Anda di halaman 1dari 17

Stateczno skarp w gruntach spoistych

Metoda Felleniusa
 Zakada si, e obsunicie skarpy w gruntach
spoistych
nastpuje
wzdu
powierzchni
krzywoliniowej, za w gruntach niejednorodnych
wzdu powierzchni amanej.
 Skarpy, dla ktrych wzdu powierzchni polizgu
istnieje stan graniczny, co oznacza, e naprenia
cinajce s rwne wytrzymaoci gruntu na
cinanie, nazywane s skarpami granicznymi.
 Istnieje wiele metod do okrelania warunkw
statecznoci skarp, znacznie rnicych si od
siebie zaoeniami.
 Metoda Felleniusa (szwedzka) jest jedn z metod
zalecan przez PN83/B03010.

Stateczno skarpy

 Metoda Felleniusa opiera si na przyjciu


cylindrycznej powierzchni osuwiskowej.
 Bry osuwajcego si gruntu w chwili rozpoczcia
si zsuwu uwaa si za sztywn, jej podziau na n
blokw dokonuje si w celach obliczeniowych.
 Wymiar blokw w kierunku prostopadym do
powierzchni przekroju poprzecznego skarpy
przyjmuje si = 1.
O1
O
1

Brya osuwiskowa skarpy w gruncie spoistym

Stateczno skarpy

3
2
i

T1
N1

B1

G1
T2
N2
G2

B2
T3
N3

B3
G3

Ti
Bi

Gi

Ni

Schemat si dziaajcych na skarp


 Ciar Gi kadej z bry rozkada si na dwie
skadowe:
Ni normaln do powierzchni zsuwu,
Bi styczn do powierzchni zsuwu.

Stateczno skarpy

 Przesuwowi blokw skarpy przeciwstawiaj si siy


tarcia Ti (pochodzce od tarcia na granicy bryy
polizgu oraz od spjnoci gruntu), dziaajce
stycznie do powierzchni polizgu.

Ti = N i tgu + Cu Ai
Ti = Gi cos i tgu + C u Ai
gdzie:

i kt nachylenia siy Ti do poziomu;


li dugo podstawy bloku (uku powierzchni
polizgu);

Ai powierzchnia podstawy bloku;


Ai = li 1 m
 Rwnowaga caej bryy zostanie zachowana, jeeli
suma momentw si zsuwajcych (obracajcych)
M0 bdzie rwna bd mniejsza od sumy
momentw si utrzymujcych Mu.
Mo m Mu

Stateczno skarpy

 Stosunek
tych
momentw
nazywa
wspczynnikiem statecznoci skarpy.
Mo
m
Mu ,

F=

si

1
Mu

m
Mo

gdzie:

Mo - moment obracajcy, wzgldem punktu obrotu O,


Mu - moment utrzymujcy, wzgldem punktu obrotu O.
 W celu uzyskania najniekorzystniejszej wartoci
ustali
tego
wspczynnika
naley
najniebezpieczniejszy punkt obrotu.
 Dla uatwienia oblicze wyznacza si lini
najbardziej niebezpiecznych punktw obrotu O.
Linia ta przebiega przez punkty O i O.
o Pierwszy z nich znajduje si na gbokoci rwnej
wysokoci skarpy i w odlegoci 4,5- krotnej tej
wysokoci liczonej od dolnej krawdzi skarpy.
o Drugi z nich ley na przeciciu linii biegncych
pod ktami odpowiednio 1 i 2 od dolnej i grnej
krawdzi skarpy.
Stateczno skarpy

Wielkoci ktw 1 i 2 w zalenoci od nachylenia


skarpy

45o
33o41
26o34
18o21
11o19

1:m
1:1
1 : 1,5
1:2
1:3
1:5

28o
26 o
25 o
25 o
25 o

37 o
35 o
35 o
35 o
37 o

 Po wyznaczeniu linii O O oblicza si n wartoci


wspczynnika mn dla punktw obrotu On, tak aby
uzyska sytuacj gdy z trzech kolejnych rodkowy ma
warto najmniejsz.
 Punkty te znajdujemy w ten sposb, e wsprzdn
(x) s kolejne kroki na linii najniebezpieczniejszych
punktw obrotu, a (y) warto wspczynnika
statecznoci skarpy m.
o Stosujc funkcj wielomianu drugiego stopnia,
podstawiajc wartoci tych trzech punktw,
wyznaczamy wspczynniki kierunkowe funkcji, a
nastpnie jej ekstremum.
o W miejscu ekstremum obliczamy minimaln
warto wspczynnika m.
Stateczno skarpy

y
x
F

On

F 2 F min O 2
Fn
O1
O''

