Anda di halaman 1dari 9

LNDA GJUH SHQIPE DHE LETRSI

DOKUMENTACIONI SHKOLLOR
Pyetja 1 (1 pik) C Pyetja 2 (1 pik) C Pyetje 3 (2 pik)
Prgjigje:zhvillimi i brendshm, trajnimet, rrjetet profesionale,
kshillimet, kurset afatshkurtra, kurset afatgjata. Kandidati merr
1 pik pr do prgjigje t dhn.
PROGRAMI LNDOR
Pyetja 4 (1 pik) C Pyetja 5 (2 pik) Nj model prgjigjeje:
Shpjegimi: 1 pik Procesi sht ndryshim i pandrprer i
dikaje sipas ligjesh t caktuara ose zhvillimi e shndrrimi i
dikaje. N kurrikuln e gjuh shqipe dhe t letrsis, proces
sht zhvillimi i aftsive (t lexuarit, t shkruarit, t folurit t
dgjuarit, t vshtruarit) n mnyr t vijueshme, t prditshme
dhe vit pas viti. Aftsit zhvillohen dhe prplotsohen n do
tekst. Pra, t gjitha aftsit q kan t bjn me format e
ndryshme t ligjrimit (t lexuarit, t shkruarit, t folurit t
dgjuarit, t vshtruarit) duhen rimarr do vit n mnyr q t'i
afrohemi prvetsimit t plot t tyre. Ilustrimi: 1 pik N
kurrikuln e gjuhs shqipe nxnsi fillon t aftsohet pr t
shkruar q n arsimin parashkollor. Ai vijon ta prfitoj kt
aftsi dit pas dite, duke u plotsuar me elemente dhe
komponent t domosdoshm, t cilt jan n prshtatje me
nivelin e moshs s tyre. Konkretisht, objektivi: - t shkruaj
fjali t thjeshta dhe t prbra pr t shprehur mendime t
caktuara, sht i domosdoshm pr do nivel shkollimi. Ky

objektiv merr forma t ndryshme realizimi n klasa t ndryshme.


Ose
Fjalit n kontekstin e shkrimit t nj nxnsi n klasn e 6- t
nuk kan t njjtn form realizimi me fjalit n shkrimin e nj
nxnsi n klasn e 11-t t gjimnazit. Po ashtu, nj ese
tregimtare e shkruar me aftsit e plota t nj nxnsi n klasn
e 6-t nuk pritet t jet eseja tregimtare e shkruar me nivelet
dhe aftsit e plota t nj nxnsi t klass s 11-t t gjimnazit.
Kjo do t thot q nxnsi duhet t aftsohet vit pas viti deri sa
t arrij standardin e prcaktuar. Kandidati merr 1 pik, kur bn
shpjegimin e fjals proces n kontekstin e kurrikuls Kandidati
merr 1 pik, kur jep nj shembull pr nj nga aftsit gjuhsore.
Shnim: Pranohet do prgjigje q i prmbahet krkess.
Pyetja 6 (3 pik) a) V; b) V; c) G.
ASPEKTE T PEDAGOGJIS DHE T
METODOLOGJIS
Pyetja 7 (1 pik) A Pyetja 8 (1 pik) D Pyetja 9 (3 pik)
Model prgjigjeje: 1. T lexuarit e rreshtave i referohet
kuptimit fjal pr fjal t materialit ose tekstit.(1 pik)
2. T lexuarit mes rreshtave bn q lexuesi t njoh synimet
dhe qllimet e autorit, t interpretoj mendimin e tij, ta gjykoj
at, t bj dallimin ndrmjet faktit dhe opinionit, si dhe t ndaj
idet e tij me t autorit. Ky lloj t lexuari prfshin edhe t
menduarit dhe eksperiencn e lexuesit.(1 pik)
3. T lexuarit prtej rreshtave prfshin analizn dhe nxjerrjen
e konkluzioneve q nuk jan shprehur nga autori. Procesi i
analizs e lejon lexuesin t bj sinteza t reja. Kjo e bn at t

kuptoj dhe t reflektoj m thell lidhur me rndsin e ideve.


