Anda di halaman 1dari 19

Tingkatan 5 Sejarah

Bab 1 : Kemunculan dan Perkembangan Nasionalisme di Asia Tenggara


1.3 Nasionalisme di Asia Tenggara
1. Apakah yang dimaksudkan dengan nasionalisme?
- perasaan cinta akan bangsa dan negara yang membawa kepada gerakan membebaskan tanah air dari
penjajahan.
2. Nyatakan actor-actor kemunculan nasionalisme.
!asar penjajahan "arat
#engaruh agama
$arya kesusasteraan
%istem pendidikan
$emunculan golongan intelektual
#engaruh media massa
%istem pengangkutan dan perhubungan
#engaruh luar
3. Nasionalisme di Asia Tenggara dibahagikan kepada dua tahap. &engkapkan jadual di bawah.
Nasionalisme di Asia Tenggara
Tahap 1 Tahap 2
1. #enentangan masyarakat secara terbuka bersiat
setempat.
2. Tidak berorganisasi
3. 'su-isu agama( budaya dan hak pribumi
menjadi actor utama
). *enekankan kesedaran politik daripada
tindakan politik.
+. *enuntut hak mereka dikembalikan dan tidak
menuntut kemerdekaan segera.
1. &ebih radikal.
2. "erorganisasi
3. *uncul selepas gerakan tahap pertama yang
sederhana gagal.
). !ipimpin oleh golongan berpendidikan serta
berpengetahuan luas dalam kebudayaan dan ilmu
pengetahuan "arat.
+. *enuntut kemerdekaan dan membentuk kerajaan
yang berdaulat.
). &engkapkan jadual di bawah.
Tokoh #arti #olitik , #ertubuhan
1. Andreas "oniosio $atipunan
2. %oekarno #arti Nasional 'ndonesia
3. Nguyen Thai -oc .iet Nam /uac !ang !ang
). Aung %an !obama Asiayone
+. Nai #ridi #anomyong #arti 0akyat
1. -o 2hi *inh #arti $omunis .ietnam
1. Nyatakan ciri-ciri nasionalisme di Thailand.
Tahap 1 3
- kegelisahan rakyat terhadap penguasaan politik oleh kerabat di raja dan juga penentangan terhadap
raja berkuasa mutlak.
- kesan perkembangan system pendidikan "arat menjadikan intelektual Thai terdedah kepada ahaman
liberal dan demokrasi
- kelemahan sistem pentadbiran dan sikap boros 0aja .ajira4urd menyebabkan rakyat tidak puas hati
Tahap 2 3
#erasaan tidak puas hati rakyat terhadap cengkaman ekonomi oleh kapitalis "arat dan orang 2ina.
2. #erkembangan Nasionalisme di Asia Tenggara.
2.1 5ilipina 3
#ada tahap 1 nasionalisme di 5ilipina dimulai oleh gerakan dakyah pimpinan 6ose 0i7al dan disokong
oleh golongan pertangahan berpendidikan "arat. Nyatakan tuntutan pejuang tahap 1 ini.
- pejuang menuntut supaya 5ilipina dijadikan sebahagian wilayah %epanyol
- bangsa 5ilipina diberi hak yang sama seperti yang diperolehi oleh bangsa %epanyol
- diberi kebebasan bersuara
#ada tahap 2 nasionalisme di 5ilipina dipimpin oleh Andreas "oniacio yang berjuang secara radikal.
Nyatakan tuntutan tahap 2 ini.
- penubuhan $atipunan oleh Andrea "oniacio
- penentangan secara radikal terhadap sepanyol
- matlamat perjuangan adalah untuk menyatukan rakyat 5ilipina dan memperjuangkan kemerdekaan
secara re4olusi.
3. #erjuangan kemerdekaan di 'ndonesia terbahagi kepada dua tahap.
Nyatakan secara ringkas perjuangan pada Tahap 1.
- memberi perhatian terhadap isu-isu pendidikan
- hanaya pendidikan dapat mengubah nasib rakyat 'ndonesia
- 0aden Adjeng $artini memperjuangkan pendidikan untuk kaum wanita melalui karyanya -abis
8elap Terbitlah Terang dan #enulisan %eorang #uteri 6awa.
- *uhammadiyah berusaha menyebarkan 'slam yang sebenar dan menghindari ancaman sekularisme
"arat serta agama $ristian. *embina sekolah( klinik dan masjid
Nyatakan secara ringkas perjuangan pada Tahap 2.
- perjuangan parti-parti politik radikal seperti %arekat 'slam( #arti $omunis 'ndonesia dan #arti
Nasional 'ndonesia
- parti-parti politik lantang menuntut kemerdekaan dengan cara kekerasan
). Nasionalisme 'ndo-2hina. *,s 29
#erjuangan nasionalisme di 'ndo-2hina pada peringkat awal dipelopori oleh golongan bangsawan dan
pegawai-pegawai dari golongan *andarin.
#erjuangan pada peringkat awal ini bertujuan untuk memulihkan %istem pemerintahan beraja.
%elain daripada itu perjuangan nasionalisme 'ndo-2hina juga dipelopori oleh 8olongan *enengah
"erpendidikan "arat memperjuangkan pendidikan "arat di kalangan rakyat. #erjuangan nasionalisme
tahap 2 di 'ndo-2hina bersiat radikal dan di pengaruhi oleh .iet Nam /uac !ang !ang :.N/!!;
dan #arti $omunis .ietnam
Nasionalisme "urma.
Nasionalisme Tahap 1 di "urma dipimpin oleh
a. 8olongan sami "uddha b. 8olongan elit berpendidikan "arat
Terdapat satu isu yang digunakan oleh pejuang nasionalisme di "urma untuk membangkitkan
semangat menentang penjajah. Apakahn isu tersebut ?'su $asut
Nyatakan kesan &aporan *ontagu-2halord. "urma belum bersedia untuk memerintah sendiri
#ada tahun 1<29 berlaku re4olusi pelajar di "urma. Nyatakan tuntutan mereka.
1<29 tercetus 0e4olusi #elajar yang menuntut penubuhan uni4ersiti untuk mereka
8olongan Thakin telah menubuhkan #arti !obama Asiayone pada 1<3+ untuk menuntut kemerdekaan.
%enaraikan nama-nama pemimpin #arti !obama Asiayone. Aung %an( $yaw Nein dan = Nu.
BAB 2 - Nasionalisme di ala!sia Sehingga Perang "unia Kedua
Topik 3 Sebab-Sebab Penentangan Pemim#in Tem#atan Terhada# British
>ksploitasi terhadap >konomi Tempatan
!asar #enaklukan "ritish
#elaksanaan #entadbiran "arat terhadap *asyarakat Tempatan
$esultan #enduduk Tempatan
#embesar Tempatan $ehilangan $uasa dan #engaruh
2ampur Tangan "ritish dalam Adat 0esam Tempatan
To#ik : Penentangan Penduduk Tem#atan $ Tokoh Pejuang
Pemim#in %okasi Sebab #enentangan Kesudahan
1.!ol %aid
:#enghulu
Naning;

