Anda di halaman 1dari 244

Prof.Dr.

Mimoza Gjokutaj (ano) Florenca Saliaj


Msc. Eneida Pema Msc. Anila Shorri

LIBR PR MSUESIN
GJUHA SHQIPE 6
Pr klasn e 6-t t arsimit 9-vjear

BOTIME
Libr pr msuesin

Prmbajtja
Hyrje..............................................................3
Kompetencat e fushs
T dgjuarit e teksteve t ndryshme...................................8
T folurit pr t komunikuar..............................9
T shkruarit pr qllime personale dhe funksionale....................10
T lexuarit e teksteve letrare dhe joletrare...................12
Prdorimi i drejt i gjuhs....................14
Tabel pasqyruese e prfshirjes s kompetencave kye n temat msimore................................17
Kompetencat e kye...............................................21
Plani analitik sipas tremujorve ..............................................23

PJESA I: DGJOJM, FLASIM, SHKRUAJM, LEXOJM GJUHN SHQIPE

Planifikimi i orve msimore pr kompetencn e t dgjuarit


Rrfime personale................................50
Identifikimi dhe zgjidhja e problemit n nj tekst rrfimtar........................51
Shum mnyra pr t dgjuar, fabula, anekdota, prralla................................54
Renditja e ngjarjeve n nj tekst..................................56
Dgjojm dhe recitojm poezi.................................57
Ngjarje t jetuara .................................58
Dgjojm episode filmash dhe emisionesh pr fmij ...............................60

Planifikimi i orve msimore pr kompetencn e t folurit


Nj mjedis i ri .....................................62
Anket: Ju dhe t lexuarit........................................64
Komunikimi me t rriturit....................................65
Prcjellim ide prmes artit...................................68
Mbresa udhtimesh..........................70
Festat tona...........................71
Pasionet, lojrat, sportet .........................72
Argumentojm pse ndodh ........................... 74
Stop diskriminimit...........................76

Planifikimi i orve msimore pr kompetencn e t shkruarit


Prgatitja pr procesin e t shkruarit ..........................78
Rishkrimi i nj tregimi nga veta e par n vetn e tret...................................80
Kujtime t gzueshme......................81
Si ta kontrrollojm nj tekst q shkruajm......................83
Letra personale.............................84
Shkruajm tregime n mnyra t ndryshme............................ 86
Shkolla q un dua ..............................87
Shkruajm me imagjinat ...............................88
Shkruajm vjersha me rim.................................90
Si t dramatizojm nj tregim .............................91
4 Artikulli i gazets.............................92
Gjuha shqipe 6
Njoftime, ftesa, urime .........................94
Letra zyrtare.............................96
Receta t shndetshme, kshilla dhe instruksione pr lojrat dhe sportet...........................97
Prshkruajm nj person, kafsh, mjedis, dukuri..............................101

Planifikimi i orve msimore pr kompetencn e t lexuarit


Rubrika: Hapsirat e tekstit rrfimtar letrar
Msuesi yn i dashur D.Penak.............................105
Kur isha fmij K.Kolodi.......................106
Zeneli (ora e par) Migjeni .....................108
Zeneli (ora e dyt) Migjeni ................. 110
Provimi Xh. Guareski................. 111
Dashuria e nns R. Pasmaiu.......................... 112
Snduku i gjyshes A.Mamaqi................................................................. 113
Pianoja L.Alkot.................................................................................. 115
Kshtjella (ora e par) I.Kadare.......................................................... ..116
Kshtjella (ora e dyt) I.Kadare.......................................................... ..118
Njeriu q mbillte pem Zh.Giono................................................... 119
Kur t vijn mendt S. Jakova...................................................120
Sa shum zbaviteshin dikur I.Asimov.......................................122
Kapelja q flet (ora e par) Xh. Rouling .............................................124
Kapelja q flet (ora e dyt) Xh. Rouling .................................................................125
Stint n Planetin e Kuq B. Dedja........................................................................126
Biri i ers (Prpunim njohurish) V.Canosinaj...............................................................128
Fuqia e Mujit (ora e par) M.Kuteli 129
Fuqia e Mujit (ora e dyt) M.Kuteli........................................130
Zemrimi i Zeusit S.Koloredo................................131
Krmilli dhe trndafili Andersen...............................................................133
Bretkosa q desh t trashej sa nj ka La Fonten..........................................................................135

Rubrika: Takim me poezin


Bagti e bujqsi (ora e par) N. Frashri ...............................137
Bagti e bujqsi (ora e dyt) N. Frashri ...................................138
Gjuha shqype (ora e par) Gj.Fishta....139
Gjuha shqype (ora e dyt) Gj.Fishta........140
Zemra e liqerit (ora e par) L.Poradeci ........141
Zemra e liqerit (ora e dyt) L.Poradeci ........142
Valbona D.Agolli........144
Detyr klase Zh.Prever......145
Un, biri yt A.Podrimja........................................147

Rubrika: N skenn e teatrit


Katrmbdhjet vje dhndr (ora e par) ajupi....................148
Katrmbdhjet vje dhndr (ora e dyt) ajupi....................................................149
Koprraci (ora e par) Molieri......150
Koprraci (ora e dyt) Molieri......152

Rubrika: elsat e tekstit joletrar


Udhtim n Diznei Lend Udhprshkrimi ...................................................154
Vae Zela: I kam harruar pengjet e mia Intervista...............................155
Histori paqeje Kronika ................................................156
Nn Tereza, nna e dashuris ..................158
5
Libr pr msuesin
Shpikje pr t komunikuar Enciklopedia.................................................159
Funksioni dhe interpretimi i grafikve, tabelave, pikturave dhe ilustrimeve ............160
Domethnia e ngjyrave.......................161
Un jam Malala (ora e par) M.Jousafsai......... 162
Un jam Malala (ora e dyt) M.Jousafsai 163
T vrejturit, burim i do diturie (ora e par) Zh. Zh. Ruso..........................164
T vrejturit, burim i do diturie (ora e dyt) Zh. Zh. Ruso..........................165
Histori njerzore dhe alient .................................................166
Prshkrimi i nj personi.....................167
Shtat Krojet (ora e par) K. Mehmeti ..168
Shtat Krojet (ora e dyt) K. Mehmeti........................................................169

PJESA II: PRDORIMI I DREJT I GJUHS

I.Fonetik
Zanoret dhe bashktinglloret e gjuhs shqipe..................................171
Theksi i fjals.........................................................................172
Intonacioni dhe theksi i fjalis...............................................173

II.Drejtshkrim
Prdorimi i shkronjs s madhe.........................174

III.Fjalformim
Fjala dhe prbrsit e saj........................................................175
Fjalt e prejardhura................................................................176

IV.Leksikologji
Fusha leksikore......................................................................177
Familja e fjalve.....................................................................178

V.Morfologji
Klasat e fjalve...................................179
Klasa e emrave. Emri, kuptimi i tij ...............................181
Rasat dhe trajtat e emrit.................................182
Gjinia dhe numri i emrit.............................183
Mbiemri..........................185
Prshtatja e mbiemrit me emrin.........................186
Premrat, llojet e tyre.............................187
Premri vetor .........................................................188
Folja.......................189
Mnyrat dhe koht e foljes.....................190
Mnyra dftore e foljes..................191
Mnyra lidhore e foljes..................192
Ndajfolja....................193
Lidhzat..................194
Parafjala.....................195
Drejtshkrim: Drejtshkrimi i ndajfoljeve dhe i parafjalve.........................196
(Shnim: Kjo tem drejtshkrimore zhvillohet pas njohjes me ndajfoljet dhe parafjalt.)

VI.Sintaks
Teksti, paragrafi, fjalia, gjymtyra...........................197
Fjalia e thjesht..........................198
6
Gjuha shqipe 6
Grupet kryesore t fjalis s thjesht.............................199
Fjalia e prbr...........................201
Gjymtyrt kryesore t fjalis (kryefjala) .......................202
Gjymtyrt kryesore t fjalis (kallzuesi) .........................203
Gjymtyrt e dyta t fjalis. Prcaktori...............................204
Ndajshtimi..........................205
Kundrinori i drejt..........................206
Kundrinori i zhdrejt..........................207
Rrethanort. Rethanori i vendit dhe i kohs...........................208
Rrethanori i shkakut dhe rrethanori i qllimit........................209
Rrethanori i mnyrs dhe rrethanori i sasis..........................210

Projekte, fragmente pr dgjim, skeda, diktime, teste


Projekte (Msime model)
Gjuha standarde shqipe (Drejtshkrimi, drejtshqiptimi i saj)..........................212
Bjm nj gazet............................213

Fragmente pr dgjim
Msimi: Rrfime personale
Vajza q i msoi t gjitha gjuht e huaja V.Saro.........................215

Msimi: Renditja e ngjarjeve n nj tekst


Gjinkalla dhe milingonat Ezopi..........................217

Msimi: Shum mnyra pr t dgjuar, fabula, anekdota, prralla


Ujku dhe Qengji A. Z. ajupi ............217
Majmuni plak me syze I.Krilov......................217

Msimi: Dgjojm dhe recitojm poezi


Atdhe T.Keko...........................218
Pa ty I. Kadare........................218
Fjala Xh.Spahiu......................219
Vrma emrin tim F. Brovina.....................219
Ora e gurit D. Agolli.......................219
elsi A. Papleka.....................220

Msimi: Ngjarje t jetuara


Fjalimi i Ismail Qemalit (nga filmi Nntori i dyt) ...........................221
Antarsimi n NATO............................221

Msimi: Dgjojm episode filmash dhe emisionesh pr fmij


Nga filmi I vetm n shtpi ...........................222
Skeda analitike (lexim jasht klase: Harri Poter) ..................................................223
Diktime .....................................................224
Prgjigjet e testimeve t paraqitura n Fletoren e vlersimit t kompetencave.....................................227
Testime sipas tremujorve..................................................233
Prgjigjet e testimeve.................................................235

7
Libr pr msuesin

KOMPETENCAT E FUSHS
I.KOMPETENCA: T dgjuarit e teksteve t ndryshme
Rezultatet e t nxnit pr kt kompetenc
Nxnsi/ja:
kupton, krahason dhe prmbledh mendimet e t tjerve nga materialet e dgjuara, shikuara ose t
prezantuara, si dhe reflekton pr to;
jep mendimet dhe gjykimet e tij rreth teksteve q dgjon.

Njohurit dhe shkathtsit pr klasn e gjasht


Gjat orve msimore t prcaktuara n program nxnsi dgjon dhe punon (tregon prmbajtjen, analizon,
jep gjykime t thjeshta etj.) me tekste t cilat jan t prshtatshme pr moshn e tij si p.sh.:
diskutime;
lloje t ndryshme poezish;
rrfime personale (anekdota gojore, ngjarje t jetuara);
tregime t shkurtra, radio drama, teatr me kukulla;
udhzime t shkurtra, receta;
filma pr fmij, emisione televizive.
Nxnsi, gjithashtu, merr njohuri si:
identifikimi i shkakut dhe pasojs n nj tekst.
identifikimi i problemit dhe i zgjidhjes n nj tekst.

Rregullat e t dgjuarit
Nxnsi/ja:
dgjon me vmendje dhe prqendrim:
duke shikuar n sy personin q flet;
duke mbajtur trupin n nj pozicion korrekt;
shfaq interes, respekt dhe empati ndaj folsit me shprehje t tilla si p.sh.: Pas nj prvoj t till e
imagjinoj si jeni ndjer;
nxit dhe inkurajon folsin me shprehje t tilla si: Kjo q po rrfeni sht shum interesante etj.

T dgjuarit pr t kuptuar dhe vlersuar tekstin


Nxnsi/ja:
prcakton qllimin e t dgjuarit (pr knaqsi, pr informacion, pr kuriozitet etj.);
kujton njohurit paraprake q ka rreth tems ose prmbajtjes s tekstit;
parashikon rreth tekstit q do t dgjoj;
mban shnime gjat t dgjuarit;
pyet ose krkon sqarime pr idet, konceptet ose fjalt q nuk i kupton mir;
krkon informacion shtes;
ritregon me detaje dhe ilustrime prmbajtjen e tekstit;
interpreton tekstin duke dhn gjykimet e tij/e saj;
identifikon ngjashmri dhe dallime mes informacioneve q dgjon nga burime t ndryshme (n biseda,
n televizion ose n ndonj media tjetr);
dallon rendin e ngjarjeve dhe ideve;
8 dallon shkakun dhe pasojn n nj tekst;
dallon problemin dhe zgjidhjen n nj tekst;
Gjuha shqipe 6
Vlerat dhe qndrimet
Nxnsi/ja:
tregon respekt, empati dhe interes ndaj folsit;
demonstron vullnet gjat kryerjes s detyrave;
shfaq toleranc dhe respekt pr kulturn dhe gjuhn e tjetrit.

II. KOMPETENCA: T folurit pr t komunikuar


dhe pr t msuar
Rezultatet e t nxnit pr kt kompetenc
Nxnsi/ja:
zgjedh formn e prshtatshme pr t prcjell informacionin, idet, ndjenjat dhe pikpamjet e tij;
merr pjes n biseda shoqrore me moshatart dhe t rriturit mbi tema t njohura duke pyetur dhe duke
iu prgjigjur pyetjeve;
identifikon materiale t ndryshme dhe i prdor pr t dhn mesazhe ose porosi nprmjet reklamave
e lajmrimeve dhe bn prezantimin e tyre n media.

Njohurit dhe shkathtsit pr klasn e gjasht


Gjat bisedave dhe diskutimeve n klas rreth temave 2si: mbresa udhtimesh brenda dhe jasht vendit,
prshtatja n nj mjedis t ri, leximet, pasionet dhe aktiviteti fizik, festat dhe rndsia e tyre etj., nxnsi
merr edhe njohurit e mposhtme:
komunikimi me t rriturit dhe bashkmoshatart (ndryshimet n komunikim);
diskutimi rreth nj teme t dhn dhe reagimi ndaj vrejtjeve t t tjerve.
vlersimi i ideve dhe opinioneve t t tjerve gjat nj diskutimi.
prgatitja e nj prezantimi t shkurtr (me goj).
bisedat telefonike (fillimi, mbyllja).

Rregullat dhe organizimi i t folurit


Nxnsi/ja:
flet duke prdorur intonacionin e duhur, theksin e sakt (e fjalve dhe fjalive), volumin e prshtatshm
t zrit, si dhe pauzat pr t br prshtypje te t tjert;
jep informacione, ide, ndjesi, emocione duke prdorur fjalorin e duhur;
prshtat t folurin n varsi t tematiks, dgjuesit, qllimit dhe situats;

Diskutimi dhe bashkveprimi n grup


Nxnsi/ja:
bn pyetje pr tu sqaruar dhe pr t marr m shum informacion gjat diskutimeve n grup;
ofron t dhna ose informacion, si dhe shpreh mendimin ose kndvshtrimin e tij personal;
jep argumentet e tij gjat diskutimeve n grup, si dhe pranon idet e t tjerve;
reciton me ndjenj pjes t ndryshme para bashkmoshatarve dhe msuesve n aktivitete t ndryshme
n shkoll;
planifikon dhe organizon lojra me role.

Vlerat dhe qndrimet


Nxnsi/ja: 9
flet n prputhje me normat e vlerat shoqrore, n situata t ndryshme komunikimi n klas;
Libr pr msuesin
prdor n mnyr korrekte gjat t folurit elementet joverbale si: gjestet, mimika, kontakti me sy;
shfaq me siguri e besim n vetvete mendimet, prvojat dhe argumentet e tij;
nxit diskutimet n grup duke ofruar kontributin e tij;
diskuton bashkrisht n grup pr t arritur objektivin e nj detyre duke ofruar idet, zgjidhjet dhe knd-
vshtrimet e tij.

III. KOMPETENCA: T shkruarit pr qllime


personale dhe funksionale
Rezultatet e t nxnit pr kt kompetenc
Nxnsi/ja:
prdor formn ose modelin e prshtatshm gjat t shkruarit dhe zbaton rregullat gramatikore, leksiko-
re dhe drejtshkrimore, pr t shprehur mendimet, qllimet, ndjenjat pr tema t caktuara;
- mbshtet mesazhin kryesor ose ky t nj teksti me detaje prshkruese, me fakte ose shembuj t ndryshm.

Njohurit dhe shkathtsit pr klasn e gjasht


Diktime
Puna prgatitore pr detyrn me shkrim
Rishikimi i puns ose detyrs me shkrim

T shkruarit pr qllime personale


Poezi t shkurtra me pak vargje ku t shprehin botn e tyre emocionale (n zgjedhjen e nxnsve).
Rrfime prvojash ose ngjarje t jetuara: rrfime n vetn e par, rrfime ngjarjesh t rndsishme n
jetn e nxnsit.
Shkrimi i nj tregimi t shkurtr (karakterizimi i personazheve, rrfim n vetn e par dhe vetn e tret,
ligjrata e drejt).
Prshkrime me imagjinat rreth figurave t tilla, si: alient, dinozaurt dhe zbulimet e shkencs dhe
teknologjis.

T shkruarit pr qllime funksionale:


Udhzime
Njoftime
Artikuj pr gazeta
Letra
Urime pr festa
Ftesa
Planifikimi, organizimi, rishikimi dhe redaktimi i t shkruarit
Nxnsi/ja:
identifikon qllimin dhe lexuesin e tij, kur shkruan si p.sh., q t shpreh shqetsimin e tij rreth ndotjes s
mjedisit, t shkruajn nj artikull pr nj gazet lokale q t bhet t njohur pr bashkmoshatart e tyre etj.;
mbledh informacionin e duhur pr t shkruar duke prdorur strategji t tilla si: sheh ilustrime, pamje,
piktura etj., t cilat shrbejn si stimul (nxitje) pr imagjinatn e tij; pyet pr tu sqaruar rreth tems,
shtjes, subjektit; kujton njohurit q ka rreth tems q do t shkruaj; prdor burime t ndryshme pr
t mbledhur informacion; studion modele t mira shkrimi q kan trajtuar t njjtn tem ose subjekt;
10 mban shnime pr shtje t ndryshme rreth puns me shkrim;
Gjuha shqipe 6
przgjedh dhe klasifikon informacionet e mbledhura;
prdor edhe bibliotekn e shkolls ose internetin pr t mbledhur informacion pr punn dhe detyrat
me shkrim.
zgjedh format e duhura t detyrs me shkrim n varsi t qllimit dhe lexuesit q ka;
mbshtet mesazhin kryesor ose ky t nj teksti me detaje prshkruese, me fakte ose shembuj t ndryshm;
respekton strukturn e puns me shkrim (hyrje, zhvillim, mbyllje);
prdor fjalor t pasur dhe gjuh t figurshme n shkrimet e tij si p.sh., nj larmi ndajfoljesh, mbiemrash
etj., me qllim q t ndikoj te lexuesi;
prdor gjat t shkruarit gjuhn standarde dhe respekton rregullat gramatikore dhe drejtshkrimore;
shkruan tekste me dor ose duke prdorur teknologjin e informacionit;
bn ndryshime n punn me shkrim pr t prmirsuar prmbajtjen, qartsin dhe formn duke pr-
dorur disa strategji si: ndryshon ndonj ide ose fjali q nuk del e qart ose e shton shembuj dhe ilus-
trime;shton, heq, zvendson ose riorganizon fjal, fraza ose fjali pr ta br m trheqs dhe intere-
sant tekstin e shkruar; shmang gabimet drejtshkrimore dhe gabimet gramatikore.

T shkruarit pr qllime personale


Nxnsi/ja:
shpreh me vargje t thjeshta (strofa, rima) ndjenjat dhe mendimet e tij;
shkruan tregime t shkurtra duke iu prmbajtur disa elementeve si: personazh, dialog, fabul, mjedis,
koh;
rrfen brendin e nj libri t preferuar pr t;
prshkruan personazhet duke pasqyruar ndjenjat dhe mendimet, paraqitjen e jashtme dhe veprimet e tij;
shkruan pr ndjenjat dhe prjetimet q i ngjall nj tekst letrar si: tregim, poezi, prrall etj.;
krahason dy ose m shum personazhe, ngjarje, mjedise nga nj tregim, dram etj., duke konkretizuar
me shembuj nga teksti;
krahason dy ose m shum tekste q trajtojn t njjtn tematik;
prdor nj gjuh shprehse dhe fjalor t pasur gjat t shkruarit.
T shkruarit pr qllime funksionale
Nxnsi/ja:
shkruan shpjegime, udhzime, njoftime t shkurtra;
shkruan letra formale p.sh., drejtuar stafit drejtues t shkolls ose prfaqsuesve t pushtetit vendor pr
probleme t ndryshme t shkolls, drejtuar nj gazetari etj.;
shkruan nj intervist drejtuar nj personi t dashur ose t plqyeshm pr ta nga fusha e artit, sportit,
kinematografis;
respekton formn ose modelin e prshtatshm gjat t shkruarit;

Vlerat dhe qndrimet


Nxnsi/ja:
shfaq besim dhe vullnet gjat procesit t t shkruarit;
demonstron imagjinat dhe shpirt krijues gjat t shkruarit;
punon n mnyr t pavarur;
respekton gjuhn shqipe duke shmangur fjalt e huaja gjat t shkruarit;
respekton rregullat drejtshkrimore gjat t shkruarit;
vlerson punt e t tjerve;
bashkpunon n grup pr kryerjen e nj detyre me shkrim.
11
Libr pr msuesin
IV.KOMPETENCA: T lexuarit e teksteve letrare dhe joletrare
Rezultatet e t nxnit pr kt kompetenc
Nxnsi/ja:
interpreton tekstet duke prdorur idet e dhna n mnyr t drejtprdrejt n tekst dhe idet e nnkup-
tuara;
dallon informacionin e rndsishm n tekst;
lidh pjest e ndryshme t nj teksti dhe i analizon ato.
a) Tekste letrare
analizon n tekste t ndryshme poetike, tregimtare dhe dramatike gjuhn e figurshme;
dallon temn dhe analizon personazhet, mjedisin, kohn dhe subjektin n nj tekst tregimtar dhe dra-
matik;
dallon mjetet shprehse n nj tekst poetik dhe tregon funksionin e tyre;
shpreh plqimet dhe mbron interpretimet e tij duke i ilustruar me detaje dhe pjes nga teksti.
a) Tekste joletrare
dallon prdorimin e gjuhs dhe terminologjis s fushs n tekste t ndryshme;
kupton tiparet e strukturs dhe organizimit n tekste t ndryshme (paragraf, tituj, nntituj etj.).

Njohurit dhe shkathtsit pr klasn e gjasht


Strategjit e t lexuarit
Teknikat e recitimit
Studim tekstesh letrare: 49 or msimore pr tekstet letrare sugjerohen t ndahen shprndahen si m posht:
tekste poetike: 12 or t sugjeruara (5-6 tekste)
tekste n proz: 30 or t sugjeruara (13-14 tekste)
t ekste dramatike: 7 or t sugjeruara (2-3 tekste)
Gjat studimit t ktyre teksteve (kuptojn, intepretojn, analizojn dhe gjykojn) nxnsit marrin njohuri si:
renditja e ngjarjeve n nj tekst (rrfimtar ose dramatik);
analiza e personazheve;
dallimi mes teksteve letrare dhe joletrare (shkurtimisht);
metafora, personifikimi, aliteracioni.

Studim tekstesh jo letrare:


Gjat 21 orve msimore nxnsit punojn (kuptojn, interpretojn, analizojn, krahasojn, vlersojn)
me tekste nga kultura dhe periudha t ndryshme, elektronike dhe t shtypura si: intervista, enciklopedi t
shtypura dhe elektronike, udhzime, artikuj gazetash dhe revistash, njoftime, shpjegime. Gjat studimit t
ktyre teksteve nxnsit marrin edhe njohuri si:
tiparet e prgjithshme t nj interviste, enciklopedie, udhzimi, njoftimi ose shpjegimi;
tipare t gjuhs n nj tekst joletrar (shkurt);
funksionin e grafikve, tabelave, pikturave, ilustrimeve etj. q shoqrojn tekstet.

T lexuarit pr t kuptuar tekstin


Nxnsi/ja:
przgjedh tekstin q lexon n varsi t qllimit q ka si p.sh.:
nj fjalor pr t sqaruar e gjetur kuptimin e nj fjale, nj enciklopedi pr fmij q t marr informa-
cion, nj biografi pr tu njohur me jetn dhe veprn e nj autori, lexon pr knaqsi nj prmbledhje
me tregim, nj vllim me poezi ose nj roman pr fmij etj.;
12
Gjuha shqipe 6
prdor disa strategji (para, gjat dhe pas leximit) pr t kuptuar tekstin si p.sh.: aktivizon njohurit e
mparshme nprmjet nj diskutimi n grup; lexon pjes-pjes tekstin dhe parashikon se far do t
ndodh m pas duke dhn arsyetime dhe argumente pr parashikimin e tij; analizon elementet q sho-
qrojn tekstet (piktura, ilustrime, lista, tabela, harta etj.) pr t kuptuar m mir tekstin; I rikthehet
leximit t tekstit deri sa ta kuptoj at;
prmbledh idet kryesore duke i ilustruar me fragmente dhe detaje nga teksti;
u prgjigjet pyetjeve t msuesit rreth brendis s tekstit;
lidh idet dhe informacionin e tekstit me njohurit, prvojn ose leximet e mparshme;
krahason n nj tekst dy ose m shum ide, koncepte, detaje, personazhe etj.;
gjykon me argumente idet dhe informacionin e tekstit (A mendoni se ky veprim zbulon dika nga
karakteri i personazhit? Ku e mbshtetni mendimin tuaj?);
interpreton idet e dhna n mnyr t drejtprdrejt ose t nnkuptuar n tekst (Pse autori nuk e jep
n mnyr t drejtprdrejt kt ide? Si e kuptoni ju?);
dallon tekstet letrare dhe joletrare;
dallon elemente t forms dhe strukturs s teksteve dhe sqaron funksionin e tyre.

T lexuarit e teksteve letrare


Nxnsi/ja:
lexon tekste t ndryshme letrare poetike, n proz dhe dramatike, t prshtatshme pr moshn e tij;
flet shkurt (3-4 fjali) pr autorin e tekstit letrar (krijimtarin, jetn);
diskuton rreth prmbajtjes, personazheve, prshtypjeve dhe ndjesive pr tekstet q lexon;
ritregon histori duke u bazuar n fjal kye, skica ose foto e figura;
ritregon me hollsi subjektin,duke e ilustruar me detaje nga teksti;
bn pyetje t ndryshme rreth tekstit;
u prgjigjet pyetjeve rreth tekstit me fjalt e tij ose me shembuj nga teksti;
rendit ngjarjet e nj teksti;
prshkruan kohn dhe mjedisin ku ndodhin ngjarjet;
prshkruar pamjen, tiparet, sjelljen e personazheve (duke u bazuar n tekst);
analizon marrdhniet mes personazheve, vlerson sjelljet e tyre, si dhe i krahason me veten ose
njerzit q njeh;
gjen n nj tekst idet kryesore dhe formulon temn dhe iden kryesore;
jep dhe argumenton kndvshtrimet e tij rreth tems, ideve, personazheve etj.;
krkon informacion pr fjalt e panjohura dhe mson ti prdor ato;
dallon epitetin, krahasimin, personifikimin, metaforn, hiperboln, aliteracionin.
shpjegon kuptimin e nj teksti poetik, duke u bazuar n ndjenjat dhe prvojn e tij;
dallon rimn dhe strofn (llojet kryesore) n nj tekst poetik;
dallon disa karakteristika t disa teksteve n proz, si p.sh.: fabulat (personazhet, personifikimi, morali
i fabuls); prrallat (elementet fantastike, personazhet joreale, fundi i lumtur, hiperbola etj.); anekdo-
tat (karakteri i personazheve);
dallon dhe analizon disa elemente t strukturs s nj teksti dramatik si: skena, aktet, personazhet,
fjalt e personazheve;
prdor bibliotekn dhe internetin pr t lexuar tekste t ndryshme;
reciton me ndjenj poezi, copza proze ose luajn nj rol nga nj tekst dramatik.

T lexuarit e teksteve joletrare


Nxnsi/ja:
lexon tekste nga kultura dhe periudha t ndryshme, elektronike dhe t shtypura si: intervista, enciklo-
pedi t shtypura dhe elektronike, udhzime, rregullore, artikuj gazetash dhe revistash, njoftime; 13
Libr pr msuesin
dallon dhe prdor njohurit rreth karakteristikave t prbashkta t teksteve si: tema, paragrafi, fjalit
prmbyllse, fjalori etj.;
dallon dhe prdor njohurit rreth mnyrs s organizimit t tekstit (shkak dhe pasoj);
pasuron fjalorin me fjal dhe terminologji nga fusha t ndryshme t veprimtaris njerzore, nga tekstet
q lexon dhe i prdor ato;
ndan prvojat dhe knaqsit e leximit me shokt e shoqet e klass;
dallon shkakun dhe pasojn n nj tekst;
dallon problemin dhe zgjidhjen;
dallon n nj tekst prdorimin e argumenteve pro dhe kundr pr nj shtje t caktuar;
shpjegon funksionin e grafikve, tabelave, pikturave, ilustrimeve, me t cilat shoqrohen tekstet.
dallon n tekste disa elemente t stilit dhe t gjuhs si p.sh.: zgjedhja e fjalve; prdorimi i mbiemrave;
prdorimi i fjalive t ndryshme (t thjeshta, t prbra, t plota dhe mungesore).

Vlerat dhe qndrimet


Nxnsi/ja:
- sht i motivuar pr t lexuar pr knaqsi dhe informacion;
- sht i vmendshm gjat t lexuarit;
- respekton dhe pranon mendimin e tjetrit;
- shfaq empati;
- respekton etikn gjat komunikimit personal dhe n grup;
- vlerson kontributin e t tjerve gjat kryerjes s nj detyre;
- shfaq vetbesim dhe vetvlersim;
- demonstron vullnet gjat kryerjes s detyrave;
- respekton kulturn dhe gjuhn e tjetrit.

V.KOMPETENCA: Prdorimi i drejt i gjuhs


Rezultatet e t nxnit pr kt kompetenc
Nxnsi/ja:
- dallon dhe prdor fjalit e thjeshta dhe t prbra si dhe prcakton llojin e tyre;
- dallon funksionet gramatikore t fjalve n fjali;
- prcakton klasat e fjalve dhe kategorit e tyre gramatikore;
- dallon mnyrat e formimit t fjalve n gjuhn shqipe;

Njohurit dhe shkathtsit pr klasn e gjasht


SINTAKS

Fjalia e thjesht dhe fjalia e prbr.


Gjymtyrt kryesore t fjalis s thjesht.
Gjymtyrt e dyta t fjalis.
Prcaktori, llojet e tij.
Ndajshtimi si nj lloj prcaktori.
Kundrinori, me se shprehet.
Rrethanori, me se shprehet.
a) Sintaks
Nxnsi/ja:
dallon fjalin e thjesht dhe fjalin e prbr;
14 prcakton funksionet gramatikore t fjalve n nj fjali;
Gjuha shqipe 6
prcakton n fjali kryefjaln e shprehur me emr, premr etj.;
dallon n fjali kallzuesin;
gjen llojet e prcaktorit dhe mnyrat e shprehjes s tij;
gjen dhe prdor n fjali kundrinorin e drejt dhe t zhdrejt dhe mnyrat e shprehjes s tyre;
gjen dhe prdor n fjali rrethanorin e vendit dhe t kohs dhe mnyrat e shprehjes s tyre;
gjen dhe prdor n fjali rrethanorin e shkakut e t qllimit dhe mnyrat e shprehjes s tyre;
gjen dhe prdor n fjali rrethanorin e mnyrs e t sasis dhe mnyrat e shprehjes s tyre;
krahason fjalit e thjeshta me fjalit e prbra;
dallon dhe ndrton fjali me bashkrenditje;

MORFOLOGJI
Pjest e ligjrats, t ndryshueshme dhe t pandryshueshme.
Emri
Emri dhe kategorit e tij gramatikore (gjinia asnjanse, shumsi i emrave, kuptimet e rasave).
Mbiemri
- Mbiemri dhe kategorit e tij gramatikore
Premri
Llojet e premrave
Foljet
Zgjedhimi i foljeve n mnyrn dftore dhe koht e saj.
Zgjedhimi i foljeve n mnyrn lidhore dhe koht e saj.
Lidhzat
Lidhzat bashkrenditse, llojet.
Lidhzat nnrenditse.
Parafjalt
Parafjalt sipas rasave.
Ndajfoljet
Llojet e ndajfoljeve
b) Morfologji
Nxnsi:
prcakton klasat e fjalve;
klasifikon fjalt n fjal t ndryshueshme dhe t pandryshueshme;
analizon emrin n kategorit e tij gramatikore: gjini, numr, ras dhe shquarsi-pashquarsi;
prcakton lakimin e emrave;
dallon mbiemrin dhe kategorit e tij gramatikore;
prcakton shkallt e mbiemrit;
prcakton zgjedhimin e foljes;
dallon dhe prdor n fjali pjesoren dhe format e tjera t pashtjelluara t foljes;
dallon dhe analizon premrat;
dallon dhe analizon trajtat e shkurtra dhe t bashkuara t premrit vetor;
dallon dhe prdor lidhzat, si dhe llojet e tyre;

FJALFORMIM
Prbrsit e fjals (rrnja, tema, parashtesa, prapashtesa dhe mbaresa).
Fjalt e prejardhura.
Parashtesat dhe prapashtesa q krijojn fjal t prejardhura.
c) Fjalformim 15
Libr pr msuesin
Nxnsi/ja:
prcakton mnyrat fjalformimit t fjalve n gjuhn shqipe;
dallon, prdor dhe krijon fjal t prejardhura, t prbra.

LEKSIKOLOGJI DHE SEMANTIK


Fusha leksikore e fjalve (njohuri t prgjithshme)
Familja e fjalve (njohuri t prgjithshme)
d) Leksikologji dhe semantik
Nxnsi/ja:
prcakton fushn leksikore t fjalve;
krijon familje fjalsh;

FONETIK DHE FONOLOGJI


Theksi i fjals.
Bashktinglloret e zshme dhe t pazshme.
Bashktinglloret e zshme, t shurdhta dhe t tingullta.
Llojet e ndryshme t intonacionit n fjali.

e) Fonetik dhe fonologji


Nxnsi/ja:
dallon zanoret dhe llojet e bashktinglloreve n gjuhn shqipe;
prcakton theksin e fjals dhe fjalis;
dallon llojet e ndryshme t intonacionit n fjali.

DREJTSHKRIM
Prdorimi i drejt i shkronjs s madhe (titujt e librave, revistave, gazetave etj.).
Drejtshkrimi i fjalve q e kan zanoren e n pozicione t ndryshme.
Drejtshkrimi i fjalve q e kan shkronjn n pozicione t ndryshme.
Drejtshkrimi i lidhzave.
Drejtshkrimi i parafjalve.
Drejtshkrimi i ndajfoljeve
f) Drejtshkrim
Nxnsi/ja:
prdor drejt shkronjn e madhe n titujt e librave, revistave, emrtimet e rrugve, shkollave etj.
prdor drejt pikn, presjen dhe pikuditsen n llojet e ndryshme t fjalive;
shkruan drejt zanoren n pozicione t ndryshme;
shkruan drejt zanoren e n pozicione t ndryshme;
shkruan drejt lidhzat;
shkruan drejt parafjalt;
shkruan drejt ndajfoljet.

Vlerat dhe qndrimet


Nxnsi/ja:
vlerson pasurin leksikore t gjuhs shqipe;
respekton diversitetin gjuhsor mes njerzve;
shfaq shpirt krijues n prdorimin e gjuhs;
shmang fjalt e huaja t panevojshme gjat komunikimit.
16 vlerson punt e t tjerve;
bashkpunon n grup pr kryerjen e nj detyre.
TABEL PASQYRUESE E PRFSHIRJES S KOMPETENCAVE KYE N TEMAT MSIMORE
Pjesa I: Dgjojm, flasim, shkruajm, lexojm
1. Kompetenca e 2.Kompetenca e t 3.Kompetenca e 4.Kompetenca pr 5.Kompetenca 6.Kompetenca 7.Kompetenca
Nr Temat msimore komunikimit dhe menduarit t nxnit jetn, siprmarrjen personale qytetare digjitale
t shprehurit dhe mjedisin
1 Nj mjedis i ri 1,2,7 1,6 4,5 1,2
2 Anket Ju dhe leximi 1,2, 7 1,3,6 1,2,6 1,4 1 1,2 1,2
3 Msuesi yn i dashur D.Penak 1,2,3,4,6 1 4 2
4 Rrfime personale 1,2, 8 5,6 3 1,2
5 Kur isha fmij K. Colodi 1,2,3,4 1,2 4 1,2
6 Prgatitja pr procesin e t shkruarit 1,2,3,4,5,6,7,8 1,2,3,4,5,6 1,2,4,6 1,2,3
7 Zeneli Migjeni 1,2,3,4 1,6 4 1 1,2
8 Provimi i babait Xh.Guareshi 1,2,3,4 1 4
9 Rishkruajm nj tregim n vetn e tret 5,6 2,4,6 2,4
Kthim n familje
10 Komunikimi me t rriturit 1,2,8 1,6 4,6 1 1
11 Dashuria e nns R. Pasmaiu 1,2,3,4,7 1 4 1
12 Kujtime t gzueshme 1,2,8 2,3,5 6 2 1
13 Si ta kontrrollojm nj tekst q shkruajm 1,2,4 1,2,4,6 4,6 1
14 Snduku i gjyshes A.Mamaqi 1,2,3,4 6 4 1
15 Pianoja L. Alkot 1,2,3,4 2 2 1,2
16 Letra personale 1,2,6,7,8 3,6 2,3,4,6 1
17 Kshtjella I.Kadare 1,2,3,4,5,7 1,2,6 6 1 1,2
18 Identifikimi dhe zgjidhja e 1,2,3,5,7,8 1,2 1,4,6 3 1,2 1
problemit n tekst rrfimtar
19 Njeriu q mbillte pem Zh.Giono 1,2,3,4 3 4 4 1,2
20 Mjedisin rreth nesh 1,2,3,5,7 1,3 1,2,4 1,2,4 1 1,2 1
21 Kur t vijn mendt S. Jakova 1,2,3,4 1 2,4 1,2
22 Shkruajm tregime n mnyra t ndryshme 1,2,4 1,2,4,6 4,6 1 1
23 Sa shum zbaviteshin dikur I.Asimov 1,2,3,4 4 4,5 1,2
24 Shkolla e ndrrave t mia 1,2,5 3 1,3,4 3 2 1
25 Kapelja magjike Rouling 1,2,3,4 1,6 1,2 1,2 1
26 Presidenti i planetit t kuq B. Dedja 1,2,3,4,5 1 1,3 1,2
27 Shkruajm me imagjinat 1,2,3,5,6 2,3 1,2,3,4,5 1
28 Shum mnyra pr t dgjuar fabula, 1,2,3,5 1,2,6 1,4,5 3 1 1,2,3
anekdota, prralla
29 Fuqia e Mujit M.Kuteli 1,2,3,4,5 6 1,4 1,2 1,2
30 Zemrimi i Zeusit S.Koloredo 1,2,3,4,6 2 1,2,4 1,2 1
Gjuha shqipe 6

17
18
1. Kompetenca e 2.Kompetenca e t 3.Kompetenca e 4.Kompetenca pr 5.Kompetenca 6.Kompetenca 7.Kompetenca
Nr Temat msimore komunikimit dhe menduarit t nxnit jetn, siprmarrjen personale qytetare digjitale
t shprehurit dhe mjedisin
31 Renditja e ngjarjeve n nj tekst dhe 2,3,8 2,4,5,6 1,2,4,6 1,2,3
zbrthimi i situatave
32 Prcjellim ide prmes artit 1,2,5 2,3,6 1,2,4,6 1,2,4 1 1,2,3 1,2,3
33 Krmilli dhe trndafili Andersen 1,2,3,4 1,6 4,6 1,2
Libr pr msuesin

34 Bretkosa q desh t trashej sa nj ka La Fonten 1,2,3,4 1,4,6 3,4,6 1,2


35 Dgjojm recitime t poezive 1,2,3 1,2,6 1,2,4 5 3 2
36 Bagti e bujqsi N. Frashri 1,2,3,4 6 1,4,6 1,2
37 Shkruajm vjersha me rim 1,2,4 1,2,4,5,6 1,2,3,4,6 2
38 Gjuha shqipe Gj.Fishta 1,2,3,4 1,6 1,4,6 1,2 1
39 Zemra e liqerit L.Poradeci 1,2,3,4,5,7 1,2,4 1,2
40 Valbona D.Agolli 1,2,3,4 2,6 1,4,6 1,2 1,2
41 Mbresa udhtimesh brenda dhe jasht vendit 1,2,5,7 1,6 1,4,5,6 2
42 Detyr klase Zh.Prever 1,2,3,4 1,4,6 1,2
43 Un, biri yt, Kosov A.Podrimja 1,2,3,4 4,6 1,2
44 14 vjec dhndr ajupi 1,2,3,4 1,6 1,4,6 1 1,2 2
45 Si t dramatizojm nj tregim 1,2,3,5 2,3,5,6 1,2,3,4,6 1
46 Koprraci Molier 1,2,3,4 1,6 1,4,6 1 1,2 1,2
ELSAT E TEKSTIT JOLETRAR
47 Intervista Vae Zela: i kam harruar pengjet 1,2,3,4 1,2,6 1,4 1 1,2
e mia...
48 Udhtim n Diznei Udhprshkrim 1,2,3,4 1,6 1,4 1
49 Histori paqeje Kronik 1,2,3,4,7 1,4 1,2,4 1 1,2
50 Artikuli i gazets 1,2,3,5,6,7,8 1,2,3,6 1,2,3,4,5,6 3,4 1 1,2,3 1
51 Nn Tereza, nna e dashuris 1,2,3,4 1,4 1,2,4 1 1,2,3
52 Ngjarje t jetuara 1,2,3,5,7,8 1,2,6 1,4,5,6 1,2
53 Festat tona 1,2,3,5,7,8 1,2,6 1,4,5,6 1,2
54 Shkruajm njoftime, ftesa dhe urime pr festa 1,2,3,5,6,7,8 1,2,3,6 1,2,3,4,5,6 3,4 1 1,2,3 1
55 Shpikje pr t komunikuar 1,2,3,4 1,4,5 1,4 1,2 1,2
56 Letra zyrtare 1,2,3,5,6,7,8 1,2,3,6 1,2,3,4,5,6 3,4 1 1,2,3 1
57 Funksioni i grafikve, tabelave, pikturave, 1,2,3,4 1,2,4 1,2 1,2,3
ilustrimeve
58 Domethnia e ngjyrave 1,2,3,4 1 1,4 1 1,2 1,2
59 Pasionet, lojrat, sportet 1,2,5,7 1 1,2,4,6 1,2 1,2
60 Shkruajm receta, kshilla dhe instruksione 1,2,4,5,7,8 1,2,3,5 1,2,3,4,5,6 3 1 2 1,2
pr lojrat dhe sportet
61 Un jam Malala 1,2,3,4,7 1,4 1,4 1 1,2
1. Kompetenca e 2.Kompetenca e t 3.Kompetenca e 4.Kompetenca pr 5.Kompetenca 6.Kompetenca 7.Kompetenca
Nr Temat msimore komunikimit dhe menduarit t nxnit jetn, siprmarrjen personale qytetare digjitale
t shprehurit dhe mjedisin
62 Zhan Zhak Ruso 1,2,3,4 1,4 1,4,6 1 1 1,2
T vrejturit burim i do diturie
63 Histori njerzore dhe alient 1,2,3,4 1,4 1,4,6 1 1 1,2
64 Dgjojm episode filmash dhe emisionesh 1,2,5,8 1,2 1,4,5,6 3,5 1 1,2,3 1,2,3
pr fmij
65 Argumentojm pse ndodh 1,2,5,8 1 1,2,4,6 3 1,2 1
66 Prshkrimi i nj personi 1,3,5,6,8 3,6 1,2,3,4 1 1
67 Prshkruajm nj person 1,2,3,5,7 2,3,5 1,2,3 2
kafsh, mjedis apo dukuri
68 Shtat krojet 1,2,3,4,7 1,2,4 1,4 3 1 1,2
K. Mehmeti
69 Stop diskriminimit 1,2,3,4,5 1,3 1,4,6 1,2,3,4 1 1,2,3 1,2

Rezultatet kryesore t t nxnit sipas kompetencave kye q realizohen nprmjet lnds s gjuhs shqipe

II. Prdorimi i drejt i gjuhs


Nr Temat msimore 1. Kompetenca e 2.Kompetenca 3.Kompetenca e t 4.Kompetenca pr 5.Kompetenca 6.Kompetenca 7.Kompetenca
komunikimit dhe e t menduarit nxnit jetn, siprmarrjen personale qytetare digjitale
t shprehurit dhe mjedisin
1 Bashktinglloret e zshme, t pazshme 1,2,3 1
2 Theksi i fjals 1,2,3
3 Intonacioni dhe theksi i fjalis 1,2,7 1
4 Pjest prbrse t fjals 1,2,7 1
5 Fjalt e prejardhura 1,2,3,7
6 Fusha leksikore 1,2,3
7 Familja e fjalve 1,2,3,7
8 Prdorimi drejt i shkronjs s madhe 1,3,6
9 Drejtshkrimi i fjalve q kan zanoren e n 1,3,6
pozicione t ndryshme
10 Drejtshkrimi i fjalve q kan zanoren n 1,3,6
pozicione t ndryshme
11 Drejtshkrimi i lidhzave 1,3,6
12 Drejtshkrimi i parafjalve dhe ndajfoljeve 1,3,6
13 Drejtshkrimi i n pozicione te ndryshme 1,3,6
Gjuha shqipe 6

19
20
Nr Temat msimore 1. Kompetenca e 2.Kompetenca 3.Kompetenca e t 4.Kompetenca pr 5.Kompetenca 6.Kompetenca 7.Kompetenca
komunikimit dhe e t menduarit nxnit jetn, siprmarrjen personale qytetare digjitale
t shprehurit dhe mjedisin
14 Klasat e fjalve 1,3,4,7 1,4,6
15 Pjest e pandryshueshme t ligjrats 1,3,4,7 1,4,6
16 Emri, kuptimi, veorit gramatikore 1,2,3,4,7
17 Rasa dhe trajtat e emrit 1,2,3,4,7
Libr pr msuesin

18 Gjinia dhe numri i emrit 1,2,3,4,7 2,4,5


19 Mbiemri, shkallt e tij 2,4,5 1,3
20 Prshtatja e mbiemrit me emrin 2,4,5 1,3
21 Premrat, llojet e tyre 2,4,5 1
22 Premrat vetor, lakimi 2,4,5
23 Folja, zgjedhimi, mnyrat 2,4,5
24 Mnyra dftore, koht e saj 2,4,5
25 Mnyra lidhore, koht e saj 1,2,3 2,4,5
26 Ndajfoljet 2,4,5
27 Parafjalt 2,4,5 1
28 Lidhzat 2,4,5
29 Teksti, paragrafi, fjalia, gjymtyra
30 Grupet e fjalve n fjalin e thjesht 1,2,3, 2,4,5
31 Grupet e fjalve n fjalin e thjesht 1,2,3 2,4,5
32 Fjalia e thjesht 1,2,4 1
33 Fjalia e prbr 1,2,3,7 2,4,5
34 Gjymtyrt kryesore t fjalis. Kryefjala 1,2,3,7 2,4,5
35 Gjymtyrt kryesore (kallzuesi foljor, emror) 1,2,3,7
36 Ndajshtimi 1,2,3,7
37 Gjymtyrt e dyta, prcaktori 1,2,3,7
38 Kundrinori i drejt 1,2,4,7
39 Kundrinori i zhdrejt 1,2,4
40 Rrethanori i vendit, i kohs 1,2,4 1
41 Rrethanori i mnyrs, i sasis 1,2,4 1
42 Rrethanori i shkakut, i qllimit 1,2,4 1
Kompetencat kye
I. Kompetenca e komunikimit dhe t shprehurit
Nxnsi/ja:
1. shpreh mendimin e vet pr nj tem t caktuar me goj ose me shkrim, si dhe n forma t tjera t komunikimit;
2. dgjon me vmendje prezantimin dhe komentet e bra nga t tjert rreth nj teme, duke br pyetje, komente, sqarime dhe propozime;
3. lexon rrjedhshm, me intonacionin e duhur, nj tekst t caktuar rrfyes, prshkrues, shkencor, publicistik etj. dhe e komenton at sipas krkess me goj ose me shkrim;
4. shpjegon qart dhe sakt, me goj ose me shkrim, kuptimin e termave (fjalve, koncepteve) t reja, duke prdorur gjuhn dhe fjalorin e prshtatshm;
5. veon informacionin kryesor nga nj libr, gazet, revist, internet, radio, TV etj., e komenton dhe e shfrytzon at si referenc gjat hartimit t nj punimi ose detyre me shkrim;
6. shkruan nj tekst deri n 500 fjal (letr, udhzim, krkes, ese etj.), duke respektuar rregullat gjuhsore;
7. shpreh drejt nj mendim apo krkes, me goj ose me shkrim, n gjuhn amtare ose t huaj, pr nj situat t caktuar (pr udhzim, ndihm, informim, orientim etj), duke ndrve-
pruar n grup ose n klas;
8. prdor programet softuerike pr komunikim t drejtprdrejt dhe n distanc nprmjet formave t caktuara t komunikimit (pr nevojat e veta apo si detyr shkollore).
I. Kompetenca e t menduarit
Nxnsi/ja:
1. parashtron argumente pro ose kundr pr nj tem/problem t caktuar gjat nj debati ose publikimi n media;
2. shpreh mendimin pr nj punim letrar apo artistik duke dalluar ndryshimet dhe analogjit ndrmjet krijimeve t ngjashme;
3. harton planin e puns pr realizimin e nj krijimi/detyre (letrare), duke prcaktuar hapat kryesor t zbatimit;
4. zgjidh nj problem (gjuhsor) dhe arsyeton przgjedhjen e procedurave prkatse;
5. przgjedh dhe demonstron strategji t ndryshme pr zgjidhjen e nj problemi (gjuhsor) duke paraqitur rezultat t njjt;
6. prdor krahasimin dhe kontrastin pr t gjetur dallimet dhe ngjashmrit kryesore midis dy e m shum dukurive ose krijimeve artistike.
II. Kompetenca e t nxnit
Nxnsi/ja:
1. przgjedh t dhna nga burime t ndryshme ( libra, revista, udhzues, fjalor, enciklopedi ose internet), t cilat i shfrytzon pr realizimin e tems/detyrs s dhn dhe i klasifikon
ato burime sipas rndsis q kan pr temn;
2. zbaton n mnyr t pavarur udhzimet e dhna nga nj burim (tekst shkollor, libr, internet, media) pr t nxn nj tem, veprim, aktivitet ose detyr q i krkohet;
3. shfrytzon portofolin personal pr identifikimin e prparsive dhe mangsive n funksion t vetvlersimit t prparimit dhe prmirsimit t suksesit n fushn e caktuar.
4. ndrlidh temn e re ose nj shtje t dhn me njohurit dhe prvojat paraprake, duke i paraqitur n forma t ndryshme t t shprehurit (kolona, tabela).
5. prdor programe t prshtatshme kompjuterike pr zgjidhjen e problemeve dhe kryerjen e detyrave n fusha t ndryshme t dijes;
6. parashtron pyetje (pse, far, si, kur) dhe organizon mendimet e veta n form t shkruar pr temn/ problemin e dhn dhe vlerson prparimin e vet deri n zgjidhjen e duhur;
menaxhon emocionet, ndjenjat, kohn, shfrytzimin e materialeve dhe mjeteve gjat kryerjes s nj detyre/aktiviteti (n klas/shkoll apo diku tjetr).
III. Kompetenca pr jetn, siprmarrjen dhe mjedisin
Nxnsi/ja:
1. prgatit planin e puns pr organizimin e nj aktiviteti t caktuar n shkoll ose n komunitet dhe e realizon at me sukses;
2. zhvillon nj projekt individual ose n grup pr kryerjen e nj aktiviteti mjedisor apo shoqror me rndsi pr shkolln ose pr komunitetin; apo jasht saj);
3. prdor programet kompjuterike pr prgatitjen e materialeve t nevojshme grafike, ilustrim (t ftesave, pamfleteve, njoftimeve apo publikimeve);
4. bashkvepron n mnyr aktive me moshatart dhe t tjert (pavarsisht statusit t tyre social, etnik etj.) pr realizimin e nj aktiviteti t prbashkt (projekti/aktiviteti n baz
klase/shkolle a rrethi).
Gjuha shqipe 6

