Anda di halaman 1dari 30

PASARAN MODAL ISLAM

3
ISI KANDUNGAN
o Pengenalan
o Definisi pasaran modal Islam
o Kedudukan pasaran modal konvensional dari
sudut syarak
Kewujudan riba
Aktiviti spekulasi
Aktiviti jualan singkat
Perdagangan orang dalam
Dagangan seara margin
o Perkembangan pasaran modal Islam di seluru!
dunia
o Perkembangan pasaran modal Islam di "alaysia
o Pasaran ekuiti Islam
o Peserta pasaran modal Islam
o Pasaran !utang berdasarkan prinsip syaria!
o Prinsip#prinsip yang digunakan sebagai asas
penerbitan bon Islam
Silahkan download e-book ini di halaman download pada situs
www.tinyurl.com/syariah
o Proses penerbitan bon atau sekuriti
Islamsekuriti Islam
o $umusan






4
Definisi Pasaran "odal
Pasaran harta kewangan jangka panjang
yang terdiri daripada semua alat hutang awam dan swasta
dengan cukup tempoh melebihi satu tahun, stok dan
saham korporat yang tidak mempunyai cukup tempoh
yang tetap dan niaga ke depan komoditi






5
merupakan pasaran yang memenuhi
keperluan pelaburan dan pembiayaan jangka panjang
merupakan tempat di mana syarikat-syarikat
yang berdaya maju bersaing untuk mendapatkan modal
untuk tujuan perkembangan dan pertumbuhan
pelengkap kepada sistem kewangan
sesebuah negara
Pasaran modal Islam - menjalankan aktiviti
seperti pasaran modal konvensional tetapi berasaskan
prinsip syariah






6
%iri#iri etika Islam tentang !ak &
tanggungjawab pi!ak yang terlibat dalam sesebua!
pasaran
ebebasan untuk berkontrak
saling meredai antara satu sama lain
tiada unsur paksaan
!ebas dari unsur riba
!ebas dari unsur gharar
!ebas dari spekulasi
!ebas ubtuk berniaga pada harga yang adil
dan saksama






"
#ak untuk mendapatkan maklumat yang
sama, tepat dan mencukupi
eutamaan untuk menjaga kepentingan
awam

$yarak memberi keutamaan terhadap ketelusan
operasi yang bertujuan untuk menjaga kepentingan
semua pihak yang terlibat disamping menutup ruang-
ruang yang boleh membawa kepada kon%lik di kemudian
hari






&
'lemen dan aktiviti dalam pasaran modal
konvensional yang menyala!i ajaran Islam(
ewujudan instrumen yang menjanjikan
pulangan tetap atau riba
'ktiviti spekulasi
'ktiviti jualan singkat
Perdagangan orang dalam (insider trading)
*agangan secara margin






+
Perkembangan Pasaran "odal Di Seluru! Dunia
Pasaran modal Islam masih diperingkat
pertumbuhan
,asih belum wujud pasaran modal yang
berlandaskan Islam sepenuhnya
Peringkat global, isu perkembangan pasaran
modal Islam mendapat perhatian pada tahun -++.an






-.
!ursa $aham 'merika $yarikat telah
mengambil inisiati% dengan melancarkan Indeks Pasaran
Islam *ow /ones (*/I,)
Indeks ini berperanan sebagai pengukur
prestasi yang diiktira% halal
terdiri daripada gabungan beberapa indeks di
seluruh dunia






--
*/ Islamic ,arket Inde0
*/ Islamic ,arket 1$ Inde0
*/ Islamic ,arket 2echnology Inde0
*/ Islamic ,arket 30tra 4i5uid Inde0
*/ Islamic ,arket 6anadian Inde0
*/ Islamic ,arket 1 Inde0
*/ Islamic ,arket 3urope Inde0
*/ Islamic ,arket 'sia7Paci%ic Inde0






-8
4embaga Penasihat $yariah yang terdiri
daripada pakar syariah telah dilantik sebagai penasihat
*ow /ones
2ujuan - bagi memastikan kesemua sekuriti
yang dipilih bagi Indeks Pasaran Islam *ow /ones
mematuhi ketetapan perundangan Islam






-3
*ua indeks lain ialah 92$3 Islamic Inde0 dan
2II :lobal Islamic Inde0
ini, terdapat lebih -.. dana pelaburan yang
berteraskan syariah di seluruh dunia
,alaysia - *ana $yariah