Naming - tidak setuju "rtitish meletakkan Naning sbg
wil. "ritish
- ingkar hantar uti 1,19 hasil yang diminta
"ritish
*enyerah diri
2. &inggir
:#emimpin 'ban;
%arawak - menentang penaklukan 6ames "rooke
-
3. 0entap
:pemimpin 'ban;
%arawak - james "rooke menghapuskan orang 'ban di
%krang yang dianggap lanun
#enentangan
lemah
).%yari *asahor
:8abnor %arikei;

%arawak - menolak penguasaan 6ames "rooke di %ungai
%krang
- hilang kuasa memungut cukai dan pengaruh
&ari ke "runei
+. *ar %alleh
#emimpin daerah
Tambunan ? %g
%ugut;
%abah - %"=" menduduki kawasan pengaruhnya
- *enentang sistem cukai kepala dan perahu
Tewas dan
meninggal
dunia
1.!ato@ *aharaja
&ela :#embesar
ke-A #erak;
#erak - hilang hak memungut cukai
- hilang pengaruh
- campur tangan dalam adat resam orang
*elayu :hamba;
!ihukum
gantung
B.!ato@ "ahaman
:#emimpin &ubuk
Terua;

#ahang
- menentang pembinaan "alai #olis di
&ubuk Terua
- "ritish menangkap anak buahnya.
&ari ke
"angkok
*enetap di
2hiengmai
A.Tok 6anggut


#asir #uteh - menentang sistem cukai "ritish
- Tok 6anggut enggan bayar cukai
- "ritish arah menangkap Tok 6anggut
Terkorban
<.-j Abdul
0ahman &imbong
:ulama;
Terengganu - tidak puas hati sistem cukai dan undang-
undang tanah "ritish
$alah dan
dibuang ke
*ekah
To#ik : &aktor-&aktor Pemangkin Nasionalisme
Nyatakan aktor-aktor pemangkin nasionalisme.
1. #engenalan sistem politik "arat
2. #erkembangan sistem pendidikan
3. !asar "ritish
). #endudukan 6epun
+. #enguasaan #arti $omunis *alaya
1. $emunculan mesin cetak
B. 8erakan #an-'slamisme %edunia
A. $esedaran politik serantau






Nasionalisme di ala!sia Sehingga Perang "unia Kedua
To#ik : 'erakan (slah
1. 8erakan 'slah merupakan gerakan yang berusaha mendorong masyarakat *elayu supaya
membetulkan pandangan mereka terhadap 'slam.
2. Nyatakan tokoh-tokoh 8erakan 'slah3
a. %heikh Tahir 6alaludin
b. %yed %heikh al--adi
c. !r "urhanuddin al--elmy
3. 8olongan ini dikenali sebagai $aum *uda.
). Akhbar , majalah yang digunakan.
a. Al-'mam
b. Neracha
c. 'daran Caman
d. #engasuh
+. 'su perjuangan $aum *uda
a. *enjana ajaran 'slam dari sudut kemajuan dunia.
b. 8esaan untuk memajukan ekonomi( pendidikan( politik dan sosal orang *elayu
c. *enyematkan sikap mengkritik penjajah ke dalam pemikiran orang 'slam.
d. *engkritik raja dan pembesar *elayu yang tidak berperanan penting dalam memajukan orang
*elayu
1. %iapakah $aum Tua?
*erupakan golongan alim ulama yang menentang perjuangan $aun *uda. *ereka berahaman
bahawa 'slam itu adalah tentang akhirat dan menekan ardu ain sahaja.
B. *engapakah $aum *uda dapat bergerak dengan baik di Negeri-Negeri %elat?
i. =nd ang-undang telah dikeluarkan di Negeri-Negeri *elayu bagi menghalang pengaruh $aum
*uda.
ii =ndang-undang ini tidak membenarkan sebarang kegiatan dakwah 'slam dilakukan tanpa kebenaran
sultan.
iii =ndang-undang ini tidak membenarkan risalah dan buku $aum *uda dibawa masuk ke negeri-
negeri tersebut.
A. Nyatakan kejayaan-kejayaan $aum *uda.
a. *enubuhkan beberapa buah madrasah meliputi pendidikan dunia dan akhirat
b. *emberi peluang kepada pelajar perempuan untuk mendapatkan pendidikan


BAB ): K*S*"A+AN P*B(NAAN N*'A+A "AN BAN'SA
3.1 &atar "elakang #embinaan Negara dan "angsa
1. Apakah peranan 0aja dalam sesebuah kerajaan? :m,s 1+ ;
:a; memberikan perlindungan politik
:b; menjamin keselamatan rakyat
2. Nyatakan maksud $erajaan berdasarkan . :m,s 1+ D11 ;
:a; %ebelum penjajahan "ritish
negeri dengan segala jajahan takluk
:b; %emasa penjajahan "ritish
setiap kerajaan *elayu sebagai negeri dan sempadan ditetapkan oleh "ritish.
3. :a; Apakah yang dimaksudkan dengan konsep bangsa?
%ekumpulan manusia dalam suatu ikatan ketatanegaraan :warganegara sebuah negara ;
:b; "agaimanakah bangsa *alaysia dibentuk?
i..penggunaan satu bahasa kebangsaan
ii pengamalan kebudayaan kebangsaan dan rukun negara
3..1.1 #embinaan Negara dan "angsa
1. &engkapkan urutan peristiwa pembentukan negara bangsa 'tali berdasarkan tema yang diberi.
:m,s 1A ;
T>*A -=0A'AN
Eilayah 'tali terbahagi kepada beberapa wilayah.
2ontoh 3 .enetia( &ombardy yang dikuasai oleh Austria.
-alau Frang 'tali ingin menyatukan wilayahnya dan menghalau orang Austria.
0ealpolitik Amalan realpolitik digunakan untuk meyatukan 'tali
Tokoh

