Anda di halaman 1dari 126

1

TOPIK1 PENGAJARAN SAINS SEKOLAH RENDAH


SINOPSIS
Topik ini membincangkan tentang pengajaran sains di sekolah sekolah
rendah. Ia memberikan penekanan kepada komponen kurikulum sekolah
rendah.
HASIL PEMBELAJARAN
Diakhir topik ini pelajar akan boleh mencapai:
1. Menerangkan matlamat pengajaran sains sekolah rendah.
2.Menyenaraikan komponen-komponen yang ditekankan dalam pengajaran
kurikulum sains sekolah-sekolah rendah.
KERANGKA TOPIK
MENGAPA SAINS PERLU DIAJAR DI SEKOLAH RENDAH?
1
2
Dua matlamat utama pendidikan sains sekolah rendah adalah
i. !ntuk memupuk literasi sainti"ik bagi membolehkan seseorang
membuat keputusan yang munasabah tentang isu isu sains yang
berkaitan dengan kehidupan mereka.
ii. !ntuk menghasilkan pro"esional yang kompeten dalam pelbagai
bidang sainti"ik.
#iterasi sainti"ik adalah kapasiti atau keupayaan untuk menggunakan
pengetahuan sainti"ik$ untuk mengenalpasti soalan-soalan dan
menghasilkan kesimpulan berasaskan bukti bagi tujuan memahami dan
membantu membuat kesimpulan tentang alam semula jadi dan
perubahan-perubahan yang dilakukan keatasnya melalui akti%iti
manusia.#iterasi sainti"ik akan membantu populasi untuk
i. Membina penyelesaian masalah yang berkesan
ii. Mengukuhkan kecintaan kepada alam semula jadi
iii. Mengelakkan menjadi mangsa dogmatism atau kesaksuban
i%. &ebolehan menggunakan teknologi-teknologi baru.
.
Terkandung dalam 'a(asan 2)2) adalah cabaran bagi mencapai
masyarakat yang sainti"ik dan progresi"$ satu masyarakat yang ino%ati"
dan berpandangan jauh. *abaran juga adalah bagi menghasilkan
masyarakat yang bukan sahaja boleh menggunakan teknologi tetapi juga
boleh menyumbang kepada tamadun sainti"ik dan teknologi dimasa
hadapan.&urikulum pendidikan sains sekolah rendah kita dibina selari
dengan %isi ini.
Matlamat kurikulum sains sekolah rendah adalah bagi membina
minat pelajar dan kreati%iti mereka melalui pengalaman seharian dan
penyiasatan yang menggalakkan pemerolehan kemahiran sainti"ik dan
kemahiran ber"ikir disamping memupuk sikap sainti"ik dan nilai-nilai
murni. &urikulum sains sekolah rendah direka bentuk bagi merangsang
2
3
si"at ingin tahu pelajar dan membina minat disamping membolehkan
mereka mempelajari ilmu berkaitan diri mereka serta dunia disekeliling
mereka melalui akti%iti-akti%iti berpusatkan pelajar. Ini akan
menyediakan pengalaman-pengalaman yang berguna bagi
meningkatkan minat dalam sains dan memberi peluang bagi pelajar
memperolehi kemahiran sainti"ik dan kemahiran ber"ikit
+Penekanan dalam kurikulum sains sekolah rendah adalah pembelajaran
melalui pengalaman yang releven kepadakehidupan harian
pelajar,membina kemahiran saintifik dan kemahiran berfikir,
mengaplikasikan prinsip-prinsip saintifik serta memupuk sikap saintifik
dan nilai-nilai murni+ ,-eoh ..*. / 0an *.M. 2))1 ms222
.enerokaan sains bagi kanak-kanak adalah inkuiri sains menerokai
bahan-bahan3 peristi(a$ bertanya soalan-soalan$ penyiasatan$ merekod3
membentangkan hasil kerja mereka$ membuat re"leksi tentang apa yang
telah mereka pelajari dan lakukan serta apakah maknanya . 4emua ini
akan membolehkan mereka mencipta teori-teori baru atau idea-idea
tentang bagaimana dunia ini ber"ungsi. &emahiran-kemahiran ini$ sikap$
dan cara ber"ikir adalah penting dalam banyak bidang pembelajaran
seumur hidup. Di sekolah rendah$ pelajar belajar kemahiran sainti"ik
kerana:
o Kaedah-kaedah ini digunakan oleh pasa saintis semasa
melakukan penyelidikan dan mencari jawapan-jawapan kepada
soalan-soalan tentang alam semula jadi. Melalui penggunaan
kemahiran proses sains, pelajar-pelajar mempelajari sains
dengan cara yang sama dengan cara seseorang saintis
menjalankan kajian.
3
4
o Pembelajaran bermakna berlaku bila pelajar menggunakan
kemahiran proses sains bagi meneroka persekitaran dan
mendapatkan maklumat dari internet , memandu mereka dalam
proses membina pengetahuan mereka sendiri.
o Pengetahuan dan kemahiran ini juga penting bukan saja dalam
pembelajaran subjek sains tetapi juga boleh digunakan merentas
disiplin dan pengalaman-pengalaman semasa menyelesaikan
masalah personal juga bagi menyelesaikan masalah.
o Teori-teori saintifik dan prinsip-prinsip ini boleh diubahsuai atau
digantikan bila didapati tidak konsisten dengan bukti-bukti yang
baru. Tidak seperti Pengetahuan saintifik, kemahiran proses tidak
akan ketinggalan aman.
,'an -oke &um et. al$ 2))1 ms 112
.engajaran kemahiran sainti"ik perlu disepadukan ke dalam kandungan
sains. &emahiran proses 4ains perlu diajar secara eksplisit di peringkat
permulaan dan dikukuhkan melalui latihan lanjut. &emahiran ini
sepatutnya diperkenalkan secara berperingkat-peringkat sesuai dengan
peringkat perkembangan kogniti" pelajar. .ada tahap satu. pelajar
dikehendaki mempelajari asas kemahiran proses sains . .ada peringkat
kedua pula$ kemahiran proses asas akan dilanjutkan untuk
diperkukuhkan dengan memperkenalkan kemahiran proses bersepadu.
4
5erikan "aedah literasi sainti"ik kepada
populasi dunia.
5