21
22
5. merr pjes si antar i nj jurie, (n nivel klase apo shkolle) pr vlersimin e nj aktiviteti/konkursi artistik, duke u bazuar n kriteret e paracaktuara.
IV. Kompetenca personale
Nxnsi/ja:
1. merr pjes ose drejton punn n grup, bashkpunon me prfaqsues t komunitetit pr t ndihmuar moshatart dhe antart e tjer t komunitetit, q kan probleme shndetsore,
sociale, ekonomike, etj., dhe raporton (me goj, me shkrim) pr prvojat personale t fituara.
V. Kompetenca qytetare
1. zbaton dhe respekton rregullat e mirsjelljes n klas, shkoll etj. dhe mban qndrim aktiv ndaj personave, t cilt nuk i respektojn ato, duke shpjeguar pasojat pr veten dhe pr
Libr pr msuesin

grupin ku bn pjes;
2. shpjegon (n forma t ndryshme t shprehuri) domosdoshmrin e respektimit dhe zbatimit t rregullave dhe ligjeve pr raportet e shndosha n bashksi t ndryshme shoqrore
apo n grupe t ndryshme interesi;
3. merr pjes n aktivitetet q promovojn toleranc dhe diversitet kulturor, etnik,fetar, gjinor etj., n shkoll apo n komunitet, ku prfshihen moshatar t t gjitha prkatsive t
prmendura q jetojn n bashksin e gjer.
VI. Kompetenca digjitale
Nxnsi/ja:
1. prdor mediat digjitale dhe mjediset informative pr t komunikuar dhe bashkpunuar, duke prfshir komunikimet n distanc pr zhvillimin e njohurive;
2. analizon, vlerson, menaxhon informacionin e marr elektronikisht (p.sh., hedhin disa informacione t marra nga interneti duke i prmbledhur n nj tabel ose grafik);
3. zhvillon aftsin mediatike pr identifikimin e burimit t informacionit dhe kndvshtrimin analitik pr gjykimin e tyre (p.sh., dallon nse nj material i marr nga interneti sht
fakt dhe burimi sht primar ose sekondar).
PLANI ANALITIK SIPAS TREMUJORVE
Plani analitik pr tremujorin e par
Nr. i Kompetencat e Nr. i orve Situata e t nxnit
Java Temat msimore Burimet dhe mjetet msimore
temave fushs pr K.f
RUBRIKA: N HAPSIRAT E RRFIMIT LETRAR
Nnrubrika: Dit shkolle
1 Java 1 Flasim 1 Nj mjedis i ri Situata e t nxnit lidhet me t folurit rreth prshtatjes n nj Teksti msimor,
mjedis t ri, prshtatjen n ditn e par t shkolls. Nxnsit informacione nga interneti pr fmijrin
japin mendimet dhe gjykimet e tyre pr eksperiencat n lidhje si p.sh., intervista, fotografi apo video
me temn. personale etj.
N prfundim t ktij procesi, ata shprehin plqimet dhe
komentojn diskutimet e dgjuara n grup.
2 Flasim 2 Anket: Ju dhe Situata e t nxnit lidhet me anketimin e nxnsve n lidhje me Interneti, biblioteka, biblioteka digjitale,
Prpunim leximi t lexuarit. Nxnsit u prgjigjen pyetjeve t hartuara n formn revista.
njohurish e nj pyetsori, zbulojn lidhjen e tyre me librin dhe t lexuarit.
N prfundim t ktij procesi, ata arrijn n konkluzione rreth
rndsis s leximit.
3 Lexojm 1 Msuesi yn i Situata e t nxnit lidhet me diskutimin rreth rndsis s shkolls Fotografi,
dashur D.Penak dhe ndikimit t prindrve, msuesve, shoqris lidhur me shtjen. prvojat e nxnsit,
Nxnsit punojn n grupe duke analizuar personazhet, strukturn, interneti, biblioteka, biblioteka digjitale,
kuptimin e shprehjeve t figurshme, veorit e tekstit rrfimtar letrar. revista.
N prfundim, nxnsit reflektojn me argumente rreth tems.
4 Fonetik 1 Zanoret dhe Situata e t nxnit lidhet me dallimin e bashktinglloreve t Materiale ndihmse, harta konceptuale,
bashktinglloret zshme, t shurdhta, tinglluese. tabak t modeluar nga nxnsit.
e gjuhs shqipe
5 Dgjojm 1 Rrfime personale Situata e t nxnit lidhet me rrfimin e ndodhive personale. CD model, informacion nga interneti dhe
Nxnsit vzhgojn foto t ndryshme, momente nga jeta media t ndryshme,
fmijrore dhe rrfejn e dgjojn n grup, ngjarje nga jeta teksti msimor,
personale. N prfundim t ktij procesi, nxnsit vlersojn foto personale,
rrfimet personale t dgjuara. mjete digjitale, diktofon, magnetofon ose
tablet.
Gjuha shqipe 6

23
24
Nr. i Kompetencat e Nr. i orve Situata e t nxnit
Java Temat msimore Burimet dhe mjetet msimore
temave fushs pr K.f
6 Java 2 Lexojm 2 Kur isha fmij Situata e t nxnit lidhet me parashikimin e pjess mbshtetur Fotografi,
K. Kolodi n titullin dhe ilustrimin figurative t saj. prvojat e nxnsit,
Nxnsit diskutojn n grupe pr zbrthimin kuptimor t pjess, interneti, biblioteka, biblioteka digjitale,
kohn e ngjarjes, lidhjen midis elementeve, si: fjala kye, fjalia revista.
ku prdoret, fjalt e personazheve.
Libr pr msuesin

N prfundim nxnsit arrijn n konkluzione rreth tems s


pjess. Ata gjithashtu argumentojn rreth ideve q trajton pjesa.
7 Fonetik 2 Theksi i fjals Situata e t nxnit lidhet me dallimin e theksit t fjals dhe Materiale ndihmse, harta konceptuale,
ndryshimin e kuptimit t saj n varsi t tij. tabak t modeluar nga nxnsit.
8 Shkruajm 1 Prgatitja pr Situata e t nxnit lidhet me prgatitjen e nxnsve pr procesin Revista dhe materiale t shkruara pr
procesin e t e t shkruarit. fmijt sot n bot, materiale nga interneti,
shkruarit Nxnsit mbledhin ide nga burime t ndryshme; teksti msimor,
mbajn shnime n lidhje me temn; krahasojn ide t marra nga fotografi.
burime t ndryshme; japin mendimet dhe gjykimet e tyre rreth
situatave, prgatisin draftin e par t shkrimit.
N prfundim t ktij procesi, ata kmbejn punimet, i vlersojn
idet apo modelet e t tjerve; japin sugjerime pr prmirsime
t draftit t par.
9 Fonetik 3 Intonacioni dhe Situata e t nxnit lidhet me dallimin e intonacionit t fjalive. Materiale ndihmse, harta konceptuale,
theksi i fjalis tabak t modeluar nga nxnsit.
10 Lexojm 3 Zeneli Migjeni Situata e t nxnit lidhet me diskutimin rreth vjershave dhe Fotografi,
tregimeve t shkruara nga Migjeni. prvojat e nxnsit,
Nxnsit, pas leximit t tregimit, u prgjigjen pyetjeve kuptimore, interneti, biblioteka, biblioteka digjitale,
interpretojn sjelljet dhe veprimet e personazheve, analizojn revista.
temn e tregimit, si dhe portretizojn personazhin kryesor.
Gjithashtu punohet me gjuhn e tekstit, kuptimet e figurshme
t fjalve t prdorura. N prfundim nxnsit reflektojn rreth
ideve dhe mesazheve q mbartin fjalt e personazhit kryesor.
11 Java 3 Lexojm 4 Zeneli Migjeni Ora e dyt
12 Fonetik 4 Flet vlersimi e Situata e t nxnit lidhet me dallimin e theksit t fjalve, si dhe Fletore e vlersimit t kompetencave
Prpunim kompetencs. intonacionin e fjalis.
njohurish Theksi i fjals,
intonacioni i
fjalis
Nr. i Kompetencat e Nr. i orve Situata e t nxnit
Java Temat msimore Burimet dhe mjetet msimore
temave fushs pr K.f
13 Lexojm 5 Provimi Xh. Guareski Situata e t nxnit lidhet me diskutim rreth tems q do t Fotografi,
trajtoj tregimi dhe konceptit t ndershmris. prvojat e nxnsit,
Nxnsit, pas leximit t pjess, diskutojn rreth kuptimit t tij, interneti, biblioteka, biblioteka digjitale,
interpretojn fjalt e personazheve , analizojn qndrimet dhe revista.
cilsit e tyre, punojn me gjuhn tekstit. N prfundim, nxnsit
reflektojn rreth realitetit t tyre, lidhur me marrdhniet dhe
komunikmimin me prindrit.
Nnrubrika: Familja ime
14 Drejtshkrim 5 Prdorimi drejt Situata e t nxnit lidhet me drejtshkrimin e shkronjs s madhe. Materiale ndihmse, harta konceptuale,
i shkronjs s tabak t modeluar nga nxnsit.
madhe
15 Shkruajm 2 Rishkruajm nj Situata e t nxnit lidhet me rishkrimin enj tregimi duke e Teksti,
tregim kthyer at nga veta e par n t tret. libra jasht klase,
Kthim n familje Nxnsit dgjojn, kuptojn, krahasojn dhe gjejn ndryshimet materiale audiovizuale, modele punsh me
n mes t dy tregimeve n dy veta t ndryshme rrfimi. shkrim,
N prfundim t ktij procesi, ata e shkruajn tregimin n vetn Fletore e vlersimit t kompetencave.
e tret dhe vlersojn punimet e tyre.
16 Java 4 Projekt nr 1 1 Planifikim i Situata e t nxnit lidhet me planifikimin e projektit pr mjedisin.
Prpunim projektit pr
njohurish mjedisin
17 Flasim 3 Komunikimi me Situata e t nxnit lidhet me format e komunikimit sipas Interneti, biblioteka, biblioteka digjitale,
t rriturit hierarkis s palve. revista.
Nxnsit shprehin idet, ndjenjat, plqimet e mosplqimet dhe
pikpamjet e tyre, t gjitha pjes e komunikimit. N prfundim
t ktij procesi, ata vlersojn veorit e komunikimit t tyre, n
raport me t tjert.
18 Lexojm 6 Dashuria e nns Situata e t nxnit lidhet me plotsimin e nj kllasteri rreth Fotografi,
R. Pasmaiu konceptit ky q trajton pjesa. prvojat e nxnsit,
Nxnsit, pas leximit t pjess, zbrthimit dhe interpretimit interneti, biblioteka, biblioteka digjitale,
kuptimor t saj, analizojn personazhet, ilustrojn n tekst idet revista.
kye, dallojn shprehjet e figurshme. N prfundim, nxnsit
argumentojn rreth pjess q u plqen m shum.
19 Prpunim 6 Flet vlersimi Situata e t nxnit lidhet me drejtshkrimin e shkronjs s madhe. Fletore e vlersimit t kompetencave
njohurish e kompetencs.
Kompetenca Prdorimi i
e fushs: shkronjs s
Drejtshkrim madhe
Gjuha shqipe 6

25
26
Nr. i Kompetencat e Nr. i orve Situata e t nxnit
Java Temat msimore Burimet dhe mjetet msimore
temave fushs pr K.f
20 Shkruajm 3 Kujtime t Situata e t nxnit lidhet me t treguarit e kujtimeve, fotove, Materiale nga interneti,
gzueshme mbledhjen e ideve, shkrimin e tyre. tregime, ditar,
revista, Cd, video,
albume fotografike, Fletore e vlersimit t
kompetencave.
Libr pr msuesin

21 Java 5 Shkruajm 4 Si ta kontrrollojm nj Situata e t nxnit lidhet me udhzimet pr kontrrollin e nj Punime me shkrim,
tekst q shkruajm teksti t shkruar. tabela e shenjave konvencionale,
Nxnsit memorizojn dhe zbatojn hapat q ndiqen pr ndreqjen materiale n pouer point i kshillave pr
e puns me shkrim. Ata gjithashtu, prdorin shenjat prkatse pr ndjekjen dhe kontrollin e punve me
redaktimin e nj teksti. shkrim.
N prfundim t ktij procesi, ata kontrrollojn tekstin n variantin
prfundimtar.
22 Drejtshkrim 7 Drejtshkrimi i fjalve Situata e t nxnit lidhet me shkrimin drejt t zanores e n Materiale ndihmse, harta konceptuale,
q kan zanoren e n pozicione t ndryshme. tabak t modeluar nga nxnsit.
pozicione t ndryshme
23 Lexojm 7 Snduku i gjyshes Situata e t nxnit lidhet me nj diskutim rreth traditave, Fotografi,
A. Mamaqi objekteve t muara, kujtimeve e sendeve t trashguara nga prvojat e nxnsit,
gjyshrit apo t afrmit. interneti, biblioteka, biblioteka digjitale,
Nxnsit, pas leximit t pjess, zbrthimit dhe interpretimit revista.
kuptimor t saj, diskutojn n grupe duke portetizuar personazhin
e gjyshes, rendisin ngjarjet e tregimit, dallojn treguesit e vendit
dhe t hapsirs.
N prfundim nxnsit gjykojn rreth mesazhit q prcjellin fjalt
e gjyshes.
24 Drejtshkrim 8 Drejtshkrimi i fjalve Situata e t nxnit lidhet me shkrimin drejt t zanores n Fjalori drejtshkrimor i gjuhs shqipe
q e kan zanoren n pozicione t ndryshme.
pozicione t ndryshme

25 Lexojm 8 Pianoja L.Alkot Situata e t nxnit lidhet me krijimin e nj tregimi t shkurtr, Fotografi,
duke prdorur fjalt kye t dhna. prvojat e nxnsit,
Nxnsit, pas leximit t pjess, zbrthimit dhe interpretimit interneti, biblioteka, biblioteka digjitale,
kuptimor t saj, diskutojn n grupe duke portretizuar personazhet, revista.
marrin njohuri pr figurn e metafors, prcaktojn figurn
letrare t prdorur n fjalt e dhna dhe i komentojn ato. N
prfundim nxnsit formulojn mesazhin q prcjell pjesa, si dhe
ndrtojn nj pesvargsh pr t sintetizuar njohurit e tyre rreth
tems.
Nr. i Kompetencat e Nr. i orve Situata e t nxnit
Java Temat msimore Burimet dhe mjetet msimore
temave fushs pr K.f
26 Java 6 Shkruajm 5 Letra personale Situata e t nxnit lidhet me shkrimin e nj letre personale: malli, Fletore e vlersimit t kompetencave
ngushllimi, faljeje.
Nnrubrika: Ngjyra jete
27 Lexojm 9 Kshtjella Situata e t nxnit lidhet me pyetje dhe diskutim n grup rreth Fotografi,
I.Kadare figurs s Sknderbeut. Prezantohen foto, piktura, vizatime prvojat e nxnsit,
nxnsish pr figurn e Sknderbeut. interneti, biblioteka, biblioteka digjitale,
Nxnsit, pas leximit t pjess, zbrthimit dhe interpretimit revista.
kuptimor t saj, prqendrojn vmendjen e tyre n konceptin e
llojit t rrfimit letrar: Romanin.
N prfundim nxnsit japin argumente Pro dhe Kundr rreth
pyetjes qendrore t ngritur.
28 Lexojm 10 Kshtjella Situata e t nxnit lidhet me diskutimin e detyrs s shtpis,
I.Kadare si dhe prezantimit t episodeve t shkputura nga filmi
Sknderbeu.
Nxnsit diskutojn n grupe ekspertsh pr t analizuar veprimet
e personazheve, ilustruar ato nga pjesa, pr t dalluar rrfimtarin
e ngjarjes, pr t punuar me gjuhn e figurshme (krahasimet e
prdorura, fjalt e prejardhura).
N prfundim, nxnsit interpretojn rolin dhe funksionin e
figurave letrare t prdorura.
29 Drejtshkrim 9 Drejtshkrimi Situata e t nxnit lidhet me shkrimin drejt t zanores fundore. Materiale ndihmse, harta konceptuale,
i fjalve me tabak t modeluar nga nxnsit.
zanoren fundore
30 Dgjojm 2 Identifikimi dhe Situata e t nxnit lidhet me identifikimin e problemit dhe CD model,
zgjidhja e zgjidhjen e tij n nj tekst. Nxnsit dgjojn nj rrfim, rendsin interneti,
problemit n tekst ngjarjet sipas vijueshmris logjike t materialit, i prgjigjen biblioteka, revista;
rrfimtar pyetjeve rreth tij, propozojn zgjidhje t ndryshme nga far histori t regjistruara,
dgjuan. teksti msimor,
N prfundim t ktij procesi, ata vlersojn zgjidhjet e ndryshme mjete digjitale diktofon, magnetofon ose
pr tekstet e dgjuara. tablet.
31 Java 7 Shkruajm 6 Diktim Situata e t nxnit lidhet me drejtshkrimin e fjalve me zanoren Fletore (flet t gatshme t modeluara pr
fundore dhe t ndajfoljeve e parafjalve. diktimin).
Gjuha shqipe 6

27
28
Nr. i Kompetencat e Nr. i orve Situata e t nxnit
Java Temat msimore Burimet dhe mjetet msimore
temave fushs pr K.f
32 Lexojm 11 Njeriu q mbillte Situata e t nxnit lidhet me parashikimin e rrfimit duke u Fotografi,
pem nisur nga ilustrimet figurative dhe titulli i fragmentit. Nxnsit, prvojat e nxnsit,
Zh.Giono pas leximit t pjess, zbrthimit dhe interpretimit kuptimor t interneti, biblioteka, biblioteka digjitale,
saj, e analizojn at: rrfimtarin, cilsit e personazhit kryesor, revista.
punojn me gjuhn e tekstit duke gjetur frazat q emrtojn vend
Libr pr msuesin

dhe koh. N prfundim, nxnsit reflektojn rreth thnieve t


autorit dhe mesazhin q ato prcjellin.
33 Fjalformim 10 Fjala dhe Situata e t nxnit lidhet me dallimin e mnyrave t formimit t Materiale grafike, harta semantike pr
prbrsit e saj fjalve n gjuhn shqipe. fjaln dhe prbrsit e saj.
34 Flasim 4 Mjedisi rreth nesh Situata e t nxnit lidhet me t folurit rreth problemeve t Interneti,
Prpunim mjedisit. biblioteka, revista;
njohurish Nxnsit analizojn shkaqet e ndotjes s mjedisit, i klasifikojn histori t regjistruara,
ato dhe sjellin ide rreth zgjidhjes s situats. teksti msimor,
N prfundim t ktij procesi, ata planifikojn nisma konkrete mjete digjitale, diktofon, magnetofon ose
rreth prmirsimit aktual. tablet.
35 Projekt nr 1 2 Prezantim i Situata e t nxnit lidhet me prezantimin e projektit pr mjedisin. Prezantime digjitale t projektit pr
Prpunim projektit pr mjedisin, slogane, fletpalosje, veshje
njohurish mjedisin simbolike me mesazhe pr mbrojtjen
mjedisit, makete t punuara nga nxnsit.
36 Java 8 Projekt nr 1 3 Prezantim i Situata e t nxnit lidhet me prezantimin e projektit pr mjedisin.
Prpunim projektit pr
njohurish mjedisin

37 Shkruajm 7 Shkruajm Situata e t nxnit lidhet me shkrimin e tregimit me fjal,


tregime n mbshtetur n tregimin e dhn me ilustrime.
mnyra t
ndryshme
38 Lexojm 12 Kur t vijn Situata e t nxnit lidhet me parashikimin e zhvillimit t ngjarjes Fotografi,
mendt duke u bazuar n fjalt e dhna kyce. prvojat e nxnsit,
S. Jakova Nxnsit, pas leximit t pjess, zbrthimit dhe interpretimit interneti, biblioteka, biblioteka digjitale,
kuptimor t saj, e analizojn at: dallojn dhe renditin veprimet revista.
e personazheve, shkruajn pikat e planit pr tregimin, shpjegojn
kuptimin e shprehjeve t figurshme.
N prfundim, nxnsit reflektojn rreth mesazhit t tregimit
duke lidhur titullin e saj me proverba popullore.
39 Fjalformim 11 Fjalt e Situata e t nxnit lidhet me dallimin e fjalve t prejardhura. Fjalor gjuhsor, teksti msimor.
prejardhura Sugjerim: Pun e pavarur n Fletoren e vlersimit
Fjala dhe prbrsit e saj, fjalt e prejardhura
Nr. i Kompetencat e Nr. i orve Situata e t nxnit
Java Temat msimore Burimet dhe mjetet msimore
temave fushs pr K.f
40 Leksikologji 12 Kuptimet e fjals, Situata e t nxnit lidhet me prcaktimin e fushs leksikore t Fjalor gjuhsor, teksti msimor.
fusha leksikore fjalve.
Nnrubrika: Fluturim prmes fantazis
41 Java 9 Lexojm 13 Sa zbaviteshin Situata e t nxnit lidhet me diskutimin e nxnsve mbshttur Fotografi,
dikur I.Asimov n imagjinatn e tyre rreth shkolls s t ardhmes. prvojat e nxnsit,
Nxnsit, pas leximit t pjess, zbrthimit dhe interpretimit interneti, biblioteka, biblioteka digjitale,
kuptimor t saj, e analizojn at: dallojn kohn e rrfimit revista.
imagjinar, prshkruajn mjedisin e rrfimit sipas imagjinats
s tyre, portretizojn personazhet duke nxjerr n pah an t
kundrta t karakterit t tyre, krahasojn dy shkollat, sipas
tiparave t dhna n tekst, zbrthejn kuptimin e shprehjeve t
dhna. N prfundim, nxnsit reflektojn rreth anve pozitive
dhe negative t dy shkollave.
42 Shkruajm 8 Shkolla e Situata e t nxnit lidhet me nxitjen e imagjinats pr shkolln Flet e vlersimit t kompetencave
ndrrave t mia ideale, t dshiruar nga nxnsit.
43 Leksikologji 13 Familjet e fjalve Situata e t nxnit lidhet me krijimin e familjeve t fjalve. Fjalor gjuhsor, teksti msimor.
44 Lexojm 14 Kapelja q flet Situata e t nxnit lidhet me diskutimin e nxnsve rreth Fotografi,
Rouling personazhit t Harri Poterit. prvojat e nxnsit,
Nxnsit, pas leximit t pjess, zbrthimit dhe interpretimit interneti, biblioteka, biblioteka digjitale,
kuptimor t saj, e analizojn at: ilustrohen nga pjesa mendime revista.
dhe ndjenja t personazhit kryesor, dallojn tiparet reale dhe
joreale t personazheve, dallojn dukurit reale dhe joreale n
tregim. N prfundim, nxnsit krahasojn variantin e librit me
at t filmit, duke gjetur t prbashktat dhe dallimet.
45 Lexojm 15 Kapelja q flet Ora e dyt
Rouling
46 Java 10 Leksikologji 14 Flet vlersimi Situata e t nxnit lidhet me ndrtimin e fushs leksikore dhe Flet e vlersimit t kompetencave
Prpunim e kompetencs. familjes s fjalve.
njohurish Fusha leksikore
dhe familjet e
fjalve
47 Lexojm 1 Lexim jasht Situata e t nxnit lidhet me leximin e librit, pyetje rreth Libri i przgjedhur nga msuesi/ja dhe
Prpunim klase elementeve prmbajtsor, strukturor, gjuhsor dhe figurativ. nxnsit.
njohurish Prezantim digjital
48 Lexojm 2 Lexim jasht Situata e t nxnit lidhet me leximin e librit, pyetje rreth Libri i przgjedhur nga msuesi/ja dhe
Prpunim klase elementeve prmbajtsor, strukturor, gjuhsor dhe figurativ. nxnsit.
njohurish Prezantim digjital
Gjuha shqipe 6

29
30
Nr. i Kompetencat e Nr. i orve Situata e t nxnit
Java Temat msimore Burimet dhe mjetet msimore
temave fushs pr K.f
49 Morfologji 15 Klasat e fjalve Situata e t nxnit lidhet me prcaktimin e klasave t fjalve, Skeda pr nxnsit me fjal t klasave t
si dhe klasifikimin e fjalve n fjal t ndryshueshme dhe t ndryshme, teksti msimor.
pandryshueshme.
50 Morfologji 16 Klasat e fjalve Situata e t nxnit lidhet me prcaktimin e klasave t fjalve.
Sugjerim pr pun t pavarur n fletoren e vlersimit t
Libr pr msuesin

kompetencave. Klasat e fjalve


51 Java 11 Lexojm 16 Stint n Planetin Situata e t nxnit lidhet parashikimin e pjess duke u bazuar Fotografi,
e Kuq n titullin e saj. Nxnsit, pas leximit t pjess, zbrthimit dhe prvojat e nxnsit,
B. Dedja interpretimit kuptimor t saj, e analizojn at: gjejn paragraft interneti, biblioteka, biblioteka digjitale,
ku shfaqen ide dhe momente t caktuara t ngjarjes, punojn revista.
me gjuhn e tekstit. N prfundim nxnsit reflektojn rreth
mbylljes s pjess, duke dhn edhe ide personale pr variante
t mundshme t saj.
52 Shkruajm 9 Shkruajm me Situata e t nxnit lidhet me shkrimin e nj tregimi me Fletore t punve me shkrim, shkrime
imagjinat imagjinat. model, prezantime me episode filmike q
nxisin imagjinatn.
53 Morfologji 17 Klasa e emrave. Situata e t nxnit lidhet me dallimin e emrit dhe llojeve t tij; Materiale grafike pr emrin, veorit e tij
Emri, kuptimi, t prgjithshm, t prvem, konkret, abstrakt. gramatikore, teksti msimor, skeda pr
veorit nxnsit.
gramatikore
54 Kompetenca: 1 Flet verifikimi Situata e t nxnit lidhet me njohurit e marra rreth tekstit Fletore e vlersimit t kompetencave
Lexojm pr tekstin rrfimtar.
Prpunim rrfimtar
njohurish Biri i ers
V.Canosinaj
55 Prpunim 18 Flet vlersimi Situata e t nxnit lidhet me dallimin e emrave t prgjithshm Fletore e vlersimit t kompetencave
njohurish e kompetencs. dhe atyre t prvem.
Morfologjia Emri. Emra t
prgjithshm
dhe t prvem,
konkret dhe
abstrakt
Nr. i Kompetencat e Nr. i orve Situata e t nxnit
Java Temat msimore Burimet dhe mjetet msimore
temave fushs pr K.f
Nnrubrika: N botn e udirave
Mite, prralla, fabula
56 Java 12 Dgjojm 3 Shum mnyra Situata e t nxnit lidhet me dgjimin e fabulave, anekdotave, Fabula, anekdoka dhe prralla t
pr t dgjuar, prrallave. regjistruara.
fabula, anekdota, Nxnsit kuptojn, krahasojn dhe prmbledhin mendimet teksti msimor,
prralla pr materialet e dgjuara, t shikuara ose t prezantuara. N video dhe CD,
prfundim t ktij procesi, ata japin mendimet dhe gjykimet e mjete digjitale, diktofon, magnetofon ose
tyre rreth teksteve t dgjuara. tablet.
57 Lexojm 17 Fuqia e Mujit Situata e t nxnit lidhet diskutimin e nxnsve rreth figurave Fotografi,
M.Kuteli t njohura pr ta nga Cikli i Kreshnikve. Nxnsit, pas leximit prvojat e nxnsit,
t pjess, zbrthimit dhe interpretimit kuptimor t saj, analizojn interneti, biblioteka, biblioteka digjitale,
personazhet dhe veprimet q ata kryejn, zbrthejn kuptimin revista.
e shprehjeve t figurshme, duke marr njohuri pr figurn e
hiperbols.
N prfundim reflektojn rreth shtjeve kye t pjess duke
argumentuar dhe krahasuar me figura t njohura nga mitologjia
shqiptare.
58 Lexojm 18 Fuqia e Mujit Ora e dyt
M.Kuteli
59 Vlersim 1 Testim pr Situata e t nxnit lidhet me kontrrollin e njohurive letrare dhe Fletore e vlersimit t kompetencave
(nga 30%) tremujorin e par gjuhsore t marra gjat ktij tremujori.
Prpunim
njohurish

PLANI ANALITIK PR TREMUJORIN E DYT


Kompetencat e Nr. i orve
Nr. Java Temat msimore Situata e t nxnit Burimet dhe mjetet msimore
fushs pr K.f
60 Lexojm 19 Zemrimi i Zeusit Situata e t nxnit lidhet me parashikojn zhvillimin e ngjarjes Fotografi,
S.Koloredo duke u bazuar tek titulli dhe ilustrimet figurative t dhna. Nx- prvojat e nxnsit,
nsit, pas leximit t pjess, zbrthimit dhe interpretimit kup- interneti, biblioteka, biblioteka digjitale,
timor t saj, analizojn personazhet, mendimet dhe veprimet e revista.
tyre, gjuhn e tekstit. N prfundim reflektojn rreth mesazhit q
Prometeu u ka ln brezave.
Gjuha shqipe 6

31
32
Kompetencat e Nr. i orve
Nr. Java Temat msimore Situata e t nxnit Burimet dhe mjetet msimore
fushs pr K.f
61 Java 13 Morfologji 19 Rasat dhe trajtat Situata e t nxnit lidhet me dallimin e rasave dhe trajtave t
e emrit emrit.
62 Prpunim njohu- 10 Rishikim i puns Situata e t nxnit lidhet me rishikimin e puns me shkrim t Fletoret e nxnsve,
rish me shkrim tems: Shkruajm me imagjinat Turi i galeris
Shkruajm Shkruajm me
Libr pr msuesin

imagjinat
63 Morfologji 20 Gjinia dhe numri Situata e t nxnit lidhet me dallimin e gjinis dhe numrit t Materiale grafike pr gjinin dhe numrin
i emrit emrit. e emrit.
Sugjerim pr pun t pavarur n Fletoren e vlersimit t kompe-
tencave.
Emri. Gjinia dhe numri i emrit, rasat dhe trajtat

64 Dgjojm 4 Renditja e ngjar- Situata e t nxnit lidhet me renditjen e sakt t ngjarjeve n Libra jashtshkollore,
jeve n nj tekst nj tekst. teksti msimor,
Nxnsit, n grupe, ndreqin strukturn e nj tregimi t dgjuar, video dhe CD,
sipas vijueshmris logjike mjete digjitale, diktofon, magnetofon ose
N prfundim t ktij procesi, ata vlersojn saktsin n rendit- tablet.
jen e e duhur t ngjarjeve n tekst.
65 Morfologji 21 Mbiemri Situata e t nxnit lidhet me dallimin e mbiemrit dhe shkallve Paraqitje grafike, tabel konceptesh pr
t tij. mbiemrin.
66 Java 14 Flasim 5 Prcjellim ide Situata e t nxnit lidhet me t folurit rreth forcs shprehse t Interneti,
prmes artit artit n shprehjen e ideve. Revista, libra, albume me piktura,
Nxnsit identifikojn, analizojne dhe krahasojn mesazhet dhe CD, flesh, lap top. Piktura, foto, lapsa me
idet q prcillen nprmjet imazheve, pikturave dhe fotove. N ngjyra, penela etj.
prfundim t ktij procesi, ata gjykojn rndsin dhe vlern e
artit figurativ n shprehjen e mesazheve kuptimore.
67 Lexojm 20 Krmilli dhe Situata e t nxnit lidhet me diskutimin e nxnsve Fotografi,
trndafili Ander- pr vlerat e njeriut n shoqri. prvojat e nxnsit,
sen Nxnsit, pas leximit t pjess, zbrthimit dhe interpretimit kup- interneti, biblioteka, biblioteka digjitale,
timor t saj, dallojn temn dhe moralin e prralls, elementet revista.
fantastike t prralls, marrin njohuri pr figurn e personifi-
kimit dhe e dallojn at, analizojn personazhet, mendimet dhe
veprimet e tyre, gjuhn e tekstit, shprehjet frazeologjike t pr-
dorura
N prfundim nxnsit krahasojn personazhet e prralls, duke
kontraastuar mes ideve dhe sjelljeve e veprimeve t secilit.
Kompetencat e Nr. i orve
Nr. Java Temat msimore Situata e t nxnit Burimet dhe mjetet msimore
fushs pr K.f
68 Morfologji 22 Prshtatja e Situata e t nxnit lidhet me prshtatjen e mbiemrit me emrin. Skeda t gatshme pr pun n grupe.
mbiemrit me
emrin
69 Lexojm 21 Bretkosa q desh Situata e t nxnit lidhet shkrimin e nj shkrimi t shkurtr, sip- Fotografi,
t trashej sa nj as imagjinats s drejtuar nga fjalt e dhna kye. Nxnsit, pas prvojat e nxnsit,
ka leximit t fabuls, zbrthimit dhe interpretimit kuptimor t saj, interneti, biblioteka, biblioteka digjitale,
La Fonten analizojn veprimet e personazhit kryesor: bretkoss, analizojn revista.
gjuhn e fabuls, prdorimin e antitezs dhe funksionit t saj.
N prfundim, nxnsit gjykojn mbi vlern e ksaj fabule duke
shqyrtuar aktualitetin e saj.
70 Prpunim njohu- 23 Flet vlersimi e Situata e t nxnit lidhet me dallimin e mbiemrit, veorive t tij. Fletore e vlersimit t kompetencave
rish kompetencs.
Morfologjia Mbiemri
71 Java 15 Prpunim njohu- 2 Flet verifikimi Situata e t nxnit lidhet me prsritjen e njohurive rreth tekstit Fletore e vlersimit t kompetencave
rish pr tekstin rrfim- rrfimtar.
Lexojm tar
7 sorrat Andersen
RUBRIKA:TAKIM ME POEZIN
72 Dgjojm 5 Dgjojm dhe Situata e t nxnit lidhet me dgjimin e poezive nga autor t CD model e regjistruar,
recitojm poezi ndryshm. vllime me poezi,
Nxnsit analizojn kuptimin e poezive, gjuhn e figurshme, in- teksti msimor,
tonacionin, rimat, ritmin e poezive. ftesa e poetit.
N prfundim t ktij procesi, ata vlersojn materialin e dgjuar
dhe planifikojn prgatitjen e produkteve t tyre, albume me
poezi.
73 Morfologji 24 Premrat, llojet Situata e t nxnit lidhet me dallimin e premrave dhe llojeve Paraqitje grafike pr premrat dhe llojet e
e tyre t tyre. tyre.
74 Lexojm 22 Bagti e bujqsi Situata e t nxnit lidhet me diskutimin e nxnsve rreth jets Fotografi t autorve t Rilindjes, libra
N. Frashri dhe veprs s Naim Frashrit. Ata recitojn poezi t ndryshme t dhe albume me poezi t autorit, interneti,
tij, t msuara n klasat e mparshme. Nxnsit, pas leximit t biblioteka, biblioteka digjitale, revista.
poems, zbrthimit dhe interpretimit kuptimor t saj, marrin in-
formacion pr rimn, llojet e saj, si dhe llojin letrar t poems,
veorit e saj. N prfundim, nxnsit
Arrijn n prfundime pr rimn e prdorur n vargjet e poems.
Gjuha shqipe 6

33
34
Kompetencat e Nr. i orve
Nr. Java Temat msimore Situata e t nxnit Burimet dhe mjetet msimore
fushs pr K.f
75 Lexojm 23 Bagti e bujqsi Situata e t nxnit lidhet me diskutimin e detyrs s shtpis,
N. Frashri recitimin e poezive nga autor t Rilindjes.
Nxnsit prshkruajn bukurit e natyrs shqiptare, imazhin q
krijon poema.
N prfundim, nxnsit gjykojn idet dhe mesazhin q prcjell
Libr pr msuesin

autori.
76 Java 16 Morfologji 25 Premrat vetor Situata e t nxnit lidhet me dallimin e premrave vetor, laki- Paraqitje grafike pr premrat dhe llojet e
min e tyre, dallimin e trajtave t shkurtra. tyre.
77 Shkruajm 11 Shkruajm vjer- Situata e t nxnit lidhet me shkrimin e vjershave me rima t Fletore e vlersimit t kompetencave
sha me rim llojeve t ndryshme.
78 Prpunim njohu- 26 Flet vlersimi Situata e t nxnit lidhet me dallimin e premrave, duke u nda- Fletore e vlersimit t kompetencave
rish e kompetencs. lur te premri vetor.
Morfologji Premri vetor
79 Lexojm 24 Gjuha shqype Situata e t nxnit lidhet me prezantimin e nj ekspozite me Fotografi t autorit,
Gj.Fishta shkrime dhe fotografi pr autorin. interneti, biblioteka, biblioteka digjitale,
Nxnsit njihen me jetn dhe veprimtarin e Fishts; revista.
kuptojn drejt vargjet e poezis. Nxnsit, pas leximit t poezis,
u prgjigjen pyetjeve pr zbrthimin kuptimir t saj. N prfun-
dim diskutojn mbi prdorimin e bukur e t gjetur t dialektit
geg n vargjet e ksaj poezie.
80 Lexojm 25 Gjuha shqype Situata e t nxnit lidhet me leximin e detyrs s shtpis, in- Fotografi t autorit,
Gj.Fishta formacioni i krkuar pr prejardhjen e gjuhs shqipe. Ata reci- interneti, biblioteka, biblioteka digjitale,
tojn bukur dhe me intonacion poezin duke u ndalur n rolin revista.
dhe funksionin e figurs s anafors. N prfundim, nxnsit
reflektojn rreth mesazhit poetik t Fishts dhe aktualitetit t tij.
81 Java 17 Prpunim njohu- 27 Planifikim pro- Situata e t nxnit lidhet me planifikimin e projektit pr ga- Harta e ideve, tabela e zez, fletore
rish jekti. Gabimet bimet drejtshkrimore dhe gramatikore n prdorimin e gjuhs shnimesh.
Morfologji drejtshkrimore shqipe.
Projekt nr 2 dhe gramatikore
n prdorimin e
gjuhs shqipe
82 Lexojm 26 Zemra e liqerit Situata e t nxnit lidhet me recitimin e vargjeve t shkruara Fotografi,
L.Poradeci nga poeti Lasgush Poradeci. Nxnsit, pas leximit t poezis, prvojat e nxnsit,
zbrthimit dhe interpretimit kuptimor t saj, marrin informacion interneti, biblioteka, biblioteka digjitale,
pr aliteracionin. revista.
N prfundim reflektojn rreth poezis, ndjesive q zgjon ajo.
83 Lexojm 27 Zemra e liqerit Ora e dyt
L.Poradeci
Kompetencat e Nr. i orve
Nr. Java Temat msimore Situata e t nxnit Burimet dhe mjetet msimore
fushs pr K.f
84 Morfologji 28 Folja Situata e t nxnit lidhet me dallimin e foljes, mnyrave t saj Harta konceptuale t prgatitura nga nx-
dhe zgjedhimeve prkatse. nsit pr foljen, teksti msimor, material
pr prezantim digjital.
85 Lexojm 28 Valbona D.Agolli Situata e t nxnit lidhet me paraqitjen e fotografive apo pam- Fotografi,
jeve filmike q tregojn bukurine e lumit t Valbons. Pas lex- prvojat e nxnsit,
imit t poezis s Dritro Agollit, nxnsit u prgjigjen pyetjeve interneti, biblioteka, biblioteka digjitale,
pr zbrthimin kuptimor t poezis, interpretojn idet kye t revista.
saj, analizojn gjuhn e poezis, figurat letrare t prdorura,
marrin njohuri pr pyetjen retorike, dallojn rimn e prdorur.
N prfundim, nxnsit bjn nj pesvargsh me togfjalshin
ky: Lumi i Valbons.
86 Java 18 Prpunim njohu- 12 Rishikim i puns Situata e t nxnit lidhet me rishikimin e puns me shkrim, t Fletore t nxnsve, mjete pr prezantim
rish me shkrim kryer orn e par. n Turin e galeris.
Shkruajm Shkruajm vjer-
sha me rim
87 Morfologji 29 Mnyrat dhe Situata e t nxnit lidhet me dallimin e foljes, mnyrave t saj Material i prgatitur nga nxnsit pr
koht e foljes dhe zgjedhimeve prkatse. mnyrat e foljes.
88 Lexojm 29 Detyr klase Situata e t nxnit lidhet me parashikimin e nxnsve rreth Fotografi,
Zh.Prever brendis s poezis mbshttur n imagjinatn e drejtuar nga prvojat e nxnsit,
titulli dhe ilustrimet figurative t saj. Pas leximit t poezis, interneti, biblioteka, biblioteka digjitale,
nxnsit u prgjigjen pyetjeve pr zbrthimin kuptimor t saj, revista.
interpretojn atmosfern e saj, dallojn iden kyce t poezis,
dallojn metaforat, vargjet q prsriten, marrin njohuri pr fig-
urn letrare t prsritjes artistike. N prfundim, nxnsit
argumentojn qndrimin e tyre n lidhje me temn.
89 Morfologji 30 Mnyra dftore e Situata e t nxnit lidhet me dallimin e foljeve n mnyrn Harta kuptimore, tabel gjuhsore pr
foljes dftore. mnyrn dftore t foljes, skeda ushtri-
mesh, teksti msimor.
90 Lexojm 30 Un, biri yt A.Po- Situata e t nxnit lidhet me ndrtimin e nj pesvargshi me Fotografi,
drimja fjaln: Kosova. Pas leximit t poezis, nxnsit u prgjigjen prvojat e nxnsit,
pyetjeve pr zbrthimin kuptimor t saj, interpretojn formn interneti, biblioteka, biblioteka digjitale,
e rrfimit poetik, pranin e autorit, dallojn vargjet n t cilat revista.
shprehen ide t caktuara, komentojn vargjet, marrin njohuri
pr figurn letrare t epitetit.
91 Java 19 Morfologji 31 Mnyra lidhore e Situata e t nxnit lidhet me dallimin e foljeve n mnyrn lid- Teksti msimor, tabela, material pr
foljes hore. prezantim digjital. Fletore vlersimi
Gjuha shqipe 6

35
36
Kompetencat e Nr. i orve
Nr. Java Temat msimore Situata e t nxnit Burimet dhe mjetet msimore
fushs pr K.f
92 Prpunim njohu- 5 Dgjojm reci- Situata e t nxnit lidhet me dgjimin e recitimeve pr poezi CD t prgatitura nga vet nxnsit me
rish timet m t buku- t plqyera. recitimet e tyre.
Dgjojm ra t poezive Mjete pr prezantim digjital t konkursit t
recitimit.
93 Prpunim njohu- 3 Flet verifikimi Fletore e vlersimit t kompetencave
Libr pr msuesin

rish pr poezin
Lexojm Dua Asdreni

94 Prpunim njohu- 32 Flet vlersimi Situata e t nxnit lidhet me dallimin e foljes. N prfundim Fletore e vlersimit t kompetencave
rish e kompetencs. t ors msimore nxnsit analizojn foljet e zgjedhimeve dhe
Morfologji Folja, zgjedhimi, mnyrave t ndryshme. Ata dallojn dhe prdorin foljet n koht
mnyrat. e mnyrave dftore dhe lidhore.
Mnyra dftore,
koht e saj.
Mnyra lidhore,
koht e saj
RUBRIKA: N SKENN E TEATRIT
95 Lexojm 31 14 vje dhndr Situata e t nxnit lidhet me diskutimin e nxnsve rreth jets Fotografi,
ajupi dhe krijimtaris s autorit. Pas leximit t komedis, nxnsit prvojat e nxnsit,
punojn me pyetjet pr zbrthimin kuptimor t komedis, gje- interneti, biblioteka, biblioteka digjitale,
jn n tekst paragraf q shprehin qndrime dhe veprime t revista.
personazheve, zbulojn mnyrn si krijohen situatat komike
n komedi dhe i ilustrojn ato, punojn me gjuhn dialektore t
pjess. N prfundim, argumentojn prgjigjet e tyre. Prgatiten
dhe udhzohen nxnsit pr interpretimin n role t komedis.
96 Java 20 Lexojm 32 14 vje dhndr Situata e t nxnit lidhet me prezantimin digjital t episodeve
ajupi nga filmi Prrall nga e kaluara (sipas komedis 14 vje
dhndr). Grupe t prgatitura mund t dramatizojn pjes nga
komedia. Nxnsit punojn me pemn e mendimeve pr kon-
ceptin e komedis, ata analizojn personazhet e komedis, n
funksion t krijimit t situatav t humorit, ndjenjave q i shka-
tojn lexuesit.
97 Morfologji 33 Ndajfolja Situata e t nxnit lidhet me dallimin dhe analizimin e ndaj- Harta kuptimore, tabela gjuhsore me llo-
foljeve. jet e ndajfoljes, skeda ushtrimesh, teksti
msimor.
98 Prpunim njohu- 6 Dgjojm drama- Situata e t nxnit lidhet me dgjimin e dramatizimit t pjess Sken e improvizuar teatrale, kostume,
rish tizimin e pjess 14 vje dhndr t ajupit. mjete pr prezantim, fragmente nga kome-
Dgjojm dia.
Kompetencat e Nr. i orve
Nr. Java Temat msimore Situata e t nxnit Burimet dhe mjetet msimore
fushs pr K.f
99 Morfologji 34 Lidhzat .Situata e t nxnit lidhet me dallimin dhe analizimin e lidh- Harta kuptimore, tabela gjuhsore me llo-
zave. jet e lidhzave, skeda ushtrimesh, teksti
msimor.
100 Shkruajm 13 Si t dramatizo- Situata e t nxnit lidhet me dramatizimin e nj tregimi.
jm nj tregim
101 Java 21 Morfologji 35 Parafjala Situata e t nxnit lidhet me dallimin dhe analizimin e Harta kuptimore, tabela gjuhsore me llo-
parafjalve jet e parafjalve, skeda ushtrimesh, teksti
msimor.
102 Prpunim njohu- 36 Flet vlersimi Situata e t nxnit lidhet me dallimin e parafjalve dhe lidh- Fletore e vlersimit t kompetencave
rish e kompetencs. zave.
Morfologji Ndajfolja, lidh-
za, parafjala.
103 Lexojm 33 Koprraci Molieri Situata e t nxnit lidhet me prezantimin digjital t episodeve Fotografi,
nga komedia e Molierit. Gjithashtu ata mund t ndrtojn nj prvojat e nxnsit,
pesvargsh n tabel pr fjaln kye: Koprraci. Pas leximit t interneti, biblioteka, biblioteka digjitale,
komedis nxnsit marrin njohuri pr figurn e simbolit, e cila revista.
sht e prdorur n kt pjes. Gjithashtu punohet edhe me prg-
jigjet e pyetjeve pr zbrthimin kuptimor t pjess.
104 34 Koprraci Molieri Situata e t nxnit lidhet me interpretimin n role t frag- Fotografi,
menteve nga komedia. prvojat e nxnsit,
Nxnsit marrin njohuri pr monologun, i cili prdoret gjer- interneti, biblioteka, biblioteka digjitale,
sisht n kt pjes, analizojn tiparet e Harpagonit, gjuhn e tek- revista.
stit, prdorimin e pyetjeve retorike, epiteteve, metaforave. N
prfundim, nxnsit reflektojn dhe argumentojn rreth tems
s trajtuar.
105 Prpunim njohu- 7 Dgjojm drama- Situata e t nxnit lidhet me dgjimin e dramatizimit t pjess Sken e improvizuar teatrale, kostume, mjete
rish tizimin e pjess Koprraci, t Molierit. pr prezantim, fragmente nga komedia.
Dgjojm
106 Java 22 Drejtshkrim 37 Drejtshkrimi i Situata e t nxnit lidhet me drejtshkrimin e ndajfoljeve dhe Fjalori drejtshkrimor i gjuhs shqipe
ndajfoljeve dhe i parafjalve.
parafjalve Sugjerim pr pun t pavarur n fletoren e vlersimit.
(Drejtshkrimi i ndajfoljeve dhe i parafjalve)
Gjuha shqipe 6

37
38
Kompetencat e Nr. i orve
Nr. Java Temat msimore Situata e t nxnit Burimet dhe mjetet msimore
fushs pr K.f
RUBRIKA: ELSAT E TEKSTIT JOLETRAR
Nnrubrika: Teksti rrfimtar joletrar
107 Lexojm 35 Udhtim n Situata e t nxnit lidhet me diskutimin e nxnsve pr tesktin Fotografi,
Diznei Lend Ud- joletrar, njohurit e marra n klasat e mparshme. Prezantohen prvojat e nxnsit,
hprshkrim foto apo video me pamje nga Diznei dhe nxnsit shkurtimisht interneti, biblioteka, biblioteka digjitale,
Libr pr msuesin

tregojn emocionet e shkaktuara nga prezantimi. Pas leximit t revista.


tekstit, i cili sht nj udhprshkrim, ata marrin njohuri rreth
tipareve t ktij lloj shkrimi. Ata e analizojn at nga ana kup-
timore dhe formale. N prfundim, nxnsit reflektojn duke
shprehur plqimet e tyre pr vendet q do donin t vizitonin.
108 Flasim 6 Mbresa udh- Situata e t nxnit lidhet me t folurit rreth mbresave t ud- Fotografi apo video filmike, CD,
timesh brenda dhe htimit. emisione t shkarkuara nga emisione
jasht vendit Nxnsit flasin n prputhje me temn me nj fjalor t pasur, rreth turizmit,albume fotografike, revista,
prshkruajn, komentojn. N prfundim t ktij procesi, ata fletpalosje.
prmbledhin mendimet e dgjuara, duke pasuruar me idet per-
sonale rreth mbresave t udhtimeve.
109 Sintaks 38 Teksti, paragrafi, Situata e t nxnit lidhet me prvetsimin e koncepteve: Tekst, Material i prgatitur pr tekstin, paragraf-
fjalia, gjymtyra paragraf, fjali, gjymtyr e fjalis. in, fjalin, gjymtyrn. (prezantim digjital).
Skeda pr nxnsit.
110 Prpunim njohu- 39 Flet vlersimi Situata e t nxnit lidhet me dallimin e paragrafit, fjalive pr- Fletore e vlersimit t kompetencave
rish e kompetencs. brse t nj teksti.
Sintaksa Teksti, paragrafi,
fjalia, fjalia m e
vogl
111 Java 23 Prpunim njohu- 40 Prezantim i pro- Situata e t nxnit lidhet me prezantimin e projektit pr gabi- Materiale n t cilat nxnsit kan gjetur
rish jektit: Gabimet met drejtshkrimore dhe gramatikore n prdorimin e gjuhs. gabimet, mjete pr prezantimin digjital t
Sintaks drejtshkrimore projektit.
Projekt nr 2 dhe gramatikore
n prdorimin e
gjuhs shqipe.
112 Prpunim njohu- 41 Prezantim i pro- Situata e t nxnit lidhet me prezantimin e projektit pr gabi- Materiale n t cilat nxnsit kan gjetur
rish jektit: Gabimet met drejtshkrimore dhe gramatikore n prdorimin e gjuhs. gabimet, mjete pr prezantimin digjital t
Sintaks drejtshkrimore projektit.
Projekt nr 2 dhe gramatikore
n prdorimin e
gjuhs shqipe.
113 Sintaks 42 Fjalia e thjesht Situata e t nxnit lidhet me dallimin e fjalive t thjeshta.
Kompetencat e Nr. i orve
Nr. Java Temat msimore Situata e t nxnit Burimet dhe mjetet msimore
fushs pr K.f
114 Shkruajm 14 Diktim Situata e t nxnit lidhet me drejtshkrimin e fjalve me Fletore (flet t gatshme t modeluara pr dik-
shkronj t madhe, me zanoren e n pozicione t ndryshme, timin).
zanoren n pozicione t ndryshme, drejtshkrimin e ndajfol-
jeve dhe parafjalve.
115 Prpunim njohu- 3 Lexim jasht Situata e t nxnit lidhet me leximin e librit, pyetje rreth Libri i przgjedhur nga msuesi/ja dhe nx-
rish klase elementeve prmbajtsor, strukturor, gjuhsor dhe stilis- nsit.
Kompetenca: tik. Prezantim digjital: Krahasime mes tekstit le-
Lexojm trar dhe joletrar
116 Java 24 Prpunim njohu- 4 Lexim jasht Situata e t nxnit lidhet me leximin e librit, pyetje rreth Libri i przgjedhur nga msuesi/ja dhe nx-
rish klase elementeve prmbajtsor, strukturor, gjuhsor dhe stilis- nsit.
Kompetenca: tik. Prezantim digjital
Lexojm
117 Lexojm 36 Intervista Situata e t nxnit lidhet me diskutimin e nxnsve rreth Fotografi,
Vae Zela: I kam jets dhe veprimtaris artistike t kngtares Vae Zela. Pas prvojat e nxnsit,
harruar pengjet e leximit t tekstit, i cili sht nj intervist, nxnsit mar- interneti, biblioteka, biblioteka digjitale,
mia... rin njohuri rreth llojit t ktij shkrimi, u prgjigjen pyetjeve revista.
q zbrthejn prmbajtjen, interpretojn tekstin, analizo-
jn formn e organizimit: pyetje prgjigje t intervists,
zbrthejn nntekstin e titullit dhe tiparet e gjuhs s pr-
dorur n intervist.
N prfundim, nxnsit japin gjykime dhe vlersime rreth
prmbajtjes s pjess.
118 Sintaks 43 Grupet krye- Situata e t nxnit lidhet me dallimin e grupeve kryesore t
sore t fjalis s fjalis s thjesht.
thjesht
119 Prpunim 2 Testim pr tremu- Situata e t nxnit lidhet me kontrrollin e njohurive letrare Fletore e vlersimit t kompetencave
njohurish jorin e dyt dhe gjuhsore t marra gjat ktij tremujori.
Vlersim
(nga 30%)
Gjuha shqipe 6

39
40
PLANI ANALITIK PR TREMUJORIN E TRET

Nr. Kompetencat e Nr. i orve


Java Temat msimore Situata e t nxnit Burimet dhe mjetet msimore
temave fushs pr K.f
Libr pr msuesin

Situata e t nxnit lidhet me diskutimine nxnsve rreth


shkrimeve q prfshihen n nj gazet. Pas leximit t tekstit,
i cili sht nj kronik, nxnsit marrin njohuri pr kt lloj Fotografi,
shkrimi, m pas rindrtojn kronikn, duke vendosur fjalit prvojat e nxnsit,
Histori paqeje
120 Lexojm 37 sipas rendit t duhur kuptimor. Analizohet teksti nga pikpamja interneti, biblioteka, biblioteka digjitale,
Kronik
kuptimore dhe ajo formale, diskutohet tema e saj, veorit e revista.
hyrjes, zhvillimit dhe mbylljes.
N prfundim, nxnsit formulojn me njzet fjal mesazhin
e kroniks.
Grupet kryesore
Situata e t nxnit lidhet me dallimin e grupeve kryesore t Materiale grafike, skeda gjuhsore, teksti
121 Java 25 Sintaks 44 t fjalis s
fjalis s thjesht. msimor.
thjesht
Materiale grafike, skeda gjuhsore, teksti
122 Sintaks 45 Fjalia e prbr Situata e t nxnit lidhet me dallimin e fjalis s prbr.
msimor.
Situata e t nxnit lidhet me shkrimin e nj artikulli gazete:
123 Shkruajm 15 Artikulli i gazets
kronik, intervist, artikull shkencor, udhprshkrim etj.
Prpunim
124 njohurish 16 Artikulli i gazets Ora e dyt
Shkruajm
Flet vlersimi
Prpunim e kompetencs.
Situata e t nxnit lidhet me dallimin e fjalis s thjesht nga
125 njohurish 46 Fjalia e thjesht Fletore e vlersimit t kompetencave
ajo e prbr.
Sintaksa dhe fjalia e
prbr
Prpunim Planifikimi i
126 Java 26 njohurish 4 projekti: Bjm
Projekt nr 3 nj gazet
Nr. Kompetencat e Nr. i orve
Java Temat msimore Situata e t nxnit Burimet dhe mjetet msimore
temave fushs pr K.f

Gjymtyrt Situata e t nxnit lidhet me prcaktimin n fjali t kryefjals


127 Sintaks 47 kryesore t fjalis s shprehur me emr, premr etj.
(kryefjala)
Gjymtyrt Situata e t nxnit lidhet me dallimin dhe analizimin e
128 Sintaks 48 kryesore t fjalis kallzuesit n fjali.
(kallzuesi)
Nnrubrika: Informohemi
129 Lexojm 38 Nn Tereza, Situata e t nxnit lidhet me diskutimin e nxnsve rreth Fotografi,
nna e dashuris misionares s paqes, Nn Terezn. Prezantohen para klass prvojat e nxnsit,
foto, pamje filmike pr figurn e saj. Pas leximit t fragmentit, interneti, biblioteka, biblioteka digjitale,
i cili sht nj tekst informativ, nxnsit marrin njohuri pr revista.
kt lloj shkrimi. Analizohen element prmbajtsor dhe
strukturor t tekstit
Nn Tereza, nna e dashuris.
130 Prpunim 49 Flet vlersimi. Situata e t nxnit lidhet me dallimin e kryefjals dhe Fletore e vlersimit t kompetencave
njohurish Kryefjala dhe kallzuesit.
Sintaks kallzuesi
131 Java 27 Dgjojm 8 Ngjarje t jetuara Situata e t nxnit lidhet me dgjimin e ngjarjeve t jetuara, Histori t regjistruara,
t rndsishme. teksti msimor, CD model,
Nxnsit, tregojn vmendje gjat dgjimit pr t analizuar, foto q lidhen me nj ngjarje t shnuar,
krahasuar informacionet e marra. mjete digjitale: diktofon, magnetofon ose
N prfundim t ktij procesi, vlersohet mnyra e tablet.
interpretimit t materialit t dgjuar.
132 Flasim 7 Festat tona Situata e t nxnit lidhet me t folurit rreth festive t Fotografi,
ndryshme. Nxnsit prshkruajn me emocion festa t video, CD,
ndryshme, i komentojn ato. N prfundim t ktij procesi, mjete digjitale: diktofon, magnetofon ose
ata planifikojn e marrin prsipr nisma pr t vetorganizuar tablet.
nj fest.
133 Sintaks 50 Gjymtyrt e Situata e t nxnit lidhet me dallimin e gjymtyrve t dyta
dyta t fjalis. t fjalis.
Prcaktori
Gjuha shqipe 6

41
42
Nr. Kompetencat e Nr. i orve
Java Temat msimore Situata e t nxnit Burimet dhe mjetet msimore
temave fushs pr K.f

134 Shkruajm 17 Njoftime, ftesa, Situata e t nxnit lidhet me shkrimin e njoftimeve, ftesave Fletore e vlersimit t kompetencave
urime dhe urimeve.
135 Sintaks 51 Ndajshtimi Situata e t nxnit lidhet me dallimin, analizimin dhe Harta semantike, tabela, skeda grafike, teksti
Libr pr msuesin

prdorimin e ndjashtimit. msimor.