-4
Perkembangan Pasaran "odal Islam Di
"alaysia
,asih di peringkat awal
$okongan kerajaan merupakan %aktor utama
yang mempercepatkan proses pertumbuhan dan
perkembangan pasaran modal Islam di ,alaysia






-5
$ambutan yang menggalakkan daripada
peserta pasaran iaitu pelabur, perantara kewangan serta
syarikat yang memerlukan pembiayaan berdasarkan
prinsip Islam
Peranan $uruhanjaya $ekuriti sebagai
pengawal selia pasaran modal






-6
)angka!#langka! yang dilaksanakan ole! S%
Untuk "embangunkan Pasaran "odal Islam
Penyediaan prasarana bagi penyelidikan,
perbincangan dan dialog
Unit Pasaran "odal Islam *UP"I+ telah
ditbuhkan pada -++4
bertanggungjawab menjalankan aktiviti kajian
dan penyelidikan berkaitan dengan pasaran modal Islam,
pembangunan produk dan operasi pasaran modal






-"
!ertanggungjawab membantu proses
pembentukan dasar-dasar dan perancangan
membangunkan pasaran modal Islam di ,alaysia
,emberi kesedaran dan ke%ahaman
mengenai pasaran modal Islam






-&
Kumpulan Penyelidik Instrumen Islam
*KPII+ ditubuhkan pada -++5
merupakan penyelidik tidak %ormal yang
berperanan sebagai penasihat kepada $uruhanjaya
$ekuriti dalam membuat kajian mengenai kedudukan
instrumen pelaburan konvensional yang sedia ada di
pasaran dari sudut syarak






-+
"ajlis Penasi!at Syaria! telah ditubuhkan
pada -++6
merupakan badan penasihat syariah di
peringkat nasional
!ertanggungjawab memastikan perlaksanaan
pasaran modal Islam mengikut lunas Islam
ditubuhkan bagi menggantikan PII
dianggotai oleh pakar syariah, ahli akademik,
bekas ketua hakim syarie dan tokoh korporat






8.
'ntara peranan khusus ,P$;
,engkaji status sekuriti didagangkan di !$4
dan ,3$*'<
,embantu proses pembangunan instrumen
baru
,emastikan instrumen dan institusi terlibat
mengikut lunas Islam
,endera% polisi dan peraturan yang berkaitan
Pusat rujukan kepada persoalan mengenai
pasaran modal Islam, syariah dan lain-lain yang berkaitan






8-
Usa!a ke ara! pengembangan instrumen
& institusi pasaran modal Islam

*ilaksanakan melalui8 pendekatan;
,enganalisis instrumen kewangan yang sedia
ada di pasaran
,enjalankan kajian untuk tujuan
pembangunan produk baru






88
Pendidikan & penerangan

,elalui seminar, kursus, syarahan dan lain-
lain
$eminar kebangsaan atau antarabangsa
=$eminar !ergerak> yang diadakan di setiap
universiti tempatan
2ujuan ? memberi pendedahan mengenai
pasaran modal Islam kepada pelajar dan orang ramai


@umusan A Perbincangan






84
Pasaran 'kuiti
A, Instrumen yang didagangkan(
$aham biasa
Pemilikan sesebuah syarikat oleh pemegang
saham
ontrak mudharabah
Pemegang saham mempunyai hak pemilikan,
hak berkongsi untung, hak mengundi ahli 4embaga
Pengarah






85
,enanggung risiko yang dikaitkan dengan
pemilikan tersebut
2idak mempunyai ciri-ciri yang bercanggah
dengan syarak
,P$ akan menyenaraikan syarikat-syarikat
yang diluluskan oleh syariah
$enarai akan dikemaskinikan 8 kali dalam
setahun iaitu pada bulan 'pril dan Bktober
8. Bktober 8..- ? terdapat 648 sekuriti yang
diiktira% sebagai halal






86
$yarikat yang menjalankan aktiviti yang tidak
bercanggah dengan syarak secara umumnya layak
dikategorikan sebagai sekuriti halal






8"
Syarikat yang dikeualikan dari senarai sekuriti
!alal(
,enjalankan operasi yang berlandaskan riba
2erlibat dalam aktiviti perjudian
2erlibat dalam operasi pengeluaran barang
yang diharamkan oleh Islam
2erlibat dalam penjualan barangan yang
diharamkan oleh Islam
,empunyai operasi yang banyak melibatkan
unsur gharar






