Anda di halaman 1dari 10

PROGRAM KESIHATAN SEKOLAN (QGK 3023)

PANDUAN MELAKSANAKAN TUGASAN 1


Salam dan salam sejahtera
Banyak soalan yang diterima berkaitan dengan Tugasan ini.
Tugasan 1 adalah berkaitan dengan model promosi program kesihatan. Ianya
bertujuan untuk mendedahkan kepada pelajar tentang bagaimana latar
belakang sesuatu program tersebut dirancang dan dilaksanakan. Dengan
kata lain, kita beroleh kefahaman mengenai kepentingan sesuatu program
kesihatan, mengapa ianya dilaksanakan, apakah bentuk interensi atau
saranan yang sesuai, pemantauan dan penilaian program tersebut, kesan
atau hasil yang dikehendaki dan sebagainya.
!ertama sekali anda harus faham apa kehendak soalan.
S"#$#%& Bersumberkan daripada model'model utama dalam
!romosi !rogram (esihatan, jelaskan perkara'perkara utama
berdasarkan perancangan model yang digunakan bagi
menerangkan secara berstruktur mengenai perubahan )
penekanan yang telah ) ingin dilaksanakan di institusi pendidikan
yang menjelaskan mengapa dan bagaimana model tersebut
telah ) mampu untuk membuat perubahan terhadap masalah
tingkah laku kesihatan.
*adi jelaslah di sini baha+a kita perlukan satu model. ,odel ini boleh anda
pilih berdasarkan modul ataupun model'model lain. (enapa perlu adanya
model- kerana adalah sangat berguna apabila sesuatu model promosi
kesihatan dijadikan rujukan ) guideline dalam merancang sesuatu program
atau untuk mempromosikan program kesihatan. Ini kerana terdapat
kelebihan dan kelemahan yang tertentu dalam sesebuah model yang
digunapakai, serta terdapatnya kesesuaian dari segi konteks
penggunaannya.
(emudian .kirkan mengenai perubahan atau penekanan yang ingin
dilaksanakan di sekolah. ,isalnya, kita telah dikejutkan dengan situasi
terdapat ramainya pelajar sekolah yang mengalami obesiti. *ika tidak
ditangani dengan segera, akan ramailah pelajar kita yang akan terdedah
dengan gejala kegemukan.
/adangan organisasi penulisan laporan.
1
1.0 !engenalan
1.0 $atar belakang laporan
1.1 "besiti 2 3penyakit kulit, sakit jantung, denggi, dadah, dll4
' apa maksud obesiti
' situasi yang berlaku sekarang
' bahaya)kesan obesiti

1.1 ,odel yang dipilih 3cth& !56/6D6'!5"/66D4
' ringkasan tentang model yang dipilih
' masukkan rajah model
' justi.kasi kenapa model tersebut dipilih
' dll
7.0 !erancangan !rogram !romosi (esihatan
Bahagian ini bolehlah dibuat ulasan berdasarkan kepada fasa'fasa yang
terdapat dalam model yang dipilih.
1
/ontoh& yang ini ulasan untuk penyakit kulit iaitu kudis buta dan obesiti.
PROCEDE 2 3predisposing , reinforcing , and enabling causes in educational
diagnosis and evaluation4
7.1 8#S# 1 ' Penilaian Soial
,asih terdapat murid'murid sekolah yang menghidap penyakit kudis
buta. *angkitan kudis buta telah menjadi satu masalah kesihatan bagi
murid'murid sekolah kerana ia masih menular dan menjangkiti mereka.
,asalah ini telah dikesan di sekolah dan didapati seramai 99999 murid
mengalami jangkitan kudis buta. !enghidap scabies jarang tahu
baha+a mereka mempunyai keadaan sehingga beberapa minggu
selepas jangkitan a+al, ini bermakna serangan kudis boleh merebak
dengan cepat.
,ereka seringkali menyendiri dan tidak bergaul dengan rakan'
rakannya yang lain. ,ereka juga sering didapati tidak hadir ke sekolah.