136 Java 28 Lexojm 39 Shpikje pr t Situata e t nxnit lidhet me diskutimin e nxnsve rreth Fotografi,
komunikuar mjeteve t komunikimit n ditt e sotme. Pas leximit t tekstit, prvojat e nxnsit,
i cili sht nj tekst informativ, analizohet ai nga pikpamja interneti, biblioteka, biblioteka digjitale,
kuptimore dhe formale, fjalit kye t secilit nga paragraft revista.
q e prbjn, gjuha e tij objektive. Nxnsit luajn n role
dhe dramatizojn biseda telefonike, si dhe japin vlersimet
pr to.
137 Shkruajm 18 Letra zyrtare Situata e t nxnit lidhet me shkrimin e nj letre zyrtare. Fletore e punve me shkrim
138 Shkruajm 19 Diktim Situata e t nxnit lidhet me drejtshkrimin e fjalve me Fletore e punve me shkrim
shkronj t madhe, me zanoren e n pozicione t ndryshme, (flet t gatshme t modeluara pr diktimin).
zanoren n pozicione t ndryshme.
Sugjerim: Drejtshkrimi i rasteve t msiprme mund t shihet
tek letra zyrtare e shkruar.
139 Prpunim 52 Flet vlersimi. Situata e t nxnit lidhet me dallimin e prcaktorit. Fletore e vlersimit t kompetencave
njohurish Gjymtyrt e
Sintaks dyta t fjalis.
Prcaktori dhe
llojet e tij.
Nnrubrika: Shpjegojm
140 Lexojm 40 Funksioni Situata e t nxnit lidhet me diskutimin e nxnsve rreth Fotografi,
i grafikve, funksionit t grafikve, tabelave, pikturave dhe ilustrimeve. prvojat e nxnsit,
tabelave, Pas leximit t tekstit, i cili sht nj tekst shpjegues, nxnsit interneti, biblioteka, biblioteka digjitale,
pikturave, marrin njohuri pr kt lloj shkrimi. M pas analizohet revista.
ilustrimeve teksti nga pikpamja kuptimore dhe formale, shpjegohen
kuptimet e shprehjeve t prdorura, vrehet se si shpjegohet
informacioni.
N prfundim, nxnsit konkretizojn t dhnat e marra
nprmjet shpjegimit t tekstit, duke i vendosur ato n nj tip
tjetr grafiku apo tabele.
Nr. Kompetencat e Nr. i orve
Java Temat msimore Situata e t nxnit Burimet dhe mjetet msimore
temave fushs pr K.f

141 Java 29 Sintaks 53 Kundrinori i Situata e t nxnit lidhet me dallimin, analizimin dhe Harta semantike, tabela, skeda grafike, teksti
drejt prdorimin e kundrinorit t drejt. msimor.
142 Lexojm 41 Domethnia e Situata e t nxnit lidhet me prezantimin e pamjeve Fotografi,
ngjyrave shumngjyrshe e m pas nxitjen e nj diskutimi rreth prvojat e nxnsit,
ndjesive q shkaktojn ngjyrat. Pas leximit t tekstit interneti, biblioteka, biblioteka digjitale,
shpjegues, nxnsit komentojn informacionet rreth ngjyrave revista.
t dhna, shpjegojn plqimet e tyre ndaj ngjyrave. N
prfundim, zhvillohet loj n role duke ku secili personifikon
dhe dramatizon nj ngjyr t caktuar.
143 Prpunim 5 Prezantimi i Situata e t nxnit lidhet me prezantimin e gazets, produkt Gazeta, materiale t ndryshme ndihmse pr
njohurish gazets i vet nxnsve. kryerjen e saj, mjete ndihmse pr prezantim
Projekt nr 3 Ora e dyt digjital t saj.
144 Prpunim 6 Prezantimi i Situata e t nxnit lidhet me prezantimin e gazets, produkt Gazeta, materiale t ndryshme ndihmse pr
njohurish gazets i vet nxnsve. kryerjen e saj, mjete ndihmse pr prezantim
Projekt nr 3 Ora e tret digjital t saj.
145 Prpunim 7 Prezantimi i Situata e t nxnit lidhet me prezantimin e gazets, produkt
njohurish gazets i vet nxnsve.
Projekt nr 3 Ora e katrt
146 Java 30 Sintaks 54 Kundrinori i Situata e t nxnit lidhet me dallimin, analizimin dhe Harta semantike, tabela, skeda grafike, teksti
zhdrejt prdorimin e kundrinorit t zhdrejt. msimor.
147 Flasim 8 Pasionet, lojrat, Situata e t nxnit lidhet me t folurit rreth lojrave, Fotografi,
sportet pasioneve, sporteve. CD, video, revista, albume, libra, materiale
Nxnsit tregojn rreth pasioneve, lojrave, sporteve t nga interneti.
plqyera, komentojn dhe krahasojn idet e tyre.
N prfundim t ktij procesi, ata japin edhe kshilla rreth
shtjes.
148 Shkruajm 20 Receta t Situata e t nxnit lidhet me shkrimin e recetave t
shndetshme, shndetshme, kshillave, instruksioneve pr lojrat dhe
kshilla dhe sportet.
instruksione pr
lojrat dhe sportet
Gjuha shqipe 6

43
44
Nr. Kompetencat e Nr. i orve
Java Temat msimore Situata e t nxnit Burimet dhe mjetet msimore
temave fushs pr K.f

149 Prpunim 21 Receta t Ora e dyt


njohurish shndetshme,
Shkruajm kshilla dhe
instruksione
Libr pr msuesin

pr lojrat dhe
sportet
150 Prpunim 55 Flet vlersimi. Situata e t nxnit lidhet me dallimin e gjymtyrve t dyta Fletore e vlersimit t kompetencave
njohurish Gjymtyrt t fjalis.
Sintaks e dyta,
Kundrinort
151 Java 31 Prpunim 4 Flet verifikimi Situata e t nxnit lidhet me dallimin e veorive t nj teksti Fletore e vlersimit t kompetencave
njohurish pr tekstin n t cilin autori shpjegon.
Lexojm shpjegues
Si u zhdukn
dinozaurt
Enciklopedia
Nnrubrika: Argumentojm
152 Lexojm 42 Un jam Malala Situata e t nxnit lidhet diskutimin e nxnsve rreth koncepteve: Fotografi,
M. Jusafsai arsim dhe dhun, intoleranc, diskriminim. Pas leximit t tekstit, prvojat e nxnsit,
i cili sht argumentues, nxnsit marrin njohuri rreth ktij lloj interneti, biblioteka, biblioteka digjitale,
shkrimi. M pas e analizojn at, duke iu prgjigjur pyetjeve pr revista.
brendin e tij.
N prfundim, nxnsit argumentojn rreth personazhit kryesor.
153 Lexojm 43 Un jam Malala Situata e t nxnit lidhet me diskutimin e detyrs s shtpis,
M. Jusafsai e cila ishte shkrimi i nj teksti argumentues.
Nxnsit interpretojn qndrimin e tyre n lidhje me temn,
analizojn idet kye t fragmentit, nnkuptimin e frazave
t tij, gjuhn e prdorur, dallon tezn, faktet, opinionet. N
prfundim, nxnsit vlersojn qndrimin e personazhit,
mendimet dhe veprimet e saj.
Nr. Kompetencat e Nr. i orve
Java Temat msimore Situata e t nxnit Burimet dhe mjetet msimore
temave fushs pr K.f

154 Sintaks 56 Rrethanort. Situata e t nxnit lidhet me dallimin, analizimin dhe


Rrethanori i prdorimin e rrethanorit t vendit dhe t kohs.
vendit dhe i
kohs.
155 Prpunim 8 Planifikim i Situata e t nxnit lidhet me planifikimin e projektit: Stop
njohurish projektit: Stop Diskriminimit.
Projekt Nr 4 diskriminimit Ora e par
156 Java 32 Lexojm 44 T vrejturit Situata e t nxnit lidhet me parashikimin e zhvillimit Fotografi,
burim i do t ngjarjes, mbshtetur n titullin e tekstit. Pas leximit t prvojat e nxnsit,
diturie tekstit argumentues, ata u prgjigjen pyetjeve kuptimore, interneti, biblioteka, biblioteka digjitale,
Zh. Zh. Ruso e intepretojn at, dallojn tezn e tij, analizojn gjuhn e revista.
prdorur. N prfundim, nxnsit japin gjykimet e tyre pr
kshillat e autorit.
157 Lexojm 45 T vrejturit O ra e dyt
burim i do
diturie
Zh. Zh. Ruso
158 Sintaks 57 Rrethanori i Situata e t nxnit lidhet me dallimin, analizimin dhe
shkakut dhe prdorimin e rrethanorit t shkakut dhe t qllimit.
rrethanori i
qllimit
159 Lexojm 46 Histori njerzore Situata e t nxnit lidhet diskutimin e nxnsve rreth mistereve Fotografi,
dhe alient t Egjiptit dhe alienve. Pas leximit t tekstit argumentues, ata prvojat e nxnsit,
u prgjigjen pyetjeve pr zbrthimin kuptimor, e interpretojn interneti, biblioteka, biblioteka digjitale,
at, dallojn qllimin e tij, analizojn gjuhn e prdorur. N revista.
prfundim, nxnsit reflektojn rreth dhe japin gjykime rreth
argumenteve t dhna.
160 Dgjojm 7 Dgjojm Situata e t nxnit lidhet me dgjimin e episodeve t filmave Episode filmash pr fmij t regjistruara, CD
episode filmash t ndryshm, si dhe emisioneve pr fmij. model,
dhe emisionesh Nxnsit, n grupe analizojn materialin e dgjuar, e teksti msimor,
pr fmij interpretojn at. mjete digjitale, diktofon, magnetofon ose
N prfundim t ktij procesi, ata vlersojn ndjekjen, tablet.
vzhgimin dhe dgjimin e episodeve filmike n grup.
Gjuha shqipe 6

45
46
Nr. Kompetencat e Nr. i orve
Java Temat msimore Situata e t nxnit Burimet dhe mjetet msimore
temave fushs pr K.f

161 Java 33 Sintaks 58 Rrethanori i Situata e t nxnit lidhet me dallimin, analizimin dhe
mnyrs dhe prdorimin e rrethanorit t mnyrs dhe t sasis.
rrethanori i sasis
Libr pr msuesin

162 Flasim 9 Argumentojm Situata e t nxnit lidhet me t folurit duke argumentuar Teksti msimor,
pse ndodh rreth ndodhive t ndryshme. mjete digjitale, diktofon, magnetofon ose
Nxnsit diskutojn, argumentojn, mendojn n mnyr tablet.
kritike, prdorin fjalorin e duhur pr t bindur bashkfolsin.
N prfundim t ktij procesi, ata jan gjendje t argumentojn
n mnyr kritike pr shtje e situata t ndryshme.
163 Prpunim 5 Flet verifikimi Situata e t nxnit lidhet me dallimin e veorive t nj teksti Fletore e vlersimit t kompetencave
njohurish pr tekstin n t cilin autori ka si qllim t bind lexuesin.
Lexojm argumentues
Asnj dit pa
aktivitet fizik
E.Tase
Nnrubrika: Prshkruajm
164 Lexojm 47 Prshkrimi i nj Situata e t nxnit lidhet me paraqitjen e portreteve t Fotografi,
personi personazheve t njohur. Nxnsit prshkruajn shkurtimisht prvojat e nxnsit,
at far shohin. Pas leximit t fragmenteve t dhna interneti, biblioteka, biblioteka digjitale,
prshkruese, ata marrin njohuri pr tekstin prshkrues, revista.
i analizojn ato nga pikpamja kuptimore dhe formale. N
fund, nxnsit bjn krahasime midis prshkrimit objektiv
dhe atij subjektiv.
165 Shkruajm 22 Prshkruajm nj Situata e t nxnit lidhet me prshkrimin e nj personi, Flet e vlersimit t kompetencs
person, kafsh, kafshe, mjedisi apo dukurie.
mjedis, dukuri.
166 Java 34 Prpunim 23 Prshkruajm nj Ora e dyt
njohurish person, kafsh,
Shkruajm mjedis, dukuri.
167 Prpunim 59 Flet vlersimi Situata e t nxnit lidhet me dallimin e rrethanorve. Fletore e vlersimit t kompetencave
njohurish pr rrethanort
Sintaks
Nr. Kompetencat e Nr. i orve
Java Temat msimore Situata e t nxnit Burimet dhe mjetet msimore
temave fushs pr K.f

168 Lexojm 48 Shtat krojet Situata e t nxnit lidhet me ndrtimin e nj pesvargshi Fotografi,
K. Mehmeti me togfjalshin ky: Bukuri shqiptare. Prezantohen pamje prvojat e nxnsit,
t ndryshme t vendeve shqiptare e diskutohet rreth tyre. Pas interneti, biblioteka, biblioteka digjitale,
leximit t pjess, nxnsit u prgjigjen pyetjeve pr zbrthimin revista.
kuptimor t saj, interpretojn temn e tij, analizojn gjuhn,
elementet prshkruese t prdorura, dallimin e dialektit, i
cili shfaqet n ndrtimin sintaksor t fjalive. N prfundim,
nxnsit nxjerrin prfundime rreth veantis s shkrimit.
169 49 Shtat krojet Ora e dyt
K.Mehmeti
170 Vlersim 3 Testim pr Situata e t nxnit lidhet me kontrrollin e njohurive letrare Fletore e vlersimit t kompetencave
Or prpunimi tremujorin e tret dhe gjuhsore t marra gjat ktij tremujori.
nga prdorimi i
drejt i gjuhs Shnim: Testimi kryhet pas prfundimit t orve pr njohurit
letrare dhe ato gjuhsore.
171 Java 35 Prpunim 5 Lexim jasht Situata e t nxnit lidhet me leximin e librit, pyetje rreth Libri i przgjedhur nga msuesi/ja dhe
njohurish klase elementeve prmbajtsor, strukturor, gjuhsor dhe nxnsit.
Lexojm stilistik. Prezantim digjital

172 Prpunim 6 Lexim jasht Situata e t nxnit lidhet me leximin e librit, pyetje rreth Libri i przgjedhur nga msuesi/ja dhe
njohurish klase elementeve prmbajtsor, strukturor, gjuhsor dhe nxnsit.
Lexojm stilistik. Prezantim digjital

173 Prpunim 10 Stop Situata e t nxnit lidhet me t folurit rreth fenomenit t Materiale nga interneti,
njohurish diskriminimit diskriminimit. gazeta, revista,
Flasim Nxnsit diskutojn, analizojn shkaqet, prshkruajn teksti msimor,
situatn n vend e bot, propozojn ide rreth tems. mjete digjitale, diktofon, magnetofon, tablet.
N prfundim t ktij procesi, ata marrin nisma konkrete pr
t zhvilluar veprimtari me qllim ndalimin e diskriminimit
dhe shfrytzimit t fmijve.
174 Prpunim 9 Stop Situata e t nxnit lidhet me prezantimin e projektit, Pankarta, gazeta, revista, materiale nga
njohurish diskriminimit sloganeve, fletpalosjeve, shkrimeve, vizatimeve q prcjellin internet,
Projekt Nr 4 mesazhe t fuqishme kundr diskriminimit. mjete digjitale, diktofon, magnetofon, tablet.
Gjuha shqipe 6

47
48
Nr. Kompetencat e Nr. i orve
Java Temat msimore Situata e t nxnit Burimet dhe mjetet msimore
temave fushs pr K.f

175 Prpunim 10 Stop Situata e t nxnit lidhet me prezantimin e projektit,


njohurish diskriminimit sloganeve, fletpalosjeve, shkrimeve, vizatimeve q prcjellin
Projekt Nr 4 mesazhe t fuqishme kundr diskriminimit.
Libr pr msuesin

PJESA E PAR: DGJOJM, FLASIM, LEXOJM DHE SHKRUAJM GJUHN

Kompetenca Lexojm: 70 or

49 tekste letrare 21 tekste joletrare

34 or tekst letrar njohuri t reja 15 or tekst joletrar njohuri t reja


49 or njohuri tekste letrare dhe joletrare + 21 or prpunim njohurish

10 or Projekte
6 or Lexim jasht klase (3x2 or)
5 or Flet vlersimi e kompetencs: Lexojm

Kompetenca Shkruajm: 25 or (18 or njohuri t reja+7 prpunim njohurish)/


(15 or njohuri t reja +3 or diktime+2 or testime+5 or Flet vlersimi)
Kompetenca Dgjojm: 10 or (7 or njohuri t reja+3 prpunim njohurish)
Kompetenca Flasim: 10 or (7 or njohuri t reja+3 prpunim njohurish)

PJESA E DYT: PRDORIMI I DREJT I GJUHS


60 or jan njohuri gjuhsore.
70% njohuri t reja gjuhsore: 42 or
30% prpunim njohurish:18 or (14 or flet vlersimi+ 3 or projekt+1 or vlersim)
Fonetika 3 or 1 or flet vlersimi e kompetencs
Leksikologjia 4 or 1 or flet vlersimi e kompetencs
Drejtshkrimi 5 or 1 or flet vlersimi e kompetencs
Morfologjia 16 or 5 or flet vlersimi e kompetencs +1 or projekt
Sintaksa 14 or 6 or flet vlersimi e kompetencs +2 or projekt
1 or vlersim
42 or gjithsej 18 or prpunim njohurish

PJESA E PAR DGJOJM, NJOHURI T PRPUNIM NJOHURISH OR GJITHSEJ


FLASIM, LEXOJM DHE REJA (njohuri t
SHKRUAJM GJUHN reja+prpunim
njohurish)
Flet vlersimi Projekt Testim Lexim jasht Or gjithsej
e kompetencs klase (prpunim
njohurish)
KOMPETENCA: LEXOJM 49 or 5 or 10 or 6 or 21 or 70 or
KOMPETENCA: SHKRUAJM 18 or 7 or 25 or
(15 or njohuri 5 or 3 or
t reja +3 or (2 or nga
diktime) kompetenca:
Shkruajm+
KOMPETENCA: DGJOJM 7 or 3 or 10 or
1 or nga prpunimi
KOMPETENCA: FLASIM 7 or i njohurive t 3 or 10 or
81 or Prdorimit t drejt t 34 or 115 or
PJESA E DYT: PRDORIMI I NJOHURI T gjuhs).
DREJT I GJUHS REJA
KOMPETENCA: FONETIK 3 or 1 or 3 or
KOMPETENCA: LEKSIKOLOGJI 4 or 1 or
KOMPETENCA: DREJTSHKRIM 5 or 1 or
KOMPETENCA: MORFOLOGJI 16 or 5 or
KOMPETENCA: SINTAKS 14 or 6 or
42 or 18 or prpunim 60 or
njohurish 115 or+ 60 or = 175 or
gjithsej
Gjuha shqipe 6

49
Libr pr msuesin
PLANIFIKIMI I ORVE MSIMORE PR KOMPETENCN E T DGJUARIT

SITUATA E T NXNIT
KOMPETENCA: T DGJUARIT
TEMA: RRFIME PERSONALE
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave Burimet:
T dgjuarit pr t komunikuar dhe pr t nxn
Nxnsi/ja: histori t regjistruara;
zgjedh formn e prshtatshme pr t prcjell teksti msimor;
informacionin, idet, ndjenjat dhe pikpamjet e tij n fotografi q mund t strukturohen n nj tregim, i cili
lidhje me aftsit dhe interesat e tij pr t dgjuarit; mund t shrbej pr nj rrfim;
merr pjes n biseda grupi me moshatart duke dgjuar mjete digjiitale, diktofon, magnetofon, celular ose tab-
me vmendje situatat q ofrohen, pasi i krkohet let.
prqendrim pr t marr informacionin q vjen prej tyre,
si dhe at q vjen nga rrfimet e msuesit/es apo edhe nga Kompetencat kye
mjetet elektronike /digjitale t komunikimit; Bashkpunimi, respektimi i t drejtave t njeriut,
kupton, krahason, merr mesazhe, dallon, krahason situata, kompetenca digjitale.
tekste etj.;
pyet kur e ndjen t nevojshme se duhet qartsuar situata; Kompetenca t fushs
dgjon me vmendje dhe shpreh interes pr at q ka Zhvillohet kompetenca e t folurit, aftsit e t dgjuarit
dgjuar nga rrfimet; dhe t reaguarit ndaj situatave t caktuara n lidhje me t
shprehet dhe tregon histori vetjake duke krkuar q t folurin, pasurimi i fjalorit me fjal dhe shprehje t etiks.
tjert ta dgjojn me vmendje;
krkon vmendje nga t tjert; Metoda dhe teknika:
bindet se t tjert e kan dgjuar me kujdes, kur ata nisin ti - pun me grupe,
bjn pyetje rreth rrfimit t tij; - marrdhnia pyetje-prgjigje,
vlerson mnyrn se si jan shprehur nxnsit/et e tjer; - bashkbisedim.
nxjerr n pah aspekte apo situata q i kan mbetur n
mendje;
bashkpunon n grup gjat dgjimit dhe pas dgjimit t
situatave t caktuara dhe rrfimeve vetjake t nxnsve t
tjer.
Prshkrimi kontekstual i situats
Veprimtari paraprake (vrojtimi i fotografive t librit, apo fotografive t nxjerra nga msuesi/ja prmes
Power Point-it, apo i materialeve t tjera)
Hapi i par rreth ksaj teme/situate lidhet me vzhgimin q do t bjn nxnsit/et n fotot e librit f.19. Pr
disa minuta (rreth 5) nxnsit/et vrejn me kujdes. Ndrkoh msuesi/ja iu jep nj krkes q, n baz t
vzhgimit, t mendojn dhe t kompozojn nj rrfim pr at ka shohin.

Zhvillimi i situats (dgjim i vmendshm prmes puns n grupe)


Msuesi/ja krkon q nxnsit/et t tregojn 1-3 rrfime, t nxitur edhe nga situata hyrse e vzhgimit t fotove
t shfaqura n tekst. Krkon gjithashtu q nxnsit/et t tregojn vmendje maksimale rreth rrfimeve q
dgjojn. Njkohsisht, pas do rrfimi, krkon edhe reagimin e nxnsve pr t shprehur nse jan dakord me
mnyrn se si shokt e przgjedhur tregojn rrfimet. N kt ndrhyrje, msuesi/ja krkon edhe 3 variantet e
atyre q ndrhyjn. Kjo situat dgjimore zgjat aq sa msuesi/ja mendon se nxnsit/et kuptuan dhe nxorrn
n pah fabuln e dhn prmes figurave t librit (apo t ndonj materiali tjetr fgurativ q nxit rrfimin).
Hapi tjetr q vijon lidhet me shfaqjen e disa rrfimeve t incizuara m par nga nxns/e t ndryshm/me.
Gjat ktij momenti, msuesja krkon vmendje maksimale.
N prfundim t dgjimit, msuesi krkon q nxnsit/et n grupe (t vendosur q n hyrje t ors s msimit)
tiu prgjigjen pyetjeve t tekstit n lidhje me situatat q dgjuan. Ky ushtrim bhet n pun n grupe me
qllim menaxhimin e mir t kohs dhe prfshirjen e t gjith nxnsve n kt situat t nxni n lidhje me
dgjimin.

50
Gjuha shqipe 6
Hapi vijues lidhet me rrfimet personale t nxnsve n grupe. donjri prej nxnsve tregon nj rrfim
personal, shokt e grupit e dgjojn dhe pyesin ose i japin vlersime. Temat e rrfimeve jan t ndryshme dhe
lidhen me lojn, t msuarit, pushimet etj. Nxnsit/et e zgjedhin vet temn pr rrfimin e tyre n grup.
Hapi i fundit i situats n lidhje me t dgjuarit ka t bj me przgjedhjen e nj pjestari t grupeve baz dhe
vlersimin e rrfimit mbshtetur n pyetjet e ushtrimit prkatws t librit.
Vlersimi i nxnsve pr njri-tjetrin
Vlersimi i ktij msimit do t mbshetet n vlersimet q do t japin nxnsit/et pr njri-tjetrin pr mnyrn
se sa t vmendshm u treguan, pr mnyrn se si rrfyen tregimet e tyre, pr fjalorin q prdorn, intonacionin
etj. Msuesja/si bn edhe nj prmbledhje vlersimi pr tr orn e msimit dhe pr nxns/e t veant/a.
Veprimet n situat
Vzhgimi i fotografive t tekstit.
Prgatitja pr rrfim.
Realizimi i rrfimit mbshtetur n fotografit e tekstit.
Prgatitja pr rrfime personale.
Realizimi i rrfimeve n grup.
Vlersimi i rrfimeve personale.
Vlersimi i situats
Kjo or msimi, e cila kishte pr qllim zhvillimin e kompetencs s t dgjuarit n lidhje me dgjimin e
rrfimeve personale nga ana e nxnsve, t interesave dhe t shprehive t tyre n t lexuar quhet e realizuar,
nse nxnsit/et arrijn t tregojn histori apo t prezantohen. Gjithashtu vlersohet si e realizuar n momentin
kur nxnsit/et reagojn ndaj rrfimeve t t tjerve, bjn pyetje, organizojn rrfimet e tyre dhe ua prezantojn
nxnsve t tjer duke krkuar vmendje maksimale prej tyre.

SITUATA E T NXNIT
KOMPETENCA: T DGJUARIT
TEMA: IDENTIFIKIMI DHE ZGJIDHJA E PROBLEMIT
N NJ TEKST RRFIMTAR
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave Burimet:
T dgjuarit pr t komunikuar dhe pr t nxn histori t regjistruara,
Nxnsi/ja: teksti msimor,
zgjedh formn e prshtatshme pr t prcjell informacionin, mjete digjitale, diktofon, magnetofon, celular
idet, ndjenjat dhe pikpamjet e tij/saj n lidhje me aftsit dhe ose tablet.
interesat pr t dgjuarit;
dgjon me vmendje dhe shpreh interes dhe kuptimsi rreth Kompetencat kye:
rrfimeve t dgjuara; - komunikimi dhe t shprehurit,
merr pjes n biseda grupi me moshatart duke dgjuar me - kompetenca qytetare,
vmendje situatat q ofrohen, pasi i krkohet prqendrim pr - komunikimi,
t marr informacionin q vjen prej tyre, si dhe at q vjen nga - t menduarit n mnyr kritike.
rrfimet e msuesit/es apo edhe nga mjetet elektronike /digjitale Kompetenca t fushs
t komunikimit; Zhvillimi i aftsive t t dgjuarit dhe t reaguarit
kupton, krahason, merr mesazhe, dallon, krahason situata, tekste ndaj situatave t caktuara, pasurimi i fjalorit
etj.; me fjal dhe shprehje t etiks, marrjen e lejs
identifikon problemin e ngritur n nj tekst; pr t folur, brjen e ndrhyrjeve kur e shihet e
propozon rrugzgjidhje pr zgjidhjen e problemit; nevojshme, tregimin e vmendjes gjat dgjimit.
pyet kur e ndjen t nevojshme se duhet qartsuar situata; Pyet kur nuk e kupton dika q dgjon, krkon
krkon q t tjert ta dgjojn me vmendje at q thot; sqarime.
krkon vmendje nga t tjert;
bindet se t tjert e kan dgjuar me kujdes, kur ata nisin ti bjn Teknika dhe metoda:
pyetje rreth rrfimit t tij/saj; - stuhi mendimesh,
nxjerr n pah aspekte apo situata q i kan mbetur n mend gjat - DRTA: dgjim i drejtuar, i ndrprer dhe i
dgjimit; shoqruar me an t pyetjeve.
bashkpunon n grup gjat dgjimit dhe pas dgjimit t situatave t
caktuara dhe rrfimeve personale t nxnsve t tjer;
reflekton rreth situatave t cilat krkojn identifikim problemi dhe
51
rrugzgjidhje.
Libr pr msuesin
Prshkrimi kontekstual i situats
Veprimtari paraprake - Stuhi mendimesh
Msuesi/ja krkon q nxnsit/et pr pak minuta t diskutojn rreth tems Sinqeriteti dhe gnjeshtra. Nxnsit/et
japin mendime, raste, shkaqe, pasoja, prfundime.Tregojn episode vetjake.
Zhvillimi i situats (dgjim i vmendshm prmes puns n grupe)
Hapi i par - (dgjim me ndalesa dhe pyetje-prgjigje)
Msuesi/ja pas hapit hyrs t ktj msimi krkon q nxnsit/et t tregojn vmendje maksimale n t
dgjuar. Ai/ajo do t lexoj, transmetoj nj fragment nga nj tregim me titull Sekreti. Pr pjesn q dgjojn
nxnsit duhet tiu prgjigjen pyetjeve t mposhtme.

Ndalesa e par
Pyetje:
Cila sht shtja apo tema e tregimit?
Pse e mendoni kshtu?
Cilat jan ato fjal q ju ojn drejt ksaj gjetjeje?
Mendoni edhe ju se miqsia sht gjja m e rndsishme n bot?
Mendoni se bashkpunimi mes dy djemve e forcon miqsin?
Do ta donit dhe ju kt lloj bashkpunimi?

Hapi i dyt
Lexohet nga msuesi/ja ose jepet i regjistruar fragmenti i dyt i tregimit. Msuesi/ja prsri krkon q nxnsit
t kuptojn nga t dgjuarit pjesn e dhn.
Ndalesa e dyt
Pyetje:
Cila sht biseda q bn nna me djalin e saj?
Cilat jan pyetjet q nna i bn djalit t saj?
Ju plqejn prgjigjet e djalit?
Ju plqen komunikimi mes nns dhe djalit? Pse?

Hapi i tret
Kalohet n dgjimin e fragmentit t tret t tregimit.
Nxnsit/et dgjojn me vmendje maksimale.
Pas dgjimit msuesi/ja shpalos grupin e tret t pyetjeve.
Ndalesa e tret
Pyetje:
far bri djali m pas?
U tregua i sinqert me nnn e tij?
Cila sht shprehja q prdor djali pr gnjeshtrn e tij?

Hapi i katrt
Vlersimi i nxnsve pr njri-tjetrin
Vlersimi i ktij msimi do t mbshtetet n vlersimet q do t japin nxnsit/et pr njri-tjetrin pr
mnyrn se sa t vmendshm u treguan, pr mnyrn se si rrfyen tregimet e tyre, pr fjalorin q prdorn,
intonacionin etj. Msuesja/si bn edhe nj prmbledhje vlersimi pr tr orn e msimit dhe pr nxns/e t
veant/a.
Hapi i pest
Prgjigjuni pohimeve t mposhtme:
1. Problemi kryesor n kt tregim sht:
miqsia, loja, sinqeriteti, msimet.
2. Djali e gnjen nnn e tij, sepse:
krkon t luaj, bn veprime t fshehta, nuk sht i sinqert.

52
Gjuha shqipe 6
Hapi gjasht
Plotsojn skedn. Msuesi/ja krkon q nxnsit/et t plotsojn skedn sipas krkesave q ajo ka (t gjejn
problemin dhe argumentin pr do rast).
Problemi Argumenti
Si e vlersoni miqsin e djalit me shokun e tij?
far cilsish vihen re gjat komunikimit t djalit me nnn e tij?
E vlersoni si t drejt shqetsimin e nns? Argumentoni.
Sa t sinqert jeni gjat komunikimit me prindrit?

Hapi i shtat - rrjet diskutimi


Gjykojn mbi situatn: Pasi keni dgjuar dialogun midis djalit dhe nns, gjykoni kush ka t drejt: djali apo
nna? Pse?

Hapi i tet
Diskutim i lir n grupe 4-she.
Tregojn raste te ngjashme me t djalit duke reflektuar. Si e keni zgjidhur problemin?

Hapi i nnt
Gjejn zgjidhje pr situatn.
Diskutoni rreth shprehjes Kur ke nj shok t mir, jeta t bhet m e bukur dhe m e leht.
Hapi i dhjet
Propozojn zgjidhje pr situatn duke plotsuar edhe tabeln.
Problemi Zgjidhja q i keni dhn
Miqsia
Loja
Marrdhniet
Gnjeshtra
Detyrimet
Veprimet n situat:
bashkbisedim;
prgatitja pr rrfim;
realizimi i rrfimit, mbshtetur n teknikn DRTA;
prcjellje argumentesh;
propozime pr zgjidhje t problemeve;
rrfime n grup;
identifikim problemi;
vlersimi i rrfimeve personale.
Vlersimi i situats
Kjo or msimi, e cila kishte pr qllim zhvillimin e kompetencs s t dgjuarit dhe argumentimin e zgjidhjes
s situatave t ngritura nga teksti tregimtar sht e realizuar me sukses kur nxnsit/et kan dgjuar me
vmendje dhe iu kan dhn prgjigje duke sjell argumente t sakta n lidhje me problemin e pjess Sekreti.
Diskutimet n grup rast pas rasti kan br t mundur t trajtohet me sukses problematika e ksaj teme.
Identifikimi i problemit dhe dhnia e zgjidhjeve alternative sht nj moment i rndsishm pr suksesin e
nxnsve.
Nxnsit/es krkojn leje pr t folur, ndrhyjn kur e shohin t nevojshme tregojn vmendje gjat dgjimit.
Pyesin kur nuk e kuptojn dika q dgjojn, krkojn sqarime.

53
Libr pr msuesin
SITUATA E T NXNIT
KOMPETENCA: T DGJUARIT
TEMA: SHUM MNYRA PR T DGJUAR
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave Burimet:
Nxnsi/ja: teksti msimor,
dgjon dhe tregon vmendje (tregon prmbajtjen, fabula, anekdota dhe prralla t regjistruara,
bn pyetje, iu prgjigjet pyetjeve); video dhe CD,
dgjon me vmendje dhe prqendrim, duke shikuar mjete digjitale, diktofon, magnetofon, ose tablet.
n sy personin q flet e duke e mbajtur trupin n nj
pozicion korrekt; Kompetencat kye:
jep mendimet dhe gjykimet e tij rreth teksteve q - komunikimi dhe t shprehurit,
dgjon; - t menduarit,
kupton dhe rrfen pr t tjert (anekdota gojore, - kompetenca personale,
fabula, prralla); - kompetenca digjitale.
dgjon dhe ndjek me vmendje;
reagon ndaj subjekteve q dgjon; Kompetenca t fushs:
bn pyetje pr t sqaruar m tej at q dgjon; - kompetenca e t dgjuarit,
bn dallimin mes anekdots, fabuls dhe prralls. - kompetenca e t kuptuarit,
- kompetenca qytetare.

Teknikat dhe metodat:


- dgjim i drejtuar DRTA,
- diagram Veni,
- rrjet diskutimi.
- pun n grupe.

Fjalt kye
dgjojm, fabula, tregojm, rend logjik, mbyllje, zgjidhje

Lidhja me lndt e tjera:


- edukim mjedisor,
- edukim teknologjik.
Prshkrimi kontekstual i situats
Veprimtari paraprake (bashkbisedim n grupe dyshe)
Nxnsit/et tregojn vmendje rreth fabuls Ujku dhe qengji, q msuesi/ja e shfaq t regjistruar, ose e
lexon, dhe krkon prej tyre t gjejn se far lloj rrfimi sht. Prrall, anekdot, fabul?
Nxnsit/et gjejn dhe dallojn anekdotn nga fabula dhe prralla vetm prmes dgjimit. Ata tregojn edhe
se cilt elemente gjuhsore i ndihmojn ata t bjn kt dallim.

Zhvillimi i situats
Hapi i par - (vzhgim i drejtuar me ann e pyetjeve t msuesit)
Nxnsit/et vrejn me kujdes fabuln e ilustruar n mnyra t ndryshme dhe mendojn se si ta tregojn at
pr t tjert pr t nxjerr ndryshimet q shfaqen n variantet e ndryshme t ilustrimeve pr t njj.tn fabul.

Hapi i dyt (pun n grupe)


Nxnsit/et u prgjigjen pyetjeve t mposhtme:
1) N t gjitha pikturat ujku paraqitet me pamje t egrsuar. Sipas jush, pse?
2) N ciln figur qengji sht paraqitur shum i trembur? Thoni pse?
3) Cila piktur ju bn pr t qeshur dhe pse?
4) Cila piktur ka elemente t forta kontrasti?
5) Cila figur i afrohet m tepr prmbajtjes s fabuls?
6) Cili ilustrim duket m i prshtatshm pr fmijt e vegjl dhe pse?

54
Gjuha shqipe 6
Hapi i tret (pun n grupe katrshe)
Nxnsit/et ndahen n grupe katrshe, zgjedhin njrin prej ilustrimeve, bashkbisedojn me njri-tjetrin dhe
krijn variantin e tyre mbshtetur n ilustrim, zgjedhin njrin prej grupit q t tregoj variantin e grupit.
Nxnsit/et e tjer dgjojn me vmendje dhe i bjn pyetje pr zgjedhjet q kan br dhe pr arsyen e tyre.
Me dialogun pyetje-prgjigje pr pun n grup, zbrthejn prmbajtjen e fabulave t krijuara.
Tregojn fabuln n variantin q duan duke u ndihmuar edhe nga pikturat.
Motivojn mbylljen q i bn fabuls duke u ballafaquar edhe me zgjidhjet q kan dhn shokt.
Hapi i katrt (dgjim dhe rrfim anekdotash n grupe katrshe)
Dgjojn dhe tregojn anekdota.
Dgjojn anekdota t lexuara nga msuesi/ja ose nxnsit/et e ndar/a n grupe pune.
I prgjigjen pyetjes se ku qndron humori n anekdota, si dhe pyetjeve t tjera (1 2 3 4).
Hapi i pest - karrigia e autorit: dgjojn dhe bjn komente n rolin e liderit t grupit
Dgjojn anekdota dhe tregojn anekdota.
Hapi i gjasht (pun n grupe - dora e fsheht)
Rindrtojn strukturn e prralls, orientuar nga ilustrimet.
E dgjojn prralln n dy-tri variante. Zgjedhin variantin m t sakt dhe tregojn pse sht m i sakti.

Hapi i shtat (bjn nj diagram Veni)


Krahasojn prmes nj diagrami Veni dhe n pun me grupe anekdotn, fabuln dhe prralln. Nxjerrin n pah
ato elemente q i bashkojn (n mnyra t ndryshme t treguari) dhe ato q i dallojn.
Hapi i tet - rrjet diskutimi
Analizojn tiparet e personazhit (majmunit).
Bashkbisedoni pr shtjen: far prfaqsojn sjelljet e majmunit n kt prrall, mbshtetur n dgjimin
e variantit final t saj.
Veprimet n situat
Nxnsi/ja:
kupton, krahason dhe prmbledh mendimet e t tjerve nga materialet e dgjuara, t shikuara ose t prezantuara, i
krahason dhe dallon ndryshimet strukturore dhe prmbajtsore mes tyre;
jep mendimet dhe gjykimet e tij/saj rreth teksteve q dgjon;
dgjon me vmendje dhe tregon anekdota, fabula apo prralla;
bn pyetje ose iu prgjigjet gjat apo pas dgjimit;
jep gjykime dhe vlersime t thjeshta etj. mbshtetur n dgjim dhe bashkbisedim;
bn krahasime duke nxjerr n pah t prbashktat dhe dallimet e teksteve;
dgjon me vmendje dhe prqendrim duke shikuar n sy personin q flet; duke mbajtur trupin n nj pozicion korrekt etj.
Vlersimi n situat
Kjo veprimtari do t quhet e suksesshme ather kur nxnsit/et t bashkpunojn n pun me grupe, duke
dgjuar me vmendje at q iu ofrohet (tekste t ndryshme) kur t bjn dallimet strukturore dhe prmbajtsore
t tyre, si dhe kur t japin mendime dhe t bjn karakterizime t personazheve q ofrojn tekstet.
Dialogu pyetje-prgjigje dhe reflektimi prmes tij n mnyr kritike jan nj shenj tjetr e suksesit t ksaj
njsie msimore.

55
Libr pr msuesin
SITUATA E T NXNIT
KOMPETENCA: T DGJUARIT
TEMA: RENDITJA E NGJARJEVE N NJ TEKST
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave Burimet:
Nxnsi/ja: teksti msimor,
ndjek me vmendje tregime t shkurtra; libra jashtshkollor,
merr njohuri prmes dgjimit; video dhe CD,
mban shnime gjat t dgjuarit; mjete digjitale, diktofon, magnetofon,
identifikon strukturn e tekstit (hyrjen, zhvillimin, ose tablet.
mbylljen);
gjen shkakun dhe pasojn e ngjarjes n nj tekst q Kompetencat kye:
dgjon; - komunikimi dhe t shprehurit,
prcakton qllimin e t dgjuarit (pr informacion); - t menduarit,
pyet ose krkon sqarime pr idet, konceptet ose fjalt; - kompetenca digjitale.
kujton njohurit paraprake q ka rreth tems ose prmba-
jtjes s tekstit. Kompetenca t fushs
- kompetenca e t dgjuarit,
- kompetenca e t kuptuarit,
- kompetenca qytetare.

Teknikat dhe metodat:


- pun n grupe,
- pun e pavarur,
- dora e fsheht.

Lidhja me lndt e tjera:


- edukim mjedisor,
- edukim teknologjik.

Prshkrimi kontekstual i situats


Veprimtari paraprake - (parashikim me terma paraprak)
Msuesi/ja u jep nxnsve t shkruar n drras disa terma luan, ari, forc, diankri, rrmbim, mbetn me
gisht n goj, dhelpr.
Nxnsit me termat e msiprme, pr pes minuta, do t ndrtojn nj tregim t shkurtr me 6 fjali.
Dgjohen tregimet e njritjetrit, bhen komente pr strukturn e tregimeve t krijuara.

Zhvillimi i situats

Hapi i par - dora e fsheht


Msuesi/ja krkon q nxnsit t dallojn tekstin e regjistruar apo t lexuar nga ai n t cilin jan bashkuar
tri rrfime. Krkon nga nxnsit/et q t ndajn rrfimet dhe ti tregojn duke ndrtuar sakt strukturn e do
teksti.

Hapi i dyt - ndrtim dhe krijim i tregimit


Nxnsit/et vzhgojn ilustrimin e f. 83 me shum kujdes. M pas, me krkesn e msuesit/es, ndrtojn nga
nj tregim pr do figur. Tekstet tregohen t ndara njri nga tjetri.
Hapi i tret ristrukturim tregimi
Msuesi/ja krkon q t bashkojn t tria tregimet n nj tregim t vetm.
Nxnsit/et bashkojn fragmente t tregimeve t mparshme n nj t vetm.
E prezantojn tregimin para t tjerve, duke treguar mnyrn se si i bashkuan t tria historit e shkurtra n nj
dhe se si krijuan nj tregim brenda t cilit jan tri t mparshmit.

Hapi i katrt - pun e pavarur


Msuesi/ja lexon nj tregim q i sht prishur struktura dhe krkon q nxnsit/et ta ndreqin. Meq tregimi
sht i shkruar dhe n libr, nxnsit/et vendosin numra nga 1-6 para do paragrafi, sipas rendit logjik t
56
prmbajtjes s tregimit t shkruar. Lexohet tregimi i rindrtuar.
Gjuha shqipe 6
Hapi i pest - pun n grupe katrshe
Msuesi/ja lexon t plot dhe vetm nj her tregimin me titull Fluturimi. M pas, krkon q nxnsit/et t
rindrtojn tekstin e faqes 84 duke lidhur pjest e paragrafve dhe duke vendosur numra n krahun e djatht,
kur gjen pjesn q vijon t do paragrafi.
Nxnsit/et, pasi kan dgjuar me vmendje, e rindrtojn at dhe e lexojn m pas n grupe.

Vlersimi i situats
Kjo situat msimore do t quhet e suksesshme ather kur nxnsit/et, pasi kan dgjuar tregimet e bash-
kuara, i kan ndar ata dhe u kan vn nga nj titull; kan rindrtuar prralln e shprishur; kan rindrtuar
tregimin duke bashkuar pjes t paragrafve prbrs.
Ndjekja me vmendje e udhzimeve t dhna nga msuesi/ja ka ndikuar n suskesin e nxnsve n kt situat
msimore.

SITUATA E T NXNIT
KOMPETENCA: T DGJUARIT
TEMA: DGJOJM DHE RECITOJM POEZI (TAKIM POETIK)
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave Burimet:
Nxnsi/ja: vllime me poezi,
dgjon poezi dhe shpreh knaqsi gjat dgjimit t poezive; teksti msimor,
shpjegon dhe komenton kuptimin e vargjeve t ndryshme ftesa e poetit.
nga poezi t ndryshme t cilat i kan plqyer;
shpreh plqimet mbi interpretimet e shokve duke i ilustru- Kompetenca kye:
ar me vargje nga tekstet e recituara; t recituarit;
analizon me thjeshtsi n tekste poetike, gjuhn e fig- komunikimi,
urshme; t menduarit;
mbledh poezi; kompetenca digjitale.
krijon album n bashkpunim me grupin;
bashkbisedon lirshm me poetin. Metoda dhe teknika:
- pun n grupe,
- recitim,
- krijim albumi.

Lidhja me shkencat e tjera:


- artin,
- teknologjin.
Prshkrimi kontekstual i situats
Veprimtari paraprake
Msuesi/ja bn nj kuic duke recituar vargje nga poet t ndryshm dhe duke krkuar nga nxnsit/et t gjejn autorin
apo titullin e poezis q recitohet (poezit t jen edhe nga ato q nxnsit mund t ken msuar m par n shkoll).
Nxnsit/et dgjojn, q m pas tu prgjigjen krkesave t kuiceve.
Zhvillimi i situats
Hapi i par - pun n grupe
Nj or m par, msuesi/ja porosit nxnsit/et q t sjellin vllime me poezi nga autor shqiptar dhe t huaj.
Nga vllimet poetike q kan sjell, przgjedhin dhe recitojn nga nj poezi.
Prezantojn poezit nga do nxns n grupet prkatse.
Lexojn poezi dhe i komentojn ato.
Bjn pyetje pr njri-tjetrin.
Shprehin plqim pr vargjet q dgjojn.
Hapi i dyt - pun n grupe
N do grup dgjohen dhe recitohen poezit e librit nga autor shqiptar (nxnsit/et i lexojn t gjitha poezit).
Ata przgjedhin nj poezi q duan ta msojn apo ta recitojn n grup.
57
Libr pr msuesin
Nga do grup, nj nxns/e lexon poezin e tij para t tjerve.
Juria e ngritur q m par shpall fituesin.

Hapi i tret - album poetik


Nxnsit/et n grupe t formuara q m par zgjedhin nga nj poezi dhe krijojn s bashku albumin e tyre
poetik (n form libri). i ven nj titull. Provojn ta shprndajn brenda nj kostoje modeste pr nxns/e t
klasave t tjera (10-20 lek), duke nxjerr kshtu koston e kopertins dhe t letrs (edukekon) ose e kmbejn
me dika tjetr q iu duhet.

Hapi i katrt - takim me nj poet/e


Sipas mundsive q kan, bjn nj takim me nj poet/e dhe, pasi bisedojn dhe i bjn pyetje t ndryshme, i
dhurojn nj buqet me lule. Ata/ato lexojn poezi nga vllimet poetike t poetit/es duke ia recituar.
Veprimet n situat:
Dgjim poezish dhe loj me kuice.
Recitim dhe prezantim poezish.
Recitim dhe konkurs poezish.
Dgjimi i poetit.
Bashkbisedim me poetin.
Hartim albumi me poezi t zgjedhura.
Vlersimi i puns s nxnsve pr njri-tjetrin.
Vlersimi i situats
Situata quhet e realizuar, kur nxnsit/et arrijn t zgjedhin formn dhe gjuhn e prshtatshme pr t prcjell
informacionin, idet dhe ndjenjat e tyre prmes poezis; kur recitojn dhe vlersojn njritjetrin; kur
dgjojn me vmendje; kur prgatisin produkte e material pune, n rastin ton albumin poetik; kur i
publikojn ato. Konkursi dhe mimet jan vlera e puns s kryer.

SITUATA E T NXNIT
KOMPETENCA E T DGJUARIT
T DGJUARIT: DGJOJM NGJARJE T JETUARA
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave Burimet
T dgjuarit pr t komunikuar dhe pr t nxn histori t regjistruara,
Nxnsi/ja: teksti msimor,
Ndjek me vmendje regjistrime autentike nga ngjarje t jetuara foto q lidhen me nj ngjarje t shnuar,
q i kan ln mbresa. mjete digjitale: diktofon, magnetofon, ose tablet.
Merr pjes n bised n grup me moshatart, duke treguar nj
dgjim t vmendshm ndaj situatave q iu ofrohen. Kompetencat kye:
Tregon vmendje pr t marr t sakt dhe t plot informacionin Bashkpunimi;
q vjen nga burime t ndryshme nga rrfimet e msuesit/es, t Identiteti kombtar;
njri-tjetrit apo edhe prmes mjeteve elektronike /dixhitale t Kompetenca digjitale;
komunikimit. Komunikimi personal.
Kupton, krahason merr mesazhe / diferencon / krahason situata,
ngjarje, tekste etj. Kompetenca t fushs
Pyet kur e ndjen t nevojshme pr ta qartsuar situatn. T dgjuarit, komunikimi personal
Reagon, shpreh interes dhe kuptimsi rreth asaj q ka dgjuar
mbi rrfimet e dgjuara.
Tregon histori vetjake q i kan ln mbresa.
Krkon nj dgjim t vmendshm nga t tjert rreth asaj q tregon.
Krkon vmendje nga t tjert.
Bindet se t tjert e kan dgjuar me kujdes, kur ata nisin ti
bjn pyetje rreth rrfimit t tij.

58
Gjuha shqipe 6
Vlerson mnyrn se si jan shprehur nxnsit/et e tjer/a.
Nxjerr n pah aspekte mbreslnse nga situata apo ngjarje q
i kan mbetur n mend.
Bashkpunon n grup gjat dgjimit dhe pas dgjimit t ngjarjeve
t dgjuara dhe t jetuara.
Prshkrimi kontekstual i situats
Prshkrimi paraprak i situats
Shfaqen me Power Point disa data dhe titujt q lidhen me to. Nxnsit reagojn se me far ngjarjesh t jetuara
lidhen ato:
Stema e 100-vjetorit t Pavarsis; Festivali Folklorik Mbarkombtar; Hyrja e Shqipris n NATO.
Jepen t regjistruara fragmente nga ngjarjet e msiprme t nxjerrja nga You tube.
Nxnsit reagojn dhe shprehin emocione.
Zhvillimi i situats (dgjim i vmendshm prmes puns n grupe).

Hapi i par (pun n grupe vzhgim dhe diskutim, prshkrim, video, foto)
Kjo tem/situat/veprimtari lidhet me vzhgimin q do t bjn nxnsit n fotot e librit f. 124. Pr disa minuta
nxnsit/et vrejn me kujdes. Ndrkoh, msuesi/ja krkon q mbi baz t vzhgimit t mendojn dhe t
tregojn nj mbres n lidhje me ngjarjet e jetuara.
Krkohet q nxnsit/et t tregojn vmendje maksimale rreth rrfimeve q dgjojn. Njkohsisht, pas do
rrfimi apo prjetimi, krkohen edhe reagime t nxnsve. Ata duan t shtojn dika ose t prmirsojn apo
pasurojn m tej ngjarjen pr t ciln rrfehen episode.
Kjo situat dgjimore zgjat aq sa msuesi/ja mendon se nxnsit shprehin mbresat e tyre dhe nxjerrin n pah
tablon reale t ngjarjeve t jetuara prmes rrfimeve ose prdorimit t imazheve dhe videove (apo ndonj
materiali tjetr figurativ q nxit rrfimin).