2ount 2amillo "enso berusaha menyatukan 'tali berlandaskan pemerintahan
monarki
$erjasama 'tali berkerjasama dengan Napoleon ''' untuk menetang Austria
#ungutan suara

"enso telah memperoleh sokongan majority untuk menyatukan 'tali melalui
pungutan suara
"antu 'tali membantu #rusia menewaskan Austria
"alasan %ebagai balasan wilayah .enetia diserahkan kepada 'tali oleh #rusia
=ndur Terancis telah mengundurkan tenteranya dari 0om.
#enyatuan "enso bertindak menyatukan 0om dan 'tali membentuk negara bangsa 'tali
2. &engkapkan perbe7aan cara-cara pembentukan negara 'slam *adinah dan negara bangsa di >ropah.
'%&A* *A!'NA- ,NS,+ P*+B*-AAN >0F#A-
Asas 'slam Prinsi# 0ealpolitik
#iagam *adinah Perlembagaan Tiada
!iplomasi( musyawwarah(
muaakat
.ara

=gutan. #ro4okasi D taktik kotor
$erjasama antara pemimpin Sokongan #eperangan
Nasihat majlis %yura Perlaksanaan #emerintahan !iktator( monarki
3. Nyatakan 3 cara pembentukan negara *alaysia.
:a; melalui rundingan
:b; melalui pakatan murni
: c; melalui tolak ansur
3.1.2 2iri-ciri negara dan bangsa
1. Nyatakan ciri-ciri negara bangsa. :m,s B3 ;
:a; Negara
:b; $erajaan
: c; "angsa
:d; #erlembagaan
3.2.1 2iri-ciri Negara dan "angsa dalam $esultanan *elayu *elaka
$erajaan( lambang-lambang( rakyat( wilayah pengaruh( kedaulatan( keunggulan undang-undang





3.3 Earisan Negeri-negeri *elayu
1. %enaraikan warisan $esultanan *elayu *elaka yang masih diamalkan di negeri-negeri *elayu.
:a; sistem pemerintahan
:b; gelaran sultan
:c; sistem pewaris takhta
:d; pembesar empat lipatanG
:e; =ndang-undang D -ukum $anun *elaka
:; Adat istiadat
:g; Agama 'slam
:h; "ahasa *elayu
)/)//1 0ohor/ ,ndang-,ndang Tubuh Kerajaan 0ohor
1. Nyatakan 2 sebab =ndang-undang Tubuh $erajaan 6ohor diperkenalkan. *,s A9
:a; memantapkan system pentadbiran
:b; menghalang rancangan "ritish menguasai 6ohor
2. Nytakan kandungan =ndang-undang Tubuh kerajaan 6ohor. *,s A9-A1
:a; keturunan sultan sebagai pewaris takhta
:b; pengiktiraan orang *elayu sebagai rakyat 6ohor
:c; Agama 'slam agama negeri
3. "agaimanakah kedudukan %ultan dalam =ndang-undang Tubuh $erajaan 6ohor.
:a; "angsa *elayu
:b; &elaki
:c; Agama 'slam
:d; Earis pemerintah
:e; !ilarang serah negeri kepada kuasa lain
:; *emperkenankan jawatan naib menteri besar
)/)/2 Kelantan Sistem 0emaah enteri
&engkapkan jadual %istem jemaah *enteri $elantan. :m,s A) ;
6AEATAN T=8A%
6emaah #enasihat 0aja *enguruskan perkara dan urusan penting yang bukan rahsia.
6emaah *enteri 'stana *enguruskan istiadat diraja dan istiadat rasmi di seluruh negeri $elantan.
6emaah *enteri
$eadilan dan
$ehakiman
*engendalikan urusan penting tentang keadilan dan kehakiman.
6emaah *enteri
!alam Negeri
*enjaga keamanan negeri
6emaah *enteri &uar *enguruskan dasar dan hal ehwal luar negeri.
6emaah *enteri
#erbendaharaan
*engendalikan harta benda dan hasil mahsul.
6emaah *enteri
peperangan
*enguruskan pertahanan dan keamanan negeri
6emaah *enteri
#entadbiran dan
#engimarahan Negeri
*enguruskan kemajuan dan pembangunan negeri.
)/)/)Terengganu $ ,ndang-,ndang Tubuh Kerajaan Terengganu
1 Apakah maksud Ittiqan-ilmuluk bitadil il-suluk ?
$eyakinan kepada pemerintah yang berdasarkan keadilan
2. Nyatakan tujuan =ndang-undang Tubh $erajaan Terengganu ditubuhkan.
*engahalang "ritish dari menguasai Terengganu
3. &engkapkan jadual persamaan antara =ndang-undang Tubuh $erajaan 6ohor dengan
#erlembagaan Negeri Terengganu.
%yarat menjadi %ultan

"erbangsa *elayu( lelaki( beragama 'slam dan berketurunan
pemerintah
Tanggungjawab %ultan
!an *enteri
%ultan dan *enteri-menteri dilarang menyerahkan negeri kepada
kuasa lain.
Agama 'slam Agama 'slam menjadi agama negeri
#erlantikan *enteri "esar 0aja berhak memilih *enteri "esar manakala jawatan Naib
*enteri "esar ditentukan oleh 6emaah *enteri
%yarat menjadi *enteri "erbangsa *elayu( beragama 'slam dan merupakan rakyat raja

+. &engkapkan jadual perbe7aan =ndang-=ndang Tubuh $erajaan 6ohor dengan #erlembagaan
Terenggganu.
=nsur #erbe7aan Terengganu 6ohor
Nama #erlembagaan 'ttiHan ilmuluk bi-ta@dil il-suluk =ndang-undang Tubuh $erajaan 6ohor
Tahun diperkenalkan Tahun 1<11 Tahun 1A<+
Tokoh yang
memperkenalkannya
%ultan Cainal Abidin ''' %ultan Abu "akar

3.3.+ Negeri Sembilan $Prinsi# "emokrasi dan Konse# Persekutuan. :m,s AB-AA;
%enaraikan unsur-unsur demokrasi dalam sistem pemerintahan Negeri %embilan.
:a; %istem pemerintahan
:b; $edaulatan ditangan rakyat.
:c; #erlantikan pemimpin dibuat dari peringkat bawah.
:d; #erlantikan Iang !ipertuan "esar dibuat =ndang( &embaga( "uapak dan Anak "uah.
:e; $eputusan yang !ipertuan "esar berdasarkan perundingan dengan =ndang.
:; =ndang dilantik oleh lembaga.
:g; &embaga dilantik oleh "uapak.
:h; "uapak dilantik oleh Anak "uah.
:i; $uasa diagihkan kepada indi4idu mengikut peringkat .

