdo1 ai shkruhet pr nj audienc specifike. &r *do fush, audienca prbhet nga komuniteti shkencor i fushs apo njerz q merren me praktikn n at fush, por q kan t prbashkt at q kan interes t le)ojn nj revist apo periodik t fushs. Stili dhe niveli i t shkruarit prshtatet pikrisht me kt le)ues dhe duhet t plotsoj pritjet q ai ka. 3onvencionet stilistike dhe gjuha e terminologjia ndr#shon n mn#r t dukshme n varsi nga k# fakt. $j person q shkruan pr her t par n nj periodik, duhet s pari t familjarizohet me sa m sipr dhe t ndjek me shum kujdes dhe vmendje 4Rdhzimet pr autort6 si dhe t le)oj artikuj n perodik t fushs s tij por edhe t fushave t tjera. B. &rgatisni nj skic"punim 'outline( pr t organizuar paraprakisht strukturn dhe prmbajtjen e shkrimit. !illimisht prgatitet nj projekt"ide me aspektet kr#esore q do t trajtohen. + pas pasurohet *do bllok kr#esor me at *ka do shkruhet n *do bllok. ;jithcka renditet n mn#r logjike q n fillim, pa nisur shkrimi. &rndr#she punimi mbetet pa bosht, jointegral dhe i paorganizuar. $dani qart ',( far doni t thoni 'B( &lanifiko renditjen dhe logjikn e argumentave q sillni 'C( &rpunoni gjuhn e sakt n t ciln do shprehni sa m sipr &asi prcaktohet gjith sa m sipr, *do kapitull fillon shtjellohet duke ndjekur nntemat n t cilat sht ndar q n koncept"iden e prgjithshme. ;jat shkrimit lindin dhe ide t tjera mbi shkrimin e asaj pjese apo pjesve t tjera1 menher ato hidhen n draftin"outline1 *do proces ndihmon e pasuron tjetrin paralelisht.

$daje projektin e madh n miniprojekte dhe puno me secilin ve*mas $j tez apo artikull nuk shkruhet si i tr por n pjes. +endoje nj artikull n pjest e tij jo n bllok kur fillon t shkruash. &jest e nj shkrimi prgatiten ve* e ve* n seksione individuale1 ndrkoh organizimi i ideve, mendimeve dhe strukturs bhen n fazn e par t planifikimit. $uk sht e thn q kur fillon t shkruash t kesh gjithcka t qart n kok se do shkruash1 vet procesi t sjell ide, mendime t reja dhe pasuron mendimet e idet fillestare. Shkrimi paralel dhe feed backu shumlateral ndihmon integritetin dhe ndrlidhjet midis pjesve. +endo paraprakisht pr strukturn e paragrafve. Strukturimi i prmbajtjes sht problemi kr#esor q dmton cilsin e shkrimit. $uk ka rndsi vetm cka shkruhet, sa e sakt apo e strukturuar sht, por dhe vendi dhe si integrohen ato n paragraf q kan lidhje logjike apo prmbajtsore me njri tjetrin. Pdo paragraf fillon me nj fjali q fokuson *shtjen q ai trajton1 *ka vijon detajon pikrisht kt cshtje. !jalia k#*e duhet t jet e qart, kon*icze dhe e drejtprdrejt. !jalit e mtejshme renditen n vij logjike. $ormalisht fjalia mb#llse e nj paragrafi duhet t prbj nj ur lidhse me paragrafin q vijon. 3jo siguron vazhdimsin e mendimit dhe ndrlidhjen midis paragrafve qe e bn cdo bllok t shkrimit unik, integral dhe t lidhur si n prmbajtje ashtu dhe logjik. +b#llja e paragrafit nuk bhet n mn#r apo me fjal absolutiste apo n form t klonkluzioneve pa ide, hipoteza apo rrugdalje t mtejshme. 3ur listoni disa ide n nj renditje t catuat, trajtimi i mtejshm i detajuar i t#re duhet t ndjek t njjtn renditje. :enditja ndjek logjikn rrjedhse t t dhnave, zbulimit apo trajtimit t argumentit. $ struktur dhe prmbajtje t paragrafve duhet patur paras#sh se si i paraqitet ai nj le)uesi, sa e leht sht t kuptohet pasi presupozohet q le)uesi specialist nuk duhet ta le)oje disa her pr ta. &aragrafet s%duhet t jen tepr t shkurtr ',"B fjali( pasi sht e pamundur t shtjellojn dicka me kt volum. Nutline ndihmon edhe pr