Hapi i dyt (dgjim dhe ndjekje t sekuencave filmike)


Shfaqen regjistrime nga prshndetjet q jan br nga personalitete t ndryshme. Gjat ktij momenti
krkohet vmendje maksimale.
Hapi i tret (pun n grupe)
Nxnsit/et plotsojn ushtrimin 2 me alternativa, pr t treguar se sa t qart e kan marr mesazhin nga
regjistrimet e dgjuara.

Hapi i katrt (pun n grupe)


Nxnsit/et tregojn pr ngjarje q kan br buj n t gjith botn koht e fundit. Dgjojn njri-tjetrin dhe
reagojn duke shtuar apo saktsuar informacionin. Bjn pyetje dhe marrin prgjigje.

Hapi i pest (lojra gjuhsore me role, me data me emra, me foto)


Nxnsit/et n pun n grupe shfaqin emra, data, vende, fotot etj. T tjert nga pas i shohin dhe i dgjojn,
gjejn emra njerzish, vendesh, ngjarjesh etj.
Veprimet n situat:
vzhgim i fotove t tekstit;
prgatitja pr rrfim;
realizimi i rrfimit mbshtetur n fotot e tekstit;
prgatitja pr rrfime personale;
realizimi i rrfimeve n grup;
vlersimi rrfimeve personale.
Vlersimi i situats
Kjo or msimi e cila kishte pr qllim zhvillimin e kompetencs s t dgjuarit n lidhje me dgjimin e
ngjarjeve t jetuara, do t quhet e realizuar, nse nxnsit arrijn t tregojn ngjarje t prjetuara, ti prezantojn
ato qart, bukur, me fjalor t pasur me emocion, duke i ndjekur me vmendje, duke mbajtur mend t veantat
e do ngjarjeje pr t ciln dgjojn dhe rrfejn.

59
Libr pr msuesin
SITUATA E T NXNIT
KOMPETENCA - T DGJUARIT:
DGJOJM EPISODE FILMASH OSE EMISIONESH PR FMIJ
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave Burimet
T dgjuarit pr t komunikuar dhe pr t nxn histori t regjistruara,
Nxnsi/ja: teksti msimor,
Zgjedh formn e prshtatshme pr t ndjekur dhe prcjell mjete digjitale, diktofon, magnetofon, ose
informacionin, mbi filma dhe emisione TV. tablet.
Tregon prqendrim dhe vmendje n grup me moshatart, duke Kompetencat kye:
treguar plqim/ose mosplqim ndaj situatave dhe sekuencave Bashkpunimi,
filmike. Respektimi i t drejtave t njeriut, kompetenca
Kupton, merr mesazhe / diferencon / krahason situata, tekste, si digjitale
dhe personazhe q shfaqen gjat sekuencave etj.
Pyet kur e ndjen t nevojshme pr ta qartsuar situatn. Kompetenca t fushs
Shpreh interes ndaj gjuhs s personazheve dhe imiton sekuenca. Lidhet me kompetenca t fushs t aftsive t
Diskuton n grup rreth fragmenteve filmike ose tematiks s t dgjuarit dhe t t reaguarit ndaj situatave t
emisioneve q ndjek. caktuara n lidhje me t.
Krkon nj dgjim t vmendshm nga t tjert rreth asaj q
tregon.
Bindet se t tjert e kan dgjuar me kujdes, kur ata nisin ti bjn
pyetje rreth rrfimit t tij.
Vlerson mnyrn se si jan shprehur nxnsit/et e tjer/a.
Nxjerr n pah ide dhe shpreh mendime rreth situatave q i kan
mbetur n mend.
Bashkpunon n grup gjat dgjimit dhe pas dgjimit t situatave t
caktuara dhe rrfimeve personale t nxnsve t tjer.
Prshkrimi kontekstual i situats
Veprimtari paraprake (ndjekje e sekuencave t nj filmi pr fmij (i regjistruar n CD). Bhet nj kuic.
Si e ka titullin filmi:
. .. .
Si quhen personazhet? . ..
Ku luhet ky film? .. . ..
I bjn pyetje njri-tjetrit: far tha? ...... Kush i tha kto fjal? ....

Hapi i par
Flasin rreth ksaj teme/situat q lidhet me vzhgimin q do t bjn nxnsit n fotot e librit f.142.

Zhvillimi i situats (dgjim i vmendshm prmes puns n grupe)


Hapi i par (shfaqen sekuenca CD. Tomka dhe shokt e tij ose Shoku yn Tili.)
Nxnsit dgjojn me vmendje dhe thon:

Titullin,
Emrat e personazheve,
Ngjarjen,
Mbylljen,
Plqimet dhe mosplqimet e tyre.

Hapi i dyt - (Konkurs dhe kuice)


Nxnsit/et, t ndar n grupe, thon emra personazhesh. Krkohet t gjendet titulli i filmit, lexohen tituj
filmash, krkohet t thuhen emrat e personazheve q kan luajtur n filmat prkats.

Hapi i tret (loj n role)


Bashkohen nxnsit n grupe katrshe dhe luajn filmash n role, thon tituj, gjejn personazhe.

60
Gjuha shqipe 6
Hapi i katrt (shikim dhe dgjim i vmendshm - pun n grupe)
Vreni fotot, tregoni prse bn fjal ngjarja. Interpretoni rolet e fmijve.
Shikoni dhe dgjoni fragmente nga filmi I vetm n shtpi
Cili sht problemi? - Grupi i par
Si zhvillohen ngjarjet e filmit? - Grupi i dyt
Si mbyllet? - Grupi i tret
Cilat nga episodet e filmit ju kan ln me shum mbres? - Grupi i katrt

Hapi i katrt - (Dramatizim)


Pasi t keni par me video fragmente t filmit I vetm n shtpi, dramatizojini ato n klas.

Hapi i pest
Shkarkoni nga youtube filmat e mposhtm dhe diskutoni rreth tyre. (far ju plqejn: personazhet:
Frozen (Mbreteresha e dbors)
Grshetza (Rapunzel)
Epoka e akullnajave
Veprimet n situat
Shfaqje e regjistrimeve t filmave.
Pun n grupe dhe evidentim i problemeve.
Prshkrim i personazheve t filmave.
Evidentim i mesazheve dhe sinjaleve.
Dramatizim dhe loj n role.
Krijimi i nj mjedisi bashkpunues prmes puns me grupe.
Ndrtim situatash t dgjuari.
Prqendrim vmendjeje dhe reagimi ndaj situatave t ngritura.
Vlersimi i situats
Kjo or msimi, e cila kishte pr qllim zhvillimin e kompetencs s t dgjuarit n lidhje me ndjekjen,
vzhgimin dhe dgjimin e fragmenteve dhe t sekuencave filmike, t filmave t caktuar dhe t situatave t
tjera filmike televizive (dallimin, evidentimin dhe qartsimin e kontekstit q ato shfaqin) tregon zhvillimin
progresiv t kompetencs s t dgjuarit pr situata t caktuara filmike dhe televizive.

61
Libr pr msuesin
PLANIFIKIMI I ORVE MSIMORE PR KOMPETENCN E T FOLURIT
SITUATA E T NXNIT
KOMPETENCA: T FOLURIT
TEMA: NJ MJEDIS I RI
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencs Burimet:
a) T folurit pr t komunikuar dhe pr t msuar teksti msimor,
Nxnsi/ja: informacione nga interneti pr fmijrin
zgjedh formn e prshtatshme pr t prcjell informacionin, si p.sh.: intervista,
idet, ndjenjat dhe pikpamjet e tij; fotografi, video etj.
merr pjes n biseda n grupe me moshatart dhe t rriturit
mbi temn e mirseardhjes n shkoll duke pyetur dhe duke iu Kompetencat kye:
prgjigjur pyetjeve. - kompetenca digjitale,
b) T dgjuarit e teksteve t ndryshme - kompetenca e t menduarit,
Nxnsi/ja: - kompetenca qytetare.
kupton, krahason dhe bn prgjithsime/dallime/krahasime rreth
situatave q dgjon; Kompetencat e fushs:
jep mendimet dhe gjykimet e tij/saj rreth situatave q dgjon apo - kompetenca e t folurit, e prezantimit, e
shikon. pasurimit t fjalorit me fjal, me shprehje dhe
c) T dgjuarit e prshkrimeve prmes t folurit nga me terma pr fusha t caktuara tematike,
shokt e vet - kompetenca personale,
Nxnsi/ja: - kompetenca pr jetn, siprmarrjen dhe
shpreh plqimet dhe bn komentet e veta duke i ilustruar me mjedisin.
detaje dhe fragmente t cituara;
analizon mnyrn si shprehen shokt, intonacionin, zrin, pauzat. Lidhja me fushat e tjera:
- edukim mjedisor,
- gjuha dhe komunikimi,
- shkenca shoqrore.
Prshkrimi kontekstual i situats

N kt or t par t fillimvitit, msuesi/ja orienton nxnsit/et pr t vshturar pr disa minuta ilustrimin figurativ
n f. 12. Ata vrejn personazhet n figur dhe japin mendime rreth situats s tyre, imagjinojn bisedat, i prsh-
kruajn ata, duke i krahasuar me njri-tjetrin.

Zhvillimi i situats
Pun n grupe
Nxnnsit/et diskutojn n grupe rreth ndjenjave q prjetojn ditn e par t shkolls. Ata shpjegojn duke br
komente personale.
Grupi i par e prqendron diskutimin e tij rreth takimit me shokt dhe shoqet pas pushimeve verore. Nxnnsit/et
u prgjigjen pyetjeve t ushtrimit 2, rreth shtjeve t tilla si: shoqria dhe vendi q ke n t, ndryshimet fizike dhe
ato t sjelljeve, tek vetvetja dhe shokt e shoqet. Pema e mendjes, m posht i shrben msuesit/es, pr t orientuar
diskutimin, duke patur parasysh ant e zhvillimit t fmijs lidhur me moshn.

62
Gjuha shqipe 6
Grupi i dyt diskuton rreth lnds s gjuhs shqipe, plqimeve dhe pasionit pr t. Msuesi/ja nxit diskutimin
rreth prirjeve t nxnsve lidhur me lndt dhe fushat e dijes, punn dhe prpjekjet q bjn vet nxnsit/et pr t`u
thelluar n to, stimulin q marrin nga shkolla, rrethet jashtshkollore, msuesit/et, prindrit. Gjithashtu, diskutimi
lidhet edhe me at q ata duan t msojn kt vit t ri shkollor nga lnda e gjuhs shqipe, lidhur me mnyrn e
organizimit t ors msimore.
(Psh: - Kt vit, n lndn e gjuhs shqipe dua t msoj m shum rreth autorve t Rilindjes.)
Grupi i tret reciton vargje pr gjuhn shqipe, apo kujton shkrime e thnie pr gjuhn shqipe.
Msuesi/ja citon disa thnie t njerzve t shquar, apo lexon disa vargje (nga Gj. Fishta, N. Frashri, Mjeda, I.
Kadare) dhe m pas nxit diskutimin pr t`i komentuar ato m nxnsit/et.

Kurr nuk kemi t drejt t quhemi komb i qytetruar, sado t msojm gjuh t huaja, sepse kombi nuk qytetrohet
me msimin e gjuhve t huaja, por me msimin e gjuhs s vet Filip Shiroka

Gjuha sht pasqyra m e qart e nj kombi dhe e kulturs s tij Eqerem abej.
E mjera Shqipe, i punojn dhe ska gjuh t ankohet Tajar Zavalani.
Gjuha m mir se gjithka tjetr, jep shpesh dritn ose mjerimin e nj kohe Ismail Kadare.

Gjuha jon sa e mir!


Sa e mbl, sa e gjer!
Sa e leht, sa e lir!
Sa e bukur, sa e vler!
Naim Frashri

Grupi i katrt diskuton rreth paragjykimeve shoqrore, atyre gjinore mes vajzave dhe djemve, Nxnnsit/et ko-
mentojn duke sjell eksperienca personale, t dgjuara, t jetuara, filma dhe dokumentar rreth tems.
Pr t nxitur situatn e diskutimit msuesi/ja kujton sekuenca nga filmi Beni ecn vet:
[Nga shkallt zbret Vjosa me nj kukull t madhe me flok t verdh e m nj cop buk t lyer me gjalp e me mar-
malat. Ajo kndon nj kng me hund dhe duket e knaqur. Kur m shikon mua, ndalon kngn e thrret me gzim:
- Beni!
Un bj sikur nuk dgjoj. Ajo sht goc. `m duhet mua t luaj me gocat? Kto me kukulla din t luajn. Na,
tunde pak, sa t shkoj n pazar t blej qumsht! `budallallqe, kujtojn vrtet se jan mami dhe se kukulla vrtet
sht bebe. Kurse un duhet t bhem babi!
-Beni, - thot ajo duke ardhur pran meje, -do t vish t luajm me krushka!
-Ik, moj! Pse, `jam un, goc?
-Po s`ka gj, o Beni, ne kemi luajtur edhe her t tjera Ti mos u bj goc, bhu burr
Ja, ti do t jesh dhndri i kukulls, mir? Ose, po t duash, bhu babi i kukulls, si t duash ti!
-Ik, moj goc mamaje! Shko te mami, se t ka br petulla!
-Ka br kek, Beni, jo petulla Do t vish, Beni, t t jap edhe ty ca? Eja t luajm lart, tek un!
-Nuk dua! Dhe mos m fol kurr me goj! Asnjher! Edhe kur t bhem burr!...]
Grupi i pest diskuton rreth ndryshimeve q i presin nxnsit/et n klasn e gjasht lidhur me msuesit/et e ndry-
shm pr disa lnd. Kujtohen figura t msuesve t dashur nga klasat e mparshme, cilsit e tyre q i bjn ata
t paharrueshm.
N sfond vendoset knga pr fmij: Msuese e dashur, e knduar nga Irma Libohova.
Ndiq linkun: https://www.youtube.com/watch?v=o-b2ux01VSg
Veprimet n situat
Prezantimi i historive q tregohen nga vet nxnsit/et.
Krijimi i nj mjedisi mikprits.
Bashkbisedim n dyshe dhe n grup duke krkuar respektimin e mnyrs se si duhet t komunikojm me t
rriturit dhe me bashkmoshatart.
Vlersimi i puns s nxnsve pr njri-tjetrin.
Vlersimi i situats
Kjo or msimi pr zhvillimin e kompetencs pr t folurin n lidhje me prshtatjen n nj mjedis t quhet e
realizuar, nse nxnsit/et arrijn t tregojn histori, t prezantohen apo t pyesin pjestart e grupit duke shprehur
miqsi dhe bashkpunim. Njkohsisht kur prdorin fjalor dhe etik t prshtatshme pr situata q lidhen me
prshtatjen n nj mjedis t ri, t tilla si: shok i ri, zhvendosur, miqsor, komunikues. Kur arrijn t zgjedhin
formn dhe gjuhn e prshtatshme pr t prcjell informacionin, idet dhe ndjenjat e tyre rreth miqsis, kur
bashkbisedojn me moshatart dhe t rriturit veprimtarit n grup dhe analizojn gjuhn e prdorur.
63
Libr pr msuesin
SITUATA E T NXNIT
KOMPETENCA: T FOLURIT
TEMA: JU DHE T LEXUARIT
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave Burimet:
T folurit pr t komunikuar dhe pr t nxn teksti msimor,
Nxnsi/ja: flet pune,
zgjedh formn e prshtatshme pr t prcjell informacionin, idet, test,
ndjenjat dhe pikpamjet e tij/saj n lidhje me aftsit dhe interesat e kronometr (pr t matur shpejtsin e t
tij/saj pr t lexuar; lexuarit).
merr pjes n bised n grup me moshatart dhe t rriturit mbi temn
e t lexuarit, rrfen dhe pyet shokt/shoqet mbi aspekte t ndryshme Kompetencat kye:
t t lexuarit; kompetenca e t menduarit kritik,
kupton, prgjithson dhe dallon interesat e shokve/ shoqeve duke i kompetenca digjitale,
krahasuar me interesat e tij/saj; kompetenca e partnershipit,
jep mendimet dhe gjykimet e tij rreth situatave q diskutohen n lidh- kompetenca kulturore.
je me t lexuarit dhe interesat personale;
shpreh plqimet duke i komentuar prgjigjet q ka dhn n anketn Kompetenca e fushs
rreth leximit; - kompetenca e t folurit,
analizon mnyrn si shprehen shokt, intonacionin, zrin, pauzat, - kompetenca e t shkruarit duke prdorur
sigurin, qartsin etj.; fjal t fushave t caktuara semantike,
plotson anketn; - kompetenca personale.
mban shnime pr do pik t ankets dhe pr do nxns/e;
reflekton n mnyr kritike pr situatn dhe nivelin e tij t shprehive Teknika dhe metoda:
t t lexuarit; - marrdhnia pyetje-prgjigje,
mat shpejtsin e t lexuarit, t vetn dhe t shokut/shoqes, bn - pun me grupe.
krahasime dhe mban qndrim kritik;
bn prllogaritje pr buxhetin e nj miniprojekti. Lidhja me lndt e tjera:
- shkencat shoqrore,
- edukim ekonomik.
Prshkrimi kontekstual i situats
Veprimtari paraprake (plotsim i ankets model t librit)
N kt or msimi q lidhet me njohjen dhe aftsit e nxnsve n t lexuar, veprimtaria hyrse sht plot-
simi i nj ankete q do t jet baz pr nxitjen e diskutimeve n lidhje me interesin, aftsit dhe shprehit e
nxnsve n t lexuar.

Zhvillimi i situats (prezantim pyetje prgjigje)


Hapi i par
Prezantimi i anketave t plotsuara nga t gjith nxnsit/et. do nxns/e prezanton anket e tij/saj dhe t
tjert dgjojn dhe pyesin pr m tepr se ato q thot gjithsecili pr vete n lidhje me t lexuarit.

Hapi i dyt (prezantime n mnyr individuale)


Prmes prezantimeve q i ndjekin me interes, nxnsit/et njohin prvojat e njri-tjetrit n t lexuar dhe aftsit
e tyre folse n lidhje me temn e t lexuarit, me interesat duke br edhe pyetje ngacmuese q t msojn m
tepr rreth njri-tjetrit.

Hapi i tret (pun n grupe)


Diskutojn n grupe edhe pr shtjen e prdorimit t biblioteks dhe t marrjes s nj siprmarrjeje t vogl
n lidhje me pasurimin dhe mirmbajtjen e saj n shkoll.

Hapi i katrt (pun n grup) - Matja e shpejtsis s t lexuarit


Msuesja/si e ndan klasn n grupe me nga 5 nxns/e dhe iu cakton nj pjes tregimi apo nj tekst tjetr duke
iu krkuar q ata t masin shpejtsin e t lexuarit t njri-tjetrit n grup. M pas, do grup prezanton shpe-
jtsin e t lexuarit t secilit pjestar, mesataren e grupit dhe n fund llogaritet mesatarja e klass.
Msuesja/si iu l detyr q, deri n fund t vitit, mbi kt mesatare, secili ta shtoj shpejtsin e t lexuarit
edhe me 10-15 fjal n minut (por kjo mund t vendoset edhe ndryshe.)
64
Gjuha shqipe 6
Vlersimi i nxnsve pr njri-tjetrin
Msuesi/ja krkon q nxnsit/et t bjn nj list, t vendosin emrat e shokve dhe ta vlersojn secilin nga
1-10 pr at q thot, pr mnyrn si flet, pr aftsit lexuese dhe pr interesat q ka n lidhje me t lexuarit.
N fund, nxirren prfundime, bhen vlersime dhe bhet nj renditje duke i vendosur nga ai q ka marr m
shum pik.
Bjn prllogaritje, nxjerrin mesataren si klas.
Veprimet n situat
Plotsimi i ankets n mnyr individuale (pun e pavarur).
Prezantimi i rezultateve t ankets (pun n grup).
Prezantimi para t gjithve i rezultateve t ankets (prezantim individual).
Krijimi i nj mjedisi bashkpunues.
Respektimi i njri-tjetrit gjat t folurit duke dgjuar me vmendje, duke pritur radhn pr pyetje dhe duke iu ln
koh pr prgjigje t plot (dialog: pyetje prgjigje).
Matja e shpejtsis s t lexuarit (pun n dyshe).
Vlersimi i puns s nxnsve nga njri-tjetri dhe klass n prgjithsi; prllogaritje e shpejtsis s t lexuarit (pun
n grupe).
Vlersimi i situats
Kjo or msimi, e cila kishte pr qllim zhvillimin e kompetencs s t folurit n lidhje me prezantimin nga
ana e nxnsve t interesave dhe t shprehive t tyre n t lexuar, quhet e realizuar nse nxnsit/et arrijn t
tregojn histori, t prezantohen apo t pyesin pjestart e grupit n t cilin kan shkuar apo kan ardhur miq
t rinj me pyetje q nuk lndojn dhe krcnojn, por q shprehin miqsi dhe bashkpunim. Njkohsisht kur
prdorin fjalor dhe etik t prshtatshme pr situata q lidhen me prshtatjen n nj mjedis t ri, t tilla si:
shok i ri, zhvendosur, miqsor, komunikues. Kur arrijn t zgjedhin formn dhe gjuhn e prshtatshme pr
t prcjell informacionin, idet dhe ndjenjat e tyre rreth miqsis; kur bashkbisedojn me moshatart dhe
t rriturit veprimtarit n grup; kur analizojn gjuhn e prdorur; kur nxjerrin prmes llogaritjes rezultatet e
shpejtsis s t lexuarit.

SITUATA E T NXNIT
KOMPETENCA: T FOLURIT
TEMA: KOMUNIKIMI ME T RRITURIT
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave Burimet:
a) T folurit pr t komunikuar dhe pr t msuar teksti msimor,
Nxnsi/ja: informacione nga interneti pr fmijrin, si
- prezanton prmes fotove apo prmes t folurit pjestar t p.sh., intervista, poezi pr fmijrin, fotografi.
familjes apo njerz t rndsishm pr jetn e tij/saj;
- zgjedh formn e prshtatshme pr t ndrtuar marrdhniet me Kompetenca kye:
t rriturit; kompetenca pr siprmarrjen,
- shpreh ide, ndjenjat, plqime e mosplqime dhe pikpamjet e tij; kompetenca qytetare.
- merr pjes n biseda shoqrore me moshatart dhe me t rriturit
mbi tema t njohura duke pyetur dhe duke iu prgjigjur pyetjeve Teknika dhe metoda:
duke prshkruar dhe karakterizuar tipare t karakterit t m t - pun n grupe dyshe,
rriturve; - incizim,
- merr pjes n bashkbisedim me t rritur edhe pr probleme - loj n role.
familjare deri n ato ekonomike.
Lidhja me lndt e tjera:
- shkencat shoqrore,
- gjuha dhe komunikimi.
Prshkrimi kontekstual i situats
Veprimtari paraprake
Msuesi/ja krkon q nxnsit/et t zgjedhin njrin nga prindrit dhe ta prshkruajn me nga 10 mbiemra. M
m pas, n pun n grupe, nxnsit prshkruajn prindrit e tyre.
Prezantojn prmes fotografive apo videove fragmente nga jeta familjare dhe marrdhniet ndrpersonale me
m t rriturit.
65
Libr pr msuesin
Zhvillimi i situats
Msuesi/ja krkon q nxnsit/et t punojn me librin duke vendosur emrat e prindrve nn figur dhe t
lidhin me shigjet prindin (nnn, baban) duke e karakterizuar.

Pun n grupe dyshe


Msuesi/ja orienton nxnsit/et q n pun me grupe dyshe tu prgjigjen t gjitha pyetjeve t ushtrimit 2 t
faqes 32. Ata flasin lirshm duke shprehur ndjenja humane, shenja t edukimit ekonomik t respektimit t t
drejtave t njeriut etj.

Intervista (incizime/prezantime)
M pas nxnsit/et paraqesin intervistat q kan kryer m par me prindrit e tyre dhe, nse i kan t regjistruara, i
japin q t dgjojn edhe t tjert ose i lexojn, nse kan mbajtur shnime. Krkohen dhe dgjohen dy intervista
t bra me nnn, baban, gjyshin.

Pun e pavarur dhe plotsim skede/pun n grupe dyshe


Punohet pr pasurimin e fjalorit sipas termave t caktuar q prfaqsojn fushn semantike t respektit, t
dashuris, t miqsis, t bindjes, t mirkuptimit etj.
Nxnsit/et bashkbisedojn n grupe dyshe ose me m shum nxns/e dhe prdorin fjal e shprehje q ia
drejtojn njri-tjetrit.

Loj n role
Temat e rekomanduara n ushtrimin 6 do t realizohen n pun me grupe dyshe ose m shum.
M mungon nj msues/e..., kam mall..., dua t ngjaj me..., nuk do ta harroj kurr..., dhurata m e bukur q do
t bja..., dua ti krkoj falje... etj. Krkohet t prdorn sa m shum fjal dhe shprehje q i prkasin fushs
q prfaqson do dialog.

Vlersimi i nxnsve pr njri-tjetrin


Kjo or msimi jep mundsi q nxnsit/et ta vlersojn njri-tjetrin n shum aspekte, t tilla si:
mnyra si i vlersojn prindrit e tyre duke i karakterizuar me fjal dhe shprehje (mbiemra);
mnyra se si bjn pyetje dhe si prgjigjen pr probleme q kan t bjn me respektimin e t drejtave t
njeriut n marrdhnien prind fmij;
mnyra se si i shfaqin ndjenjat humane;
mnyra se si shfaqin tipare t edukimit ekonomik n lidhje me problemet ekonomike familjare etj;
aftsit q kan treguar pr realizimin e intervistave dhe lojs n role;
prdorimi i tonit t zrit, pauzave, respektimi i radhs gjat t folurit dhe respektimi i shokve kur flasin;
dgjimi me vmendje dhe ndrhyrjet me vend, q prbjn shtje t vlersimit.
Veprimet n situat
Prezantimi i fotove nga jeta n familje dhe n shkoll.
Prezantimi i regjistrimeve dhe intervistave.
Dgjimi i rrfimit t nj t rrituri pr fmijrin.
Realizimi i puns n grupe dyshe.
Realizimi i lojs n role.
Bashkbisedim rreth mnyrs se si duhet t komunikojm me t rriturit.

66
Gjuha shqipe 6
SITUATA E T NXNIT
KOMPETENCA: T FOLURIT
TEMA: MJEDISI RRETH NESH
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave Burimet:
T folurit pr t komunikuar dhe pr t nxn - teksti msimor,
Nxnsi/ja: - informacione nga interneti pr mjedisin,
- prezanton prmes fotove apo prmes t folurit mjedise t si p.sh., poezi pr mjedisin, fotografi,
ndryshme, t mirmbajtura ose t dmtuara; dokumentar etj.
- shpreh ide, plqime e mosplqime dhe pikpamjet e tij n
lidhje me mbrojtjen e mjedisit; Kompetenca kye:
- merr pjes n diskutime n grup me bashkmoshatart/et - komunikimi dhe t shprehurit,
ose me t rriturit n lidhje me vendimmarrjen pr shtje - kompetenca qytetare,
mjedisore duke pyetur dhe duke iu prgjigjur pyetjeve, duke - kompetenca e t menduarit,
prshkruar dhe karakterizuar tipare q lidhen me shtjen pr - kompetenca e siprmarrjes.
temn n fjal;
- jep kshilla pr ruajtjen e ujit dhe t energjis elektrike, Kompetenca t fushs:
- propozon mnyra alternative q lidhen me metodologji t - zhvillim t foluri,
reja t riciklimit t letrs e plastiks; - argumentim,
- krijon dhe reciton vargje q lidhen me mbrojtjen e mjedisit. - reflektim.

Metoda dhe teknika:


- pun n grupe,
- rrjet diskutimi,
- recitim,
- pema e mendimeve.

Lidhja me lndt e tjera:


- gjeografi,
- arte,
- edukim mjedisor,
- edukim teknologjik,
- biologji,
- dituri natyre.
Prshkrimi kontekstual i situats
Veprimtari paraprake
Msuesi/ja krkon q nxnsit/et t japin mendime n lidhje me kuptimin dhe prkufizimin e termit mjedis,
duke u drejtuar pyetjen:
far sht mjedisi pr ju?
Zhvillimi i situats
Hapi i par rrjet diskutimi
Nxnsit duhet t diskutojn n grupe t mdha prmes nj rrjeti diskutimi pr shtjen:
Sa i rndsishm sht mjedisi pr jetn e njeriut?
Nxnsit japin opinione duke i shoqruar edhe me qndrime pro dhe kundr, si dhe duke dhn arsyen pse
mbajn kto qndrime.
Argumentojn qndrimet e tyre edhe prmes konkretizimit me fotografi, video apo fragmente nga jeta e
prditshme dhe marrdhniet e tyre me mjedisin.
Hapi i dyt pun n grupe katrshe
Klasa ndahet n grupe katrshe dhe nxnsve u krkohet q t diskutojn nga nj problematik.
Grupi i diskuton rreth problematikave t ndotjes s ajrit.
Grupi II diskuton rreth problematikave t ndotjes s ujit.
Grupi III diskuton rreth problematikave t ndotjes s toks.
Nj prfaqsues nga secili grup prezanton idet prpara klass pr shtjen q diskutuan.
Hapi i tret pun n grupe katrshe, pun me projekt
Krkohet q nxnsit t prgatitin nj projekt n grupe pr temat e mposhtme.
Grupi i mbjellim pem, kujdesemi pr gjelbrimin.
67
Libr pr msuesin
Grupi II kursejm ujin dhe energjin elektrike.
Grupi III riciklojm letrn dhe plastikn.
Vlersohen projektet q do t propozohen nga grupet, bhen sugjerime dhe plotsohen.
Hapi i katrt krijim dhe interpretim, postera, konkurs
Krkohet q nxnsit t krijojn ose t recitojn poezi q flasin pr mjedisin dhe mbrojtjen e tij. Prezantojn
postera t ndryshm q lidhen me mjedisin. Punimet e nxnsve vlersohen nga juria e konkursit.
Vlersimi i nxnsve pr njri-tjetrin
Kjo or msimi jep mundsi q nxnsit/et t vlersojn problematikat e mjedisit n mnyra t ndryshme, prmes:
diskutimeve dhe argumenteve q sjellin gjat diskutimeve n grup;
mnyrs se si bjn pyetje dhe si prgjigjen pr probleme q kan t bjn me ruajtjen e mjedisit; mnyrs
se si i shfaqin idet;
draft-projekteve t prgatitura n grup n lidhje me siprmarrjen q mund t bjn pr shtjet e ndotjes s
ajrit, ujit dhe toks, pr riciklimin e letrs dhe plastiks, pr prmirsimin e gjelbrimit t mjediseve ku
jetojn;
reflektimit emocional gjat krijimeve apo t recitimit t poezive me tem mjedisore.
Veprimet n situat:
- Bashkbisedim rreth shtjes s mjedisit.
- Prezantimi i fotove dhe i materialeve t tjera pamore dhe i komenteve rreth tyre.
- Diskutime n grup pr shtje specifike t mjedisit.
- Prezantimi i regjistrimeve dhe intervistave.
- Prgatitje dhe diskutim i draft-projekteve.
- Interpretim i poezive t krijuara prej tyre.
Vlersimi i situats
Kjo or msimi, e cila kishte pr qllim zhvillimin e kompetencs s t folurit n lidhje me prezantimin
nga ana e nxnsve t ideve dhe opinoneve n lidhje me mbrojtjen e mjedisit, quhet e realizuar nse nxnsit/
et arrijn t diskutojn, t pyesin dhe prgjigjen, t japin opinione dhe argumente, t prgatitin projekte pr
shtjen n fjal. Njkohsisht prdorimi i fjalorit t prshtatshm pr temn i jep ksaj ore msimi nj vler
pozitive t nxni.
Puna n grupe dhe projektet e prgatitura i afrojn nxnsit drej fitimit t nj kompetence t arrir n lidhje
me t folurin e tyre.
Punimet e nxnsve ruhen n portofolin personal t punimeve t tyre.

SITUATA E T NXNIT
KOMPETENCA: FLASIM
TEMA: PRCJELLIM IDE PRMES ARTIT
Rezultatet e t nxnit Burimet:
Nxnsi/ja: teksti msimor,
kupton dhe prdor bisedat, diskutimet dhe debatet; njohurit dhe shkathtsit, paraprake t nx-
zhvillon aftsit dhe shkathtsit e tij/saj pr t bashkpunuar me nsit,
t tjert; informacione nga interneti pr fmijrin, si
prshtat t folurin me qllimin; p.sh., intervista, poezi pr fmijrin, fotografi.
zgjedh formn e prshtatshme pr t prcjell informacionin,
idet, ndjenjat dhe pikpamjet e tij; Kompetenca kye:
merr pjes n biseda shoqrore me moshatart dhe t rriturit mbi - t drejtat e njeriut,
tema t njohura duke pyetur dhe duke iu prgjigjur pyetjeve; - art, edukim ekonomik,
identifikon materiale t ndryshme dhe i prdor pr t dhn - konflikt zgjidhje.
mesazhe ose porosi nprmjet reklamave e lajmrimeve dhe bn
prezantimin e tyre n media;
zgjedh formn e prshtatshme pr t prcjell informacionin,
idet, ndjenjat dhe pikpamjet;
identifikon materiale t ndryshme dhe i prdor pr t dhn prsh-
krime ose porosi nprmjet veprave t artit.
68
Gjuha shqipe 6
Prshkrimi kontekstual i situats
Veprimtari paraprake
Msuesi/ja krkon q nxnsit/et t prshkruajn ilustrimin (pikturn e faqes 85) dhe, pasi ta prshkruajn si
piktur, t prshkruajn nj nga lojrat q luhen atje.
Nxnsit/et prshkruajn lojrat q shohin n piktur. Mund t luajn s bashku nj loj n grup.
Nxnsit/et luajn n role disa nga lojrat q njohin.

Zhvillimi i situats
Hapi i par - pyetje-prgjigje
Msuesi/ja krkon q nxnsit/et t vshtrojn pikturat dhe ti prshkruajn ato.
Nxnsit/et prshkruajn pikturat s bashku. Si fillim, t madhen, kryesoren, duke br pyetje dhe duke u
prgjigjur me gjetjen e emrave t lojrave, duke kapur kuptimin q kan dhe imazhin q prcjellin.

Hapi i dyt - pun n grupe


- Komentojn format, ngjyrat dhe objektet e prfshira n to.
- Nxnsit/et diskutojn n grupe pr format e objekteve n figura, pr ngjyrat.
- Shpjegojn pse jan prdorur ato, far ka dashur piktori t shpreh prmes tyre.
- far u plqen m tepr n do piktur.

Hapi i tret - rrjet diskutimi


Krkesa e msuesit/es: Vendosini secils nga nj titull.
Nxnsit/et mendohen dhe gjejn nga nj titull pr do piktur.
Argumentojn pse zgjodhn at titull.

Hapi i katrt - pun n grupe katrshe


- Vizatojn kafshn e preferuar n letr dhe e prshkruajn at.
- Bjn portrete te njri-tjetrit dhe i prezantojn ato.
- Prdorin me saktsi materiale pr vizatim.
Veprimet n situat:
prshkruajn piktura;
bashkpunojn me t tjert;
prshkruajn vepra arti dhe nxjerrin mesazhe;
realizojn n mnyr t thjesht nj vizatim dhe e prshkruajn at duke treguar pse dhe me qllim prdorn ngjyra
t caktuara.
bashkbisedojn rreth mnyrs se si duhet komunikuar kur sht fjala pr t gjetur argumente;
marrin pjes n mnyr modeste pr t vlersuar vepra arti;
prdorin fjalor t prshtatshm pr prshkrimin e veprave t artit.
Vlersimi i situats
Kjo situat msimore pranohet si e suksesshme pasi nxnsit/et:
kan prshkruar vepra arti;
kan demonstruar se i kan kuptuar mesazhet q veprat e artit kan prcjell;
kan shpjeguar mnyrn e prdorimit t ngjyrave dhe t formave;
jan prfshir n realizmin e nj vepre arti prmes vizatimeve t tyre dhe ngjyrave q kan prdorur.
kan shpjeguar mesazhin q kan prcjell.

69
Libr pr msuesin
SITUATA E T NXNIT
KOMPETENCA: FLASIM
TEMA: MBRESA UDHTIMESH
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave Burimet
Rregullat dhe organizimi i t folurit video dhe filma;
Nxnsi/ja: fotografi apo video CD;
Flet duke prdorur intonacionin e duhur, theksin e sakt (e emisione t shkarkuara nga Discover Channel (n
fjalve dhe fjalive), volumin e prshtatshm t zrit, si dhe shqip);
pauzat pr t br prshtypje te t tjert;
Jep informacione, ide, ndjesi, emocione duke prdorur fjal- Kompetencat kye
orin e duhur; Kompetenca komunikuese
Prshtat t folurin n varsi t tematiks, dgjuesit, qllimit Kompetenca pr jetn
dhe situats; Kompetenca pr t nxn
Prdor gjuhn standarde n situata formale dhe joformale,
duke prfshir edhe diskutimet n klas; Kompetencat e fushs
Zgjedh fjalt dhe frazat e duhura pr t trhequr vmendjen T folurit mbshtetur n situat rasti dhe prjetime
e dgjuesit. personale

Teknika dhe strategji


pun n grupe,
pema e mendimit,
rrjet diskutimi.

Fjal kye
Udhtim, mbres, shtitje, drejtim udhzime, des-
tinacion,
Prshkrimi kontekstual i situats
Veprimtari paraprake (bashkbisedim n grupe dyshe)
Krkohet q nxnsit t shprehin mbresa t udhtimeve q kan br me shok, me familjen apo n mnyra t
tjera, si ju kan ardhur mundsit pr t udhtuar, duke i shoqruar edhe me fotografi apo materiale t tjera t
ruajtura n aparatet e celuarve, n video etj.

Hapi i par (pun n grupe katrshe)


Nxnsit n pun me grupe shprehin mbresa dhe kujtime nga udhtimet e bra brenda dhe jasht vendit,
duke prdorur nj gjuh t pastr, t pasur, t kuptueshme, t mbushur plot fjal t reja vendesh, njerzish
dhe emocionesh.
Hapi i dyt (pyetje/prgjigje pun n grupe)
Nxnsit vazhdojn bisedat e tyre n pun n grupe, duke i uar m tej bashkbisedimet prmes dialogut
pyetje/prgjigje, prcjellin edhe gjendje shpirtrore duke argumentuar edhe pse.
Cilat kan qen udhtimet me t bukura q ke br? brenda vendit, jasht vendit.
Si jeni ndjer gjat nj udhtimi me avion? Thuaj pse.
i lumtur, i emocionuar, i trembur.
Si jeni ndjer gjat nj udhtimi me traget? Thuaj pse? i lodhur, i qet, i lumtur.

Hapi i tret (hart koncepti)


Nxnsit n grupe prgatisin nj hart, ku vendosin vendet n t cilat kan udhtuar, e shoqrojn me fotografi,
prshkruajn t veantat e do udhtimi, duke prshkruar me sa m shum elemente mbreslnse.
Hapi i katrt (pun n grupe)
Vrejn fotot e fundit t faqes 116 dhe prshkruajn jo vetm fotot, por edhe udhtimet q mund t ken br
n kto vende.
Ndrkoh nga interneti/you tube msuesi, por edhe nxnsit mund t ken shkarkuar pamje udhtime turistsh
nga kto vende dhe i kometojn ato gjat shfaqjes s imazheve.

70
Gjuha shqipe 6
Vlerat dhe qndrimet
Flet n prputhje me temn me nj fjalor t pasur, prshkruan, komenton;
Pasqyron vlerat shoqrore, n situata t ndryshme komunikimi n klas;
Prdor n mnyr korrekte gjat t folurit elementet joverbale, si: gjestet, mimika, kontakti me sy;
Pasuron diskutimet n grup, duke ofruar kontributin e tij;
Shfaq me siguri e besim n vetvete mendimet, prvojat dhe argumentet e tij;
Diskuton bashkrisht n grup pr t arritur objektivin e nj detyre, duke ofruar idet, zgjidhjet dhe kndvshtrimet e tij.
Prshkruan vende t afrta dhe t largta, duke shprehur dhe dshira personale pr ti vizituar ato.
Prdor n mnyr korrekte gjat t folurit elementet joverbale, si: gjestet, mimika, kontakti me sy.
Vlersimi i situats
Kjo situat msimore vlersohet e suksesshme mbshtetur n diskutimet dhe emocionet e shkruara nga nx-
nsit pr udhtimet e bra prej tyre, brenda dhe jasht vendit. Pasuria e fjalorit, e emrtimeve gjeografike, e
emocioneve, e t papriturave dhe shoqrimi i tyre edhe me elemente vizuale, fotot, video etj., jan elemente t
tjera q rrisin suksesin e ksaj situate msimore.

SITUATA E T NXNIT
KOMPETENCA: T FOLURIT
TEMA: FLASIM PR FESTAT TONA
Rezultatet e t nxnit n kompetencn e t folurit Burimet
Nxnsi/ja: Fotografi
Flet duke prdorur intonacionin e duhur, theksin e sakt (t Video, CD
fjalve dhe fjalive), volumin e prshtatshm t zrit, si dhe Power Point
pauzat pr t br prshtypje te t tjert.
Flet me emocion pr festimet n festa t ndryshme dhe Kompetencat kye
mnyrn e organizimit t veprimtarive. Kompetenca komunikuese;
Prdorur fjalor t pasur me fjal dhe shprehje rreth ksaj teme. Kompetenca pr jetn;
Prshtat t folurin n varsi t situats s rrfimit, dhe Kompetenca pr t nxn;
interesit pr dgjuesit. Kompetenca personale.
Prdor gjuhn standarde.
Zgjedh fjal dhe fraza t prshtatshme me qllim pr t Kompetencat e fushs
trhequr vmendjen e dgjuesit. T folurit mbshtetur n situat rasti dhe prjetime
personale.
Teknika dhe strategji
Pun n grupe
Fjal kye
Fest, piktur, prjetim, festim
Integrimi ndrlndor
Arti i pikturs
Prshkrimi kontekstual i situats
Veprimtari paraprake (bashkbisedim n grupe)
Shfaqet nj video me festimet e Vitit t Ri, Dits s vers ose t ndonj feste tjetr. Msuesi/ja fton nxnsit t
prshkruajn dit festash, t cilat jan disa karakteristika t vendit t tyre n dit festash.

Hapi i par (pun n dyshe)


Nxnsit/et t ndar n grupe zgjedhin njrn nga fotot t librit n f. 124 dhe prshkruajn festn pr t ciln
bhet fjal n at foto. Kujtojn mnyrat se si festohen festa t ndryshme, veprimtarit q kryen, veshjet, ritet
q respektohen etj. Nj nxns/e nga do grup prezanton festn q kan prshkruar n grup, mirpret pyetje
dhe prgjigjet rreth tyre.
Hapi i dyt (pun n grupe-diskutim)
Nxnsit/et diskutojn pr festn q iu plqen m shum, duke prcjell ide dhe argumente se pse iu plqen m
shum. Nxjerrin n pah karakteristikat e fests q plqejn, madje shprehen edhe me entuziazm pr festn n
fjal (ditlindje, 1 Qershori, mbyllja e vitit shkollor, hapja e e vitit shkollor, festat kombtare etj.).
Flasin pr festa popullore, lojrat me djem, me vajza, veshjet etj. 71
Libr pr msuesin
Hapi i tret (rrjet diskutimi)
Msuesi/ja iu drejtohet nxnsve/eve me pyetjen A duhen festuar t gjitha festat? Krkon mendime pro dhe
kundr, t shoqruara me argumente bindse.
Nxnsit/et shprehen lirshm dhe japin opinione personale.

PO JO
Pse

Hapi i pest (diskutim n grup)


Diskutojn pr festat t pasqyruara n art prmes pikturave. Prmes disa pikturave t paraqitura me Poerpoint,
nxnsit shprehin ndjenja dhe opinione, i prshkruajn ato, japin opinione pr realizimin e tyre, sa i jan afruar
fests, pr ngjyrat q jan prdorur, format etj.
Vlerat dhe qndrimet
Flet n prputhje me temn, me nj fjalor t pasur, prshkruan, komenton. Prshkruan me emocion festa t ndryshme.
Prdor n mnyr korrekte, gjat t folurit, elementet joverbale, si: gjestet, mimika, kontakti me sy.
Pasuron diskutimet n grup duke ofruar prvojat vetjake.
Shfaq bindshm mendimet, prvojat.
Rrfen duke prshkruar vende, njerz, zakone, emocione, ngjyra, forma etj.
Vlersimi i situats
Kjo situat msimore vlersohet e suksesshme mbshtetur n diskutimet dhe prshkrimet me emocion t
nxnsve, pr plqimet dhe knaqsit q ndiejn n festa, pr rolet q luajn dhe bashkpunimin q bjn pr
t prgatitur festa t ndryshme.
Vlersojn festat prmes artit ose fotove.

SITUATA E T NXNIT
KOMPETENCA: T FOLURIT
TEMA: FLASIM PR PASIONET, LOJRAT, SPORTET
Rezultatet e t nxnit n fushn e kompetencave Burimet
t t folurit. Fotografi
Nxnsi/ja: Video, CD
Flet duke prdorur intonacionin e duhur, theksin e sakt Power Point
(t fjalve dhe fjalive), volumin e prshtatshm t zrit,
si dhe pauzat pr t br prshtypje te t tjert. Kompetencat kye
Flet me emocion pr pasionet, lojrat, sportet. Kompetenca komunikuese;
Prdor fjalor t pasur me fjal dhe shprehje nga fusha e Kompetenca pr jetn;
lojrave, sporteve dhe pasionet. Kompetenca pr t nxn;
Prshtat t folurin n varsi t situats s rrfimit, dhe Kompetenca personale.
interesit pr dgjuesit.
Prdor gjuhn standarde gjat t folurit. Kompetencat e fushs
Zgjedh fjal dhe fraza interesante, me qllim pr t T folurit mbshtetur n situat rasti dhe prjetime per-
trhequr vmendjen e dgjuesit. sonale.
Teknika dhe strategji
Pun n grupe
Fjal kye
Fest, piktur, prjetim, festim
Integrimi ndrlndor
Arti i pikturs
Prshkrimi kontekstual i situats
Veprimtari paraprake (bashkbisedim n grupe )
Shfaqet nj video me lojra t ndryshme q bjn fmijt e moshs 10-12 vje. Msuesi fton nxnsit t
prshkruajn lojrat q bjn dhe t kryejn nj apo dy lojra individualisht apo edhe n grup. Kujtojn dhe
prshkruajn lojrat q kan luajtur n fmijri dhe ato q ende vazhdojn ti luajn.
72
Gjuha shqipe 6
Hapi i par (pun n katrshe)
Nxnsit/et, t ndar n grupe, flasin pr pasionet q kan n lidhje me lojrat dhe sportet. Shprehin interesat
e tyre pr sporte t ndryshme dhe prpjekjet q bjn pr ti ushtruar kto sporte. Bjn lista me titujt e inte-
resave q kan dhe q ende jan n prpjekje pr ti arrir.

Hapi i dyt (pun n grupe-diskutim). Punohet ushtrimi 5-6 i librit f.133


Nxnsit/et flasin pr lojrat, prshkruajn lojra, duke nxjerr n pah plqimet, vshtirsit dhe problemati-
kat q kan ato.
Japin kshilla se si luhen lojra t ndryshme sipas ndarjes n grupe.
Nxnsit/et jan ndar n grupe katrshe dhe do grup flet pr nj tip lojrash.
Gr. 1 - Flasin pr lojrat elektronike - kshilla dhe udhzime
Gr. 2 - Flasin pr sportet - kshilla dhe udhzime
Gr. 3 - Flasin pr lojrat q kryen n ajr t pastr - kshilla dhe udhzime
Gr. 4 - Flasin pr lojrat q kryen n kushtet e shtpis - kshilla dhe udhzime
Gr. 5 - Lojrat e ujit - kshilla dhe udhzime

Hapi i tret (rrjet diskutimi)


Msuesi/ja u drejtohet nxnsve t diskutojn lidhur me kto dy shprehje: Pasioni duhet ndjekur, do
fmij nj sport. Krkon mendime pro dhe kundr, t shoqruara edhe me argumente bindse.
Nxnsi shprehen lirshm dhe japin opinione personale.

PO JO
Pse

Hapi i pest (diskutim n grup)


N grupe prezantojn t gjitha hapat q ndiqen pr kryerjen e nj loje. N rastin ton, do grup jep instruksione
pr lojn q ka zgjedhur dhe e demonstron at para shokve n klas apo n nj mjedis t hapur.
Hapi i gjasht (diagram Veni)
Nxnsit/et, n grupe, por edhe duke bashkpunuar me njri-tjetrin, prmes nj Diagrame Veni, nxjerrin n
pah cilsit e lojrave, ant pozitive dhe negative, t prbashktat dhe ndryshimet. Japin kshilla.
Vlerat dhe qndrimet
- Flet n prputhje me temn, me nj fjalor t pasur, prshkruan komenton.
- Prshkruan me emocion pasionet, interesat, lojrat dhe sportet q ata plqejn.
- Prdor n mnyr korrekte, gjat t folurit, elementet joverbale, si: gjestet, mimika, kontakti me sy.
Pasuron diskutimet n grup duke ofruar prvojat vetjake.
Shfaq bindshm mendimet, prvojat.
Rrfen duke prshkruar, lloje lojrash, sportesh me emocione etj.
Jep kshilla dhe instruksione.
Demonstron duke luajtur lojra t ndryshme.
Vlersimi i situats
Kjo situat msimore vlersohet e suksesshme mbshtetur n diskutimet dhe prshkrimet
me emocion t nxnsve, pr plqimet dhe knaqsit q ndiejn gjat lojrave q bjn dhe
sporteve q ndjekin. Demonstrimet, prshkrimet, krahasimet, kshillat q japin, jan nj ele-
ment tjetr vlersues pr performancn e tyre.

73
Libr pr msuesin
SITUATA E T NXNIT
KOMPETENCA: T FOLURIT TEMA:
ARGUMENTOJM PSE NDODH
Rezultatet e t nxnit n fushn e kompetencave Burimet:
t t folurit fotografi,
Nxnsi/ja: video, CD,
Flasin duke prqendruar vmendjen n situata t cak- PowerPoint.
tuara pr t cilat iu duhet t argumentojn pse.
Flasim duke argumentuar pr situata t caktuara. Kompetencat kye:
Flasin duke krkuar zgjidhje dhe qndrime kritike - kompetenca komunikuese;
ndaj argumenteve q prdorin. - kompetenca pr jetn;
Prdorin fjalor t pasur dhe me terma t prshtatura - kompetenca pr t nxn;
pr temn pr t ciln flasin. - kompetenca personale.
Prshtat t folurin n varsi t situats dhe interesit
pr dgjuesit. Kompetencat e fushs:
Prdor gjuhn standarde gjat t folurit. - t folurit mbshtetur n situat rasti dhe prjetime per-
sonale.
Teknika dhe strategji:
pun n grupe, rrjet diskutimi.
Fjal kye:
fest, piktur, prjetim, festim.
Integrimi ndrlndor
Arti i pikturs
Prshkrimi kontekstual i situats
Veprimtari paraprake (bashkbisedim n grupe )
Shfaqet nj video me lojra t ndryshme q bjn fmijt e moshs 10-12 vje. Msuesi/ja fton nxnsit t
prshkruajn lojrat q bjn dhe t kryejn nj apo dy lojra individualisht ose n grup. Kujtojn dhe prsh-
kruajn lojrat q kan luajtur n fmijri dhe ato q ende vazhdojn ti luajn.
Hapi i par (pun n katrshe)
Vreni fotot e ilustruara. Krijoni nj tregim duke gjetur dhe mbylljen. Argumentoni
mbylljen (krijimet tregohen para nxnsve). donjri/a argumenton dhe pyet pr
prshkrimin e situatave dhe zgjidhjen prfundimtare t tregimit.

Nxnsit, n grupe pune, duke vrejtur fotot, ndrtojn tregimet e tyre dhe nj prfaqsues pr do grup e
tregon pr t tjert.

Hapi i dyt (rrjet diskutimi)


Pasi tregojn subjektet e tyre, nxnsit/et vlersojn mnyrn e krijimit t tregimeve, sa jan prdorur ar-
gumentet, cilat jan ato fjal q tregojn se sht prsorur argumenti etj.