#pabila di tanya adakah mereka mempunyai masalah, mereka hanya
suka mendiamkan diri. ,emandangkan cara pemakaian yang tidak
bersih, mereka berasa malu untuk berjumpa dengan guru. ,ereka juga
sering meletakkan tangan di dalam poket apabila berjumpa dengan
guru. :uru meminta murid untuk mengeluarkan tangannya dan
melihat keadaan tangannya. Didapati murid tersebut dijangkiti kudis
buta yang agak serius di tangannya. #pabila ditanya, beliau
menceritakan baha+a dia mengalami masalah kudis buta sejak
sebulan yang lalu.
7.1 8#S# 1 ' Penilaian E!i"e#iolo$i
Sa%&o!'e S&a(ie
Scabies atau dikenali sebagai kudis buta adalah keadaan kulit
berjangkit yang disebabkan oleh hama kecil dipanggil Sarcoptes
Scabiei. $ubang hama ini ditanam ke dalam kulit, kemudian membiak
dan bertelur, menyebabkan gatal'gatal ruam dan sengit.
a4 Tanda'tanda (udis Buta
' huraikan
b4 !unca (udis Buta
' huraikan
c4 5a+atan kudis buta
'huraikan secara ringkas
7
7.7 8#S# 7 ' Penilaian Tin$)a*la)+ "an !e%e)i'a%an
P+n&a Maala* Kei*a'an
Berdasarkan kepada temu ramah antara guru dan murid, terdapat punca
terhadap berlakunya masalah'masalah ini. Ia berpunca daripada tingkah laku
dan persekitaran murid'murid.
a4 genetik
' "besiti berpunca daripada pelbagai faktor termasuk genetik.
,urid ,elayu obes meningkat daripada 1;.1 peratus pada 1001
kepada 1<.1 peratus enam tahun kemudian, peningkatan =.1 peratus>
/ina pula daripada 1?.< peratus kepada 1=.< peratus, manakala murid
India daripada 1<.; peratus kepada 1<.1 peratus.
b4 tingkahlaku
' !akaian murid itu sendiri dapat melambangkan bagaimana ibu
bapa mereka memberi perhatian kepada mereka. #da dikalangan
murid yang ditemu bual berpakaian kotor dan kasut yang tidak pernah
dibasuh. #pabila ditanya, mereka berkata baju sekolah tersebut hanya
dibasuh sekali seminggu oleh mereka sendiri. ,urid tidak ambil berat
tentang penjagaan kebersihan diri. Di dapati hanya 1? orang sahaja
yang mandi tiga kali sehari. ,anakala selebihnya hanya mandi dua kali
sahaja sehari. Ini menyebabkan kuman mudah merebak pada diri
mereka terutama sekali selepas mereka bermain. ,urid yang didapati
mengalami masalah kudis buta lambat mendapatkan ra+atan daripada
pega+ai perubatan. ,ereka beranggapan penyakit itu hanyalah
masalah gatal'gatal sahaja yang boleh hilang apabila diletak ubat. Ini
menyebabkan masalah kudis buta ini lambat untuk pulih.
c4 persekitaran
' 8aktor persekitaran juga mempengaruhi keseimbangan tenaga
3kalori4. Ia dapat dilihat melalui pilihan dan jumlah makanan yang
diambil. ,alaysia me+ah dengan makanan dan banyak pilihan
termasuk makanan segera, makanan ringan dengan harga murah
tetapi mengandungi kalori, lemak dan gula tinggi selain pelbagai sai@
hidangan daripada kecil hingga besar. Di bandar, berat badan
berlebihan bertambah daripada 11.A peratus kepada 1B.1 peratus,
manakala di luar bandar meningkat daripada 1=.< peratus kepada 1A.1
peratus. (esimpulannya kedua'dua ka+asan menunjukkan
peningkatan, namun kadar peningkatan di luar bandar lebih tinggi
A
7.A 8#S# A ' Penilaian Pen"i"i)an "an O%$aniai
Tiga kumpulan faktor yang menyebab penyakit&
a4 8aktor kecenderungan 3huraikan4
' industri makanan yang menjadikan kanak'kanak sasaran
pemasaran dengan menampilkan iklan serta label makanan yang
menarik golongan itu.
