Anda di halaman 1dari 24

KOMANWEL

ditubuhkan pada tahun 1931 , 54 buah negara, Pejabat Sekretariat terletak di London
merupakan pertubuhan negara merdeka yang pernah dijajah oleh Britain
Matlamat dan Objektif
memberi kemudahan dan faedah
kerjasama antara negara anggota dalam bidang politik, ekonomi, alam sekitar & sosial
menyelesaikan masalah bersama sbg bekas negara jajahan
Mesyuarat Negaranegara Koman!el "#$O%M&
diadakan dua tahun sekali
eputusan penting semasa !"#$%
&i' (eklarasi Singapore )orld pea*e, liberty, human rights, e+uality, free trade
&ii' (eklarasi $arare , menegakkan prinsip deklarasi Singapore, tamatnya perang
dingin serta dasar -parteid di -frika Selatan
&iii' (eklarasi Edingburg, menyentuh mengenai *iri,*iri keahlian
&i.'(eklarasi Kuala Lumpur tentang perdagangan, aparteid dan isu sosial
&.' (eklarasi Langka!i tentang alam sekitar
&.i'(eklarasi 'ienna dalam isu penyalahgunaan dan pengedaran dadah
(englibatan Koman!el
%emulihkan keamanan di /ganda
%embentu kemerdekaan 0imbab)e
Bantuan peran*angan dlm aspek pendidikan, pertanian 1 kesihatan negara anggota
%engutuk ujian nuklear Peran*is 1992 di Lautan Pasifik Selatan oleh 3ndia 1
Pakistan 1994
Kejayaan & #abaran
)an*angan #olombo +,-. 5 beri bantuan kpd negara anggota yg kurang maju
&ke)angan, teknikal dan biasis)a'
1926,an, /asar Apartheid kerajaan Afrika 0elatan & )hodesia ditentang oleh
%alaysia yg mendapat sokongan kebanyakan anggota ke*uali 1ritain
Perhubungan %7sia dgn oman)el jadi renggang apabila %ahathir kritik perjalanan
oman)el
Keanggotaan Malaysia 1958
eadaan darurat yang )ujud
"arapan agar Singapura diserap dalam Persekutuan 9anah %elayu
(asar 3ndonesia & Sukarno ' yang tidak menentu
Kesepakatan oman)el
Pengisytiharan Lusaka, 0ambia yg berkaitan isu perkauman
Pengisytiharan %elbourne yang berkaitan agihan kekayaan dan peluang
Pernyataan :e) (elhi yg berkaitan tindakan eknomi terhadap rejim apartheid di -frika
Ketidaksepakatan oman)el
9idak sepakat dalam menentang (asar -parteid di -frika Selatan
$ubungan Malaysia dengan oman)el
%esyuarat etua,ketua erajaan oman)el &!"#$%'
%alaysia menjadi tuan rumah bagi #$O%M"+,2,&
Penyataan uala Lumpur tentang ;ilayah Selatan -frika
(eklarasi Langka)i tentang pen*emaran alam sekitar
%alaysia jadi tuan rumah 03KOM "+,22&
$ubungan M4sia dengan Koman!el
Penerimaan bantuan oman)el , )an*angan #olombo "teknikal dan biasis!a&
Pembabitan tentera oman)el , Perang (unia 33
Pembabitan tentera 5 komunis
"al penggubalan perlembagaan
Perjanjian Pertahanan -nglo,%alaya dengan Britain
eisitime)aan perdagangan dengan negara anggota
)an*angan #olombo 5 pembangunan tanah dan pertanian, pembiayaan lebuh raya
9imur, Barat, jambatan , insititusi pendidikan di Sabah
(ertubuhan Negaranegara 5slam " O5# &
Sebuah organisasi yg dianggotai se*ara ekslusif oleh negara,negara 3slam
(itubuhkan di <abat, %oro**o pd bulan %ei 1929
9unku -bdul <ahman merupakan Setiausaha -gung Sekretariat #3! yg pertama
Sekertariat #3! beribu pejabat di =eddah, -rab Saudi
#3! dianggotai oleh 58 buah negara 3slam
6ujuan 3tama (ertubuhan O5#
%enggalakkan kerjasama dan persefahaman di kalangan negara 5slam
Mempertingkatan kedudukan ekonomi dan kemasyarakatan umat 5slam
Matlamat dan Objektif O5#
%engeratkan, mengukuhkan dan menitikberatkan hubungan baik di kalangan anggota
%engadakan kerjasama dalam bidang ekonomi, sains, sosial dan kebudayaan
Menyokong perjuangan rakyat (alestin utk dpt balik tanah air diduduki oleh 3srael
Menyelesaikan pertelingkahan antara negara anggota
Menghapuskan sebarang penindasan dan penjajahan
(eranan O5#
%en*ari penyelesaian dalam peperangan 5ran dan 5ra7
Memulihkan hubungan Mesir dengan negara
>
Arab yg terputus slps %esir
dipulaukan kerana hubungannya dgn 3srael
%emberi naungan kepada penubuhan 1ank (embangunan 5slam "5/1& yg
bertempat di =eddah
%emberi bantuan kepada negara
8
5slam yg dilanda malapetaka dan kebuluran di
Afrika
Menyelesaikan masalah (alestin5srael
3ni9ersiti 5slam Antarabangsa &uala Lumpur,%alaysia, %bal,/ganda dan (haka,
Bangladesh'
Penubuhan -gensi Berita 3slam &3:-' berpusat di =eddah
Pertubuhan ebudayaan, Sains dan Pendidikan :egara
>
3slam &3S?S!#' di <abat
Pusat Penyelidikan Sejarah, Seni dan ebudayaan 3slam &3<!3!-' di 3stanbul
Akti9iti dan Kejayaan O5#
%enaja pembinaan infrastruktur fi@ikal dan ke)ujudan kerusi
0idang kemun*ak ke,+. pd tahun 8..: yang diadakan di (utrajaya
&a' -turan Pembayaran Perdagangan berasaskan emas dlm kalangan negara anggota
&b' %engadakan dialog budaya dan tamadun lain
&*' (erkongsian data bagi menggalakkan perdagangan
&d' Kerjasama dalam teknologi maklumat dan komunikasi
&e' Langkah efektif bagi menangani isu ekologi
&f' Menangai isu keganasan antarabangsa
&g' 3su pen*abulan hak rakyat (alestin
(eranan Oleh Malaysia
%7sia hantar bantuan makanan kpd mangsa perang di 1osnia$er;egonian
"antar sepasukan tentera ke Bosnia,"er@egonian utk beri bantuan kpd Pasukan
9entera PBB pd tahun 1994
Sumbangan besar kpd pembangunan 3ni9ersiti 5slam Antarabangsa "35A& dgn
kerjasama
Sering menganjurkan persidangan negara
>
3slam dari semasa ke semasa
%enjadi tuan rumah (ersidangan Keserantauan Asia mengenai (ersoalan
(alestin di uala Lumpur
/saha perantaraan bagi menyelesaikan konflik 5ran5ra7
%enyokong perjuangan %ujahidin -fghanistan terhadap <ejim abul
%enganjurkan 0idang Kemun*ak #3! ke,16 di Putrajaya pada 12, 19 #ktober >663
Ahmad 1ada!i dipilih mengetuai #3!