BAB 1 : P*B(NAAN N*'A+A "AN BAN'SA A%A2S(A
A/ A%A2AN ,N(3N
1. %ebab-sebab *alayan =nion diperkenalkan 3
a. #enuhkan peta minda di bawah dengan lengkap sebab-sebab *akayan =nion diperkenalkan.
D #ersediaan membentuk kerajaan sendiri
- *elahirkan pentadbiran yang licin
- *engawal kuasa politik orang *elayu
- *enjimatkan kos pentadbiran
- *embentuk bangsa *alayan =nion
b. &engkapkan ciri-ciri #erjanjian *alayan =nion 1<)1? :ms <1-<B;
1. %emua Negeri *elayu "ersekutu dan Negeri *elayu Tidak "ersekutu serta dua
Negeri %elat disatukan.
2. %eorang 8abenor "ritish yang dilantik oleh baginda 0atu >ngland akan mengetuai
*alayan =nion.
3. *ajlis >ksekuti dan *ajlis =ndangan *alayan =nion dibentuk.
). %ingapura diasingkan kerana kepentingannya sebagai pelabuhan bebas.
+. $ewarganegaraan sama rata dengan prinsip Jus Soli menjadi asas kerakyatan
*alayan =nion.
1. 0aja-raja *elayu menjadi ahli *ajlis 0aja-0aja *elayu hanya membincangkan soal
agama 'slam dan istiadat *elayu.
B. %eorang #esuruhjaya Negeri dilantik bagi setiap negeri sebagai ketua pentadbir.
c. 5aktor-aktor menyebabkan orang *elayu menentang *alayan =nion.
i. Tindakan %ir -arold *ac *ichael mengugut 0aja-0aja *elayu akan diturunkan takhta jika
menentang *alayan =nion. 2ontoh %ultan "adlishah( $edah.
ii. %ultan tidak diberikan masa yang cukup untuk berunding dengan *ajlis *esyuarat Negeri seperti
yang berlaku kepada %ultan #erak.
iii. 0aja-0aja *elayu kehilangan takhta dan kredibiliti sebagai ketua *elayu.
i4. #emberian kerakyatan yang longgar kepada orang dagang akan mengancam status Huo orang
*elayu sebagai peribumi.
4. Frang *elayu bimbang akan kehilangan warisan tamadun yang telah dibina oleh kerajaan melayu
seperti $esultanan *elayu *elaka.
d. "agaimanakah orang-orang *elayu menentang *alayan =nion?
Akhbar Akhbar-akhbar *elayu seperti =tusan *elayu( *ajlis( Earta Negara telah menyuarakan
bantahan secara berterusan.
!emontrasi Frang melayu telah mengadakan domonstrasi secara damai semasa %ir -arold *ac
*ichael mendapatkan tandatangan 0aja-0aja *elayu.
#ersatuan-
persatuan
*elayu
#ersatuan
2
*elayu dihidupkan semmula untuk menentang *alayan =nion. *ereka
menghantar telegram dan surat bantahan ke #ejabat Tanah 6ajahan di &ondon.
$ongres
*elayu




#ada 23 januari 1<)1 !ato@ Fnn 6aaar menubuhkan =nited *alays Frgani7ation :=*F;
menentang *alayan =nion. 1 hingga ) *ac 1<)1 di $elab %ultan %ulaiman $uala
&umpur telah dihadiri oleh )1 persatuan seluruh Tanah *elayu lalu ditubuhkan =nited
*alays National Frgani7ation :=*NF; untuk menentang *alayan =nion. #ada 39
hingga 31 *ac 1<)1 $ongres *elayu $edua membantah pengisytiharan *alayan =nion.
0apat =mum

Frang *elayu mengadakan rapat umum disetiap "andar besar untuk menunjukkan
bantahan mereka.
0aja-raja
*elayu
0aja-0aja *elayu telah berkumpul di $uala $angsar pada 2A April untuk menyatakan
bantahan mereka kepada ahli-ahli parlimen.
B/ P*+S*K,T,AN TANA4 *%A2,
a. -uraikan aktor-aktor pembentukan #ersekutuan Tanah *elayu 1<)A.
$etegasan
orang
*elayu
$etegasan orang *elayu membantah *alayan =nion di bawah pimpinan !ato@ Fnn
6aaar.
#olitik orang
*elayu
%ikap orang *elayu yang sederhana telah mendorong "ritish menerima kehendak
mereka.
%okongan
pegawai
tinggi "ritish

%okongan daripada tinggi "ritish seperti %ir
*alcolm *ac!onald( %ir >dward 8ent dan &.! 8ammans telah membantu orang
tempatan orang menggantikan *alayan =nion dengan #ersekutuan Tanah *elayu.
%okongan bekas
pegawai "ritish

%okongan bekas pegawai "ritish yang seperti %ir 5rank %wettenham( %ir 0.F
Einstedt( %ir 8eorge *aJwell dan %ir 2ecil 2lementi yang pernah berkhidmat di
Tanah *elayu sebelum #erang !unia $edua mendorong "ritish membentuk
#ersekutuan Tanah *elayu. *ereka menolak dasar menakluk Tanah *elayu.
#erpaduan
orang *elayu
#erpaduan di kalangan orang *elayu yang terdiri daripada golongan raja dan rakyat
telah dapat mengatasi pihak lain yang menyokong *alayan =nion.
=*NF


"ritish memilih =*NF dan 0aja-0aja *elayu kerana kedua-duanya hanya
menuntut rundingan untuk menolak *alayan =nion dan tidak menuntuk
kemerdekaan.
#iagam Atlantik
1<)+