H
O'
4,5 H

Wyznaczenie linii najbardziej niebezpiecznych punktw obrotu

Stateczno skarpy

 Jeeli w zboczu, wskutek rnicy poziomw wody


gruntowej, wystpuje przepyw wody, przy
sprawdzaniu warunku statecznoci do wartoci
momentu obracajcego Mo naley doda dodatkowy
moment Mo.
O

Rs

Ps

Stateczno skarpy przy dziaaniu cinienia spywowego

 Warto tego przyrostu obliczamy ze wzoru:

M o = Ps Rs
gdzie:

Rs - promie dziaania siy Ps w stosunku do rodka


obrotu O,
Ps - cinienie spywowe,

Ps = i w
i - spadek hydrauliczny; i = h / l = sin
Stateczno skarpy

Zadanie
Okreli wspczynnik statecznoci skarpy dla
nastpujcych danych:

rodzaj gruntu
IL, ID

h [m]

a [m]
h

b [m]
q [kN/m2]
nachylenie
skarpy

Stateczno skarpy

Stateczno skarpy

10

hP
hr

hL

l
T

N
W

Stateczno skarpy

11

Wi = Qi + Gi
Qi ciar bloku i
Gi ciar obiektu (podany jako obcienie cige) na bloku i
gdzie:

bi - szeroko bloku (paska),


hr,i - rednia wysoko bloku (paska),
li - dugo podstawy bloku (uku powierzchni polizgu),
Ai - pole powierzchni podstawy bloku = li1m,
Vi - objto bloku.
Przykad obliczenia wspczynnika m1 dla punktu obrotu O1
tgu

R1 [m]

h [m]

q [kN/m2]

cu [kPa]

u []

[kg103/m3]

g [m/s2]

0,0787017

6,8

3,9

42

29

4,5

1,8

9,81

numer bloku

bi [m]

hr,i [m]

i []

sini

cos i

li [m]

Ai [m2]

Vi [m3]

0,80

59,00

0,8572

0,5150

1,94

1,94

1,55

2,10

45,00

0,7071

0,7071

1,41

1,41

2,97

0,5

2,80

37,00

0,6018

0,7986

0,63

0,63

1,75

2,95

29,00

0,4848

0,8746

1,14

1,14

3,37

2,75

20,00

0,3420

0,9397

1,06

1,06

2,93

2,35

11,00

0,1908

0,9816

1,02

1,02

2,39

1,80

3,00

0,0523

0,9986

1,00

1,00

1,80

1,10

6,00

0,1045

0,9945

1,01

1,01

1,11

0,8

0,35

13,00

0,2250

0,9744

0,82

0,82

0,29

Suma:
8,3

Stateczno skarpy

12

Wi [kN]

Si [kN]

Ni [kN]

Ti [kN]

Mui [kNm]

Moi [kNm]

69,43

59,51

35,76

59,12

402,02

404,68

52,44

37,08

37,08

43,93

298,73

252,16

30,95

18,63

24,72

20,10

136,69

126,68

59,56

28,87

52,09

37,26

253,35

196,35

51,68

17,67

48,56

34,68

235,84

120,18

42,27

8,07

41,50

32,81

223,10

54,85

31,83

1,67

31,78

31,54

214,48

11,33

19,53

-2,04

19,42

30,69

208,68

-13,88

5,07

-1,14

4,94

24,20

164,56

-7,76

Suma

Suma

2137,45

1144,57

m1

0,54

Przykad obliczenia wspczynnika m2 dla punktu obrotu O2

numer bloku

tgu

R2 [m]

h [m]

q [kN/m2]

cu [kPa]

u []

[kg103/m3]

g [m/s2]

0,0787017

6,7

3,9

42

29

4,5

1,8

9,81

bi [m]

hr,i [m]

i []

sini

cos i

li [m]

Ai [m2]

Vi [m3]

0,85

60,00

0,8660

0,5000

2,00

2,00

1,70

0,5

2,00

49,00

0,7547

0,6561

0,76

0,76

1,52

0,5

2,55

43,00

0,6820

0,7314

0,68

0,68

1,74

3,15

34,00

0,5592

0,8290

1,21

1,21

3,80

3,40

24,00

0,4067

0,9135

1,09

1,09

3,72

3,10

15,00

0,2588

0,9659

1,04

1,04

3,21

2,60

6,50

0,1132

0,9936

1,01

1,01

2,62

1,95

2,00

0,0349

0,9994

1,00

1,00

1,95

1,20

11,00

0,1908

0,9816

1,02

1,02

1,22

0,8

0,40

18,50

0,3173

0,9483

0,84

0,84

0,34

m2

10

Suma:
8,8

Wi [kN]