5
Tutorial 1
Dengan merujuk kepada artikel 6.emikiran 7ras Tinggi
,89T42+ bincangkan bagaimana kita mengimplemen
HOTS dalam pengajaran sains sekolah rendah.
Tutorial 2
5incangkan bagaimana 6sepuluh mitos tentang sains +
membuka minda anda tentang salah konsep yang
mungkin ada pada anda.
5erikan satu contoh salah konsep yang dapat
menjelaskan
setiap mitos.
:ind the ;-< instructional Model and prepare
a ppt. presentation.
6
Cari mo!l "!#$a%ara# &E a# '!ia(a# 'atu "!r'!m)a*a# "o+!r "oi#t,
4kamp$ &. ,<d.2$ ,2))=2 Teaching primary science constructively
,2
nd
ed.2.Melbourne$ 7ustralia: Thomson #earning.
Hi$*!r or!r t*i#(i#$
6
7
>ussell Tytler$ March 2?$ 2))=
There is a lot o" "ocus currently on the notion o" higher order thinking$
particularly in relation to the Middle -ears concerns$ "ocusing on engaging
students in meaning"ul learning. Terms such as the @Thinking *urriculumA are
used to describe a school "ocus on deeper le%el ideas. 8igher order thinking is
used as a term to describe a number o" related ideas$ all essentially held to be
in contrast to rote learning$ learning o" "acts$ super"icial thinking etc. 4chemes
such 5loomAs taBonomy ha%e been used to order kno(ledge "orms in a
hierarchy$ (ith in"ormation at the bottom ,5loom called it @kno(ledgeA but the
term tends to ha%e a (ider meaning these days2$ then comprehension$ then
higher le%els such as application$ analysis$ synthesis and e%aluation. The @three
tiered intellectA uses similar terms$ (ith higher order thinking being associated
(ith (ords such as interprets$ analyses$ re"lects$ e%aluatesC.
7lso associated (ith higher le%el thinking are dimensions o" creati%ity$ or
di%ergent thinking. <mphasising$ in science tasks$ such things as creati%ity$
imagination$ "leBibility all aim at de%eloping in students a capacity to think
through ideas and apply them to a range o" conteBts$ to think @outside the
sDuareA and to think critically.
8igher le%el thinking is also associated (ith in%estigati%e practices in
science$ and (ith problem sol%ing. 4uch beha%iours and kno(ledge as asking
in%estigable Duestions$ designing in%estigations or measurement procedures$
critically e%aluating e%idence$ thinking o" (ays to test ideas etc. are all part o"
(hat (e (ould hope an engaged and resource"ul student to be doing.
The "irst t(o 4I4 *omponents o" e""ecti%e teaching and learning are
closely related to higher le%el thinking. These are gi%en belo($ (ith links to the
science education literature.
1. Encouraging students to actively engage with ideas and evidence
*omponent 1 is a key characteristic o" e""ecti%e teaching and learning. It is
linked (ith a number o" important ideas that appear in the science education
research literature$ and in curriculum and inno%ation change projects.
The key idea embodied in this !omponent is that real learning is an active
process that involves students being challenged, and challenging each other,
rather than accepting received wisdom and practicing its application. 7
7
8
predominant image projected by this *omponent is thus one o" the acti%e$
searching mind. The underlying logic o" this *omponent is consistent (ith
constructi%ist insights into learning.
This does not in any (ay diminish$ ho(e%er$ the role o" the teacher. I"
anything it makes teachersA roles more compleB and di""icult$ in asking them to
encourage students to eBpress their ideas$ but to maintain a high standard o"
challenge and attention to e%idence based on scienti"ic traditions. The
*omponent combines t(o ideas E that learning in%ol%es acti%ity and
engagement$ and that scienti"ic processes "undamentally in%ol%e argument
"rom e%idence. It is hard$ in a practising science classroom situation$ to
separate these notions.
Related ideas in the science education literature:
4haring intellectual control$ or student centredness E The idea that studentsA
ideas be treated (ith respect is (ell established in research on studentsA
conceptions and research on learning in science. The Monash !ni%ersity
<Btended .D materials$ no( embedded (ithin the 4I4.D program$ emphasised
this control aspect. 9ne cannot eBpect students to be engaged (ith a pre-
packaged program entirely dictated by teachersA understandings$ and this
*omponent asks that teachers take some risks in ackno(ledging that students$
i" they are to learn$ must be gi%en a measure o" control o%er the ideas that are
discussed.
InDuiry based learning E This is a term much in %ogue in the !.4.$ implying that
science teaching and learning must be based on students acti%ely eBploring and
in%estigating and Duestioning. This is di""erent to @disco%ery learningA (hich$ in
its pure "orm$ implied someho( that students could learn science simply by
undertaking appropriate practical in%estigations$ and under-represented the
critical role o" the teacher in structuring and responding to student eBperiences.
7 related phrase o"ten used in primary science education is @hands-on$ minds-
onA science. It is the @minds-onA part that is re"erred to by this *omponent.
4tudent autonomy$ and responsibility "or learning E These ideas emphasise
both the acti%e and intentional nature o" learning and the purpose o" schooling
in promoting autonomous adults. <ngagement is a prior condition "or both. The
Middle -ears concern (ith student engagement (ith ideas and (ith schooling is
also linked to this *omponent. The *omponent should not be thought about$
ho(e%er$ simply in terms o" moti%ation or a (illingness to join in. It "ocuses
clearly on ideas.
8
9
MaBimising student-student interaction E 7 %ideo study o" mathematics and
science teachers ,*lark$ 2))12 "ound that the key determinant o" a rich learning
en%ironment (as the amount o" high Duality student student dialogue. This
could be taken as one o" the critical "eatures o" engagement (ith ideas.
*ommunity o" learners E This idea o" a class or group as a community
dedicated to particular "orms o" learning sits com"ortably (ith *omponent 1$
since @engagement (ith ideas and e%idenceA can be interpreted as a communal
enterprise. 4ocial constructi%ism$ or socio cultural theory$ is also linked (ith this
idea.
7rgumentation E there is gro(ing interest in idea that the ability to "rame and
respond to argument is an important "ocus "or science education. 4cience as it
is practised in the community is characteriFed by argument based on e%idence.
4cience processes and concepts o" e%idence E The teaching o" science
processes has a long history in science education. These are sometimes called
@skillsA$ but in "act there is a good deal o" kno(ledge associated (ith things like
eBperimental design$ measurement principles$ or analysis. <%idence is handled
in science in particular (ays ,eg. principles o" sampling$ or %ariable control$ or
measurement procedures2 and learning ho( this occurs in a more "ormal (ay is
a part o" this "irst *omponent. The teaching and learning "ocus associated (ith
this (ould include being taught ho( to do things like sample biological data$
control %ariables$ set up tables$ deal (ith measurement error etc. These may be
taught eBplicitly$ but teaching "or an understanding o" the (ay e%idence is used
(ould imply that students need to learn to make decisions about design$
measurement and analysis. 9pen ended in%estigations "orm an important end
o" the practical (ork spectrum.
2. Challenging students to develop meaningful understandings
!omponent " raises the #uestions $what does it mean to understand something
in science%, and $what is meaningful&A Geither are straight"or(ard Duestions. The
teachers (ho (ere originally inter%ie(ed to de%elop the *omponents talked o"
deeper le%el understandings$ or understandings that (ould be re%isited in
di""erent situations to enrich and challenge.
Related ideas in the science education literature'
9
10
4tudent conceptions E The research into student conceptions sho(s clearly
that students come to any science topic (ith prior ideas that (ill o"ten contradict
the science %ersion o" understanding$ that can inter"ere (ith learning. #earning$
and gaining understanding should be %ie(ed o"ten as a shi"t in perspecti%e
rather than something implanted o%er nothing. The conceptual change
literature$ (hich emphasises probes o" understanding$ and challenge acti%ities$
is thus rele%ant to this *omponent. #esson and topic structure becomes
important "or the de%elopment o" understanding.
Metacognition E The (ork o" the .<<# project has important links to this
*omponent$ "ocusing on student learning strategies$ and control o%er learning.
I" students are to establish deeper le%el understandings they need to be helped
to de%elop good learning habits$ and to monitor the adeDuacy o" their o(n
understandings. These ideas underlie the @thinking curriculumA "ocus o" some o"
the Middle -ears projects.
8igher order thinking E Many (riters ha%e made the distinction bet(een
shallo( and deep$ or lo( and higher order thinking. 5loomAs taBonomy identi"ied
higher order thinking as associated (ith the application and e%aluation o" ideas.
Ideas such as the @three story intellectA attempt a similar hierarchy.
Deeper or (iderH E 7 commitment to looking belo( the sur"ace is one (ay o"
describing this *omponent. 7nother aspect o" meaning"ul understandings is the
insight that ideas are tools to be applied rather than concepts to be arri%ed at.
The ability to use an idea in interpreting the (orld is a critical part o"
understanding.
Di%ergent thinking E .art o" (hat a @meaning"ul understandingA should be
in%ol%es the ability to use it to sol%e uneBpected problems$ or to generate a
%ariety o" related ideas. The ability to think di%ergently or laterally is part o" (hat
a @meaning"ul understandingA is.
.edagogical *ontent &no(ledge ,.*&2 E In order to support students in
de%eloping understandings$ it is essential "or teachers to be kno(ledgeable
themsel%es ,content kno(ledge2$ not so they can @tellA$ but so they can listen
and challenge. The other "orm o" kno(ledge needed is that o" ho( students
learn particular concepts the di""iculties they eBperience and the di""erent
(ays they may interpret the science idea. 'e call this .*&.
Im"ro-i#$ Mil! .!ar' Mat*!mati/' a# S/i!#/!0 Com"o#!#t' r!l!-a#t
to
Hi$*!r Or!r t*i#(i#$
10
11
>ecently ,in early 2))=2 (e ha%e been engaged in de%eloping a set o"
*omponents o" e""ecti%e teaching and learning in mathematics and science$
and eBamples to support t(o components dealing (ith higher order thinking are
gi%en belo(.
3. Students are challenged to extend their understandings
4tudents engage (ith conceptually challenging content such that they de%elop
higher order understandings o" key ideas and processes.
(.) *ubject matter is conceptually comple+ and intriguing, but accessible
(." Tasks challenge students to e+plore, #uestion and reflect on key
ideas
(.( The teacher clearly signals high e+pectations for each student
This !omponent is demonstrated when'
I 4tudents are challenged to re"lect on their response to tasks
I 9pen Duestions are asked that call "or interpreti%e responses
I The teacher poses Duestions and hypothetical situations to mo%e
students beyond super"icial approaches
I 4tudents are asked to represent their understandings in a %ariety
o" (ays
I Including "reDuent open ended problems and eBplorations
I The teacher pro%ides eBperiences and poses Duestions that challenge
studentsA understandings$ and encourages them to apply ideas to
un"amiliar situations
11
12
I 4timulus materials are pro%ided that challenge studentsA ideas and
encourage discussion and ongoing eBploration
I 8istorical case studies are used to eBplore ho( major science ideas
de%eloped
I 8igher order tasks in%ol%ing the generation$ application$ analysis and
synthesis o" ideas$ are (ell represented$ "or eBample$ by the teacher
using 5loomAs taBonomy in planning.
I 4tudents are pro%ided (ith Duestions or challenges as the impetus "or
learning and encouraging and supporting students to construct their o(n
responses to such Duestions
I 9pen-ended problems or tasks are set that reDuire di%ergent responses
and pro%ide the opportunity "or solutions o" di""ering kinds to be
de%eloped.
I 4tudents are encouraged to eBamine critically and e%en challenge
in"ormation pro%ided by the teacher$ a teBtbook$ a ne(spaper$ etc.
I The teacher sets learning challenges that reDuire students to analyse$
e%aluate and create
I The teacher uses higher order thinking tools (hen planning acti%ities to
allo( "or multiple entry points and to de%elop higher order thinking skills
such as synthesis$ e%aluation etc.
The !omponent is ,-T demonstrated when'
I In%estigations or projects run (ithout signi"icant class discussion o" the
underlying science.
I *lass acti%ities (hich are "un$ (ith surprising outcomes$ but (ithout
"ollo( up o" ideas in subseDuent lessons$ or "raming o" the ideas behind
the acti%ities.
I 4cience concepts are treated as @things to be learntA$ emphasising
"ormal de"initions.
I There is a presumption that it is the teacherAs role to control (hat is to
be learnt$ and ho( it is to be learnt.
12
13
I *lassroom (ork is constrained or recipe like$ (ithout room "or
discussion or debate o" purpose or methods
I #esson plans contain too much material to allo( sustained discussions
in response to student Duestions
I 7cti%ities "ocus on ha%ing "un (ithout a real "ocus on conceptual
understandings
. Students are encouraged to see themselves as mathematical and
scientific thin!ers
..) *tudents are e+plicitly supported to engage with the processes of
open-ended investigation and problem solving
This !omponent is demonstrated when'
I The teacher plans to strategically build opportunities "or students to
de%elop hypotheses in practical (ork$ and to eBtend and Duestion
interpretations
I The teacher encourages students to raise Duestions in class$ arising out
o" obser%ations$ or eBperience.
I 4tudents are encouraged to make decisions in practical in%estigations
concerning hypotheses to be eBplored$ eBperimental design$
measurement and recording techniDues$ analysis and interpretation.
This component is ,-T demonstrated when'
I 4tudents are gi%en a choice o" in%estigations to carry out$ but (ithout
training in appropriate eBperimental techniDues and (ith no group
commitment to the ideas being tested.
I 7 class eBperiment "ocuses on control o" %ariables ,"air testing2 (ithout
a clear conceptual proposition. :or instance$ the permeability o" sand$
loam and clay soil is tested$ (ith attention paid to controlling "or (ater$
amount o" soil$ techniDue$ but (ithout discussing the purpose or the
reasons (hy they might di""er.
13
14
I .ractical (ork is recipe-like$ (ithout room "or discussion and debate o"
purpose$ methods$ analysis.
.." *tudents engage in mathematical/scientific reasoning and
argumentation
This sub-component is demonstrated when'
I 4timulus materials are pro%ided that challenge studentsA ideas and
encouraging discussion$ speculation$ and ongoing eBploration
I Time is allo(ed "or discussions to arise naturally and be "ollo(ed in
class$ and encouraging in%estigations to resol%e Duestions
I The teacher shares intellectual control (ith students
I The learning program includes "reDuent open ended in%estigations or
short-term open eBplorationsJ
I The teacher encourages discussion o" e%idence$ including
discon"irming e%idence such as anomalies in eBperimental (ork$ in teBt
book eBplanations$ in obser%ations$ or in public reports o" scienceJ
I The teacher pro%ides students (ith Duestions or challenges as the
impetus "or learning and encourages and supports students to construct
their o(n responses to such Duestions
I 4tudents are encouraged to challenge or support or ampli"y othersA
contributions.
The sub-component is ,-T demonstrated when'
K There is a strong "ocus on ensuring content co%erage$ as distinct "rom
understanding
K #esson plans are strictly "ollo(ed$ (ith too much material to be
co%ered to allo( di%ergent discussions in response to student Duestions
or comments.
14
15
K 4tudents (ork mainly indi%idually$ (ith not much (hole-class or small-
group discussion.
K *lass discussion is dominated by the teacherAs %oice.
K Teacher Duestions are mainly closed$ (ith a particular response in
mind.
K There is a strong "ocus on ensuring content co%erage$ as distinct "rom
understanding.
K Intellectual control is "irmly maintained by the teacher.
0+amples to illustrate the !omponent'
K The history o" science ideas is strongly represented.
<g. 7 science topic on disease "ocuses on the history o" our
understanding o" the bacterial nature o" in"ection$ to emphasise the
po(er o" science insights$ and the (ay e%idence is used to test and
%eri"y theories in science.
K 7ttention is paid to the processes o" hypothesis generation and
eBperimental design <g. -%onne ran an animal beha%iour unit "or her
-ear 1 class. They discussed$ using obser%ations o" a classroom pet rat$
the di""erence bet(een obser%ation and in"erence. They learnt the
techniDue o" time sampling o" animal position and beha%iour using birds
in a cage$ and one$ then t(o rats in an enclosure. :ollo(ing discussions
about the sur%i%al implications o" beha%iour$ they then eBamined crickets
and came up (ith a class list o" Duestions about cricket beha%iour$ or
structure and "unction. .airs o" students designed$ carried out and
reported on a chosen Duestion$ using a template that reDuired
presentation o" data in t(o "ormats$ and an e%aluation o" the generality o"
the "indings. The "ocus in the discussion continually re"erred back to the
adapti%e purpose o" particular beha%iours. <g. -ear 1) students studying
genetics in%estigate recent claims there has been cross-breeding o"
genetically modi"ied soy into local crops. They look at the suggested
mechanism "or cross-pollination$ and study genetic techniDues$ to come
up (ith suggestions about (hat controls should be in place.
K .lanning is "leBible enough so that student ideas and Duestions can be
genuinely "ollo(ed up$ perhaps by "urther in%estigation. <g. LulieAs -ear
15
16
= class raised the Duestion about ho( long a ballpoint pen (ould last.
They discussed ho( you (ould "ind out$ then arranged a comparati%e
in%estigation (ith di""erent brands$ measuring the length o" line (ith
appropriate controls. <g. During a genetics unit$ the Duestion o"
genetically modi"ied "ood captures student interest and leads to a debate
in"ormed by independent research using the (eb.
K 7nomalous results "rom eBperiments are discussed openly in the class.
<g. *raigAs -ear ? class "ound an eBperiment culturing bacteria ga%e
anomalous results. 5e"ore handing the cultures back to groups he
displayed them$ then led a discussion in (hich they discussed the
surprise results to come up (ith some possible reasons and an
e%aluation o" the adeDuacy o" the controls they had put in place. <g. 7
class uses de 5onoAs thinking hats techniDue to "ully eBplore the
greenhouse e""ect. <g. 7 unit is planned using the @interacti%e approachA$
(hereby studentsA Duestions are discussed and re"ined to "orm the basis
o" in%estigations "orming the core o" the unit.
K *urrent issues are discussed in class$ (hich encourage students to
raise Duestions about e%idence$ or the ideas underlying such issues. <g.
Methods o" responding to a contemporary outbreak o" "oot and mouth
are discussed and debated$ using ne(spaper analyses. <g. The
nutritional %alue o" childrenAs lunches is discussed$ using e%idence "rom a
resource book on dietary principles. <g. In a unit on road sa"ety$
e%idence related to the (earing o" seat belts$ or o" bicycle helmets$ is
debated in the conteBt o" public policy.
I 9pen-ended tasks are set that encourage di%ergent$ creati%e thinking
<g. 4tudents are asked to use their science understandings to design a
system$ or technological de%ice$ such as an automated plant nursery$ or
method o" analysing the mo%ement o" a netball player. <g. 4tudents are
challenged using @(hat (ould happen i"..A Duestions ,I" gra%ity on earth
(as stronger$ i" (e could clone dinosaursC2$ or take place in
@hypotheticalsA.
16
17
Tutorial 2
TEN M.THS O1 SCIENCE0 REE2AMINING 3HAT 3E THINK 3E KNO3,,,
3, M/Coma' 1445
This article addresses and attempts to re"ute se%eral o" the most (idespread
and enduring misconceptions held by students regarding the enterprise o"
science. The ten myths discussed include the common notions that theories
become la(s$ that hypotheses are best characteriFed as educated guesses$
and that there is a commonly-applied scienti"ic method. In addition$ the article
includes discussion o" other incorrect ideas such as the %ie( that e%idence
leads to sure kno(ledge$ that science and its methods pro%ide absolute proo"$
and that science is not a creati%e endea%or. :inally$ the myths that scientists are
objecti%e$ that eBperiments are the sole route to scienti"ic kno(ledge and that
scienti"ic conclusions are continually re%ie(ed conclude this presentation. The
paper ends (ith a plea that instruction in and opportunities to eBperience the
nature o" science are %ital in preser%ice and inser%ice teacher education
programs to help unseat the myths o" science. Myths are typically de"ined as
traditional %ie(s$ "ables$ legends or stories. 7s such$ myths can be entertaining
and e%en educational since they help people make sense o" the (orld. In "act$
the eBplanatory role o" myths most likely accounts "or their de%elopment$ spread
and persistence. 8o(e%er$ (hen "act and "iction blur$ myths lose their
entertainment %alue and ser%e only to block "ull understanding. 4uch is the case
(ith the myths o" science. 4cholar Loseph *ampbell ,1MN?2 has proposed that
the similarity among many "olk myths (orld(ide is due to a subconscious link
bet(een all peoples$ but no such link can eBplain the myths o" science.
Misconceptions about science are most likely due to the lack o" philosophy o"
science content in teacher education programs$ the "ailure o" such programs to
pro%ide and reDuire authentic science eBperiences "or preser%ice teachers and
the generally shallo( treatment o" the nature o" science in the precollege
teBtbooks to (hich teachers might turn "or guidance. 7s 4te%en Lay 0ould
points out in The *ase o" the *reeping :oB Terrier *lone ,1M??2$ science
teBtbook (riters are among the most egregious pur%eyors o" myth and
inaccuracy. The "oB terrier mentioned in the title re"ers to the classic comparison
used to eBpress the siFe o" the da(n horse$ the tiny precursor to the modem
horse. This comparison is un"ortunate "or t(o reasons. Got only (as this horse
ancestor much bigger than a "oB terrier$ but the "oB terrier breed o" dog is
17
18
%irtually unkno(n to 7merican students. The major criticism le%eled by 0ould is
that once this comparison took hold$ no one bothered to check its %alidity or
utility. Through time$ one author a"ter another simply repeated the inept
comparison and continued a tradition that has made many science teBts %irtual
clones o" each other on this and countless other points.
In an attempt to pro%ide a more realistic %ie( o" science and point out
issues on (hich science teachers should "ocus$ this article presents and
discusses 1) (idely-held$ yet incorrect ideas about the nature o" science. There
is no implication that all students$ or most teachers "or that matter$ hold all o"
these %ie(s to be true$ nor is the list meant to be the de"initi%e catolog. *ole
,1M?N2 and >othman ,1MM22 ha%e suggested additional misconceptions (orthy
o" consideration. 8o(e%er$ years o" science teaching and the re%ie( o"
countless teBts has substantiated the %alidity o" the in%entory presented here.
"yth 1: #ypotheses $ecome theories which $ecome laws
This myth deals (ith the general belie" that (ith increased e%idence there is a
de%elopmental seDuence through (hich scienti"ic ideas pass on their (ay to
"inal acceptance. Many belie%e that scienti"ic ideas pass through the hypothesis
and theory stages and "inally mature as la(s. 7 "ormer !.4. president sho(ed
his misunderstanding o" science by saying that he (as not troubled by the idea
o" e%olution because it (as Ojust a theory.O The presidentPs misstatement is the
essence o" this myth that an idea is not (orthy o" consideration until Ola(nessO
has been besto(ed upon it. The problem created by the "alse hierarchical
nature inherent in this myth is that theories and la(s are %ery di""erent kinds o"
kno(ledge. 9" course there is a relationship bet(een la(s and theories$ but
one simply does not become the other--no matter ho( much empirical e%idence
is amassed. #a(s are generaliFations$ principles or patterns in nature and
theories are the eBplanations o" those generaliFations ,>hodes / 4chaible$
1M?M 8omer / >ubba$ 1MQM *ampbell$ 1M;12. :or instance$ Ge(ton
described the relationship o" mass and distance to gra%itational attraction
bet(een objects (ith such precision that (e can use the la( o" gra%ity to plan
space"lights. During the 7pollo ? mission$ astronaut 5ill 7nders responded to
the Duestion o" (ho (as "lying the spacecra"t by saying$ OI think that Issac
Ge(ton is doing most o" the dri%ing "ight no(.O ,*haikin$ 1MM=$ p. 12Q2. 8is
response (as understood by all to mean that the capsule (as simply "ollo(ing
the basic la(s o" physics described by Isaac Ge(ton years centuries earlier.
The more thorny$ and many (ould say more interesting$ issue (ith respect to
gra%ity is the eBplanation "or (hy the la( operates as it does. 7t this point$ there
is no (ell. accepted theory o" gra%ity. 4ome physicists suggest that gra%ity
(a%es are the correct eBplanation "or the la( o" gra%ity$ but (ith clear
con"irmation and consensus lacking$ most "eel that the theory o" gra%ity still
18
19
eludes science. Interestingly$ Ge(ton addressed the distinction bet(een la(
and theory (ith respect to gra%ity. 7lthough he had disco%ered the la( o"
gra%ity$ he re"rained "rom speculating publically about its cause. In .rincipial$
Ge(ton statesO . . . I ha%e not been able to disco%er the cause o" those
properties o" gra%ity "rom phenomena$ and I "rame no hypothesis . . .O O . . . it is
enough that gra%ity does really eBist$ and act according to the la(s (hich (e