PO JO
Pse

Hapi i tret (lexohen kshilla dhe shprehje)


Lexoni dhe dgjoni kshilla, si t japim nj opinion (fjal dhe shprehje)
Grupi 1 - Si ta japim nj opinion:
Un mendoj
Un vrtet mendoj kshtu
74
Gjuha shqipe 6
Un nuk mendoj kshtu
Vrtet?
Edhe ju mendoni kshtu?
Vrtet sht nj mendim i mir

Grupi 2 - Pyesim pr arsyet: Japim arsye:


E dini ju? Pse?
Nuk e dini Pse nuk e dini?
Pse e thoni kt? Vrtet? Pse jo?
Mirsepse Edhe nj tjetr mendim
Po, sepse un mendoj q Pun n grup (shprehim opinione)
Grupi 3 - Prdorni shprehje n mnyr q t mos jeni dakord me opinionet e t tjerve
Shprehje:
Shprehje gjat dgjimit - Shprehje n mbyllje
nuk jam dakord nuk e plqej kt gjmund t jet e vrtet, mund t jet interesante por unmund
t jet e vrtet, ndrkohe ndjej q dikanuk mendoj se keni t drejt,
Mendoj se kemi opinione t kundrta, ne ndahemi n kt shtjeun do t mendoj akoma rreth ksaj
gjje, ndoshta e shoh prsri, ne nuk biem dakord n kt shtje,

Hapi i pest (pun e pavarur)


Dgjoni me vmendje fragmentet. Plotsoni fjaln q mungojn dhe tregoni se far
gjendjeje shpirtrore shprehin.
a. Jam shum n dyshim pr rezultatet e testit ___________ dy pyetje nuk i dija.
gzim, mdyshje, krenari.
b. M duhet q t arrij n koh ___________ mund t humb fazn finale.
nism, shqetsim, ambicie.
c. Dua t bhet kshtu si them un ______________ kjo sht fjala ime e fundit!
agresivitet, mirkuptim, komandim.
d. Kjo sht dita m e vshtir e jets sime.
bindje, dyshim, dshprim.
e. Nuk jam shum e sigurt nse ai djal i ka zgjidhur problemat e matematiks.
habi, miratim, mosbesim.
Dgjoni me kujdes frazat q do t lexohen, t cilave iu mungon nj fjale apo grup fjalsh.
Mbshtetur n logjikn tuaj, gjeni dhe vendosni fjalt qe i japin kuptim frazs.
Fraza e par: Polict, t knaqur nga gabimi im, _______________ morn rrugn pr n komisariat.
Fraza e dyt: Kshillat e profesoreshs, _____ ____________ gabimet tona sa vinin dhe shtoheshin.
Fraza e tret: Na ishte njher nj ________________ me emrin_________ q punonte gjith ditn. Ditn
punonte dhe natn i prishej gjith puna q bnte ________ .
Fraza e katrt: Ai nuk e kuptonte ___________ i ndodhte kjo gj.
Fraza e pest: Mund t m tregoni _____________ nuk do t vini n kala?
Fraza e gjasht: Tregoni episode / ndodhi jetsore. Bjini pyetje folsit pr at qe ka ndodhur, kur ka ndod-
hur, far ka ndodhur, pse dhe si ka ndodhur. Si do ta zgjidhje ti kt situat?
Veprimet n situat
Flasin duke krijuar tregime mbshtetur n ilustrime;
Flasin duke prdorur fjal q prcjellin argumente;
Prdor n mnyr korrekte gjat t folurit elementet joverbale, si: gjestet, mimika, kontakti me sy;
Pasuron diskutimet, duke prdorur fjal dhe shprehje t prshtatshme;
Shfaq bindshm mendimet, prvojat; prcjell argument kur i krkohen pr situata t caktuara t foluri.
Rrfejn duke prshkruar, duke argumentuar dhe duke u mbshtetur n zhvillimin e mendimit kritik.
Vlersimi i situats
Kjo situat do t quhet e suksesshme nga mnyra se si flasin nxnsit; sa prdorin argumente, duke u
mbshtetur n zhvillimin e mendimit kritik dhe duke prdorur fjal dhe shprehje bindse dhe ndihmse pr
gjetjen e argumentit dhe bindjen e bashkfolsit pr situata t caktuara dhe problem zgjidhje, pr t cilat
krkohen zgjidhje. Nj fjalor i pasur i mbshtetur n fusha t caktuara semantike, sht tregues tjetr, i cili flet
pr realizimin me sukses t situatave t caktuara.

75
Libr pr msuesin

SITUATA E T NXNIT
TEMA: STOP DISKRIMINIMIT
Rezultatet e t nxnit n fushn e kompetencave t t Burimet
folurit Fotografi
Nxnsi/ja: Video, CD
Flet duke prqendruar vmendjen n situata t caktuara pr t Power Point
cilat duhet t argumentojn pse.
Flet duke argumentuar pr situata t caktuara. Kompetencat kye
Flet duke krkuar zgjidhje dhe qndrime kritike ndaj Kompetenca komunikuese;
argumenteve q prdor n lidhje me diskriminimin dhe Kompetenca pr jetn;
respektimin e t drejtave t njeriut. Kompetenca pr t nxn;
Prdor fjalor t pasur dhe me terma t prshtatur pr temn Kompetenca personale.
pr t ciln flet.
Prshtat t folurin n varsi t situats dhe interesit pr Kompetencat e fushs
dgjuesit. T folurit mbshtetur n situat rasti dhe prjetime
Prdor gjuhn standarde gjat t folurit. personale.

Teknika dhe strategji


Pema e mendimit
Rrjet diskutimi
Pun n grupe

Fjal kye
Diskriminim, respekt, t drejtat e njeriut

Integrimi ndrlndor
Arti i pikturs/
T drejtat e njeriut
Prshkrimi kontekstual i situats
Veprimtari paraprake (bashkbisedim n grupe)
Shfaqet nj video me pamje nga jeta e fmijve n vende t ndryshme t bots dhe nxnsit/et diskutojn rreth
tyre dhe problematikave q lidhen me ta.
Hapi i par (kllaster)
Nxnsi/ja shtron para t tjerve pyetjen
`sht diskriminimi?
Diskriminimi nnkupton zhvlersimin e nj grupi t huaj e ne veanti t nj minoriteti shoqror brenda nj
shoqrie t ngritur mbi parimet e barazis, parimit t ndalimit t dallimeve racore fetare gjinore ekonomike...

Bhet nj kllaster me mendimet q japin nxnsit/et

Nxnsit japin prgjigje pr pyetjen e ngritur

Hapi i dyt (rrjet diskutimi)


Rreth disa situatave t rastit t ngritura n libr dhe prmes puns n grupe, realizohen rrjete diskutimi sipas
renditjes.
Grupi 1
Diskutoni pr diskriminimin gjinor racor dhe fetar n komunitetin tuaj.
far do t bnit pr ta ndryshuar situatn?
Grupi 2
Diskutoni pr diskriminimin gjinor, racor dhe fetar ne komunitetin tuaj.
far do t bnit pr ta ndryshuar situatn?
Grupi 3
Diskutoni pr thnien e Nn Terezs: Ne mendojm se varfria sht t jesh i uritur, i zbathur dhe pa
shtpi. T qenit i papranuar, i padshiruar, e jasht kujdesit sht varfria m e madhe. Ne duhet t fillojm ta
76 shfarosim nga shtpit tona kt mjerim t madh..
Gjuha shqipe 6
Grupi 4
Jeta sht nj dhurat, nj sfid q krkon guxim. Diskutoni pr temn e fmijve me nevoja t veanta. Cili
sht vendi i tyre n shoqri? far do t bnit ju pr t ndihmuar bashkmoshatart tuaj, t cilt kan prob-
leme shndetsore, sociale apo ekonomike?

Hapi i tret
Diskutoni pr konceptet: Dashuri, urrejtje, paragjykim. Komentoni thnien e Mandels:
Askush nuk ka lindur pr t urryer nj person tjetr pr shkak t ngjyrs s tij t lkurs, prejardhjes s tij
apo besimit. Njerzit msohen t urrejn e nse e bjn kt, ata mund t msojn t duan, dashuria vjen m
natyrshm te zemra e njeriut sesa e kundrta e saj.
PO JO
Pse

Veprimet n situat
Diskutojn rreth imazheve pr jetn e fmijve sot n bot.
Argumentojn me qndrime rreth shtjeve q cenojn t drejtat e fmijve n bot
Komentojn reportazhin e fotos q bri xhiron e bots.
Prdorin n mnyr korrekte gjat t folurit elementet joverbale si: gjestet, mimika, kontakti me sy;
Pasurojn diskutimet duke prdorur fjal dhe shprehje t prshtatshmen lidhje me temn e diskriminimit;
Shfaqin bindshm mendimet, prvojat; prcjellin argumente.
Komentojn thnie t njerzve t menduar.
Punojn dhe bashkpunojn n grup.
Vlersimi i situats
Kjo situat do t quhet e suksesshme nga mnyra sesi flasin nxnsit; sa ata prdorin argumente duke u
mbshtetur n zhvillimin e mendimit kritik dhe duke prdorur fjal dhe shprehje bindse dhe ndihmse pr
gjetjen e argumentit argumentojn dhe mbajn qndrime, rekomandojn rrugzgjidhje.

77
Libr pr msuesin
PLANIFIKIMI I ORVE MSIMORE PR KOMPETENCN E T SHKRUARIT

SITUATA E T NXNIT
KOMPETENCA: T SHKRUARIT
TEMA: PRGATITJA PR PROCESIN E T SHKRUARIT
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave Burimet:
T shkruarit nj revist dhe material t shkruara pr fmi-
Nxnsi/ja: jt sot n bot,
prgatitet dhe ndjek fazat e procesit t t shkruarit; material nga interneti,
merr pjes gjat paraqitjes s fazave t procesit t t shkruarit. teksti msimor,
Nxnsi/ja: fotografi.
bn prgjithsime kllaster pr mbledhjen e ideve pr temn
konkrete t t shkruarit Fmijt sot n bot; Kompetencat kye:
mbledh ide nga burime t ndryshme; - kompetenca e komunikimit,
mban shnime n lidhje me temn; - kompetenca qytetare,
krahason idet e marra nga burime t ndryshme; - kompetenca e t menduarit kritik prmes
jep mendimet dhe gjykimet e tij/saj rreth situatave; t shkruarit.
prgatit draftin e par t shkrimit;
kmben punimin, diskuton dhe vlerson ide apo modele t t Kompetenca t fushs:
tjerve; - zhvillimi i aftsive t t shkruarit,
jep sugjerime pr prmirsime t draftit t par; - prdorimi hapave t domosdoshm pr t
pranon ide nga shokt/shoqet dhe msuesi/ja; shkruarin,
bn ndryshime dhe prmirsime n draftin e shkruar; - vlersimi i drafteve t para dhe finale t
miraton sugjerimet; punve me shkrim.
prmirson draftin e par;
shton ide dhe opinione n shkrimin e tij/saj;
prgatit draftin final, e shkruan at;
e kontrollon prsri, i jep dorn e fundit pr ndonj ndryshim t mund-
shm dhe pr gabime strukturore drejtshkrimore dhe t piksimit;
I jep dorn e fundit, e dorzon dhe e publikon.
Prshkrimi kontekstual i situats
Veprimtari paraprake (stuhi mendimesh)
Msuesi/ja pasi prezanton temn, e cila lidhet me hapat q duhen respektuar pr realizimin e procesit t t
shkruarit. Krkon nga nxnsit/et q t japin ide pr nj tem q ata duan t shkruajn. Vendosin me vota
se cila do t jet tema q ata kan propozuar dhe q ju plqen m shum. M pas, vendoset dhe shkruhet n
drras.
Zhvillimi i situats (pun n grupe, pun individuale, rrjet diskutimi)
Msuesja/ja ka prgatitur q m par nj list me lloje shkrimesh dhe i pyet nxnsit/et nse kan shkruar m
par nga kto lloj shkrimesh:
Shkrim i lir Prshkrim personi Portret Kshilla Prshkrim vendi
Shkrim tregimi Vjersha Artikull gazete Njoftime/ftesa Letra Receta
Diskutojn gjat pr kto lloje t shkruari. Nxnsit/et i prshkruajn ato ashtu si i din dhe thon edhe se
cilin lloj t shkruari e kan prdorur edhe m par.
Pasi msuesi/ja ka mbledhur prvojat e nxnsve prmes ksaj veprimtarie, vendos edhe me miratimin e
nxnsve q ata t shkruajn nj shkrim t lir me temn Fmijt sot npr bot.
Msuesi/ja prcakton hapat dhe nxnsi/ja vepron sipas kshillave:
shkruan temn: Fmijt sot npr bot;
shkruan llojin e shkrimit: shkrim i lir;
shkruan ide rreth tems t cilat i mbledh prmes gazetave, revistave, internetit etj. (t drejtat e fmijve,
varfria, shkollimi, diskriminimi, shfrytzimi n pun t vshtira, lojrat, shokt shkolla etj.);
lexon shum materiale pr do ide (pasi msuesi/ja krkon q nxnsit/et t lexojn sa m shum material
rreth ideve t mbledhura. Materialet mblidhen q m par nga nxnsit/et dhe sillen n klas pr tu
prdorur n kt or msimi.);
78
Gjuha shqipe 6
shkruan hollsi t ndryshme (pr do ide t shkruar, nxnsit/et gjat leximit shkruajn edhe hollsi t
cilat do ti ndihmojn n strukturimin e mendimeve n paragraf. Pra, do ide mund t shoqrohet me 2-3
hollsi, t cilat do t zgjerohen prmes fjalive t nj paragrafi t caktuar.);
shkruan ide t reja ose plotson hollsit n vazhdim;
shkruan ide n form pikash plani ose problematike;
rendit pikat e planit/problematike sipas nj radhe logjike.
Deri ktu sht faza e par e parashkrimit.
Nxnsit/et kan punuar nn udhheqjen e msuesit/es.

Faza e dyt
Ka t bj me shkrimin e draftit t par).
Kthimin e ideve dhe pikave t planit n paragraf, t cilt lidhen nga ana kuptimore dhe logjike duke krijuar
nj shkrim t lir n draftin e par.
Nxnsit/et shkruajn draftin e par t shkrimit t tyre. N kt moment nuk duhet t shqetsohen shum pr
gabimet q mund t bjn. Me to, punohet m von.

Faza e tret
Nxnsit/et rishikojn draftin e par, e kmbejn me njri-tjetrin, japin mendime dhe i prmirsojn ato nse
e gjykojn t drejt. Msuesi/ja ndihmon pr realizimin e draftit t par t prmirsuar.

Faza e katrt
Redaktimi (pun individuale dhe pun n grupe dyshe).
Nxnsit/et redaktojn draftin e tyre, gabimet, strukturat jo t arrira t fjalive, gabimet drejtshkrimore, struk-
turore, logjike etj. i kmbejn.
Faza e pest
Prgatitja e draftit final.
Nxnsit/et shkruajn variantin e fundit, e rishohin, e dorzojn dhe e publikojn.
Veprimet n situat
- Zgjidhet tema.
- Prcaktohet lloji i shkrimit.
- Grumbullohen idet dhe hidhen n letr.
- Hartohet plani i shkrimit.
- Organizohen hollsit.
- Shkruhet varianti i par.
- Rishikohet dhe redaktohet.
- Prgatitet varianti prfundimtar, q publikohet.
Vlersimi i situats
Vlersohen punt e nxnsve n baz t respektimit t hapave t ndjekur sipas fazave t procesit t t shkruarit.

79
Libr pr msuesin
SITUATA E T NXNIT
KOMPETENCA: T SHKRUARIT
TEMA: SHKRIMI I NJ TREGIMI NGA VETA E PAR N VETN E TRET
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave Burimet:
a. T shkruarit pr tu aftsuar n prdorimin e modeleve t teksti,
shkrimit. libra jasht klase,
Nxnsi/ja: materiale audiovizuale, modele punsh me
informohet pr veprimtarin q do t kryej si pun me shkrim shkrim.
(kthimi i nj tregimi nga veta e par n t tretn);
b. Leximi, dgjimi dhe krahasimi i nj tregimi t shkruar n Kompetencat kye: bashkpunimi n grup.
vetn e par dhe n vet t tret.
Nxnsi/ja: Kompetenca t fushs: reflektim aftsish t
dgjon, kupton, krahason dhe gjen ndryshimet mes dy tregimeve. shkruari; krijim draftesh finale (publikim)
(t prezantuara nga msuesi/ja ); dhe shkmbim eksperiencash t shkruari;
jep mendimet dhe gjykimet e tij/saj rreth tekstit q dgjon (pun reflektim dhe vlersim produktesh me
n grupe dyshe). modele t shkruari sipas krkesave t ksaj
c) Prezantim i ndryshimeve dhe midis dy tregimeve teme msimore.
Nxnsi/ja:
prezanton ndryshime q shihen dhe evidentohen n grup midis dy
tregimeve (i njjti tregim i shkruar n vetn e par dhe n vetn e
tret);
analizon n tekste t ndryshme poetike gjuhn e figurshme.
d) T shkruarit pr qllime personale dhe funksionale
Nxnsi/ja:
prdor formn ose modelin e prshtatshm gjat t shkruarit dhe
zbaton rregullat t diskutuara me sipr mbi ndryshimet e tekstit kur
kalohet nga vet e par n t tret.
Prshkrimi kontekstual i situats
Veprimtari paraprake
Msuesi/ja fton nxnsit/et t thon ndodhi q iu kan ndodhur m par dhe q rrfehen n vetn e par. Pasi
dgjohen disa prej tyre (1-4), msuesja/si rrfen nj tregim (ose t tekstit, ose nj tjetr). Nj her n vetn e
par sikur i ka ndodhur rrfimtarit, dhe nj her n vetn e tret, sikur i ka ndodhur nj tjetri, dikush tjetr po
e tregon.

Zhvillimi i situats
Prezantimi i tregimit dhe leximi i tij (f.31 n libr), pun n grupe dyshe
Msuesi/ja krkon q nxnsit/et t punojn pak minuta me njri-tjetrin n grupe dyshe pr ta kthyer tregimin
n vetn e tret. Pr t ndihmuar, ata duhet t lexojn me kujdes hyrjen dhe mbylljen e tregimit. Pasi diskuto-
jn dhe ritregojn me goj tregimin n vetn e tret ashtu si ata munden, dhe nxnsit/et dgjojn 2-3 rrfime,
msuesja/si i kalon n pun t pavarur.

Pun e pavarur
Msuesja/si krkon q nxnsit/et t nisin t shkruajn tregimin n vetn e tret. Mirpret pyetje t nxnsve,
duke ndihmuar n rastet kur ata kan nevoj.

Burimet:
teksti i nxnsit, libra me tregime ku nxnsit/et mund t przgjedhin tregime pr ti kthyer nga veta e par
n vetn e tret, video q ka rrfime personale t fmijve, q nxnsit ta kthejn rrfimin e dgjuar n vetn
e tret.
Veprimet n situat
- Prezantim tregimesh personale.
- Dgjim nga videoja i rrfimeve t bashkmoshatarve.
- Rrfimi dhe prezantim i nj tregimi.
- Prezantim i rregullave gjuhsore q duhen mbajtur parasysh gjat kthimit nga veta e par n vetn e tret t
80 nj tregimi.
Gjuha shqipe 6
- Dgjimi i rrfimit t msuesit/et nj her n vetn e par dhe nj her n vetn e tret.
- Pun n grupe duke bashkbiseduar pr ndryshimet q do t ket tregimi gjat kalimit nga veta e par n
vetn e tret.
- Memorizim i ndryshimeve dhe i strukturave gjuhsore.
- Shkrimi i tregimit n vetn e tret.
- Prezantim para klass, kmbim punimesh n grupe dyshe.
- Vlersimi i puns s nxnsve pr njri-tjetrin.
Vlersimi i situats
Situata quhet e realizuar, kur nxnsit/et arrijn t prfundojn s shkruari tregimin e kthyer nga veta e par n
t tret dhe kur ata i kan kmbyer me njri-tjetrin duke br edhe sugjerime pr prmirsime t mtejshme.
Ndrkoh msuesi/ja apo nj nxns/e tjetr, i/e cili/a ka br prshtatjen m t mir dhe pa gabime e lexon
para klass, t tjert ndjekin me vmendje dhe bjn ndryshimet e duhura n draftet e tyre.
Msuesi/ja jep detyr q nxnsit/et t gjejn nj tregim tjetr dhe ta kthejn nga veta e par n t tret n t
njjtn mnyr si vepruan n klas. Kt detyr msuesi/ja krkon q nxnsit/et ta ruajn n portofolet e tyre
personale si nj produkt q tregon nj kompetenc t arrir.

SITUATA E T NXNIT
KOMPETENCA: T SHKRUARIT
TEMA: KUJTIME T GZUESHME
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave Burimet:
a) T shkruarit pr qllime personale dhe funksionale njohurit dhe shkathtsit paraprake t
Nxnsi/ja: nxnsit/es,
prdor formn ose modelin e shkrimit t kujtimeve mbshtetur teksti msimor,
edhe n udhzimet e dhna pr mnyrn e t shkruarit t kujtimeve; informacione nga interneti pr fmijrin si
zbaton rregullat gramatikore, leksikore dhe drejtshkrimore pr t p.sh., intervista, poezi pr fmijrin, fotogra-
shprehur mendimet dhe ndjenjat e tij n lidhje me shkrimin e kuj- fi.
timeve, t tilla si prdorimi i foljes n kohn e shkruar, prdorimi
i vets s par, prshkrimi i vendeve, kohs dhe njerzve q kan Kompetencat kye:
marr pjes; kompetenca digjitale,
jep hollsi prshkruese, me fakte; kompetenca bashkpunimit.
prdor fjalor t prshtatshm n lidhje me situatn q prshkruan.
Kompetencat e fushs:
shkrimi i kujtimeve.

Teknika dhe strategji:


- prezantim,
- bashkbisedim n grupe,

Prshkrimi kontekstual i situats


Veprimtari paraprake (bashkbisedim n grupe dyshe)
Msuesi/ja ka porositur q m par nxnsit/et q t sjellin fotografi t bra m par dhe q lidhen me ngjarje t s
kaluars. Nxnsit/et paraqesin dhe prshkruajn foto t ndryshme. Msuesi/ja gjat puns n grup, por edhe gjat
prezantimit t do grupi, krkon q nxnsit/et t veojn iden e prshkrimit t nj ngjarjeje q i takon s kaluars. M
pas, pas prezantimeve, msuesi/ja pyet nxnsit/et nse kujtimet tregohen apo shkruhen?
Edhe tregohen edhe shkruhen.

Zhvillimi i situats
Hapi 1. Prezantohen fotografit n grupe dyshe
Prezantimi i fotografive t nxnsve q lidhen me ngjarje t s kaluars (n grupe dyshe). Ata i paraqesin duke
i prshkruar ngjarjet edhe me goj.
Hapi i dyt
Msuesi/ja pyet:
far jan kujtimet? Tregohen apo shkruhen kujtimet?
Nxnsit/et prgjigjen: edhe tregohen edhe shkruhen. 81
Libr pr msuesin
Hapi i tret (dhnia e informacionit t ri - minileksion)
Msuesi/ja tregon se kujtimet jan histori q vijn nga e kaluara. Ato edhe tregohen, edhe shkruhen. Gjat
shkrimit t kujtimeve prdoren shum emra, mbiemra, prshkruhen shum vende dhe prcaktohet mir koha
kur kan ndodhur, prdoren data, emrtime vendesh. Foljet prdoren n kohn e shkuar, ndrsa tregimi bhet
n vet t par. Prdoren zakonisht shprehjet para disa vjetsh, muajsh: nj vit m par, kur isha i vogl, ishte
hera e par etj

Hapi i katrt
Tregon ose lexon kujtime nga jeta e vet ose e t tjerve dhe veon m pas pjest prbrse t shkrimit n form
kujtimi: hyrja, vendi, koha, ngjarja, pjesmarrsit, prfundimi.

Hapi i pest
Krkohet nga nxnsit/et q t kujtojn hapat q bhen pr prgatitjen e nj shkrimi t llojit kujtime. Kujtojn
hapat q bhen gjat realizimit t procesit t t shkruarit:
parashkrimi,
mbledhja e ideve,
prpunimi,
shkrimi i draftit t par.
Pun e pavarur
Plotsojn kllasterin dhe shkruajn idet q ju vijn n mendje pr nj kujtim nga e kaluara.

Pasi kan mbledhur idet, i kthejn ato n paragraf t shkrimit q do t bjn,


shkruajn draftin e par.

Pun n grupe dyshe


Lexojn punimet e njri-tjetrit, japin ide dhe bjn sugjerime.
Pun e pavarur.
Bjn ndryshime dhe redaktime.
Krijojn draftin final, e redaktojn, e kontrollojn dhe e dorzojn apo e lexojn para t tjerve.
Veprimet n situat
- Prezantojn fotografi - stuhi mendimesh
- Tregojn kujtime - prezantim
- Marrin udhzime - minileksion
- Mbledhin ide - kllaster
- Shkruajn draftin e par - pun e pavarur
- Rishikojn shkrimin - pun n grupe dyshe
- Rishkruajn draftin final - prezantim, publikim
Vlersimi i situats
Lidhet me:
shkrimin nn udhheqjen e msuesit/es duke respektuar fazat e t shkruarit;
respektimin e rregullave strukturore dhe gjuhsore pr shkrimin, llojine tij (kujtime);
kontributin e dhn pr prmirsimin e drafteve t njri-tjetrit;
vlersimin e punimeve t njeri-tjetrit;
ruajtjen dhe depozitimin n portofolin personal edhe t ktij produkti pune, n lidhje me t shkruarin.

82
Gjuha shqipe 6
SITUATA E T NXNIT
KOMPETENCA: T SHKRUARIT
TEMA: SI TA KONTROLLOJM NJ TEKST Q SHKRUAJM
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave Burimet:
T shkruarit punime me shkrim,
Nxnsi/ja: tabela e shenjave konvencionale,
- prgatitet dhe ndjek fazat e procesit t t shkruarit; material n Power Point i kshillave pr ndjek-
- merr pjes gjat paraqitjes s fazave t procesit t t jen dhe kontrollin e punve me shkrim.
shkruarit;
- shton ide; Kompetencat kye:
- zgjeron ose shkurton fjali; - kompetenca digjitale;
- ndan paragraft; shmang prsritjet; - kompetenca e t t menduarit kritik prmes
- miraton sugjerimet; t shkruarit.
- prmirson draftin e par;
- shton ide dhe opinione n shkrimin e tij/saj; Kompetenca t fushs
- prgatit draftin final, e shkruan at; - zhvillimi i aftsive t t shkruarit;
- e kontrollon prsri, i jep dorn e fundit pr ndonj ndryshim - prdorimi hapave t domosdoshm pr
t mundshm dhe pr gabime strukturore drejtshkrimore dhe prmirsimin e t shkruarit.
t piksimit;
- i jep dorn e fundit, e dorzon dhe e publikon;
- rishkruan hyrjen/mbylljen nse nuk plqehet.

Kujdes me mnyrn e t shkruarit


Nxnsi/ja:
- tregon kujdes me menyrn e t shkruarit;
- shmang fjal apo fraza q nuk i takojn stilit me t cilin
sht shkruar;
- korrigjon gabimet drejtshkrimore, pr t qen t sigurt
konsultohet me fjalorin drejtshkrimor;
- prmirson shkrimin duke br ndreqjet sipas rastit;
- bn ndreqje dhe zvendsime sipas rastit;
- bn ndreqjet e duhura, qartsin e grafiks s
shkronjs, largsin, ndarjen n fund t rreshtit n rrokje etj.
Prshkrimi kontekstual i situats
Veprimtari paraprake (stuhi mendimesh)
Msuesi/ja pasi prezanton temn, e cila lidhet me hapat q duhen ndjekur pr t kontrollojm nj tekst q
shkruhet nga nxnsit/et , i nxit ata q t japin ide pr nj tem q ata duan t shkruajn apo kan shkruar m
par. Le t marrin temn m t afrt Shkruajm kujtime. Nxnsit/et flasin pr strukturn q duhet respek-
tuar (hyrje, zhvillim, mbyllje), flasin pr idet q duhet t shkruajn qart, pr kuptimin dhe logjikn e gjith
tekstit, pr drejtshkrimin dhe piksimin.
Zhvillimi i situats
Hapi i par
Msuesja/si paraqet tabeln, e cila prmban disa rregulla q duhen respektuar apo duhen mbajtur mend n
lidhje me nj tekst q shkruajm. Tabela paraqitet me Power Point q nxnsit/et ta lexojn dhe komentojn
t gjith s bashku.

Hapat Problemi Lloji i ndrhyrjes


Hapi i dyt (un n grupe dyshe)
Sipas hapave t prshkruar n tabeln e msiprme krkojn n punimet e njri-tjetrit far ka ndodhur dhe
bjn shnime anash flets. i marrin me radh hapat nga 1-7. Nxnsit/et prdorin edhe shenja konvencionale
pr t nxjerr n pah gabimet apo pasaktsit n punt e njri-tjetrit.
Hapi i tret(pun e pavarur)
do nxns/e, sipas hapave dhe sugjerimeve, bn ndreqjet e gabimeve apo sugjerimeve dhe e sjell punimin
me shkrim n nj nivel m t knaqshm se n draftin e mparshm.
83
Libr pr msuesin
Hapi i katrt
Prezantim individual i puns s kryer (far ndreqn dhe prmirsuan).
Publikim (i draftit final) t shkruar pas sugjerimeve.
Veprimet n situat
Rikujtimi i hapave q ndiqen gjat procesit t t shkruarit.
Prezantimi i hapave q ndiqen pr prmirsimin e puns me shkrim.
Memorizimi dhe zbatimi i hapave q ndiqen pr ndreqjen e puns me shkrim.
Krijimi i nj mjedisi bashkpunues prmes puns me grupe.
Respektimi i njri-tjetrit gjat puns n punimet e njri-tjetrit.
Publikimi i draftit final t prmirsuar.
Vlersimi i puns s nxnsve nga njri-tjetri.
Prdorimi i shenjave konvencionale pr redaktimin e tekstit.
Nxjerrja n pah e problematikave strukturore, sintaksore e drejtshkrimore t punve m shkrim.
Vlersimi i situats
Kjo or msimi, e cila kishte pr qllim zhvillimin e kompetencs s t shkruarit dhe prmirsimin strukturor,
logjik dhe gjuhsor t punve me shkrim quhet e realizuar, kur nxnsit/et arrijn t prmirsojn drafte t
punve t tyre me shkrim ather kur gjejn shmangie logjike, strukturore e gjuhsore n punt e njri-tjetrit
dhe t tyre, si dhe n punt me shkrim t shkruara m par. Njkohsisht quhet e realizuar kur nxnsit/et
pranojn shmangiet apo gabimet q kan br, i kuptojn dhe i reflektojn ato n nj draft t ri t puns me
shkrim, e cila ka kaluar prmes ktij procesi kontrolli dhe prmirsimi.

SITUATA E T NXNIT
KOMPETENCA: T SHKRUARIT
TEMA: LETRA PERSONALE
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave Burimet:
T shkruarit pr qllime personale - modele letrash,
Nxnsi/ja: - teksti msimor,
prdor formn ose modelin e shkrimit t letrave dhe, mbshtetur - zarf,
edhe n udhzimet e dhna pr mnyrn e t shkruarit t letrave, - modele e-mail-esh.
realizon modelin e shkrimit;
zbaton rregullat e strukturs dhe t paraqitjes gramatikore, leksikore
e drejtshkrimore pr t shprehur mendimet dhe ndjenjat n lidhje me Kompetencat kye:
shkrimin e nj letre; - kompetenca digjitale;
prdor fjalor t prshtatshm n lidhje me situatn q prshkruan; - kompetenca komunikuese.
shkruan hyrje dhe mbyllje t bukura.
Kompetencat e fushs:
- shkrimi i letrave.

Teknika dhe strategji:


- pun n grupe;
- pun e pavarur.
Prshkrimi kontekstual i situats
Veprimtari paraprake (bashkbisedim n grupe dyshe)
Lexohen dy-tri letra t ardhura n adres t nxnsve apo t t afrmve t tyre dhe m pas dgjohen e komentohen
duke br pyetje dhe duke dhn prgjigje: Kush e ka shkruar? Nga ka ardhur? sht drguar me zarf apo me e-mail?
Msuesi/ja ndrpret n nj moment t prshtatshm pyetjet dhe iu drejton nxnsve nj pyetje: si ju plqen t shkruani
nj letr, me dor apo me kompjuter? Ku ndryshon nj letr me shkrim dore nga nj letr e shkruar n kompjuter?
Nxnsit/et shprehin prvojat e tyre nse kan shkruar letra ndonjher.

84
Gjuha shqipe 6
Zhvillimi i situats
Hapi i par (minileksion)
Prezantimi i puns me shkrim q do t bjn. Msuesi/ja paraqet shum
letra dhe nxnsit/et i prshkruajn ato, ndrkoh msuesi/ja iu ka thn
nxnsve t bjn nj kllaster duke vendosur n t gjith elementet e letrs.
Letra:
ka dat,
ka fjalt prshndetse,
ka hyrjen,
ka trupin e letrs ose prmbajtjen,
ka mbylljen, fjalt mbyllse dhe prshndetjen personale me dy fjal.

Hapi dyt (pun n grupe dyshe)


Msuesi/ja krkon q nxnsit/et t zgjedhin nga nj tem dhe t mendojn pr t shkruar nj letr pr nj nga
shokt e klass. Ndrkoh nxnsit/et kmbejn ide pr letrat q do t shkruajn n grupe dyshe, zgjedhin
shokun q do ti drejtohen.

Hapi i tret (pun e pavarur)


Nxnsit/et shkruajn modelet e letrave q kan zgjedhur n mnyr individuale.

Hapi i katrt
I lexojn n grupe t vogla dyshe njri-tjetrit dhe japin sugjerime pr prmirsime t mtejshme.

Hapi i pest (loj n role)


Pasi kan prfunduar draftin final t letrs, e fusin n zarf dhe ia drgojn me post (nj nxns luan rolin e
postierit dhe ua shprndan nxnsve n klas letrat q u adresohen atyre).
Hapi i gjasht (diagram Veni)
Nxjerrin n pah ndryshimet q ka nj letr e shkruar me shkrim dor dhe nj e shkruar me kompjuter.
Punojn n grupe dyshe.
Hapi i shtat - konkursi i letrs s shkruar m bukur
Ngrihet nj juri dhe, pasi lexohen letrat e shkruara, vlersohet letra m e mir.
Shpallet fituesi.
Veprimet n situat
Nxnsit/et:
specifikojn karakteristikat e letrave;
bjn dallimin mes nj letre t shkruar me dore dhe nj me kompjuter;
prcaktojn elementet q duhen respektuar dhe nuk duhen harruar asnjher kur shkruhet nj letr;
punojn n grup pr t prcaktuar strukturn e nj letre q duhet ta shkruajn
shkruajn draftin e par t letrs;
marrin ide dhe lexojn modele letrash t shokve t tyre;
shkruajn draftin final;
ja u drgojn letrn miqve t tyre;
bjn nj kllaster pr t nxjerr n pah ndryshimet dhe t prbashktat e nj letre t shkruar me shkrim dore dhe nj
letre t drguar me post elektronike.

Detyr: Shkruani nj letr dhe drgojani nj shoku me e-mail.
Prgjigjen e letrs dhe vet letrat e shkruara prej tyre duhet ti ruajn n portofolin e punimeve personale.
Vlersimi i situats
Lidhet me:
- shkrimin e letrave sipas strukturs dhe krkesave q ka shkrimi i nj letre;
- kmbimin e letrave me njri-tjetrin;
- vlersimin e punve me njri-tjetrin;
- vlersimin prmes nj konkursi t letrs t shkruar m mir.

85
Libr pr msuesin
SITUATA E T NXNIT
KOMPETENCA: T SHKRUARIT
TEMA: SHKRUAJM TREGIME N MNYRA T NDRYSHME
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave Burimet:
T shkruarit pr qllime personale teksti msimor,
Nxnsi/ja: libra jashtshkollore me tregime,
prdor formn ose modelin e shkrimit t letrave dhe, mbshtetur video filmash.
edhe n udhzimet e dhna pr mnyrn e t shkruarit t tregimeve,
n mnyra t ndryshme realizon modelin e shkrimit; Kompetenca kye:
zbaton rregullat e strukturs dhe t paraqitjes gramatikore, leksiko- kompetenca komunikuese.
re dhe drejtshkrimore pr t shprehur nj prmbajtje t kuptueshme
t nj tregimi, nisur nga fillestar; Kompetenca t fushs:
strukturon tregimin sipas fazave dhe sipas nj mnyre t caktuar; shkrimi i i tregimeve.
shkruan, prfundon apo plotson hyrje dhe mbyllje t bukura. Teknika dhe strategji:
- shkrim i lir;
- pun n grupe;
- pun e pavarur.
Prshkrimi kontekstual i situats
Veprimtari paraprake (bashkbisedim n grupe dyshe)
Tregojn ose lexojn tregime n mnyra t ndryshme, duke u nisur nga ato q kan lexuar me fumet, me di-
alog, t shoqruara me figura etj.

Zhvillimi i situats
Hapi i par (pun n grupe)
Lexojn n grup tregime t ndryshme, flasin pr to pr hyrjen, problemin, mbylljen etj.

Hapi dyt (vzhgojn dhe diskutojn rreth tregimit me figura dhe me fumet q ka libri n f. 59)
Msuesi/ja krkon q nxnsit/et t vzhgojn tregimin e f. 59 dhe m pas t tregojn variantin e tyre t tregimit.
Hapi i tret Diagram Veni
Bjn dallimin mes tregimit t shkruar me fumet dhe atij t shkruar me shkrim
dore me ann e tekniks diagram Veni, diskutojn e nxjerrin n pah ndryshimet etj.
Hapi tret - Pun e pavarur
Zgjedhin variantin dhe mnyrn se si do ta shkruajn tregimin. Nxnsi/ja shkruan variantin e vet t tregimit
pr disa minuta.
Hapi i katrt
Lexohen, komentohen dhe vlersohen tregimet e shkruara.
Nj juri vlerson tregimin m t mir.

Hapi i par Lexoni tekstin. Ka dal ideja q keni pasur Shtoni ide.
Kuptimsia: n mend? Zgjeroni ose shkurto fjali.
sht i qart dhe i kuptueshm? Ndaj paragraft. Shmang prsritjet.
Hapi i dyt Lexoni shkrimin pr t par nse dalin t Rishkruaj hyrjen/mbylljen nse nuk ju
Struktura: qarta: hyrja, zhvillimi, mbyllja. plqen.
Hapi i tret Kujdes me stilin e shkrimit. Shmangni fjal Lexoni pr t kuptuar se mos keni przier
Kujdes me stilin: apo fraza q nuk i takojn stilit e shkrimit. stilet.
Hapi i katrt Krkoni pr gabime drejtshkrimore dhe t Korrigjo gabimet drejtshkrimore. Pr t
Drejtshkrimi dhe piksimit. qen t sigurt konsultohu me fjalorin dre-
piksimi: jtshkrimor.
Hapi i pest Kontrolloni prshtatjen n gjini, numr dhe Prmirso shkrimin tuaj duke br ndreqjet
Morfologjia dhe ras t emrave dhe mbiemrave, rendin e sipas rastit.
sintaksa: fjalve n fjali, prshtatjen e kallzuesit me
kryefjaln, prdorimin e lidhzave.
86
Gjuha shqipe 6
Hapi i gjasht Kontrollojm fjalt nse jan prdorur me Bj ndreqje dhe zvendsime sipas rastit.
Leksiku dhe kuptimin e duhur, shmangim fjalt e huaja.
kuptimet e fjalve:
Hapi i shtat Vrejm paraqitjen e shkrimit t dors, qa- Bjm ndreqjet e duhura qartsin e
Paraqitja: rtsin e grafikave t shkronjave, largsin grafiks s
e fjalve nga njra-tjetra, respektimin e shkronjs, largsin, ndarjen n fund t
paragrafve, titujve, nntitujve. rreshtit n rrokje.

Veprimet n situat:
specifikojn mnyrat e shkrimit t tregimeve: me shkrim dore, me fumeti, me kartona, me mungesa fjalsh etj;
bjn dallimin mes nj tregimi t shkruar me fumeti dhe nj tregimi t shkruar me shkrim dore;
prcaktojn elementet q duhen respektuar dhe nuk duhen harruar asnjher kur shkruhet nj tregim me shkrim dore;
punojn n grup pr t prcaktuar strukturn e nj tregimi q ata duan t shkruajn
shkruajn draftin e par t tregimit;
lexojn modele tregimesh nga librat jashtshkollore me tregime;
bjn nj kllaster pr t nxjerr n pah ndryshimet dhe t prbashktat e tregimeve t llojeve t ndryshme: me fumeti,
me shkrim dore;
shkruajn draftin final;
lexojn tregimet e shkruara;
bjn vlersime dhe shpallin fituesin (tregimi m i mir);
Vlersimi i situats
Nxnsit/et vlersojn punt e njri-tjetrit duke nxjerr n pah ant pozitive dhe negative. Bjn komente,
konkurs, shpallin fituesin.

SITUATA E T NXNIT
KOMPETENCA: T SHKRUARIT
TEMA: SHKRUAJM PR SHKOLLN Q UN DUA
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave Burimet:
T shkruarit pr qllime personale video dhe filma me temn e shkolls t s ardhmes,
Nxnsi/ja: teksti msimor,
shkruan duke prdorur imagjinatn; libra jashtshkollor me tregime,
zbaton rregullat e strukturs dhe t paraqitjes gramatikore, magnetofon, CD.
leksikore dhe drejtshkrimore, pr t shprehur nj prmbajtje t
kuptueshme t nj shkrimi q mbshtetet n imagjinat; Kompetencat kye:
strukturon shkrimin sipas fazave dhe sipas nj mnyre t cak- - kompetenca komunikuese,
tuar; - kompetenca digjitale.
shkruan, prfundon apo plotson hyrje dhe mbyllje t bukura. Kompetenca t fushs:
- shkrimi me imagjinat.

Teknika dhe strategji:


- imagjinat e drejtuar;
- pun n grupe;
- pun e pavarur.
Prshkrimi kontekstual i situats
Veprimtari paraprake (bashkbisedim n grupe dyshe)
Krkohet q nxnsit/et me vizatime, me fjal apo me leximin e ndonj tregimi t shprehen pr shkolln q
ata ndrrojn.
Hapi i par - Imagjinat e drejtuar
Nxnsit/et, t drejtuar nga msuesi/ja, imagjinojn shkolln e tyre t s ardhmes.
Ulin kokat, n sfond sht nj muzik e leht q nuk shqetson. Dgjojn me vmendje.
Dgjojn nj prshkrim pr nj shkoll q nuk e kan par dhe as e kan imagjinuar q i takon nj shoqrie pas 50
vjetsh, prshkrimi mund t jet edhe i regjistruar ose i krijuar enkas pr kt or msimi.
Tregimi i msuesit/es shoqrohet me pauza, me ndryshim zri etj. 87
Libr pr msuesin
M pas, msuesi/ja krkon q nxnsit/et t ngren kokn dhe t tregojn si ndihen n lidhje me ato q dgjuan.
Nxnsit/et t emocionuar tregojn at q kan ndier gjat qndrimit me kok ulur dhe dgjimit t tregimit t imagjin-
uar, t regjistruar apo edhe t lexuar nga msuesi/ja.
Hapi i dyt - Pun e pavarur
Nxnsit/et punojn me ushtrimin 1 t librit dhe e plotsojn at sipas nndarjeve.
Plotsoni tabeln duke shprehur mendimet tuaja n lidhje me shkolln q do t dshironit.
Orendit e Aktivitetet sportive Metodat e Aktivitetet Ort msimore
klass dhe argtuese msimdhnies
Struktura e Bankat Msimi i gjuhve Detyrat e Shtitjet/ekskursionet Pushimet mes orve
shkolls Librat Puna n grup shtpis Aktivitetet sportive/ Pushimi i dreks
Klasat Kompjuterat Projektet Marrdhniet muzikore
Biblioteka msuesnxns T tjera...
Palestra
Drejtoria
Sekretaria
Plotsojn tabeln me veprimtari t tjera q i takojn do grupi:
Karakteristika Si ishte? Si do ta doje?

Hapi i tret - Shkrim i lir me imagjinat


Shkruajn nje shkrim t lir me imagjinat me tem: Shkolla ime pas 10 vjetsh.
Veprimet n situat:
imagjinojn pr t ardhmen;
bjn ushtrime pr prehjen e imagjinats;
plotsojn pyetsor;
shkruajn shkrim t lir me imagjinat;
punojn n grup pr t prcaktuar e rrfyer punn q kryejn me shkrim;
shkruajn draftin final duke e prmirsuar;
lexojn tregimet e shkruara;
bjn vlersime dhe shpallin fituesin (tregimi m i mir).
Vlersimi i situats
Nxnsit/et vlersojn punt e njri-tjetrit duke nxjerr n pah ant pozitive dhe negative, bjn komente,
konkurs, shpallin fituesin.

SITUATA E T NXNIT
KOMPETENCA: T SHKRUARIT
TEMA: SHKRUAJM ME IMAGJINAT
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave Burimet:
T shkruarit pr qllime personale teksti msimor,
Nxnsi/ja: video dhe filma me temn e shkolls t s
shkruan duke prdorur imagjinatn; ardhmes,
zbaton rregullat e strukturs dhe t paraqitjes gjat shkrimit libra jashtshkollor me tregime,
t nj poezie; magnetofon, CD.
zbaton vargun dhe rimn duke prdorur edhe imagjinat n
Kompetencat kye:
imagjinat;
- kompetenca komunikuese;
shkruan poezi deri n tri strofa; - kompetenca digjitale.
prdor figura letrare. Kompetenca t fushs:
- shkrimi me imagjinat.
Teknika dhe strategji:
- imagjinat e drejtuar;
- pun n grupe;
- pun e pavarur.

88
Gjuha shqipe 6
Prshkrimi kontekstual i situats
Veprimtari paraprake (bashkbisedim n grupe dyshe)
Krkohet q nxnsit/et me vizatime, me fjal apo me leximin e ndonj tregimi t shprehen pr botn e
alienve dhe t mistereve.
N pun n grupe, tregojn pr ndodhi imagjinare q lidhen me fantazin e tyre n lidhje me botn e alienve
dhe t mistereve.
Komunikimi me personazhe ireale dhe fantastike sht nj moment q i prfshin nxnsit n nj situat para-
prake imagjinate.
Nxnsit lexojn n grupe leximin ndihms (Bota e mistereve) dhe bashkbisedojn rreth informacioneve
q prcjell ky tregim n lidhje me misteret e galaktiks (ushtrimi 1).

Hapi i par - ushtrim pr mprehje imagjinate


Nn udhheqjen e msuesit/es zhvillohet ushtrimi 2 i tekstit, faqe 72, sipas hapave q krkon vet ushtrimi.
Nn udhheqjen e msuesit/es nxnsit/et kan fantazuar, strukturuar dhe krijuar n mend ngjarjen e tregimit
fantastik n lidhje me takimin me nj alien, tregim i cili sht i ndryshm pr do nxns. Nxnsit i kan
dhn prgjigje me mend do pyetjeje dhe situate t krkuar nn udhheqjen e msuesit dhe pyetjeve t ngri-
tura n libr.

Hapi i dyt - shkrim t lir me imagjinat


Nxnsit shkruajn nj shkrim t lir me imagjinat me tem Takim me nj alien. N kt hap, nxnsit
tregimin e krijuar n hapin e msiprm me mend dhe me fantazi e shkruajn.

Hapi i tret - pun n grupe dyshe


Nxnsit pasi kan mbaruar shkrimet e tyre i kmbejn me shokt/ shoqet e banks dhe bjn vlersime pr
shkrimet e njri-tjetrit.

Hapi i katrt - ekspozitat e murit


Nxnsit i vendosin punimet e tyre npr faqet e murit t klass, bjn vlersime mbi to, me pik 1-10 dhe
shpallin tre fituesit e shkrimeve m t mira.

Veprimet n situat
Zhvillojn imagjinatn.
Bjn ushtrime pr mprehjen e imagjinats.
Shkruajn shkrim t lir me imagjinat.
Punojn n grup pr t prcaktuar rrfyer punn q kryejn me shkrim.
Lexojn tregimet e shkruara.
Bjn vlersime dhe shpallin fituesin (tregimi m i mir).

Vlersimi i situats
Nxnsit/et vlersojn punt e njri-tjetrit duke nxjerr n pah ant pozitive dhe negative t shkrimeve t tyre .
Bjn komente dhe japin sugjerime.
Bjn konkurs dhe shpallin fituesin.

89
Libr pr msuesin
SITUATA E T NXNIT
KOMPETENCA: T SHKRUARIT
TEMA: SHKRUAJM VJERSHA ME RIM
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave Burimet:
T shkruarit pr qllime personale teksti msimor,
Nxnsi/ja: video dhe filma me temn e shkolls s t ardhmes,
shkruan poezi duke prdorur imagjinat; libra jashtshkollor me tregime,
zbaton vargun dhe rimn duke prdorur edhe imagjinatn; magnetofon, CD.
shkruan poezi deri n tre strofa;
prdor figura letrare; Kompetencat kye:
bn krahasime dhe gjen epitete. - kompetenca komunikuese,
- kompetenca digjitale.

Kompetencat e fushs:
- shkrimi me imagjinat.

Teknika dhe strategji:


- imagjinat e drejtuar,
- pun n grupe,
- pun e pavarur.
Prshkrimi kontekstual i situats
Veprimtari paraprake (bashkbisedim n grupe dyshe)

Dgjojn t regjistruara poezi t llojeve t ndryshme. Recitojn edhe vet poezi. Mund t lexojn edhe vjersha nga
albumi q krijuan nj or m par.

Hapi i par - recitim poezish


Nxnsit recitojn poezi t llojeve t ndryshme.
Komentojn dhe shprehin plqimet e tyre pr vargjet dhe strofat q lexuan.

Hapi i dyt minileksion


Me ndihmn e msuesit/es flasin pr vargun dhe rimn dhe dallojn llojet e rimave: abab, aabb, abba etj. Msuesi/ja
jep pak informacion t ri n lidhje me kto njohuri mbi vjershrimin.
Prcaktojn rrokjet fundore n poezi, si dhe ndonj figur letrare: krahasim, epitet, metafor.

Hapi i tret - pun n grupe


Provojn t krijojn n grup vargjesh me rim dhe n strof.
I kmbejn me njri-tjetrin dhe japin mendime.

Hapi i katrt - gushkuqi rrethor


Shkruajn vargje pr natyrn, duke prdorur nj flipchart t madh. E kalojn dor m dor, duke shtuar nga nj varg
secili. E komentojn n fund. Japin ide dhe mendime.

Hapi i katrt - pun e pavarur dhe n grup


Nxnsit/et individualisht shkruajn nj vjersh me 1-3 strofa.
E kmbejn me njri-tjetrin n grup. Lexojn dhe japin mendime pr punt e njri-tjetrit.
Hapi i pest - konkurs
Krijohet nj juri dhe shpallet vjersha m e bukur.

Hapi i gjasht - krijim albumi


Nxnsit/et mbledhin poezit e krijuara dhe me to formojn albumin e par me poezi t klass s tyre.
Kto punime ruhen edhe n portofolin e punve me shkrim.
Veprimet n situat:
imagjinojn pr t ardhmen;
dgjojn poezi t regjistruara;
90 recitojn poezi t ndryshme;
Gjuha shqipe 6
flasin pr poezin dhe mnyrat e ndrtimit t saj, vargun, rimn, ritmin;
shkruajn vargje;
shkruajn strofa;
shkruajn vjersha t thjeshta;
zhvillojn konkurs me punimet e tyre;
bjn vlersime dhe shpallin fituesin (poezia m e mir);
krijojn albumin me poezi.
Vlersimi i situats
Kjo situat t nxni sht e suksesshme dhe e arrir n momentin q nxnsit kan ndjekur t gjith hapat e
msiprm deri n hapin final. Nxnsit e finalizojn kt situat t nxni duke vlersuar punt e njri-tjetrit,
duke nxjerr n pah ant pozitive dhe negative. Bjn komente. Bjn konkurs, shpallin fituesin.

SITUATA E T NXNIT
KOMPETENCA E T SHKRUARIT
TEMA: SI T DRAMATIZOJM NJ TREGIM
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave Burimet
Nxnsi/ja: Libra jashtshkollor
Shkruan pjes n dram, duke prdorur elemente gjuhsore q ndihmojn Teksti msimor
kt proces. Drejtshkrimi i gjuhs shqipe
Shkruan nj skenar drame t nj pjese letrare t lexuar m par.
Krkon, gjejn dhe zbatojn rregullat gjuhsore t ndrtimit t nj skenari. Kompetencat kye
Prdor gjuh t prshtatshme pr personazhet. Kompetenca komunikuese
Prdor rregullat e piksimit t domosdoshme gjat shkrimit t nj skenari. Kompetenca digjitale
T msuarit pr t nxn

Kompetencat e fushs
T shkruarit e dramatizuar

Teknika dhe strategji


imagjinat e drejtuar,
pun n grupe,
pun e pavarur,
shkrimi me imagjinat.
Prshkrimi kontekstual i situats
Veprimtari paraprake (bashkbisedim n grupe dyshe)
Dgjojn t regjistruar nj fragment drame dhe msuesi iu krkon t tregojn se nga sht marr dhe si mund ta trego-
jn n form tregimi. Nxnsit n grupe, e dramatizojn fragmentin, duke e sjell n formn e nj tregimi.
Hapi i par (minileksion)
Msuesi, pasi i njeh me temn e situats msimore, tregon tet hapat q duhen ndjekur pr t dramatizuar nj
tregim:
1. Przgjidhni tregimin, t cilin do t dramatizoni. Plqimi dhe interesi juaj pr pjesn sht nj element mjaft
i rndsishm n shndrrimin me sukses t tij n dram.
2. Nnvizoni sakt fjalt e personazheve, duke i dalluar ato nga fjalt e autorit.
3. Reflektoni pr karakteret e personazheve t pjess, personazhin kryesor dhe ata dytsor.
4. Zbrtheni qart konfliktin, duke mbajtur parasysh se ai do t jet dhe boshti juaj i prmbajtjes s drams.
5. Prmbajtja e tregimit nuk do t ndryshoj nga ajo e tregimit. Ajo q ndryshon sht forma.
6. Fjalt e personazheve do t jen edhe dialogt e drams suaj.
7. Nga fjalt e autorit, ju do t merrni t dhna pr skenn, mjedisin, kohn dhe rendin e veprimeve.
8. Tregohuni t kujdesshm me shenjat e piksimit, prdorimin e ligjrats s drejt.
Hapi i dyt (prezantim modeli, diagram Veni)
Msuesi prezanton nj model t thjesht duke evidentuar s bashku me nxnsit diferencat. Nxnsit bjn
nj diagram Veni dhe tregojn ant e prbashkta dhe ndryshimet e nj tregimi dhe nj pjes t dramatizuar.
91
Libr pr msuesin

Tregimi Tregimi i dramatizuar


Mos e prej... Druvari: - Po dal t pres ca trungje. Sharrn e kam gati. Po i zgjedh
Nj druvar iu afrua trungut t nj druri t vjetr. Ushtima e
motosharrs e prishi qetsin e pyllit. Drurt u drodhn nga frika. Zogjt: - Mjer ne!
- Mjer ne!- i pshpritn ata njri-tjetrit. Bilbili: - Ciu-ciu-ciu! Mos e prej kt dru.
- Ciu-ciu-ciu! Mos e prej kt dru. - e luti nj bilbil. - Nuk do t kem ku - Nuk do t kem ku ta ngre folen.
ta ngre folen. Qukapiku: - Quk-quk-quk! Mos e prej.
- Quk-quk-quk! Mos e prej! - tha qukapiku. - Nuk kam ku t ha - Nuk kam ku t ha krimba.
krimba. Ketri: - Gr-gr-gr! - Mos e prej! - Nuk kam ku ta bj strofulln.
- Gr-gr-gr! - Mos e prej! - tha ketri. - Nuk kam ku ta bj strofullin. Toka: - Mos e prej! - Bie shiu e m grryen, m shpie posht n
- M duhet ta prej, - tha druvari. - Ky dru sht shum i vjetr. - Edhe lum.
pak e do t thahet fare. Un do ta pres e trungjet e tij do ti shpie n Druvari: - M duhet ta prej, ky dru sht shum i vjetr. Edhe pak
fabrik. Atje do t bjn mobilie t bukura prej tyre. Ndrkaq, ktu do e do t thahet fare. Un do ta pres e trungjet e tij do ti shpie n
t mbjell drur t rinj, q do t rriten s shpejti. fabrik. Atje do t bjn mobilie t bukura prej tyre. Ndrkaq, ktu
Kshtu, bilbili, qukapiku dhe ketri u shprnguln prkohsisht n nj do t mbjell drur t rinj, q do t rriten s shpejti.
dru tjetr. Toka u b gati t ushqente drurt e rinj.
Hapi i tret (pun n grupe)
Nxnsit n grupe katrshe zgjedhin nj tregim t shkurtr dhe shkruajn tregimin duke e transformuar n
nj pjes dramatike. Kontribuojn t gjith pr kt veprimtari (mund t punojn edhe n grupe m t vogla,
dyshe ose individualisht.