t prcaktuar bashkimin apo ndarjen e paragrafeve sipas ideve"t dhnave q shtjellojn. !ragmentarizimi sht nj problem tjetr q rrjedh nga prdorimi i kompjuterit materiali mund t rezultoj totalisht i palidhur nse nuk rieditohet.

+os prdorni shum fjal at# ku mund ta prshkruani me m pak. Io fjal apo fjali t gjata at# ku mund t prdoret gjuh m sintetike. Shkrimi sintetik sht shkrimi i shkencs. Io fjal 4zhargoni60popullore kur kjo mund t arrihet me an t gjuhs teknike. $ t kundrtn, jo e ngarkuar me terma tepr teknik kur mendimi i shprehur sht i till q mund t shprehet me terminologji m t prgjithshme1 kjo zgjeron audiencn. Trego dhe fakto, mos prshkruaj. $ vend q t tregohet se sa i rndsishm apo domethns sht nj zbulim, duhet treguar e dshmuar vet zbulimi. :enditja e fakteve dhe zbulimeve sht kr#efjala e cdo artikulli krkimor1 pr t treguar rndsin, vlern e domethnien shrbejn diskutimi dhe konkluzionet1 :ezultati dhe vlera e puns s autorit duhet t dshmohet prmes fakteve e rezultateve jo komenteve mbi vern q ato kan. 3# sht objekt i oponencave e recensave profesionale q artikulli i nnshtrohet. Shkruaj pr rezultatet, jo pr tabelat, figurat, statistikat2 :ezultatet jan seksioni qendror ku paraqitet puna origjinale e autorit. :ezultatet prbhen kr#esisht nga teksti, jo nga figurat dhe tabelat. !igurat dhe ilustrimet shrbejn pr t ndihmuar kuptimin e rezultateve por nuk jan objekt m vete. 7to ve*se shoqrojn tekstin, dshmojn dhe ndimojn t kuptuarit dhe vrtetsin e rezultateve ndjekin vijn prshkrimore t tekstit t rezultateve, por jo anasjelltas. $uk duhet tepruar me ilustrime n mn#r t panevojshme. T njjtat t dhna nuk duhen paraqitur me tabela dhe grafik njkohsisht. +egjithat fillimisht duhen prgatitur sa m shum tabela e figura1 ato renditen sipas vijs llogjike t prezantimit. $ vijim ndrtohet dhe shtjellohet teksti i rezultateve sipas renditjes s ilustrimeve.

!igurat shpjegohen prmes di*iturave1 nuk ka nevoj q e njjta gj t shkruhet dhe n tekst dhe n di*iturat. &rqndrohu tek hipotezat shkencore t fushs jo n ato statistikore !okusi kr#esor i rezultateve jan zbulimi, t rejat q rrjedhin nga krkimi, jo statistikat q kr#hen n shrbim t vet krkimit. 3rkimi dhe zbulimi ka faktet si rezultat, jo prpunimin e t#re. T dhnat, prpunimet statistikore e matematikore jan mjete, instrumenta pr zbulimi e hulumtim por nuk jan vet krkimi. Jipotezat, rezultatet dhe konkluzionet q n)irren nga nj zbulim duhet t prbjn vet fushn e krkimit por jo statistikat rreth t#re. $j hipotez, prfundim statistikor, pa nj domethnie krkimore nuk ka asnj vler dhe as mund t klasifikohet si krkim. 3ujdes me strukturn e fjalive 3a shum rndsi struktura e fjalive dhe koha e foljeve n nj botim. &una e kr#er shkruhet gjithmon me folje n kohn e shkuar pasi sht nj pun e prfunduar. 7jo *ka shq#rtohet, idet dhe hipotezat q hidhen shkruhen n kohn e tashme1 ajo *ka mendohej q ndoshta sht hedhur posht, n t shkuarn. Shum kujdes n prdorimin e ndajfoljeve mundet, ndoshta, ka mundsi q, ka t ngjar1 kto nuk tregojn arritjen e nj rezultati t qart por prdoren pr hipoteza q hidhen pr vazhdimin e mtejshm apo pr t tjer q studjojn dhe hulumtojn n kt fush.