0umbangan O5# kepada Malaysia
Menganjurkan (erkhemahan 1elia 5slam peringkat antarabangsa bagi
pembentukan rohani 1 jasmani pendidikan 3slam &-rab Saudi &1984', %alaysia,
Bra@il, Syria, 9urki &1941''
Masalah O5#
erjasama ekonomi didapati kurang berjaya kerana perpe*ahan yg sering berlaku di
9imur 9engah
egagalan men*apai persetujuan dasar
>
antarabangsa kerana perbe@aan dan
ketidakselarasan dari segi keterlibatan dan masalah politik di negara
>
anggota
(ergerakan Negaranegara 1erke*uali "NAM&
9erdiri daripada negara sedang membangun di -sia, -frika dan -merika Latin
:-% telah mengadakan mesyuarat pertama di 1andung, 5ndonesia pada tahun
1955 dengan 8- keahlian
3su tradisi diperjuang oleh :-% 5 politik, keselamatan, perlu*utan senjata 1
keamanan
ini 114 negara di seluruh dunia
(ipengerusikan %alaysia >663 hingga >662 kemudian diambil alih oleh !uba
Matlamat NAM
%enghormati hak asasi manusia dan prinsip
8
(iagam (11
%enghormati kedaulatan dan keutuhan )ilayah semua negara
Mengelakkan *ampur tangan negara lain dalam hal,eh)al sesebuah negara
Mengakui persamaan semua ras dan negara
"ak setiap negara untuk mempertahankan diri se*ara sendirian atau berkumpulan
9idak mengenakan tekanan terhadap negara lain
%engelak ugutan, pen*erobohan dan penggunaan kekerasan
Menyelesaikan semua pertikaian se*ara aman
%emajukan kepentingan bersama dan ruang kerjasama
Menghormati keadilan dan tanggungja!ab antarabangsa
(erjuangan NAM
1921,1986 5 memperjuang isu imperialism, neokolonoalisme, apartheid, perkauman
dan pen*erobohan
1986,an 5 isu ekonomi, =urang negara selatan dan utara
1983, memperjuangkan Order 1aru Ekonomi /unia "N5EO&
1993 &=akarta' 5 mengadakan dialog dgn negara maju utara, pertumbuhan ekonomi
negara
>
selatan se*ara kolektif
1994 &(urban' 5 )akil negara maju &$,8', esatuan ?ropah &?/', Britain dan
Peran*is dijemput 5 menandakan kepentingan NAM dlm dunia
yg mengalami perubahan yg *epat
(ersidangan 8..: "KL& 5 isuisu yang dihadapi oleh NAM A
&a' gen*atan senjata,
&b' keganasan,
&*' kerjasama multilateral,
&d' keadaan di -frika,
&e' jenayah merentasi sempadam
&f' pengedaran dadah antarabangsa
&g' )abak -3(S
(englibatan Malaysia
Peringkat a)al %7sia tidak aktif kerana probarat
(asar %7sia sokong tindakan -BSyarikat di Cietnam tidak disambut baik oleh :-%
%7sia mula menyokong :-% di ba)ah 6un Abdul )a;ak yang amalkan dasar
berke*uali
%7sia mula aktif dalam mesyuarat
8
:-% yg diadakan di -lgiers, !olombo,
"a.ana, :e) (elhi dan Luanda
1948, 0idang emun*ak e,8 di Ne! /elhi, %7sia membuat usul 5 membela
kepentingan negara sedang membangun &isu (alestin, kerjasama ekonomi dan isu
benua Antartika'
%7sia menjadi tuan rumah Persidangan :-% dan pengerusi :-% pada tahun >663
Kejayaan NAM di ba!ah Malaysia
%esyuarat Peringkat %enteri :-% mengenai )anita di L bertemakan
DMemperkasa Wanita dalam Menghadapi #abaran %lobalisasiE
%e)ujudkan Pusat bagi $ender dan Pembangunan :-% di uala Lumpur
%enghidupkan Persidangan %enteri
>
Penerangan :-% &!omina*' 5 memba)a pada
1erita NAM "NNN& melalui internet beribu di pejabat di L
%enganjurkan persidangan D Keamanan di (alestinE
%enubuhkan Pusat -ntarabangsa mengenai Palestin %asyarakat Si.il Selatan
Mesyuarat Menteri
8
1iro (enyelarasan Negara 1erke*uali "NAM#O1& di
(utrajaya
/eklarasi (utrajaya 8..- & lanjutan drpd (eklarasi :airobi dan (eklarasi Beijing'
&i' %empromosikan dunia Dmulti polaE menerusi PBB utk kekal keamanan 1
keselamatan antarabangsa
&ii' Promosikan hak manusia dan menghormati perundangan antarabangsa
&iii' erjasama lebih komprehensif dan proaktif
&i.'%engukuhkan kapasiti nasional setiap anggota :-%
&.' (eklarasi berasingan untuk penyelesaian konflik 3srael,Palestin
Kumpulan Membangun 2 "/2&
(enubuhan melalui (eklarasi 5stanbul &9urki' &15 =un 1998' 5 4 negara 3slam yg
sedang membangun
%atlamat 5 meningkatkan kerjasama perdagangan pelaburan, pembangunan luar
bandar, sumber manusia, sains dan teknologi, tenaga, pertanian dan kesihatan
dalam usaha meningkatkan status ekonomi negaraB
Masalah bersama yang dihadapi F kekangan ke)angan dan sumber manusia
Objektif /2
%embangunkan kedudukan negara
>
membangun di dunia ekonomi
%empelbagaikan dan men*ipta peluang
8
baru di dalam perhubungan perdagangan
Meningkatkan penglibatan dalam proses membuat keputusan peringkat
antarabangsa
Memajukan taraf hidup rakyat negara anggota
(rojek yang dipersetujui /2
Penubuhan syarikat pemasaran dan perdagangan antarabangsa 5 Mesir
Bengkel pembasmian kemiskinan 5 5ndonesia
Pengasasan 0kim 6akaful 5nsurans 5 Malaysia
Pembangunan akuakultur pesisir pantai dan pedalaman 5 (akistan
%enghasilkan pesa)at pertanian 5 6urki
Memeterai (erjanjian (erdagangan Keutamaan "(6A& "1ali 8..-&
0okongan Malaysia
%emperkenalkan projek 1ank (embangunan 5slam