Hapi i katrt (prezantim i pjess s kthyer n dram)


Nga do grup prezantohen dhe vlersohen punt e bra. Fillimisht lexohet tregimi dhe m pas varianti i kthyer
n dram.

Hapi i pest (konkurs)


do grup vlerson me 1-10 pik punimet e grupeve t tjera. Vlersohet punimi i grupit m t mir.
Veprimet n situat
- Lexohen pjes n dram, krkohet t dramatizohen.
- Evidentohen hapat q duhen ndjekur pr t kthyer nj tregim n variant drame.
- Prezantohet nj model.
- Przgjidhen tregime nga vet nxnsit.
- Punohet n grup pr dramatizimin e tregimit.
- Shkruhet modeli dhe diskutohet.
- Vlersohet me detaje nse jan respektuar hapat e nevojshm pr dramatizimin e tregimit.
- Shpallen dhe vlersohen punimet m t mira.
Vlersimi i situats
Dramatizimi i tregimeve nga grupet e nxnsve/eve dhe vlersimi i tyre po nga vet ata, do t tregoj se sa e
suksesshme ka qen kjo or msimi. Dhnia e modelit n tekst, por edhe ajo e msuesit krkon q nxnsit/et
t japin variantet e tyre, t zgjedhura nga librat q kan lexuar. Kjo przgjedhje sht nj element tjetr pr ta
br kt situat msimore t suksesshme.

SITUATA E T NXNIT
KOMPETENCA E T SHKRUARIT
TEMA: SHKRUAJM NJ ARTIKULL
1. Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave Burimet
T shkruarit pr qllime funksionale Videoprojektor
Nxnsi/ja: Teksti msimor
Shkruan artikull t thjesht, t llojit mediatik. Drejtshkrimi i gjuhs shqipe
Shkruan artikull duke respektuar strukturn e shkrimit. Artikuj gazetash, revistash
Zbaton rregullat gjuhsore t ndrtimit t nj reportazhi ose Kompetencat kye
kronike. Kompetenca komunikuese;
Prdor gjuh t prshtatshme dhe t pasur me elemente Kompetenca digjitale;
92 prshkrimi, fakti etj.
Gjuha shqipe 6
T msuarit pr t nxn;
Prdor rregullat e piksimit t domosdoshme gjat shkrimit Siprmarrjen dhe mjedisin
t nj reportazhi /kronike etj.
Respekton standardin e gjuhs shqipe gjat t shkruarit. Kompetencat e fushs
T shkruarit gazetaresk

Teknika dhe strategji


Minileksion
Pun e pavarur
Pun n grupe
Diagram Veni

Integrimi ndrlndor
Media, historia, gjuha
Prshkrimi kontekstual i situats
Veprimtari paraprake (bashkbisedim n grupe dyshe)
Bhet nj quic n t cilin lexohen fragmente nga artikuj t ndryshm dhe nxnsve iu duhet t gjejn se far lloj
artikujsh jan: kronik, reportazh prshkrim, intervist etj.

Hapi i par (minileksion)


Msuesi shfaq me videoprojektor disa nga llojet e shkrimeve gazetareske
Kronika - sht nj tekst informativ, n t cilin rrfehen n rend kronologjik faktet. N t shmangen opinionet
personale dhe komentet.
Artikulli - shkrim me prmbajtje publicistike a shkencore, q trajton nj shtje t caktuar dhe q botohet n
nj gazet, n nj revist ose n nj prmbledhje.
Artikull kryesor; Artikull kritik (shkencor, informativ); Artikull prkujtimor etj.
Intervista - sht nj ligjrat dialogjike midis dy individsh mbi shtje t rndsishme q mbshteten n
fakte dhe opinione t folsit.
1. Bni nj shkrim pr nj aktivitet q keni zhvilluar n shkoll. Vendosini nj titull dhe shoqrojeni at me
nj ilustrim.
2. Shkruani nj artikull me tem shkencore, lidhur me nj projekt q keni prezantuar n shkoll.
3. Prgatisni nj intervist sipas shembullit t dhn n f. 118. Mund t intervistoni nj msues, nj kngtare
t shquar n shkoll apo nj figur mediatike.
4. Shkruani nj udhprshkrim pr nj vend, i cili ju ka ln mbresa t paharrueshme.

Hapi i dyt (Diagram Veni)


Krahasohen llojet e artikujve gazetaresk me njri-tjetrin dhe nxirren n pah t prbashktat dhe ndryshimet.
Modele shkrimesh gazetareske
Reportazhi Kronika
Devolli nj vend i panjohur Fryma e Krishtlindjes u manifestua n vitin 1914 n
Devoll, nj emr i madh, nj vend i begat, dhunti e vendin m t pagjas: n nj fushbetej t Lufts
mrekullis s natyrs nns natyr, por edhe e dors s s Par Botrore. Duke filluar q n mbrmjen e 24
njeriut, me pasuri t muara natyrore e shoqrore. Ky emr dhjetorit, shum ushtar gjerman, britanik,
sht simboli i fushs s saj pjellore, lumi me t njjtin emr francez n Belgjik uln armt dhe nisn nj
si bir i saj q buron e lodron n mes t lugins, t rrethuar armpushim spontan Krishtlindjeje. U tha se
nga malet prreth, menuria intelektuale e bijve e bijave t marrveshja u nxit prej gjermanve, t cilt
saj, mjeshtr t mdhenj, bujq e ndrtues, me shpirt artisti, i dekoruan llogoret e tyre me pem Krishtlindjeje
q sintetizohen e simbolizohen me emrin e t madhit, poet dhe qirinj dhe nisn t kndojn kng pr paqen.
t Devollit, Dritro Agolli, homeri i gjall i Ballkanit, por edhe
m tej, kolosi i letrave shqipe i kalibrit botror, Nobelisti i s
ardhmes. - http://www.devolli.net/reportazh-devolli-nje-
vend-turistik-i-ri-dhe-i-panjohur.

93
Libr pr msuesin

Intervista
Intervista me drejtorin e World Vision, Rein Dekker: Pyetje: Cili
sht mendimi juaj pr t FMIJT shqiptar?
Fmijt shqiptar jan t ekspozuar ndaj dhuns n internet
dhe ky sht nj shqetsim i cili krkon vmendje t madhe,
jo vetm nga shoqria, por edhe qeveria t ndrmarr masat
pr t parandaluar pasojat e rnda.
Po pr problemet e arsimit far mund t na thoni?
Nj tjetr shqetsim sht edhe arsimi.
Shqipria investon shum m pak pr arsimin, sa i takon
buxhetit, n krahasim me vendet europiane. Prandaj duhet
t rritet.
Ora News, gazetare L.Karadaku.
Hapi i katrt (pun n grupe)
Nxnsit ndahen n grupe dhe secili grup zgjedh llojin e artikullit pr t cilin do t shkruaj. Zgjedhin temn
e cila duhet t lidhet me problematikn e jets s tyre shkollore dhe nisin t shkruajn variantin e par.

Hapi i pest (i shkrimit t shkruar para grupit/klass)


Nga do grup prezantohen dhe vlersohen punt e bra dhe artikujt prkats.

Hapi i gjasht (pun me projekt: prgatitja e faqes s gazets)


Nxnsit n grupe bjn faqosjen e nj faqeje gazete me artikujt q ata kan shkruar. E paraqesin para klass.
Bjn vlersime. Shpallin projektin fitues.
Veprimet n situat
Lexohen artikuj nga media e shkruar dhe gjehen llojet e tyre (reportazh, kronik, intervist, prshkrim etj.).
Evidentohen karakteristikat e do lloj artikulli dhe ku ndryshojn nga njri-tjetri.
Przgjidhen llojet e artikujve pr do grup nga vet nxnsit.
Punohet n grup pr shkrimin. Mblidhen ide, qartsohen.
Shkruhet artikulli.
Vlersohet me detaje nse jan respektuar hapat e nevojshm pr shkrimin e artikullit e tregimit. Rishkruhet drafti
final
Shpallen dhe vlersohen punimet m t mira. Shpallet projekti fitues.
Vlersimi i situats
Projekti final i ksaj situate msimore sht tregues i suksesit t puns n grup.
Njohja dhe respektimi i karakteristikave t shkrimeve gazetareske t shprehura n faqen e projektit t gazets
sht dshmi e kompetencave t arrira t nxnsve n shkrime t tipit artikuj gazete.
Projekti ruhet n portofolat personal t punimeve t tyre.

SITUATA E T NXNIT
KOMPETENCA E T SHKRUARIT
TEMA: SHKRUAJM NJOFTIME, FTESA, URIME
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave Burimet
T shkruarit pr qllime personale Modele njoftimesh, urimesh, ftesash
Nxnsi/ja: Zarfe t stilizuar
Prdor formn ose modelin e shkrimit t ftesave, urimeve, njof- Power Point
timeve, mbshtetur edhe n udhzimet e dhna pr mnyrn e Kompetencat kye:
t shkruarit t tyre. - kompetenca digjitale;
Zbaton rregullat e strukturs dhe t paraqitjes gramatikore, - kompetenca personale;
leksikore dhe drejtshkrimore, ide dhe mendime. - kompetenca sociale.
Prdor fjalor t przgjedhur pr modelin e t shkruarit. Kompetencat e fushs:
Prdor elemente vizuale dhe imazhe n prshtatje me llojin e - shkrimi i modeleve t ftesave, njoftimeve,
shkrimit. urimeve.

94
Gjuha shqipe 6
Prdor kompjuterin pr t formatuar modelin. Teknika dhe strategji
Sheh ilustrime, pamje, piktura etj., t cilat shrbejn si stimul - pun n grupe,
(nxitjeje) pr imagjinatn e tij dhe realizimin e modelit t - pun e pavarur.
shkrimit. Integrimi ndrlndor:
- TIK-u, arti.
Prshkrimi kontekstual i situats
Hapi i par - Veprimtari paraprake (bashkbisedim n grupe dyshe)
Jan drguar me zarfe disa ftesa, njoftime, urime. Nxnsit/et, t organizuar n grupe, lexojn sipas llojit
urimet, njoftimet dhe ftesat. Nxnsit/et shprehin prvojat e tyre nse kan shkruar ndonjher njoftime,
urime apo ftesa. Nxnsit/et dallojn elemente prbrse t strukturs dhe t prmbajtjes s tyre.

Zhvillimi i situats prmbajtsore


Hapi i par (minileksion- PowerPoint - diskutim)
Prezantimi i puns me shkrim q do t bjn. Msuesi/ja paraqet shum njoftime, urime, ftesa dhe
tregon mnyrn sesi jan shkruar dhe zbukuruar ato.
Njoftimet Urimet Ftesat
Ka dat Destinacion Dat, Destinacion
Destinacion Tekst Dit, or
Tekst Prshndetje Tekst, Falnderim
Prshndetje
Hapi dyt (Pun n grupe/pun e pavarur)
Nxnsit shkruajn sipas grupit, llojin e puns me shkrim, kmbejn ide pr letrat q do t shkruajn n grupe
dyshe, zgjedhin shokun t cilit do ti drejtohen.

Hapi i tret (turi i galeris)


Nxnsit shkruajn modelet q kan zgjedhur pr t shkruar (njoftim, urim, ftes). i kmbejn me njri-tjetrin
dhe bjn sugjerime pr mnyrn si i kan shkruar, prmirsojn tekstin, duke br ndreqjet e duhura.

Hapi i katrt (turi i galeris)


Punimet e tyre i vendosin npr mure, n formn e nj turi galerie, me grupe. T gjith nxnsit lexojn punt
e njri-tjetrit dhe bjn vlersime.
Veprimet n situat
Specifikojn karakteristikat e njoftimeve, urimeve, ftesave.
Bjn dallimin mes nj njoftimi, urimi, ftese.
Prcaktojn elementet q duhen respektuar dhe nuk duhen harruar asnjher kur shkruhet nj letr.
Punojn n grup pr t prcaktuar strukturn e nj njoftimi, urimi, ftese q do t shkruajn.
Shkruajn draftin e par t njoftimit, urimit, ftess.
Shkruajn draftin final.
Shkruajn njoftime, urime, ftesa, duke i stilizuar ato.
Vlersimi i situats
Kjo situat msimore do t quhet e suksesshme ather kur nxnsit shkruajn modele njoftimesh, urimesh,
ftesash, duke i shoqruar edhe me elemente vizuale dhe stilizim. Kur japin sugjerime dhe vlersime pr punn
e njri-tjetrit.

95
Libr pr msuesin
SITUATA E T NXNIT
KOMPETENCA E T SHKRUARIT
TEMA: LETRA ZYRTARE
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave Burimet
T shkruarit pr qllime personale Modele letrash
Nxnsi/ja: Teksti msimor
Prdor formn ose modelin e shkrimit t letrave zyrtare, mbshtetur Zarf
edhe n udhzimet e dhna pr mnyrn e t shkruarit t letrave zyrtare Modele e-mail-esh
dhe modelin e shkrimit.
Zbaton rregullat e strukturs dhe paraqitjes gramatikore, leksikore dhe Kompetencat kye:
drejtshkrimore, pr t shprehur mendimet n lidhje me shkrimin e nj Kompetenca digjitale
letre zyrtare. Kompetenca komunikuese digjitale
Prdor fjalor t prshtatshm n lidhje me situatn q prshkruan.
Kompetencat e fushs:
Shkrimi i letrave

Teknika dhe strategji


-pun n grupe,
-diagram Veni,
-kllaster,
-turi i galeris.
Prshkrimi kontekstual i situats
1. Veprimtari paraprake (bashkbisedim n grupe dyshe)
Lexohen dy-tre letra t modelit personal dhe zyrtar, t shkruara me shkrim dore ose me e-mail. Krkohet ku ndryshon
shkrimi i nj letre me shkrim dore nga nj letr e shkruar n kompjuter prmes posts elektronike. Nxnsit/et disku-
tojn dhe japin mendime.

2. Zhvillimi i situats prmbajtsore


Hapi i par (Diagram Veni)
Nxnsit/et bjn dallimin mes letrs personale dhe letrs zyrtare, prmes nj Diagrami Veni. Ndalin n ele-
mentet prbrse t letrs. Letra ka:
dat,
fjalt prshndetse,
hyrjen,
trupin e letrs ose prmbajtjen,
mbylljen, fjalt mbyllse dhe prshndetjen formale.

Hapi dyt (Pun n grupe dyshe)


Msuesi/ja krkon q nxnsit t zgjedhin nga nj tem dhe t mendojn pr t shkruar nj letr zyrtare.
Shkruhen n drras disa tema pr t cilat mund t shkruhet nga nxnsit/et nj letr zyrtare:
F drejtori i shkolls,
F msuesi kujdestar,
F prgjegjsja e biblioteks,
F senatori i shkolls.

Hapi i tret (kllaster)


Ndrkoh nxnsit mbledhin dhe kmbejn ide pr letrat q do t shkruajn.

Hapi i katrt (pun e pavarur)


Nxnsit shkruajn modelet e letrave q kan zgjedhur n mnyr individuale. i kmbejn me njrin tjetrin,
japin mendime dhe vlersime.

Hapi i katrt (ripunim dhe publikim)


i lexojn njri-tjetrit n grupe t vogla dyshe dhe japin sugjerime pr prmirsime t mtejshme.
96
Gjuha shqipe 6
Hapi i katrt (turi i galeris)
Pasi kan prfunduar draftin final t letrs, e fusin n zarf dhe ia drgojn me post (nj nxns luan rolin e
postierit dhe ua shprndan nxnsve n klas letrat q u adresohen atyre. i vendosin npr muret e klass apo
n kndin e punimeve. Lexojn dhe vlersojn punimet e njri-tjetrit.
Veprimet n situat
Specifikojn karakteristikat e letrave zyrtare nga personale prmes nj DV.
Bjn dallimin mes nj letre t shkruar personale me nj letr zyrtare.
Prcaktojn elementet q duhen respektuar dhe nuk duhen harruar asnjher kur shkruhet nj letr zyrtare.
Punojn n grup pr t prcaktuar strukturn e nj letre zyrtare q duhet ta shkruajn.
Mbledhin ide pr temn prmes nj kllasteri.
Shkruajn draftin e par t letrs.
Shkruajn draftin final t letrs zyrtare.
Mbledhin ide, arrin ide dhe lexojn modele letrash t shokve t tyre.
U drgojn letr zyrtarve, t cilve iu drejtohet.
Bjn nj kllaster pr t nxjerr n pah ndryshimet dhe t prbashktat e nj letre t shkruar me shkrim dore dhe nj
letre t drguar me post elektronike.
Marrin si detyr t shkruajn nj letr dhe tia drgojn me e-mail personit t caktuar.
Prgjigjen e letrs dhe vet letrat e shkruara prej tyre, duhet ti ruajn n portofolin e punimeve personale.
Vlersimi i situats
Suksesi i ksaj situate t nxni lidhet me: Shkrimin e letrave sipas strukturs dhe krkesave q ka shkrimi i
nj letre zyrtare; Kmbimi i letrave me njri-tjetrin; Vlersimi i punve me njri-tjetrin.

SITUATA E T NXNIT
KOMPETENCA E T SHKRUARIT
TEMA: SHKRUAJM RECETA GATIMI
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave: Burimet
T shkruarit Punime me shkrim
Nxnsi/ja: Modele recetash gatimi
Prgatitet dhe ndjek fazat e procesit t t shkruarit. Libri Arti i gatimit
Merr pjes gjat paraqitjes s fazave t procesit t t shkruarit. Material n Poerpoint me imazhe dhe re-
Zgjedh temn recetn e gatimit, llojin e gatimit. ceta gatimi.
Mbledh ide rreth mnyrs si prgatitet dhe i rreshton n form Kompetencat kye:
kshillash. Kompetenca personale;
Bn lista me prbrsit e gatimit. Kompetenca digjitale;
Shkruan me fjali t plota hapat q do t ndjek. Kompetenca e t t menduarit; kritik
Zgjeron ose shkurton fjali. prmes t shkruarit.
Ndan paragraft. Shmang prsritjet. Kompetenca t fushs:
Miraton sugjerimet. Zhvillimi i aftsive t t shkruarit.
Shkruan draftin e par t recets. Prdorimi hapave t domosdoshm pr
Shton ose heq instruksione. prmirsimin e t shkruarit.
Prgatit draftin final, e shkruan at. Ndrlidhja me fushat e tjera
E kontrollon prsri, i jep dorn e fundit pr ndonj ndryshim t -arti,
mundshm dhe pr gabime strukturore drejtshkrimore dhe t pik- -teknologjia.
simit. Fjal kye:
I jep dorn e fundit, e dorzon dhe e publikon. Gatim, recet, kshilla, instruksione.
Prshkrimi kontekstual i situats
Veprimtari paraprake (stuhi mendimi)
Msuesi paraqet disa lloje gatimesh me videoprojektor dhe krkon n formn e nj loj gjuhsore me quiz-e
t gjejn emrin e gatimeve dhe t shprehen se cilat nga gatimet q shfaqen iu plqen n shum: gjellt, mbl-
sirat etj. Msuesi/ja pyet nse ndonj prej tyre e ka qejf gatimin dhe pse? far mendimi kan pr emisionet e
Master shefit q jepen n televizion? Shikojn disa fragmente ne youtube dhe diskutojn rreth tyre.

97
Libr pr msuesin
Zhvillimi i situats
Hapi i par (diskutim n grup, rrjet diskutimi)
Thuhet se disa ushqime jan ushqimet e humorit. T ndar n grupe, nxnsit flasin pr:
Gr. 1 - Konsumoni sa m shum karbohidrate, ato ju qetsojn!
Fasulet, frutat dhe drithrat integrale jan sheqerna q na qetsojn, pasi nuk shkaktojn luhatje drastike t
sheqerit.
Gr. 2 - Mos konsumoni kto lloj karbohidratesh, ato ju acarojn!
mblsirat e pasura n sheqer t bardh, krem pastierie, miell t bardh dhe yndyra t tipit margarin,
shkaktojn shpesh luhatje t humorit, si shkaktojn edhe luhatje t sheqerit n gjak.
Gr. 3 Konsumoni ushqimet e gzimit!
Shum nga ne ndihen mir pas konsumit t nj okollate, t nj gote qumsht, t nj bananeje apo dhe t gje-
theve jeshile, si rukola, spinaqi etj., pasi t gjitha kto lidhen me gjendjen e plqyeshme t humorit.
Gr. 4 - Mos konsumoni ushqimet e mrzis!
Disa persona ndjehen t trishtuar pas konsumit t nj ................
Gr. 5 - Nj kombinim i shijshm
Nj przierje e shijshme e frutave, perimeve, qumshtit, arrave sht mundsia m e mir pr ta nisur ditn
n mnyr t shndetshme. Msoni si t`i kombinoni ushqimet pr ta br lngun tuaj me shije t plqyeshme.
Kombinimet m t mira pr nj pije shum t shijshme:
1. banane, spinaq, ananas, qumsht;
2. avokado, kastravec, qershi t grira,
qumsht;
3. banane, mango, qumsht, arr kokosi;
4. banane, majdanoz, ananas, qumsht.

Hapi i dyt (pun e pavarur shkrimi i recets s gatimit)


Msuesi/ja prezanton disa receta gatimi (lexon ose paraqet me PP)
Paraqet strukturn e shkrimit t recets s gatimit
Struktura e recets
Emri i gatimit:
Prbrsit:
Hapat q ndiqen:
Nxnsit/et kan krkuar m par pr receta gatimi, kan lexuar n revista apo n libra Arti i gatimit, kan
zgjedhur recetn q do t prezantojn dhe e shkruajn at.

Hapi i tret (pun e pavarur)


Prgatisin draftin final t recets dhe e lexojn edhe pr t tjert.

Hapi i katrt
Nxnsit/et i vendosin punt me shkrim n faqet e mureve t klass me qllim q t gjith t ken mundsi ti
lexojn, t japin sugjerime dhe t vlersojn.
Veprimet n situat
Kujtes e hapave q ndiqen gjat procesit t t shkruarit.
Paraqitje e modeleve t recetave t gatimit.
Krijimi i nj mjedisi bashkpunues prmes puns me grupe.
Prgatitja e puns me shkrim-recet gatimi.
Publikim i puns me shkrim.
Vlersimi i puns s nxnsve nga njri-tjetri.
Prdorimi i shenjave konvencionale pr redaktimin e tekstit.
Vlersimi i situats
Kjo or msimi, e cila kishte pr qllim zhvillimin e kompetencs s t shkruarit n lidhje me nj recet
gatimi, vlersohet e suksesshme edhe e arrir, ather kur nxnsit pasi kan lexuar punt e tyre me shkrim,
japin vlersime, bjn komente pr punt me shkrim t njri-tjetrit.
Punimi ruhet n portofolin individual t punimeve t nxnsve.

98
Gjuha shqipe 6
SITUATA E T NXNIT
KOMPETENCA: T SHKRUARIT.
SHKRUAJM KSHILLA DHE INSTRUKSIONE
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave: Burimet:
T shkruarit materiale t regjistruara n video CD.
Nxnsi/ja: foto me aparate bashkkohore q lidhen me
- Merr pjes pr prgatitjen pr procesin e t shkruarit komunikimin.
- Zgjedh temn kshilla dhe instruksione. botime me kshilla /instruksione.
- Krkon dhe lexon modele t listave, kshillave dhe instruk- guida pr prdorimin e pajisjeve
sioneve.
- Shkruan me fjali t plota dhe t qarta pr nga ana gjuhsore. Kompetencat kye:
- Zgjeron ose shkurton fjali, duke prdorur mir format e fol- Kompetenca personale;
jeve n mnyrn lidhore. Kompetenca digjitale;
- Shmang prsritjet. Kompetenca e t t menduarit kritik prmes
- Kmben dhe merr ide nga nxns t tjer, shok t grupit. t shkruarit.
- Miraton sugjerimet q i jepen dhe prmirson shkrimin e tij
n draftin e shkruar. Kompetenca t fushs:
- Shkruan draftin e par t kshillave dhe recetave. -Zhvillimi i aftsive t t shkruarit.
- Shton ose heq instruksione. -Prdorimi hapave t domosdoshm pr
- Prgatit draftin final, e shkruan at. prmirsimin e t shkruarit.
- E kontrollon prsri, i jep dorn e fundit pr ndonj ndryshim
t mundshm dhe pr gabime strukturore drejtshkrimore dhe t Ndrlidhja me fushat e tjera:
piksimit. -arti,
- i jep dorn e fundit, e dorzon dhe e publikon. -teknologjia.

Fjal kye:
kshilla, instruksione
Prshkrimi kontekstual i situats
Veprimtari paraprake (stuhi mendimesh)
Msuesi/ja paraqet me Powerpoint disa foto q tregojn prdorimin e gabuar t disa pajisjeve elektronike:
celular, tablet, laptop etj. dhe krkon q nxnsit t gjejn gabimin q bhet nga prdoruesit e tyre.
Zhvillimi i situats
Hapi i par (diskutim n grup, rrjet diskutimi)
Flitet pr dmet q sjellin pajisjet elektronike t prdorimit t prditshm.
Zhvillohet nj rrjet diskutimi prmes t cilit mblidhen ide, pr t cilat nxnsve iu duhet t shkruajn kshilla
apo udhzime.
Prdorimi i tabletit, kompjuterit dhe telefonit sht kthyer n nj fiksim, i cili ka pasoja t rnda pr
shndetin ton.
Sipas nj studimi t kryer nga shkolla e Harvardit, mbajtja e nj tableti shum t ult n prehr, mund t
shkaktoj deformim t muskujve t qafs dhe shtylls kurrizore.
Ekzistojn disa mnyra, t cilat na ndihmojn pr t qen m t kujdesshm me prdorimin e tyre.
Msuesi shprndan n grupe disa flet pune, t cilat kan kshilla n lidhje me prdorimin e disa pajisjeve
elektronike.
Kshilla:
Ja se si duhet t prdorim nj kompjuter ose tablet:
Hapi i par
Bni nj pushim her pas here nga prdorimi i telefonit, kompjuterit,
laptopit apo tabletit.
Ushtrimet e ndryshme fizike mund tju ndihmojn.
A. Kshillat q ju nevojiten gjat prdorimit t kompjuterit jan;
- Zgjidhni t qndroni n nj karrige me bazament t mir
mbshtets ose vendosni nj jastk prapa kurrizit.
- Qndroni drejt, pa u krrusur para.
- Mbani shpatullat t relaksuara dhe brrylat afr me trupin.
- Mbani duart, kyet e duarve, parakraht dhe kofsht paralel me dyshemen. 99
Libr pr msuesin
Shto t tjera
.
Nse prdorni telefon:
- Prpiquni t shmangni mbajtjen e tij mes koks dhe shpatullave.
- Investoni n nj pajisje q ju lejon ti keni duart e lira.
Shto t tjera

Prdorimet ideale t tabletit jan;
- Blini nj mbshtetse q ju lejon t keni nj knd t mir shikimi.
- Qndroni n pozicionin ku syri t shikoj paralel me ekranin.
- Bni pushim do 15 minuta.
- Merrni frym thell n mnyr q trupi t marr sasin e oksigjenit q i nevojitet.
- Qndrimi korrekt, larg nga ekrani, ju ndihmon n reduktimin e dmit q mund t shkaktoj qndrimi pr nj
koh t gjat prpara kompjuterit apo tabletit.
Shto t tjera

Hapi i dyt (Pun n grupe)


Pasi jan ndar n grupe dhe pasi kan diskutuar pr kshillat e msiprme n lidhje me prdorimin e laptopit,
tabletit dhe telefonit, nxnsit duhet t shkruajn nga 5 kshilla t tjera n fletn e puns n lidhje me pr-
dorimin e laptopit, tabletit, telefonit.

Hapi i tret
Kmbejn flett e puns me njri-tjetrin, bjn sugjerime dhe japin ide, shtojn ose heqin kshilla apo instruk-
sione n lidhje me pajisjet e msiprme elektronike t prdorimit t prditshm.

Hapi i katrt
N drras t zez ose me Poerpoint, do nxns shkruan nga nj kshill n lidhje me prdorimin e pajisjeve
t msiprme. Plotsojn tabeln Powerpoint:
Kshilla pr prdorimin e laptopit Kshilla pr prdorimin e tabletit Kshilla pr prdorimin e celularit

Hapi i katrt (shkrimi i udhzimeve-pun e pavarur)


Msuesi/ja krkon q, prve kshillave t shkruara n fletn e puns, t shkruhen edhe disa udhzime pr
mnyrn sesi duhen prdorur pajisjet e prmendura m sipr.
M pas punojn n grupe dhe plotsojn tabeln me instruksione t shkruara nga secili nxns.
Instruksione pr prdorimin e Instruksione pr prdorimin e Instruksione pr prdorimin e
laptopit tabletit celularit

Hapi i pest (pun n grupe)


T gjitha kshillat e shkruara nga nxnsit prmblidhen n nj udhzues n form libri ose guide dhe ata e
shtojn at si nj produkt pune t dal nga kjo or msimi, e cila duhet tju shrbej pr ta respektuar gjat
prdorimit t pajisjeve teknologjike q lidhen me punn e tyre t prditshme.

100
Gjuha shqipe 6
Veprimet n situat
Kujtes e hapave q ndiqen gjat procesit t t shkruarit.
Paraqitje e modeleve t recetave t gatimit.
Krijimi i nj mjedisi bashkpunues prmes puns me grupe.
Prgatitja e puns me shkrim-recet gatimi.
Publikim i puns me shkrim.
Vlersimi i puns s nxnsve nga njri-tjetri.
Prdorimi i shenjave konvencionale pr redaktimin e tekstit.
Vlersimi i situats
Kjo or msimi e cila kishte pr qllim pr zhvillimin e kompetencs s t shkruarit n lidhje me shkrimin e
kshillave apo instruksioneve, do t quhet e suksesshme kur nxnsit/et n flet pune kan shkruar kshilla
dhe udhzime pr mnyrn e prdorimit t pajisjeve elektronike q ata prdorin, si dhe kur t ken prgatitur
nj buklet n form guide, ku t ken prmbledhur t gjitha kshillat dhe instruksionet e shkruara.
Punimi (bukleti) ruhet n portofolin individual t punimeve t nxnsve.

SITUATA E T NXNIT
KOMPETENCA E T SHKRUARIT
TEMA: PRSHKRUAJM NJ PERSON
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave: Burimet
Nxnsi/ja: modele letrash
- Zgjedh formn e t shkruarit, prshkrim personazhi. teksti msimor
- Mbledh dhe przgjedh informacion nga burime t ndryshme (edhe elektroni- zarf
ke), pr t realizuar nj prshkrim. modele e-mail-esh
Prdorur ilustrime, pamje, piktura etj., t cilat shrbejn pr nxitjen e imag-
jinats. Kompetencat kye
- Shkruan tekste koherente, duke u prqendruar n temn q do t trajtoj dhe Kompetenca dixhitale
duke lidhur logjikisht fjalit n paragraf dhe paragraft mes tyre. Kompetenca komunikuese
- Prdor gjuhn standarde dhe zbaton rregullat gramatikore.
- Realizon prshkrimin me detaje prshkruese, me fakte ose shembuj t ndry- Kompetencat e fushs
shm. Shkrimi i letrave
-Przgjedh dhe klasifikon informacionet e mbledhura. Teknika dhe strategji
- Respekton strukturn e puns me shkrim (hyrje, zhvillim, mbyllje). -pun n grupe,
Prdor fjalor t pasur dhe gjuh t figurshme n shkrimet e tij si p.sh., nj -diagram Veni,
larmi ndajfoljesh, mbiemrash etj., me qllim q t ndikoj te lexuesi. -kllaster,
Prdor gjat t shkruarit gjuhn standarde dhe respekton rregullat gramatiko- -turi i galeris.
re dhe drejtshkrimore.
- Prshkruan personazhet duke pasqyruar ndjenjat dhe mendimet, paraqitjen e
jashtme dhe veprimet e tij.
- Shfaq besim dhe vullnet gjat procesit t t shkruarit.
Prshkrimi kontekstual i situats
1. Veprimtari paraprake (bashkbisedim n grupe dyshe-pesvargsh )
Krkohet q nxnsit/et, n grupe dyshe, t prshkruajn nj nga shokt, ashtu si e njohin njri-tjetrin. Msuesi
krkon q t shkruhet edhe nga nj pesvargsh pr do shok. Lexohen pesvargshat para t gjith nxnsve.

Hapi i par (prshkrim me fjal kye - pun n grupe )


Prshkruajm nj person/personazh n mnyr objektive dhe subjektive.

Shembulli i nj prshkrimi objektiv:


Gjinia/ karakteristikat fizike/ veshja/ pozicioni/ far po bn

Hapi i dyt (lexim i modelit) - Model prshkrimi me fjal kye

101
Libr pr msuesin
Ajo sht nj vajze rreth 11 vje. Gjatsia mesatare, prmasa normale.
Flok kafe, sy gshtenj. Ajo ka veshur nj fustan t kaltr, me jak t bardh.
sht ulur prball pasqyrs dhe po sheh portretin e saj.

Gjuha sht e pasur me mbiemra cilsor, gjykues dhe vlersues pr personin.

Hapi i tret (pun e pavarur)


Shembulli i nj prshkrimi subjektiv:
Bni dhe ju nj prshkrim objektiv t shokut apo t shoqes suaj.
Bni dhe ju nj prshkrim subjektiv t shokut apo shoqes suaj.
Ajo sht nj vajz e shklqyer, e hareshme, e bukur si dielli. Ka nj fytyr ovale, t shndritshme, gjithnj t
buzqeshur. Flokt e saj jan t gjat, t kafenjte, e t shklqyeshm si mndafshi. Syt e saj si bajame prcjel-
lin besim dhe simpati. Vishet n mnyr t thjesht dhe praktike dhe plqen ngjyrat e elta. sht nj nxnse
serioze dhe e prgatitur dhe t gjitha kto bjn q t ket gjithnj rezultate t shklqyera.
Lexohen prshkrimet
Hapi i katrt (Diagram Veni)
Krahasohen prshkrimet (objektiv dhe subjektiv
prmes nj diagrame Veni.

Hapi i katrt (pun e pavarur)


Nxnsit/et shkruajn modelet e prshkrimeve n draftin e tyre final. i kmbejn me njri-tjetrin, japin men-
dime dhe vlersime.

Hapi i katrt (ripunim dhe publikim)


i lexojn n grupe t vogla dyshe dhe japin sugjerime pr prmirsime t mtejshme.

Hapi i katrt (Turi i galeris)


Nxnsit vendosin punimet e tyre: modelin e prshkrimit objektiv t nj personazhi apo nj personi prball
prshkrimit subjektiv t t njjtit personazh.

Veprimet n situat
Specifikojn karakteristikat e modelit t prshkrimit t nj personi apo personazhi.
Bjn dallimin mes prshkrimit objektiv dhe subjektiv t nj personi/personazhi.
Prcaktojn elementet q duhen respektuar dhe nuk duhen harruar asnjher kur prshkruan: vendi, koha, karakteris-
tikat etj.
Punojn n grup pr t prcaktuar dallimet prmes nj Diagrame Veni.
Shkruajn draftin e par t prshkrimit.
Shkruajn draftin final t prshkrimit: objektiv dhe subjektiv.
Lexojn modele prshkrimesh dhe bjn vlersime.
Shoqrojn me ilustrime prshkrimet e tyre.
Ruajn n portofolin personal punimet e bra.
Vlersimi i situats
Suksesi i ksaj situate t nxni lidhet me: Shkrimin e prshkrimit objektiv dhe subjektiv t nj personi/
personazhi sipas strukturs dhe krkesave q ka shkrimi prshkrues. Vlersimi dhe vetvlersimi q i bjn
punve t njri-tjetrit flet pr arritjen e kompetencs s t shkruarit n modelin e prshkrimit t nj personi /
personazhi.

102
Gjuha shqipe 6
SITUATA E T NXNIT
KOMPETENCA E T SHKRUARIT
TEMA: PRSHKRUAJM NJ KAFSH
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave: Burimet
Nxnsi/ja: modele letrash
Mbledh dhe przgjedh informacion nga burime t ndryshme (edhe elektronike) teksti msimor
pr t realizuar nj prshkrim. zarf
Prdorur ilustrime, pamje, piktura etj., t cilat shrbejn pr nxitjen e imagjinats. modele e-mail-esh
Prdor gjuhn standarde dhe zbaton rregullat gramatikore.
Realizon prshkrimin me detaje prshkruese, me fakte ose shembuj t ndryshm. Kompetencat kye:
Przgjedh dhe klasifikon informacionet e mbledhura; Kompetenca digjitale
Respekton strukturn e puns me shkrim (hyrje, zhvillim, mbyllje). Kompetenca komunikuese
Prdor fjalor t pasur dhe gjuh t figurshme n shkrimet e tij, si p.sh., nj larmi
ndajfoljesh, mbiemrash etj., me qllim q t ndikoj te lexuesi. Kompetencat e fushs:
Prdor gjuhn standarde dhe respekton rregullat gramatikore dhe drejtshkrimore Shkrimi i letrave
gjat t shkruarit.
Teknika dhe strategji:
-pun n grupe,
-diagram Veni,
-kllaster,
-turi i galeris.
Prshkrimi kontekstual i situats
1. Veprimtari paraprake (pamje filmike nga jeta e kafshve )
Nxnsit/et ndjekin me vmendje regjistrimin, emrtojn kafsht q shohin, prshkruajn me hollsi kafsht
q njohin dhe ato q plqejn m shum.
Krkohet q nxnsit/et, n grupe dyshe, t prshkruajn nj kafsh, at m t dashurn apo at q plqejn
m tepr. Msuesi/ja krkon q t shkruhet edhe nga nj pesvargsh pr nj nga kafsht q kan zgjedhur.
Lexohen pesvargshat e shkruar.

Hapi i par (prshkrim me fjal kye - pun n grupe )


Prshkruajm nj kafsh n mnyr objektive dhe subjektive
Shembulli i nj prshkrimi objektiv:
Gjinia/ karakteristikat/ fizike/ veprimet, marrdhniet me njerzit/mnyra e jetess
Hapi i dyt (pun e pavarur)
do nxns zgjedh kafshn q plqen dhe e prshkruan at n mnyr objektive

Hapi i tret (kllaster)


E prshkruajn prsri kafshn n mnyr subjektive, duke nxjerr n pah ato tipare q plqejn te kafsha q
kan zgjedhur, duke dhn edhe arsye dhe argumente pse i plqejn ato tipare. Kmbejn punimet me njri-
tjetrin, japin vlersime dhe bjn komente.

Hapi i katrt
Plotsoni skedn e mposhtme:
Pyetjet Prshkrimi objektiv Prshkrimi subjektiv
far prshkruhet? ____________________ ____________________
Cilat tipare fizike prshkruhen?
Cilat fjal prdoren pr kt? ____________________ ____________________
cilsi t karakterit vihen n pah? ____________________ ____________________
Cilat fjal prdoren pr kt? ____________________ ____________________
Cili sht mjeti gjuhsor m i prdorur? _________________ ____________________
Cili sht qndrimi i autorit ndaj objektit q prshkruan? ____________________
Cili sht qndrimi i autorit ndaj objektit q prshkruan? ____________________
Cili sht qndrimi i autorit ndaj objektit q prshkruan?

103
Libr pr msuesin
Ku duket kjo?
Hapi i pest (pun e pavarur)
Nxnsit/et shkruajn modelet prshkrimeve n draftin e tyre final, i kmbejn me njri-tjetrin, japin mendime
dhe vlersime.

Hapi i gjasht (ripunim dhe publikim)


I lexojn njri- tjetrit, n grupe t vogla dyshe, dhe japin sugjerime pr prmirsime t mtejshme.

Hapi i shtat (Turi i galeris)


Nxnsit vendosin punimet e tyre: modelin e prshkrimit objektiv dhe subjektiv t nj kafshe. Bjn komente.
Veprimet n situat
Specifikojn karakteristikat e modelit t prshkrimit t nj kafshe.
Bjn dallimin mes prshkrimit objektiv dhe subjektiv t nj kafshe.
Prcaktojn elementet q duhen respektuar dhe nuk duhen harruar asnjher kur shkruhet prshkrimi: ven-
di, koha, karakteristikat etj.
Punojn n grup pr t prcaktuar dallimet prmes nj Diagrame Veni.
Shkruajn draftin e par t prshkrimit.
Shkruajn draftin final t prshkrimit: objektiv dhe subjektiv.
Lexojn modele prshkrimesh dhe bjn vlersime.
Shoqrojn me ilustrime prshkrimet e tyre.
Ekspozojn punimet e tyre.
Marrin vlersime nga njri-tjetri dhe msuesi/ja.
Ruajn n portofolin personal punimet e bra.
Vlersimi i situats
Suksesi i ksaj situate t nxni lidhet me shkrimin e prshkrimit objektiv dhe subjektiv t nj kafshe duke
respektuar strukturn dhe krkesat q ka shkrimi prshkrues. Vlersimi dhe vetvlersimi q i bjn punve t
njri-tjetrit, flet pr arritjen e kompetencs s t shkruarit n modelin e prshkrimit t nj kafshe.

104
Gjuha shqipe 6
PLANIFIKIMI I ORVE MSIMORE PR KOMPETENCN E T LEXUARIT
Fusha: Gjuha dhe komunikimi Lnda: Gjuh shqipe Shkalla: III Klasa: VI

Rubrika:Teksti rrfimtar letrar Fjal kye: Burimet dhe mjetet msi- Metoda dhe teknika:
Nnrubrika: Dit shkolle msues i dashur, nxns, more: - diskutim,
Tema msimore: frymzim, prshtatje, teksti i nxnsit, materiale - t nxnt me kmbime,
Msuesi yn i dashur D.Penak klasa e gjasht. nga interneti, materiale - pema e mendimeve,
t prgatitura nga msuesi/ - rrjeti i diskutimit.
ja, albume fotografike.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs:
Nxnsi/ja:
diskuton para leximit t pjess rreth tems, duke shfrytzuar idet, njohurit, prvojn ose leximet e mparshme;
u prgjigjet pyetjeve t msuesit/es rreth brendis s tekstit;
krkon informacion pr fjalt e panjohura dhe mson ti prdor ato;
flet shkurt (3-4 fjali) pr autorin e tekstit letrar (krijimtarin, jetn);
prshkruan pamjen, tiparet, sjelljen e personazheve (duke u bazuar n tekst);
diskuton rreth prmbajtjes, personazheve, prshtypjeve dhe ndjesive pr tekstin e lexuar;
interpreton kuptimin e shprehjeve t figurshme t prdorura n fragment;
gjykon me argumente personazhin kryesor;
jep dhe argumenton kndvshtrimin e tij/saj rreth tems.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye:
Kompetenca e komunikimit dhe e t shprehurit
Kompetenca e t menduarit
Kompetenca e t nxnit
Kompetenca qytetare
Situata e t nxnit
Diskutim rreth pyetjeve para leximit t pjess:
- Sa e rndsishme sht shkolla pr ju?
- far ndikimi kan te ju: prindrit, msuesit, shokt e shoqet n lidhje me shkolln?
Nxnsit/et sjellin mendimet dhe eksperiencat e tyre personale.
Veprimet n situat
Msuesi/ja njeh shkurtimisht nxnsit/et me autorin e pjess:

Daniel Penak (Daniel Pennac) sht nj shkrimtar francez. Ai filloi t shkruaj pr fmij, duke u br
mjaft i njohur dhe i suksesshm pr stilin e tij plot humor dhe pr prfytyrimet e gjalla. Pr vmendjen
ndaj temave shoqrore, ai bhet ndrkoh nj shkrimtar mjaft i dobishm me idet e tij ndaj brezit t ri.

Pas leximit t pjess Msuesi yn i dashur, diskutohet n grup pr prgjigjet e ushtrimit 1, i cili synon zbrthimin e
kuptimit t saj.
- far i shqetson fmijt dhe kujt i drejtohen pr t gjetur prgjigje?
(Fmijt shqetsohen pr mnyrn e zhvillimit t msimit n klasn e gjasht, t rejat q i presin).

M pas, klasa ndahet nw katwr grupe dhe secili prej tyre punon me ushtrimet pwrkatwse:
Grupi I ndan fragmentin n tri pjes dhe secilit prej tyre i vendos nj titull. Frazat e mposhtme mund t shrbejn si
ndihmse:
(1. Shqetsimet e fmijve t klass s pest mbi mnyrn e zhvillimit t msimit n klasn e gjasht.
2. Askush nuk i ndihmon pr t gjetur nj prgjigje.
3. Msuesi i tyre tregohet i gatshm ti ndihmoj duke i qetsuar fmijt.)
Grupi II plotson hartn e personazheve t tregimit.

Personazhi Si sht? far thot? far bn? Ku duket kjo?


Msues Margareli I dashur, i Vetm fjal Ulet dhe Gjat fragmenteve
prkushtuar qetsuese i dgjon shqetsimet ku fmijt
pr fmijt. e fmijve. i krkojn
ndihm.
Lantieri
T rriturit 105
Libr pr msuesin
Grupi III zbrthen kuptimin e shprehjeve t mposhtme sipas situatave ku prdoren:
n ta ka qejfi t kalosh klasn! (n do t kalosh nga klasa e pest n t gjashtn.)
i ra m t q bhej fjal pr dika serioze (e kuptoi q biseda ishte serioze.)
Mos e zr fare n goj(Mos e prmend.)
Grupi IV nnvizon nj dialog midis personazheve, dy fjali n t cilat rrfehet, dy fjali n t cilat prshkruhet, si edhe
emrat e personazheve (ushtrimi 6).
Pasi grupet i punojn ushtrimet e msiprme, prfaqsues t donjrit prej tyre argumentojn prgjigjet. (Msuesi/ja bn
ndrhyrjet e duhura)
Msuesi/ja punon n drras t zez pemn e mendimeve pr konceptin Teksti rrfimtar

Teksti rrfimtar

Rrfen fakte reale Faktet vendosen Faktet bashkohen N histori


ose imagjinare. n hapsir dhe n nj mnyr bashkveprojn
koh. t till q t personazhe n
formojn nj role t ndryshme.
histori.

Veprimtari praktike. Rrjet diskutimi


N pjesn e fundit t zhvillimit t ksaj ore, vmendja e nxnsve drejtohet te msuesi model sipas vlersimit t tyre.
Kshtu msuesi/ja shtron para tyre pyetjen:
A sht Margareli msuesi q do t donim ne t gjith?

PO JO
Pse

Nxnsit/et prqendrohen pr pak aste e m pas japin gjykimet e tyre. Me ndihmn e msuesit, diskutimet e orientohen
drejt cilsive q e bjn nj msues/e model.

Lidhjet me fushat e tjera: Vlersimi


-shkencat shoqrore, Vlersimi i nxnsit/es do t kryhet:
-T.I.K -pr pjesmarrjen n mnyr aktive gjat zhvillimit t ors msimore (vlersim di-
agnostikues dhe i vazhdueshm gjat ors msimore).
Detyr shtpie: Bni nj shkrim me 10 fjali, titulli i t cilit t jet alternativa q zgjodht n ushtrimin 8, faqe 18.

Fusha: Gjuha dhe komunikimi Lnda: Gjuh shqipe Shkalla: III Klasa: VI
Rubrika:Teksti rrfimtar letrar Fjal kye: Burimet dhe mjetet Metoda dhe teknika:
Nnrubrika: Dit shkolle msues, nxns, drejtor, msimore: - imagjinata e drejtuar,
Tema msimore: turp, pendim, respektim. teksti i nxnsit, - diskutim/tryeza rrethore,
Kur isha fmij K. Kolodi materiale nga interneti, - tabela e konceptit,
materiale - ditari dypjessh,
t prgatitura nga msuesi/ - diagram Veni.
ja, albume fotografike.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs:
Nxnsi/ja:
analizon elementet q shoqrojn tekstin (pikturat) pr t kuptuar sa m mir at;
parashikon prmbatjen e pjess mbshtetur n ilustrimet e dhna figurative, si dhe titullin;
i rikthehet leximit t tekstit deri sa ta kuptoj at;
u prgjigjet pyetjeve t msuesit/es rreth brendis s tekstit;
krkon informacion pr fjalt e panjohura dhe mson ti prdor ato;
flet shkurt (3-4 fjali) pr autorin e tekstit letrar (krijimtarin, jetn);
106
Gjuha shqipe 6
formulon temn e fragmentit;
jep dhe argumenton kndvshtrimet e tij/saj rreth tems, ideve, personazheve etj.;
interpreton idet e dhna n mnyr t nnkuptuar n tekst;
krahason personazhin kryesor t pjess me nj tjetr, t njohur n pjest letrare t punuara.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye:
Kompetenca e komunikimit dhe e t shprehurit
Kompetenca e t menduarit
Kompetenca e t nxnit
Kompetenca qytetare
Situata e t nxnit
Imagjinata e drejtuar
( Lexoni titullin e fragmentit. Vshtroni me kujdes figurat, ilustrimet pr pjesn. Pr far mendoni se rrfen autori?)
Nxnsit/et sjellin mendimet e tyre, mbshtetur n objektet, ngjyrat, veprimet e personazheve n figur, si dhe prfytyrimet
e tyre pas leximit t titullit.
Veprimet n situat
Msuesi/ja njeh shkurtimisht nxnsit/et me autorin e pjess:

Shkrimtar i shquar italian pr fmij, Karlo Kolodi sht i njohur pr fantazin dhe aventurat q
prmbajn krijimet e tij.
Pinoku, nj nga veprat m t dashura pr fmijt n bot, u prkthye q hert (m 1935) n Shqipri.

Pas leximit t pjessKur isha fmij, nprmjet diskutimit bhet prmbledhja e prgjigjeve pr pyetjet:
Si e prshkruan autori shkolln e tij?
-far ndodh me dy shokt, personazhin kryesor t ngjarjes dhe Silvanon?
-Cili ishte qndrimi i msuesit?
-Po i drejtorit?
Nxnsit/et jo vetm prshkruajn mjedisin e ngjarjes, shkolln, nprmjet zbrthimit t pyetjeve t msiprme, por edhe
interpretojn veprimet n ngjarje. M pas msuesi/ja analizon me nxnsit/et kohn q sjell ngjarja e fragmentit. Pr kt
prdor teknikn e tryezs rrethore. (Letra dhe lapsi lvizin nga njri nxns/e te tjetri/a. do nxns/e, pasi e shkruan
iden e tij, e palos letrn me qllim q shoku pran tij t mos e lexoj
Dalngadal formohet nj letr n form fizarmonike. Mund t prdoren edhe lapsa me ngjyra t ndryshme). N fund
t ktoj procesi, idet e nxnsve lexohen e m pas ilustrohen me fjal e shprehje nga teksti, pr t dalluar kohn kur ka
ndodhur ngjarja.
Ushtrimi 5, f. 22.
Fjala kye Fjalia n tekst Kush e thot? Toni i zrit
vizatim Sa m shum shikoja vizatimin, Kolodi I ngazllyer
aq m shum m dukej se kasha
br nj pun t bukur.
pendim
respekt

Msuesi/ja punon n drras t zez tabeln e konceptit: tema e nj teksti rrfimtar dhe s bashku me nxnsit/et
plotson dhe zgjeron njohurit e tyre.

Tema e nj shkrimi tregon nj an t jets q pasqyrohet n nj vepr. Psh: tregime me


tem nga jeta e shkolls; tregime me tem nga lufta, tregime me tem pr varfrin etj.

Nprmjet tekniks ditari dypjessh nxnsit/et punojn ushtrimin 6, f. 22.

Shprehja ` pjes ligjrate sht?


(Ishte) nj dit e zez mbiemr
Do ta paguash shtrenjt vesin e keq ndajfolje
Nuk desha t humbja dashurin folje

107
Libr pr msuesin
Veprimtari praktike
N fazn e fundit t zhvillimit t ksaj ore, nxnsit/et punojn me plotsimin e diagramit t Venit duke nxjerr n pah
t prbashktat dhe dallimet mes msues Margarelit n pjesn Msuesi yn i dashur, me drejtorin, n kt fragment.

Drejtori: Msues Margareli:


I rrept. Tolerant.

Lidhjet me fushat e tjera: Vlersimi


-shkencat shoqrore. Vlersimi i nxnsit/es do t kryhet:
-pr pjesmarrjen n mnyr aktive gjat zhvillimit t ors msimore (vlersim
diagnostikues dhe i vazhdueshm gjat ors msimore).
Detyr shtpie: Krkoni n internet pr krijimtarin e autorit t shquar italian pr fmij Karlo Kolodi, i cili
ka shkruar nj nga veprat m t dashura pr fmijt n bot, Pinokun. (Shikoni dhe prezantoni n klas sekuenca nga
filmi Pinoku, sipas linkut: https://www.youtube.com/watch?v=ZNVO5mI066s.