8&
,P$ memperolehi maklumat syarikat
daripada;
4aporan tahunan syarikat
!orang soal selidik
Pihak pengurusan terbabit

$tatus kepatuhan syariah sesebuah syarikat
mungkin berubah dari semasa ke semasa bergantung
kepada operasi dan aktiviti utama syarikat






8+
*ua indeks syariah di ,alaysia;
Indeks Islam @#!
Indeks syariah !$4

Indeks ini berperanan sebagai kayu pengukur
kepada prestasi saham-saham yang diiktira% halal di !$4
Indeks syariah telah dilancarkan pada -
,uharram -48. #ijrah






3.
Sa!am keutamaan

Instrumen yang mempunyai ciri-ciri yang
menyamai bon dan saham biasa
2erhad penggunaannya
6iri umum;
Pemilik berhak mendapat dividen tetap
sebelum dividen dibayar kepada pemegang saham biasa






3-
*istrukturkan supaya dapat memenuhi
keperluan syarak seperti pembayaran dividen yang tidak
tetap






38
-ak langganan bole! pinda!*.S$ &
/aran+

,erupakan instrumen yang berkaitan dengan
ekuiti
*iterbitkan oleh syarikat yang tersenarai di
!$4
Pemilik waran atau 2$@ mempunyai hak
untuk membeli bilangan syer tertentu pada harga yang
ditetapkan sepanjang tempoh yang ditetapkan
,P$ telah menetapkan bahawa waran72$@
ke atas saham yang diiktira% halal adalah sah untuk dimiliki
dan diperdagangkan






33
/aran Panggilan

,erujuk kepada instrumen yang memberi hak
kepada pemiliknya untuk membeli bilangan syer tertentu
pada harga yang ditetapkan sepanjang tempoh yang
ditetapkanC
4aDimnya diterbitkan oleh pihak ketiga
misalnya bank saudagarC
,P$ menetapkan bahawa waran panggilan
syarikat yang termasuk dalam senarai terkini ,P$ adalah
sah diperdagangkanC






34
Kontrak -adapan Indeks

,P$ meluluskan kontrak hadapan indeks dari
sudut konsepnyaC
$ehingga kini, produk ini masih belum
dilancarkanC
4angkah-langkah awal seperti pelancaran
Indeks $yariah memungkinkan produk ini ditawarkan
dalam masa yang terdekatC






35
Amana! Sa!am 0erteraskan Islam

'manah saham merujuk kepada pelaburan
dalam satu dana yang diuruskan secara pro%esional oleh
pengurus-pengurus dana
,odal terkumpul seterusnya dilaburkan untuk
mendapatkan pulangan yang dinikmati oleh pelabur dalam
bentk dividen atau bonus
,enjadi pilihan pelabur kerana mempunyai
risiko yang rendahC






36
!erbanding amanah saham biasa, amanah
saham berteraskan syariah diuruskan berdasarkan prinsip
syariah dan melibatkan pelaburan dalam syarikat-syarikat
yang diktira% halal oleh ,P$C






3"
Senarai Sa!am Amana! 0erteraskan Syaria!
'!@'@ Investment 9und
'manah $aham !ank Islam -2abung
Pertama
'manah $aham *arul Iman
'manah $aham edah
'manah $aham Eanita
'rab- ,alaysian 2abung Ittikal
!#4! Paci%ic *ana 'l-Ihsan
!#4! Paci%ic *ana 'l-,iDan






3&
*ana 'l-'iman
uala 4umpur Islamic !ond 9und
uala 4umpur Ittikal 9und
4i%etime *ana Putra
,ayban *ana Fakin
B$ - 1B! *ana Islam
Paci%ic *ana 'man
@#! Islamic !ond 9und
@#! ,udharabah 9und
2' Islamic 9und
2abung 'manah !akti








3+
0, Peserta Pasaran "odal Islam
,erujuk kepada unit kurangan dan unit
lebihan yang ingin memenuhi keperluan pelaburan atau
pembiayaan berdasarkan syariah dengan bantuan
perantara atau syarikat pembrokeran yang menjalankan
perniagaannya berlandaskan syarak
ejayaan pasaran ekuiti Islam amat
bergantung kepada rangkaian produk yang pelbagai,
jumlah individu, syarikat dan perantara kewangan yang
banyak yang melibatkan diri dalam pasaran ekuiti IslamC


uliah 85 Bgos 8..3






4.
Perantara kewangan yang berperanan
sebagai penghubung antara unit kurangan dan unit
lebihan mestilah menjalankan operasi perniagaan
berlandaskan syarak dan tidak melibatkan unsur-unsur
yang ditegah oleh syarak seperti pengambilan riba,
kewujudan unsur gharar atau ketidakpastian