ha%e eBplained . . .O ,Ge(ton$ 1Q2)31M=N$ p. ;=Q2.
"yth 2: % hypothesis is an educated guess
The de"inition o" the term hypothesis has taken on an almost mantra- like li"e o"
its o(n in science classes. I" a hypothesis is al(ays an educated guess as
students typically assert$ the Duestion remains$ Oan educated guess about
(hatHO The best ans(er "or this Duestion must be$ that (ithout a clear %ie( o"
the conteBt in (hich the term is used$ it is impossible to tell. The term
hypothesis has at least three de"initions$ and "or that reason$ should be
abandoned$ or at
least used (ith caution. :or instance$ (hen Ge(ton said that he "ramed no
hypothesis as to the cause o" gra%ity he (as saying that he had no speculation
about an eBplanation o" (hy the la( o" gra%ity operates as it does. In this case$
Ge(ton used the term hypothesis to represent an immature theory. 7s a
solution to the hypothesis problem$ 4onleitner ,1M?M2 suggested that tentati%e
or trial la(s be called generaliFing hypotheses (ith pro%isional theories re"erred
to as eBplanatory hypotheses. 7nother approach (ould be to abandon the
(ord hypothesis altogether in "a%or o" terms such as speculati%e la( or
speculati%e theory. 'ith e%idence$ generaliFing hypotheses may become la(s
and speculati%e theories become theories$ but under no circumstances do
theories become la(s. :inally$ (hen students are asked to propose a
hypothesis during a laboratory eBperience$ the term no( means a prediction. 7s
"or those hypotheses that are really "orecasts$ perhaps they should simply be
called (hat they are$ predictions.
"yth 3: % general and universal scientific method exists
The notion that a common series o" steps is "ollo(ed by all research scientists
must be among the most per%asi%e myths o" science gi%en the appearance o"
such a list in the introductory chapters o" many precollege science teBts. This
myth has been part o" the "olklore o" school science e%er since its proposal by
statistician &arl .earson ,1M1Q2. The steps listed "or the scienti"ic method %ary
"rom teBt to teBt but usually include$ a2 de"ine the problem$ b2 gather
background in"ormation$ c2 "orm a hypothesis$ d2 make obser%ations$ e2 test the
19
20
hypothesis$ and "2 dra( conclusions. 4ome teBts conclude their list o" the steps
o" the scienti"ic method by listing communication o" results as the "inal
ingredient.
9ne o" the reasons "or the (idespread belie" in a general scienti"ic
method may be the (ay in (hich results are presented "or publication in
research journals. The standardiFed style makes it appear that scientists "ollo(
a standard research plan. Meda(ar ,1MM)2 reacted to the common style
eBhibited by research papers by calling the scienti"ic paper a "raud since the
"inal journal report rarely outlines the actual (ay in (hich the problem (as
in%estigated. .hilosophers o" science (ho ha%e studied scientists at (ork ha%e
sho(n that no research method is applied uni%ersally ,*arey$ 1MM= 0ibbs /
#a(son$ 1MM2 *halmers$ 1MM) 0jertsen$ 1M?M2. The notion o" a single
scienti"ic method is so per%asi%e it seems certain that many students must be
disappointed (hen they disco%er that scientists do not ha%e a "ramed copy o"
the steps o" the scienti"ic method posted high abo%e each laboratory
(orkbench. *lose inspection (ill re%eal that scientists approach and sol%e
problems (ith imagination$ creati%ity$ prior kno(ledge and perse%erance.
These$ o" course$ are the same methods used by all problem-sol%ers. The
lesson to be learned is that science is no di""erent "rom other human endea%ors
(hen puFFles are in%estigated. :ortunately$ this is one myth that may e%entually
be displaced since many ne(er teBts are abandoning or augmenting the list in
"a%or o" discussions o" methods o" science.
"yth &: Evidence accumulated carefully will result in sure !nowledge
7ll in%estigators$ including scientists$ collect and interpret empirical e%idence
through the process called induction. This is a techniDue by (hich indi%idual
pieces o" e%idence are collected and eBamined until a la( is disco%ered or a
theory is in%ented. !se"ul as this techniDue is$ e%en a preponderance o"
e%idence does not guarantee the production o" %alid kno(ledge because o"
(hat is called the problem o" induction. Induction (as "irst "ormaliFed by
:rances 5acon in the 1Qth century. In his book$ Go%um 9rganum ,1N2)3 1M;22$
5acon ad%ised that "acts be assimilated (ithout bias to reach a conclusion. The
method o" induction he suggested is the principal (ay in (hich humans
traditionally ha%e produced generaliFations that permit predictions. 'hat then is
the problem (ith inductionH
It is both impossible to make all obser%ations pertaining to a gi%en
situation and illogical to secure all rele%ant "acts "or all time$ past$ present and
"uture. 8o(e%er$ only by making all rele%ant obser%ations throughout all time$
could one say that a "inal %alid conclusion had been made. This is the problem
o" induction. 9n a personal le%el$ this problem is o" little conseDuence$ but in
science the problem is signi"icant. 4cientists "ormulate la(s and theories that
20
21
are supposed to hold true in all places and "or all time but the problem o"
induction makes such a guarantee impossible. The proposal o" a ne( la(
begins through induction as "acts are heaped upon other rele%ant "acts.
Deduction is use"ul in checking the %alidity o" a la(. :or eBample$ i" (e
postulate that all s(ans are (hite$ (e can e%aluate the la( by predicting that
the neBt s(an "ound (ill also be (hite. I" it is$ the la( is supported$ but not
pro%ed as (ill be seen in the discussion o" another science myth. #ocating
e%en a single black s(an (ill cause the la( to be called into Duestion. The
nature o" induction itsel" is another interesting aspect associated (ith this myth.
I" (e set aside the problem o" induction momentarily$ there is still the issue o"
ho( scientists make the "inal leap "rom the mass o" e%idence to the conclusion.
In an idealiFed %ie( o" induction$ the accumulated e%idence (ill simply result in
the production o" a ne( la( or theory in a procedural or mechanical "ashion. In
reality$ there is no such method. The issue is "ar more compleB and
interesting --than that. The "inal creati%e leap "rom e%idence to scienti"ic
kno(ledge is the "ocus o" another myth o" science.
"yth : Science and its methods provide a$solute proof
The general success o" the scienti"ic endea%or suggests that its products must
be %alid. 8o(e%er$ a hallmark o" scienti"ic kno(ledge is that it is subject to
re%ision (hen ne( in"ormation is presented. Tentati%eness is one o" the points
that di""erentiates science "rom other "orms o" kno(ledge. 7ccumulated
e%idence can pro%ide support$ %alidation and substantiation "or a la( or theory$
but (ill ne%er pro%e those la(s and theories to be true. This idea has been
addressed by 8omer and >ubba ,1MQ?2 and #opnshinsky ,1MM12. The problem
o" induction argues against proo" in science$ but there is another element o" this
myth (orth eBploring. In actuality$ the only truly conclusi%e kno(ledge produced
by science results (hen a notion is "alsi"ied. 'hat this means is that no matter
(hat scienti"ic idea is considered$ once e%idence begins to accumulate$ at least
(e kno( that the notion is untrue. *onsider the eBample o" the (hite s(ans
discussed earlier. 9ne could search the (orld and see only (hite s(ans$ and
arri%e at the generaliFation that Oall s(ans are (hite. O 8o(e%er$ the disco%ery
o" one black s(an has the potential to o%erturn$ or at least result in
modi"ications o"$
this proposed la( o" nature. 8o(e%er$ (hether scientists routinely try to "alsi"y
their notions and ho( much contrary e%idence it takes "or a scientistPs mind to
change are issues (orth eBploring.
21
22
"yth ': Science is procedural more than creative
'e accept that no single guaranteed method o" science can account "or the
success o" science$ but realiFe that induction$ the collection and interpretation o"
indi%idual "acts pro%iding the ra( materials "or la(s and theories$ is at the
"oundation o" most scienti"ic endea%ors. This a(areness brings (ith it a
paradoB. I" induction itsel" is not a guaranteed method "or arri%ing at
conclusions$ ho( do scientists de%elop use"ul la(s and theoriesH Induction
makes use o" indi%idual "acts that are collected$ analyFed and eBamined. 4ome
obser%ers may percei%e a pattern in these data and propose a la( in response$
but there is no logical or procedural method by (hich the pattern is suggested.
'ith a theory$ the issue is much the same. 9nly the creati%ity o" the indi%idual
scientist permits the disco%ery o" la(s and the in%ention o" theories. I" there truly
(as a single scienti"ic method$ t(o indi%iduals (ith the same eBpertise could
re%ie( the same "acts and reach identical conclusions. There is no guarantee o"
this because the range and nature o" creati%ity is a personal attribute.
!n"ortunately$ many common science teaching orientations and methods ser%e
to (ork against the creati%e element in science. The majority o" laboratory
eBercises$ "or instance$ are %eri"ication acti%ities. The teacher discusses (hat
(ill happen in the laboratory$ the manual pro%ides step-bystep directions$ and
the student is eBpected to arri%e at a particular ans(er. Got only is this
approach the antithesis o" the (ay in (hich science actually operates$ but such
a portrayal must seem dry$ clinical and uninteresting to many students. In her
book$ TheyPre Got Dumb$ TheyPre Di""erent ,1MM)2 4hiela Tobias argues that
many capable and cle%er students reject science as a career because they are
not gi%en an opportunity to see it as an eBciting and creati%e pursuit. The moral
in TobiasP thesis is that science itsel" may be impo%erished (hen students (ho
"eel a need "or a creati%e outlet eliminate it as a potential career because o" the
(ay it is taught.
"yth (: Science and its methods can answer all )uestions.
.hilosophers o" science ha%e "ound it use"ul to re"er to the (ork o" &arl .opper
,1MN?2 and his principle o" "alsi"iability to pro%ide an operational de"inition o"
science. .opper belie%ed that only those ideas that are potentially "alsi"iable are
scienti"ic ideas. :or instance$ the la( o" gra%ity states that more massi%e
objects eBert a stronger gra%itational attraction than do objects (ith less mass
(hen distance is held constant. This is a scienti"ic la( because it could be
"alsi"ied i" ne(ly-disco%ered objects operate di""erently (ith respect to
gra%itational attraction. In contrast$ the core idea among creationists is that
species (ere place on earth "ully-"ormed by some supernatural entity.
9b%iously$ there is no scienti"ic method by (hich such a belie" could be sho(n
to be "alse. 4ince this special creation %ie( is impossible to "alsi"y$ it is not
22
23
science at all and the term creation science is an oBymoron. *reation science is
a religious belie" and as such$ does not reDuire that it be "alsi"iable. 8undreds o"
years ago thought"ul theologians and scientists car%ed out their spheres o"
in"luence and ha%e since coeBisted (ith little acrimony. Today$ only those (ho
"ail to understand the distinction bet(een science and religion con"use the rules$
roles$ and limitations o" these t(o important (orld %ie(s. It should no( be clear
that some Duestions simply must not be asked o" scientists. During a recent
creation science trial "or instance$ Gobel laureates (ere asked to sign a
statement about the nature o" science to pro%ide some guidance to the court.
These "amous scientists responded resoundingly to support such a statement
a"ter all they (ere eBperts in the realm o" science ,&layman$ 4locombe$
#ehman$ / &au"man$ 1M?N2. #ater$ those interested in citing eBpert opinion in
the abortion debate asked scientists to issue a statement regarding their
"eelings on this issue. 'isely$ "e( participated. 4cience cannot ans(er the
moral and ethical Duestions engendered by the matter o" abortion. 9" course$
scientists as indi%iduals ha%e personal opinions about many issues$ but as a
group$ they must remain silent i" those issues are outside the realm o" scienti"ic
inDuiry. 4cience simply cannot address moral$ ethical$ aesthetic$ social and
metaphysical Duestions.
"yth *. Scientists are particularly o$+ective
4cientists are no di""erent in their le%el o" objecti%ity than are other
pro"essionals. They are care"ul in the analysis o" e%idence and in the
procedures applied to arri%e at conclusions. 'ith this admission$ it may seem
that this myth is %alid$ but contributions "rom both the philosophy o" science and
psychology re%eal that there are at least three major reasons that make
complete objecti%ity impossible.
Many philosophers o" science support .opperPs ,1MN12 %ie( that science can
ad%ance only through a string o" (hat he called conjectures and re"utations. In
other (ords$ scientists should propose la(s and theories as conjectures and
then acti%ely (ork to dispro%e or re"ute those ideas. .opper suggests that the
absence o" contrary e%idence$ demonstrated through an acti%e program o"
re"utation$ (ill pro%ide the best support a%ailable. It may seem like a strange
(ay o" thinking about %eri"ication$ but the absence o" disproo" is considered
support. There is one major problem (ith the idea o" conjecture and re"utation.
.opper seems to ha%e proposed it as a recommendation "or scientists$ not as a
description o" (hat scientists do. :rom a philosophical perspecti%e the idea is
sound$ but there are no indications that scientists acti%ely practice programs to
search "or discon"irming e%idence. 7nother aspect o" the inability o" scientists
to be objecti%e is "ound in theory-laden obser%ation$ a psychological notion
,8odson$ 1M?N2. 4cientists$ like all obser%ers$ hold a myriad o" preconceptions
23
24
and biases about the (ay the (orld operates. These notions$ held in the
subconscious$ a""ect e%eryonePs ability to make obser%ations. It is impossible to
collect and interpret "acts (ithout any bias. There ha%e been countless cases in
the history o" science in (hich scientists ha%e "ailed to include particular
obser%ations in their "inal analyses o" phenomena. This occurs$ not because o"
"raud or deceit$ but because o" the prior kno(ledge possessed by the indi%idual.
*ertain "acts either (ere not seen at all or (ere deemed unimportant based on
the scientistsPs prior kno(ledge. In earlier discussions o" induction$ (e
postulated that t(o indi%iduals re%ie(ing the same data (ould not be eBpected
to reach the same conclusions. Got only does indi%idual creati%ity play a role$
but the issue o" personal theory-laden obser%ation "urther complicates the
situation. This lesson has clear implications "or science teaching. Teachers
typically pro%ide learning eBperiences "or students (ithout considering their
prior kno(ledge. In the laboratory$ "or instance$ students are asked to per"orm
acti%ities$ make obser%ations and then "orm conclusions. There is an
eBpectation that the conclusions "ormed (ill be both sel"-e%ident and uni"orm. In
other (ords$ teachers anticipate that the data (ill lead all pupils to the same
conclusion.
This could only happen i" each student had the same eBact prior
conceptions and made and e%aluate obser%ations using identical schemes. This
does not happen in science nor does it occur in the science classroom. >elated
to the issue o" theory-based obser%ations is the allegiance to the paradigm.
Thomas &uhn ,1MQ)2$ in his ground-breaking analysis o" the history o" science$
sho(s that scientists (ork (ithin a research tradition called a paradigm. This
research tradition$ shared by those (orking in a gi%en discipline$ pro%ides clues
to the Duestions (orth in%estigating$ dictates (hat e%idence is admissible and
prescribes the tests and techniDues that are reasonable.
7lthough the paradigm pro%ides direction to the research it may also
sti"le or limit in%estigation. 7nything that con"ines the research endea%or
necessarily limits objecti%ity. 'hile there is no conscious desire on the part o"
scientists to limit discussion$ it is likely that some ne( ideas in science are
rejected because o" the paradigm issue. 'hen research reports are submitted
"or publication they are re%ie(ed by other members o" the discipline. Ideas "rom
outside the paradigm are liable to be eliminated "rom consideration as crackpot
or poor science and thus do not appear in print. <Bamples o" scienti"ic ideas
that (ere originally rejected because they "ell outside the accepted paradigm
include the sun-centered solar system$ (arm-bloodedness in dinosaurs$ the
germ-theory o" disease$ and continental dri"t.
24
25
'hen "irst proposed early in this century by 7l"red 'egener$ the idea
o" mo%ing continents$ "or eBample$ (as %igorously rejected. 4cientists (ere not
ready to embrace a notion so contrary to the traditional teachings o" their
discipline. *ontinental dri"t (as "inally accepted in the 1MN)s (ith the proposal
o" a mechanism or theory to eBplain ho( continental plates mo%e ,8allam$ 1MQ;
and Menard$ 1M?N2. This "undamental change in the earth sciences$ called a
re%olution by &uhn$ might ha%e occurred decades earlier had it not been "or the
strength o" the paradigm. It (ould be un(ise to conclude a discussion o"
scienti"ic paradigms on a negati%e note. 7lthough the eBamples pro%ided do
sho( the contrary aspects associated (ith paradigm-"iBity$ &uhn (ould argue
that the blinders created by allegiance to the paradigm help keep scientists on
track. 8is re%ie( o" the history o" science demonstrates that paradigms are
responsible "or "ar more successes in science than delays.
"yth ,: Experiments are the principle route to scientific !nowledge
Throughout their school science careers$ students are encouraged to associate
science (ith eBperimentation. Rirtually all hands-on eBperiences that students
ha%e in science class is called eBperiments e%en i" it (ould be more accurate to
re"er to these eBercises as technical procedures$ eBplorations or acti%ities. True
eBperiments in%ol%e care"ully orchestrated procedures along (ith control and
test groups usually (ith the goal o" establishing a cause and e""ect relationship.
9" course$ true eBperimentation is a use"ul tool in science$ but is not the sole
route to kno(ledge. Many note-(orthy scientists ha%e used non-eBperimental
techniDues to ad%ance kno(ledge. In "act$ in a number o" science disciplines$
true eBperimentation is not possible because o" the inability to control %ariables.
Many "undamental disco%eries in astronomy are based on eBtensi%e
obser%ations rather than eBperiments. *opernicus and &epler changed our %ie(
o" the solar system using obser%ational e%idence deri%ed "rom lengthy and
detailed obser%ations "reDuently contributed by other scientists$ but neither
per"ormed eBperiments. *harles Dar(in punctuated his career (ith an
in%estigatory regime more similar to Dualitati%e techniDues used in the social
sciences than the eBperimental techniDues commonly associated (ith the
natural sciences.
:or his most re%olutionary disco%eries$ Dar(in recorded his eBtensi%e
obser%ations in notebooks annotated by speculations and thoughts about those
obser%ations. 7lthough Dar(in supported the inducti%e method proposed by
5acon$ he (as a(are that obser%ation (ithout speculation or prior
understanding (as both ine""ecti%e and impossible. The techniDues ad%anced
by Dar(in ha%e been (idely used by scientists 0oodall and Gossey in their
primate studies. 4cienti"ic kno(ledge is gained in a %ariety o" (ays including
obser%ation$ analysis$ speculation$ library in%estigation and eBperimentation.
25
26
"yth 1-: %ll wor! in science is reviewed to !eep the process honest.
:reDuently$ the "inal step in the traditional scienti"ic method is that researchers
communicate their results so that others may learn "rom and e%aluate their
research. 'hen completing laboratory reports$ students are "reDuently told to
present their methods section so clearly that others could repeat the acti%ity.
The conclusion that students (ill likely dra( "rom this reDuest is that
pro"essional scientists are also constantly re%ie(ing each otherPs eBperiments
to check up on each other. !n"ortunately$ (hile such a check and balance
system (ould be use"ul$ the number o" "indings "rom one scientist checked by
others is %anishingly small. In reality$ most scientists are simply too busy and
research "unds too limited "or this type o" re%ie(. The result o" the lack o"
o%ersight has recently put science itsel" under suspicion. 'ith the pressures o"
academic tenure$ personal competition and "unding$ it is not surprising that
instances o" outright scienti"ic "raud do occur. 8o(e%er$ e%en (ithout "raud$ the
enormous amount o" original scienti"ic research published$ and the pressure to
produce ne( in"ormation rather than reproduce othersP (ork dramatically
increases the chance that errors (ill go unnoticed. 7n interesting corollary to
this myth is that scientists rarely report %alid$ but negati%e results. 'hile this is
understandable gi%en the space limitations in scienti"ic journals$ the "ailure to
report (hat did not (ork is a problem. 9nly (hen those (orking in a particular
scienti"ic discipline ha%e access to all o" the in"ormation regarding a
phenomenon -- both positi%e and negati%e can the discipline progress.
Co#/lu'io#'
I"$ in "act$ students and many o" their teachers hold these myths to be true$ (e
ha%e strong support "or a rene(ed "ocus on science itsel" rather than just its
"acts and principles in science teaching and science teacher education. This is
one o" the central messages in both o" the ne( science education projects.
5enchmarks "or 4cience #iteracy ,7774$ 1MM12 and the Gational 4cience
<ducation 4tandards ,Gational >esearch *ouncil$ 1MM=2 project both strongly
suggest that school science must gi%e students an opportunity to eBperience
science authentically$ "ree o" the legends$ misconceptions and idealiFations
inherent in the myths about the nature o" the scienti"ic enterprise. There must
be increased opportunity "or both preser%ice and inser%ice teachers to learn
about and apply the real rules o" the game o" science accompanied by care"ul
re%ie( o" teBtbooks to remo%e the Ocreeping "oB terriersO that ha%e helped
pro%ide an inaccurate %ie( o" the nature o" science. 9nly by clearing a(ay the
mist o" hal"-truths and re%ealing science in its "ull light$ (ith kno(ledge o" both
its strengths and limitations$ (ill learners become enamored o" the true pageant
o" science and be able "airly to judge its processes and products. Gote: 'illiam
Mc*omasP address is 4chool o" <ducation-'.8 1))1<$ !ni%ersity o" 4outhern
*ali"ornia$ #os 7ngeles$ *7 M))?M-))11.
26
27
TOPIK 2 PEMEROLEHAN KEMAHIRAN MANUPULATI1
SINOPSIS
Topik ini membolehkan pelajar untuk menguasai kemahiran manipulati" dalam
penyiasatan sainti"ik. &emahiran psikomotor ini membolehkan pelajar untuk
menguasai:
1. Lenis dan unit pengukuran
2. Mengguna dan mengendali alatan sains
1. Melukis gambarajah dan alatan dengan tepat
=. .engendalian specimen dengan cara yang betul dan cermat
;. Membersihkan peralatan sains dengan betul
N. Menyimpan alatan sains dan bahan kimia dengan betul dan selamat
Ha'il "!m)!la%ara#
.ada akhir topik ini pelajar dapat:
1. Menerangkan kemahiran manipulai" sebagai proses psikomotor yang
perlu dikembangkan melalui penyiasatan sainti"ik
2. Menerangkan kemahiran manipulati" dalam penyiasatan sainti"ik
termasuk0
a2 Lenis dan unit pengukuran
b2 .engguanaan dan pengendalian alatan sains
c2 Melukis gambarajah dan alatan dengan tepat
d2 .engendalian spesimen dengan cara yang betul
dan cermat
e2 Membersihkan peralatan sains dengan betul
27
28
"2 .enyimpanan alatan sains dan bahan makmal
dengan betul dan selamat
KERANGKA TOPIK
Ra%a* 2 0 Ri#$(a'a# I'i "!la%ara#
28
29
2,6 KEMAHIRAN MANIPULATI1
4ains menekankan inkuiri dan penyelesaian masalah. Dalam proses inkuiri dan
penyelesaian masalah kemahiran sainti"ik dan kemahiran ber"ikir di gunakan.
&emahiran sainti"ik adalah penting dalam sebarang penyiasatan sainti"ik saperti
menjalankan eksperimen dan projek. &emahiran sainti"ik merangkumi
kemahiran proses sains dan kemahiran manipulati".
7pakah dia kemahiran manipulati%eH Manipulati" bermaksud menga(al atau
kebolehan menggunakan sesuatu dengan mahir. 9leh itu kemahiran
manupulati" adalah kemahiran psikomotor yang membolehkan kita untuk
melaksanakan kerja-kerja amali yang melibatkan perkembangan koordinasi
mata-tangan dan kebolehan mengendalikan projek. 4ebagai contoh seorang
pelajar menggunakan sepasang t(eeFer. .dan kanta pembesar untuk
mengamati organ dalaman tumbuhan berbunga.
&emahiran manipulati" di dalam penyiasatan sainti"ik adalah kemahiran
psikomotor yang membolehkan pelajar menguasai :
a2 Lenis dan unit pengukuran
b2 .engguanaan dan pengendalian alatan sains
c2 Melukis gambarajah dan alatan dengan tepat
d2 .engendalian specimen dengan cara yang betul dan
cermat
e2 .embersihkan peralatan sains dengan betul
"2 .enyimpanan alatan sains dan bahan makmak dengan
betul dan selamat
Dengan menguasai kemahiran manipulati" para saintis mampu mendapatkan
keputusan yang sah. Ia juga akan menghindarkan kemalangan dan
1. #ukis dan namakan peralatan yang pernah anda gunakan untuk
pengajaran sains sekolah rendah
2. Terangkan bagaimana anda menggunakan peralatan tersebut
dengan betul.
29
30
5ila menggunakan kemahiran manipulati" pelajar perlu mengambil kira
keselamatan diri dan rakan-rakan.#angkah-langkah yang perlu diambil
termasuk semasa menggunakkan alatan yang pecah $tidak mencucuk bahan
yang tajam dan panas kepada rakan-rakan $ mengelakkan specimen yang
tajam$serangga yang berbisa dan memakan bahan yang beracun secara tidak
sengaja. Melatih sikap tanggungja(ab terhadap keselamatan diri dan orang lain
adalah sikap yang baik dan murni.
Dengan menggunakan pengurusan gra"ik yang sesuai$bina satu peta
konsep tentang kepentingan menguasai kemahiran manipulati" bagi
pelajar.
2,1 JENIS DAN UNIT PENGUKURAN
2,1,1 PENGUKURAN PANJANG
!ntuk mengukur panjang$ kita boleh menggunakan pembaris atau pita ukur.
!kuran terkecil pada pembaris meter adalah ).1 cm. .embaris meter hanya
boleh mengukur panjang dengan tepat sehingga ).1 cm.