%enjadi tuan rumah kpd (ersidangan Keserantauan Asia mengenai (alestin 1943
%enganjurkan 0idang Kemun*ak (4 keenam di Kuala Lumpur &<ulai 8..2'
Kerjasama Ekonomi Asia(asifik "A(E#& = 8+ buah negara
Satu forum 1949 berasaskan isu kerjasama ekonomi serantau, pelaburan 1
perdagangan bagi negara Lingkaran Pasifik
%emiliki nilai ekonomi hampir 26 peratus drpd perdagangan dunia
Objektif A(E#
%e)ujudkan kerjasama ekonomi bersifat serantau
%enyuarakan pendapat bersama pada peringkat antarabangsa
Matlamat A(E#
%engeratkan hubungan kerjasama ekonomi
Pasaran terbuka di negara anggota
Perdagangan bebas tanpa *ukai yg tinggi
$alak pengaliran barangan, perkhidmatan, modal
Perdagangan terbuka pelbagai hala
%engurangkan sekatan ekonomi melalui $-99
0idang Kemun*ak A(E#
1994, di Kuala Lumpur F %ajlis Penasihat Perniagaan erjasama ?konomi -sia
Pasifik &-B-!' diseru meneruskan usaha memulihkan keran*akan ekonomi
negara anggota akibat kega)atan ekonomi, %+- dan %> dipertanggungja!abkan ke
atas isu ka!alan spekulasi mata !ang
1999, Au*kland, Ne! ?ealand F bersetuju mengadakan rangka ka)alan mata )ang
>661, 0hanghai, #hina @ mengutuk keganasan ke atas (usat /agangan /unia
&;9!', :e) Gork, pada 11H9H>661
>66>, Los #abos, MeAi*o I >663, 1angkok, 6hailand F langkah banteras keganasan
>664, 0antiago, #hile F memerangi rasuah dan meningkatkan ketelusan
>665, 1usan, Korea 0elatan F membentuk satu komuniti utk menghadapi *abaran
dan perubahan
>662, $anoi, 'ietnam F men*apai .isi kestabilan, keselamatan dan kemakmuran
bagi rantau -sia Pasifik
>668, Australia F menghasilkan /eklarasi 0ydney mengenai perubahan iklim,
keselamatan tenaga dan pembangunan bersih
>664, Lima, (eru F menangani krisi ke!angan global, menjayakan rundingan
Pusing (oha & ;9# , syarat perdagangan'
Kepentingan A(E# kepada negara membangun
:egara membangun mempelajari, membangunkan ekonomi, mendapat
pengalaman meningkatkan ekonomi dalam keadaan kemelesetan ekonomi duniaB
/ialog Antarabangsa Langka!i "L5/&
merupakan mesyuarat rasmi dan tidak rasmi antara barisan pemimpin negara M4sia
dengan pemimpin negara dari benua AfrikaB
Lokasi dialog ini diadakan di (ulau Langka!i
di*etuskan oleh Perdana %enteri %7sia, 9un /r Mahatir sejak bagi merapatkan
hubungan dengan negara,negara Afrika yang menghadapi masalah yang hampir
sama iaitu kemiskinan, dan masalah negara yang pernah dijajahB
L3( >668 turut menjemput Laos, emboja dan 9hailand
Matlamat L5/
(erkongsian pintar terbukaB =angan harapkan Barat kerana mereka ada agenda
tersembunyiB =iran yang baik ialah jiran yang membantuB
%embin*angkan masalah dunia yang dihadapi bersama di kalangan negara
membangunB
%erapatkan komunikasi antara %alaysia dengan negara,negara -frika yang
nampaknya senada dalam isu,isu global dan menghadapi kuasa,kuasa besarB
mempromosikan Pulau Langka!i sebagai destinasi pelan*ongan bertaraf
antarabangsa khususnya dari negara -frikaB Sejak Persidangan !"#$% diadakan di
pulau Langka)i pada 1994 dan banyak lagi persidangan antara pemimpin dunia
diadakan di pulau itu, matlamat menjadikan sektor pelan*ongan sebagai sumber
pendapatan semakin berjaya
Slp L3(, )ujud South -fri*a 3nternational (ialog &S-3(' di Selatan -frika dan kini
!arrebean 3nternational (ialog &!3(' di !arrebeanB
(erjanjian <aminan (elaburan "5%A&
%7sia mengadakan -B (erjanjian <aminan (elaburan "5%A& dgn byk negara
membangun utk menggalakkan pelaburan antara %7sia dan negara
>
berkenaan
%7sia mena!arkan insentif kpd firma
8
utk melabur di seberang laut & negara
selatan
>
'
Selaras dgn tema L5/ 8..> J(embasmian Kemiskinan menerusi (embangunan
Modal 5nsan dan pembinaan Keupayaan7, , teknologi bio dpt bantu hapuskan
kemiskinan dlm tempoh singkat, manakala tempoh panjang akn bantu
mengekalkan pertumbuhan ekonomi duniaB %7sia tlh menubuhkan 1iote*h #orp
utk melaksanakan langkah iniB
Mesyuarat AsiaEropah "Asem&
Sidang kemun*ak bagi ketua
>
negara dan kerajaan 16 -sia, 12 esatuan ?ropah &?/'
%erupakan dialog informal rantau ke rantau bukannya blok ke blok
Matlamat Asem
%emberi peluang para pemimpin saling bertukar pendpt ttg isu
>
semasa dan global
Mengeratkan hubungan dua benua dari perspektif perkembangan 1 pembangunan
ekonomi
%empromosikan pelaburan dan perdagangan
%eningkatkan pembangunan sumber manusia
%emperjelaskan persepsi negatif mengenai kebudayaan
Kumpulan 8. "%8.&
Pertubuhan gabungan +, negara ekonomi terbesar di dunia serta Kesatuan Eropah
(itubuhkan pd >2H9H1999 sbg forum baru utk kerjasama dan rundingan dalam isu
8
yg berkaitan dgn sistem ke!angan antarabangsa
Mengkaji dan menggalakkan dialog antara negara
>
industri dlm isu dasar kestabilan
ke)angan, dan *uba menangani isu
>
bukan tanggungja)ab pertubuhan lain
Matlamat utama F menggalakkan Jpertumbuhan tinggi dan mantap7
Kumpulan >> "%>>&