8i*iturat e tabelave dhe figurave 8i*iturat nuk duhet t emrtojn thjesht nj tabel apo figur, por t shpjegojn ose ndihmojn si t le)ohet e kuptohet 8uhet t prmbaj informacion t mjaftueshm q t kuptohet leht, pa patur nevoj ti referohesh tekstit. $drkoh tabela apo figura t tjeshta mund dhe t mos ken nevoj pr detaje t teprta. 8i*iturat jan efektive kur prmbledhin rezultatet apo t dhnat kr#esore q paraqiten n ilustrimet. 3to shkruhen s bashku me figurn0tabeln dhe jo n fund. 8uhen menduar q kur prgatitet outline i :ezultateve 3ur citon referencn, fokusi sht tek ideja jo tek autori. 7rs#eja q citohet nj referenc sht ajo *ka ajo prmban dhe jo autori q e ka shkruar1 prandaj kjo duhet t jet n foksin e referencs1 bjn prjashtim rastet kur mendimi i autorit, hipotezat jan t tilla q bjn t domosdoshm zhvendosjen e vemendjes tek autori. Shkrimi duhet t jet i rrjedhshm dhe tingllues0ritmik $j shkrim mund t jet shum i mir n form dhe prmbajtje por jo det#rimisht i rrjedhshm dhe ritmik. 3a t bj me mn#rn se si autori ndrton, rendit dhe shtjellon argumentat, *shtjet dhe gjuhn q prdor. 3jo veti perceptohet menjher nga le)uesi dhe mund t ndikoj dhe n prmbajtje. $dihmon dhe vet t kuptuarit t objektit por shton shum pikt e cilsis s shkruarit dhe trheq n mn#r t pakuptueshme le)uesin. Aidhet n mn#r t drejtprdrejt me pasurin vokale dhe me aftsit e shkrimit artistik t autorit. 7ftsi q fitohet m shum prmes prvojs, le)imeve t shumta, perceptimit dhe nuhatjes se sa t msuarit skolastik t rregullave prkatse. !ormatimi sht po aq i rndsishm sa prmbajtja.

!ormatimi me an t kompjuterit lehtson shkrimin dhe aktsin gjuhsore t nj botimi shkencor 'sidomos n gjuhn angleze(.

7utori duhet t njoh mir ord processor dhe t familjarizohet me standartet baz t shkrimit dhe formatimit karakteret, paragrafet, organizmin e faqes, etj si dhe prpunimet baz statisikore pr prgatitjen e figurave, tabelave, grafikve, etj. do variant i prgatitur duhet t ruhet deri n prgatitjen e forms prfundimtare 8uhet br nj back"up kopje e *do drafti t ri si dhe kopje letr e *do drafti deri n botimin e materialit. +err me seriozitet vrejtjet gjuhsore 3ufizo fjalit e gjata dhe me shum presje. &rpara drgimit tek botuesi, drgoje draftin n nj re*enc gjuhsore. :eflekto *do vrejtje gjuhsore dhe leksike. !orma dhe rigoroziteti gjuhsor jan shum t rndsishme n impaktin e par. 8isa kshilla pr stilin e t shkruarit do editorial ka krkesat e veta specifike stilitistike. 3to duhen ndjekur e zbatuar me prpikmri pasi jan kriteret m lehtsisht t kapshme botuesi. $umri i faqeve, numri i karaktereve, !onti dhe permasat vendosen rast pas rasti. $umri i faqeve duhet t jet sekuencial. do seksion duhet t nis n faqe t re 'sidomos pr tezat apo revie(. Titujt e kapitujve apo pjesve nuk duhen ln n fund t faqes por kalohen n faqen vijuese +njano ndarjen e tabelave figurave n disa faqe. &rdor t njjtn koh folje n *do seksion. do mendim shprehet n paragraf t ve*ant. ?n prjashtim abstrakti 9ndent0tab rreshti i par i *do paragrafi. &rdor kohn e tashme pr fakte t pakundrshtueshme q n)irren si prfundim i punimit &rdor kohn e shkuar pr rezultatet e ve*anta t marra por q nuk dalin n nj prfundim. +njano gjuhn joformale, mos ju drejto direkt le)uesit, mos prdor fjal zhargoniale, dialektore dhe mbiemra superlativ.