' kebudayaan dan kepercayaan yang di+arisi
'pengetahuan
b4 8aktor !emungkin 3huraikan4
' (eluarga berpendapatan rendah tidak mampu untuk membeli
peralatan menjaga kebersihan diri. Ibu bapa hanya memberi
tumpuan terhadap pemakanan anak'anak sahaja. Ini
menyebabkan anak'anak tidak mempunyai alatan kebersihan diri
seperti sabun mandi, shampoo, ubat gigi dan berus gigi.
'kemudahan
c4 8aktor !engukuh 3huraikan4
' !engaruh iklan kepada kanak'kanak sudah banyak dikaji dan
banyak negara mengharamkan kempen atau pengiklanan
pemasaran makanan untuk mereka. Di ,alaysia pula, kadar
pertumbuhan dan pembukaan ca+angan baru restoran makanan
segera tumbuh seperti cenda+an lepas hujan dan harga
makanan terendah di dunia. $ebih hebat kini ada pula sistem
pesanan dan penghantaran makanan terus ke pintu rumah.
'pengaruh media massa
7.? 8#S# ? ' Penilaian Polii , Pen'a"(i%an
PROCEED - 3policy, regulatory and organizational constructs in
educational and environtmental development4
!ermulaan bahagian !5"/66D. Dalam .aa / iaitu perlaksanaan,
dengan sumber'sumber yang sesuai, perancang memilih kaedah dan
strategi interensi dan perlaksanaan bermula. Dalam penilaian polisi
dan pentadbiran, perancang mengandaikan baha+a jika terdapat
sumber dan keupayaan, maka ia boleh membangunkan dan
melaksanakan program.
a4 !rogram (esihatan
!erancangan !rogram !romosi (esihatan
?
- !erancangan digunakan untuk semua tujuan dan berguna sebagai
panduan dan menentukan hala tuju, sesuai untuk semua peringkat
dan masa. !rogram pula merupakan sesuatu persiapan yang
terancang yang merangkumi matlamat, polisi,prosedur, peraturan,
tugas, langkah yang perlu dibuat dan unsur'unsur lain yang perlu
dalam melaksanakan tindakan. Ia merupakan satu kenyataan yang
jelas berkaitan masalah, isu, objektif, sasaran, aktiiti, sumber,
jadual, tindakan jangka masa dan proses pemantauan. #ntara
komponen sesuatu program&

$atar belakang program


(enyataan masalah
!enentuan masalah
!olisi) peraturan berkaitan
"bjektif
Strategi
#ktiiti) tugas
/ontoh&
Dengan mengadakan program kesedaran bahaya obesiti di sekolah
seperti ceramah kesihatan, tayangan ideo, mengadakan minggu
kesihatan pastinya dapat membantu kanak kanak sekolah mengenali
dan memahami betapa pentingnya mengamalkan makanan seimbang
serta mengajar mereka tentang kepentingan mengambil makanan
sihat. !emilihan makanan yang bijak dan gaya hidup aktif hendaklah
dipupuk di kalangan kanak'kanak sejak kecil lagi supaya mereka terus
mengamalkan tabiat positif ini apabila de+asa.
!rogram ini juga menggalakkan perubahan tingkah laku yang sihat
agar murid'murid dapat mencapai tahap kesihatan yang lebih baik
melalui 7 elemen asas iaitu makan secara sihat, mengendali stress dan
aktiiti .@ikal.