Fusha: Gjuha dhe komunikimi Lnda: Gjuh shqipe Shkalla: III Klasa: VI
Fjal kye: Burimet dhe mjetet msi- Metoda dhe teknika:
Rubrika:Teksti rrfimtar letrar msues, nxns, mjer- more: - diskutim,
Nnrubrika: Dit shkolle im, vuajtje, portret. teksti i nxnsit, materiale - teknika pyetje-prgjigje,
Tema msimore: nga interneti, materiale - ditari dypjessh,
Zeneli Migjeni (ora e par) t prgatitura nga msuesi/ - tabela e konceptit,
ja, albume fotografike. - rrjeti i diskutimit.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs:
Nxnsi/ja:
aktivizon njohurit e mparshme nprmjet nj diskutimi n grup;
flet shkurt (3-4 fjali) pr autorin e tekstit letrar (krijimtarin, jetn);
i rikthehet leximit t tekstit deri sa ta kuptoj at;
u prgjigjet pyetjeve t msuesit/es rreth brendis s tregimit;
krkon informacion pr fjalt e panjohura dhe mson ti prdor ato;
portretizon personazhin kryesor t tregimit.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye:
Kompetenca e komunikimit dhe e t shprehurit
Kompetenca e t menduarit
Kompetenca e t nxnit
Kompetenca qytetare
Situata e t nxnit
Diskutim
A keni lexuar apo par filma n t cilt trajtohet tema e varfris dhe vshtirsit q hasin fmijt pr t prballuar
jetn? (heqja dor nga dshirat dhe rritja para kohe?) Nse po, cilt jan kta autor, titujt e filmave/librave dhe per-
sonazhet prkats?
Tema: Varfria dhe vshtirsit q hasin fmijt

Veprimet n situat
Msuesi/ja njeh shkurtimisht nxnsit/et me autorin e pjess:
Poet dhe prozator shqiptar i shquar i viteve 1930. Konsiderohet si nj ndr shkrimtart m t lexuar e m
t rndsishm t letrsis shqipe t shekullit XX. Ai pasqyroi varfrin e thell t viteve kur jetoi, nprm-
jet heronjve t krijimeve t tij n veprat: Bukn ton t prditshme falna sot, Bukuria q vret, Moll e
ndalueme,Legjenda e misrit, A don qymyr zotni? etj.
108
Gjuha shqipe 6
Pas leximit t tregimit Zeneli, nprmjet tekniks pyetje-prgjigje punohet pr t kuptuar tekstin.
- Ku zhvillohet ngjarja?- (Ngjarja zhvillohet n klas, sht nj or msimi.)--___
- Kush marrin pjes n t? (Zeneli, msuesi, nxnsit e tjer t klass.)
- Cils periudhe i prket tregimi? (Viteve 30, periudh n t ciln vendi yn ishte i zhytur n varfri.)
- Pse msimi nuk shkon si duhet kur Zeneli sprgjigjet? (Zeneli me prgjigjet dhe zgjuarsin e tij sht gjallria e
msimit.)
Vazhdohet me pyetjet e tjera, msuesi/ja bn ndrhyrjet e duhura.
Kujtohet se edhe disa or m par, n pjest letrare t punuara, n qendr t msimit ka qen figura e msuesit. N vijim
interpretohen pyetjet:
-Pse msuesit i bn prshtypje Zeneli?
-Si prcillet n tregim dashuria e msuesit pr nxnsit e tij:

Nga mnyra se si Nga mnyra se si Nga mnyra se si i Nga mnyra se si


lexon mendimet e shpjegon. vshtron. argumenton dhe
tyre. trajton shqetsimet
e tyre.
Msuesi/ja bashkpunon me nxnsit pr t gjetur n tekst fjalit ku pasqyrohen kto momente. (Ky ushtrim mund t
prfundoj n shtpi.)
Msuesi u rikujton nxnsve konceptet e mposhtme:

Ideja sht mendimi kryesor Kuptimet e figurshme Tregimi sht vepr e shkurtr
q prshkon nj vepr letrare. Gjat rrfimit letrar shpesh letrare n proz, n t ciln
Autort prcjellin mendimet e fjalve u jepen kuptime t reja, prshkruhet zakonisht nj ast
tyre n form mesazhesh pr m t gjera dhe figurative. ose nj ngjarje me rndsi nga
lexuesit. Ktokuptime t reja, figurative jeta e nj heroi a personazhi,
t fjalve, quhen figura letrare.

Veprimtari praktike
N fazn e fundit t zhvillimit t ksaj ore, msuesi/ja i orienton nxnsit drejt zbrthimit t personazhit t Zenelit.
- Plotsoni portretin fizik dhe moral t Zenelit sipas detajeve t dhna n tekst.(Ditari dypjessh)

Portreti fizik Portreti moral


Syt e tij t gshtejt Djal inteligjent
Dhambt e bardha Djal me besim n vetvete
Fytyra e zeshkt Djal m i pjekur pr moshn q ka
Me ball pak t rudhur n mes t syve

Nxnsit/et prqendrohen dhe plotsojn tabeln (sipas modelit t msiprm) edhe n drras t zez. Msuesi/ja bn
ndrhyrjet e nevojshme.
Lidhjet me fushat e tjera: Vlersimi
-shkencat shoqrore; Vlersimi i nxnsit/es do t kryhet:
- shoqria dhe mjedisi; -pr pjesmarrjen n mnyr aktive gjat zhvillimit t ors msimore (vlersim di-
agnostikues dhe i vazhdueshm gjat ors msimore).
Detyr shtpie: Gjeni dhe shkruani disa nga t drejtat e fmijve.

109
Libr pr msuesin
Fusha: Gjuha dhe komunikimi Lnda: Gjuh shqipe Shkalla: III Klasa: VI
Rubrika:Teksti rrfimtar letrar Fjal kye: Burimet dhe mjetet msi- Metoda dhe teknika:
Nnrubrika: Dit shkolle msues, nxns, more: - diskutim,
Tema msimore: mjerim, vuajtje, teksti i nxnsit, materiale - teknika pyetje-prgjigje,
Zeneli Migjeni (ora e dyt) portret. nga interneti, materiale - puno dyshe/ shkmbe ide,
t prgatitura nga msuesi/ja, - t nxnt me kmbime.
albume fotografike.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs:
Nxnsi/ja:
prmbledh idet kryesore t detyrs s punuar n shtpi duke komentuar materialin;
lidh idet dhe informacionin e filmit t ndjekur me njohurit, prvojn ose leximet e mparshme;
shpjegon kuptimin e figurshm t fjalve e shprehjeve t prdorura n tekst;
analizon gjuhn e prdorur nga autori, (dialektin e tij);
gjykon me argumente idet dhe informacionin e tekstit;
gjen n tekst idet kryesore dhe formulon temn e tij;
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye:
Kompetenca e komunikimit dhe e t shprehurit
Kompetenca e t menduarit
Kompetenca e t nxnit
Kompetenca qytetare
Kompetenca digjitale
Situata e t nxnit
Diskutim
Kjo or msimore fillon me diskutimin e detyrs s shtpis. Lexohen disa nga t drejtat e fmijve. Prezantohen mate-
rialet e nxnsve.

Sipas, zgjedhjes s msuesit mund t shfaqen pjes t shkputura nga filmi Nj nat pa drit , sipas linkut:
https://www.youtube.com/watch?v=FeE_a467qyc. Nxnsit/et diskutojn rreth tyre.

Veprimet n situat
T nxnt me kmbime.
Pr ta realizuar, msuesi/ja e ndan klasn n grupe me nga 5-6 nxns/e dhe donjri prej tyre punon me detyrn q i
caktohet.
Grupi I - Tregimi fillon me kt fjali: Zeneli asht si ajo tok e mir, e plleshme, ku fara dosido e hedhun zen rritet dhe
ep fryt ma tepr se pritej.
Mendoni se autori krkon:
t prezantoj Zenelin, t prshkruaj personazhin,(alternativa e sakt)
t vlersoj personazhin, t rrfej ngjarjen.
Grupi II - Shprehni me fjal t tjera kuptimin e ktyre shprehjeve:
i hyp kalit imagjinar me flatra dhe fluturon nga reja n re (fantazon, shkputet nga realiteti pr ta prmirsuar at)
ndjehet ngusht (nuk di si t reagoj)
me t vumun re buzqeshjen time (m t par buzqeshjen time)
sjellin kryet (kthejn kokat her nga un e her nga Zeneli)
Nxnsit vendosin fjalt e shprehura n kllapa n paragraft prkats duke i rilexuar ata.
Grupi III - Ktheni n gjuhn standarde paragrafin e par t tregimit.
Nxnsit punojn n heshtje e m pas grupet shkmbejn fletoret duke diskutuar rreth puns s kryer. Prfaqsues t
secilit grup lexojn, duke argumentuar prgjigjet e tyre. Msuesi/ja bn ndrhyrjet e duhura.

Veprimtari praktike
- Msuesi/ja nxit mendimin kritik nprmjet metods puno dyshe/ shkmbe ide mbi:
- Jepni mendimin tuaj cila sht ideja q prcjellin fjalt e Zenelit: Mjaft ma zoti msues, mjaft, mjaft na msuet si duhet
me jetue, ka asht e mir e bukur, mjaft na msuet, megjithat na po rrojm si rrojtn strgjyshrit tan
a. Fjalt jan t kota, kur nuk ndryshojn dot realitetin, (alternativa e sakt)
b. Pesimizmi i Zenelit nuk ka shpres,
c. Msuesi nuk kupton botn e nxnsve t tij.
- Nxnsit punojn pr pak minuta e m pas shkmbejn idet me njri tjetrin. Idet prfundimtare lexohen dhe shkruhen
n tabel.
Detyr

110
Gjuha shqipe 6
Lidhjet me fushat e tjera: Vlersimi
-shkencat shoqrore; Vlersimi i nxnsit/es do t kryhet:
- shoqria dhe mjedisi; -pr pjesmarrjen n mnyr aktive gjat zhvillimit t ors msimore (vlersim diag-
-T.I.K. nostikues dhe i vazhdueshm gjat ors msimore).
Detyr shtpie: Gjeni poezi dhe tregime t shkruara nga Migjeni, recitojini ato n klas.

Fusha: Gjuha dhe komunikimi Lnda: Gjuh shqipe Shkalla: III Klasa: VI
Rubrika:Teksti rrfimtar letrar Fjal kye: Burimet dhe mjetet msi- Metoda dhe teknika:
Nnrubrika: Familja ime baba, sjellje e drejt, more: -kllaster,
Tema msimore: provim, gjykim, teksti i nxnsit, materiale -teknika pyetje-prgjigje,
Provimi Xh.Guareski besim, ndershmri. nga interneti, materiale -pun n grupe.
t prgatitura nga msuesi/
ja, albume fotografike.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs:
Nxnsi/ja:
aktivizon njohurit e mparshme nprmjet nj diskutimi n grup;
flet shkurt (3-4 fjali) pr autorin e tekstit letrar (krijimtarin, jetn);
i rikthehet leximit t tekstit deri sa ta kuptoj at;
krkon informacion pr fjalt e panjohura dhe mson ti prdor ato;
u prgjigjet pyetjeve rreth tekstit me fjalt e tij ose me shembuj nga teksti;
analizon temn e tregimit.
analizon personazhet, mjedisin, kohn dhe subjektin e pjess;
shpreh plqimet dhe mbron interpretimet e tij/saj, duke i ilustruar me detaje dhe pjes nga teksti.
prshkruar pamjen, tiparet, sjelljen e personazheve (duke u bazuar n tekst).
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye:
Kompetenca e komunikimit dhe e t shprehurit
Kompetenca e t menduarit
Kompetenca e t nxnit
Kompetenca qytetare
Situata e t nxnit
Diskutim
Bashkbisedohet n grup pr temn: Prindrit jan njerzit m t ndershm q ne njohim.
Nxnsit/et sjellin idet dhe mendimet e tyre, t cilat me ndihmn e msuesit pasqyrohen n drras t zez nprmjet
kllasterit.
Nuk pajtohen me sjelljet tona jokorrekte,
Na sjellin modelin e njeriut paqsor. Prindrit tan, njerzit
Jan modeli m i mir pr t`u ndjekur,
Sakrifikojn nga vetja pr fmijt, m t ndershm.
Na msojn t respektojm veten e t tjert etj.
(Pr donjrin nga pohimet, nxnsit sjellin situata konkrete nga jeta e tyre.)
Veprimet n situat
Prezantim me autorin:
Xhovanino Guareski (Giovannino Guareschi, 1908 1968)
Shkrimtar, gazetar, karikaturist dhe humorist italian. sht nj nga shkrimtart italian m t shitur e t prkthyer n
bot.
Teknika pyetje-prgjigje
Pas leximit t tregimit Provimi, msuesi/ja u drejton nxnsve pyetjet:
-Prse Albani i drejton pyetje babait t tij dhe si i pret ai pyetjet e djalit?(Sepse atij i sht krkuar ti prshkruaj ata n
nj detyr shkolleBabai n fillim uditet nga pyetjet e djalit, por m pas i prgjigjet me qetsi )
- Si u prgjigjet babai pyetjeve t Albanit n lidhje me ndershmrin ? Po n lidhje m profesionin e tij dhe rolin si prind?
( Babai i prgjigjet me sinqeritet t birit duke i folur pr ndershmrin si individ dhe zellin q ai kryente punn e tij. N
lidhje me rolin e tij si prind babai i l djalit t gjykoj sjelljen e tij).
Lidhur me kt situat interpretohet thnia: Lri t tjert t gjykojn, cili je ti.
Mendimet e nxnsve mbshteten me argumente, shembuj dhe fakte nga jeta e prditshme. Pr kt prdoret teknika e
tryezs rrethore.
N prfundim t veprimtaris, idet e nxnsve lexohen duke u konkretizuar me raste nga aktualiteti.

111
Libr pr msuesin
Veprimtari praktike
Pun n grupe
Ndahet klasa n grupe (5-6 nxns) dhe secili prej tyre punon me:
Grupi I punon ushtrimin 5, f.30 nprmjet tekniks Ditari dypjessh:
Personazhi Cilsit
Babai I sinqert, i komunikueshm, mirnjohs etj.
Albertinoja Kurioz, bashkpunues
Margarita (nna) E kujdesshme, e matur
Rebelja E shkatht, shpotitse

Grupi II ifton fjalt e dhna n ushtrimin 6, f.30 me shoqrueset e tyre n tekst, si dhe prcaktohen pjes ligjrate
jan ato:
- Prshkrim pr prindrit-emr
- Provokim- nuk iu prgjigj provokimit t saj- premr
- Diskutim i gjat- mbiemr
Grupi III dallon pyetjet e drejtprdrejta dhe ato t trthorta, si dhe argumenton ku ndryshojn ato.
Nxnsit punojn n heshtje, prfaqsues t secilit grup argumentojn prgjigjet. Nse sht e nevojshme msuesi/ja bn
ndrhyrjet e duhura.
Minileksion
Msuesi/ja trheq vmendjen e nxnsve tek koncepti i rrfimtarit. Pasi shpjegon prkufizimin e dhn n tabeln e zez
pr Rrfimtarin, ajo ilustron nga teksti fraza ku shfaqet prania e tij.

Rrfimtari prdor vetm e par gjat rrfimit, kur ai sht vet pjesmarrs. Ai prdor vetn e tret, kur
sht vetm vzhgues i ngjarjeve.

Lidhjet me fushat e tjera: Vlersimi


-shkencat shoqrore; Vlersimi i nxnsit/es do t kryhet:
- shoqria dhe mjedisi; -pr pjesmarrjen n mnyr aktive gjat zhvillimit t ors msimore (vlersim di-
agnostikues dhe i vazhdueshm gjat ors msimore).
Detyr shtpie: Gjeni n tregim dhe shkruani pes fjali n t cilat shfaqet prania e rrfimtarit.

Lnda: Gjuh
Fusha: Gjuha dhe komunikimi Shkalla: III Klasa: VI
shqipe
Rubrika:Teksti rrfimtar letrar Fjal kye: Burimet dhe mjetet m- Metoda dhe teknika:
Nnrubrika: Familja ime dashuri, sakrific, simore: - diskutim,
Tema msimore: vuajtje, varfri, teksti i nxnsit, materiale -pema e mendimit,
Dashuria e nns R.Pasmaiu shrim. nga interneti, materiale -prezantim digjital,
t prgatitura nga msuesi/ - tryeza rrethore,
ja, albume fotografike. -pun n grup,
-tabela e konceptit.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs:
Nxnsi/ja:
aktivizon njohurit e mparshme nprmjet nj diskutimi n grup;
flet shkurt (3-4 fjali) pr autorin e tekstit letrar (krijimtarin, jetn);
i rikthehet leximit t tekstit deri sa ta kuptoj at;
krkon informacion pr fjalt e panjohura dhe mson ti prdor ato;
u prgjigjet pyetjeve rreth tekstit me fjalt e tij/saj ose me shembuj nga teksti;
analizon personazhet, mjedisin, kohn dhe prmbajtjen e pjess;
shpreh plqimet dhe mbron interpretimet e tij/saj, duke i ilustruar me detaje dhe pjes nga teksti
gjen n tekst idet kryesore dhe formulon temn e tij.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye:
Kompetenca e komunikimit dhe e t shprehurit
Kompetenca e t menduarit
Kompetenca e t nxnit
Kompetenca qytetare
112 Kompetenca digjitale
Gjuha shqipe 6
Situata e t nxnit
Shtrohet pyetja pr diskutim:
-`sht dashuria pr prindin, shokun, mikun?
Nxnsit/et do t orientohen drejt przgjedhjes s alternativave t sakta: Ndjenj. Sakrific. Dhembshuri.
Ata japin argumentet e tyre pr seciln nga prgjigjet.
Plotsohet me ndihmn e msuesit/es pema e mendimit: Dashuria pr prindrit sht e madhe, e pastr, e bukur, pa
kushte, e pazvendsueshme etj.

Msuesi/ja u krijon nxnsve mundsin q n sfond t dgjohet knga e Vae Zels, sipas linkut:
https://www.youtube.com/watch?v=jAyRUhWByxU
Veprimet n situat
Msuesi/ja njeh shkurtimisht nxnsit/et me autorin e pjess:

Ramadan Pasmaiu lindi n Berat, m 1938. sht nj ndr krijuesit q kan lvruar me sukses t gjitha
gjinit letrare. N vitin 1987 ai meritoi mimin e madh shtetror Migjeni pr romanin n katr vllime
Udhve t fmijris. Ndr librat e tij t shumt prmendim: Lira, Xhaxhi Sili, Prtej kohs, Dashuria
e nns, Tregimet e Rrugndreqit, Xhufi 1, Xhufi 2, Msuesja, Maratonomaku, Vajza e vogl
flokverdh, Shoku i ri i banks, Tri pllmb shtat e shtat pllmb mjekr etj.

Pas leximit t tregimit, punohet ushtrimi 1, duke vendosur numra prbri do fjalie, sipas rrjedhs s ngjarjeve n tregim.
- M pas, msuesi/ja nprmjet tryezs rrethore mundson q nxnsit/et t interpretojn se si do t vepronin po t ishin
n vend t djalit (ushtrimi 2, f.36).

Veprimtari praktike
Klasa ndahet n 4 grupe dhe secili prej tyre punon me detyrat e caktuara, n mnyr t pavarur.
Grupi I punon ushtrimet 3 dhe 4, f. 36 duke gjetur fjalit ilustruese n tekst, por edhe plotsuar tabeln e koncepteve.
Grupi II punon pr t gjetur figurat letrare n tregim.
Grupi III punon ushtrimin 5, gjehet paragrafi n t cilin djali mendon se sht n ndrr dhe nnvizohen fjalit q
mbarojn me pikuditje.
Grupi IV punon ushtrimin 6 duke shkruar pjesn q ju plqen m shum dhe argumentuar pse ju plqen.

Nxnsit/et punojn n heshtje. Prfaqsuesit e secilit grup argumentojn prgjigjet e tyre para klass. Nse e shikon t
arsyeshme, msuesi/ja bn ndrhyrjet e duhura e m pas rikujton me nxnsit/et konceptet.
Minileksion: Komentohet nga msuesi/ja tabela e konceptit: Personazh kryesor dhe dytsor.

Personazhet ndahen sipas rndsis s rolit n ngjarje:


Personazhet kryesore jan vendimtare pr rrjedhn e ngjarjes.
Personazhet dytsore, t cilat kan rol dytsor dhe nuk jan vendimtare pr ngjarjen.

Lidhjet me fushat e tjera: Vlersimi


-shkencat shoqrore; Vlersimi i nxnsit/es do t kryhet:
- shoqria dhe mjedisi; -pr pjesmarrjen n mnyr aktive gjat zhvillimit t ors msimore (vlersim di-
-T.I.K. agnostikues dhe i vazhdueshm gjat ors msimore).
Detyr shtpie: Ky tregim sht shkruar n vetn e par, vet autori rrfen ngjarjen. Ktheni n vetn e tret fragmentin
nga ... Dimri hyri me koh deri teai m vuri dorn n sup.

Fusha: Gjuha dhe komunikimi Lnda: Gjuh shqipe Shkalla: III Klasa: VI

Rubrika:Teksti rrfimtar letrar Fjal kye: Burimet dhe mjetet msi- Metoda dhe teknika:
Nnrubrika: Familja ime snduk, i muar, more: - diskutim
Tema msimore: trashgoj, gjyshe e teksti i nxnsit, materiale - teknika pyetje-prgjigje,
Snduku i gjyshes A.Mamaqi dashur. nga interneti, materiale - prezantim digjital,
t prgatitura nga msuesi/ - pema e mendimit,
ja, albume fotografike. - minileksion,
-pun n grupe.

113
Libr pr msuesin
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs:
Nxnsi/ja:
aktivizon njohurit e mparshme nprmjet nj diskutimi n grup;
flet shkurt (3-4 fjali) pr autorin e tekstit letrar (krijimtarin, jetn);
i rikthehet leximit t tekstit deri sa ta kuptoj at;
krkon informacion pr fjalt e panjohura dhe mson ti prdor ato;
u prgjigjet pyetjeve rreth tekstit me fjalt e tij/saj ose me shembuj nga teksti;
analizon personazhet, mjedisin, kohn dhe prmbajtjen e pjess;
shpreh plqimet dhe mbron interpretimet e tij/saj, duke i ilustruar me detaje dhe pjes nga teksti;
gjen n tekst idet kryesore dhe formulon temn e tij.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye:
Kompetenca e komunikimit dhe e t shprehurit
Kompetenca e t menduarit
Kompetenca e t nxnit
Kompetenca qytetare
Kompetenca digjitale
Situata e t nxnit
Shtrohet pr diskutim pyetja:
-A kemi sende apo objekte t muara, t cilat na i kan ln trashgimi gjyshrit apo t afrmit?
Nxnsit/et sjellin eksperiencat e tyre.
MSUESI/JA U KRIJON NXNSVE MUNDSIN T NDJEKIN PREZANTIMIN ME VIDEOPROJEKTOR:
KOSTUME POPULLORE SHQIPTARE, SIPAS LINKUT: HTTPS://WWW.YOUTUBE.COM/WATCH?V=1R213V-
C3QU
Veprimet n situat
Prezantim i shkurtr me autoren:
Adelina Mamaqi ka lindur n vitin1939nTiran. Ajo sht nj autore shum e suksesshme pr fmij. Disa nga veprat
e saj jan: Orizi i milngonave (poem), Bregu i kaltr (vjersha),Goni trazovai (poem), Fishekzjarrt (vjersha), Kaltro-
shi tekanjozi (poem), etj.

Pas leximit t pjess Snduku i gjyshes, nprmjet tekniks pyetje-prgjigje punohen pyetjet e ushtrimit 1 pr t zbr-
thyer kuptimin e tekstit.
1) Do t zhvendosen n nj shtpi tjetr, pasi t tyren do tu duhet ta ln ngaq do t ndrtohet nj pallat i madh.
2) Pjestart e familjes e kishin ruajtur me aq kujdes sndukun e vjetr.
3)

Portretizohet personazhi kryesor: gjyshja. Msuesi/ja v theksin n cilsit q e bjn at nj personazh kaq t dashur
pr lexuesin.
Portreti i gjyshes
Fizik Moral

Minileksion: Nxnnsit/et marrin njohuri pr kohn dhe vendin e ngjarjes, si dimension i rrfimit.
Koha dhe vendi ndryshojn nga njri rrfim tek tjetri. Her ato jan jan imagjinare dhe her reale. Msuesja bash-
kpunon me nxnnsit pr ilustrimin e frazave q tregojn kohn dhe vendin n tregim.

Veprimtari praktike
Nxnsit/et punojn n dyshe me ushtrimin 6 dhe 7, f.41
Ata punojn n heshtje, m pas shkmbejn informacionin me njri/a-tjetrin/n. Msuesi/ja shkruan prfundimet n
drras t zez. M pas, n mnyr individuale, punojn ushtrimin 8 duke reflektuar dhe vlersuar mesazhin:
(Gjrat m t shtrenjta duhen trashguar brez pas brezi...)
Nxnsit/et punojn n heshtje, 2-3 prej tyre lexojn detyrn para grupit t klass.

Lidhjet me fushat e tjera: Vlersimi


-shkencat shoqrore; Vlersimi i nxnsit/es do t kryhet:
- shoqria dhe mjedisi; -pr pjesmarrjen n mnyr aktive gjat zhvillimit t ors msimore (vlersim di-
-T.I.K; agnostikues dhe i vazhdueshm gjat ors msimore).
-artet.
Detyr shtpie: Bni nj album me titull: Traditat tona t vyera. Prezantojeni at para klass. (Prdorni programet
kompjuterike: Microsoft Power Point, Microsoft Word etj.)

114
Gjuha shqipe 6
Fusha: Gjuha dhe komunikimi Lnda: Gjuh shqipe Shkalla: III Klasa: VI

Rubrika:Teksti rrfimtar letrar Fjal kye: Burimet dhe mjetet msi- Metoda dhe teknika:
Nnrubrika: Familja ime dashuri, druajtje, pia- more: - diskutim,
Tema msimore: no, mirnjohje, vler- teksti i nxnsit, materiale - teknika pyetje-prgjigje,
Pianoja L.Alkot sim, krenari. nga interneti, materiale - prezantim digjital,
t prgatitura nga msuesi/ - pun n grupe t vogla
ja, albume fotografike. - minileksion,
- pesvargshi.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs:
Nxnsi/ja:
ritregon nj histori t shkurtr duke u bazuar n fjalt kye;
flet shkurt (3-4 fjali) pr autorin e tekstit letrar (krijimtarin, jetn);
i rikthehet leximit t tekstit deri sa ta kuptoj at;
krkon informacion pr fjalt e panjohura dhe mson ti prdor ato;
u prgjigjet pyetjeve rreth tekstit me fjalt e tij/saj ose me shembuj nga teksti;
analizon personazhet, mjedisin, kohn dhe prmbajtjen e pjess;
gjen n tekst idet kryesore dhe formulon temn e tij;
interpreton idet e nnkuptuara, t shprehura nprmjet gjuhs s tekstit.
dallon figurn letrare t metafors.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye:
Kompetenca e komunikimit dhe e t shprehurit
Kompetenca e t menduarit
Kompetenca e t nxnit
Kompetenca qytetare
Kompetenca digjitale
Situata e t nxnit
Pun me grupe t vogla
Msuesi/ja shnon n tabel fjalt kye:
dashuri, druajtje, dhurat, piano, mirnjohje, krenari dhe u krkon nxnsve q mbi bazn e tyre t ndrtojn nj
tregim t shkurtr. Nxnsit/et punojn pr pak aste e m pas prfaqsues t secilit grup lexojn detyrn e prgatitur
para grupit t klass.
Veprimet n situat
Prezantim i shkurtr me autoren:
Louisa May Alcott (1832 - 1888) ishte nj romanciere amerikane dhe poete mjaft e njohur si autore e romanit Gra t
vogla. Ajo gjithashtu ka shkruar nj sr veprash, si: : Nj vajz e mods s vjetr (novel), Vajzat emia, Biblioteka
e Lulus etj.

Pas leximit t pjess, nxnsit/et punojn pyetjet e ushtrimit t pare, nprmjet tekniks pyetje-prgjigje.
Lexohen prgjigjet duke ilustruar nga teksti, p.sh.: (pyetja 1) Motrat e pritn Betin t ngazllyera
Minileksion:

METAFORA
sht nj figur letrare me t gjitha tiparet e mposhtme:
Emrton nj send a nj dukuri me emrin e nj sendi a nj dukurie q i ngjan.

M pas, vazhdon puna n grupe, ku secili prej tyre punon me:


Grupi I punon pr interpretimin e shprehjes: N qoft se ky nuk sht fundi i bots, pak gj duhet pr t arritur atje.
(Ajo ishte shum e lumtur dhe e befasuar nga dhurata q kishte marr.)
Grupi II punon pr zbrthimin: komentimin dhe prcaktimin e figurave letrare.
kur e dashuron muzikn; (kur do shum dika, kur e ke pasion)
dashuria e prz druajtjen dhe mirnjohja di ta mund krenarin. (dashuria i liron njerzit, ata q duhen ndiejn
mirnjohje pr njri-tjetrin.) sht prdorur figura letrare e metafors.
Grupi III punon pr t formuluar mesazhin q i transmeton lexuesit ky fragment.
Pyetja: Cilat vlera qytetare e humane v n pah ai?
Prgjigjja orientohet drejt vlerave humane t mirnjohjes, dashuris, respektit.
Nxnsit/et punojn n heshtje. Prfaqsues t secilit grup argumentojn prgjigjet para klass, msuesi/ja ndrhyn
nse e shikon t nevojshme.
115
Libr pr msuesin
Veprimtari praktike
Msuesi/ja i drejton nxnsit/et t punojn ushtrimin 7, pr t ndrtuar nj pesvargsh me fjaln Muzika.
Muzika
e bukur mbreslnse
dgjohet kndohet luhet
muzika lshon tinguj mbreslns
melodi
Punimi m i bukur paraqitet edhe n drras t zez.

Lidhjet me fushat e tjera: Vlersimi


-shkencat shoqrore; Vlersimi i nxnsit/es do t kryhet:
- shoqria dhe mjedisi; -pr pjesmarrjen n mnyr aktive gjat zhvillimit t ors msimore (vlersim di-
-T.I.K; agnostikues dhe i vazhdueshm gjat ors msimore).
-artet.
Detyr shtpie: Krijoni nj tregim t shkurtr, i cili t prcjell mesazhin: Familja sht atje ku ka gjithnj nj sup ku t
mbshtetesh.

Fusha: Gjuha dhe komunikimi Lnda: Gjuh shqipe Shkalla: III Klasa: VI

Rubrika:Teksti rrfimtar letrar Fjal kye: Burimet dhe mjetet msi- Metoda dhe teknika:
Nnrubrika: Ngjyra jete kshtjell, kal, uj, more: - diskutim
Tema msimore: pushtim, vendosmri, teksti i nxnsit, materiale -stuhi mendimesh,
Kshtjella I.Kadare trima. nga interneti, materiale - prezantim digjital,
(ora e par) t prgatitura nga msuesi/ - teknika pyetje-prgjigje,
ja, albume fotografike. - pema e mendimit,
- minileksion,
-pun n grupe.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs:
Nxnsi/ja:
bn pyetje t ndryshme rreth materialit filmik t shfaqur;
flet shkurt (3-4 fjali) pr autorin e tekstit letrar (krijimtarin, jetn);
i rikthehet leximit t tekstit deri sa ta kuptoj at;
krkon informacion pr fjalt e panjohura dhe mson ti prdor ato;
u prgjigjet pyetjeve rreth tekstit me fjalt e tij/saj ose me shembuj nga teksti;
jep dhe argumenton kndvshtrimin e tij/saj rreth tems, ideve, personazheve.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye:
Kompetenca e komunikimit dhe e t shprehurit
Kompetenca e t menduarit
Kompetenca e t nxnit
Kompetenca qytetare
Kompetenca digjitale
Situata e t nxnit
Stuhi mendimesh- Prezantim digjital
Nprmjet videoprojektorit iu mundsohet nxnsve t shikojn pjes t zgjedhura nga filmi Sknderbeu. Mund t
prdoret linku: https://www.youtube.com/watch?v=rJ_V6COFsC8
Ndrkoh q nxnsit shikojn, msuesi shtron pyetjen pr diskutim:
far dini ju pr epokn e Sknderbeut?
Ndrkoh, msuesi plotson n tabel kllasterin me prgjigjet e nxnsve.
Epoka e Sknderbeut
Epoka n t ciln lindi
Epoka n t ciln u rrit
Kthimi n Shqipri
Luan rol t madh n historin e Europs
Beteja e fitore t mdha n Shqipri
Epok e ndritshme q merret si shembull n shum aspekte (Fjalit plotsohen nga nxnsit/et).

116
Gjuha shqipe 6
Veprimet n situat
Msuesja njeh nxnsit/et shkurtimisht me jetn dhe veprn e autorit:

Ismail Kadare sht poet dhe prozator, kritik e studiues, nj nga prfaqsuesit m t shquar t letrsis
bashkkohore shqiptare, kudo n bot. Disa nga veprat e tij aq t suksesshme, t vlersuara e t prkthy-
era n disa gjuh t bots jan: Kshtjella, Kronik n gur, Gjenerali i ushtris s vdekur, Koncert n
fund t dimrit etj.

Pas leximit t pjess Kshtjella, nprmjet tekniks pyetje-prgjigje punohen pyetjet pr zbrthimin kuptimor t pjess.
Msuesi/ja pasuron njohurit e nxnsve pr fragmentin:
Kshtjellasht vepr e Ismail Kadares e botuarm1970nTiran. Kjo vepr pasqyron rrethimin e nj kshtjelle
shqiptare nga trupat turke n krye me Kryekomandantin Tursun Pasha. Ushtria, n fillim bn prpjekje q t`i bind
kshtjellart t dorzoheshin, mirpo, meq kjo prpjekje dshton, ajo bn organizimin dhe planet q qllimin ta arrij
me luft. Vijojn m pas lloj e lloj prpjekjesh si: pr t`i helmuar prmes minjve, pr ta gjetur ujsjellsin prmes kalit
t etur, n mnyr q uji t mbaronte dhe kshtjellart t dorzoheshin. T gjitha kto dshtojn. Sulmi i fundit ku merr
pjes tr ushtria turke del i humbur dhe Tursun Pashai i zhgnjyer merr helmin dhe vret veten. N kt mnyr merr
fund ekspedita turke dhe ushtart trhiqen.

Minileksion:
Tituj romanesh: Harri Poter dhe guri filozofal, Liza n botn e cudirave
Romani vepr letrare e gjat n Aventurat e Tom Sojerit M.Tuein, Presidenti i Planetit t
proz, e cila pasqyron nj rreth t kuq, B. Dedja, Beni ecn vet K. Blushi etj.
gjer ngjarjesh dhe karakteresh
njerzore.

Veprimtari praktike
Msuesja e drejton vmendjen e klass drejt diskutimit t pyetjes:
A sht e rndsishme gjetja e burimit t ujit pr Tunsun Pashain? Po pr kshtjellart? Po/Jo Pse?
Nxnsit punojn rreth dhjet minuta e m pas prfaqsues t grupit t klass lexojn prgjigjet para grupit t klass.
Msuesi n drras shnon n formn e prfundimeve rreth argumentimeve t nxnsve.
(Po sht e rndsishme gjetja e burimit me uj edhe pr Tusun Pashn edhe pr kshtjellart sepse:
- Nprmjet gjetjes s ujit Tusun Pashai do ti afrohej fitores q kishte ndrruar.
- Nprmjet zbulimit t ujsjellsit rreziku i pushtimit sa vinte dhe shtohej )

Lidhjet me fushat e tjera: Vlersimi


-shkencat shoqrore; Vlersimi i nxnsit/es do t kryhet:
-historia; -pr pjesmarrjen n mnyr aktive gjat zhvillimit t ors msimore (vlersim di-
- shoqria dhe mjedisi; agnostikues dhe i vazhdueshm gjat ors msimore).
-T.I.K;
-artet.
Detyr shtpie: Ushtrimi 8, f.49 Si i vlersoni:
-sakrificat e lufttarve,
-strategjin e turqve.
Interpretoni sipas kndvshtrimit tuaj.

117
Libr pr msuesin
Fusha: Gjuha dhe komunikimi Lnda: Gjuh shqipe Shkalla: III Klasa: VI

Rubrika:Teksti rrfimtar letrar Fjal kye: Burimet dhe mjetet msi- Metoda dhe teknika:
Nnrubrika: Ngjyra jete kshtjell, kal, uj, more: - diskutim
Tema msimore: pushtim, vendosmri, teksti i nxnsit, materiale - teknika pyetje-prgjigje,
Kshtjella I.Kadare trima. nga interneti, materiale - pema e mendjes,
(ora e dyt) t prgatitura nga msuesi/ - tabela e konceptit,
ja, albume fotografike. - pun n grupe dyshe.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs:
Nxnsi/ja:
ritregon me hollsi subjektin, duke e ilustruar me detaje nga teksti;
analizon personazhet, mjedisin, kohn dhe prmbajtjen e pjess;
interpreton idet e nnkuptuara t shprehura nprmjet gjuhs s tekstit;
dallon figurn letrare t krahasimit;
analizon ndrtimin gjuhsor t figurave letrare t prdorura;
gjen n tekst idet kryesore dhe formulon temn e tij.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye:
Kompetenca e komunikimit dhe e t shprehurit
Kompetenca e t menduarit
Kompetenca e t nxnit
Kompetenca qytetare
Situata e t nxnit
Diskutimi i detyrs s shtpis:
Dgjohen interpretimet e nxnsve.
Veprimet n situat
Ritregohet pmbajtja e pjess nga 2-3 nxns/e.
Klasa ndahet n grupe, pr t punuar rreth 15 minuta me pyetjet:
(ushtrimi 3) Veprimet e prsritura t kalit sa vijn e tensionohen Gjeni n tekst tri prej tyre dhe nnvizojini.
Kali vrapoi nj cop her me galop t rregullt, pastaj qndroi, shkroftiti, goditi tokn m patkonj
Kali u ndal n dy-tri vende, goditi tokn e that me potkonj
Kali vraponte i xhindosur prpara murit kryesor

Ngjarja rrfehet n vetn e tret dhe t par.


N mbyllje shfaqet figura e Sknderbeut. cilsi t tij dalin n pah?

Sknderbeu

trim lufttar strateg

(Ushtrimi 6) Ky tregim ka shum fjal t prejardhura. Gjeni dhe shkruani dhjet prej tyre:
Kshtjellar, i xhindosur, funksionar, grvishtje, rregullt etj.
Tabela e konceptit
Msuesi/ja ndalet n figurn e krahasimit:

Arrihet duke Vihen


bashkuar fjalt prball
prkatse me Krahasimi fjalt, sende a
ndihmn e frymor, me
lidhzave fjalt q kan
ngjashmri
Prqasje ose dhe lidhen
prafrim midis me lidhzat:
dy imazheve si, ashtu si etj.

118
Gjuha shqipe 6
Veprimtari praktike
Nxnsit ndahen n grupe t vogla (dyshe) , nnvizojn krahasimet n tekst n tekst dhe s bashku me msuesin/en
ndalen n ndrtimin gjuhsor t tyre.
mbi gropn e madhe q dukej si varr i hapur - (si- lidhz)
ndrsa ata grmonin me trbim si hiena
Lidhjet me fushat e tjera: Vlersimi
-shkencat shoqrore; Vlersimi i nxnsit/es do t kryhet:
- shoqria dhe mjedisi; -pr pjesmarrjen n mnyr aktive gjat zhvillimit t ors msimore (vlersim di-
-historia; agnostikues dhe i vazhdueshm gjat ors msimore).
-T.I.K;
-artet.
Detyr shtpie: Shkruani pes fjali q lidhen me prmbajtjen e pjess, ku t prdorni figurn letrare t krahasimit.

Fusha: Gjuha dhe komunikimi Lnda: Gjuh shqipe Shkalla: III Klasa: VI

Rubrika:Teksti rrfimtar letrar Fjal kye: Burimet dhe mjetet Metoda dhe teknika:
Nnrubrika: Ngjyra jete bari, mbillte lisa, vet- msimore: - imagjinata e drejtuar,
Tema msimore: mi, luft, lumturi, gjel- teksti i nxnsit, materi- - teknika pyetje-prgjigje,
Njeriu q mbillte pem Zh. Zhono brim. ale nga interneti, mate- - pun n grupe.
riale
t prgatitura nga
msuesi/ja, albume fo-
tografike.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs:
Nxnsi/ja:
- parashikon zhvillimin e ngjarjes duke u nisur nga ilustrimet figurative dhe titulli i fragmentit.
flet shkurt (3-4 fjali) pr autorin e tekstit letrar (krijimtarin, jetn);
i rikthehet leximit t tekstit deri sa ta kuptoj at;
krkon informacion pr fjalt e panjohura dhe mson ti prdor ato;
u prgjigjet pyetjeve rreth tekstit me fjalt e tij/saj ose me shembuj nga teksti;
jep dhe argumenton kndvshtrimin e tij /saj rreth tems, ideve, personazheve;
dallon frazat q tregojn kohn dhe mjedisin ku ndodhin ngjarjet;
gjen n tekst idet kryesore dhe formulon temn e tij;
vlerson teknikat e rrfyesit pr t prcjell emocione.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye:
Kompetenca e komunikimit dhe e t shprehurit
Kompetenca e t menduarit
Kompetenca e t nxnit
Kompetenca qytetare
Kompetenca digjitale
Situata e t nxnit
Imagjinata e drejtuar
Nxnsit lihen pr pak sekonda t vshtrojn ilustrimin figurative, si edhe t lexojn titullin e fragmentit. Duke u
mbshtetur n fjalt kye t przgjedhura nga rrfimi i nxit nxnsit t mendojn se pr far mund t rrfej autori.
Nxnsit sjellin imagjinatn e tyre gjat diskutimeve n grup. Msuesi/ja mund t prdor materialin n linkun: https://
www.youtube.com/watch?v=KTvYh8ar3tc, pr t krijuar nj situat motivuese t nxni.

Veprimet n situat
Prezantim i shkurtr me autorin:
Jean Giono (1895- 1970) ishte nj autor francez q shkroi vepra me fantazi. Disa prej tyre jan: Njeriu prej kashte,
Vetmia e Mshirs, Kalors mbi ati etj.

Pas leximit t pjess Njeriu q mbillte pem , nprmjet tekniks pyetje-prgjigje, nxnsit punojn ushtrimin 1 (pr t
kuptuar sa m mir fragmentin.)
1.far i bn prshtypje rrfimtarit tek bariu?
(mnyra se si jetonte)
119
Libr pr msuesin
2.Si ka rrjedhur jeta e tij?
(ai ndihet tepr i vetmuar pr shkak se vite m par i ka vdekur djali i vetm, e m pas e shoqja; kjo ka br q ai ta luftoj
vetmin duke e jetuar jetn e tij n gjirin e natyurs).
3.far msimi i dha jeta e njeriut q mbillte pem autorit?
( se nse ekziston dshira dhe vullneti njerzit mund t ndrtojn, prvecse tluftojn dhe zhyten n vetmi.)

Veprimtari praktike
Pun n grupe
Gjat ksaj faze msuesi e ndan klasn n grupe dhe secili prej tyre punon me:
Grupi I punon ushtrimin 3.
Grupi II punon ushtrimin 4.
Grupi III punon ushtrimin 5.
Nxnsit punojn n heshtje. Prfaqsues t secilit grup argumentojn prgjigjet para grupit t klass.
(Prgjigje)Ushtrimi 3: Ngjarjen e rrfen vet autori. Prania e tij ndihet mjaft n kt fragment.
p.sh nj element i dukshm i tij sht prdorimi i vets s par.
P.sh
besoj se pyetjet e mia kmbngulse
n at ast u interesova pr moshn e atij burri
mosha ime re m shtynteetj
Ushtrimi 4
Cilsit e personazhit kryesor q zbulohen nga
Mendimet e tij => t bnte dika t dobishme (i vlefshm)
=>s`kishte menduar fare pr luftn( I paqt)
=> .
Veprimet e tij => mbillte pem (puntor)
=>.
=>
Ushtrimi 5
Disa nga frazat dhe fjalt q emrtojn vend dhe koh jan: n vendin e duhur, zuri t ngulte n tok, pas kohs s mes-
dits, tre vjet, at ast, tani, nj dit, nj vitetj. Kto i prkasin klass s emrave kryesisht, por dhe ndajfoljeve.
Lidhjet me fushat e tjera: Vlersimi
-shkencat shoqrore; Vlersimi i nxnsit/es do t kryhet:
- shoqria dhe mjedisi; -pr pjesmarrjen n mnyr aktive gjat zhvillimit t ors msimore (vlersim
-T.I.K; diagnostikues dhe i vazhdueshm gjat ors msimore).
-artet.
Detyr shtpie: Krijoni nj tregim t shkurtr i cili prcjell mesazhin: Ndryshimi fillon nga ne.

Fusha: Gjuha dhe komunikimi Lnda: Gjuh shqipe Shkalla: III Klasa: VI

Rubrika:Teksti rrfimtar letrar Fjal kye: Burimet dhe mjetet Metoda dhe teknika:
Nnrubrika: Ngjyra jete pushim, dy shok, msimore: - imagjinata e drejtuar,
Tema msimore: grindje, kshill, u teksti i nxnsit, ma- - teknika pyetje-prgjigje,
Kur t vijn mendt S. Jakova penduan. teriale nga interneti, -tabela e konceptit,
materiale - pun n grupe.
t prgatitura nga
msuesi/ja, albume
fotografike.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs:
Nxnsi/ja:
ritregon nj ngjarje duke u bazuar n fjalt kye;
flet shkurt (3-4 fjali) pr autorin e tekstit letrar (krijimtarin, jetn);
i rikthehet leximit t tekstit deri sa ta kuptoj at;
krkon informacion pr fjalt e panjohura dhe mson ti prdor ato;
u prgjigjet pyetjeve rreth tekstit me fjalt e tij ose me shembuj nga teksti;
jep dhe argumenton kndvshtrimin e tij/saj rreth tems, ideve, personazheve;
dallon frazat q tregojn kohn dhe mjedisin ku ndodhin ngjarjet;
rendit ngjarjet e tekstit, duke i shprehur n formn e pikave t planit;
120
Gjuha shqipe 6
prshkruan pamjen, tiparet, sjelljen e personazheve (duke u bazuar n tekst);
analizon gjuhn e figurshme t tregimit.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye:
Kompetenca e komunikimit dhe e t shprehurit
Kompetenca e t menduarit
Kompetenca e t nxnit
Kompetenca qytetare
Situata e t nxnit
Imagjinata e drejtuar
Nxnsit/et lihen pr pak aste q, mbi bazn e disa fjalve t dhna n tabel, t krijojn nj ngjarje t shkurtr.
Veprimet n situat
Msuesi/ja njeh shkurtimisht nxnsit/et me autorin:

Sokol Jakova lindi n Tiran, m 1948. Pr fmijt ka shkruar shum libra me tregime e novela, si:
Ndodhit e guximshme t Mirosh guximtarit, Fajtori prball bishs, Rruga e vrtet etj.

Pas leximit t pjess Kur t vijn mendt, nxnsit/et nprmjet tekniks pyetje-prgjigje u japin prgjigje pyetjeve
t ushtrimit 1:
1- Djemt po kalonin pushimet pran detit t kaltr t Himars.
2- Djemt ngriheshin hert n mngjes, merrnin mjetet e peshkimit dhe nxitonin pr te moli, n veri t qytetit t vogl.
3- Gjuetia nisi tu ecte mbar.
4- Dritani kapi nj peshk me ngjyra.
5- At dit fmijve u ndodhi dika e jashtzakonshme. Njri nga peshqit hngri nj nga peshqit m t vegjl.
6- Djemve iu ngatrruan grepat me njri-tjetrin dhe papritmas filluan t ngrinden duke harruar se jan shok t ngusht.
7- Nj peshkatar q peshkonte aty afr iu trhoqi vrejtje djemve dhe i kshilloi pr mnyrn e t sjellurit.
8- Djemt e kuptuan gabimin, por kjo u kushtoi edhe ikjen e peshkut, edhe kputjen e grepave, prandaj ktu z vend
shprehja e popullit: Kur t vijn mendt, nuk ti han as qent.

Plotsohen me shenjat prkatse, e vrtet (V) dhe e gabuar (G) pohimet e dhna n ushtrimin 2.
Nxnsit/et ndahen n grupe dhe donjri prej tyre punon me detyrat e caktuara.
Grupi I => Ushtrimin 3.
Grupi II => Ushtrimin 4.
Grupi III => Ushtrimin 5.
Nxnsit/et punojn n heshtje. Prfaqsues t secilit grup argumentojn prgjigjet e tyre.
Ushtrimi 3
Djemt Veprimet para peshkimit Veprimet gjat peshkimit Veprimet pas peshkimit
Dritani Ngrihej hert, Hidhte grepin. Shihte sa dhe
merrte grepat, lloj peshqish
fildispanjn... kishte
kapur.
Albani
Ushtrimi 4
Plotsimi i fjalive n mnyr t till q t shrbejn si pika plani.
Albani dhe Dritani; Gjuetia; Vshtirsit; Gabimi.
Veprimtari praktike
Gjat fazs s fundit t ksaj ore, nxnsit/et diskutojn, duke reflektuar rreth pyetjes:
Sipas mendimit tuaj titulli i ktij tregimi a ka lidhje me ndonjrn nga proverbat e mposhtm?
Kur t vijn mendt, nuk ti han as qent.
Lakmia nuk t l pa gj.
M mir von se kurr.
Kush krkon gjen.
(Prgjigjet e tyre do t drejtohen drejt proverbs t par).

121
Libr pr msuesin
Ushtrimi 5
Shpjegimi kuptimor i shprehjeve.
I kishte ln m gisht n goj. => i kishte uditur.
Hapi syt mir. => Vshtro me kujdes.
Po bni si gjela t egr. => Jeni t acaruar.
Kur t vijn mendt nuk ti han as qent => Tashm gabimi sht kuptuar, por sht shum von.

Tabela e konceptit:
Rikujtohet koncepti i strukturs s nj teksti letrar

Lidhjet me fushat e tjera: Vlersimi


-shkencat shoqrore; Vlersimi i nxnsit/es do t kryhet:
- shoqria dhe mjedisi; -pr pjesmarrjen n mnyr aktive gjat zhvillimit t ors msimore (vlersim
-T.I.K; diagnostikues dhe i vazhdueshm gjat ors msimore).
-sporti.
Detyr shtpie: Gjeni n tekst dhe shkruani fjalt q i prkasin fushs s peshkimit.

Lnda: Gjuh
Fusha: Gjuha dhe komunikimi Shkalla: III Klasa: VI
shqipe

Rubrika:Teksti rrfimtar letrar Fjal kye: Burimet dhe mjetet Metoda dhe teknika:
Nnrubrika: Fluturim prmes fan- shkoll, zbavit- msimore: - imagjinata e drejtuar,
tazis je, msues, libr i teksti i nxnsit, ma- - teknika pyetje-prgjigje,
Tema msimore: lasht. teriale nga interneti, -tabela e konceptit,
Sa zbaviteshin dikur I.Asimov materiale - diagrami i Venit,
t prgatitura nga - puno dyshe-shkmb mendime.
msuesi/ja, albume fo-
tografike.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs:
Nxnsi/ja:
diskuton n baz t njohurive dhe informacioneve q ka, lidhur me temn;
flet shkurt (3-4 fjali) pr autorin e tekstit letrar (krijimtarin, jetn);
lexon pjes-pjes tekstin dhe parashikon se far do t ndodh m pas duke dhn arsyetime dhe argumente pr para-
shikimin e tij;
krkon informacion pr fjalt e panjohura dhe mson ti prdor ato;
u prgjigjet pyetjeve rreth tekstit me fjalt e tij/saj ose me shembuj nga teksti;
jep dhe argumenton kndvshtrimin e tij/saj rreth tems, ideve, personazheve;
dallon frazat q tregojn kohn dhe mjedisin fantastik ku ndodhin ngjarjet;
prshkruan pamjen, tiparet, sjelljen e personazheve (duke u bazuar n tekst);
krahason n tekst dy koncepte, detajet e dhna pr shkolln e re dhe at t vjetr;
analizon gjuhn e figurshme t tekstit;

122
Gjuha shqipe 6
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye:
Kompetenca e komunikimit dhe e t shprehurit
Kompetenca e t menduarit
Kompetenca e t nxnit
Kompetenca qytetare
Situata e t nxnit
Diskutoni si e prfytyroni shkolln e s ardhmes.
Nxnsit/et prqendrohen pr pak aste e m pas gjithsecili, sipas fantazis s tij, sjell modelin q dshiron. Ktu msue-
si/ja nxit imagjinatn e lir, duke shfaqur fotografi e pamje t shkollave t suksesshme kudo n bot.
Veprimet n situat
Prezantim i shkurtr me autorin:

Isak Asimov (Isaac Asimov, 1920-1992)


Autor amerikan dhe professor i biokimis n Universitetin e Bostonit. Asimov shkroi mbi 500 libra. Ai sht mjaft
i njohur pr librat e tij t shkencs dhe pr veprat artistike me fantashkenc.

Lexohet pjes-pjes teksti dhe parashikohet se far do t ndodh m pas duke dhn arsyetime dhe argumente pr para-
shikimin e br. Gjat leximit t pjess Sa shum zbaviteshin dikur, nxnsit/et s bashku me msuesin/en diskutojn
pyetjet e ushtrimi 1.
Prse flet libri i lasht? (Pr shkolln.)
far mendon Marxhi pr shkolln? (Ajo nuk e ka shum qejf shkolln.)
far i plqen Marxhi shkolls s kohve t shkuara dheku ndryshon ky model nga ai q mson ajo?
Ritregoni shpjegimet e Tomit pr shkolln e kohrave t kaluara.

Ushtrimi 5
Cilt jan dy personazhet kryesore t tregimit? Gjeni dy mendime t secilit q nuk prputhen me njri-tjetrin.
Personazhi i par Personazhi i dyt
Babai im di sa nj msues Jo nj njeri nuk mund t dij sa nj msues
Nuk mund t jet njeri Po... msuesi u shpjegon djemve dhe vajzave.
prej vrteti nj msues.