+os e tepro me ilustrimet1 mund t perceptohen si zvendsues e varfri e mendimit dhe aftsis pr shpjegimit.

CFAR SHT DHE SI SHKRUHET NJ CV9 PK sht mn#ra m fleksibl dhe e prshtatshme pr t br nj aplikim. 7jo prmbledh t dhnat tuaja n nj mn#r q ju prezanton juve nn drtn m t mir t mundshme dhe mund t prdoret pr shum aplikime n t njjtn koh. PK, ose ndr#she e quajtur dhe kurrikulumi apo rez#meja juaj jan mjetet nprmjet t cilave ju mund t bni promovimin e vetes tuaj. @llimi sht ta bindni drejtuesin apo specialistin e burimeve njerzore q t%ju thrras pr nj intervist ku mund t tregoni m konkretisht aftesit dhe personalitetitin tuaj. &randaj kur t shkruani PK tuaj, mos u n)itoni, por mendoni veten n pozicion vendimmarrs, a do e kishit konsideruar pr intervist nj PK t punuar dhe paraqitur n mn#r t pavmendshme dhe t pakujdesshme2 Si t shkruani nj PK 'Purriculum Kitae( PK shrben pr t br prezantimin tuaj para nj personi q nuk ju njeh dhe ka shum pak kohe t%ju njoh. 8uhet t%ju prezantoj juve n kndvshtrimin m t mir t mundshm, n mn#r kon*ize dhe te strukturuar mir. 3a shum mn#ra pr t shkruar nj PK megjithat gjithmon ekzistojn disa linja kr#esore. $j PK pr qllime biznesi nuk duhet t kaloj nj faqe formati 7D. $drsa nj PK pr qllime akademike mund ta kaloj kt limit, duke prfshir dhe konferencat, publikimet dhe aktivitete t tjera q mund t keni kr#er. $j PK e shkruar mir, fillimisht v n dukje informacionin m t rndsishm pastaj *do informacion tjetr plotsues. &r kt funksion ne ju rekomandojm ta adaptoni n varsi t krkesave dhe fushs s pundhnsit. &rzgjedhja e informacionit bhet n varsi t prshtatjes me vendin e caktuar t puns. 3ushtojini vmendje renditjes s informacionit. 8etajet &ersonale 3tu duhen prfshir datlindja, adresa, e"maili, numri i telefonit dhe kur krkohet dhe gjinia, mosha dhe kombsia. $ rast se keni nj adres permanente dhe nj t prkohshme, specifikojeni kt. $qoftse doni t fitoni hapsir pr t ruajtur limitet e gjatsis s PK, detajet personale mund t shkruhen me nj madhsi m t vogl t shkronjave se pjesa tjetr e PK. &or asnjher m t madhe, pasi nuk jan ato q duhet t trheqin

vmendjen e pundhnsit. $ rast se PK juaj i ka krijuar interes le)uesit, ather ai do t kthehet te detajet e kontaktit tuaj.

