Anda di halaman 1dari 7

De mythe / leugen rondom Imam Malik rahimahullah en sadl

Geschreven door Harun Verstaen, Rabi al-Awwal 1437

Inleiding
Ik schreef hier reeds eerder iets over op Facebook1 en zal in dit artikel dieper ingaan op deze
kwestie, mede naar aanleiding van een korte discussie die ik onlangs hierover had met
iemand. Het idee leeft onder bepaalde mensen dat er maar 1 correcte manier van bidden is
en dat sadl/irsal (al-yadayn) een bidah en daarmee verboden (haram)2 is. Dit idee is o.a.
terug te voeren op de authentieke hadith Bid zoals jullie mij hebben zien bidden3 en het
boek dienaangaande van shaykh al-Albani rahimahullah Een Beschrijving van de salaah van
de Profeet (Siffatus-Salat an-Nabi). Sadl is de mashhur positie in de Maliki school zoals zal
blijken en sadl komt in talloze Maliki teksten terug. In dit artikel zal verder niet alleen blijken
dat sadl van de sunnah van de Profeet (s.a.w.s.) is maar ook aandacht besteed worden aan
de mythe / leugen rondom imam Malik rahimahullah en sadl. Aan dit laatste aspect wordt
weinig tot geen expliciete aandacht besteed in de vele artikelen die hierover reeds online
verschenen te zijn. Verschillende personen vertellen en verspreiden deze mythe / leugen in
hun lessen, boeken en fatawa, al dan niet met opzet. Centraal hier staat o.a. de vraag waar
deze mythe / leugen precies vandaan komt, voor zover het mogelijk is de bron hiervan te
traceren.

Sadl is een sunnah in het gebed en behoort ook tot de sunnah van de Profeet (s.a.w.s.)
De uitspraak van de grote Andalusische Maliki faqih en muhaddith, imam Ibn Abd al-Barr
rahimahullah in zijn boek al-Kafi volstaat reeds in dit verband:
Het plaatsen van de rechter(hand) over de linker of het los laten hangen (langs de zijden)
zijn allebei een sunnah in het gebed.4 5
Dat de Profeet (s.a.w.s.) in het gebed zijn handen liet hangen langs de zijden van zijn lichaam
kan o.a. worden teruggevoerd op ahadith in de collecties Sunan Abu Dawud6 en Sunan Ibn
1

Zie: https://www.facebook.com/DeMalikiWetschool/posts/550466788329918
Zie bijvoorbeeld hier:
http://www.uwkeuze.net/Artikelen/Verrijk%20uw%20kennis/Het%20gebed/Samenvatting%20van%20de%20b
eschrijving%20van%20het%20gebed%20van%20de%20profeet.html
3
Zoals overgelegd door imam al-Bukhari in zijn Sahih en imam Ahmad b. Hanbal in zijn Musnad, rahimahuma
Allah.
4
Ibn Abd al-Barr, Al-Kafi fi Fiqh Ahl al-Madinah al-Maliki (Beirut: Dar al-Kutub al-Ilmiyyah, 1992/1413), pag.
43.
5
Zie ook: https://www.youtube.com/watch?v=YKuzBQPuTVI
6
Sunan Abu Dawud, Kitab as-Salat, hadith nr. 730. Deze hadith is sahih volgens shaykh al-Albani.
2

Majah.7 Dat er geen bewijs (dalil) is voor sadl uit de sunnah van de Profeet (s.a.w.s.) klopt
dus gewoonweg niet. Voor de Malikiyyah zit het bewijs voor sadl met name in de passages in
deze ahadith waar gesproken wordt over totdat ieder bot op zijn juiste plaats zat, in het


Arabisch:

d.w.z. de natuurlijke positie van de armen,
namelijk hangend langs het lichaam, en in de andere riwayah:


d.w.z. en ieder lichaamsdeel van hem kwam op zijn juiste

plaats terecht.