Kumpulan negaranegara membangunB -)al F 88 buah negara &1924', kini
terdapat 13> negara anggotaB
!hina jadi ahli bersekutu yg tdk boleh terlibat dalam menetapkan satu,satu keputusanB
Sidang kemun*aknya diadakan sekali dalam tempoh lima tahun
&PertamaA $a9ana, !uba 8..., eduaA /oha, Katar 8..-'
6ujuan penubuhan %>>
%eningkatkan kepentingan dan identiti negara,negara membangun di peringkat PBB
%empromosikan pembangunan ekonomi negara,negara anggota
Cokus persidangan
5suisu berkaitan perdagangan, ekonomi, politik dan pembangunanB
-ntaranya isu,isu yang pernah dibin*angkan A,
&i' %embin*angkan masalah berkaitan ekonomi, politik dan sosial yang berlaku di
negara,negara membangunB
&ii' Memperjuangkan dan menjaga penduduk di negara,negara membangun dari
eksploitasi oleh negara maju
&iii' %elindungi kebajikan penduduk ngara,negara membangun dari
dipinggirkan
&i.'Meningkatkan penyertaan negaranegara membangun dalam isuH soal
melibatkan ekonomi, sosial dan politikB
/ialog 3tara 0elatan
merupakan sebuah forum melibatkan negaranegara perindustrian dengan
negaranegara dunia ketiga tentang isu ekonomiB
merupakan sebahagian pertubuhan H pelaksanan dan tindakan dari gerakan NAMD
3su ekonomi melibatkan ketidakseimbangan kekayaanB /tara F 85 peratus kekayaan
:egara maju ka)al harga hasil komoditi, lakukan sekatan bg import dr negara ketiga
Matlamat
Membetulkan ketidaksamaan susunan ekonomi antarabangsa
menghapuskan jurang perbe;aan ekonomi antara pihak selatan dan pihak utaraB
bertujuan menggalakkan perdagangan antarabangsa 1 untuk mengatasi masalah
perdagangan serta imbangan pembayaran negara membangun
Kejayaan (ialog /tara,Selatan
berjaya menstabilkan harga komoditi getah asli, koko dan bijih timah dgn )ujudkan
&i' Perjanjian $etah -sli -ntarabangsa
&ii' Perjanjian oko -ntarabangsa
&iii' Perjanjian Biji 9imah -ntarabangsa,
berjaya me!ujudkan 0kim Keistime!aan Am "%0(& iaitu skim penge*ualian
sekatan tarif duit bagi negara membangun yang berdagang dengan negara maju,
kejayaan penubuhan 3N#6A/ dalam PBB dan penubuhan N5EO
Order 1aru Ekonomi /unia "N5EO&
(ibentuk dalam persidangan has PBB ke,2, digubal pada tahun 1984
(esakan negara
>
selatan dalam (ialog /tara,Selatan
6ujuan Order 1aru Ekonomi /unia
)undingan semula beban hutang luar negara selatan
(enentuan semula syarat perdagangan dari segi *ukai
Memperluaskan pasaran barangan negara membangun
(emindahan teknologi utara ke selatan
(englibatan negara membangunn semasa membuat keputusan dalam 9abung
e)angan -ntarabangsa &3%L'
0aluran bantuan ke!angan dari negara maju
Kegagalan (ialog /tara,Selatan
berlaku pertelingkahan negara maju 1 negara ke,3 dalam politik dan perdaganganB
9erdapat hasrat menubuhkan erjasama Selatan,SelatanB
Kerjasama 0elatan0elatan
(ialog /tara,Selatan yang gagal memba)a kpd kerjasama Selatan,selatan
6ujuan Kerjasama 0elatan0elatan
Memelihara kepentingan bersama negara
8
membangun dlm menghadapi
ketidakadilan dan layan negara maju
%engelakkan tekanan daripada negara berterusan daripada negara maju sepertiM
o Beban hutang negara
o adar faedah yang tinggi
o 3mbangan pembayaran yang defisit &memba)a kepada krisis ekonomi terhadap
negara,negara anggota yang terlibat'
o adar pertukaran )ang asing yang tidak menentu
)e9olusi (enyelesaian Selatan,Selatan
%embaiki keadaan ekonomi negara agar tidak ketinggalan dan gagal berkembang
%engatasi masalah ketidaktentuan harga bahan mentah
%en*ari jalan melunaskan hutang negara membangun
%enubuhkan 0uruhanjaya 0elatan0elatan
0uruhanjaya 0elatan0elatan
(itubuhkan pada 1948 5 meningkatkan kerjasama dan kesepakatan kalangan anggota
Matlamat penubuhan Suruhanjaya Selatan,Selatan
%embentuk kerjasama yang lebih erat dlm kalangan negara anggota
%eningkatkan produkti.i negara anggota
%enguatkan kedudukan dalam mengadakan dialog dengan negara maju
%embantu negara anggota mengatasi beban hutang dan kadar tukaran )ang
Mengurangkan pergantungan kepada negara utara
Kumpulan +- "%+-&
$asil pen*apaian perundingan Suruhanjaya Selatan, Selatan
(itubuhkan sbg mesyuarat peringkat kumpulan negara membangun pada
0eptember +,2,B
Menggalakkan kerjasama antara negara anggota melalui projek seperti di rantau
pelaburan, perdagangan dan perkongsian teknologiB
0trategi %+-
Merangka Mekanisme Ke!angan (embiayaan (erdagangan yang menghapuskan
pengenan *ukai berganda antara anggota
%enubuhkan (usat (ertukaran /ata (elaburan (erdagangan dan 6eknologi
0elatan "0566/E#&
%enganjurkan forum perniagaan dan pelaburan
)an*angan Kerjasama 6eknikal Malaysia
Suatu manifestasi Malaysia dlm kerjasama di antara negara 0elatan
8
dan negara
8
yang sedang membangun
:egara -S?-:, #3!, epulauan Pasifik, -sia dan negara mundur di -frika dan -sia
diberi keutamaan dalam menerima bantuan
Mempromosikan perkongsian kerjasama, penglibatan lebih giat sektor s!asta