Pfar informacioni duhet t prmbaj nj PK2 8etajet personale Edukimi dhe kualifikimet Eksperienca n pun 7ftsit e ndr#shme '&ublikime( ':eferenca( :radha e paraqitjes s kt#re detajeve, dhe theksi q i jepni secils pjes, varet nga ajo pr t ciln jeni duke aplikuar dhe cfar duhet t ofroni. $se po aplikoni pr m shum se nj vend pune, duhet t keni tipe t ndr#shme PK sipas fushave t ndr#shme t karriers, duke theksuar aftsit tuaja dhe eksperiencat e ndr#shme t prshtatura sipas fushs. &r studentt q sapo kan mbaruar, kshillohet t fillojn PK"n e t#re me historin akademike. 3a shum gjasa q n at mosh edukimi t jet aseti i t#re m i rndsishm. ;jithashtu kshillohet q renditja t bhet nga eksperienca m e fundit. $ rast se keni arritje t ve*anta, ather ato duhet t paraqiten n PK, dhe titulli i dizertacionit apo data e diplomimit nqoftse ju mendoni se jan t rndsishme dhe ndihmojn n prforcimin e profilit tuaj, duhet t shkruhen n PK. 3ujdes, nqoftse vini rezultate apo arritje t ve*anta, t vendosni gjithnj informacion t vrtet, sepse mund t%ju krkohen dokumentat prkats dhe nse keni gnj#er aplikimi juaj do t humbas *do kredibilitet. mime0Klersime t marra $ rast se kjo kategori vlen pr ju, ather duhet vendosur n PK tuaj menjher pas seksionit t edukimit. 3tu mund t prfshihen bursat, *mime n konkurse t ndr#shme, dhe *do lloj tjetr dallimi. 3tu si pr *do gj tjetr n PK tuaj, jepni informacion t plot, si pr shembull datn, vendin, emrin e organizuesit, shtetin, dhe pozicionin q ju keni fituar1 pr bursat duhet shkruar periudha kohore, emri i Rniversitetit, departamenti, emri i institucionit q ka akorduar bursn, dhe mbase dhe disa lnd kr#esore mbi t cilat jan vlersuar aftsit tuaja pr lshimin

e burss.

Eksperienca &raktike $ kt seksion prfshihen dhe stazhet e puns. +os jeni t turpshem ndaj asaj q keni kr#er, mos i zvogloni arritjet tuaja. 7snjeri nuk pret nga ju t keni nj biznes t madh, nse jeni ende student. 9deja sht q kur aplikoni pr pun duhet t tregoni potencial rritje. 8uhet treguar *far keni prmirsuar, ku, sa shum, si dhe prgjegjsit e ngarkuara. 8uhet t ndihet njfar ndr#shimi midis puns s par dhe t fundit, duhet treguar se tashm jeni gati t merrni m shum prgjegjsi. Iu duhet ta paraqisni veten si lider, person me iniciativ, kreativitet etj. +os harroni, qllimi sht t bindni at q le)on PK"n tuaj se ju jeni zgjedhja m e mir pr at vend pune. 7ktivitetet &lotsuese $ rast se jeni duke shkruar nj PK profesionale, dhe jo akademike, ather k# sht rasti pr t theksuar konferencat, trajnimet dhe t gjitha aktivitet e tjera plotsuese q i prshtaten pozicionit pr t cilin po aplikoni. $j prshkrim i mir ktu mund t%ju ndihmoj t tregoni sensin e iniciativs dhe prfshirjes dhe jo thjesht t qenit nj student me nota te mira. ;juht :reshtoni numrin e gjuhve q flisni, duke prshkruar nivelin n seciln prej t#re vetm me nj fjal. $e ju sugjerojm t klasifikoni dhe nivelin e bashkbisedimit, q mund t jet nivel i mesm, nivel i avancuar, dhe rrjedhshm. &rfshini n PK *ertifikatat e gjuhve dhe datat e t#re, nqoftse kjo sht e aplikueshme pr ju. 7ftsit 3ompjuterike &rfshini gjith*ka q dini, nga njohja e motorve t krkimit n internet, aftsit e editimit t teksteve, programet e ve*anta m t avancuara, programim etj. $qoftse keni nj *ertifikat apo diplom, kjo ju jep avantazh dhe nuk duhet t mungoj n PK tuaj.