Sadl is de mashhur en rajih (sterkste) positie in de Maliki school


Dit vinden we o.a. terug in het boek op basis waarvan fatwa wordt gegeven in de Maliki
school, het boek met daarin de mashhur (meerderheids-)positie, de Mukhtasar al-Khalil van
shaykh Diya ad-Din Khalil b. Ishaq al-Jundi al-Maliki (gest. 776 AH) rahimahullah (zie pag.
22).8
Verder wil ik in dit verband wijzen op de belangrijke fatwa van de Maliki faqih en Shaykh AlAzhar Muhammad Illiyish (gest. 1881)9 rahimahullah over sadl waarin een ander bevestigd
wordt wat ik in dit artikel vermeld. Lees deze fatwa hier in het Engels (een link naar de
Arabische versie staat onder de Engelse vertaling):
http://malikifiqhqa.com/uncategorized/the-fatwa-of-shaykh-al-azhar-muhammad-illiyishon-sadl-letting-the-arms-hang-down-while-praying/
Een andere bekende Maliki tekst waarin expliciet over sadl wordt gesproken is Al-Murshid
al-Muin van imam Ibn Ashir (gest. 1631 na Chr.) rahimahullah, welke tekst overigens een
samenvatting is van de Mukhtasar al-Khalil. In vers(regel) 126 van deze tekst kunnen we
lezen dat sadl tot de aanbevolen handelingen (mandubat) van het gebed behoort. Dit is geen
verplichting (fard) en evenmin is het plaatsen van de handen op de borst (qabd) een
verplichting in het gebed volgens de Malikiyyah. Overigens is dit laatste in geen enkele
rechtsschool een verplichting in het gebed.
In de eerste Nederlandstalige Maliki fiqh tekst, uitgegeven door StION, Het Gebed volgens
de Maliki madhab10, wordt ook uitgegaan van sadl (pp. 29, 30).

Sunan Ibn Majah, Kitab Iqamatus-Salah wa Sunnah fiha, boek 5, hadith nr. 1114. Deze hadith is sahih volgens
de redactie van uitgeverij Dar-us-Salam.
8
Dar al-Kutub al-Ilmiyyah (Beirut: 2004)
9
Zie: https://en.wikipedia.org/wiki/'Illish
10
Zie: http://www.stion.nl/wp-content/uploads/Hoe-verricht-ik-het-Gebed-volgens-de-Maliki-Madhab1.pdf

Het verhaal inzake deze mythe / leugen rondom imam Malik en sadl
Ik zal hier uit het boek van dr. Bilal Philips citeren om een volledig(er) beeld te schetsen van
het verhaal inzake deze mythe / leugen. In The Evolution of Fiqh (uitgegeven door IIPH,
2005) op pp. 107, 108 schrijft hij m.b.t. imam Malik (vertaald naar het Nederlands): Hij werd
ernstig geslagen in het jaar 764 na Christus op bevel van de Amir van Medina, omdat hij een
juridisch oordeel velde dat gedwongen echtscheiding ongeldig was. Dit oordeel ging in tegen
het gebruik van de Abbasidische heersers van het toevoegen van een clausule aan de eed
van trouw gegeven aan hen door de massas dat degene die de eed brak automatisch
gescheiden zou zijn. Malik werd vastgebonden en geslagen totdat zijn armen dusdanig
ernstig verwond werden dat hij niet meer in staat was ze op zijn borst samen te vouwen in
salat en hij derhalve de gewoonte begon van het bidden met zijn handen langs zijn zijden
volgens enkele berichten. (Dit boek is naar het Nederlands vertaald met als titel De
Ontwikkeling van Fiqh en uitgegeven door uitgeverij Momtazah) Het probleem zit met name
in het laatste vetgedrukte deel van deze passage zoals we hieronder zullen zien. In dat
gedeelte zit de mythe / leugen. Naar mijn bescheiden mening is het in de Engelstalige en
Nederlandstalige moslimwereld met name aan het boek van dr. Bilal Philips te wijten dat
deze mythe / leugen zo wijdverbreid en hardnekkig de ronde doet. Dat het om een leugen
gaat kunnen we o.a. lezen in de artikelen van:
- ustadh Abdullah b. Hamid Ali, welk artikel is vertaald naar het Nederlands met als titel
Het Maliki argument voor het niet samenvouwen van de handen in het gebed, uitgebracht
door Sunni Instituut.11
- ustadh Abdullah b. Hamid Ali Qabd or Sadl Right over Left or Hands at the Sides?12
- imam Suhaib Webb Why do the Malikis Pray with their Hands to the Sides?13
- shaykh Ali Laraki al-Husayni in zijn Engelstalige uitleg op de tekst Al-Murshid al-Muin
(pag. 65, voetnoot 108).