"leh itu, pihak sekolah telah mencadangkan beberapa aktiiti yang
bersesuaian dengan objektif untuk memberi kesedaran kepada murid
tentang bahaya dan kesan ke atas pengambilan minuman yang
mempunyai banyak gula. Sasaran dan tindakan yang akan diambil di
mana dalam perancangan program ini, sasarannya adalah kepada
murid'murid, melalui aktiiti yang menyihatkan badan seperti
bersenam, beriadah, berjoging,mendapat khidmat
kaunseling,mendengar taklimat, pameran, poster dan pemeriksaan
kesihatan secara berkala oleh pega+ai perkhidmatan kesihatan, guru'
guru dan tindakan dari pengusaha kantin sekolah, ibubapa dan
masyarakat setempat.
<
b4 Strategi !endidikan
Bagi aktiiti khidmat kaunseling dan taklimat kesihatan, pihak sekolah
akan memanggil +akil dari pihak hospital bahagian perkhidmatan
kesihatan sekolah hadir memberi ucapan tentang bahaya obesiti
kepada semua murid. Dengan adanya program ini sedikit sebanyak
akan membuka minda murid supaya mengurangkan pengambilan yang
mempunyai kadar gula yang tinggi seperti air tin berkarbonat, kek,
coklat dan sebagainya.
Di samping itu, pameran dan poster juga akan ditampalkan di dalam
ka+asan sekolah seperti di kantin, di laluan pejalan kaki, di kelas dan
di papan kenyataan. :uru'guru juga akan memberikan peringatan
kepada murid pada setiap minggu ketika +aktu perhimpunan tentang
betapa kesan dan bahaya obesiti.
(omponen dan unit program dicipta berdasarkan kepada kumpulan
populasi utama, objektif yang dicadangkan, sasaran interensi dan
tahap, penetapan dan struktur unit atau saluran interensi yang
digunakan. 5ancangan yang dipilih boleh berdasarkan kurikulum yang
sedia ada atau membangunkan rancangan baru. Bagi menjayakan
program ini, pihak sekolah telah memilih untuk mengadakan ceramah
kesihatan mengenai obesiti kepada semua murid.
c4 !olisi !eraturan
0 apakah polisi yang berkaitan dengan masalah yang hendak
diselesaikan
' peraturan yang telah ditetapkan oleh pihak sekolah dan
bagaimanakah ianya diimplementasikan.
7.< 8#S# < Pe%la)anaan
!elaksanaan perlu dirancang selepas pelan projek program disediakan
yang menerangkan secara terperinci cara untuk menjayakan dan
menjalankan aktiiti.
/ontoh&
"bjektif #ktiiti
Tarikh)
,asa
Tempa
t
Sumber (aedah
!enilai
an
Tenaga
,anusia
(e+ang
an
Baha
n
=
;0C
pelajar
sekolah
tahap 1
akan
dapat
menguran
gkan ?C
daripada
berat
badan
mereka di
akhir
program
selama <
bulan
"rientasi
!emakan
an Sihat
(epada
Ibu Bapa
dan
:uru
Sabtu
B.00 pg
2
?.00
ptg
De+a
n
Sekola
h
Ibu
bapa
:uru
!ega+
ai Dat
,akan
an
!ega+
ai
*abata
n
kesiha
tan
*urulat
ih
*abata
n
Belia
Sukan
:eran
,ESIF#
T
5isal
ah
!ost
er
5ekod
(ehadir
an
G H #
Senamro
bik 7I
semingg
u
*umaat
?.00
ptg
Sabtu
H
#had
B.00 pg
Datar
an
Sekola
h
*urulati
h
*abatan
Belia
Dan
Sukan
:uru
!enyela
ras
:eran
,ESIF#
T
5isal
ah
!ost
er
Buku
%ota
(ecil
B,I
5ekod
(ehadir
an
5ekod
(aunse
ling
G H #
%asihat
!emakan
an Sihat
Sabtu
;.00 pg
De+a
n
Sekola
h
:uru
!ega+
ai Dat
,akan
an
!ega+
ai
*abata
n
kesiha
tan
:eran
,ESIF#
T
5isal
ah
!ost
er
Buku
%ota
(ecil
B,I
5ekod
(ehadir
an
5ekod
(aunse
ling
G H #
B
7.= 8#S# = P%oe Penilaian
7 bentuk penilaian yang digunakan untuk mengukur keberkesanan
sesuatu program &
i. !enilaian !roses
!enilaian yang digunakan untuk mengukur kemajuan dan pelaksanaan
program. !ada peringkat pelaksanaan, penilaian proses amat berguna
dalam mengesan jangkauan dan pencapaian program serta tahap
pelaksanaannya. !enilaian ini juga membantu dalam mengesan
kekuatan dan kelemahan program, termasuklah dalam mengenal pasti
masalah yang berpotensi atau sedang berlaku. 3huraikan berdasarkan
program yang dirancang )telah dilaksanakan4.