Jobet &rfshijini nqoftse mbetet hapsir n PK tuaj. Jobet tregojn se ju bni edhe gjra t tjera n jetn tuaj prve* puns apo shkolls. $daj nuk mund t shihen prve*se me s# pozitiv. $ PK mund t prfshihen dhe nnkategori t tjera q ju mendoni se do t vinin m n pah aftsit tuaja. Shpesh mund t haset dhe seksioni i referencave, por kjo sht n varsi t krkesave t pundhnsit. $se ai nuk i krkon referencat, nuk sht e nevojshme pr ti vendosur. &undhnsta q duan vrtet t marrin referenca pr ju, do t%ju a krkojn vet kt. +os prfshini informacione t rreme, mos u zgjasni n detaje t kota, PK duhet t jet sa m koncize. 3shilla t nevojshme Pv juaj duhet t jet shkruar me shum kujdes dhe qartsi" shkrimi nuk duhet t jet i ngjeshur, por jo dhe me hapsira shum t mdha. &rdorni shkronjat n bold dhe italics pr t theksuar titujt e pjesve t ndr#shme t PK dhe informacioni m t rndsishm. +os shkruani n pjesn e prparme dhe t pasme t letr > cdo faqe e PK duhet t jet n letr t vecant. =sht mir t vendosni emrin tuaj n zonn 4footer6 n mn#r q t shfaqet n cdo faqe t PK. Iini konciz > PK sht nj aperitiv dhe duhet t tretet sa m shpejt. $uk duhet t vendosni at# cdo provim q keni dhn , apo cdo aktivitet n t cilin jeni prfshir > prfshini ata m t rndsishmit dhe m t prshtatshmit pr vendin e puns ku po aplikoni. Iini pozitiv > theksoni pikat tuaja t forta, ato q mund t%9 bjn prsht#pje le)uesit t PK tuaj. Iini t ndershm > edhe pse PK ju mundson q t mos jepni detaje mbi dshtime tuaja 'p.sh nota t ulta(, ajo q nuk lejohet sht dhnia e informacioneve t rreme.

$qoftse do ta drgoni me post PK tuaj, mos e palosni > futeni n nj zarf 7D q t mos paloset ose zhubravitet.

SI SHKRUHET LETRA MOTIVUESE Aetra e motivimit paraqet interesin tuaj pr t aplikuar nj vend t ofruar ' pune ose pr edukim(, dhe si letr duhet t jet unike dhe e pa prsritshme pavarsisht se mund t ndodh ju t aplikoni n nj vend t njejt pr d# cshtje t ndr#shme. 3arakteristikat fizike 7dresa 7dresa e aplikuesit dhe pranuesit me t dhnat pr kontaktim jan nga karakteristikat fizike q duhet pas paras#sh gjat prpilimit t letrave t motivimit. :adhitja e t#re bhet varsisht nga stili i prdorimit n nj vend ose n nj gjuh t caktuar, mirpo ajo q sht e prbashkt sht se kto t dhna vendosen n kok t letrs. Titulli i letrs $ titull bn pjes titulli pr vendin t cilin ju aplikoni. &.sh nse ofruesi i nj vendi pune ka prdorur titullin 4+ena)her projektesh6 ather ju patjetr duhet t e prdorni n titullin tuaj. $ kt rast pgjegja juaj, titulli i letrs s motivimit do t ishte 47plikimi pr vendin e hapur 6+ena)her projektesh6. &rmbajtja ?rendia e letrs suaj le t arrij jo m shum se ./"G/ fjal t shprndara n tri trsi J#rje, Iu dhe +otivimi, dhe &erfundimi. J#rja e letrs J#rja e letrs duhet t filloj me prshndetje e cila duhet, mundsisht, t mos jet e prgjithshme, por personale. J#rje e prgjithshme T nderuar zonja dhe zotrinj nga kompania T, J#rje personale 9 nderuar zotri +biemri, &atjetr duhet t krkoni person t caktuar i cili sht prgjegjs pr t interesuarit pr vendin e caktuar, ose ju aplikoni spontanisht pr nj vend t caktuar ather krkoni mena)huesin e resurseve njerzore t kompanis 'shkolls, universitetit( ose nj t

punsuar t cilin ju e shihni si person i mundshm pr kt det#r.