Wie (o.a.) verspreidt verder deze mythe / leugen nog meer?


1.) Het Nederlandse instituut voor islamstudies Dar al-Ilm (www.daralilm.nl) tijdens hun
lessen.14 Dat dit instituut nauwe banden heeft met dr. Bilal Philips is algemeen bekend.

11

Zie: http://sunni-instituut.nl/sunni-instituut.nl/wp-content/uploads/2015/04/Sadl_Abdullah-bin-Hamid_Maliki-Instituut.pdf
12
Zie: http://www.lamppostproductions.com/files/articles/SADL_2.pdf
13
Zie: http://www.virtualmosque.com/islam-studies/why-do-the-malikis-pray-with-their-hands-to-the-sidespart-one/
14
De auteur van dit artikel heeft dit destijds persoonlijk uit de mond van n van de docenten horen komen.

2.) De Saoedische Shaykh Muhammad Salih al-Munajjid in n van zijn fatawa15 zoals te
vinden op de bekende en populaire website http://islamqa.info
Deze fatwa vormt ook de basis voor wat we op de Vraag en Antwoord sectie kunnen lezen
inzake deze kwestie van de bekende Nederlandse website van Al-Yaqeen van Stichting AsSoennah uit Den Haag. Zie: http://www.al-yaqeen.com/va/vraag.php?id=1994
Opvallend is dat ook zij vreemd genoeg imam Ibn Abd al-Barr citeren! Ze zijn selectief in wat
hen wel en niet uitkomt inzake deze en andere kwesties.
De mythe / leugen lijkt dus voornamelijk afkomstig te zijn uit de hoek van mensen die zich
toeschrijven aan de Salafiyyah terwijl imam Malik tot de Salaf behoorde en zijn kennis nam
van de Salaf (moge Allah tevreden zijn met hen allen)!

Het probleem
Zoals hierboven gezegd zit het probleem met het citaat uit het boek van dr. Bilal Philips met
name in de volgende passage: Malik werd vastgebonden en geslagen totdat zijn armen
dusdanig ernstig verwond werden dat hij niet meer in staat was ze op zijn borst samen te
vouwen in salat en hij derhalve de gewoonte begon van het bidden met zijn handen langs zijn
zijden volgens enkele berichten.
Allereerst geeft dr. Bilal Philips geen enkele bron voor deze simplistische bewering in zijn
boek (een voetnoot ontbreekt) en ten tweede heeft hij het over enkele berichten (of
overleveringen). Dit is zeer problematisch en academisch/wetenschappelijk gezien niet
correct. Waar dr. Bilal Philips dit dan ook op baseert is en blijft een vraagteken. Wat we in
ieder geval kunnen zeggen is dat dit ernstig afbreuk doet aan de betrouwbaarheid van
hetgeen dr. Bilal Philips schrijft. Dit bevestigt ook hetgeen ustadh Abdullah b. Hamid Ali
zegt in zijn artikelen, namelijk dat deze bewering niet onderbouwd kan worden met bewijs
uit de boeken van islamitische geschiedenis (tarikh), jurisprudentie (fiqh) of enige andere
werken.16 Dat imam Malik met sadl bad omdat hij geslagen werd is niet terug te vinden in de
boeken van de Malikiyyah.
Ustadh Abdullah b. Hamid Ali zegt verder dat het verhaal rondom de sadl van imam Malik
in strijd is met de feiten, de geschiedenis en de logica en zijn eigen uitspraken.17 Laten we dit
eens nader analyseren en naar ieder element afzonderlijk kijken.