dan N%O serta pelan*ongan, industri, kesihatan dan pendidikan
6ujuan M4sia mengadakan ran*angan iniE
?ratkan lagi hubungan dgn negara sedang membangun
Beri peluang kpd s)asta %7sia utk men*eburkan diri dlm pelaburan di negara tersbut
%embantu negara yg mundur 1 yg sdg membangun tanpa ingin mendptkan balasan
0tategi (elaksanaan
%alaysia menanggung semua kos bantuan tersebutM
%alaysia dan negara penerima bersama,sama menanggung kos bantuan tersebutM
%alaysia menyediakan segala kemudahan dan negara penerima akan menanggung
kos bantuan tersebutM
%alaysia menyediakan semua kemudahan dan pihak,pihak tertentu seperti /:(P,
!?9! dan lain,lain lagi membiayai kos penyertaannyaB
(i ba)ah ran*angan ini, bantuan dan kemudahan yang diadakan adalah sptA
1iasis!a dan hadiah latihan untuk peserta yg mengikuti berbagai kursus di
uni.ersiti
>
dan institusi
>
latihan di %alaysia
emudahan
>
lain untuk berlatih di berbagai institusi latihan di %alaysia
La!atan sambil belajar serta penempatan di agensi,agensi kerajaanB
&peserta dibayar elaun sara hidup, lojing, tiket kapal terbang pergi,balik
diberi kemudahan kesihatan dan pergigian dan tidak dikenakan yuran pengajian
semasa menjalani latihan atau berkursus'
Kepakaran serta khidmat nasihat dlm bidang
>
yg %7sia ada kepakaran tertentuB
(ertubuhan 1angsa1angsa 1ersatu "(11&
Latar 1elakang (11
(itubuhkan pd >4 #ktober 1945
PBB dianggotai +,+ buah negara anggota
%alaysia menjadi ahli ke,9> dalam bulan September 1958
9erbuka kepada semua negara yang merdeka
Matlamat (11
%enjamin keamanan dan keselamatan antarabangsa
%enyelesaikan perselisihan dan penindasan
Menggalakkan pertumbuhan ekonomi, sosial dan kebudayaan
%elindungi hak asasi manusia tanpa mengira bangsa, agama dan )arna kulit
%enyatukan penduduk dunia
MajlisMajlis Anggota (11
+D Majlis (erhimpunan Agung
%embahas perkara berkaitan masalah ekonomi, sosial dan politik dunia
(ianggotai 15 negara anggota 5 5 anggota tetap &pemegang kuasa .eto 5 Britain,
-S, <usia, Peran*is dan !hina' dan 16 anggota sementaraB
8D Majlis Keselamatan
menghentikan pen*erobohan kuasa besar dan kekalkan keamanaan
9umpuan kepada penyelesaian politik se*ara aman
%empunyai 5 negara berkuasa .eto &politi*al .eto'
%alaysia pernah menjadi ahli Majlis Keselamatan & +,B-, +,22 dan 8...'
:D Mahkamah <enayah Antarabangsa "5##&
(itubuhkan 1 =ulai >66> di "ague &Belanda'
14 orang hakim dan 1 etua Pendak)a <aya
%engadili penjenayah kpd undang
>
antarabangsa sama ada indi.idu H ketua kerajaan
spt pembunuhan beramai, jenayah kemanusiaan, jenayah perang, pen*erobohan
ketenteraan
FD Mahkamah Keadilan Antarabangsa "5#<&
(itempatkan di "ageu, Belanda
15 hakim yg dipilih utk perhimpunan -gung dan %ajlis eselamatan
Lungsi 3!= F %enyelesaikan pertikaian undang
>
yg dikemukakan oleh > buah negara
%emberi pendapat nasihat ther persoalan undang
>
>66>, memutuskan pertikaian %7sia dgn 3ndo7sia ke atas kedaulatan (ulau 0ipadan
dan (ulau Ligatan sebagai hak M4siaB
>663, (ulau 1atu (utih antara %alaysia dan Singapura, diputus kpd 0ingapura
-D Majlis Amanah
%embantu :egara yang merdeka supaya dapat menguruskan pentadbiran dengan baikB
%enyediakan :egara belum merdeka dapat berkerajaan sendiriB
BD Majlis Ekonomi /an 0osial
%enyelesaikan masalah ekonomi dan sosial :egara anggotaB
%embantu dan menyelesaikan masalah pembangunan "kemiskinan', pendidikan
dan langkah pen*egahan penyakit
Lungsinya dapat dilihat melalui -gensi,agensi PBB
"a& (ertubuhan (endidikan, 0aintifik dan Kebudayaan (11 "3NE0#O&
, (usat menyebar dan berkongsi maklumatH pengetahuan
, membantu dan menggalakkan kerjasama dalam bidang pendidikan, sains,
sosial,
kebudayaan dan komunikasi
"b& (ertubuhan Kesihatan 0edunia "W$O&
, Meningkatkan taraf kesihatan manusia
, empen membasmi deman kepialu &1955 ,1924'
, empen imunisasi terhadap rubella
, /:-3(S & 1994' 5 membasmi penyakit -3(S
"*& (ertubuhan Makanan dan (ertanian "CAO&
, meningkatkan pengeluaran makanan,
, membaiki sistem agihan makanan
, mengatasi kebuluran
, menghulurkan bantuan makanan kpd 0omalia, Korea 3tara yg mengalami
kebuluran
, mangsa perang di 1osnia dan Koso9o
"d& (ertubuhan 1uruh Antarabangsa "5LO&
, menegakkan keadilan sosial khasnya utk golongan pekerja
, menggalakkan pembangunan majikan dan pekerja
, menyediakan latihan dan khidmat nasihat
, menetapkan standard hak
>
asasi buruh yang minimum
"e& (ersidangan (erdagangan & (embangunan (11 "3N#6A/&
, mengintegrasikan negara
>
membangun ke dalam ekonomi dunia
, kebenaran import tanpa *ukai barangan terpilih negara membangun
, Pengurusan isu perdagangan 1 pembangunan, ke)angan, teknologi, pelaburan
, Sbg forum antara kerajaan dgn pakar ekonomi dlm petukaran pengalaman
, menjalankan penyelidikan, analisis polisi, pengumpulan data dlm forum