@asja personale krijon kontakt personal. J#rjes i takon edhe paragrafi i par q mund t prmbaj nj ose d# fjali, varsisht nga lloji i qasjes, vendi ose gjuha n t ciln e shkruani letrn. " $ vendet tona, ku nj letr motivimi shkruhet n gjuhn shqipe, preferohet q k# paragraf t posedoj d# fjali ku nj informon ofruesin se ku keni marr informatn pr vendin e lir dhe prmes fjalis s d#t konfirmoni interesimin tuaj pr kt vend. Shembull ;jat krkimit n internet n .future"job.net gjeta se ju ofroni vend pune si 4Titulli i vendit t puns ashtu si* sht shkruar nga ofruesit6. +e kt letr, un aplikoj 'shpreh interesin tim( pr vendin q ju ofroni. Kini re $se letrn e shkruani n gjuh t huaj ather preferohet q t mos shkruhet burimi se nga keni kuptuar se ofrohet vendi i lir i puns, prve* nse mendoni se ajo informat do t ndikoj tek pranuesi i aplikacionit tuaj. 3jo do t ishte psh. nse e keni kontaktuar prmes telefonit, ose n nj takim personal fillimisht dhe pastaj u ka krkuar aplikacion, pra tanim ve* keni nj lloj lidhje komunikimi dhe nj informat e till i prkujton pranuesit t aplikacionit se ju keni kontakt me t. Iu dhe +otivimi $ kt pjes shkurt dhe qart prezantoni veten tuaj, shpalosni elementin q u motivon ju q t aplikoni n vendin e caktuar t puns dhe shpalosni qndrimin tuaj rreth rrjedhave n t ardhmen '4lavdroheni me aftsit tuaja6(. Shembull 3# vend pune sht shum trheqs pr mua 'me qasje ndaj s ardhmes, vizion pr t ardhmen etj.( pasi q 'nse nuk keni prvoj n at drejtim ather shkruani llojin e edukimit ose t njohurive t cilat i kemi pr at vend t caktuar pune( pes vitet e kaluara kam vepruar si koordinues projektesh n nj kompani pr zhvillimin e projekteve financiare. $se pozita e caktuar krkon aftsi t caktuara t cilat jan baz ose shum t rndsishme ather n nj fjali i prmblidhni ato aftsi dhe njohuri q keni 'pavarsisht se ato i keni t radhitura n PK(. Shembull Rn mendoj \. Rn kam bindjen se duke kombinuar njohurit dhe prvojn q kam me mundsit q ju ofroni n kompanin tuaj ju do t fitoni zgjidhjen e vrtet pr hapsir t ciln keni nevoj. '\ duke kombinuar aftsit e mia dhe stafin tuaj me s#nime pr t ardhmen ju do t keni zgjidhjen m t prshtatshme pr vendin q keni nevoj.(

&rfundimi 8he n fund e prmb#llni letrn duke shprehur knaqsin tuaj pr prgjigjen q ata do t drgonin rreth aplikimit tuaj. Shembull +e shum knaqsi pres prgjigjen tuaj dhe ndjej knaqsi pr tu takuar sa m shpejt n nj intervist nga ana juaj. &rshndetje t sinqerta, !ilan !isteku ?ashkangjitur ,. Purriculim Kitae B. Emri i dokumentit t bashkangjitur C. Emri i certifikats s bashkangjitur D. \. K9$9 :E $se ju postoni nj letr motivimi prmes mjeteve elektronike ather titulli i posts duhet t jet njjt sikur titulli i letrs s motivimit dhe prmbajtja po ajo prmbajtje q nnkupton at se ajo letr sht letr motivimi dhe titujt e dokumenteve duhen t jen t njjt sikur tek bashkngjitja. Si dhe preferohet q letra e motivimit t bashkngjitet dhe n form dokumenti 'pra &8!(.