ii. !enilaian Impak
!enilaian yang digunakan untuk mengukur kesan program secara
langsung atau dalam kadar segera yang boleh digunakan pada sesuatu
peringkat program yang selesai dilaksanakan. 3huraikan berdasarkan
program yang dirancang )telah dilaksanakan4.
iii. !enilaian Fasil
!enilaian yang digunakan untuk mengukur hasil atau perubahan yang
dapat dicapai dalam jangka masa panjang yang dapat dinilai dari segi
peningkatan kualiti hidup, ekuiti atau keadan persekitaran. 3huraikan
berdasarkan program yang dirancang )telah dilaksanakan4.
7.B 8#S# B Kean Penilaian
0 Furaikan mengenai kesan atau perubahan yang dijangkakan
akan ) telah berlaku hasil daripada program yang dirancang tersebut.
/ontoh &
Dalam fasa ini, kesan penilaian difokuskan kepada tingkah laku
kesihatan yang berjaya diubah seperti peningkatkan pengetahuan
;
mengenai kesihatan, sikap positif terhadap kesihatan kendiri dan
pengamalan gaya hidup sihat.
!emantauan dilaksanakan melalui pemerhatian dan tinjauan guru
terhadap perubahan tingkah laku murid yang banyak meminum air
kosong Selain itu, mendapati ramai murid tidak mengambil makanan
yang boleh mengundang penyakit dan mengundang ke arah
kegemukan. (ebanyakan murid sebelum ini minum minuman air yang
bergula tetapi selepas beberapa aktiiti yang dilaksanakan di sekolah
tentang bahayanya obesiti ,murid'murid telah kurang mengambil
minuman yang bergula contohnya seperti milo,air kotak,air tin dan
sebagainya.
Selain itu,kerjasama daripada pihak kantin sekolah dengan menjual
makanan'makanan berkhasiat telah sedikit sebanyak membantu
menangani masalah penyakit di kalangan pelajar sekolah.
!erhimpunan mingguan persekolahan pada hari Isnin menjadi tumpuan
uatama pihak pentadbiran dan guru untuk sentiasa mengingatkan
murid'murid tentang bahayanya dan kesan negatif obesiti. :uru
bertugas mingguan akan memberi ulasan tentang kepentingan
menjaga kesihatan diri dan selalu mengingatkan murid supaya
mengamalkan gaya hidup sihat dalam kehidupan seharian. Bilangan
pemantauan dari guru yang ditugaskan akan terus dilaksanakan agar
amalan ini berterusan sehingga masa depan.
120 Ca"an$an
' /adangan penambahbaikan terhadap pelaksanaan program yang
dijalankan.
' /ara masalah boleh diatasi
' Bagaimana program tersebut boleh diteruskan ) disemak semula)
diberhentikan dll.
/20 Pen+'+!
3i)a an"a #e#ili* #aala* 4an$ lain "an 5+$a (e%!an"+)an )e!a"a
#o"el elain "a%i!a"a 4an$ "i(in&an$)an6 ANDA (ole* #en$+la
a'a+ #en$*+%ai)an #en$i)+' &a%a 4an$ a#a e!e%'i "i a'a a'a+
#en$i)+' )%ea'i7i'i "an )e8a*a#an #ain$0#ain$2
Farap menja+ab persoalan anda.
TG
10