"f& 6abung Kanakkanak (11 "3N5#EC&
, mengatasi kemiskinan, keganasan, penyakit dan diskriminasi
, menganjurkan langkah
>
utk beri kanak
>
penjagaan yg terbaik dlm kehidupan
, menggalakkan pendidikan utk kanak perempuan sekurangnya sekolah rendah
"g& 6abung Ke!angan Antarabangsa "5MC&
, terdiri drpd 191 negara, )akil %7sia jadi Pengerusi =a)atan Bank (unia dan
3%L 1994
, menggalakkan kerjasama ke)angan antarabangsa1 runding masalah ke)angan
, menggalakkan kestabilan tukaran )ang asing
, memelihara aturan tukaran )ang
, memberi bantuan ke)angan sementara
"h& (esuruhjaya 6inggi 6entang Orang (elarian (11 " 3N$#)&
, melindungi hak dan kebajikan orang pelarian
, memastikan orang pelarian dpt hak suakan dan perlindungan di negara lain
, membantu orang pelarian kembali ke negara asal H menetap di negara lain

>D <abatan 0ekretariatG <abatan 3rusetia
%elaksanakan urusan harian pentadbiran PBB
, Persidangan antarabangsa melibatkan isu dunia
, %eninjau masalah sosial dan ekonomi
2D Agensi Anggota (11
1ank /unia "World 1ank&
?on Ekonomi Eksklusif "?EE&
, penetapan ?EE meliputi jarak sejauh :8. km "8.. batu& dari pantai
, mengelakkan tuntuan hak mengeksploitasi ka!asan
, membolehkan pengendalian sumber alam spt galian 1 perikanan ka)asan tersebut
Agensi 6enaga Atom Antarabangsa "5AEA&
, memastikan keselamatan dunia hasil penyelidikan dan penggunaan tenaga nu*lear
, menggalakkan pembangunan nuklear bagi tujuan keamaan, halang bagi ketenteraan
, menga)al akti.iti pembangunan nuklear
(eranan Malaysia /alam (11
, <a!atan penting yang dipegang oleh %7sia
, 6an 0ri )a;ali 5smail 5 (residen (erhimpunan Agung PBB , 1992,1998,
;akil khas PBB utk menyelesaikan konflik politik %yanmar
, Wakil M4sia 5 (engerusi <a!atankuasa 1ank /unia 5 1994
(ipilih menjadi Ahli Majlis Keselamatan (11 tahun +,B-, +,2,, +,,,
"i& (olitik
%enentang 3srael yang men@alimi Palestin
Menolak (erjanjian Antartika "+,-,&
%enghantar tentera pengamaan PBB 5 !ongo, 3ran,3ra+, -ngolia, :amibia, 3ra+,
u)ait, emboja, Somalia, Bosnia,"er@ogo.ina dan 9imor 9imur
%e)akili pasukan pengaman PBB ke :amibia &1949' utk bantu men*apai
kemerdekaan
Menggesa penghapusan /asar Aparteid di -frika Selatan &1993'
Menentang pen*erobohan negara lain ke atas sesebuah negara , emboja,
-fganistan dan u)aitB
%enge*am ujian nu*lear Peran*is, 3ndia dan Pakistan
Memperjuangkan penghapusan keganasan
Penghantaran Pasukan Pengaman ke 9imur Laste semasa proses peralihan
kemerdekaan dan me)ujudkan keamanan >662
Menghantar pasukan tentera ke Lubnan sbg pasukan pengaman PBB >662
%enganjurkan Persidangan dan Pameran D (erang adalah <enayahE
%enganjurkan siri D/ialog Antarabangsa Langka!iE "L5/&
%enganjurkan (ersidangan Model %lobal (ertubuhan 1angsa1angsa
1ersatu " %M3N& mulai 15 hingga 14 #gos
Memperjuangkan penghapusan kuasa 9eto yang tidak demokratik
Menuduh (11 kerana gagal menyelesaikan perang 1osnia $er;ego9ina dan
Koso9o
Mengutuk AD0yarikat 1 1ritish yang mengebom 5ra7 &1994'
"ii& Ekonomi
Mendesak agar Order 1aru Ekonomi /unia "N5EO& dilaksanakan
%enjadi juru*akap /unia Ketiga dlm Persidangan emun*ak Bumi di <io
=enerio, isu alam sekitar &199> dan 1994'
%enjadi juru*akap (unia etiga dlm Persidangan emun*ak Bumi Solar anjuran
PBB di Namibia &1992'
%e)ujudkan umpulan penghubung #3! dan kumpulan %obilisasi Bantuan
Bosnia, "er@ego.ina
(ersatuan Negaranegara Asia 6enggara "A0EAN&
(itubuhkan pada 4 #gos 1928 diba)ah /eklarasi 1angkokD
/ianggotai oleh :egara -sia 9enggara iaitu %alaysia, 3ndonesia,Singapura, 9hailand
dan Lilipina &+,B>', Berunei (arulsalam &+,2F&, Cietnam &+,,-&, Laos dan %yanmar
"+,,>' dan emboja &+,,,&
/ua negara pemerhati iaitu 6imor Leste dan (apua Ne! %uineaD
0ekretariat tetap A0EAN di =akarta &3ndonesia'
MA6LAMA6 A0EAN
%emper*epat pertumbuhan ekonomi kalangan :egara anggotaB
%enggalak kerjasama sosial, kebudayaan, sains dan teknologi, serta
pentadbiranB
%engekalkan keamanan dan kestabilan kalangan serantau,
%enggalakan pertumbuhan perindustrian, dan perdaganganD
%engekalkan dasar berke*uali melalui 0#PL-:
1EN63K KE)<A0AMA A0EAN
"a& KE)<A0AMA (OL565K
Konsep ?on Aman, 1ebas dan 1erke*uali &0#PL-:'
!etusan idea %alaysia melalui /eklarasi Kuala Lumpur "+,>+&
Seruan dan kesepakatan memba)a kpd pengundur tentera -merika dari
pangkalan logistik mereka di 9eluk Subi* dan Pangkalan !larke di Lilipina
%emba)a kepada desakan kpd tentera Cietnam berundur dari ampu*hea dan
rakyat tersebut diberi peluang menentukan nasib sendiri
Matlamat ?O(CAN
%enjamin keamanan dan kestabilan politik rantau -sia 9enggara
%enyelesaikan pertikaian di -sia 9enggara se*ara rundingan
%engelakkan *ampur tangan kuasa,kuasa besar di -sia 9enggara
?on 1ebas 0enjata Nuklear &S?-:;L0 1948'
(iterima dalam Persidangan %enteri
>
Luar -S?-: di Singapura 1948
Matlamat 0EANWC?