Si [kN]

Ni [kN]

Ti [kN]

Mui [kNm]

Moi [kNm]

72,02

62,37

36,01

60,83

407,59

417,88

47,92

36,16

31,44

24,58

164,66

242,29

30,78

20,99

22,51

21,60

144,71

140,66

67,09

37,52

55,62

39,36

263,70

251,37

65,72

26,73

60,04

36,47

244,35

179,09

56,67

14,67

54,74

34,33

230,02

98,27

46,21

5,23

45,91

32,80

219,77

35,05

34,45

-1,20

34,43

31,73

212,58

-8,06

21,59

-4,12

21,19

31,21

209,11

-27,60

5,96

-1,89

5,65

24,91

166,89

-12,67

Suma

Suma

2263,36

1316,29

Stateczno skarpy

0,58

13

Przykad obliczenia wspczynnika m3 dla punktu obrotu O3


tgu

R3 [m]

h [m]

q [kN/m2]

cu [kPa]

u []

[kg103/m3]

g [m/s2]

0,0787017

3,9

42

29

4,5

1,8

9,81

numer bloku

bi [m]

hr,i [m]

i []

sini

cos i

li [m]

Ai [m2]

Vi [m3]

0,7

0,60

60,90

0,8738

0,4863

1,44

1,44

0,86

0,5

1,50

51,56

0,7833

0,6217

0,80

0,80

1,21

2,25

44,00

0,6947

0,7193

1,39

1,39

3,13

2,70

37,46

0,6082

0,7938

1,26

1,26

3,40

2,55

31,26

0,5189

0,8548

1,17

1,17

2,98

2,15

25,26

0,4267

0,9044

1,11

1,11

2,38

1,65

19,54

0,3345

0,9424

1,06

1,06

1,75

1,05

14,02

0,2423

0,9702

1,03

1,03

1,08

0,8

0,35

8,63

0,1501

0,9887

0,81

0,81

0,28

m3

Suma:
8

Wi [kN]

Si [kN]

Ni [kN]

Ti [kN]

Mui [kNm]

Moi [kNm]

44,65

39,01

21,71

43,45

304,15

273,09

21,30

16,69

13,24

24,37

170,56

116,80

55,23

38,37

39,73

43,44

304,09

268,57

60,06

36,53

47,68

40,29

282,00

255,71

52,68

27,33

45,03

37,47

262,28

191,34

41,98

17,91

37,96

35,05

245,38

125,39

30,92

10,34

29,14

33,07

231,46

72,38

19,11

-4,63

18,54

31,35

219,45

-32,41

5,00

-0,75

4,94

23,85

166,98

-5,25

Suma

Suma

2186,35

1265,63

Stateczno skarpy

0,58

14

Algorytm postpowania
1. wyznaczy lini najniebezpieczniejszych punktw obrotu,
2. przyj pierwszy punkt obrotu (pierwszy promie polizgu),
3. okreli paszczyzn obojtn,
4. dokona podziau skarpy na bloki (co 1m, ale i tak aby
linie podziau wypaday pod punktami charakterystycznymi),

5. wyznaczy parametry geometryczne blokw,


6. obliczy siy,
7. obliczy momenty,
8. obliczy warto wspczynnika statecznoci skarpy,
9. powtarza cykl oblicze dla kolejnych punktw obrotu, a
uzyska si mniejsz warto wspczynnika
bezpieczestwa w otoczeniu 2 o wikszej wartoci, lub

wyznaczy ekstremum funkcji F (R) lub m (R) okrelajc


warto promienia polizgu, przy ktrym F osiga warto
minimaln, lub m maksymaln.

Stateczno skarpy

15

Rysunki do wyznaczenia funkcji F(R)

3 4 5

10

11
12
13
14
15
16
17
18

1:

19
20

21
22
23
24
25
26
27
28
29

30

1m

4 5

10
11
12
13
14
15
16
17
18

1:
2
19
20

21
22
23
24
25
26
27
28

Stateczno skarpy

29

16

2m

4 5

9
10
11
12
13
14
15
16

1:

17

18

19
20

21
22
23
24
25
26
27

28

3m

45 6

8
9
10
11
12
13
14
15
16

1:

17
18
19

20
21
22
23
24
25
26

Stateczno skarpy

27

17