1. 8uraikan cara yang betul bagaimana untuk membaca skala
pada pembaris untuk mengelakkan ralat parallak
.
2. 8uraikan bagaimana diameter sebiji bola ping pong boleh
diukur dengan menggunakan pembaris meter dan sepasang
set sDuare

7ngkup %ernier dan micrometer scre( gauge adalah alat yang biasa digunakan
didalam makmal dan industry. 7ngkup %ernier sesuai untuk mengukur panjang
objek$ diameter luar ,9D2 objek berbentuk s"era atau silinder$ diameter dalam
,ID2 paip dan kedalaman lubang.
&umpul maklumat daripada pelbagai sumber mengenai angkup
%ernier dan micrometer scre( gauge.
30
31
.
2,1,2 MENGUKUR MASA
Masa boleh diukur dengan menggunakkan alat seperti jam$ atau sebarang alat
yang mengalami gerakan secara berkala.
Lam randik analog Lam randik digital
JAM RANDIK
Lam randik digunakan untuk mengukur julat masa yang pendek. Terdapat dua
jenis jam randik iaitu jam randik digital dan analog. Lam randik digital lebih tepat
dari jam randik analog kerana ia boleh mengukur masa dalam julat ).)1saat
manakala jam randik analog hanya boleh mengukur masa dalam julat ).1 saat..
9leh kerana jam randik adalah alat yang sensiti" dua atau tiga bacaan perlu
diambil dan masa purata dirakamkan. Ini disebabkan masa bermula dan
berakhir tidak sama diantara indi%idu.
Masa reaksi yang biasa diambil oleh indi%idu adalah diantara ).2
hingga ).1 saat. :ikirkan satu eksperimen untuk mengaggarkan masa
reaksi untuk seseorang indi%idu.
2,1,7 MENGUKUR ISIPADU
31
32
Isipadu adalah jumlah ruang yang di isi biasanya diukur dengan menggunakan
bikar$ "lask konikal$ "lask %olumetrik$ silinder bersenggat$ picagari$ buret dan
pipet. 7hli kimia menggunakan unit liter,l2 dan milliliter,ml2. 4enggatan pada
bikar dan "lask konikal adalah anggaran dan tidak boleh digunakan untuk
mendapatkan ketepatan pengukuran. .ipet$buret dan "lask %olumetrik
digunakan bagi tujuan tersebut.
2,1,8 MENGUKUR SUHU
2,1,& TERMOMETER
Termometer raksa adalah termometer yang selalu di gunakan dalam makmal
sains. Merkuri didalam bulb akan mengembang apabila dipanaskan.
.engembangan ini akan menolak keatas benang merkuri dalam tiub kapilari.
5ulb ini diperbuat daripada kaca yang nipis supaya haba dapat dikonduksikan
dengan cepat kepada merkuri .5atang kaca yang berbentuk silinder bertindak
sebagai kanta pembesar supaya suhu boleh dibaca dengan mudah.
32
8uraikan bagaimana menggunakan pipet dalam penitratan asid-bes
dengan betul.
7dakah asid atau bes yang dimasukkan kedalam pipetH &enapaH
33
2,1,& MENGUKUR JISIM
Lisim adalah kandungan jirim sesuatu objek. &ita selalunya menggunakan
neraca tiga palang untuk mengukur jisim. Ianya mendapat nama neraca tiga
palang kerana ia mempunyai tiga palang yang menunjukkan jisim yang berada
pada setiap beam
Ini adalah gambar"oto neraca tiga
palang. 7nda mungkin telah
menggunakan nya di
sekolah.terdapat pelbagai jenis
penimbang. 4aintis memerlukan
penimbang untuk mengukur jisim
yang kecil.
Geraca tiga palang membandingkan jisim yang diketahui dengan jisim yang
tidak diketahui dan ianya tidak dipengaruhi oleh gra%ity$ tidak saperti
penimbang spring yang mengukur berat. palang yang pertama mengukur jisim
dari ) hingga 1) grams. palang yang tengah mengukur dalam julat 1)) grams
33
1. 5incangkan cara yang betul bagaimana menggunakan
termometer merkuri.
2. 7pakah persamaan dan perbeFaan di antara termometer
merkuri dan termometer klinikalH
34
dan beam yang akhir dalam julat 1) grams. Dengan menggunakan ketiga-tiga
palang anda boleh mengukur jisim objek yang anda kehendaki.
2,1,5 MENGUKUR ARUS ELEKTRIK9:OLTAN
AMMETER
!ntuk mengukur jumlah arus elektrik ammeter boleh digunakan. 7mmeter
disambungkan secara siri dengan litar elektrik. . 5acaan skala maksikum
adalah pesongan penuh skala.
&ebanyakan ammeter mempunyai skala berkembar. 7mmeter adalah alat yang
sensiti". !ntuk mengelakan kerosakan ammeter langkah-langkah berjaga-jaga
berikut perlu diperhatikan
1. ammeter mempunyai julat yang sesuai untuk mengukur arus.
2. jika arus yang diukur adalah besar daripada pesongan maksimun
skala $arus berlebihan akan mengalir melalui ammeter dan
merosakkanya.
1. adalah penting untuk dimulakan dengan julat yang tertinggi bila
menggunakan ammeter.
=. ianya adalah penting untuk menyambungkan ammeter dengan cara yang
betul untuk mengelakkan kerosakan bila jarum penunjuk bergerak dalam
arah yang salah. Terminal positi" ammeter perlu disambungkan kepada
terminal positi" bateri atau punca kuasa. 5egitu juga dengan terminal
negati" ammeter.
34
35
;. sebelum menggunakan ammeter pastikan jarum ammeter berada pada
kedudukan si"ar. Ini boleh dilakukan dengan melaraskan pelaras si"ar
diba(ah jarum tersebut.
:OLTMETER
5eFa keupayaan merentasi 2 titik dalam sesuatu litar boleh diukur dengan
menggunakan %oltmeter. Roltmeter perlu disambungkan secara selari
merentasi komponen yang di ukur. #angkah-langkah berjaga-jaga sama saperti
penggunaan ammeter.
2,2, PENGGUNAAN DAN PENGENDALIAN ALATAN SAINS
2,2,1 Mi(ro'(o"
Mi(ro'(o" /a*a;a kebanyakan modul yang digunakan di sekolah
menggunakan kanta dan cahaya untuk membesarkan objek. &anta yang
digunakan membiaskan cahaya untuk membuatkan objek nampak lebih dekat.
St!r!o'(o" < mikroskop ini membenarkan penglihatan binocular untuk melihat
objek yang lebih besar.
35
multimeter adalah meter elektrik
pelbagai "ungsi.
5incangkan apa yang boleh diukur
dan bagaimana menggunakannya
36
1,2,2 PENGGUNAAN DAN PENGENDALIAN BAHAN KIMIA
Langan memanaskan pelarut yang mudah terbakar dengan api
.elarut yang tidak di gunakan perlu disimpan semula didalam stor
pelarut atau di lupuskan tanpa penangguhan.
<lakkan tumpahan dan basuh tangan segera dengan sabun dan air jika
berlaku sentuhan..
*ampurkan bahan kimia kedalam air dan tidak sebaliknya 0unakan
spatula yang berlainan untuk bahan kimia yang berbeFa
8adkan penggunaan jumlah bahan kimia yang digunakan dalam
makmal.
PENGGUNAAN DAN PENGENDALIAN ALATAN ELEKTRIK
.astikan semua kable elektrik dalam keaadaan yang baik.
.astikan litar tidak melampaui beban. .enyambungan yang dibuat perlu
betul.
Langan sentuh peralatan elektrik yang disambungkan pada punca
dengan tangan yang basah.
Langan gunakan bahan-bahan logam atau barangan kemas bila bekerja
dengan alatan elektrik.
7mbil langkah-langkah pencegahan untuk mengelakkan tumpahan
keatas alatan elektrik.
MELUKIS RAJAH DAN ALATAN DENGAN TEPAT
Disini terdapat beberapa tip untuk melukis specimen.
1. gunakan kertas kosong yang mempunyai banyak ruang .
2. gunakan pensil yang tajam..
1. lukis apa yang anda Gampak sahaja.
36
5incangkan prosedur umum bagaimana menggunakan dan
mengendalikan mikroskop.
37
=. lakar rajah yang besar dan mudah.
;. lukis dengan menggunakan skala yang betul dan sesuai.
N. jangan melorek atau me(arnakan rajah. . !se stippling to indicate a
darker area
Q. gunakan pembaris untuk melukis garisan.jangan merintangi garis
yang berlabel.
?. labelkan bahagian-bahagian objek.
M. berikan tajuk untuk lukisan anda.

7kses internet untuk mengumpul maklumat tentang makmal maya.

5agaimanakah ianya berbeFa dengan bilik makmal sains biasaH
TOPIK 7
PEMEROLEHAN KEMAHIRAN MANUPULATI1
7,1, PENGENDALIAN SPESIMEN DENGAN BETUL DAN BERHATI=HATI
37
#ukis dan namakan alatan yang biasa digunakan dalam pengajaran
sains sekolah rendah.
38
5enda hidup yang diba(a ke bilik darjah perlu di jaga untuk tempoh masa yang
pendek atau panjang. 9leh yang demikian ianya memerlukan kediaman yang khusus
dan penjagaan yang berkala. Lika boleh bina suatu ka(asan lapangan di luar bilik
darjah .anda perlu mengambil langkah-langkah keselamatan apabila mengendalikan
specimen.
&ebersihan dan keselamatan apabila mengendalikan specimen perlu diberikan
perhatian yang lebih.pastikan pelajar membasuh tangan mereka denga sabun dan air
selepas mengendalikan specimen hidup. .enjagaan yang lebih perlu diberikan apabila
specimen itu mempunyaui cirri-ciri yang boleh membahayakan pelajar, e.g kaktus yang
mempunyai duri yang tajam$serangga yang mungkin menyengat atau menggigit
atauyang boleh menyebabkan irritasi2 . ingatkan pelajar supaya tidak merasa atau
memasukkan apa jua kedalam mulut mereka.
A(ti-iti1 0 Bi%i Ka/a#$ Hi%au
1. 4ediakan tiga lembaran lapisan kapas diatas kepingan tail yang berbeFa.
2. #etakkan lima biji kacang hijau ke atas setiap satu lapisan kapas.
1. Tinggalkan kering lapisan kapas yang pertama.basahkan lapisan kapas yang
kedua dengan lima sudu air dan lapisan ketiga dengan 2) sudu air.
=. 4iram lapisan kedua dan ketiga dengan isipadu air yang sama selama lima
hari.
;. .erhatikan tumbesaran anak benih dan rekodkan ketinggian dan bilangan daun
setiap hari.
A(ti-iti 2 0 I(a# a# Ci/a(
38
39
1. 4ediakan satu akuarium dengan ikan dan cicak. .erhatikan hai(an tersebut.
2. &enalpasti dan bandingkan cirri-ciri kedua hai(an tersebut.
a2 7pakan ciri yang biasa hai(an tersebutH
b2 7pakah ciri yang berbeFaH
7,2, PENGENDALIAN BAHAN=BAHAN BIOLOGI
4emua akti%iti yang melibatkan tangan ke mulut perlu dielakkan
4erangga dan hai(an kecil harus diletakkan di dalam sangkar atau
akuarium.
&ecederaan yang disebabkan oleh hai(an yang dikaji hendaklah di
ra(at dengan menggunakan antiseptic dan ra(atan selanjut perlu
diberikan.
#uka perlu sembuh sepenuhnya sebelum mula bekerja. .ertimbangkan
penggunaan "ilem$%ideos dan computer untuk akti%iti dissection..
7latan kaca dan slaid mikroskop perlu di basmi kuman dan digunakan
semula.
4ebarang tumpahan atau kemalangan perlu direkodkan (alaupun tiada
kecederaan.
Tum)u*a#
#akukan pemerhatian di lapangan
.ulangkan semula specimen di lapangan
Langan buang specimen kedalam tong sampah
Langan kendalikan tumbuhan yang beracun
Bi#ata#$
.erhatikanserangga yang hidup didalam piring petri yang tertutup.
#epaskan serangga selepas akti%iti.
39
40
!ntuk pastikan keselamatan sebelum memulakan kerja balut semua
luka.
Tangan perlu dibasuh dengan sabun.
Lika digigit ra(at luka dengan antiseptic.
7,7, MEMBERSIH ALATAN SAINS DENGAN BETUL
5ersihkan alatan kaca dengan menggunakan bahan cuci$bilas dengan
air dan keringkan.
!ntuk pengeringan biarkan alatan kaca berdiri$digantung atau dibiarkan
kering diatas rak atau papan pengering.
4elepas menggunakan sebarang alat pastikan ianya bersih sebelum
disimpan.

7,8, MEN.IMPAN ALATAN SAINS DAN BAHAN DENGAN BETUL DAN
SELAMAT
7latan yang besar dan bekas bahan kimia yang besar seharusnya
disimpan pada rak yang ba(ah.
5ahan perlu disimpan pada suhu yang sesuai.
Langan letakkan bahan yang bahaya dalam bekas yang tidak stabil.
>acun perlu dikunci dalam cabinet.
4impan semua bahan kimia yang akti" dalam bekas yang gelap
7sid dan bahan yang mengkakis perlu disimpan dalam cabinet bukan
logam dan berlubang.