%embebaskan rantau -sia 9enggara drpd pen*aturan politik kuasa
>
besar
%engelakkan sebarang perlumbaan senjata nuklear di rantau -sia 9enggara
%enjamin keselamatan perairan serantau
"b& KE)<A0AMA EKONOM5
erjasama ekonomi (rojek (erindustrian A0EAN
Projek Baja -S?-: di 3ndonesiaB
Projek Perlombongan Potasium di 9hailandB
Projek Labrikasi 9embaga di Lilipina
Projek Pendidikan dan /rea di Bintulu, %alaysiaB
Projek "epatitis B dan ?njin (iesel di SingapuraB
Ka!asan (erdagangan 1ebas A0EAN "AC6A&
(ilaksanakan menerusi Skim 9arif eistime)aan Sama <ata &!?P9'
/ntuk menghapuskan sekatan perdagangan dua halaB
%enggalakkan kerjasama perdaganganB
%eluaskan dan meningkatkan pasaran negara serantau
Komuniti Ekonomi A0EAN "AE#&H Pasaran 9unggal -S?-:
%en)ujudkan pasaran tunggal negara anggotaB
%enarik minat pelabur luar -S?-:
%engurangkan kemiskinan dan merapatkan jurang kemiskinan,
%eningkatkan taraf hidup :egara serantau
Bersatu menghadapi *abaran ekonomi antarabangsa
(embangunan 0erantau " Konsep 0egi 6iga (ertumbuhan &
3%S,$9 F 3ndonesia &Batam', %alaysia &=ohor', Singapura F Selatan
3%9,$9 F 3ndonesia &Sumatera', %alaysia &Semenanjung', 9hailand F /tara
B3%$,?-?$F a)asan Pertumbuhan -S?-: 9imur Brunei, 3ndonesia,
%alaysia, Lilipina
erjasama ini melibatkan bidang pelan*ongan, perdagangan, pengangkutan,
infrastruktur fi@ikal, perhutanan, pertanian dan perikanan
6ujuan kerjasama Segi 9iga Pertumbuhan -S?-:
%emper*epatkan pembangunan sumber alam di ka)asan terbabit
Perluasan pasaran dan perdagangan
Perkongsian pelaburan modal, teknologi, <1( dan ino.asi baru
Pengaliran buruh dan tenaga pakar
(erundingan Ekonomi Asia 6imur "EAE#&
(i*adang oleh %alaysia di Singapura 199>
%enyediakan forum ekonomi
%emperjuang sistem perdagangan dunia yang bebas dan terbuka
%embentuk kesepakatan anggota dalam perundingan dengan $-99, $4,
:-L9-
%endapat tentang -merika Syarikat kerana mungkin jadi blok perdagangan
tertutup, bersifat perkauman, satu *ubaan memusnahkan -P?!
;alaupun gagal, tetapi satu bentuk kerjasama telah diadakan iaitu -S?-: I 3
A0EAN H:
erjasama dengan negara !hina, =epun dan orea Selatan
!adangan (r %ahathir selepas kegagalan ?-?!
%e)ujudkan kerjasama dlm politik dan keselamatan & keganasan, penyeludupan
senjata, jenayah ekonomi'
erjasama ekonomi &saintifik, teknikal, sumber manusia'
Pembangunan sosial dan sumber manusia
Ka!asan (erdagangan 1ebas Asia 6imur "EAC6A&
Bertujuan utk mengadakan kerjasama ekonomi antara -S?-: dgn negara -sia
lain
(erjanjian (erdagangan 1ebas "C6A&
Perjanjian perdagangan -S?-: dengan -ustralia dan :e) 0ealandB
Bertujuan meningkatkan permintaan, pena)aran dan kemasukan pelabur dari luar
"*& KE)<A0AMA 0O05AL /AN KE13/AIAAN
Majlis 1ahasa 1runei /arussalam 5ndonesia Malaysia &%-BB3%'
/ntuk mengembangkan bahasa Melayu setaraf bahasa dunia lainB
%engembangkan peranan bahasa Melayu sebagai alat perhubunganB
%eningkatkan persaudaran Negara serumpunB
6abung Kebudayaan A0EAN
%enganjur dan mengembangkan festi9al kebudayaan seperti Psta Lilem
-S?-:, Pesta Lagu -S?-:, bengkel lukisan dan %u@ikB
%atlamat utamanya ialah untuk mengeratkan hubungan budaya :egara
anggotaB
(ertubuhan Menterimenteri (endidikan Asia 6enggara "0EAMEO&
%e)ujudkan kerjasama pendidikan dan ilmu pengetahuan :egara serantauB
erjasama pendidikan melaluiM
&i' (embaharuan dan 6eknologi &3::#9?!"' di Lilipina
&ii' (usat Kajian 1ahasa 5nggeris &<?L!' di Singapura
&iii' (usat (endidikan 0erantau 0ains dan Matematik &<?!S-%'
di Pulau Pinang &%alaysia'
(erjanjian (erkongsian Maklumat
Perkongsian maklumat mengenai keselamatan &keganasan dan jenayah'
erjasama isu sempadan
Kejohanan 0ukan /!i6ahunan "0ukan 0EA&
(ertukaran )an*angan 6' dan )adio
(iagam A0EAN
(itemerai pada Sidang emun*ak ke,13 di Singapura
%enjadikan -S?-: lebih rele.an dan kuat dlm menghadapi isu semasa
%engukuhkan Sekretariat -S?-: di =akarta serta menetapkan *riteria
kemasukan anggota baru dan bagi menyelesaikan pertikaian
Matlamat (iagam A0EAN
%enghormati kemerdekaan, kadaulatan dan keutuhan )ilayah negara
>
anggota
Penyelesaian pertikaian se*ara aman
9idak *ampur tangal dalam hal,eh)al dalaman negara anggota
"ak untuk hidup tanpa gangguan dari luar
$alangan dalam kerjasama A0EAN
Persaingan sesame negara pengeluar 5 barang yang sama
ejatuhan nilai mata )ang
uasa beli pasaran tidak sama
Lahamanan politik yang berbe@a

Masalah /alaman A0EAN


;ujud persaingan dlm kalangan anggota dlm pasaran komoditi yg buat setiap
negara mengutamakan kepentingan domestik berbanding kepentingan bersama
Keputusan 0ingapura yg menyediakan kemudahan logistik 1 kemudahan
pangkalan ketenteraan kpd Amerika 0yarikat 5 ber*anggah dgn 0#PL-:
etidakstabilan politik dalaman
5su5su /an #abaran Malaysia = A0EAN
5ndonesia
(ertindihan sempadan di a)asan Pulau -mbalat di Perairan Sula)esi 5