15

Zie: http://islamqa.info/en/6109
Zie pag. 1, voetnoot 1, uit zijn artikel Qabd or Sadl Right over Left or Hands at the Sides?
17
Zie pag. 4 van het vertaalde e-boek van Sunni Instituut.
16

1.) De feiten en de geschiedenis


Hiervoor kunnen we o.a. het biografische werk van shaykh Muhammad Abu Zahra (gest.
1974)18 rahimahullah raadplegen, naar het Engels vertaald als The Four Imams. Ik verwijs
naar de paragraaf met de titel: Maliks ordeal at the hands of al-Mansur (pp. 25 - 27).
Historici zijn het er over eens, zegt hij, dat deze beproeving en marteling (mihnah)
plaatsvond en het merendeel zegt dat dit in het jaar 147 AH / 763 na Chr. was. Hij werd
gegeseld en zijn armen werden afgeranseld tot aan het punt dat zijn schouder ontwricht
raakte. Er is verschil van mening over de reden hiervoor en er zijn drie theorien waarom dit
imam Malik aangedaan werd. Shaykh Muhammad Abu Zahra zegt dat, na diverse bronnen
geraadpleegd te hebben, de reden voor de beproeving van imam Malik (de sterkste en derde
theorie) was dat hij de hadith overleverde dat er geen sprake is van echtscheiding wanneer
iemand daartoe gedwongen wordt. Al-Mansur, de Abbasidische khalifah, verbood imam
Malik deze hadith over te leveren toen er sprake was van rebellie tegen hem. Veel
overleveraars zeggen dat imam Malik op last van de gouverneur van Medina, Jafar b.
Sulayman, gegeseld en afgeranseld werd. Dit is een samenvatting van wat shaykh
Muhammad Abu Zahra hierover schrijft in zijn boek. Hij legt geen enkel verband tussen dit
incident en de reden waarom imam Malik met sadl bad. Hetgeen shaykh Muhammad Abu
Zahra schrijft wordt bevestigd in het boek van imam Ibn Abd al-Barr Al-Intiqa fi Fadail alAimmah al-Thalathah al-Fuqaha (pp. 87, 88).19 Ook deze laatste auteur zegt niets over sadl
in dit verband.
In dit kader kan ook gewezen worden op het feit dat de Shia20 en Ibadiyyah21 sadl kennen in
hun fiqh m.b.t. het gebed. Beide stromingen splitsten zich, reeds in de begintijd van de islam,
gedurende het tijdperk van de Salaf, af van Ahl us-Sunnah wal-Jamaah. Zij baseren zich ook
op ahadith dienaangaande.
2.) De logica
Het is vanwege meerdere redenen niet logisch en voorstelbaar dat imam Malik zijn fiqh
standpunt inzake sadl innam omdat hij gegeseld en afgeranseld werd. Waarom niet?
- Als men hierover dieper nadenkt dan kan men zich terecht afvragen hoe hij dan in ruku en
sujud ging en hoe hij weer in qiyam terecht kwam na ruku en sujud als hij zijn armen niet
meer kon gebruiken. Waar haalde hij de kracht dan vandaan om dit wel te kunnen doen?
- Imam Malik was een muhaddith en faqih van ongevenaard niveau, een ware mujtahid,
iemand met zeer grote en daadwerkelijke, diepgaande kennis, wijsheid en inzicht. Dit is
algemeen bekend en aan geen enkele twijfel onderhevig. Te (durven) beweren dat hij zich
enkel door persoonlijke omstandigheden (en dus zijn begeertes en verlangens) liet leiden in
18