40
Tuliskan nota ringkas tentang cara pengendalian$pembersihan dan
simpanan alatan sains.
.
41
TOPIK8 KEMAHIRAN PROSES SAINS ASAS
MEMERHATI
41
www.biologycorner.com
www.ehow.com
www.wikihow.com
www.sciencekit.com
42
SINOPSIS
Dalam topik ini anda akan didedahkan kepada tujuh kemahiran proses sains asas.
7nda juga akan diberi dengan akti%iti-akti%iti yang boleh anda mencuba sendiri dengan
murid-murid untuk meningkatkan semua kemahiran ini. #atihan dan soalan-soalan
tutorial yang diberikan bukan sahaja akan membantu anda menilai diri anda sendiri
dalam kemahiran proses sains asas ini tetapi juga boleh meningkatkan pemahaman
anda.
HASIL PEMBELAJARAN
Di akhir topik ini diharapkan guru-guru boleh :
1. Membentuk penghayatan secara kritis kemahiran proses sains asas dan
amalannya di dalam pengajaran sains di sekolah rendah.
2. Menunjukkan ke"asihan dalam mereka bentuk pendekatan bagi menyokong
murid-murid dalam mengembangkan kemahiran prosedur dan pemahamansains
KERANGKA TOPIK
42
43
Ra%a* 7 0 K!ra#$(a I'i Ka#u#$a#
MEMERHATI
%pa itu memerhati.
43
44
Tahukah anda apa itu memerhatiH &ebanyakan daripada kita memahami baha(a
memerhati itu melibatkan deria mata untuk melihat dan memahami benda-benda di
sekitar. 4ebenarnya ia adalah lebih daripada itu.Memerhati adalah asas kemahiran
proses sains yang melibatkan semua lima deria untuk mencirikan objek-objek$
mengenalpasti perubahan-perubahan$ persamaan dan perbeFaan untuk memahami
dunia di sekitar kita. Di sebalik itu juga kita boleh mengatakan baha(a memerhati juga
melibatkan proses mengumpul maklumat berkaitan dengan objek-objek atau peristi(a-
peristi(a dengan menggunakan kelima-lima pancaindera$ lihat$ dengar$ sentuh$ rasa
dan bau.Memerhati dalam sains$ memerlukan murid-murid memberi perhatian secara
menghalusi.Memandang$ melihat dan memerhati hendaklah di"ahami dengan
jelas.Memandang dan melihat dianggap sebagai pendekatan pasi" manakala
memerhati pula dilihat sebagai pendekatan akti".
7pabila kita hendak mengenali sesuatu buah$ kita akan mengguna mata untuk melihat
bentuk dan (arna buah itu.7nda juga akan menyentuh dan menghidu buah tersebut
untuk mengetahui samada buah itu masak atau tidak. &adangkala anda mencuba rasa
mengguna lidah untuk memastikan samada buah itu manis atau tidak. 7da kalanya kita
menggoncang dan mendengar bunyi untuk menguji isi terkandung.Disini kita
mengguna kesemua pancaindera untuk mengenali dan memahami buah
tersebut..emerhatian jenis ini disebut sebagai pemerhatian kualitatif.Lika kita hendak
mengetahui dengan lebih lanjut$ tentang berat dan panjang buah tersebut misalnya
2)) g dan 1) cm$ pemerhatian itu disebut pemerhatian kuantitatif sebab ia melibatkan
nombor atau kuantiti. .
.emerhatian kuantitati" memberi maklumat dengan lebih tepat berbanding dengan
pancaindera kita.Maka pelajar$ lebih-lebih lagi kanak-kanak$ memerlukan bantuan
untuk membuat pemerhatian yang baik. Lika seseorang pelajar itu sedang
menerangkan apa yang dia lihat$ dia akan menerangkan tentang (arna objek itu
sahaja tetapi tidak berkenaan dengan saiF atau bentuk objek itu. .emerhatian yang
bagus dan produkti" adalah berbentuk penjelasan yang ditulis atau dilukis secara
menyeluruh dan tepat dan pelajar perlu dilatih untuk menghasilkan penerangan yang
menyeluruh..enerangan yang panjang dan lengkap oleh pelajar$ maka barulah boleh
meningkatkan pemahaman tentang konsep yang sedang dikaji.
44
45
5agaimanakah kita membimbing pelajar-pelajar kita memberi penerangan yang baik
dan menyeluruh.H
5eri arahan kepada pelajar supaya "ocus kepada objek atau peristi(a yang
sedang dikaji dan kenalpasti ciri-cirinya.
5erikan mereka peluang untuk menyatakan pemerhatian kualitati" a(al.
&emudian minta mereka memberi huraian secara menyoal atau memberi
mereka alatan yang boleh membantu mereka menjalankan pemerhatian
kualitati" atau kuantitati" yang selanjutnya.
Lika berlaku sebarang perubahan dalam pemerhatian$ pelajar perlu
menyatakan apa yang mereka lihat sebelum$ semasa dan selepas kejadian
berlaku dalam pemerhatian. Lika boleh pelajar perlu digalakkan menamakan
apa yang mereka perhati.
0unakan rujukan$ merujuk kepada benda yang telah menjadi biasa kepada
semua orang untuk menerangkan dengan lebih jelas sesuatu pemerhatian.
*ontohnya$ kita menerangkan (arna dengan rujukan$ seperti langit biru$
rumput hijau kuning emas untuk menerangkan (arna biri$ hijau atau kuning.
7pabila kita membuat ukuran$ kita membandingkan si"at dengan rujukan unit.
4esuatu kenyataan ukuran mengandungi dua bahagian$ nombor memberitahu
berapa bilangan$ dan nama unit untuk memberitahu berapa banyak
kandungan isinya. .enggunaan nombor menunjukkan ukuran itu pemerhatian
kuantitati". *ontoh$ helaian daun diikat dalam bilangan lima$ atau ukuran berat
daun ialah lima gram.
4ebagai rumusannya boleh kita katakana baha(a pemerhatian itu dibuat apabila
Mengguna semua pancaindera untuk mendapatkan maklumat.
Menggunakan perkakas atau alat untuk membuat pemerhatian tepat
Mengenalpasti persamaan dan perbeFaan untuk membuat perbandingan
Mengenalpasti ciri-ciri khas pada objek dan persekitaran
4edar akan perubahan pada persekitaran
Mengenalpasti susunan objek atau peristi(a
&eupayaan untuk membuat pemerhatian yang baik adalah juga penting untuk
perkembangan kemahiran proses sains yang lain$ berkomunikasi$ mengkelas$
mengukur$ membuat in"eren dan meramal.
45
46
!uba buat aktiviti berikut untuk membentuk kemahiran memerhati
A(ti-iti 1
5ahan :
1. &acang
.rosedur:
1. 5uat pemerhatian kepada kacang.
2. Tulis pemerhatian dalam jadual di ba(ah.
&eputusan :
.emerhatian
Mengguna
indera lihat
Mengguna
indera rasa
Mengguna
indera bau
Mengguna
indera sentuh
Mengguna
indera dengar
-ang manakah pemerhatian kuantitati"H Lika tiada$ "ikir semula dan cuba carikan
sesuatu
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
A(ti-iti20
5ahan
1. 5iskut *ream *rackers
46
47
2. 7ir suling
.rosedur:
1. .erhatikan sekeping biskut cream crackers.
2. >endam biskut ke dalam air suling.
1. Tulis pemerhatian anda di dalam jadual di ba(ah.
&eputusan
.emerhatian
Mengguna
indera lihat
Mengguna
indera
rasa
Mengguna
indera bau
Mengguna
indera sentuh
Mengguna
indera
dengar
4ebelum
direndam
4emasa
direndam
4elepas
direndam
-ang manakah pemerhatian kuantitati"H Lika tiada$ "ikir semula dan cuba carikan
sesuatu
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
1. &enapa kita perlu membuat pemerhatianH
2. 7pakah kepentingan kita membuat pemerhatianH
1. >ancang tiga akti%iti kemahiran proses sains$ pemerhatian dibuat berdasarkan
spesi"ikasi sains sekolah rendah.
47
48
Tutorial 1
1. 4ecara berkumpulan$ laksanakan @the candle acti%ity. 5incang dan bentangkan
dapatan anda
Tutorial 2
2. 5aca artikel 6<lephant 9bser%ations+ dan ja(ab soalan yang diberi.
5aca artikel 6'orking 4cienti"ically+ dan sediakan peta konsep.
Ta*#ia* >
Tutorial 1
48
7nda telah bekerja dan berusaha bersungguh-sungguh.5erehatlah sebentar.
&emudian sambung dan teruskan ke kemahiran proses asas yang lain.
49
C%/01E %C234325
Ba*a# 0
#ilin
#ighter
5uat ukuran kualitati" dan kuantitati" kepada sebatang lilin sebelum dan selepas
dibakar selama dua minit.Tanam lilin tersebut pada seketul modeling clay.
P!m!r*atia# Kualitati?
4ebelum pembakaran
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
4emasa pembakaran
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
4elepas pembakaran
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
49
50
P!m!r*atia# Kua#titati?
P!m!r*atia# S!)!lum "!m)a(ara# S!l!"a' "!m)a(ara#
5agaimanakah kedua-dua pemerhatian di atas berbeFaH
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
-ang manakah lebih sesuai digunakan dengan pemerhatian sainti"ikH &enapaH
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
Tutorial 2
E1E6#%/2 78SER4%237/S
50
51
#ong time ago in a distant land$ siB blind men li%ed together. 7ll o" them had
heard o" elephants$ but they had ne%er 6seen+ one. 'hen they heard that an
elephant and his trainer (ould be %isiting their %illage$ they all (anted an
encounter (ith this beast. They made their (ay to the site (here the elephant
(as being kept. <ach blind man touched the elephant and made his
obser%ations. The obser%ations are listed belo(.
-ne man touched the elephant%s side and said.
1 2n elephant is like a wall.3
2nother man touched the trunk and said,
12n elephant is like a snake.3
2nother man touched a tusk and said,
12n elephant is like a spear.3
2nother man touched a leg and said,
12n elephant is like a fan.3
The last man touched the tail and said,
12n elephant is like a rope.3
Did the blind men make appropriate in"erencesH <Bplain.
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
51
52
8o( might the blind men impro%e their in"erencesH
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
9ne o" the characteristics o" science is that scientists communicate their ideas$
obser%ation$ results$ and in"erences (ith each other. 'hy is this a good ideaH
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
In the space belo($ (rite a sentence or t(o eBplaining (hat you ha%e learned.
@ualitati-! O)'!r-atio#'
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
@ua#titati-! O)'!r-atio#'
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
Did the acti%ities abo%e help you to make better obser%ationsH <Bplain.
52
53
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
8o( does telling stories can make teaching more "un to primary studentsH
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
Working scientifically
I#trou/tio#
@'orking scienti"icallyA in%ol%es the processes o" science$
includingunderstanding the sorts o" Duestions that are the pro%ince o" science
the designo" eBperiments reasoning and arguing (ith scienti"ic e%idence and
analysing and interpreting data.
Detailed discussion o" (orking scienti"ically in primary schools can be "ound in
&eith 4kampAs Teaching primary science constructively ,Thomson
#earning2))=2. 7n eBample o" the "orms o" kno(ledge associated (ith
(orkingscienti"ically can be "ound in the Rictorian *urriculum and
4tandards:rame(ork ,*4:2 "or science$ (hich can be "ound on the Rictorian
*urriculum and 7ssessment 7uthority (ebsite
Thttp:33(((.%caa.%ic.edu.au3indeB.htmlU.
K!; /o#/!"t' o? +or(i#$ '/i!#ti?i/all;
The acti%ities in this topic are designed to eBplore the "ollo(ing key concepts:
I @'orking scienti"icallyA in%ol%es particular "orms o" reasoning (ithe%idence
that is di""erent in detail "rom reasoning in other areas.
I There is no one @scienti"ic methodA$ but many (ays in (hich scientists planto
53
54
establish ideas and generate e%idence to eBplore and support these ideas.
I 7n o"t-cited eBample o" scienti"ic method is the controlled eBperiment$(here
the relationship bet(een an e""ect and a %ariable is eBplored$ (ithother
potentially con"ounding %ariables controlled ,i.e. kept the same2. 7neBample
(ould be the eBploration o" the e""ect o" the length o" a pendulum on its
period o" s(ing$ keeping the (eight and s(ing siFe the same but%arying the
length and timing o" the s(ing. 8o(e%er$ "or many branches o"science$ this
type o" control is not possible. :or instance$ in studyingecological systems$ in
many cases theories must be established by lookingat eBisting ecosystems
(ith many %ariables. In geology and astronomy theidea o" controlling and
repeating obser%ations is %ery di""erent. 'hat iscommon to all these areas$
ho(e%er$ is the collection o" e%idence to supportor argue against claims$ and
reasoning (ith e%idence that attempts to isolateclear causes "or phenomena.
I 'orking scienti"ically in%ol%es a number o" @concepts o" e%idenceA$including
the purpose and techniDues o" "ocused obser%ation$ therecognition o" a
scienti"ic Duestion that can be in%estigated$ the need "orrepeat
measurements and skills in de%ising measurement processes$ (ays
o"recording data ,these can %ary considerably2 and representing data
"oranalysis$ di""erent eBperimental designs and associated principles ,e.g.
understanding @sample siFeA in making obser%ations in the "ield2$
andreporting.
Stu!#t'A alt!r#ati-! /o#/!"tio#' o? +or(i#$ '/i!#ti?i/all;
>esearch into studentsA ideas about this topic has identi"ied the "ollo(ing non-
scienti"ic conceptions:
I 4tudents (ill not immediately see the task o" an in%estigation as
eBploringideas or looking "or patterns$ but (ill treat an in%estigation simply
as@establishing (hat isA (ithout thought "or considering
alternati%einterpretations.
I 4tudents ha%e problems recognising (hat is an in%estigable Duestion and(ill
propose Duestions such as @'hat is electricityHA as the basis "orin%estigation.
Their Duestions need to be (orked (ith and clari"ied tobecome amenable to
scienti"ic in%estigation.
I 4tudents (ill not understand many o" the concepts relating tomeasurementE
"or instance$ the reading o" a scale$ the recording o"comparison
measurements using consistent processes$ the calibration o"instruments$ the
need "or repeat measurements and the concept o"uncertainty in
measurement. They need to be supported in makingde"ensible
measurements.
54
55
I 4tudents can understand the need to control %ariables in simple situations,to
make the test @"airA2$ such as the need to use the same amount o" eachtype o"
sugar (hen comparing the solubility o" sugars. 8o(e%er$ they ha%edi""iculty
in cases o" interacting %ariables ,e.g. "inding out the separatee""ects o" (eight
and length on a pendulum s(ing$ or the separate e""ect o"light and moisture
in determining (here slaters pre"er to li%e2.
I 4tudents (ill not understand the po(er o" laying out data in tables
andgraphs$ and the use o" a table as a design organiser to help plan a series
o"measurements.
I Depending on their kno(ledge and eBperience$ students may ha%e
troublearguing clearly "rom e%idence.
It has been amply demonstrated that$ (ith appropriate support$ e%en %ery young
children are capable o" distinguishing bet(een obser%ations and in"erences$ o"
asking in%estigable Duestions$ planning eBperiments and arguing "rom
e%idence.
Co#'um!r '/i!#/!
@*onsumer scienceA re"ers to acti%ities in the classroom (hereby students use
scienti"ic processes to make judgments about consumer products. 7lthough
consumer science does not "all easily into any major curriculum topic
categories$ it is an important and "un %ehicle "or teaching students about some
o" the science processes such as "air testing$ measuring and recording. It
pro%ides a %ehicle "or learning about the nature o" scienti"ic in%estigation.
It should be noted$ ho(e%er$ that these in%estigations$ because they mostly
in%ol%e comparisons on the basis o" criteria$ do not illustrate the more di""icult
nature o" (orking scienti"ically that deals (ith the eBploration o" conceptual
ideas.
55
56
S(ill' a# u#!r'ta#i#$' o? /o#'um!r '/i!#/!
The acti%ities in this topic are designed to de%elop the "ollo(ing skills and
understandings o" this topic:
I ho( to "ormulate use"ul$ in%estigable Duestions
I the importance o" measuring accurately
I (hy it is necessary to ensure that all tests are "air and repeatable
I the purpose o" planning and designing in%estigations
I ho( to design %alid eBperiments (ith appropriate %ariable control
I ho( to design measurement procedures
I ho( to represent data "or analysis and reporting.
T*i#$' to /o#'i!r +*!# /om"l!ti#$ a/ti-iti!'
The acti%ities in this topic gi%e eBamples o" some types o" products suitable
"orearly and middle years consumer science testing. In judging di""erent
products$the things that need to be considered ,summarising the discussion
abo%e2 are:
I (hat criteria are rele%ant "or the e%aluation
I (hat (eighting should be gi%en to the %arious criteria
I (hether the test is "air
I (hether the results are reproducible
I (hether the method o" comparison ,scale$ addition o" scores$ etc.2
isappropriate.
D!-!lo"m!#t o? 'tu!#t'A t!'ti#$ /a"a)iliti!'
56
57
The "ollo(ing descriptions o" studentsA capabilities at di""erent year le%els$
andthe type o" acti%ity appropriate "or each$ are based on reports o"
Deakin!ni%ersity students teaching consumer science acti%ities to groups o"
studentsin schools.
Pr!"9.!ar 1
It is most appropriate to structure tests and sca""old childrenAs
eBperimenting.*riteria and procedures need to be decided by the teacher$ using
simple testsand comparisons$ rather than measurements. <nsure there is a lo(
demand "ormanipulation skills.
<Bamples o" appropriate tests include comparing the s(eetness o" cereals$
theamount o" salt or oil in chips or the amount o" bubble in detergents.
.!ar 2
4tudents can de"ine criteria$ but ha%e little understanding o" a "air test$ e.g.
sothey may cheat to make sure their chosen sample @(insA.
.!ar 7
4tudents are beginning to appreciate the notion o" a "air test. They can
de"inecriteria and conduct gi%en tests (ith "airness and appreciate ho(
di""erences inresults can arise.
.!ar 8
Depending on the content area$ students should no( be able to
designeBperiments and plan measurements (ith minimal input "rom the
teacher.
.!ar' & a# a)o-!
The comparison o" products by discussion o" (eighting o" criteria isincreasingly
possible. 4tudents are able to set out tables and deal (ith di""erentorders on
di""erent criteria. They can hold a reasoned discussion on the "actorsa""ecting
the per"ormance o" di""erent products$ and (ays o" eBploring these"urther.
57
58
A/ti-iti!'
EB"lori#$ /o#'um!r '/i!#/!
K!; i!a'0 7rticulating and re"ining Duestions. Designing eBperiments and
controlling %ariables. De%eloping measurement procedures. *onstructing and
interpreting data representations.
58
59
7 * T I R I T
-:
. 9 T7T 9
* 8 I . 4
T!a/*i#$ #ot!0 This acti%ity can be used "or all le%els but (ill need to
beadapted accordingly. 8a%e the students (ork in groups. <ach group
should ha%e a scoresheet and a recorder$ a reporter$ a timekeeper and
someone to hand outeach item. Make sure all the students take it in turns
to taste the items. -oumight (ant to collect the in"ormation and collate it
on the board. 4omediscussion o" the problems (ith testing$ especially the
problems associated inkeeping things @"airA$ should be encouraged.
.ou +ill #!!0
C a -ari!t; o? )ra#' o? "otato /*i"'
C )ro+# "a"!r 'Duar!'
C )ro+# "a"!r )a$'
C rolli#$"i#'
C )r!a)oar'
C %ar' o? +at!r,
aE T!'t ?or 'alt /o#t!#t
Ta't! ir!/tl;F*a-! ONE 'tu!#t ta't! !a/* )ra# o? /*i" to
!t!rmi#! a# $i-! t*!ir o"i#io# o? +*i/* i' t*! 'alti!'t, It mi$*t )! a
$oo i!a to )li#?ol t*!'tu!#t 'o t*!; o #ot '!! t*! )ra# t*!;
ar! ta'ti#$ a# '!l!/t t*!ir ?a-ourit! Gor l!a't ?a-ourit!H a//ori#$l;E
59
60
Dissol%e in (ater and taste ,(hat (ill you controlH2Ecrush a chip o"
each brand,making sure you keep the samples the same siFe2 and
put the crumbs o" each chipinto separate containers (ith about =)
m# o" (ater. 7dd a pinch o" salt to another=) m# o" (ater. 8a%e a
clean glass o" (ater on hand. 7lternati%ely taste the salted(ater
and each chip (ater$ taking a sip o" "resh (ater in bet(een tastes.
'hich issaltierH
b2 Test "or oil content by rubbing bet(een sheets o" bro(n paper
.lace a chip bet(een t(o sheets o" bro(n paper on the
breadboard$ and thencrush it by rolling o%er it (ith the rolling pin.
8o( much oil appears on the bro(npaperH Measure the spot using
a ruler.
7lternati%ely$ place a chip on top o" a pile o" bro(n paper pieces.
>oll o%er it usingthe rolling pin. 8o( many thicknesses o" paper did
the oil penetrateH 8old the oilpatch o%er some print or up to the
light. 8o( translucent is the patchH
>epeat the eBperiment "or the other brands o" chips.
c2 Taste test
.lace a sample o" each brand o" chip into a paper bag. 8a%e one
student act as thetaste-tester ,only one student at a time should test
the chipsV2. 0et the student to taste each brand o" chip "rom the
unmarked bags. It might be a good idea to getthem to ha%e a sip o"
clean (ater bet(een each taste. 'hat could they test "or ,e.g.
crunch$ "la%our$ teBture2H
d2 Testing the packaging
<Bamine the packaging that the chips come in. 8o( is the
manu"acturer trying tosell the chipsH 'hat colours are used in the
packagingH 'hat is the salt or "atcontent according to the nutrition
labelH Is there a trinket included in the packH Is this important to the
60
61
groupH 8o( easy are the bags to openH >ate (hat the students
think o" each and keep score. 'hich brand o" chips is considered to
bebest according to its packagingH 'hyH
>ank the criteria in order o" importance. 'hich chips (ould you
recommend
7 * T I R I T -:
* < > < 7 # T!a/*i#$ #ot!0
This acti%ity is similar to the chip eBperiment abo%e and so thesame
guidance should be o""ered. The eBperiments outlined abo%e "or
potatochips can be carried out "or cereals$ although you should test
"or sugar contentinstead o" saltV
.ou +ill #!!0
C a -ari!t; o? /!r!al "a/(a$!',
Loo( at t*! "a/(!t #utritio# $ui!, Com"ar! /!r!al' ?or 'u$arH
?atH /ar)o*;rat! /o#t!#t,
7 * T I R I T -:
T < 4 T I G 0
5 7 # # 4 T!a/*i#$ #ot!0
This acti%ity is suitable "or all le%els depending on thecomparisons
made.
.ou +ill #!!0
C a ra#$! o? t;"!' o? )all'H !,$, t!##i'H 'Dua'*H "i#$="o#$H
$ol?H ru))!rH "la'ti/
C a ra#$! o? i??!r!#t 'ur?a/!'H !,$, /ar"!tH /o#/r!t!H $ra''
C a m!tr! rul!
61
62
MENGKELAS
A"a itu m!#$(!la'?
4ama ada disedari atau tidak$ kita selalu mengkelaskan barang-barang dalam
kehidupan seharian kita.&ita mengkelaskan buku-buku di perpustakaan
mengikut subjek dan menyimpan perkakasan sains di dalam stor mengikut jenis
perkakasan..ara majikan mengkelas pekerja mengikut jenis pekerjaan
pekerjanya dan kerajaan mengkelas kita mengikut jantina$ umur$ pendapatan
dan sebagainya. Mengkelas boleh ditakri" sebagai proses mengumpul objek
mengikut ciri-ciri tertentu untuk sesuatu tujuan. &ita perlu mengenalpasti
persamaan dan perbeFaan semasa mengenalpasti ciri-cirinya. 9leh itu$ kita
boleh katakan baha(a mengkelas ialah proses mengumpul objek atau
peristi(a mengikut persamaan atau perbeFaannya. Ini adalah satu langkah
penting ke arah ke"ahaman yang lebih baik bagi objek atau peristi(a yang
berbeFa di dalam dunia ini.
5ilakah kita perlu mengkelasH&ita mengkelas apabila ada banyak item atau
maklumat yang tidak tersusun. !ntuk mengkelas item-item kita boleh ikuti
langkah-langkah berikut :
1. &enalpasti ciri-ciri umum item-item tersebut
2. Isihkan item yang sama ciri mengikut kumpulan masing-masing
1. &enalpasti ciri-ciri lain
=. !langi langkah 1 1 sehingga tinggal hanya satu item dalam setiap
kumpulan.
62
TOPIK& KEMAHIRAN PROSES SAINS ASAS
MENGKELAS
63
I#i/ator U#tu( P!#$(!la'a# yang dibina oleh .usat .erkembangan
&urikulum ,..&$ 1MM=2 boleh digunakan sebagai panduan untuk mengkelas
item atau maklumat dengan cara betul$ iaitu$
&enalpasti persamaan dan perbeFaan
&umpulkan objek mengikut ciri-ciri umum
.erjelaskan kaedah pengkelasan dalam bahasa mudah
*iri-ciri lain boleh digunakan untuk mengumpul objek
9bjek boleh dikumpulkan dalam pelbagai cara
7da 1 jenis pengkelasan
Si't!m Siri :
Ini adalah pengkelasan yang paling mudah.9bjek disusun mengikut si"at
tertentu.*ontoh$ pelajar disusun bersiri mengikut tinggi$ atau bijirin
sarapan berbeFa boleh disusun secara bersiri mengikut bilangan calori
per hidangan.
Contoh :
Si't!m Bi#ari:
Dalam sistem ini$ suatu set objek dibahagi kepada dua subset. Ini
dilakukan berasaskan sama ada objek-objek mempunyai atau tidak si"at-
si"at tertentu. *ontoh$ hai(an boleh dikelaskan kepada dua kumpulan :
yang mempunyai tulang belakang atau yang tidak mempunyai tulang
belakang. .engkelasan secara sistem binari juga boleh dilakukan secara
63
64
mempunyai si"at lebih daripada satu.9bjek dalam kumpulan itu memiliki
semua si"at yang telah ditetapkan.
*ontoh :
7T7!
Si't!m P!l)a$ai La"i'a# GMultil!-!lE:
Pengkelsn !elbgi l!isn boleh "ibng#nkn "engn membent#k beber!
!eringkt !engkelsn binri ke!" st# set ob$ek "n kem#"in "ilksnkn
ke!" s#bset seter#sny. %silny ilh sistem !engkelsn yng mengn"#ngi
!elbgi !eringkt t# l!isn. Pengkelsn !elbgi l!isn "lh sem!#rn
!bil seti! ob$ek "lm set sl t"i telh "i!ishkn ke "lm ktegoriny
sen"iri. Pengkelsnyng bisterh"! lm hiwn "n t#mb#hn "lh
contoh !engkelsn !elbgi l!isn.&t# kti'iti yng berg#n #nt#k knk(
knk yng boleh "ib#t ilh !engkelsn !elbgi l!isn #nt#k hiwn "i
!ersekitrn merek mengik#t si)t )i*ikl "n ts !ersmn t# !erbe*n
kelk#n hiwn terseb#t.
64
LELAKI
PEREMPU
AN
INDIA CINA MELAY
U
MANUSI
A
ORANG
ASLI
MANUSI
A
65
*ontoh :
Lika mungkin$ anda boleh tambah lagi bentuk-bentuk mengikut ciri-ciri
mereka dan anda boleh panjangkan pengkelasan ini untuk menjadikan
lebih banyak lapisan lagi.
Cu$a a!tiviti9a!tiviti ini untu! mening!at!an !emahiran peng!elasan
anda.
65
BENTUK
2 DIMENSI
3 DIMENSI
KON KIUB KUBOID
SEGI EMPAT SEGI TIGA BULATAN
SILINDER SFERA
66
A(ti-iti 1,
5ahan-bahan:
1. 4atu uncang duit syiling dengan nilai berbeFa
.rosedur :
1. .erhatikan syiling dan sebutkan si"at-si"at mereka.
2. &elaskan syiling tersebut mengikut sistem siri$ sistem binari dan sistem
pelbagai lapisan.
>umusan :
1. 4istem siri
2. 4istem 5inari
1. 4istem .elbagai #apisan
66
67
A(ti-iti 2
5ahan-bahan :
1. 4atu set pelbagai jenis kekacang dengan (arna$ saiF dan bentuk yang
berbeFa.
.rosedur :
1. .erhatikan kekacang dan nyatakan si"at-si"at mereka.
2. &elaskan kekacang tersebut menggunakan sistem siri$ sistem binari dan
sistem pelbagai lapisan.
>umusan :
1. 4istem siri
2. 4istem 5inari
1. 4istem .elbagai #apisan
67
68
1 7pakah kepentingan mengkelasH
2. >ancangkan tiga akti%iti mengkelas berdasarkan 4pesi"ikasi 4ains
4ekolah >endah.
Lalankan akti%iti 6Mengkelas 5utang+.
Daripada pengalaman anda$ bincangkan apakah benda-benda lain dalam
kehidupan kita seharian yang memerlukan pengkelasan?
Ta*#ia* > A#a t!la* m!#;ia"(a# tu$a' a#a,
Tutorial
"E/:;E1%S 8<2%/:
68
69
Ba*a#=)a*a# 0
? jenis butang yang berbeFa
Ka!a* 0
1. #etakkan semua lapan butang ke dalam petak di atas jadual pada muka
surat seterusnya.
2. #ukis3 tekapkan butang dan (arnakan.
1. 5ahagikan butang kepada dua kumpulan di dalam petak di ba(ah petak
besar di bahagian atas.
=. #ukis3 tekapkan butang dan (arnakan. Di dalam petak tersebut$ tuliskan
si"at yang digunakan untuk mengasingkan butang-butang tersebut.
;. &umpulkan butang-butang tersebut daripada petak itu ke dalam petak
yang terdapat di ba(ah.
N. #ukis3 tekapkan butang dan (arnakan. Di dalam petak tersebut$ tuliskan
si"at yang digunakan untuk mengasingkan butang-butang tersebut.
Q. #etakkan satu butang di dalam setiap petak pada helaian kertas.
?. #ukis3 tekapkan butang dan (arnakan. Di dalam petak tersebut$ tuliskan
si"at yang digunakan untuk mengasingkan butang-butang tersebut.
La(ab soalan-soalan berikut :
Dengan menyemak 4pesi"ikasi &urikulum 4ains 4ekolah >endah$ senaraikan
tajuk-tajuk yang anda "ikirkan penting dibuat pengkelasan.
69
70
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
7pakah kaedah lain benda-benda boleh dikelaskanH
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
TOPIK5 KEMAHIRAN PROSES SAINS ASAS
BERKOMUNIKASI
BERKOMUNIKASI
5erkomunikasi ialah kemahiran menyampaikan maklumat atau idea kepada
orang lain sama ada secara lisan atau berbentuk tulisan. .elajar-pelajar harus
berkomunikasi untuk berkongsi pemerhatian mereka dengan orang lain.
&omunikasi mestilah jelas dan berkesan jika seseorang itu hendak di"ahami
maklumat yang disampaikan.&omunikasi berkesan semestinya jelas$ tepat dan
tidak kabur dan seterusnya mengguna kemahiran yang perlu dikembang dan
diamalkan.
7pa itu berkomunikasiH 5erkomunikasi ialah satu proses penerimaan$
penyebaran$ dan perkongsian maklumat dan idea. 7nda sedang berkomunikasi
apabila anda :
1. 5ercakap$ mendengar atau menulis untuk menyatakan idea atau maksud.
2. Mencatat maklumat daripada penyiasatan atau kajian.
70
71
1. Melakar atau mangambil nota.
=. Mengguna atau menjelaskan makna symbol
;. Mengguna carta$ gra"$ dan jadual bagi menyampaikan maklumat.
N. Menyoal dengan jelas.
Q. Mengguna rujukan
?. Menulis laporan eksperimen bagi membolehkan orang lain mengulangi
eksperimen tersebut.
Idea berkomunikasi mengguna perkataan deskripti" dimana dua orang
mempunyai atau berkongsi perse"ahaman. 7da tiga langkah yang
menunjukkananda sedang berkomunikasi apabila :
1. Mencatat maklumat yang diperolehi daripada pelbagai sumber.
2. Menterjemah maklumat kepada bentuk lain seperti carta$ gra"$ dan jadual.
1. Menyebarkan maklumat melalui pelbagai bentuk dan cara.
&ita boleh berkomunikasi dengan berkesan jika kita :
1. Menerangkan hanya apa yang kita perhati ,lihat$ dengar$ bau dan rasa2
bukannya apa yang kita buat in"eren atau andaian berkenaan sesuatu
objek atau peristi(a.
2. Menjelaskan secara ringkas mengguna bahasa dan istilah yang tepat.
1. Menyampaikan maklumat dengan betul mengguna banyak pemerhatian
kualitati" seperti yang dikehendaki oleh keadaan.
=. Mengambil kira pandangan dan pengalaman lampau orang yang kita
sedang berkomunikasi.
;. Membuka ruang untuk mendapat maklum balas dari orang yang kita
sedang berkomunikasi supaya dapat menentukan keberkesanan
komunikasi kita.
N. Membina penyampaian alternati" jika keadaan memerlukan.
5ercakap dan berbual semasa menjalankan akti%iti sains$ membuat catatan
dalam buku jurnal$ menyusun data$ membanding keputusan dan berkongsi
71
72
dapatan adalah akti%iti-akti%iti yang boleh membantu kanak-kanak
mengembangkan cara berkesan untuk berkomunikasi. Mempelajari mengguna
alat komunikasi boleh membantu kanak-kanak membuat cara yang terbaik
bagaimana berkomunikasibagi menyampaikan pemerhatian dan idea.
.ara pendidik sains bersetuju baha(a mempelajari kemahiran proses sains
bermaksud @mempelajari cara belajarA. &anak-kanak belajar melalui pemikiran
kritikal dan mengguna maklumat secara kreati".&enapa kita harus
berkomunikasiH &emahiran berkomunikasi akan membantu kita :
1. Menyebarluaskan idea atau maklumat.
2. 5erkongsi idea atau maklumat.
72
ALAT BERKOMUNIKASI
BERKOMUNIKASI
BERKOMUNIKASI
4imbol 5ahasa 5adan 5ahasa #isan
0ra"
Model
*arta
.eta &onsep Ladual .enulisan
.eta
MuFik
#akaran
.enomboran
73
4emasa kemahiran proses sains diperkenalkan dalam sains sekolah rendah$
.usat .erkembangan &urikulum ,..&2$ &ementerian .elajaran Malaysia$
mencadangkan garis panduan bagaimana guru-guru boleh mengesan sama
ada murid-murid telah menguasai kemahiran tersebut. ..& telah
mencadangkan dan memberi indicator bagi setiap kemahiran. Indicator bagi
kemahiran komunikasi adalah :
1. 5ertutur$ mendengar atau menulis untuk menerangkan sesuatu idea atau
maksud kepada ka(an-ka(an.
2. Mencatat maklumat daripada kajian.
1. Melakar dan mencatat nota.
=. Mengguna simbol dan menjelaskan makna di sebaliknya.
;. Menyoal dengan jelas
N. Mengguna bahan-bahan rujukan
Q. Menulis laporan eksperimen supaya orang lain juga dapat mengulangi
eksperimen yang serupa.
,..&$ 1MM=2
AKTI:ITI 1
.elajar-pelajar Tahun #ima dari 4& 4ri >usa sedang menjalankan satu kajian di
atas kandungan kalium di dalam beberapa jenis air minuman. Di ba(ah adalah
dapatan kajian mereka :
Lenama W ada 2; mmol $ Lenama ' ada 21 mmol$ Lenama & ada =N mmol$
Lenama T ada ;1 mmol$ Lenama - ada 1; mmol dan Lenama 0 ada 2)mmol
5antulah pelajar ini untuk membentangkan dapatan mereka.0unalah mana-
mana alat komunikasi yang sesuai.
73
74
AKTI:ITI 2
>audhah menjalankan kajian keatas beberapa ketul ais yang mempunyai saiF
yang berbeFa dan melihat masa untuk ais itu cair. 5eliau telah mencatatkan
pemerhatian ke dalam jadual seperti di ba(ah :
Lisim
ais,gram2
=; ;Q N1 QQ ?;
Masa cair
,min2
2 1 ; ? 1)
#akarkan gra" berasaskan data daripada jadual di atas.
La(ab soalan di ba(ah.5incangkan ja(apan dengan pensyarah semasa
interaksi bersemuka.
1. 4iti telah mengguna peta konsep sebagai alat untuk membentang
pemahamannya tentang bekerja secara sainti"ik.
-ang manakah kemahiran proses sains berikut yang digunakan oleh
beliauH
74
75
,72 .emerhatian
,52 >amalam
,*2 .engkelasan
,D2 5erkomunikasi
2. 4yamil hendak mengetahui adakah (arna makanan memberi
pengaruh kepada murid sekolah rendah dalam pemilihan makanan
untuk sarapan. 5eliau telah me(arnakan kentang lecek ,mashed
potatoes2 dan meletakkan kedalam empat mangkuk berasingan.
'arna yang beliau gunakan ialah merah$ hijau$ biru dan kuning.
4etiap murid akan menceduk satu senduk setiap seorang mengikut
(arna kesukaan mereka. 4yamil telah menjalankan kajian ini
kepada ;) orang murid.
,a2 5erikan satu penyataan masalah ,research Duestion2 yang sesuai
untuk eksperimen ini.
,b2 Gyatakan pembolehubah yang terlibat di dalam eksperimen ini.
,i2 .embolehubah malar.
,ii2 .embolehubah yang dimanipulasi
,iii2 .embolehubah gerakbalas.
,c2 *adangkan 'atu hipotesis yang boleh diuji dalam eksperimen ini.
75
76
,d2 *adangkan 'atucara mempamerkan keputusan eksperimen secara
kuantitati".
,e2 Gyatakan 'atu cara penambahbaikan untuk eksperimen ini.
76
Tutorial 1
.ilih satu @alat komunikasiA dan tunjukcara bagaimana kepada rakan-rakan
anda.
Tutorial 2
&umpulkan maklumat untuk membuat perbandingan bagaimana manusia Faman
dahulu berkomunikasi berbanding manusia Faman sekarang mengikut susunan
kronologi
77
TOPIKI KEMAHIRAN PROSES SAINS ASAS
MERAMAL
MEMBUAT RAMALAN
&emahiran yang penting adalah membuat ramalan. Membuat ramalan adalah proses
yang menggunakan pemerhatian yang lampau atau data bersama pengetahuan sains
untuk meramal peristi(a atau hubungan. Ianya adalah membentuk idea mengenai
jangkaan hasil apa yang akan berlaku berdasarkan pengetahuan kini dan ke"ahaman
$pemerhatian dan in"eren. 4uatu kenyataan yang tidak berdasarkan pemerhatian adalah
bukan ramalan. Ia hanyalah tekaan. Ia boleh di klassi"ikasikan kepada : a2 Interpolasi
adalah ramalan data yang baru berdasarkan kepada tren atau corak yang diperhatikan
dari data lampau yang diperhatikan. b2 <Btrapolasi adalah ramalan data baru diluar
atau menjangkau julat data yang diperolehi sebelum ini.