#iagam atlantik 1<)+ yang dikeluarkan oleeh #ertubuhan "angsa-"angsa "ersatu
:#""; tidak menggalakkan penjajahan baru( sebaliknya meminta negara-negara
kolonial memberikan latihan berkerajaan sendiri kepada penduduk tempatan.
b. Nyatakan lima tuntutan yang dibuat oleh orang *elayu dalam #embentukan
i. 0aja-0aja melayu dan =*NF menolak semua prinsip dan struktur *alayan =nion.
ii. *ereka menginginkan sebuah persekutuan seperti konsep Negeri-Negeri *elayu "ersekutu.
iii.*ereka menolak kerakyatan terbuka *alayan =nion.
i4.*ereka meminta dasar perlindungan terhadap Negeri-Negeri *elayu dan orang *elayu dipulihkan.
4. *ereka menuntut supaya 0aja-0aja *elayu sebagai ketua Negeri-Negeri *elayu diakui semula.
c. "erikan ciri-ciri utama #erjanjian #ersekutuan Tanah *elayu 1<)A. :ms 191-19A;
i. %ebuah persekutuan dibentuk dengan gabungan sebelas buah negeri.
ii. #ersekutuan Tanah *elayu diketuai oleh #esuruhjaya Tinggi "ritish.
iii. $onsep 0aja "erpelembagaan diwujudkan.
i4. %enarai #ersekutuan dan %enarai Negeri dibentuk.
4. #esuruhjaya Tinggi "ritish menjaga kedudukan istimewa orang *elayu.
8ambar menunujukkan raja-raja *elayu dan para pembesar *elayu selepas menandatangani
#erjanjian #ersekutuan Tanah *elayu 1<)A di $ing@s -ouse $uala &umpur.
- *ajlis 0aja-raja
- *ajlis >ksekuti #ersekutuan Tanah *elayu
- *ajlis #erundangan #ersekutuan Tanah *elayu
- *ajlis >ksekuti Negeri
- *ajlis #erundangan Negeri
e. %enaraikan tokoh-tokoh penggerak #ersekutuan Tanah *elayu 1<)A.
0aja-raja *elayu
:sembilan orang;


#emimpin Tempatan 1. !ato@ Nik Ahmed $amil

#ihak "ritish



#emimpin =*NF

./ P*+'*+AKAN P3%(T(K "( SA+A5AK "AN SABA4
a. 6elaskan peranan persatuan-persatuan yang terlibat dalam gerakan anti penyerahan di %arawak.
Frang *elayu dan orang !ayak


#erlembagaan 1<)1


#ersatuan


#egawai *elayu


0ukun Tiga "elas


0osli !hobi










BAB 5: P*B(NAAN N*'A+A "AN BAN'SA 2AN' *+"*KA
Sistem Ahli
&engkapkan keanggotaan %istem Ahli di bawah bagi setiap portolio yang dinyatakan.
Keanggotaan Sistem Ahli
Ahli ekonomi F.A. %pencer
Ahli $esihatan !r &ee Tiang $eng
Ahli !alam Negeri !ato Fnn 6aaar
Ahli #elajaran !ato >.>.2.
Ahli Tanah( #erlombongan dan #erhubungan !ato@ *ahmud *at
Ahli #erindustrian dan hubungan %osial 6.!. -odgkinson
Ahli #erumahan dan $erja 0aya 6.!. *ead
Ahli #ertanian dan #erhutanan Tunku Iaakob 'bni %ultan Ab. -amid
&engkapkan langkah-langkah !ato@ Fnn 6aaar untuk melaksanakan #akatan *urni.
*enubuhkan 'ndependence o *alayan #arty :'*#;
*endokong 6awatankuasa -ubungan Antara $aum :6-A$;atau 2ommunities &iaison 2ommittee
:2&2;
*enerima kerakyatan jus soli bersyarat bagi bukan *elayu
*enubuhkan &embaga #embangunan 'ndustri !esa atau 0ural 'ndustrial !e4elopment Authority
:0'!A;
*encadangkan keahlian =*NF dibuka kepada bukan *elayu.
*enyokong penubuhan #ersidangan $ebangsaan
PERIKATAN SERTA PILIHANRAYA BANDARAN NEGERI, DAN MAJLIS PERUNDANGAN
PERSEKUTUAN 1955.
1. "ilakah pilihanraya *ajlis #erbandaran $uala &umpur diadakan? 5ebruari 1<+2
2. !alam pilihanraya tersebut( kerjasama antara =*NF $uala &umpur dan *2A %elangor telah diadakan.
%iapakah pemimpin kedua-dua pertubuhan tersebut? !ato@ Abddul 0a7ak Iahya dan Fng Ioke &in
3. "erapakah jumlah kerusi yang dimenangi oleh gabungan =*NF-*2A tersebut?
< kerusi :daripada 12;
). "ilakah *'2 mula menganggotai #arti #erikatan? 1<++
+. #ada tahun 1<+)( "ritish telah menubuhkan sebuah 6awatankuasa #ilihanraya dalam *ajlis
#erundangan #ersekutuan :*##;. "erapakah bilangan kerusi yang akan dipilihmelalui pilihanraya? +2
$erusi
1. Nyatakan maniesto #arti #erikatan dalam #ilihanraya *ajlis #erundangan #ersekutuan yang
diadakan pada 2B 6ulai 1<++ ? :m.s 122;
i. *encapai kemerdekaan dalam masa empat tahun
ii. *ewajibkan pendidikan
iii. *enjadikan perkhidmatan awam bercorak tempatan
i4. *enjaga hak asasi manusia
4. *elindungi hak raja-raja *elayu
B. %iapakah yang dilantik sebagai $etua *enteri #ersekutuan Tanah *elayu pada tahun 1<++ dalam
kabinet pertama pilihan rakyat? Tunku Abdul 0ahman
PERIKATAN DAN PAKATAN MURNI KE ARAH KEMERDEKAAN
1. %iapakah yang mengetuai 0ombongan $emerdekaan ke &ondon pada 5ebruari1<+1?
Tunku Abdul 0ahman
2. Namakan empat orang wakil %ultan *elayu yang turut menganggotai 0ombongan tersebut?
a. !ato@ #anglima "ukit 8antang
b. !ato@ Nik Ahmed $amil
c. >ncik Abdul A7i7 *ajid
d. !ato@ *ohd %eth
3. %iapakah yang telah mempengerusikan #erundingan tersebut?&ord &ennoJ-"oyd
). !i manakah Tunku Abdul 0ahman mengisytiharkan tarikh kemerdekaan sekembalinya
dari &ondon? "andar -ilir *elaka







PERJANJIAN PERSEKUTUAN TANAH MELAU !"#$
#erjanjian #ersekutuan Tanah *elayu 1<+B telah ditandatangani oleh 0aja-raja *elayu dan "ritish
pada 1+ Fgos 1<+B.
2. %enaraikan isi-isi penting penting #erjanjian #ersekutuan Tanah *elayu 1<+B.