Pyetja 10(3 pik) Model prgjigjeje:
Disa nga aftsit e karakterit shoqror q prfiton nxnsi nga
puna n grupe jan: t dgjuarit e vmendshm, durimi pr t
pritur radhn, t shpjeguarit qart t ideve t tij, vlersimi kritik i
ideve, aftsia pr t pranuar mendimin ndryshe, aftsia pr t
dialoguar me t tjert, vlersimi i kontributeve t t tjerve,
empatia. 1 pik pr do aftsi t dhn.
Pyetja 11(2 pik) Model prgjigjeje:a) Mnyra se si ndrtohet
nj pesvargsh. (1 pik) vargu i par: titulli, vargu i dyt: 2
mbiemra q karakterizojn fjaln titull, vargu i tret: 3 folje q
tregojn veprime q kryhen nga fjala titull, vargu i katrt: 1 fjali
sintetizuese me 4 fjal, vargu i pest: 1 sinonim i fjals titull
b) Nj model shembulli nga pjesa Agresioni n internet1 pik
Agresion/ I egr, i dmshm/Shkatrron, keqtrajton,
poshtron/ Dhuna n internet sht e dmshme/Dhunim
Pyetja 12(3 pik) Model prgjigjeje:
Disa nga prfitimet nga msimdhnia me baz projektin jan:
Zhvillimi i shkathtsive pr zgjidhjen e problemit, komunikimit
dhe menaxhimin.Zhvillimi i shprehive q lidhen me t nxnit
gjat gjith jets, detyrimet qytetare dhe suksesin n karrier.
Integrimi i fushave t t nxnit, msimdhnies tematike dhe
shtjeve komunitare.Vlersimi i njohurive n baz t kritereve
t ngjashme me jetn reale, duke nxitur llogaridhnien,
prcaktimin e qllimeve dhe prformancn e mir.Ndrtimi i
raporteve pozitive dhe bashkpunuese mes nxnsve.Plotsimi i

nevojave t nxnsve me nivele t ndryshme t t nxnit.


Motivimi i nxnsve joaktiv dhe indiferent.
KOMUNIKIMI DHE ETIKA E MSUESIT
Pyetja 13(1 pik) D Pyetja 14(2 pik)a) G b) V
DREJTSHKRIMI
Pyetja 15(1 pik) B Pyetja 16(3 pik) i kndshm, zhvleftsim,
materie.
ASPEKTE SHKENCORE T LNDS
PJESA I Pyetja 17 (1 pik) C Pyetja 18 (1 pik) B Pyetja 19(1
pik) B Pyetja 20 (1 pik) D Pyetja 21(1 pik) B Pyetja 22(3
pik)Model prgjigjeje:
Nuk ka asgj t jashtzakonshme ose tragjike n mnyrn se si
sht dhn n poezi largimi i poetit (heroit lirik) nga jeta. Ky
largim ose kjo munges fizike jepet me detaje q kan t bjn
me prditshmrin e nj njeriu t thjesht dhe t zakonshm.
Kto detaje jan: kafeneja e cila sht nj ritual i prditshm n
jetn e njeriut;udht ku ka kaluar poeti si t gjith njerzit;
kolla e that.(2 pik)Agolli n poezi (ashtu si edhe n jet)
mishron njeriun e thjesht, njeriun q sht pjes e popullit,
ndaj dhe largimi ose mungesa e tij jepet thjesht, pa asnj lloj
zmadhimi. (1 pik) Kandidati merr 1 pik, kur dallon njrin nga
detajet. Shnim: Pranohet edhe ndonj interpretim tjetr q i
prmbahet krkess.Pyetja 23(2 pik) Model prgjigjeje:
Poezia sht ndrtuar n formn e nj hamendsimi (far do t
ndodh kur poeti nuk do t jet m?). Poeti i rrfehet
bashkshortes ose nj njeriu t tij t afrm (far mund t bj
ajo, kur ai t mos jet m). Bashkshortja ose nj njeri i afrt me