Membuat ramalan adalah tekaan yang bijak terhadap apa yang akan berlaku. Ia perlu
diikuti dengan menulis atau penerangan secara lisan untuk mengkelaskan idea dan
mendedahkan sebarang miskonsepsi atau maklumat yang hilang. 7nda mungkin boleh
bertanya @apa yang akan berlakuHA$+ kenapa anda ber"ikir itu berlakuH+ $+ adakah cara
77
78
anda boleh mencari penyelesaianH+ Membuat ramalan mempunyai hubungan yang
rapat dengan pemerhatian$membuat in"eren dan pengkelasan. Membuat ramalan
adalah berdasarkan kepada pemerhatian yang teliti dan in"eren yang dibuat terhadap
hubungan diantara peristi(a yang diperhatikan. In"eren adalah penerangan atau
interpretasi yang dibuat daripada pemerhatian. .engkelasan digunakan apabila kita
hendak mengenalpasti persamaan atau perbeFaan terhadap objek atau peristi(a.
&ita memahami persekitaran disekiling kita dengan cara pemerhatian perkara
yang berlaku dan kemudian membuat interpretasi dan membuat penjelasan. &ita
selalunya boleh mengesan corak dari apa yang diperhatikan.
&erapkali kita boleh membuat ramalan apa yang akan berlaku pada masa akan
dating. *ontoh-contoh membuat ramalan adalah:
4aya melihat hari hujan dan matahari muncul. Mungkin akan ada pelangi.
Lika saya melepaskan kedua-dua bola pada masa yang sama$ mungkin ia
akan jatuh ketanah pada (aktu yang sama.
4etiap pernyataan ramalan adalah berdasarkan pemerhatian dan corak yang
diperkembangkan daripada pemerhatian yang lampau. 5agaimana kita
menerangkan dan membuat interpretasi apa yang kita perhatikan memberkan
kesan kepada bagaimana kita membuat ramalan. Menguji ramalan kita akan
menjurskan kita untuk melakukan lebih banyak pemerhatian yang akan
menyokong atau tidak menyokong ramalan yang asal. 7pabila pemerhatian yang
baru konsisten dengan corak pemerhatian yang diramal maka kita mempunyai
keyakinan dalam ramalan kita. 'alaubagaimanapun jika pemerhatian yang baru
tidak menyokong ramalan a(al kita$maka kita mungkin akan menolak atau
menilai semula pemerhatian kita. .emerhatian yang baru akan mengarahkan
kepada in"eren dan ramalan yang baru. Diba(ah menunjukkan peta bagi
kemahiran membuat ramalan:
78
79
4elagi data yang baru ,pemerhatian2 dikumpul$teori ,in"eren2 dicadangkan untuk
menerangkan apa yang telah diperhatikan dan meramal tentang perkara yang
belum diperhatikan. 4esuatu teori hanya dapat diterima dalam sains ianya perlu
memenuhi tiga lapisan ujian.
5oleh menerangkan apa yang telah diperhatikan
5oleh meramal apa yang belum diperhatikan
5oleh diuji dengan melakukan pemerhatian selanjutnya dan diubahsuai
mengikut keperluan data yang baru
7nda membuat ramalan jika C.
1. Menggunakan bukti yang lampau atau sekarang untuk menyatakan
peristi(a yang akan datang.
2. 5oleh membeFakan antara membuat ramalan dengan membuat tekaan.
1. 5oleh untuk menentukan natijah daripada tindakan yang di ambil.
=. Menggunakan corak data secara eksplisit untuk membuat unjuran.
;. yakin dengan ketepatan ramalan.
N. boleh untuk mengesahkan pernyataan yang berkaitan dengan peristi(a
masa depan mempunyai perkaitan dengan bukti atau pengalaman
lampau.
79
M<>7M7#
M<M<>87TI
<>RIG0
IG:<><G
80
Q. berhati-hati dalam membuat andaian mengenai corak atau data yang
menjangkau dari data yang sedia ada.
?. <Btrapolasi dan menggunakan data sebagai alat untuk meramal.
,*D*$ 1MM=2
A(ti-iti 1
B!la%ar m!ramal < Titi'a# Air
Ba*a#
Duit siling ; sen$ 1) sen$ ;) sen$
>M 1
penitis
bikar yang berisi air
Ka!a*0
1. 0unakan penitis untuk menitiskan air keatas duit siling 2) sen.lakukan
dengan cermat sehingga air melimpah keluar dari permukaan duit siling.
5ilang titisan air.
2. Duit siling 2) sen coin boleh memegang Xtitis air.
1. >ekodkan bilangan titisan air dalam ruang yang bertanda X di dalam
jadual diba(ah.
=. 5andingkan duit siling 2) sen denagn duit siling yang lain dari segi bentuk
dan saiF. >amalkan bilangan titian air yang boleh dipegang oleh duit sling
yang lain.
80
81
;. 7pakah "aktor yang anda pertimbangkan apabila membuat ramalanH
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
N. !ji ramalan anda dengan menitiskan air keatas setiap duit siling.
81
Duit siling ; sen 1) sen 2) sen ;) sen >M 1
>amalan
4ebenar X
5
i
l
a
n
g
a
n

t
i
t
i
s
a
n

d
r
o
p
s
82
Q. Lika bilangan titisan air yang anda ramalkan berbeFa dengan data
sebenar$pada pendapat anda apa yang menyebabkan perbeFaan iniH
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
A(ti-iti 2
Lati*a# m!rama < Hari ;a#$ t!r"!#!(J
Ba*a#
#ampiran data ,diba(ah2 berkenaan masa matahari terbit dan terbenam.
&ertas gra"
K!aa*
1. #ampiran data menunjukkan masa matahari terbit dan terbenam setiap
hari keenam bagi suatu daerah di hemis"era utara ,1),G2.
Tarikh
5ulan-8ari
Matahari
terbit
a.m.
Matahari
terbenam
p.m.
4iang X9nly a "e( calculations are necessary
,jam$ minit2
11-11 N:21 ;:);
11-1M N:2? ;:)2
11-2; N:11 ;:))
12-)1 N:1? ;:))
82
83
12-)Q N:=2 ;:))
12-11 N:=Q ;:)1
12-1M N:;1 ;:)1
12-2; N:;= ;:)N
12-11 N:;N ;:1)
1-)N N:;Q ;:1;
1-12 N:;Q ;:2)
1-1? N:;N ;:2;
2. #ukis dan labelkan gra" bagi setiap masa untuk matahari terbit dan
terbenam. Daripada gra" dapatkan tarikh bila matahari terbenam yang
tera(al dan terbit yang terlambat.

SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
1. Daripada dua gra"$ramalkan tarikh bagi hari yang paling pendek. Ingat
$anda boleh meletakkan salah satu gra" ini diatas yang sau lagi.
Terangkan bagaimana anda membuat ramalan.
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
83
84
=. &ira *alculate the lengths o" the shortest day by taking into account the
length o" the day se%eral days be"ore and se%eral days a"ter the date o"
the shortest day$ and record your "indings in the column marked X in the
table gi%en.
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
12 .ernyataan yang manakah pemerhatian$in"eren atau ramalanH
a2 6saya boleh merasai bumi bergegar.+
6gegaran ini disebabkab oleh gunung berapi.+
6ia akan meletusV+
b2 6kedua perempuan itu memakai jubah dan mortarboard.+
6mereka baru sahaja menghadiri hari graduasi.+
6mereka akan mendapat kerja dengan pendapatan yan baik.+
c2 6sebelah kiri jongkang- jongkit adalah lebih rendah dari sebelah kanannya.+
84
Dapatkan uku teks. *uba dan buat laihan semua cadangan yang
telah dibincangkan diatas.adakah ia membatu anda untuk
mengingat dengan lebih baikH
85
6jika seseorang disebelah kiri turun maka hujung yang kanan akan jatuh.+
6 seseorang lebih berat dari yang lain.+

22 8arith menjatuhkan bola dari dua ketinggian yang berbeFa$dan mengikur ketinggian
bola setiap kali ia melantun semula. Dia merekodkan keputusan ke dalam gra"
palang.
a2 >amalkan ketinggian lantunan bola jika ia dijatuhkan dari Q; cm pada permukaan
yang samaH
b2 >amalkan ketinggian lantunan jika dijatuhkan pada ketinggian 2)) cm
85

7kses internet untuk mengumpul maklumat mengenai perbeaan antara
in"eren dan ramalan. 4enaraikan perbeFaannya.
Q)
N)
;)
=)
1)
2)
1)
0
Tinggi jatuhan ,cm2
tinggi
lantunan
,cm2
;) 1))
86
TOPIK4 KEMAHIRAN PROSES SAINS ASAS
PERKAITAN RUANG DAN MASA
MENGGUNAKAN HUBUNGAN RUANG DAN MASA
>uang dan masa adalah dua konsep asas dalam sains "iFikal..engguanaan
hubungan ruang dan masa melibatkan kebolehan untuk menjelaskan
arah$susunan dalam ruang$gerakan dan laju$simetri dan kadar perubahan.
&emahiran ini boleh menjelaskan perubahan dalam parameter terhadap masa. Ia
melibatkan pengenalpastian bentuk dan gerakan terhadap masa. .arameter
yang lain adalah lokasi$arah$saiF$isipadu$berat dan jisim.kemahiran ini boleh
dikembangkan dengan memberi perhatian terhadap urutan dan kedudukan
dimana peristi(a itu berlaku.4ebagai contoh melihat "asa-"asa
bulan$memerhatikan perubahan "iFikal kiub ais dll.

&enapa anda perlu menguasai kemahiran iniH
Ia menyedarkan kita tentang perubahan berlaku ada hubungan dengan
masa.
Ia membantu kita menyusun peristi(a dalam urutan yang sesuai.
86
87
7nda telah menguasai kemahiran ini apabila anda boleh:
Menghuraikan kedudukan lokasi terhadap masa
Menghuraikan perubahan arah terhadap masa
Menghuraikan perubahan bentuk terhadap masa
Menghuraikan perubahan saiF terhadap masa
Menyusun peristi(a secara kronologi
Menentusahkan perubahan dengan merujuk kepada kadar perubahan
Menentusahkan kedudukan sesuatu objek dan menghuraikan kedudukan
dalam ruang.
Menghuraikan perubahan sesuatu objek yang dilihat daripada kedudukan
yang berbeFa
Menghuraikan hubungan diantara jarak sesuatu objek yang bergerak dan
masa . ,*D*$ 1MM=2
A(ti-iti 1
0olekkan sebiji bola diatas lantai ke arah dinding. 5erapa lajukah anda boleh
menggolek bola tersebutH 5erapa perlahankah anda boleh menggolekkan bola
tersebutH
A(ti-iti 2
5erapakah masa yang diambil untuk anda menghitung dari 1hingga 2;$
seberapa cepat yang bolehH
87
88
1. 4uhu harian tertinggi yang direkodkan dalam seminggu ditunjukkan dalam jadual
data.
A*a
KLC
I'#i#
ILC
S!la'a
6LC
Ra)u
1&LC
K*ami'
27LC
Jumaat
21LC
Sa)tu
14LC
-ang manakah pernyataan berikut adalah benarH
7. Isnin menunjukkan bacaan suhu yang paling rendah.
5. Ia bersalji sepanjang hari Lumaat.
*. 4uhu tertinggi dicatatkan pada hari khamis
D. 4uhu pada hari >abu lebih tinggi daripada hari 4abtu.
2. 7nas menjalankan satu penyiasatan menggunakan suatu pendulum .. Dia
mencatatkan masa yang diambil untuk 2) ayunan untuk panjang benang yang
berbeFa.
benang
.

Diba(ah adalah masa yang diambil.
88
89
1) cm Y 1? saat$ 2) cm Y 1N saat$
1) cm Y ;; saat$ =) cm Y Q1 saat
a2 *adangkan alat yang sesuai untuk mengukur masa untuk 2) ayunan.

b2 Gamakan kemahiran proses sains yang terlibat apabila 7nas merekodkan
masa semasa penyiasatan.

1. senaraikan topic-topik daripad spesi"ikasi kurikulum yang me(akili
hubungan ruang dan masa
2. >ancang satu akti%iti yang sesuai dari senarai tersebut.
1. #aksanakan akti%iti tersebut.
>ancang dan laksanakan 6 akti%iti jam matahari +
89
90
"E"8<%2 =%" "%2%#%R3
S!)!lum aa %am ma#u'ia m!#$$u#a(a# )a;a#$ u#tu( m!#!#tu(a#
ma'a,
Ba*a#0
Kapur
Kertas A
P!ast"s"#
90
91
Ka!a*0
1. #etakkan sebatang kapur secara tegak ditengah sekeping kertas dengan
menggunakan plastisin.
2. tanda baying pensil setiap jam.rekodkan sekurang-kurangnya ? bacaan
1. daripada keputusan anda$bina satu gra" yang me(akili masa mela(an
panjang bayang.
Dari gra"$ ja(ab yang berikut:
1. Gyatakan bila masa bayang itu menghilang
2. 5ila bayang itu lebih panjang dari pensilH
91
92
TOPIK16 KEMAHIRAN PROSES SAINS ASAS
MEMBUAT IN1EREN
MEMBUAT IN1EREN
&ita lebih menghargai persekitaran kita jika kita mampu membuat interpretasi
dan menerangkan perkara-perkara yang berlaku disekeliling kita. &ita belajar
untuk mengenal corak dan menjangkakan corak itu akan berulang lagi dalam
keadaan yang sama. 5anyak tingkahlaku kita adalah berdasarkan in"eren yang
kita buat mengenai sesuatu peristi(a yang berlaku.4aintis membina hipotesis
berdasarkan in"eren yang dilakukan terhadap sesuatu penyiasatan. 4ebagai
guru kita selalu membuat in"eren mengenai mengapa murid berkelakuan
sedemikan. .
92
93
*ourtesy o" #earning and 7ssessing 4cience .rocess 4kills$ 1MM;$ p NM.
.emerhatian adalah pengalaman yang di perolehi melalui satu atau lebih
deria$membuat in"eren adalah penerangan atau interpretasi sesuatu pemerhatian
itu. .roses ini selalunya dikaitkan dengan pengalaman lampau. .engalaman
yang baru hanya akan memba(a makna jika kita boleh membuat hubungan
dengan apa yang telah diketahui. !ntuk membuat in"eren bermaksud untuk
membuat perkaitan dengan apa yang dilihat secara terus dan apa yang telah
diketahui dari penglaman yang lampau.
93
M<M5!7T
IG:<><G
7pa yang telah
diketahui dari
pengalaman
lampaulampauo(n
by past
eBperiencesH
7pa yang
diperhatikan secara
terusH
94
4ebagai contoh ianya hujan dan anda melihat satu pancaran cahaya yang trrang di luar
jendela. 8amper serta merta selapas pancaran itu anda mendengar bunyi yang kuat.
7nda kemudian berkata baha(a kilat telah memanah sesuatu tidak jauh dari situ. Ini
adalah in"eren anda kepada pemerhatian tentang sinar cahaya dan bunyi bising
tersebut. Ianya berdasarkan pengalamanyang lampau dengan kilat dan guruh yang
termasuk pengetahuan tentang tempoh masa antara cahaya dan bunyi yang boleh
mengukur sejauh manakah kilat itu akan berdentum.
4uatu in"eren adalah 5!&7G tekaan kerana tekaan adalah pendapat yang
dibentuk daripada bukti yang sedikit atau tiada bukti. 5ila membuat
in"eren$adalah penting untuk mengikuti langkah-langkah berikuts:
5uat seberapa banyak pemerhatian tentang sesuatu objek atau peristi(a
Imbas kembali pengalaman lampau tentang maklumat yang rele%an tentang objek
atau peristi(a yang boleh digarapkan dengan apa yang telah diperhatikan.

Gyatakan setiap in"eren supaya ianya berbeFa dengan pernyataan yang lain.
6daripada apa yang diperhatikan saya membuat in"eren CCC 6
6bukti mencadangkan CC. Mungkin telah terjadi+
6penjelasan yang munasabah dari apa yang saya lihat adalah C 6
6daripada apa yang saya perhatikan saya merumuskan C+
4elalunya apabila sudah membuat in"eren daripada suatu set
pemerhatian$maklumat baru mungkin akan timbul dan menyebabkan anda
ber"ikir semula in"eren yang asal. Ini kadangkala akan memperkukuhkan in"eren
anda. .ada masa yang lain maklumat tambahan mungkin menyebabkan anda
mengubahsuai atau menolak in"eren yang anda "ikirkan penting pada satu ketika
94
95
dulu. .emerhatian yang baru menjurus kepada pengubahsuaian corak
pengalaman untuk melakukan akodomasi maklumat yang baru.
5erikut adalah sebahagian pemerhatian dan in"eren yang dilakukan oleh seseorang
mengenai satu duit siling. ,Ladual 12.
Pemerhatian 4nferen
5uit siling itu berwarna tembaga *aya membuat inferen ianya diperbuat
dari tembaga
5uit siling ini mempunyai tarikh )667 di
atasnya
5uit siling itu kemungkinan di buat
pada tahun)667
5uit siling ini mempunyai huruf timbul
di atasnya dan ianya jelas
dan mempunyai sains yang
sekata.
*aya membuat inferen ianya diperbuat
dengan menggunakan
mesin
8ila saya jatuhkan duit siling itu ke atas
meja ia menghasilkan bunyi
1clink3
*aya membuat inferen duit siling itu
adalah pejal dan tidak
berongga dan kosong
5uit siling itu mempunyai suatu bahan
hijau disatu belahnya
Mungkin duit siling itu berada dalam air
dan menjadi terhakis
The coin has one long deep scratch on
one side
Maybe someone deliberately gouged
the coin with a sharp
instrument
*ourtesy o" #earning and 7ssessing 4cience .rocess 4kills$ 1MM;$ p Q1.
Jaual 1: .ernyataan pemerhatian dan in"eren mengenai satu duit siling
95
96
7nda juga boleh membuat in"eren mengenai sesuatu peristi(a. 4etiap in"eren
mestilah berdasarkan pemerhatian.9leh yang demikian anda perlulah membuat
pemerhatiam yang teliti dan membuat interpretasi atau menerangkan
pemerhatian tersebut. Interpretasi mengenai pemerhatian ini adalah in"eren.
A#a t!la* m!m)uat i#?!r!# %i(a a#a M,,
1. Menggunakan maklumat daripada pemerhatian untuk membuat kesimpulan yang
munasabah.
2. membuat beberapa interpretasi yang munasabah dari satu pemerhatian.
1. 5oleh mengenalpasti keterbatasan in"eren.
=. Menguji ketepatan in"eren melalui pemerhatian yang lanjut.
;. Menggunakan in"eren sebagai alat untuk menentukan pemerhatian lanjut
yang sesuai.
,*D*$ 1MM=2
96
97
A(ti-iti 1
Lati*a# m!m)uat i#?!r!# jejak kaki
>ajah diba(ah menunjukkan tiga jalur jejak kaki selepas setiap satu iaitu jalur 1 diikuti
dengan jalur 2 dan kemudian jalur 1. 4iri jejak kaki dilihat dipantai. Titik disekeliling jejak
kaki dalam jalur2 menunjukkan kasut itu tela meninggalkan kesan yang dalam
1.
2.
1.
97
98
5erdasar rajah $tuliskan pemerhatian anda pada setiap jalur jejak dan rekodkan in"eren
anda. 7nda boleh membuat in"eren melebihi satu bagi setiap kes.
.<M<>87TI7G IG:<><G
jalur 1
jalur 2
jalur 1
5andingkan senarai in"eren anda dengan rakan anda. 7dakah anda merasakan in"eren
anda lebih baikH &enapaH
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
98
99
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
A(ti-iti 2
.erhatikan rajah di ba(ah. !ntuk setiap garis lukiskan bentuk seterusnya dalam kotak
sebelah kanan.
,i2
,ii2
,iii2
99
100
,i%2
Soala#
1. 5agaimana anda mendapatkan ja(apan bagi bentuk yang seterusnyaH
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
2. 7dakah pengalaman anda membantu anda untuk membuat keputusanH
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
12 Diba(ah adalah beberapa contoh pernyataan pemerhatian dan in"eren.0ariskan
pernyataan in"eren dengan menggunakan pen merah.
100
Dapatkan buku teks. *uba dan latih semua cadangan yangtelah
dibincangkan di atas. 7dakah ianya membantu anda untuk
mengingat dengan lebih baikH
101
a2 Tombol tembaga pintu itu tidak cerah dan berkilat.
b2 4aya membuat in"eren yang pejabat ini tidak selalu digunakan.
c2 4eseorang telah menumpahkan bahan yang beracun disini
d2 Terdapat satu tompok didepan rumah saya yang tidak ditumbuhi rumput.
e2 4aya perhatikan iodin bertukar (arna menjadi ungu bila saya letakkan di atas
secicip kentang.
"2 Ia boleh diin"erenkan sisip itu mempunyai kanji didalamnya.
g2 Mungkin buku itu sudah lama atau kertas itu di(arnakan kuning supaya kelihatan
lama.
h2 Mukasurat buku itu ber(arna kuning.
i2 Melalui tingkap itu saya Gampak bendera itu berkibar
j2 Ianya mesti berangin diluar
k2 Ikan itu terapung dipermukaan tangki air.
l2 Mungkin tiada orang yang memberi makan kepada ikan tersebut
m2 Mungkin ianya telah dicemari
n2 7ir minuman saya berbau seperti telur busuk.
o2 4ayuran yang sedang tumbuh di kebun saya telah hilan dan terdapat najis di
atas tanah.
p2 7da bukti yang arnab telah berada disitu.
22 .erhatikan jejak di dalam salji dalam Ra%a* 7,I. 5erdasarkan pemerhatian anda
$tuliskan in"eren anda.
,!ntuk membantu anda ber"ikir secara lebih logic mengenai rajah$ianya telah
dibahagikan kepada tiga bahagian.2
101
102
Courtesy of INVESTIGATING THE EARTH, Fourth Edition
by American Geoloical Institute!
Ra%a* 7,I: Tracks in The 4no(
102
.ersembahkan satu situasi kepada rakan sebaya anda dan biarkan mereka
membuat in"eren. &omen ja(apan mereka.