#embentukan sebuah kerajaan persekutuan.
#embahagian kuasa kerajaan #ersekutuan dan kerajaan Negeri.
3 jenis kerakyatan( iaitu kuatkuasa undang-undang( secara permohonan dan secara naturalisasi.
-ak istimewa orang *elayu dikekalkan.
Agama 'slam sebagai agama rasmi #erseketuan Tanah *elayu.
Tanah %impanan *elayu dikekalkan.
"ahasa *elayu sebagai bahasa kebangsaan.
Iang !ipertuan Agung sebagai $etua Negara.
#erdana *enteri sebagai pengurus pentadbiran negara.
#entadbiran bersiat demokrasi berparlimen
!i peringkat negeri( pentadbiran dilaksanakan oleh *enteri "esar dengan bantuan !ewan
=ndangan Negeri dan >K2F.


Tokoh-tokoh yang Terlibat !alam #T* 1<+B
#emimpin #erikatan
Tunku Abdul 0ahman
Tun Abdul 0a7ak
Tun -%. &ee
Tun ..T. %ambanthan
Eakil raja-raja *elayu
Tunku Abdul 0ahman
#emimpin terpilih
!ato Fnn 6aaar
!ato #anglima "ukit 8antang
Bab6
1. Tahun 31AAB Tokoh 3 %3+" B+ASS*2
$awasan 3 SA+A5AK7 SABA47 N*'*+( *%A2,
2. Tahun 3 1819 Tokoh 3 %ir *alcolm *ac!onald
$awasan 3 %A0AEA$( %A"A-( %'N8A#=0A( "0=N>' : N*'*+( S*%AT ? #>0%>$=T=AN
TANA- *>&AI=
3. Tahun 3 1855 Tokoh 3 &im Iew -ock ? !a4id *arshall
$awasan 3 %'N8A#=0A ? #>0%>$=T=AN
). Tahun 3 1<+1 Tokoh 3 "ato; 3nn 0a;a<ar
$awasan3SA+A5AK7 SABA47 S(N'AP,+A7 B+,N*( TANA- *>&AI= : P*+S*K,T,AN
TANA4 *%A2,/
+. Tahun 3 1858 Tokoh 3 &ee $uan Iew
Tokoh 3 T=N$= A"!=& 0A-*AN
$awasan 3 S(N'AP,+A : TANA4 *%A2,
1. Tahun 3 2B *ei 1<11
$awasan 3 %A0AEA$( %A"A-( %'N8A#=0A( "0=N>' ? #>0%>$=T=AN TANA- *>&AI=
Apakah reaksi negara-negara di bawah terhadap #embentukan *alaysia?
Singa#ura disokong oleh #arti #A#( &ee $uan Iew kerana bimbang pengaruh parti berhaluan
kiri.
ditentang "arisan %osialis yang mengatakan pembentukan *alaysia merupakan satu
penjajahan baru.
Sara=ak disokong #arti Negara %arawak :#ANA%;( %NA#( ">06A%A( %2A( #>%A$A(
ditentang %=##.
Sabah disokong =N$F( =%NF( #A0T' #A%F$ *F*=8=N( #A0T' #>0'$ATAN
%A"A-.
Brunei ditentang #A0T' 0A$IAT "0=N>'.
(ndonesia

ditentang dan melancarkan konrontasi.
&ili#ina ditentang dan menuntut %abah.
%enaraikan kronologi usaha-usaha ke arah pembentukan *alaysia :ms. 1)< D 1+2;
a; Tunku Abdul 0ahman mengadakan lawatan ke %arawak dan %abah
b; 6awatankuasa #erundingan #erpaduan *alaysia :6##*;
d; Fgos(1<123 %uruhanjaya 2obbold
e; F8F% 1<123 6awatankuasa Antara $erajaan :6A$;
; %eptember 1<123 #ungutan suara di singapura
g; !is 1<123 8agasan *A#-'&'N!F
h; 6un 1<133 *isi #ertubuhan "angsa-"angsa "ersatu:#"";
i; 11%ep1<133 #erisytiharan *alaysia
&engkapkan intipati #erjanjian *alaysia 1<13 :m.s 1++ ;
a; %emua urusan hal ehwal luar tanggungjawab kerajaan persekutuan.
b;Agama 'slam merupakan agama #ersekutuan kecuali %abah dan %arawak
c;"ahasa *elayu merupakan "ahasa $ebangsaan
e;%arawak dan %abah diberikan kuasa mengawal hal ehwal imigresen dan perkhidmatan awam
; #erwakilan parlimen D %arawak memperoleh 2) kerusi( %abah -11 kerusi dan %ingapura D 1+ kerusi
g; rakyat "umiputera %arawak dan %abah mendapat tara sama dengan orang *elayu di #ersekutuan










Bab > Sistem Pemerintahan dan Pentadbiran Negara ala!sia
1. "erikan ciri-ciri utama sistem pemerintahan demokrasi berparlimen.
2iri-ciri utama sistem pemerintahan demokrasi berparlimen.
$ebebasan asasi( #ilihanraya( parti-parti politik( raja berperlembaan( kuasa pemerintahan(
perlembagaan and parlimen.
Terdapat dua corak pemerintahan demokrasi iaitu sistem 0aja "erperlembagaan dan %istem 0epublik.
!emokrasi berparlimen bermaksud rakyat melibatkan diri dalam system pemerintahan.
Perlembagaan
aksud $#erlembagaan
1. #erlembagaan merupakan undang-undang tertinggi yang menjadi asas kepada pembentukan
sesebuah kerajaan.
2. #erlembagaan dijadikan dokumen rasmi yang terkandung segala peraturan dan prinsip kepada
kerajaan untuk melaksanakan kuasanya dan mentadbir negara
3. #erlembagaan *alaysia diperkenalkan pada 11hb %eptember 1<13.
Antara7 Peruntukan dan Perlembagaan
%enarai persekutuan dan negeri
'nstituti I!# Agung
#arlimen
6emaah menteri
"adan $ehakiman
N!atakan secara ringkas ke#entingan #erlembagaan
$epentinga #erlembagaan3 *enjamin taat setia rakyat( menjamin hak asasi dan kebeasan( menentukan
rangkabentuk pentadbiran( kedudukan hak istimewa orang-orang melayu dan #eraan Iang di #ertuan
Agong.
Pindahaan Perlembagaan
1. Tujuan pindaan perlembagaan adalah bertujuan untuk 3
'. *elindungi kepentingan rakyat
''. *enjaga keselamatan
'''. *elicinkan urusan pentadbiran
2. #erlembagaan perlu dipinda supaya sentiasa rele4an dan sesuai dengan keperluan semasa.
3Antara perkara sentsiti yang tidak boleh dipersoalkan 3
i. #emerintahan beraja
ii. Agama 'slam
iii. "ahasa *elayu
i4. hak istimewa orang *elayu