membuat kapal tentera laut hampir bergeser semasa membuat rondaanB
Persefahaman di*apai apabial jadual rondaan pada masa yg berbe@a
5su pendatang tanpa i;in 5 Proses penghantaran balik pekerja pendatang tanpa
i@in &P-93' dpt kerjasama pihak negara 3ndonesia
Pengambilan dan bayaran upah pembantu rumah = layanan majikan %7sia
5su !arisan seni masyarakat dan tarian 5tarian pandak 1 budaya masyarakat
%aendailing di alimantan pernah mengeruhkan hubungan dua buah negara
6hailand
6untutan bertindih ka!asan perairan di 6eluk 0iam 5 mengandungi
simpanan minyakB 0?? menjadi nelayan > negara berkongsi sehingga )ujud
pen*erobohan terhadap sampan perairan negara jiranB
&Perjanjian Persefahaman Bersama &%o/' dimenterai dan ba)a keuntungan sama
>
'
eganasan selatan 9hailand
(endatang tanpa i;in 5 men*abar hubungan antara > buah negara
0ingapura
(erebutan (ulau 1atu (utih 5 dirujuk ke 3!! dan diputus kpd Singapura
5su penambakan laut &Pulau 9ekong oleh S7pura' 5 3!! arah akti.iti dihentikan
3su <ambatan 5ndah utk mengantikan tambak =ohor 5 dihentikan, blm selesai
1ekalan air mentah olh %7sia ke S7pura 5 perlu semakan harga setiap tempoh
Cilipina
6untutan ke atas 0abah 5 berjaya diselesaikan melalui peranan %7sia
(endatang tanpa 5;in dari Selatan Lilipina di Sabah
'ietnam
9untutan ke atas Kepulauan 0pratly
Myanmar
(endatang tanpa i;in yg sering men*eroboh 1 masuk se*ara haram melalui
sempadan darat dan laut
5su pelarian )ohingya &org 3slam' 5 dianggar 36,666 org etnik <ohinya di
%7siaB (inafikan hak kerakyatkan di negara sendiri, rumah dibakar dan dihalau
keluar dari kampung halaman
(rotokol Kyoto
Satu rangka kerja PBB tentang perubahan iklim "3NC###& di yoto, =epun 1998
bagi menangani pemanasan global
/saha menga!al pengeluaran gas rumah hijau arbon (ioksida "#O8& sbyk
5B>N sebelum thn >61> dengan pengurangan antara 6B63N dan 6B31N
(itandatangani oleh semua negara ke*uali -BSyarikat, -ustralia dan %ona*o
(rotokol Madrid
%7sia menyertai Protokol Perlindungan -lam Sekitar bagi 9riti -ntartika di %adrid
1991
%embolehkan %alaysia melaksanakan kajian saintifiknya sendiri tanpa perlu
menyertai ekspedisi,ekspedisi dari negara lain
%7sia memberikan *abaran besar dalam melakukan penyelidikan dan mendapat
hak yang sama untuk membangunkan pusat penyelidikan khas di benua
Antartika
(rotokol Montreal
Perjanjian antarabangsa di)ujudkan 1948 utk menga!al pengeluaran dan
penggunaan bahan
8
yang boleh menipiskan lapisan o;on spt !L!s, "alon dan
%enthyl Bromide
:egara dunia diminta mengurangkan pengeluaran elemenelemen yang boleh
menyebabkan penipisan lapisan o@on
(ianggap sbg salah satu undang
>
antarabangsa yg berjaya 1 dapat kerjasama
hampir semua negara
(rotokol #artagena
!abaran dihadapi oleh %alaysia akibat pembangunan sains dan teknologi ialah
penanganan dan pemanfaatan suatu organism yang hidup disebabkan bioteknologi
moden "O$M%&
(ipersetujui utk memberi sumbangan dan perlindungan dalam bidang pemindahan,
perlakuan dan pemanfaatan yang aman dari organism hasil ubah suai bioteknologi
moden
(iterima oleh negara anggota pd >666 sbg antara perjanjian kpd Kon9ensyen
kepelbagaian 1iologi "#1/&
0A5N0 /AN 6EKNOLO%5
&i' An*aman senjata pemusnah besarbesaran &;eapon of mass destru*tion,;%('
spt Senjata imia, Biologi, <adiaoaktif dan :uklear &!B<:'
, menyebabkan kemusnahan paling maksimum terhadap sasaran
, bertujuan *ederakan org, kerugian dr segi ekonomi, )ujudkan ketidaktenteraman
, %7sia pernah mengalami pelbagai .irus penyakit yg mengan*am penduduk %7siaB
, -n*aman produk makanan spt kandungan bahan pen*emar dlm tepung susu bayi
mengan*am ekonomi %7sia
, eselamatan a)am teran*am 5 blh berupa letupan ke atas org ramai spt A
&0erangan bom di 1ali 8..8 dan London 8..- tlh mengorbankan ramai org
a)am'
, Prasarana dan perhubungan terputus 5 segala pentadbiran terbantut, semua
kemudahan dan pusat perhubungan tidak dpt digunakan, pendidikan merosot
&Letupan bom di <akarta 8..: menyebabkan ramai pelan*ong asing *edera 1
maut'
, Sebarang letupanH kebakaranHpenggunaan bahan bera*un, jejaskan sumber bahan
mentah 1 makanan
, !B<: berupa .irus yg disebar akan men*emarkan segala bekalan air, udara, makan
serta merebak dari tempat ke tempat lainB ejadian ini memerlukan pengendalian
kos yg tinggiB
"ii& LangkahG 6indakan
Pertubuhan esihatan Sedunia &;"#' 5 meningkatkan taraf kesihatan manusia sejagat
Pertubuhan %akanan (an Pertanian &L-#' 5 meningkatan pengeluaran makanan,
baiki sistem agihan makanan, dan mengatasi kebuluran dpt dikesan dan diatasi
bersamaB
Penubuhan 0#PL-:, S?-:;L0 dan Lorum Serantau -S?-: &-<L' 5
penyelesaian akibat dari konflik antara negara
Peranan %alaysia 5 beri kerjasama sepenuhnya berhubung an*aman gejala ini spt
%enyertai :-% utk mengadakan plbg usaha diplomasi ke arah kekal keamanan
dunia 5 menghormati hak asas manusia dan menggalakkan perpanduan sesama
negara anggota