#aksanakan 6In"erring <Bercises+ dan bincangkan ja(apan di

Bacaan lanjut mengenai cara-cara membuat in"eren dan sediakan satu
ringkasan
103
TUTORIAL
1%23#%/ "E"8<%2 3/>ERE/
Teliti pemerhatian diba(ah. &emudian buat in"eren untuk setiap pemerhatian. I#$at$
terdapat lebih daripada satu penjelasan yang munasabah.
P!m!r*atia# 10 7nda memerhatikan langit di(aktu tengahari gelap.
In"eren anda:SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
P!m!r*atia# 20 .engetua anda masuk ke kelas dan memanggil pelajar.
In"eren anda:SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
P!m!r*atia# 70 4emua murid sekolah menengah memba(a makan tengahari
dari rumah.
In"eren anda:SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
103
104
P!m!r*atia# 80 5ekas ahli kumpulan rock n roll mempunyai daya pendengaran
yang lemah.
In"eren anda:SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
P!m!r*atia# &: 7nda meninggalkan pa(agam dan melihat jalan itu basah,
In"eren anda:SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
P!m!r*atia# 50 semasa berjabat tangan$anda merasakan tapak tangan orang
itu kasar dan keras.
In"eren anda:SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
P!m!r*atia# I0 lam"u bilik darjah terpadam.
104
105
In"eren anda:SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
P!m!r*atia# K0 Sir!# kedengaran disekolah.
In"eren anda:SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
TOPIK11 KEMAHIRAN PROSES SAINS BERSEPADU
MENGENALPASTI DAN MENGA3AL PEMBOLEH UBAH
SINOPSIS
4ekarang anda telah menguasai semua asas kemahiran proses sains$ anda
sekarang telah bersedia untuk mempelajari kemahiran yang memandu anda
mengeksperimen atau menjalankan penyiasatan. &emahiran proses sains
bersepadu termasuklah mengenalpasti dan menga(al pemboleh ubah$
memberikan de"inisi operasi$ menta"sir data$ membuat "ormula dan menguji
hipotesis serta melakukan eksperimen. Mempelajari kemahiran ini
mengupayakan anda untuk menja(ab banyak soalan-soalan
memandangkan anda telah mempunyai alat-alat untuk menta"sir apa yang
anda cerap dan berupaya mereka bentuk penyiasatan untuk menguji idea
anda sendiri.
105
106
HASIL PEMBELAJARAN,
.ada akhir pembelajaran topik ini anda akan boleh
1. Mengenalpasti pemboleh ubah satu penyiasatan.
2. Mengkelaskan pemboleh ubah manipulasi dan yang bergerak balas.
KERANGKA KANDUNGAN TOPIK
106
Pe$%&!e' u%a' $a#"pu!as"
Pe$%&!e' u%a' %er(era) %a!as
107
Ra%a* 1 0 S(o" Ka#u#$a#
MENGENALPASTI DAN MENGA3AL PEMBOLEH UBAH
Dengan mengkaji tindakan dan gerak balas$ seperti bagaimana kismis di dalam larutan
soda penaik$ anda telah mempelajari baha(a pemerhatian dan membuat in"eren adalah
asas bagi sains. Tindakan dan tindak balas dalam dunia semula jadi selalunya
kompleks. &adang-kadang ianya sangat besar ,seperti letupan gunung berapi2 $ atau
terlalu kecil , seperti pergerakan euglena2 atau mengambil masa , seperti pergerakan
glasier2 adalah mustahil untuk minda manusia untuk memahami keseluruhannya.
.endekatan sainti"ik bagi memahami peristi(a sedemikian adalah satu proses
yang dimana peristi(a yang kompleks dipecahkan kepada bahagian-bahagian yang
boleh dikaji dan di"ahami. 5ahagian-bahagian peristi(a atau sistem ini dinamakan
pemboleh ubah. .emboleh ubah adalah "aktor-"aktor$ keadaan$ dan perhubungan yang
boleh mengubah atau diubah dalam satu peristi(a atau sistem. 5agi tujuan
mempelajari tentang penyiasatan sainti"ik anda perlu terlebih dahulu mempelajari
kemahiran yang berkaitan dengan mengenal pasti dan memanipulasikan pemboleh
ubah.
107
Pe$%&!e' u%a' $a!ar
108
4atu pemboleh ubah adalah sesuatu yang boleh berubah. 7pakah pemboleh
ubah dalam kenyataan berikutH
P!r#;ataa# 10 Masa yang diambil oleh seorang atlit untuk berlari satu kilometer
bergantung kepada bilangan latihan yang diperolehi oleh seseorang itu.
P!m)ol!* u)a*0 Masa diambil untuk berlari satu kilometer,
P!r#;ataa# 20 4emakin tinggi suhu air$ semakin cepat telur masak.
P!m)ol!* u)a*0 4uhu air
Masa yang diambil untuk telur masak
Menga(al pemboleh ubah adalah mengenalpasti semua pemboleh ubah yang
terdiri daripada aspek yang boleh mempengaruhi hasil sesuatu eksperimen$ dan
menjalankan eksperimen dengan memanipulasikan hanya satu pemboleh ubah dan
menetapkan pemboleh ubah yang lain sebagai konstan. .enyiasatan adalah untuk
mengetahui kesan satu pemboleh ubah keatas pemboleh ubah yang lain. Terdapat tiga
jenis pemboleh ubah.
1, P!m)ol!* u)a* ima#i"ula'iN :aktor atau keadaan yang dimanipulasi atau
diubah untuk menguji kesannya keatas eksperimen.
Dalam kenyataan di atas:
Masa yang diambil untuk berlari satu kilometer
4uhu air
Ini juga dikenali sebagai pemboleh ubah
2, P!m)ol!* u)a* )!r$!ra( )ala' :8asil eksperimen yang bergerak balas atau
bertindak terhadap satu "aktor atau keadaan yang berubah.
108
109
Dalam kenyataan di atas$
Lumlah latihan
Masa untuk telur masak
Ini juga dikenali sebagai pemboleh ubah bersandar.

7, P!m)ol!* u)a* (o#'ta#E0 .emboleh ubah yang dika(al atau ditetapkan.
<Bamples:
Lenis latihan
4aiF telur
P!m)ol!* u)a* )!)a' adalah nama lain bagi pemboleh ubah yang dimanipulasi.
Ia secara bebas dipilih oleh pengeksperimen untuk dimanipulasikan.
. P!m)ol!* u)a* )!r'a#ar di perhatikan oleh pengekperimen dan akan bergerak balas terhadap
pemboleh ubah dimanipulasi atau pemboleh ubah bersandar jika terdapat perhubungan. 5ila kita memplot
maklumat pada gra" pemboleh ubah dimanipulasi seringkali di plot pada paksi W dan pemboleh ubah
bergerak balas seringkali diplot paya paksi- -.

109
110
AKTI:ITI 1
5ilangan paku-paku yang ditarik oleh ektromagnet akan bertambah jika lebih banyak
bateri diletakkan dalam litar. Lika sekiranya penyiasatan dilakukan terhadap masalah di
atas. 7pakah pemboleh ubahnya H
A(TI:ITI 2
4eorang pelajar hendak menguji bagaimana jisim kertas yang digunakan memberi
kesan kepada jarak ia akan terbang. &elip kertas ditambah sebelum ujian penerbangan
dilakukan. 4elepas kelip kertas ditambah$ kapal terbang kertas dibaling untuk
menentukan berapa jauh ia akan terbang. >eka satu eksperimen yang ringkas bagi
akti%iti ini. 7pakah pemboleh ubah yang ada.
1, 5agi setiap pernyataan atau penerangan berikut kenalpastikan pemboleh ubah
dimanipulasi dan pemboleh ubah bergerak balas.
110
111
GaE .elajar-pelajar dalam kelas sains menjalankan penyiasatan dimana lampu suluh
dipancarkan pada satu layar. Mereka berharap dapat mengetahui jika jarak daripada
cahaya ke layar memberi kesan keatas saiF ka(asan yang disinari.
G)E Labatan perhutanan t!la* m!#$ira )ila#$a# mu'a#$ i N!$!ri Pa*a#$, 7dakah
bilangan musang mempunyai kesan terhadap populasi arnabH
G/E 4kor dalam ujian akhir bergantung kepada bilangan kemahiran subordinat yang
diperolehi.
GE #ebih banyak kentang akan dihasilkan jika lebih banyak baja digunakan dalam
tanah.
2, 7nda diberi satu (ayar$ satu suiF$ satu ammeter ,)-1 72$ satu %oltmeter ,)-;R2$ satu
reostat$ 1 bateri$ satu pemegang bateri$ dan (ayar-(ayar penyambung. #akukan satu
eksperimen untuk menyiasat kesan panjang keatas rintangan konduktor.
Gyatakan tiga pemboleh ubah dalam kajian ini.

1, #akukan 6akti%iti mengenalpasti dan menga(al pemboleh ubah+. 5incangkan hasil
eksperimen di dalam kelas
2. #akukan 6.enerbangan helikopter+ dan bandingkan dapatan anda dengan dapatan
rakan anda.

&aji buku teks bagi tahun 1 hingga N dan senaraikan istilah alternati" bagi pemboleh
ubah yang digunakan pada (aktu ini.
TUTORIAL 1
111
112
MENGENALPASTI DAN MENGA3AL PEMBOLEH UBAH
Ba*a#=)a*a# 0 ,bagi tiap kumpulan berempat2
= kiub gula
0ula pasir
= bikar
&ertas tisu atau span
2 sudu berlainan saiF
Lamrandik
Ka!a*0
1.4etiap oran gpelajar diberikan = gula kiub$ = bikar dan 2 sudu.
2. Tuangkan 1)) ml air paip ke dalam tiap bikar dengan serentak.
1. #arutkan tiap kiub gula dalam bikar. Dalam satu bikar terdapat satu kiub dan
air$ satu mengandungi satu kiub$ sudu ,untuk mengacau2 dan air$ satu lagi ada
gula pasir dan air dan yang terakhir mengandungi gula pasir$ sudu dan air.
=. .elajar meramal bekas mana yang akan menunjukkan kadar melarut yang
paling cepat dengan menggunakan jam randik.
;. .lotkan hasil ke dalam gra".

7dakah hasil yang diperolehi berbeFaH 7dakah semua kaedah mengeksperimen
samaH Terangkan.
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
112
113
#akukan sumbang saran bilangan pemboleh ubah dimanipulasi3 bebas yang
mungkin memberikan kesan kepada eksperimen ,kadar larutan2. Masukkan
cadangan pada satu carta.
.emboleh ubah bebas ramalan Gota eksperimen .emerhatian
saiF sudu . . .
amoun air . . .
penempatan sudu
. . .
kiub gula lama %s. kiub
baru
. . .
pelarut berbeFa . . .
7nda mungkin akan menemui beberapa peristi(a luar jangka. 5agaimana anda
mencadangkan untuk eksperimen yang lebih baik. 5incangkan.
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
TUTORIAL 2
H!li/o"t!r
Mat!rial'0
0unting
.embaris
>uler
'orksheet
*orak helikopter
113
114
&aedah:
1,Dengan berhati-hati potong pola bagi objek yang berputar dan ikuti arahan yang
ditetapkan.
2. !ji rekaan yang dibuat dan pelajari bagaimana ia ber"ungsi.
*atatkan pemerhatian dan in"eren-in"eren anda.
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
7pakah beberapa pemboleh ubah yang mungkin mempengaruhi bagaimana ia
terbangH
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
114
115
Objek yang berputar bagi Helikopter

115
116
TOPIK12 KEMAHIRAN PROSES SAINS BERSEPADU
MENDE1INISI SECARA OPERASI
MENDE1INISI SECARA OPERASI
&aedah atau prosedur yang digunakan untuk m!#$u(ur "!m)ol!* u)a* i#ama(a#
!?i#i'i o"!ra'i, D!?i#i'i o"!ra'i i#i m!m)!rita*u a"a(a* o"!ra'i ;a#$ ila(u(a#
a# i "!r*ati(a# a# )a$aima#a ia iu(ur, Lika anda boleh mengukur pemboleh
ubah secara langsung dengan menggunakan sistem pengukuran yang pia(ai$ anda
tidak perlu untuk mende"inisikan secara operasi. *ontoh: kedalaman-pembaris$ suhu-
termometer$ masa-jam randik.
Mende"inikan seara operasi melibatkan cara yang sama bagi mengukur sesuatu
secara tan langsung dimana pengukuran langsung tidak dapat dilakukan dengan
mudah. *ontohnya- akti%iti bandul-Mengukur tempoh masa satu ayunan dilakukan
dengan menentukan bilangan ayunan bagi tempoh 1; saat. Ini adalah kerana masa bagi
satu ayunan tidak dapat diukur dengan mudah.
.enyiasat berbeFa mungkin menggunakan de"inisi operasi yang berbeFa bagi
pemboleh ubah yang sama. *ontoh: .enyiasatan untuk menentukan kesan %itamin <
ke atas ketahanan seseorang.
.emboleh ubah 6&etahanan seseorang+ boleh dide"inisikan secara operasi dengan
berbagai cara
5ilangan jam seseorang boleh berjaga
Larak larian tanpa henti seseorang
5ilangan lompatan yang dilakukan sebelum letih
De"inisi operasi perlulah eksplisit supaya pengkaji yang lain boleh melakukan
pengukuran tanpa maklumat lanjut daripada pengkaji.
116
117
.
ACTI:ITI 10

4atu kajian telah dilakukan untuk menentukan adakah iklan keselamatan mempunyai
kesan keatas kemalangan keenderaan. 5ilangan papan iklan yang berbeFa diletakkan di
5ukit Mertajam sepanjang tempoh = bulan untuk melihat sama ada bilangan mereka
yang dimasukkan ke hospital kerana kemalangan jalan raya akan dipengaruhi. .ada
bulan januari$ empat papan iklan yang mengandungi mesej keselamatan$ pada bulan
"ebuari terdapat 1) papan iklan$ bulan mac terdapat 1; dan dalam bulan april ada 2)
buah. >ekod bilangan orang yang dimasukkan kehospital akibat kemalangan jalan raya
di tentukan.
&enalpastikan .emboleh ubah manipulasi dan pemboleh ubah bergerak balas.

P!m)ol!* u)a* ima#i"ula'i: Iklan keselamatan


R!'"o#i#$ :aria)l!: &emalangan kenderaan
5agaimana setiap pemboleh ubah dide"inisikan secara operasiH
117
118
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
ACTI:ITI 20
4atu kajian telah dilakukan untuk menentukan kesan latihan keatas denyutan nadi. 0uru
pelatih mengayuh basikal untuk bilangan kilometer yang berbeFa dan denyutan nadi
mereka diukur. satu kumpulan mengayuh sejauh 1) km$ kumpulan kedua sejauh 2) km$
kumpulan ketiga pula mengayuh sejauh 1) km dan kumpulan keempat mengayuh
sejauh =) km. 4elepas akti%iti$ kadar denyutan nadi dikira serta merta untuk tempoh
seminit.
&enalpasti pemboleh ubah yang dimanipulasi dan yang bergerak balas
.emboleh ubah yang dimanipulasi: Larak kayuhan
P!m)ol!* u)a* )!r$!ra( )ala': denyutan nadi
5agaimanakah setiap pemboleh ubah dide"inisikan secara operasiH
============================================================================================
============================================================================================
============================================================================================
============================================================================================
118
119


1,
7pakah de"inisi operasi bagi kecerunan tanahH
,72 Lisim tanah yang terhakisl
,52 &edalaman lekukan yang dihasilkan oleh air pada tanah
,*2 Lisim air yang digunakan pada meja.
,D2 &etinggian hujung meja yang dinaikkan.
2. 4atu penyiasatan dilakukan untuk melihat bagaimana suhu a(al satu larutan
mempengaruhi banyak mana air yang tersejat.
Terangkan sekurang-kurangnya tiga cara dimana banyak mana sejatan boleh
didedinisikan secara operasi.
Tutorial 1
#atihan tentang de"inisi operasi.
Tutorial 2
5incangkan de"inisi operasi bagi latihan-latihan

119
4atu kajian dilakukan untuk melihat jumlah hakisan yang
dipengaruhi oleh kecerunan tanah. 8ujung kerusi yang diperbuat
daripada plastik yang mengandungi pasir diangkat pada empat
ketinggian yang berbeFa. 1 liter air dicurahkan di satu hujung kerusi
tersebut. 4elepas air air mengalir diatas pasir tersebut$ kedalaman
lekukan yang dihasilkan oleh air diukur.
120
4emak buku teks bagi tahun 1-N dan senaraikan beberapa contoh de"inisi operasi.
TUTORIAL 1
MENDE1INISIKAN PEMBOLEH UBAH SECARA OPERASI,
1. 4eorang guru berminat untuk menyiasat tentang kesan kerja rumah keatas hasil
ujian. 7pakah dua de"inisi operasi bagi pemboleh ubah kerja rumahH
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
2. 4eorang penjaga kedai hendak mengetahui jika poster di tingkap kedai memberi
kesan
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
1. 4eorang pelajar hendak mengukur jenis piFFa yang manakah yang disukai oleh
rakannya. 7pakah de"inisi operasi bagi pemboleh ubah jenis piFFa yang disukai.
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
7pakah satu de"inisi operasiH
120
121
4atu daripada keputusan secara operasi yang diambil oleh seorang saintis adalah
untuk menentukan bagaimana pengukuran sesuatu pemboleh ubah dilakukan. &aedah
yang digunakan untuk mengukur sesuatu pemboleh ubah dinamakan de"inisi operasi.
De"inisi operasi menunjukkan cara bagaimana pengukuran dilaksanakan. 5ila
seseorang saintis telah memilih satu kaedah$ kaedah itu mesti dilaporkan kepada saintis
lain$ supaya mereka juga boleh menguji hasil penyiasatan tersebut. 4eseorang saintis
boleh membaca de"inisi operasi dan dengan mudah memahami atau melaksanakan
pengukuran yang sama. *ontoh-contoh berikut de"inisi operasi bagi pemboleh ubah-
pemboleh ubah.
Co#to* 'atu,
4eorang pelajar hendak melakukan ujian keatas kesan %itamin * keatas kesihatan
pelajar di kelasnya. .emboleh ubah 6 kesihatan pelajar+ boleh dide"inisikan dengan cara
berikut
5ilangan kali mengalami selsema dalam sebulan
5ilangan hari tidak hadir dalam sebulan
5ilangan hari tidak hadir kerana sakit dalam sebulan
5ilangan orang yang batuk da
lam sebulan.
Co#to* (!ua
4eorang pelajar hendak menguji kesan poster 6 jangan buang sampah+ keatas masalah
sampah sarap di sekolahnya. .emboleh ubah 6masalah sampah sarap+ boleh
dide"inisikan dengan cara berikut
5ilangan bungkusan gula-gula di padang
5ilangan plastik sampah yang dikumpulkan
5ilaangan tin aluminium minuman di gudang
121
122
Tugas anda adalah untuk memikirkan de"inisi operasi yang mungkin digunakan untuk
mengukur pemboleh ubah dalam beberapa situasi. 4ebelum anda mula$ marilah lihat
pada satu contoh.
4eorang pelajar hendak mengukur penyerapan kertas pengelap$ jadi penyerapan
adalah pemboleh ubahnya. .elajar itu mesti menetukan satu de"inisi operasi bagi
mengukur penyerapan kertas pengelap. 5eliau membina tiga de"inisi operasi yang
mungkin bagi kajian ini.
I'i"au air ;a#$ t!rti#$$al9tia( i'!ra": Isipadu air yang tertinggal selepas
gumpasan kertas penyerap di letakkan dalam 2; ml air selama lima minit.
I'i"au air ;a#$ i'!ra": Mengukur isipadu air yang dikumpulkan selepas
dimasukkan ke dalam 2; ml air.
K!ti#$$ia# air0 Mengukur ketinggian air yang ditunjukkan selepas kesemua
kertas penyerap yang di gumpal dicelup dalam air selama 1; minits.
:ikirkan tentang de"inisi operasi yang boleh digunakan untuk mengukur pemboleh
ubah berikut
1. 4eorang pelajar berminat dengan magnet-magnet. Dia hendak mengukur kekuatan
magnet yang diminatinya.
De"inisi operasi bagi pemboleh ubah 6kekuatan magnet+
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
122
123
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
2. 4eorang pelajar berminat untuk menyiasat percambahan biji benih.
De"inisi operasi bagi pemboleh ubah 6percambahan+
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
1. 4eorang pelajar hendak menentukan minuman ringan manakah yang lebih
digemari oleh rakan-rakn sekelasnya. De"inisi operasi bagi 6 minuman ringan
yang digemari+
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
=$ 4eorang pelajar ingin mengetahui sejauh mana minat rakan sekelasnya
membaca buku tentang sains. De"inisi operasi bagi pemboleh ubah 6 minat
membaca buku tentang sains+
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
;. 4eorang pelajar ingin mengetahui jika belajar memberi kesan kepada gred
dalam sains. De"inisi operasi bagi pemboleh ubah 6 belajar+
123
124
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
De"inisi operasi bagi 6gred sains+
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS
124
125
125