). Tujuan perkara di atas tidak boleh dipersoalkan adalah kerana memelihara keselamatan(
ketenteraman dan keharmonian masyarakat berbilang kaum.
+. Nyatakan langkah-langkah pindaan perlembagaan oleh parlimen.
$aedah #ertama
#ersetujuan *ajoriti lebih suara dua pertiga
dewan #erlimen dan persetujuan *ajlis 0aja-
raja.




Tugas dan kuasa *.0.0
$ewarganegaraan
I!# Agong dan 0aja-raja *elayu serta
Iang !ipertua Negeri
$eduddukan orang *elayu dan "umiputera
#erubahan sempadan negeri

$aedah $edua
#ersetujuan majority lebih dua pertiga parlimen
dan kelulusan I!# negeri %arawak dan %abah
$eanggotaan dan bidang kuasa *ahkamah Tinggi
di %arawak dan %abah .
-ak dan $uasa kepada $erajaan Negeri tentang
kuasa menahan orang yang bukan dari %arawak
dan %abah :Akta 'mmigresen 1<11;.
#erkara perundangan dan pemerintahan negeri

$aedah $etiga
#ersetujuan lebih suara dua pertiga dewan
#erlimen .
#erkara-perkara yang tidak disebut dalam
mana-mana tiga kaedah pindahaan

$aedah $eempat
#ersetujuan lebih suara !ewan #erlimen.




#indaan 6adual 2( 1 dan B( "ahagian '''
tentang kewarganegaraan( bentuk sumpah(
ikrar( pemilihan dan persaraan ahli !ewan
Negara serta persempadanan pilihan raya.
#indaan perkara B) dan B1 dalam
perlembagaan.
+aja Ber#erlembagaan
1. 0aja berperlembagaan bermaksud system pemerintahan beraja mengikut peruntukan dalam
perlembagaan *alaysia.

2ang di Pertuan Agong
"ertindak berdasarkan perlembagaan *alaysia ? nasihat #erdana
*enteri
Tidak boleh bertindak secara bersendirian
"oleh menggunak an budi bicara dalam soal-soal tertentu
2. Nyatakan bidang kuasa Iang di-#ertuan Agong mengikut perlembagaan *alaysia3
A. !ipilih dari kalangan < raja-raja melayu secara bergilir-gilir
" *engetuai tiga badan kerajaan iaitu "adan eksekuti ( "adan #erundangan dan "adan $ehakiman
2.*empunyai kuasa untuk memanggil dan membubarkan parlimen
Sistem kerajaan Persekutuan
2ang di Pertuan Agong
!ewan
Negara
!ewan
0akyat
"adan #elaksana "adan $ehakiman
$abinet *ahkamah
#ersekutuan
*ahkamah
0endah
6abatan #erdana *enteri $ementerian

*ahkamah
0ayuan
*ahkamah
%esyen
%uruhanjaya 6abatan #erbadanan Awam *ahkamah
Tinggi
*ahkamah
6u4enil
"adan
"erkanun
"adan
"ukan
"erkanun
*ahkamah
#enghulu
). &engkapkan carta badan perundangan di bawah ini.
!ewan Negara !ewan Tertinggi *engandungi 1< org ahli !igelar sbg senator *esti berumur
sekurang-kurangnya 39 tahun tara sama spt ahli parlimen "oleh dilantik ahli jemaah menteri
+. &engkapkan carta !ewan 0akyat di bawah.
!ewan 0akyat !ewan terpenting !ipilih melalui pilihanraya mengandungi 21< ahli yg mewakili
semua kaw. #ilihanraya tempoh jawatan adalah selama + tahun tugas utama adalah mengubal dan
meluluskan undang-undang =ndang-undang parlimen dikenali sbg akta
N!atakan ciri-ciri Kerajaan Negeri dan Kerajaan Persekutuan
$erajaan #ersekutuan
1. "idang pentadbiran Negara meliputi aspek perkhidmatan ekonomi( sosial( keselamatan dan
pendidikan.
2. "adan >ksekuti mempunyai kuasa untuk menjalankan tugas-tugas eksekuti mengikut
perlembagaan
3. 6emaah *enteri akan diketuai oleh seorang perdana menteri
). Iang !ipertuan Agong juga mempunyai kuasa eksekutu mengikut undang-undang dan
perlembagaan.
$erajaan Negeri
1. $uasa eksekuti diberikan kepada setiap negeri
2. $uasa >ksekuti terletak di tangan sultan atau I!# Negeri
3. *enteri "esar atau $etua *enteri dilantik untuk mengetuai pentadbiran peringkat negeri.
Negara Persekutuan
Tuliskan contoh
2
yang terdapat dalam %enarai Negeri( %enarai #ersekutuan dan %enarai "ersama.
Pengagihan Kuasa Pentadbiran Negara:
%enarai Negeri3
-al ehwal luar negeri :hubungan luar;
#ertahanan
$eselamatan dalam negeri
#entadbiran dan keadilan
$erakyat Negara
$ewangan
#erniagaan( perdagangan dan perusahaan
#erkapalan( pelayaran dan pengangkutan
6abatan =kurm( penyelidikan
$erja raya dan tenaga pusat
#elajaran
$esihatan
$eselamatan buruh dan social
Frang Ahli
-al hal lain
%enarai Negeri3
=ndang-undang 'slam
Tanah
#ertanian dan perhutanan
$erajaan tempatan
#erhidmatan tempatan
$erajaan negeri
2uti negeri
=ndang-undang negeri
%enarai "ersama3
$ebajikan sosial
"iasiswa
Taman negara
#enjagaan haiwan
#arit dan tali air
#emulihan
-iburan
Pilihanra!a
&engkapkan 2arta di bawah berkaitan dengan #ilihanraya *alaysia
#enetapan tarikh penamaan calon oleh %#0 #enamaan 2alon #enyediaan *aniesto oleh parti
pembangkang #elancaran kempen pilihanraya #engumuman tempat pembuangan undi
#emberian $ertas =ndi yang mempunyai lambang parti dan calon yang bertanding yang bakal dipilih
oleh pengundi #embuangan =ndi.#engundi akan memangka kertas undi #engiraan
=ndi #engumuman $eputusan #ilihanraya

