Anda di halaman 1dari 19

KESELAMATAN MAKANAN DAN HACCP

Raize Shah Hussain


PROJEK STDF - CABI ICCO : LATIHAN FASILITATOR
PPPK Jengka, Pahang, Malaysia, 16-20 Jun 2014



www.koko.gov.my www.koko.gov.my
.
1. Keselamatan Makanan
2. HACCP
3. Penyesuaian komponen kepada APB
(GAP) ASEAN


OBJEKTIF
www.koko.gov.my www.koko.gov.my
Makanan boleh memindah penyakit

Berfungsi sebagai media untuk pertumbuhan bakteria -
keracunan makanan

Boleh dicegah 100% -
Perlu langkah-langkah keselamatan makanan



MAKANAN
www.koko.gov.my www.koko.gov.my
Adalah satu disiplin saintifik menerangkan pengendalian
/penyediaan dan penyimpanan makanan dengan cara
menghalang penyakit bawaan makanan

Pengusaha perniagaan pintar perlu melaksanakan
sistem keselamatan makanan antara industri - pasaran -
pengguna

Salah satu sistem pengurusan keselamatan adalah
HACCP
KESELAMATAN MAKANAN
www.koko.gov.my www.koko.gov.my
= Hazard Analysis and Critical Control Point
(Analisis Bahaya Dan Titik Kawalan Kritikal)

HACCP
www.koko.gov.my www.koko.gov.my
Berdasarkan kepada analisis bahaya dari pencemaran.
Jenis pencemaran boleh dibahagi kepada 3 kategori :

1. Bahaya Biologi
mikroorganisma E.coli, salmonella, Afs (aflatoksin),
leptospirosis dalam air kencing tikus, najis burung dll

2. Bahaya Kimia
racun perosak, logam berat plumbum, kadmium dan
arsenik, asap/PAHs, minyak galian dll

3. Bahaya Fizikal
batu kecil, kaca, logam, skru, kacang dll
Prinsip HACCP
www.koko.gov.my www.koko.gov.my
Topik Untuk
COCOA SAFE
MODUL KESELAMATAN
MAKANAN (ASEAN GAP)
3.1 Pengurusan Tanaman
- Pembangunan ladang
- Pembangunan nurseri
Sejarah tapak dan pengurusan
Bahan tanaman
3.2 Nutrisi Tanaman dan Air Baja dan bahan penambahbaikan
tanah
Air
3.3 Perlindungan Tanaman
dan IPM
Bahan kimia - Agrokimia
Bahan-bahan kimia lain
3.4 Keselamatan dan
kebersihan pekerja
Kebersihan diri
3.5 Penuaian koko Penuaian dan pengendalian hasil
Keselamatan Koko
Dan Modul ASEAN GAP
www.koko.gov.my www.koko.gov.my
Topik Untuk
COCOA SAFE
MODUL KESELAMATAN
MAKANAN (ASEAN GAP)
3.6 Pengendalian Lepas
Tuai
Bangunan dan struktur
3.7 Pengurusan Sisa Pembersihan dan kebersihan
Penyimpanan dan pengangkutan
3.8 Simpanan rekod kebun /
kebolehkesanan
Kebolehkesanan dan ingat kembali
Dokumen dan rekod
3.9 Latihan GAP dan
semakan sendiri / audit
sendiri
Latihan
Semak semula amalan-amalan
Keselamatan Koko
Dan Modul ASEAN GAP
www.koko.gov.my
.
Berikan latihan penggunaan dan kaedah pembajaan
kepada pekerja
Rujuk dan dapatkan pengesahan dari penasihat
teknikal yang bertauliah dalam penggunaan baja
Baja bukan organik berpotensi tercemar dengan
kandungan logam berat dari aktiviti perlombongan
Adakah tahi ayam baja organik?
BAJA
www.koko.gov.my
.
Latihan lengkap pengendalian dan penggunaan bahan
kimia perlu diberikan kepada pekerja
Rujuk dan dapatkan pengesahan dari penasihat
teknikal yang bertauliah dalam penggunaan racun
perosak
IPM (Pencegahan - Pemerhatian Pengawalan)
Kaedah lain kawalan perosak juga perlu
dipertimbangkan - Kawalan biologi, EM
Menggunakan racun perosak dengan selamat dan
efisien di kebun koko
Hanya membeli racun perosak dari pembekal
berdaftar
Bahan Kimia Pertanian
www.koko.gov.my
Strategi penggunaan bahan kimia secara berselang
bagi mengelak kerintangan perosak
Penggunaan dan semburan bahan kimia perlu diurus
supaya dapat meminimumkan risiko mengalir ke
kawasan persekitaran sensitif (kolam, saliran dll)
Bancuhan jumlah keperluan sebenar bagi
meminimumkan pembaziran
Pelupusan bungkusan/bekas bahan kimia
pertanian perlu diurus dengan
bertanggungjawab
Penggunaan alat perlindungan diri (PPE)
dan penyelenggaraan peralatan semburan
Bahan Kimia Pertanian
www.koko.gov.my
.
Bahan-Bahan Kimia Lain
Bahanapi, minyak dan bahan-bahan kimia
lain hendaklah diselenggara, disimpan dan
dilupuskan dengan cara yang betul bagi
meminimumkan risiko pencemaran alam
sekitar
www.koko.gov.my
.
Pelbagai perhatian dan tindakan perlu diambil untuk
memastikan kualiti hasil terjamin selepas dituai
Pastikan tiada kemungkinan pencemaran boleh
berlaku semasa pembungkusan hasil
Gunakan pembungkusan dari bahan yang tidak
menjejas kualiti hasil dan alam sekitar
Tikus, burung dll.
Pengendalian Lepas Tuai
www.koko.gov.my
Pengetahuan adalah titik mula untuk melaksanakan
GAP dan akan tercapai melalui :
Sediakan program latihan untuk pekerja
Pembangunan pengurusan dan modal insan yang
berterusan
Menggunapakai pekerja yang terlatih dan kompeten
Simpan rekod program latihan
Dapatkan nasihat pakar/perunding bila
diperlukan (pengairan, pembajaan,
makmal tanah dan perlindungan
tanaman)

Latihan
www.koko.gov.my
.
Kebolehkesanan rekod yang sentiasa dikemaskini
menunjukkan segala aktiviti dalam semua peringkat
pengeluaran hingga kepada pengguna mematuhi
kehendak GAP

Penyimpanan rekod dalam sistem yang telus akan
membantu memberi penjelasan/jawapan kepada
isu-isu berbangkit khasnya berkaitan tuntutan dan
ketanggungjawapan

Penyimpanan rekod boleh membantu
untuk memahami permasalahan yang
timbul (punca) dan dapat mengelak/
mengatasinya di masa hadapan
(simpan rekod untuk 2 tahun atau lebih)
Dokumen Dan Rekod
www.koko.gov.my
.
Setiap amalan perlu disemak sekurang-kurangnya
sekali setahun bagi memastikan amalan ladang
dilaksanakan dengan betul

Tindakan pembetulan hendaklah diambil ke atas
sebarang kecacatan yang dikenalpasti
(CAR, Corrective Action Report)
Maklumat hendaklah didokumenkan dan disimpan
dalam rekod
Pemeriksaan Sendiri / Audit Sendiri
(semakan amalan)
www.koko.gov.my www.koko.gov.my
THANK YOU
Sekarang kita bermula
www.koko.gov.my www.koko.gov.my
www.koko.gov.my www.koko.gov.my