poetin sht ti-ja n poezi. Vargu q e prforcon kt ide sht


detaji i dhoms (se sdo m kesh n dhom t gjall), pra bhet
fjal pr nj njeri q jeton s bashku me poetin. Kandidati
merr 1 pik kur prcakton se kujt i drejtohen vargjet: gruas,
bashkshortes, nj njeriu t afrm. Kandidati merr 1 pik kur
argumenton prgjigjen (pse sht bashkshortja, i afrmi etj.).
Pyetja 24(2 pik) Model prgjigjeje:Prgjigje e plot (2 pik)
E vetmja fjal e trisht n dy strofat e para sht fjala varr. Edhe
n kt rast poeti ka zgjedhur t mos e bj tragjike vdekjen e tij.
Ndaj ka prdorur detajin e qiparisit, i cili zakonisht mbillet mbi
varre. Druri dhe pema mbi varre, kryesisht qiparisi sht nj
detaj i marr nga folklori (Cikli i Kreshnikve, kngt
legjendare, vajet etj). Dihet q Agolli sht ndikuar n poezin e
tij nga poezia popullore. Qiparisi (pem e lart dhe e gjelbr n
do stin t vitit) mbi varr prcjell iden e vazhdimsis ose
iden q jeta ngadhnjen mbi vdekjen. sht nj element q shfaq
edhe karakterin optimist t shqiptarit.
Pyetja 25(2 pik)Model prgjigjeje:
Ka momente kur ccdokush e mendon vdekjen dhe imagjinon se
si do t prjetohet ajo nga t tjert (n nj moment trishtimi,
smundjeje etj.). Nj nga kto momente prcjell edhe kjo poezi.
Agolli e prshkruan kt moment duke qen tepr i kursyer n
notat e tragjizmit. Ka nota trishtimi t prmbajtura. Dhe pr ta
realizuar kt, poeti nuk e prmend asnjher fjaln vdekje, e
cila do ta zymtonte shum poezin.(1 pik) Poeti i drejtohet
njeriut t dashur dhe nuk do ta trishtoj at. Kshtu ai zgjedh
eufemizma t tilla pr vdekjen, si: sdo jem, do jem larguar,

duke na e paraqitur vdekjen si largim pr diku (e ngjashme pak


me konceptin fetar). (1 pik)
Pyetja 26(2 pik)Model prgjigjeje:a) N t gjitha strofat
prdoret koha e ardhme e foljeve. Kt prdorim t qllimshm
e dikton fakti q kjo poezi prshkruan se ccfar do t ndodh (n
t ardhmen) me t afrmit e poetit, kur ai t mos jet m.(1 pik)
b) Poeti prdor n t gjitha rastet nj form t veant t s
ardhmes (do jem larguar, do m shohin, sdo ndihet, do rrij, do
trishtohesh, do zbres, do qeshsh etj.). Kjo form sht e
ndryshme nga forma standarde e s ardhmes (do t jem larguar,
do t m shohin, sdo t ndihet, do t rrij etj.). Prdorimi i s
ardhmes pa t-n i jep poezis butsi, melodicitet, e bn m t
ngroht poezin. (1 pik) Pyetja 27(2 pik)
Model prgjigjeje:N strofat e para jepet largimi i poetit nga
jeta, vdekja e tij (e hamendsuar). Ndrsa kjo strof zbulon
prjetsin e poetit. Zgjidhja q poeti i jep bashkshortes/t
afrmit, kur ajo t jet e mrzitur shum, sht vepra e tij. do
ndjesi dhe prjetim njerzor i poetit sht prjetsuar n veprn
e tij. Poezia sht akt krijimi, lindjeje; vargjet dhe shkronjat jan
shpirti i poetit dhe ai bhet i pavdekshm nprmjet tyre. 1 pik
Ideja: Jeta e artistit sht e prkohshme, ndrsa vepra q l pas,
sht e pavdekshme.(1 pik)
PJESA IIdo pyetje me alternativa vlersohet me 1 pik.
Pyetja 28A Pyetja 29 A Pyetja 30 D Pyetja 31 D Pyetja 32 A
Pyetja 33B Pyetja 34 (2 pik)
Model prgjigjeje:

Faktet: Nj studim i kryer n Australi zbuloi se dhunuesit


tashm po prdorin dhomat e atit, mesazhert e drejtprdrejt
apo mesazhet me tekst pr t rritur shkalln e ngacmimit t tyre.
Disa kan krijuar faqe t posame pr t dhunuar verbalisht
viktimat e tyre.Nj studim tjetr zbulon se 30% e fmijve t
vzhguar, vuajn pasojat e keqtrajtimit prmes internetit.
Kandidati merr 1 pik pr do fakt. Pyetja 35
(1 pik)
Prgjigje: Gjymtyra e dyt mungon pasi nnkuptohet.
Pyetja 36(2 pik)
1 pik pr do fjali t ndrtuar.
Pyetja 37(4 pik)
Model prgjigjeje:
1) Ka lidhje t ngusht ndrmjet elementeve prbrse t tij.
Emri q bn pjes n t, humbet kuptimin e tij si fjal
emrtuese dhe merr nj kuptim abstrakt e shum t
prgjithshm: me an (an), n baz (baz), n vend (vend )
etj., nuk kan m kuptimin leksikor dhe funksionin shnues
t nj emri. Vlersimi do t bhet n baz t puns s
donjrit.
2) Si pasoj e dobsimit te kuptimit konkret t fjals
emrtuese t lokucionit, ajo nuk qndron si gjymtyr m vete,
por formon nj t till me fjaln q lidhet: pr shkak t shiut
(rr. shkaku) n pajtim me udhzimet (rr.mnyre).
3) Emri ose nj fjal tjetr shnuese q bn pjes n lokucion
nuk mund t marr nj fjal tjetr prcaktuese: Ai veproi n

kundrshtim me urdhrat e dhn. Nse merr fjal prcaktuese,


ather kemi nj lidhje t lir sintaksore.
4) Trajta e emrit sht e pandryshueshme (zakonisht e
pashquar).
Prjashtim bjn ato me parafjaln nga: nga ana, nga shkaku,
nga puna etj.1 pik pr do dallim t dhn.
Pyetja 38 (1 pik)
Shembull: Ujku qimen e ndrron, por zakonin se harron.
PJESA III T shkruarit(6 pik)Kriteri 1. Shtjellimi i ides(2
pik)Kandidati:argumenton n mnyr bindse pse lidhja mes
elementeve t planit ditor duhet t jet koherente;sjell t dhna
faktike q lidhen me elemente t veanta t planit ditor; sjell
opinione rreth domosdoshmris s koherencs n hartimin e
planit ditor; i mbshtet idet e veta me shembuj; prdor detaje
mbshtetse; ka qartsi mendimi.
Kriteri 2. Organizimi dhe struktura(1 pik)
Kandidati respekton elementet e strukturs s eses: hyrjen,
zhvillimin, mbylljen/prfundimin dhe organizon mir idet.
Kriteri 3. Stili dhe origjinaliteti (2 pik)
Kandidati: shprehet me nj gjuh eseistike; ka fjalor t pasur; ka
stil origjinal. Kriteri 4. Saktsia gjuhsore (1 pik)
Kandidati: strukturon qart prgjigjen nga pikpamja
gramatikore dhe fjalformimi. sht i sakt n drejtshkrim;
prdor si duhet shenjat e piksimit; zotron sintaksn; ka aftsi
pr t ndrtuar fjali t sakta; prdor fjali q variojn n modele,
gjatsi dhe ritm; strukturon qart prgjigjen nga pikpamja
sintaksore.