*alaysia dalam #ertubuhan Antarabangsa
%oalan 1B.
#adankan pertubuhan yang berikut dengan maklumat yang berkaitan.
$omanwel


Anggotanya terdiri daripada negara
2
!unia $etiga dan idea penubuhannya telah dicadangkan oleh !ato@ %eri !r.
*ahathir bin *ohammad.
#"" Tujuan penubuhannya adalah untuk mengekalkan keamanan dunia tanpa
menyokong blok barat atau blok timur.
NA* Anggotanya terdiri daripada bekas tanah jajahan "ritish.
Negara
2
%elatan *atlamat penubuhannya adalah untuk mengekalkan perdamaian dalam segala
persengketaan antara negara
2
'slam dan memastikan tempat-tempat suci 'slam
dihormati dan tidak dicemari.
F'2 !itubuhkan secara rasmi pada tahun 1<)+ selepas kegagalan &iga "angsa.
T(N'KATAN 5 BAB 8
:1; #>0AN8 !=N'A #>0TA*A
1. Namakan Negara-negara #akatan $uasa Tengah dan #akatan "ertiga dalam #erang !unia #ertama.
:m,s 239; 1.Austria - -ungary :a; #erikatan $uasa TengahL 2.'tali3 #erang !unia #ertama 3.6erman
:b; #akatan "ertiga31."ritain( #erancis dan 0usia
2. Nyatakan aktor-aktor tercetusnya #erang !unia #ertama pada tahun 1<1) hingga 1<1A.
1.$emunculan nasionalisme di >ropah
2.#ersaingan kuasa-kuasa besar merebut peluang ekonomi
3.$ewujudan pakatan Negara-negara >ropah( #erikatan kuasa tengah dan #akatan bertiga
).#ersaingan mendapat tanah jajahan
+.#ersaingan kuasa-kuasa pakatan mengancam perimbangan dunia
3. &engkapkan tempat kosong berkaitan kesan-kesan #erang !unia #ertama di bawah dengan merujuk
buku teks muka surat 231.
1. Tamatkan pemerintahan beraja di >ropah
2.$ehilangan nyawa dan kemusnahan harta benda
3.Negara-negara mengalami inlasi dan hutang perang yang tinggi
).#ersidangan damai D #erjanjian .ersailles.
+.Eujud &iga "angsa untuk keamanan dan kerjasama
1.Eujud Negara-negara baru seperti >stonia( 5indland dan #oland
).Apakah peristiwa sementa yang tercetusnya #erang !unia #ertama. :m,s 239-231;
#embunuhan Archduke 5ran7 5erdinand( pewaris takhta Austria--ungary dan isterinya oleh pengganas
%erbia pada 2A 6un 1<1).
:2; #>0AN8 !=N'A $>!=A
+. Namakan negara-negara #akatan $uasa #aksi dan $uasa "ersekutu yang terlibat dalam #erang
!unia $e2.
$uasa #aksi 6erman( 'tali dan 6epun
$uasa "ersekutu "ritain( #erancis dan 0usia
1. Namakan tokoh-tokoh negara yang mencetuskan #erang !unia $edua. :m,s 232 D 233;
Negara Tokoh
6erman Adol -itler
0usia &adimir &enin dan 6osept %talin
'tali "enito *ussolini
B. Nyatakan aktor-aktor tercetusnya #erang !unia $edua. :m,s 232 D 233;
1.6erman tidak puas hati hilang tanah jajahan
2.6erman terpaksa bayar pampasan perang
3.-itler ingkar #erjanjian .ersailles
).6epun ingin menguasai negara
2
timur
+.'tali tidak diberi tanah jajahan
A. Nyatakan kesan-kesan #erang !unia $edua. :m,s 23);
1.6erman terbahagi kepada dua( 6erman "arat dan 6erman Timur
2.Negara-negara tanah jajahan mengistiharkan kemerdekaan
3.*engorbankan nyawa yang tinggi
).&iga "angsa dibubarkan
:3; "&F$ !=N'A !AN #>0AN8 !'N8'N
<. Apakah maksud istilah-istilah berikut. :m,s 23);
a; . "lok !unia 3 Negara-negara yang sehaluan untuk bersatu dan bertindak secara bersama bagi
menjaga kepentingan ahli.
b; . #erang !ingin3 Terbentuk daripada "lok !unia berasaskan geopolitik dan tidak berlaku sebarang
konlik bersenjata secara langsung.
19. #erang !ingin yang berlaku menyebabkan terbentuknya dua blok dunia. Nyatakan negara yang
terlibat dalam blok tersebut. :m,s 23);
"lok kapitalis3 Amerika %yarikat 4s "lok komunis3 %o4iet =nion
11. Nyatakan sebab-sebab berlakunya #erang !ingin. :m,s 23) -23+;
1. #erbe7aan ideology dan ahaman politik
2. #ersaingan kuasa blok $apitalis dan $omunis
3. *embuktikan kekuatan masing
2

). #engaruhi pegangan negara
2
dunia ketiga
+.*enyebarkan pengaruh melalui ekonomi dan ketenteraan
12. Nyatakan kesan-kesan #erang !ingin. :m,s 23+ D 231;
1.#erlumbaan senjata antara blok
2.#embentukan blok dunia $apitalis dan $omunis
3.#akatan ketenteraan :NATF; untuk sekat pengaruh komunis
). Negara komunis tubuh pakatan Earsaw
13. "andingkan ideologi antara "lok $apitalis dengan "lok $omunis. :m,s 23+;
As#ek "lok $omunis "lok $apitalis
Politik 1.#emerintahan oleh dictator
2. #arti komunis sahaja diiktira
1. Negara demokratik
2. #emilihan kerajaan melalui
pilihanraya
*konomi -#erniagaan dimiliki dan diuruskan
oleh kerajaan
-#eluang perniagaan dan pemilikan
persendirian
Sosial

-$ebebasan indi4idu dilindungi dan
dikawal
-$ebebasan indi4idu sepenuhnya