Zie: https://en.wikipedia.org/wiki/Muhammad_Abu_Zahra
Van Maktab Matbuat al-Islamiyyah bi-Halab (Beirut: 1997).
20
Zie: http://shiastudies.org/article/shi-a-prayer-rituals
21
Zie: http://islam.uga.edu/ibadis.html
19

zijn standpunt m.b.t. de positie van de armen in het gebed - zonder enige acht te slaan op
het bewijs daarvoor en dus iets aan het gebed zou toevoegen wat daar niet toe behoort
(m.a.w. een bidah en een handeling zou begaan die haram is) - is klinkklare onzin voor
eenieder die gezond verstand bezit en getuigt bovendien van een serieus gebrek aan husnu
zhann inzake imam Malik. Hiermee wordt gensinueerd dat imam Malik niet de Profeet
(s.a.w.s.) en de Sahabah (radiAllahu anhum) zou volgen en dat hij m.a.w. dus geen taqwa
en wara zou bezitten. Dit is impliciet een zeer ernstige beschuldiging die geheel ongegrond
is.
3.) Zijn eigen uitspraken
Imam Abd ur-Rahman ibn al-Qasim (gest. 191 AH) rahimahullah leverde over van imam
Malik in al-Mudawwanah:
Malik zei over het plaatsen van de rechterhand over de linker tijdens de salat: Ik ken dit
niet in de verplichte [gebeden]. En hij hekelde dit. Echter, in de vrijwillige gebeden
[nawafil], wanneer het staan verlengd wordt [d.w.z. wanneer men langdurig in staande
positie verkeert] dan is er geen probleem als men zichzelf hiermee ondersteunt.22
Imam Ibn al-Qasim was n van de belangrijkste studenten van imam Malik, de bron voor
imam Sahnun (gest. 240 AH)23 rahimahullah bij zijn samenstelling van al-Mudawwanah. AlMudawwanah is de meest uitgebreide collectie van Maliki fiqh.
Het feit dat imam Malik zei dat hij dit niet kende in de verplichte gebeden duidt er op dat hij
sadl baseerde op de gewoonten van de mensen van Medina (de zgn. amal ahl ul-Medina),
of m.a.w. de ijma (consensus) van de mensen (d.w.z. de shuyukh) van Medina.24 De bron
voor sadl is dus niet imam Malik zelf (zoals dr. Bilal Philips beweert) maar de gewoonten van
de mensen van Medina, daar komt sadl vandaan. Voor imam Malik waren de gewoonten van
de mensen van Medina een belangrijke rechtsbron waarop hij zich baseerde in zijn fatawa,
die voorrang had boven een ahad hadith.25 En wie waren de mensen van Medina in zijn tijd?
De Sahabah en Tabiin, waaronder Said b. al-Musayyib, Muhammad b. Sirin en Said b.
Jubayr.26 Sadl bestond dus al voordat imam Malik er was en zijn standpunt inzake sadl en de
mashhur positie in de Maliki school is niets anders dan een voortzetting van de amal ahl ulMedina.

22

Zie At-Tanukhi, Sahnun ibn Said ibn Habib, Al-Mudawwanah al-Kubra, Beirut: Dar al-Fikr, 1419/1998, 1/111.
Zie: http://malikifiqhqa.com/uncategorized/imam-sahnun/
24
Dit wordt o.a. bevestigd door hetgeen shaykh Ali Laraki al-Husayni zegt in zijn hierboven vermelde werk op
pag. 65, voetnoot 108.
25
Naar shaykh Taha Rayyan, de huidige shaykh der Malikiyyah aan al-Azhar in Cairo, Egypte. Zie hier:
https://www.youtube.com/watch?v=I7ARWu6geO4
26
Zie: http://www.masud.co.uk/ISLAM/misc/yadain.htm
23

Conclusie
Het verhaal rondom de geseling en afranseling van imam Malik is weliswaar correct, zoals
we hierboven zagen, maar staat volledig los van zijn standpunt inzake sadl in het gebed. Enig
bewijs voor een mogelijk verband tussen dit verhaal en imam Maliks standpunt inzake sadl
ontbreekt in het geheel. Het gaat dus om een mythe / leugen inzake imam Malik en sadl.
Ter afsluiting wil ik zeggen dat ik hoop dat dit artikel enige zaken die voorheen onduidelijk
waren omtrent de kwestie van sadl heeft opgehelderd. Ik vraag Allah om dit korte artikel van
nut te laten zijn voor eenieder dit leest.