4-
0I"0 Seurities Sendirian 0er!ad *0IS+
merupakan syarikat pembrokeran pertama yang
menjalankan operasi berdasarkan prinsip syariah
*itubuhkan pada 9eb -++4 di bawah 'kta
Perindustrian $ekuriti -+&3
,emulakan operasi pada bulan Bgos tahun
yang sama







48
!I$ menawarkan rangkaian perkhidmatan
yang merangkumi pengurusan wang kumpulan,
perkhidmatan nomini, penyelidikan dan perundingan
pelaburan, urusan penda%taran saham, perkhidmatan
perundingan korporat dan menaja jamin terbitan saham
dan sebagainya sebagaimana yang ditawarkan oleh
syarikat pembrokeran konvensional
Fang membeDakan antara keduanya ialah
perjalanan operasinya adalah tidak bercanggah dengan
syarakC






43
!agi menambahkan bilangan syarikat
pembrokeran yang menjalankan operasi berlandaskan
syarak, kerajaan telah mengambil langkah untuk
membenarkan syarikat pembrokeran konvensional yang
sedia ada untuk menawarkan khidmat perantaraan
berlandaskan syarak iaitu @ashid #ussain $ecurities, 'rab
,alaysian $ecurities, dan 2' $ecurities
,elalui pendekatan ini, kos dan masa dapat
dijimatkan di mana ia melibatkan penggunaan
in%rastruktur dan kakitangan sedia ada






44
@ashid #ussain $ecurities telah menubuhkan
1nit ,uamalah
2ujuan -mengendalikan urusan yang
berkaitan dengan pembrokeran Islam, membuka akaun
dan mempunyai tabung yang berbeDa untuk tujuan
pengasingan dana
,enggunakan borang-borang dan baucer
yang berlainan untuk tujuan pengasingan daripada sistem
konvensional
!agi tujuan pembiayaan pembelian saham
pula, ia menawarkan khidmat tersebut berdasarkan
kepada prinsip !ai> !ithaman 'jil (penjualan dengan harga
tertangguh)C






45
Penubuhan /awatankuasa erja 'kaun
ewangan Islam (I9'E6) hasil dari inisiati% Persatuan
'kauntan 'wam
,embantu dalam memberikan sokongan
teknikal dan nasihat mengenai urusan yang berkaitan
dengan laporan kewangan secara Islam dan piawaian
perakaunan yang berkaitan dengan kewangan IslamC






46
Gor ,ohamed Fakcop (-++6), sebuah
pasaran ekuiti Islam yang dianggap viable perlu
memenuhi tiga syarat berikut;
/umlah bilangan dan nilai syer yang
mencukupi yang diiktira%kan sebagai halal oleh pakar
syariah
/umlah insitusi, syarikat dan individu yang
banyak yang melibatkan diri dalam pasaran ekuiti Islam
/umlah syarikat-syarikat yang banyak yang
menawarkan sistem pembrokeran Islam







4"
Pasaran -utang 0erdasarkan Prinsip Syaria!
"erupakan alternatif kepada pembiayaan
melalui ekuiti,
Kos yang renda! berbanding kos ekuiti
merupakan antara sebab mengapa sumber !utang
sering menjadi pili!an syarikat
Selain dari itu1 ia juga menjadi pili!an bagi
syarikat yang tidak ma!u berkongsi pemilikan dengan
pi!ak lain






4&
Pemegang sekuriti !utang tidak
mempunyai !ak pemilikan ter!adap syarikat
Pemegang sekuriti !utang !anya ber!ak
mendapat amaun faeda! yang tela! ditetapkan dalam
kontrak






4+
.iga prinsip penting yang mendasari kontrak
yang melibatkan pembiayaan seara Islam
(i) !on yang hendak diterbitkan mestilah
bebas dari unsur riba misalnya tidak melibatkan bayaran
%aedah
(ii) Penjanaan untung hendaklah berdasarkan
atas usaha dan kesanggupan mengambil risiko
(iii) erugian yang dialami mesti dikongsi oleh
semua pihak yang terlibat dalam pembiayaan