S9 SJ3:RJET $I= AET=: :regullat kr#esore t cilave duhet t<u prmbahemi kur shkruajm letr ,. T shmangim gabimet gjuhsore >gabimet e rnda gramatikore dhe aq m tepr drejtshkrimore. B .T shmangim korrigjimet, qoft edhe duke e rishikuar letrn"prf#t#rimi q fitohet nga nj letr me korrigjime sht ajo e nj subjekti plot me d#shime ,i pavendosur dhe i papjekur ,qoft edhe pse me shkoll. C. T shkruhet n mn#r t le)ueshme ose,n mos tjetr lehtsisht t deshifrueshme >t shkruash n mn#r t le)ueshme sht shenj e edukats s mir ,por edhe dshmi e respektit dhe e konsiderats ndaj atij q i drejtohet letra D. T kontrollohet t shkruarit me t madhe dhe me t vogl >pr t theksuar edhe m shum nderimin ndaj personalitetit q i drejtohemi ,prve* t drejtuarit n vetn e d#t shums ,n t shkruar mund t zbatohet edhe Y%respekti drejtshkrimorY%, duke e shkruar me t madhe premrin vetor Iu dhe premrat pronor 'Tuaj ,Suaj (. -. 3ujdes n fund t letrs,firma t jet e le)ueshme, shkruhet vetm emri nse i drejtohet mikut dhe emri dhe mbiemri nse i drejtohet nj personi t cilit i drejtohemi me ju. E. 3ujdes edhe me passhkrimin 'shkurt &. S.(" vihet pas firms n ann e majt t flets. 9deale do t ishte t mnjanohet por nse sht vrtet e domosdoshme ,le t jet ajo shtes e jo nj letr tjetr n fund t letrs. O. T shmangemi. teprimit me karakter stilistik >nuk duhet prdorur fraza t sofistikuara e citime t autorve t ndr#shm vetm pr t treguar kultur. $j gj e till tingllon si pr t shitur mend. .. 8ata,titullimi,trungu ,mb#llja >data duhet vn mbi ann e siprme t letrs ,djathtas e paraprir nga emri i q#tetit ose i krahins ku do t drgohet 1.fillimi i letrs duhet i gjithi nga e majta ,prshndetja mb#llse duhet t jet n prputhje me frymn e krejt letrs dhe me fillimin.

SI MBAHET NJ PROCESVERBAL Procesverbali ose protokolli i mbledhjeve sht nj nga format m t prdorshme t shkrimtaris zyrtare dhe profesionale. Hartimi i procesverbaleve varet edhe nga karakteri i mbledhjes prkatse. S e!b"ll i procesverbalit Emri i organizats ----------------------------------------------------PRO E!"ER#$%& nr.-----Pr mbledhjen e mbajt'r n ------------------ m dat ---------------------. me fillim n orn ----------------------('mri i antarve---------------------------------------------$ta ) m'ngojn me arsye *emri dhe mbiemri+--------------------------------------- $ta ) m'ngojn pa arsye *emri dhe mbiemri+----------------------------------Prezant'esit e tjer *emri dhe f'nksioni+------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------,dhhe)si i mbledhjes----------------------------------------------------------------------bajtsi i procesverbalit--------------------------------------------------------------------------------Rendi i dits. /. $naliz e prf'ndimeve dhe vendimeve t mbledhjes s kal'ar 0. --------------------------------------------------------------------------------------1. ---------------------------------------------------------------------------------------Rrjedha e disk'timit t pjesmarrsve a+ -iratimi i form'limeve t prf'ndimeve dhe vendimeve t mbledhjes s kal'ar b+ Pas)yr e prf'ndimeve dhe vendimeve t marra t mbledhjes s kal'ar2 prf'ndime dhe vendime t parealiz'ara dhe bartsit e tyre. ,dhhe)s-----------------------------------------------( disk'tim morn pjes---------------------------------------------3ndrime---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------"rejtje dhe propozime---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Prf'ndime dhe propozime--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------#arts dhe afate-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------bledhja prf'ndoi n orn --------------------------------------( vitin ------------------------------------------. -bajtsi i procesverbalit Procesverbalin e verifikoi 4ryetari

------------------ ----------------------------------- ----------------------------------- ----------------------------------- ------------------