5.
Instrumen pasaran hutang yang popular dan
meluas penggunaannya adalah bon
!on konvensional;
merupakan nota janji jangka panjang yang
dikeluarkan oleh syarikat yang memerlukan pembiayaan
melayakkan pemiliknya untuk mendapat
bayaran %aedah berkala di samping bayaran semula
prinsipal pada akhir tempoh matang
'maun %aedah yang diterima adalah tetap
dan bergantung kepada kadar kupon bon
!on merupakan sekuriti hutang yang
melibatkan unsur riba






5-
$uruhanjaya $ekuriti - saiD pasaran bon Islam
telah mencatatkan peningkatan yang amat menggalakkan
daripda @,85 juta pada tahun -++8 kepada @,6,&+.
pada tahun -++&
$ehingga /ulai 8..-, pengisuan bon Islam
merupakan 55H dari jumlah bon yang diisu
8..- beberapa bon Islam diisu seperti;
@,6.. juta oleh 2alam 6orporation !hd
@,8C. bilion oleh $I4
@,-5. juta oleh 2# :roup






58
Prinsip#prinsip yang digunakan sebagai asas
penerbitan bon Islam

521.5
30.0
300.0
500.0
2200.0
160.0
100.0
Segari
%agamas 0er!ad
Petronas dagangan
Petronas Gas
K)IA
Sarawak S!ell
%ommereDot%om
Al#Ijara!
Al#"ud!araba!
Al#2ard al#-asan
"uraba!a!
00A
"usyaraka!
0ai3 al#Istisna
4umla! *$" juta+
Penerbit sekuriti
Prinsip Syaria!






53
Proses penerbitan bon atau sekuriti Islam

!agi mengelakkan unsur riba yang wujud
dalam bon konvensional yang merupakan kontrak
pinjaman, bon secara Islam perlu distrukturkan
berdasarkan kepada kontrak jual beli dan bukannya
pinjamanC
Penerbitan bon atau sekuriti Islam yang
diterima oleh syarak melibatkan tiga langkah;






54
i+ "elibatkan proses pensekuritian !arta atau
pembiayaan pembelian !arta atau aset#aset
berdasarkan prinsip pembiayaan
!on yang didagangkan mestilah mempunyai
si%at harta

,isalnya, bon yang diterbitkan oleh 96
#oldings yang menggunakan prinsip al-bai> bithaman ajil
disokong oleh harta sokongan iaitu restoran dan ladang
ayam






55
#oulon 6orporation menerbitkan instrumen
hutang berdasarkan harta sokongan iaitu kilang-kilang

Proses pensekuritian harta ini dilaksanakan
berdasarkan kepada prinsip syariah yang bersesuaian






56
*ii+ "elibatkan penerbitan sijil#sijil !utang atau
jualan bon ole! penerbit kepada pelabur dalam
pasaran utama
$ijil dikenali sebagai sukuk atau shahadah al-
dayn
$emasa proses inilah butiran mengenai bon
seperti margin untung, harga jualan, tempoh matang dan
kaedah pembayaran balik akan dijelaskan
,argin untung yang tetap adalah dibenarkan
kerana jualan bon tersebut melibatkan kontrak jual beli
dan bukannya pinjaman sebagaimana amalan bon
konvensional






5"
iii) *agangan sijil-sijil hutang di pasaran sekunder
yang bertujuan menyediakan kecairan kepada pelabur
yang memerlukannyaC
Pelabur yang memerlukan tunai boleh
menjual bon tersebut sebelum tempoh matang
4ual beli !utang di jalankan berdasarkan
kepada prinsip bai> al-daynC






5&
Sekuriti Islam terbitan kerajaan dan swasta

$ekuriti yang didagangkan di pasaran di
terbitkan oleh kerajaan dan syarikat korporat
$ekuriti terbitan kerajaan laDimnya mendapat
jaminan dari kerajaan manakala sekuriti yang diterbitkan
oleh syarikat korporat bergantung kepada janji penerbit
untuk membuat bayaran yang ditetapkan






5+
$ijil Pelaburan erajaan (,alaysian
:overnment Investment 6erti%icates)
!on ,udharabah 6agamas
!on $impanan ,alaysia
!on 2anda 'ras
Instrumen Pasaran #utang $wasta






6.
#ot links
http;77wwwCscCcomCmy7welcomeChtml
http;77sta%CuumCeduCmy7alib7wb3.537icmCpd%


@1,1$'G *'G P3@!IG6'G:'G