Tabela e konceptit:

Tregimi fantastiko-shkencor
Shpesh ky lloj tregimi vendoset n t ardhmen, n hapsir, n nj koh ose nj univers t imagjinar.
sht lloj i rrfimit me fantazi

Nprmjet plotsimit t diagramit t Venit punohet ushtrimi 6 => Krahasoni dy shkollat sipas tipareve t dhna n tekst.

Shkolla e re Shkolla e vjetr


Ka msues mekanik. Ka msues/e t vrtet.
Msuesi/ja ka orarin e prcaktuar. Msuesi/ja shpjegon, jep detyra.
Shkolla zhvendoset n shtpi. Shkolla sht e vendosur n nj mjedis kolektiv.
Ushtrimi 7 => Zbrtheni kuptimin e shprehjeve:
Shprehja Kuptimi
Ishte sa i gjat i gjer i madh i lart dhe i trash

Pr t gjitha ushtrimet e zbrthyera n kt faz t zhvillimit t ors, msuesi/ja bn ndrhyrjet e duhura sa her e shikon
t nevojshme.
Veprimtari praktike
Nprmjet tekniks puno dyshe/ shkmbe mendime, nxnsit/et punojn ushtrimin 8 => Vlersoni ant negative dhe
pozitive t shkolls s Tomit dhe Marxhit.

123
Libr pr msuesin
Punohet individualisht:
Shkolla pozitive/negative
Msohesh me vetmin
Mson t prqendrohesh
Humbet komunikimin

Nxnsit/et punojn pr rreth dhjet minuta e m pas shkmbejn mendimet me njri-tjetrin.


Lidhjet me fushat e tjera: Vlersimi
-shkencat shoqrore; Vlersimi i nxnsit/es do t kryhet:
- shoqria dhe mjedisi; -pr pjesmarrjen n mnyr aktive gjat zhvillimit t ors msimore (vlersim di-
-T.I.K; agnostikues dhe i vazhdueshm gjat ors msimore).
Detyr shtpie: Bni nj shkrim fantastiko-shkencor ku ngjarja, vendi, koha dhe personazhet t jen fryt i imagjinats
suaj.

Fusha: Gjuha dhe komunikimi Lnda: Gjuh Shkalla: III Klasa: VI


shqipe

Rubrika:Teksti rrfimtar letrar Fjal kye: Burimet dhe mjetet Metoda dhe teknika:
Nnrubrika: Fluturim prmes kapele magjike, msimore: -puno dyshe/shkmbe
fantazis frik, dshir, teksti i nxnsit, materiale mendime,
Tema msimore: shtpi. nga interneti, materiale -prezantim digjital,
Kapelja q flet Xh. K. Rouling t prgatitura nga msuesi/ - teknika pyetje-prgjigje,
(ora e par) ja, albume fotografike. -tryeza rrethore.

Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs:


Nxnsi/ja:
diskuton n baz t njohurive dhe informacioneve q ka, lidhur me temn (Harri Poterin);
flet shkurt (3-4 fjali) pr autorin e tekstit letrar (krijimtarin, jetn);
lexon pjes-pjes tekstin dhe parashikon se far do t ndodh m pas duke dhn arsyetime dhe argumente pr
parashikimin e tij;
krkon informacion pr fjalt e panjohura dhe mson ti prdor ato;
u prgjigjet pyetjeve rreth tekstit me fjalt e tij/saj ose me shembuj nga teksti;
interpreton kndvshtrimin e tij/saj rreth tems, ideve, personazheve;
analizon marrdhniet mes personazheve, vlerson sjelljet e tyre, si dhe i krahason me veten;

Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye:


Kompetenca e komunikimit dhe e t shprehurit
Kompetenca e t menduarit
Kompetenca e t nxnit
Kompetenca qytetare
Kompetenca digjitale

Situata e t nxnit
Puno dyshe/Shkmbe mendime
Msuesi shnon n drras t zez Harri Poter dhe i nxit nxnsit t sjellin ndrmend episode, t cilat i kan plqyer.
Nxnsit punojn n dyshe e m pas shkmbejn informacionet me njri/a-tjetrin/n. Nprmjet videoprojektorit shfaqen
skena t filmit, sipas linkut:
https://www.youtube.com/watch?v=xQZFWA2KDbw
Veprimet n situat
Prezantim i shkurtr me autoren:
Xh. K. Roling, (Joanne Kathleen Roling) sht nj autore mjaft e suksesshme angleze. Fama e saj n zhanrin fantastik
sht e lidhur
me serin e romaneve pr Harri Poter (Harry Potter).
124
Gjuha shqipe 6
Lexohet pjes-pjes teksti dhe parashikohet se far do t ndodh m pas duke dhn arsyetime dhe argumente pr
parashikimin e tij. Gjat leximit t pjess Kapelja q flet t autores angleze Xh.K.Rouling, nprmjet tekniks pyetje
prgjigje nxnsit zbrthejn tekstin duke punuar pyetjet e ushtrimit 1:

- Cili sht personazhi kryesor i ktij tregimi? (Harri Poteri)


- far i bn prshtypje Harrit n Salln e madhe? (Ndriimi, madhsia, por mbi t gjitha nj kapele e veant.)
- Cili sht funksioni i kapels s magjistarit?(Vendos se n ciln prej shkollave do t shkojn fmijt.)
Kshtu punohet i gjith ushtrimi. Msuesi/ja bn ndrhyrjet e duhura.

Veprimtari praktike
Msuesi/ja, pasi bn nj prmbledhje t materialit t zbrthyer m sipr, i drejton nxnsit/et drejt interpretimit t tekstit. Pr
kt prdor metodn e tryezs rrethore n t ciln nxnsit/et interpretojn rreth pyetjes:
Po ju, a do t donit t ishit n shkolln e Harrit? N ciln prej shtpive do t donit t zgjidheshit nga kapelja
magjike?

Lidhjet me fushat e tjera: Vlersimi


-shkencat shoqrore; Vlersimi i nxnsit/es do t kryhet:
- shoqria dhe mjedisi; -pr pjesmarrjen n mnyr aktive gjat zhvillimit t ors msimore (vlersim
-T.I.K; diagnostikues dhe i vazhdueshm gjat ors msimore).

Detyr shtpie: Punohet ushtrimi 3 n tekstin e nxnsit. Renditni tri momente n t cilat Harri ndien frik dhe pasiguri
gjat rrfimit.

Fusha: Gjuha dhe komunikimi Lnda: Gjuh shqipe Shkalla: III Klasa: VI

Rubrika:Teksti rrfimtar letrar Fjal kye: Burimet dhe mjetet Metoda dhe teknika:
Nnrubrika: Fluturim prmes fan- kapele magjike, frik, msimore: -diskutim,
tazis dshir, shtpi. teksti i nxnsit, materi- -prezantim digjital,
Tema msimore: ale nga interneti, mate- - teknika pyetje-prgjigje,
Kapelja q flet Xh. K. Rouling riale -diagrami i Venit,
(ora e dyt) t prgatitura nga - pun n grupe.
msuesi/ja, albume fo-
tografike.

Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs:


Nxnsi/ja:
rendit momentet kye t zhvillimit t ngjarjes;
dallon frazat q tregojn kohn dhe mjedisin fantastik ku ndodhin ngjarjet;
analizon fragmentin duke u ndalur n dallimin e dukurive reale nga ato fantastike;
prshkruan pamjen, tiparet, sjelljen e personazheve (duke u bazuar n tekst);
analizon gjuhn e figurshme t tekstit;
krahason variantin e librit me at t filmit duke dalluar t veantat dhe t prbashktat.

Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye:


Kompetenca e komunikimit dhe e t shprehurit
Kompetenca e t menduarit
Kompetenca e t nxnit
Kompetenca qytetare
Kompetenca digjitale

125
Libr pr msuesin
Situata e t nxnit
Diskutim/Prezantim digjital
Msimi i ksaj ore fillon me leximin dhe diskutimin e detyrs s shtpis. Vazhdon prezantimi digjital, sipas linkut:
https://www.youtube.com/watch?v=xQZFWA2KDbw

Veprimet n situat
Pun n grupe
Nxnsit ndahen n grupe (5-6 nxns) dhe donjeri prej tyre punon me:
Grupi I punon ushtrimin 4.
Grupi II punon ushtrimin 5.
Grupi III punon ushtrimin 6.
Grupi IV punon ushtrimin 7.
Nxnsit punojn n heshtje. Prfaqsues t secilit grup argumentojn prgjigjet para grupit t klass.
Msuesi/ja bn ndrhyrjet e duhura.
Veprimtari praktike
Nprmjet diagramit t Venit punojn ushtrimin 8, duke nxjerr n pah t prbashktat dhe dallimet mes librit dhe filmit.

Filmi Libri

Nxnsit punojn n heshtje. N minutat e fundit diagrami i Venit plotsohet edhe n drras t zez.

Lidhjet me fushat e tjera: Vlersimi


-shkencat shoqrore; Vlersimi i nxnsit/es do t kryhet:
- shoqria dhe mjedisi; -pr pjesmarrjen n mnyr aktive gjat zhvillimit t ors msimore (vlersim
-T.I.K; diagnostikues dhe i vazhdueshm gjat ors msimore).
Detyr shtpie: Shkruani nj tregim t shkurtr me elemente fantastike, sende dhe personazhe t trilluara magjike. Ven-
dosni nj titull krijimit tuaj dhe prpiquni ta shoqroni me nj vizatim apo foto, e cila prputhet me t.

Fusha: Gjuha dhe komunikimi Lnda: Gjuh shqipe Shkalla: III Klasa: VI

Rubrika:Teksti rrfimtar letrar Fjal kye: Burimet dhe mjetet Metoda dhe teknika:
Nnrubrika: Fluturim prmes fan- president, planet, gal- msimore: - imagjinat e drejtuar,
tazis aktik, kozmocelular, teksti i nxnsit, materi- - tabela e konceptit,
Tema msimore: fantazi. ale nga interneti, mate- - teknika pyetje-prgjigje,
Stint n Planetin e Kuq B.Dedja riale - pun n grupe,
t prgatitura nga - tryeza rrethore.
msuesi/ja, albume fo-
tografike.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs:
Nxnsi/ja:
krijon nj ngjarje t shkurtr duke u bazuar n titullin e pjess, para leximit t brendis s saj;
flet shkurt (3-4 fjali) pr autorin e tekstit letrar (krijimtarin, jetn);
lexon pjes-pjes tekstin dhe parashikon se far do t ndodh m pas duke dhn arsyetime dhe argumente pr
parashikimin e tij;
krkon informacion pr fjalt e panjohura dhe mson ti prdor ato;
u prgjigjet pyetjeve rreth tekstit me fjalt e tij/saj ose me shembuj nga teksti;
diskuton rreth prmbajtjes, personazheve, prshtypjeve dhe ndjesive pr tekstin;
interpreton kndvshtrimin e tij/saj rreth tems, ideve, personazheve;
analizon marrdhniet mes personazheve, vlerson sjelljet e tyre, si dhe i krahason me veten;
analizon gjuhn e figurshme t tekstit.

126
Gjuha shqipe 6
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye:
Kompetenca e komunikimit dhe e t shprehurit
Kompetenca e t menduarit
Kompetenca e t nxnit
Kompetenca qytetare
Situata e t nxnit
Imagjinat e drejtuar
Nxnsit/et nxiten drejt diskutimit q ka lidhje me vet titullin e pjess.
Stint n Planetin e Kuq
-Pr far mendoni se rrfen autori?
Msuesi/ja tregohet i/e kujdesshm me prgjigjet q sjellin nxnsit/et dhe, ndrsa ata fantazojn mbi ngjarjen
e trilluar prej tyre.
Tabela e konceptit

Personazhi i trilluar:
gjendet n rrfimet me fantazi;
ndrtohet mbi bazn e imagjinats s autorit;
shpreh sinqeritetin dhe dshirn e njeriut pr t arritur t pamundurn;

Veprimet n situat
Prezantim i shkurtr me autorin:
Bedri Dedja (1930- 2004) poet e prozator, prralltar e dramaturg, tregimtar, novelist e romancier, prkthyes, gazetar
e kritik, studiues i psikologjis, pedagogjis, studiues e teoricien i historis s letrsis shqiptare pr fmij. Disa vepra
t njohura t autorit jan:
Novela: Nj udhtim i rrezikshm(1961), Kercnimi i thonjve kozmik (1976); Vllime me tregime e prralla: Prralla
e tre vllezrve (1958), Prralla njmbdhjetkatshe (1996); Romane: Kalamajt e pallatit tim(1979), Qyteti me tri
kshtjella (1998), Presidenti i Planetit t Kuq (2006) etj.

Lexohet pjes-pjes teksti dhe parashikohet se far do t ndodh m pas duke dhn arsyetime dhe argumente pr
parashikimin e tij; Pas leximit t fragmentit Stint n Planetin e Kuq, nprmjet tekniks pyetje-prgjigje, zhvillohen
pyetjet e ushtrimit 1.
M pas, klasa ndahet n grupe dhe secili prej tyre punon me detyrat prkatse.
Grupi I => Ushtrimi 2-3
Grupi II => Ushtrimi 4
a) Paragrafi 4 (plotsimi i tekave)
b) Paragrafi 5 (merret vendim pr tekanjozt)
c) Paragrafi i fundit (prshkruan tekanjozt)
Grupi III => Ushtrimi 5

1. Autobus 3. i presidencs (Kozmocelular i Presidencs)


2. Dit 2. artificiale
3. Kozmocelulari 6. e kalamajve marsian
4. Teleenciklopedi 4. e Galaktiks (togfjalshi lidhet n baz t lidhjes kuptimore)
5. Planet 1. kozmik
6. Ekspedita 5. gjigant
T gjith kta togfjalsha jan pjes e gjuhs s tregimit fantastiko-shkencor.
Veprimtari praktike
Msuesi/ja, pasi bn nj prmbledhje t materialit t zbrthyer m sipr, i drejton nxnsit/et drejt t reflektuarit mbi
tekstin.
Ndahet klasa n dy grupe:
Grupi I: Prdoret teknika e tryezs rrethore n t ciln nxnsit/et gjykojn rreth pyetjes:
- A mendoni se ndonjher prindrit u ngjasojn robotve t komanduar duke u plotsuar do tek fmijve?
Grupi II: Nxnsit/et japin opinionet e tyre pr mbylljen e pjess. Ata japin edhe variante t ndryshme pr nj mbyllje
tjetr t mundshme.

127
Libr pr msuesin
Lidhjet me fushat e tjera: Vlersimi
-shkencat shoqrore; Vlersimi i nxnsit/es do t kryhet:
- shoqria dhe mjedisi; -pr pjesmarrjen n mnyr aktive gjat zhvillimit t ors msimore (vlersim
-T.I.K; diagnostikues dhe i vazhdueshm gjat ors msimore).
Detyr shtpie: Shkruani nj tregim t shkurtr fantastiko-shkencor me titull: Me ekspeditn e par t kalamajve mar-
sian pr n Jupiter.

Fusha: Gjuha dhe komunikimi Lnda: Gjuh Shkalla: III Klasa: VI


shqipe

Rubrika:Teksti rrfimtar letrar Fjal kye: Burimet dhe mjetet msi- Metoda dhe teknika:
Nnrubrika: Fluturim prmes fan- Biri i Ers, lugin, more: - stuhi mendimesh,
tazis cirk, liri, tym. - Fletorja pr vlersimin e - harta e konceptit,
Tema msimore: kompetencave; - msimdhnia e ndrsjellt,
Biri i Ers V. Canosinaj - materiale t digjitalizuara; - pun n grupe.
Prpunim njohurish - materiale informuese pr
krijimtarin e autorit.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs:
Nxnsi/ja:
- prmbledh idet kryesore duke i ilustruar me fragmente dhe detaje nga teksti;
- u prgjigjet pyetjeve t msuesit rreth brendis s tekstit;
- lidh idet dhe informacionin e tekstit me njohurit, prvojn ose leximet e mparshme;
- diskuton rreth prmbajtjes, personazheve, prshtypjeve dhe ndjesive pr tekstet q lexon;
- rendit ngjarjet e nj teksti;
- gjen nw tekst idet kryesore dhe formulon temn e tij;
- jep dhe argumenton kndvshtrimet e tij/saj rreth tems, ideve, personazheve;
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye:
Kompetenca e komunikimit dhe e t shprehurit
Kompetenca e t menduarit
Kompetenca e t nxnit
Kompetenca qytetare
Situata e t nxnit lidhet me prsritjen e koncepteve t marra gjat studimit t tekstit rrfimtar letrar. Nxnsit punojn
me grupe t vogla pr t plotsuar Hartn e Koncepteve, e cila prmban: veorit e tekstit rrfimtar letrar, hapsirn e
prdorimit, strukturn dhe llojet e tij.
Veprimet n situat
Msuesi/ja njeh shkurtimisht nxnsit/et me autorin e pjess:

Viktor Canosinaj lindi 1960 n Vlor. Mjaft i sukseshm n letrsin pr fmij me titujt e mirnjohur: Ikja
e pllumbave,Lamtumir guacka ime, Monstrat e Rrugs s Mimozave,Qeni milioner,Meriyll etj.

Stuhia e mendimeve
Msuesi/ja prfshin n diskutim tr grupin e klass.
1.Shkruhet n tabel tema e msimit.
2. Nxiten nxnsit t thon t gjitha idet q lidhen me njohurit e marra rreth tekstit rrfimtar letrar.
Msimdhnia e ndrsjellt
Mjedisi fizik i klass pr kt veprimtari do t jet n kt form:
Nxnsit e banks prpara kthehen mbrapa dhe punojn me ta, duke krijuar kshtu grupe katrshe. Msuesja u shpjegon
nxnsve se do t bjn nj veprimtari t t nxnit n bashkpunim q quhet msimdhnia e ndrsjellt Secili grup
przgjedh nj antar, i cili do t jet msuesi i grupit. Nxnsi, n kt rol, kryen kto detyra: 1. Lexon ngadal, me z t
qart fragmentin letrar Biri i ers. 2. Prmbledh ngjarjet kryesore t fragmentit. 3. Sqaron pjest e paqarta, apo fjalt
q tingllojn t panjohura pr nxnsit.
Pun n grupe
- Nxnsit punojn n grupe. Pasi diskutohen ushtrimet brenda grupit dhe shtohen mendime t reja, prezantohen pr-
fundimet. N ushtrimin 1 nxnsit vendosin numra sipas rrjedhs s ngjarjeve n tregim.Gjat zhvillimit t ushtrimeve,
shfaqen kto shtje:
Tregimi sht shkruar n vet t tret.
Biri i Ers e ndien veten t braktisur e t vetmuar.

128
Gjuha shqipe 6
Personazhi sht nj kal, i cili simbolizon shpirtin e lir, q shpreson dhe ndrron pr idealet veta. Bota reale vuan nga
plag t thella, ai trishtohet ndrsa e prek kt bot plot tym, ndotje, zhurm, vetmi. Biri i Ers, madje as nuk e njohu
Luginn e Pishave, pr kto arsye. Por, shpresat e tij pr nj bot m t mir vazhdojn t jetojn.Fjalt e fundit t tregimit
prcjellin edhe mesazhin e tij, at t shpress tek e ardhmja pr nj bot m t mir.
Lidhjet me fushat e tjera: Vlersimi: Kjo or msimi, e cila kishte si qllim zhvillimin e kompetencs s t
-shkencat shoqrore; lexuarit quhet e realizuar, nse nxnsit, n prfundim t ors msimore demonstro-
- shoqria dhe mjedisi; jn t kuptuarit e tekstit duke treguar brendin dhe duke e ilustruar at me fragmente
-T.I.K; dhe detaje nga teksti. Nxnsit gjykojn me argumente idet e dhna n mnyr
t drejtprdrejt ose t nnkuptuar, dallojn elemente t forms dhe strukturs s
teksteve, krahasojn personazhe, ide, informacione etj. Msuesi/ja, gjithashtu bn
vlersimin e nxnsve pr :
- bashkpunimin e mir n grup - prgjigjet e plota e t sakta.
- kaprcimin e vshtirsive n realizimin e kompetencave t fushs dhe atyre kye.
Detyr shtpie: Nxnsit przgjedhin nj fragment letrar nga librat e lexuar, t cilin pasi e shkruajn n programin uord,
e analizojn sipas ktyre shtjeve:
Idet kryesore t fragmentit;
Shkrimin e prmbledhur t prmbajtjes;
Prshkrimin e personazheve;
Renditjen e ngjarjeve t prmbledhura n pika plani;
Kndvshtrimin e argumentuar t tij rreth tems q ka przgjedhur.

Fusha: Gjuha dhe komunikimi Lnda: Gjuh shqipe Shkalla: III Klasa: VI

Rubrika:Teksti rrfimtar letrar Fjal kye: Burimet dhe mjetet Metoda dhe teknika:
Nnrubrika: N botn e udirave Cikli i Kreshnikve, msimore: -stuhi mendimesh,
Tema msimore: zanat, Muji, zgjedhje, teksti i nxnsit, materi- -pema e mendimit,
Fuqia e Mujit M.Kuteli shprblim, fuqi. ale nga interneti, mate- - teknika pyetje-prgjigje
(ora e par) riale - puno dyshe/ shkmbe men-
t prgatitura nga dime,
msuesi/ja, albume fo- - tabela e konceptit.
tografike.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs:
Nxnsi/ja:
- lidh idet dhe informacionin e tekstit me njohurit, prvojn ose leximet e mparshme;
-flet shkurt (3-4 fjali) pr autorin e tekstit letrar (krijimtarin, jetn);
- i rikthehet leximit t tekstit deri sa ta kuptoj at;
- u prgjigjet pyetjeve t msuesit/es rreth brendis s tekstit;
- diskuton rreth prmbajtjes, personazheve, prshtypjeve dhe ndjesive pr tekstin;
- interpreton kndvshtrimin e tij/saj rreth tems, ideve, personazheve;
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye:
Kompetenca e komunikimit dhe e t shprehurit
Kompetenca e t menduarit
Kompetenca e t nxnit
Kompetenca qytetare
Situata e t nxnit
Stuhi mendimesh/Pema e mendimit
-Kujtoni histori nga Cikli i Kreshnikve, me figurat e njohura, si: Muji, Halili, Gjergj Elez Alia etj.
Nxnsit diksutojn pr disa minuta rreth: Ciklin t Kreshnikve dhe autorit M. Kuteli.
Mitrush Kuteli:
Mitrush Kuteli (1907-1967)
Dhimitr Pasko sht emri i tij i vrtet. La nj trashgimi letrare t gjer, t pasur, origjinale dhe prher t freskt. Ai
ishte mjeshtr i fjals shqipe. Botoi librat me tregime: Ago Jakupi e t tjera rrfime, Tregime t mome shqiptare,
Xixllonja etj.

Veprimet n situat
Pas leximit t pjess Fuqia e Mujit, nxnsit pr t zbrthyer kuptimin e saj, prmes tekniks pyetje-prgjigje nxnsit
punojn ushtrimin 1.
129
Libr pr msuesin
M pas nxnsit ritregojn dialogjet e Mujit dhe t zanave.
N grupe dyshe, (me shokun e banks) nxnsit punojn ushtrimin 2, pr t interpretuar veprimet e personazhit kryesor.
- Muji bn zgjedhjen e tij ndaj krkess s zanave. Po ju, far do t kishit br? Argumentoni prgjigjen tuaj.
Dgjohen diskutimet e nxnve.
Portretizohet Muji dhe zbrthehen cilsit e tij duke i ilustruar nga teksti. (ushtrimi 4, f.79)

Veprimtari praktike
Tabela e konceptit
HIPERBOLA
sht figur stilistike.
Ndrtohet n bazn e zmadhimit deri n tepri.
Prdoret pr t krijuar nj efekt artistik dhe emocional n letrsin artistike.
Prdoret pr t theksuar nj mendim.
Pas shpjegimit t figurs s hiperbols, nxnsve u krkohet t punojn pr rreth 10 minuta ushtrimin 3, pr t verifikuar
qartsin e t kuptuarit t ksaj figure. T mos i japim m gji Mujit, se po ti japim e shemb botn anemban.
Nxnsit do t diskutojn pr disa minuta, duke sjell hiperbola t tjera dhe komentuar ato.
Lidhjet me fushat e tjera: Vlersimi
-shkencat shoqrore; Vlersimi i nxnsit/es do t kryhet:
- shoqria dhe mjedisi; -pr pjesmarrjen n mnyr aktive gjat zhvillimit t ors msimore (vlersim
diagnostikues dhe i vazhdueshm gjat ors msimore).
Detyr shtpie: Ushtrimi 7, f.79. Nnvizoni frazat n t cilat dalloni figurn e hiperbols.

Fusha: Gjuha dhe komunikimi Lnda: Gjuh shqipe Shkalla: III Klasa: VI

Rubrika:Teksti rrfimtar letrar Fjal kye: Burimet dhe mjetet Metoda dhe teknika:
Nnrubrika: N botn e udirave Cikli i Kreshnikve, msimore: -diskutim
Tema msimore: zanat, Muji, zgjedhje, teksti i nxnsit, materi- -prezantim digjital,
Fuqia e Mujit M.Kuteli shprblim, fuqi. ale nga interneti, mate- -pun n grupe,
(ora e dyt) riale -rrjeti i diskutimit.
t prgatitura nga
msuesi/ja, albume fo-
tografike.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs:
Nxnsi/ja:
prmbledh idet kryesore duke i ilustruar me fragmente dhe detaje nga teksti;
interpreton tekstin duke dalluar idet e dhna n mnyr t drejtprdrejt n tekst dhe idet e nnkuptuara;
gjykon me argumente idet dhe informacionin e tekstit;
shpreh plqimet dhe mbron interpretimet e tij/saj, duke i ilustruar me detaje dhe pjes nga teksti;
krahason dy personazhe t njohura nga mitologjia shqiptare;
dallon figurn letrare t hiperbols;
shpjegon kuptimin fjalve e shprehjeve t figurshme t prdorura nga autori;
prshkruan mjedisin fantastik ku ndodhin ngjarjet.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye:
Kompetenca e komunikimit dhe e t shprehurit
Kompetenca e t menduarit
Kompetenca e t nxnit
Kompetenca qytetare
Kompetenca digjitale

130
Gjuha shqipe 6
Situata e t nxnit
Diskutim/Prezantim digjital
Msimi i ksaj ore fillon me leximin e detyrs s shtpis. Nxnsit lexojn detyrn dhe msuesi/ja nprmjet dgjimit gjen
rast q prmes videoprojektorit paraqet para nxnsve pamje t personazheve mitologjik. Msuesi/ja mund t prdor
matrialin sipas linkut: https://www.youtube.com/watch?v=teeJGBFBu7k
Kshtu, prmes prshkrimit t tyre bhet edhe m i qart e i kuptueshm koncepti i figurs s hiperbols.
Veprimet n situat
Nxnsit ndahen n grupe dhe donjri prej tyre punon me:
Grupi I => punon ushtrimin 4.
Grupi II =>punon ushtrimin 5.
Grupi III => punon ushtrimi 6.
Grupi IV => punon ushtrimi 9.

Nxnsit punojn n heshtje. Prfaqsues te secilit grup komentojn prgjigjet para grupi t klass. Msuesi/ja bn nd-
rhyrjet e nevojshme.

Veprimtari praktike
N fazn e fundit t zhvillimit t ksaj ore nxnsit drejtohen nga msuesi/ja q nprmjet metods rrjeti i diskutimit t
diskutojn rreth shtjes

PO Zanat pr t shprblyer sjelljen e Mujit, i cili ndihmoi me foshnjat JO


e pyesin se far ai krkon nga ato. A mendoni se njeriu shprblehet
gjithmon pr t mirat q bn?

Nxnsit do t diskutojn pr disa minuta dhe do t japin argumente q mbshtesin mendimet e tyre.
Dgjohen me vmendje diskutimet e nxnsve. Mbahen shnim disa prej tyre.

Lidhjet me fushat e tjera: Vlersimi


-shkencat shoqrore; Vlersimi i nxnsit/es do t kryhet:
- shoqria dhe mjedisi; -pr pjesmarrjen n mnyr aktive gjat zhvillimit t ors msimore (vlersim
-T.I.K; diagnostikues dhe i vazhdueshm gjat ors msimore).
Detyr shtpie: Zgjeroni prshkrimin e mjedisit fantastik t ksaj prralle duke fantazuar rreth pamjes fizike t zanave
t mbshtjell me drit t bardh.

Fusha: Gjuha dhe komunikimi Lnda: Gjuh shqipe Shkalla: III Klasa: VI

Rubrika:Teksti rrfimtar letrar Fjal kye: Burimet dhe mjetet Metoda dhe teknika:
Nnrubrika: N botn e udirave zemrim, Olimpi, Zeu- msimore: - imagjinata e drejtuar,
Tema msimore: si, Prometeu, sakrific. teksti i nxnsit, materi- - diskutim,
Zemrimi i Zeusit S.Koloredo ale nga interneti, mate- - teknika pyetje-prgjigje,
riale - shkrim i lir.
t prgatitura nga
msuesi/ja, albume fo-
tografike.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs:
Nxnsi/ja:
parashikon brendin e pjess mbshtetur n figurat e dhna pr pjesn dhe titullin;
analizon elementet q shoqrojn tekstin (pikturat) pr t kuptuar m mir tekstin;
interpreton tekstin duke prdorur idet e dhna n mnyr t drejtprdrejt n tekst dhe idet e nnkuptuara;
gjykon me argumente idet e tekstit;
shpreh plqimet dhe mbron interpretimet e tij/saj, duke i ilustruar me detaje dhe pjes nga teksti;
prshkruan mjedisin fantastik ku ndodhin ngjarjet;
portretizon personazhet e pjess;
shpjegon kuptimin fjalve e shprehjeve t figurshme t prdorura nga autori;
gjen n tekst idet q bart ai dhe formulon temn e tij;
vlerson mesazhin q Prometeu u prcjell brezave.

131
Libr pr msuesin
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye:
Kompetenca e komunikimit dhe e t shprehurit
Kompetenca e t menduarit
Kompetenca e t nxnit
Kompetenca qytetare
Situata e t nxnit
Imagjinata e drejtuar => Nxnsit/et lihen pr pak aste t vshtrojn ilustrimet figurative, f.80 dhe 81 e m pas lexojn
edhe titullin e fragmentit. Duke u mbshtetur n kto dy elemente, msuesi i nxit nxnsit/et t parashikojn:
-Pr far mund t rrfej autori?
Ata diskutojn mbshtetur n imagjinatn e tyre.
Veprimet n situat
Prezantim i shkurtr me autoren:
Sabina Coloredo (Sabina Colloredo) sht nj autore italiane bashkkohore. Imagjinata dhe rrfimi saj sjell figura t
lashtsis sipas nj kndvshtrimi krejt t ri. Mjaft e plqyer si autore e librave pr fmij, pr lexuesin shqiptar ajo vjen
e prkthyer me librin: Heronjt dhe hyjnit e Olimpit. Krijimtaria e saj numron nj sr librash, si: Mite nga qielli
n tok, Koha e miteve greke, Mbretreshat e Olimpit etj.

Pas leximit t pjess Zemrimi i Zeusit, punohen pyetjet e ushtrimit 1 (teknika pyetje-prgjigje)
Ushtrimi 2
Orientohen nxnsit drejt prgjigjes: Zeusi nuk lejonte asknd t thyente autoritetin e tij, ai plqente servilt dhe Prom-
eteu nuk kish qen kurr i till me t.
Shpjegim shtes: Ky tregim sht marr nga vllimi Heronjt dhe hyjnit e Olimpit. Q fmij Zeusi ka nj fat t para-
shikuar: t sundoj Olimpin! I shpton asgjsimit t t atit dhe rritet me qumshtin e nj dhie e nn prkujdesjen e nj
nimfe. Q n mosh t re, ai shfaqet si nj hy i palkundur, i fort, i stuhishm. Lidh aleanca me hyjni dhe heronj, lufton
kundr titanve dhe kujtdo q ngre krye kundr autoritetit t tij, nj nga t cilt sht edhe Prometeu.

Ushtrimi 3
Orientohen nxnsit drejt prgjigjes: Zeusi ndihet i krcnuar nga Prometeu, frika e tij shfaqet n hakmarrjen e
pamshirshme. Prometeu me kurajon, guximin e tij shprfill Zeusin e egr. Kt shprfillje Zeusi nuk mund t`ia fal
Prometeut.
Nxnsit/et ndahen n grupe dhe dy grupet e para, nprmjet tekniks ditari dypjessh, punojn ushtrimet 4 dhe 5.
Grupi I => ushtrimi 5, f.82
Argumentet e Prometeut Argumentet e Zeusit
I ka pik t dobt njerzit. Krkon ti mbaj t nnshtruar.
Duhet tu jap koh q t zhvillohen. I shprfill njerzit.
Sakrifikon pr njerzit. Zjarri duhet t qndroj te Hyjnit n Olimp.

Grupi II=> ushtrimi 6, f.82

Fjalt e Zeusit Mnyra e foljeve


Farkto disa hekurishte Urdhrore
Merreni dhe mbrthejeni Urdhrore

Grupi III => punon me ushtrimin pr gjetjen e figurave letrare:


Figura letrare Lloji i tyre
Trbimi i mendur Epitet
Trbimi i mendur e mbrtheu Metafor

Nxnsit/et punojn n heshtje. Msuesi/ja bn ndrhyrjet e nevojshme.


Veprimtari praktike
Gjat fazs s fundit t zhvillimit t ksaj ore, msuesi/ja nxit nxnsit/et drejt t punuarit n mnyr individuale pr t
fomuluar: Mesazhin q figura e Prometeut i jep njerzimit.

Msuesi/ja diskuton n m,nyr t prmbledhur rreth figurs s Prometeut dhe rndsis s tij.
Veprimi i Prometeut sht shum i guximshm, nj veprim q trondit themelet e Olimpit.
Zeusit sht nj njeri i pamshirshm dhe hakmarrs. Ai e dnon Prometeun n mnyr t prjetshme. Prometeu sht nj
lufttar i paepur. Ai sht padyshim kryengritsi i par i njerzimit q guxon t ngrihet kundr pushtetit t t pamshirve.
132
Gjuha shqipe 6
Nxnsit/et prqendrohen pr rreth dhjet minuta. N minutat e fundit, 2-3 prej tyre e paraqesin punn para grupit t
klass. Msuesi/ja tregohet i/e kujdesshm/me kuptimin q bart fjalia-mesazh, przgjedhja e fjalve, drejtshkrimi tyre.
Mesazhi m i goditur shnohet n drras t zez.
Lidhjet me fushat e tjera: Vlersimi
-shkencat shoqrore; Vlersimi i nxnsit/es do t kryhet:
- shoqria dhe mjedisi; -pr pjesmarrjen n mnyr aktive gjat zhvillimit t ors msimore (vlersim
diagnostikues dhe i vazhdueshm gjat ors msimore).
Detyr shtpie: (Shkrim i lir) Prshkruani Olimpin, vendin e hyjnive. Detyr, f.82.

Fusha: Gjuha dhe komunikimi Lnda: Gjuh shqipe Shkalla: III Klasa: VI

Rubrika:Teksti rrfimtar letrar Fjal kye: Burimet dhe mjetet Metoda dhe teknika:
Nnrubrika: N botn e udirave i dobishm, krmilli, msimore: - stuhi mendimesh,
Tema msimore: trndafili, sakrifikon, teksti i nxnsit, ma- - pema e mendimeve,
Krmilli dhe trndafili prfiton, teriale nga interneti, - pun n grupe,
H. K. Andersen vlera etj. materiale - tabela e konceptit,
t prgatitura nga - ditari dypjessh,
msuesi/ja, albume fo- - diagrami i Venit.
tografike.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs:
Nxnsi/ja:
diskuton n baz t njohurive dhe informacioneve q ka, lidhur me temn;
flet shkurt (3-4 fjali) pr autorin e tekstit letrar (krijimtarin, jetn);
lexon pjes-pjes tekstin dhe parashikon se far do t ndodh m pas duke dhn arsyetime dhe argumente pr
parashikimin e tij;
krkon informacion pr fjalt e panjohura dhe mson ti prdor ato;
u prgjigjet pyetjeve rreth tekstit me fjalt e tij/saj ose me shembuj nga teksti;
interpreton kndvshtrimin e tij/saj rreth tems, ideve, personazheve;
analizon marrdhniet mes personazheve, vlerson sjelljet e tyre, duke i krahasuar ato;
formulon temn dhe iden kryesore t prralls;
dallon elemente t forms dhe strukturs s tekstit (elementet fantastike);
dallon frazat q tregojn kohn dhe mjedisin ku ndodhin ngjarjet.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye:
Kompetenca e komunikimit dhe e t shprehurit
Kompetenca e t menduarit
Kompetenca e t nxnit
Kompetenca qytetare
Kompetenca digjitale
Situata e t nxnit
Stuhi mendimesh
Msuesi/ja u drejton nxnsve pyetjen:
-do t thot t jesh i dobishm n shoqri?
Nxnsit/et sjellin idet e tyre nprmjet diskutimit.
-T punosh pa u lodhur pr njerzit q do.
-T jesh i vlefshm pr shoqrin.
-T jesh i dobishm
Msuesi/ja plotson pemn e mendimeve me prgjigjet e nxnsve.
Veprimet n situat
Msuesi/ja njeh shkurtimisht nxnsit/et me autorin e pjess:

Hans Kristian Andersen bhet mjaft i famshm q n 1835, me romanin e tij Improvizatori, jo vetm
n Danimark, por edhe jasht kufijve t saj. Gjithsesi famn dhe pavdeksin atij ia dhan prrallat
mahnitse, t cilat prbjn nektarin e Andersenit.

Lexohet pjes-pjes teksti dhe parashikohet se far do t ndodh m pas duke dhn arsyetime dhe argumente pr
parashikimin e tij. Pas leximit t pjess Krmilli dhe trndafili, nxnsit/et punojn s bashku me msuesin/en pyetjet
e ushtrimit 1.
133
Libr pr msuesin
1)Personazhet e ksaj prralle jan trndafili dhe krmilli.
Msuesi/ja ndrhyn pr t prezantuar nprmjet videoprojektorit imazhet sipas faqes s web-it: The Snail and the Rose
Tree.

2) Prisni pa do t vij dhe koha ime. E sht t elsh trndafila, t bsh lajthi apo qumsht si lopt e delet!
Un do t bj dika m t madhe...
M pas caktohet nj nxns/e pr t ritreguar subjektin.
Msuesi/ja tregon kujdes q nxns/ja t prdor ligjratn e zhdrejt gjat ritregimit, pra jo t riprodhoj dialogjet midis
personazheve.
Pas dgjimit t subjektit, msuesi/ja ndalet dhe shpjegon se prse autori u vesh tipare njerzore personazheve
t fragmentit dhe cila sht figura letrare q prftohet.

Personifikimi sht figur letrare me an t s cils sendit ose kafshs


i vishen tiparet e njeriut.

Grupi I => Punon ushtrimin 2 (Pr krmillin ishte me vler t rrinte i mbyllur brenda guasks s tij) (Trndafili
vlersonte knaqsin q i falte jeta, ai dshiron t knaq t tjert)
Grupi II => Punon ushtrimet 3 dhe 5.
Trndafili personifikon njerzit q vetsakrifikohen pr shoqrin, ata q jan t dobishm.
Krmilli personifikon dembelt, parazitt dhe egoistt.
Grupi III => Punon ushtrimin 4 (Tema e ksaj prralle ka t bj me qndrimet e ndryshme q mbajn edhe
vet njerzit ndaj njri-tjetrit dhe ndaj vet jets)
Grupi IV => punon ushtrimet 6 dhe 7 ()
Grupi V => punon ushtrimin 8

Shprehjet frazeologjike Fjala gjegjse


Merret vesh Kuptohet
I bj gjrat me nge Dalngadal

Nxnsit/et punojn n heshtje. Msuesi/ja bn ndrhyrjet e duhura, nse sht e nevojshme.


Veprimtari praktike
Gjat fazs s fundit t zhvillimit t ksaj ore, nxnsit/et punojn ushtrimin 9, f.88 duke reflektuar pr personazhet e
prrllas.

Diagrami i Venit
- idet q ka secili,
(Trndafili: t ndihmoj t tjert. Krmilli: i interesuar vetm pr veten.)
- sjelljet dhe veprimet gjat prralls
(Trndafili: el lule. Krmilli: struket n guackn e vet.)

Lidhjet me fushat e tjera: Vlersimi


-shkencat shoqrore; Vlersimi i nxnsit/es do t kryhet:
- shoqria dhe mjedisi; -pr pjesmarrjen n mnyr aktive gjat zhvillimit t ors msimore (vlersim
--T.I.K. diagnostikues dhe i vazhdueshm gjat ors msimore).
Detyr shtpie: Prmblidhni shkurt me 2-3 fjali formn tuaj t mbylljes pr prralln. Argumentoni arsyet e zgjedhjes
suaj.

134
Gjuha shqipe 6
Fusha: Gjuha dhe komunikimi Lnda: Gjuh Shkalla: III Klasa: VI
shqipe

Rubrika:Teksti rrfimtar letrar Fjal kye: Burimet dhe mjetet msi- Metoda dhe teknika:
Nnrubrika: N botn e udirave zili, mburrje, bret- more: - imagjinat e drejtuar,
Tema msimore: kosa, kau, plasi. teksti i nxnsit, materiale - diskutim,
Bretkosa q desh t trashej sa nj nga interneti, materiale - pun n grupe,
ka t prgatitura nga msuesi/ - ditari dypjessh,
Zh. d la Fonten ja, albume fotografike. - tabela e konceptit,
- puno dyshe/shkmbe men-
dime.

Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs:


Nxnsi/ja:
tregon nj ngjarje t shkurtr, duke u bazuar n fjalt kye e figurat;
flet shkurt (3-4 fjali) pr autorin e tekstit letrar (krijimtarin, jetn);
krkon informacion pr fjalt e panjohura dhe mson ti prdor ato;
u prgjigjet pyetjeve rreth tekstit me fjalt e tij/saj ose me shembuj nga teksti;
interpreton kndvshtrimin e tij/saj rreth tems, ideve, personazheve;
formulon iden kryesore t fabuls;
interpreton idet e dhna n mnyr t drejtprdrejt ose t nnkuptuar n tekst;
dallon mjetet shprehse n fabul, figurn letrare t antitezs;
interpreton me role fabuln;
gjykon pr vlern e ksaj fabule duke shqyrtuar aktualitetin e saj.

Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye:


Kompetenca e komunikimit dhe e t shprehurit
Kompetenca e t menduarit
Kompetenca e t nxnit
Kompetenca qytetare
Kompetenca digjitale

Situata e t nxnit

Imagjinata e drejtuar
Msuesi/ja i nxit nxnsit/et q, nprmjet disa fjalve t dhna kye, t ndrtojn nj rrfim t shkurtr sipas imagjinats
s tyre. Ajo shnon n drras t zez fjalt: zili, mburrje, bretkosa, kau, plasi. U sugjerohet nxnsve t shohin edhe
figurat ilustruese t fabuls.

Nxnsit/et prqendrohen n fjalt e dhna e m pas fantazojn pr t realizuar rrfimet e tyre. Disa prej nxnsve e
lexojn rrfimin para grupit t klass.

Veprimet n situat prezantim i shkurtr me autorin:


Zhan d la Fonten
(Jean de La Fontaine, 1621- 1695) Poeti kombtar i Francs, njri ndr krijuesit m prodhimtar n bot q shkroi
pothuaj n t gjitha gjinit, por shklqeu veanrisht me fabulat e mrekullueshme, t cilat e vun n radht e fabulistve
m t mdhenj t bots.

135
Libr pr msuesin

Lexohet fabula dhe shfaqen nprmjet videoprojektorit sekuenca nga filmi vizatimor, sipas linkut: https://www.youtube.
com/watch?v=7n7Kqr3AVYk

M pas nxnsit/et u prgjigjen pyetjevet ushtrimit 1. Argumentohen prgjigjet dhe, nse sht e nevojshme, msuesi/
ja bn ndrhyrjet e duhura.

M pas, ndahet klasa n grupe dhe donjri prej tyre punon ushtrimet.
Grupi I => Renditni veprimet e bretkoss sipas renditjes n fabul (ditari dypjessh).

Foljet Mnyra e foljeve

vate dftore

u shtri dftore

Grupi II => Punon ushtrimin 4, f.90.


Sa nj ve e vogl.
Mos u mbaj mos u mburr.
Nakari nuk e la zilia e mposhti.
Grupi III => punon ushtrimin 6.
Shembull: (ve-deve...)

T abela e konceptit

ANTITEZA:
Prftohet duke vn prball dy an, gjendje, pamje a dukuri t kundrta.

Veprimtari praktike
Nxnsit/et punojn ushtrimin 7:
- Vlersoni aktualitetin e moralit t ksaj fabule.

Puno dyshe/shkmbe mendime


N minutat e fundit, 2-3 prej tyre paraqesin detyrn para grupi t klass. Disa prfundime t rndsishme shnohen n
drras t zez.

Lidhjet me fushat e tjera: Vlersimi


-shkencat shoqrore; Vlersimi i nxnsit/es do t kryhet:
- shoqria dhe mjedisi; -pr pjesmarrjen n mnyr aktive gjat zhvillimit t ors msimore (vlersim
-T.I.K; diagnostikues dhe i vazhdueshm gjat ors msimore).
-arti.

Detyr shtpie: Dramatizoni fabula t ndryshme dhe prezantojini ato pr fmijt e kopshtit m t afrt n komunitet.
(Kjo detyr sht afatgjat dhe organizohet n formn e projektit.)

136
Gjuha shqipe 6
Fusha: Gjuha dhe komunikimi Lnda: Gjuh Shkalla: III Klasa: VI
shqipe

Rubrika: Takim me poezin Fjal kye: Burimet dhe mjetet msi- Metoda dhe teknika:
Tema msimore: Shqipri, nder, more: - stuhi mendimesh,
Bagti e bujqsi N. Frashri male, fusha, atdhe- teksti i nxnsit, materiale - diskutim,
(ora e par) dashuri, zemr. nga interneti, materiale - prezantim digjital,
t prgatitura nga msuesi/ - teknika pyetje-prgjigje,
ja, albume fotografike. - puno dyshe/ shkmbe men-
dime.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs:
Nxnsi/ja:
lidh idet dhe informacionin e tekstit me njohurit, prvojn ose leximet e mparshme;
flet shkurt (3-4 fjali) pr autorin e poems (krijimtarin, jetn);
i rikthehet leximit t poems deri sa ta kuptoj at;
u prgjigjet pyetjeve t msuesit/es rreth brendis s poems;
krkon informacion pr fjalt e panjohura dhe mson ti prdor ato;
dallon mjetet shprehse n poem, rimn e prdorur.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye:
Kompetenca e komunikimit dhe e t shprehurit
Kompetenca e t menduarit
Kompetenca e t nxnit
Kompetenca qytetare
Kompetenca digjitale
Situata e t nxnit
Stuhi mendimesh
Msuesi/ja i nxit nxnsit drejt diskutimit n lidhje me pyetjen:
-far dini ju pr jetn dhe krijimtarin e Naim Frashrit?
Prezantim i shkurtr pr autorin:
Naim Frashri (1846- 1900)
sht poeti m i madh i Rilindjes son Kombtare. Lindi n Frashr t Prmetit.
Ai ishte atdhetar, mendimtar dhe veprimtar i shquar i arsimit dhe i kulturs shqiptare. Gjith jetn dhe veprn e tij Naim
Frashri ia kushtoi shtjes s madhe t lirimit t Shqipris nga zgjedha osmane. Veprat e tij jan: Bagti e bujqsi,
Lulet e vers, Historia e Sknderbeut etj. Poema Bagtia e bujqsia u botua m 1886.

M pas nxnsit/et recitojn vjersha t Naim Frashrit t msuara n klasat 1-5. Msuesja nxit imagjinatn e tyre duke
shfaqur nprmjet videoprojektorit materialin sipas linkut: (kng) https://www.youtube.com/watch?v=gHEi1gN8dJE
Veprimet n situat
Pas leximit t fragmentit nga poema Bagti e bujqsi, nxnsit/et s bashku me msuesin/en diskutojn pr pyetjet e
ushtrimit 1, f.94.
1. Autori ia kushton poemn bukuris s atdheut. Thirrja e tij i drejtohet kujtdo q e ndien veten shqiptar.
2. Autori ndien mall pr vendlindjen, pasi ai jeton larg, n mrgim. Kjo duket n vargun e tret dhe t katrt.
3. Kjo tok autorit i ka dhn gjithka. Gjithka e atdheut idealizohet me qllim nga autori.
4. Kur kujton bukurin e atdheut, autori sht i pushtuar nga ndjenja e mallit.
(Kshtu vazhdohet me radh pr t gjitha ushtrimet).
Veprimtari praktike
Puno dyshe/ shkmbe mendime
Msuesi/ja i cakton nxnsit/et t lexojn n heshtje informacionin pr rimn dhe m pas n dyshe ata prcaktojn
llojin e rims n vargjet e Naimit (ushtrimi 4): (AABB).
Nxnsit/et punojn n heshtje. 2-3 prej tyre lexojn detyrn para shokve.

Lidhjet me fushat e tjera: Vlersimi


-shkencat shoqrore; Vlersimi i nxnsit/es do t kryhet:
- shoqria dhe mjedisi; -pr pjesmarrjen n mnyr aktive gjat zhvillimit t ors msimore (vlersim
-T.I.K; diagnostikues dhe i vazhdueshm gjat ors msimore).
-arti.
Detyr shtpie: Gjeni poezi t autorve t tjer q kan shkruar pr bukurit e atdheut. Msoni prmendsh nj prej tyre
dhe recitojeni para klass.
137
Libr pr msuesin
Fusha: Gjuha dhe komunikimi Lnda: Gjuh Shkalla: III Klasa: VI
shqipe

Rubrika: Takim me poezin Fjal kye: Burimet dhe mjetet msi- Metoda dhe teknika:
Tema msimore: Shqipri, nder, more: -diskutim,
Bagti e bujqsi N. Frashri male, fusha, atdhe- teksti i nxnsit, materiale -pun n grupe,
(ora e dyt) dashuri, zemr. nga interneti, materiale -ditari dypjessh,
t prgatitura nga msuesi/ - pun individuale/shkrim i
ja, albume fotografike. lir.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs:
Nxnsi/ja:
interpreton poemn duke prdorur idet e dhna n mnyr t drejtprdrejt dhe idet e nnkuptuara;
shpreh plqimet dhe mbron interpretimet e tij/saj, duke i ilustruar me detaje dhe pjes nga poema;
formulon temn dhe iden kryesore t poems;
jep dhe argumenton kndvshtrimet e tij/saj rreth tems dhe ideve;
analizon gjuhn e prdorur n poem (standarde/dialektore);
reciton me ndjenj poemn.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye:
Kompetenca e komunikimit dhe e t shprehurit
Kompetenca e t menduarit
Kompetenca e t nxnit
Kompetenca qytetare
Situata e t nxnit
Diskutim
Caktohen nxns pr t lexuar detyrn e shtpis. Msuesi tregohet i kujdesshm q n donjrn prej poezive q do t
recitohen, t pyes pr temn e saj. Synohet recitim i bukur dhe me ndjenj i poezive.
Veprimet n situat
Nxnsit ndahen n 3 grupe dhe donjri prej tyre punon me:
Grupi I => ushtrimi 2 (imazhi q na sjell para syve poema lidhet me prshkrimin e jets dhe bukurive natyrore).
Grupi II => punon me ushtrimin 3, f.94. (ditari dypjessh)
lisat e gjat epitet
shkon n mes si shigjet-krahasim

(prshkrimi i peizazhit t Shqipris)


O malet e Shqipris e ju o lisat e gjat.
(Duket sikur krkon ti thrras pran e t bisedoj me mall me ta)
Fushat e gjera me lule
uka, kodra, brinja, grxhe dhe pyje t gjelbruar
Grupi III => punon me ushtrimi 5, pr dallimin e fjalve dialektore, duke shkruar prbri gjegjset n gjuhn standarde.

Tabela e konceptit

Poema sht nj vepr e gjat e shkruar n vargje, n t ciln autori, krahas


shprehjes s ndjenjave, prfshin edhe ngjarje.

Drejtohet pyetja pr diskutim: Pse Bagti e bujqsia sht nj poem?


Veprimtari praktike
N mnyr individuale punojn me ushtrimin 6:
- Zbuloni idet dhe mesazhin q prcjell autori nprmjet ksaj poeme.

Msuesi/ja prmbledh pr nxnsit:


Vepra i kushtohet Atdheut dhe natyrs s vendlindjes. Larg toks ku lindi, larg maleve dhe fushave, poeti ndien nj mall
zhurits pr do gj shqiptare. N atdhe gjithka sht e bukur, ndaj dhe dshira pr tu kthyer sht e paprmbajtur.
Me dashurin dhe krenarin e flakt atdhetare, Naimi shprehu nj nga idet m t rndsishme t lvizjes kombtare. Ai
synonte t ngjallte tek bashkatdhetart ndrgjegjjen kombtare, ti bnte t vetdijshm se ishin bij t nj vendi me vlera
t gjithanshme, t nj atdheu q priste shum prej tyre.
Nxnsit punojn n heshtje dhe 2-3 prej tyre e lexojn detyrn para grupit t klass. Mesazhi m i bukur shkruhet edhe
n drras t zez.
138
Gjuha shqipe 6
Lidhjet me fushat e tjera: Vlersimi
-shkencat shoqrore; Vlersimi i nxnsit/es do t kryhet:
- shoqria dhe mjedisi; -pr pjesmarrjen n mnyr aktive gjat zhvillimit t ors msimore (vlersim
diagnostikues dhe i vazhdueshm gjat ors msimore).
Detyr shtpie: Msoni vargjet prmendsh dhe recitojini bukur ato.

Fusha: Gjuha dhe komunikimi Lnda: Gjuh Shkalla: III Klasa: VI


shqipe

Rubrika: Takim me poezin Fjal kye: Burimet dhe mjetet msi- Metoda dhe teknika:
Tema msimore: gjuh shqipe, e more: - prezantim digjital
Gjuha shqype Gj.Fishta bukur, e mbl, teksti i nxnsit, materiale - pema e mendimit,
(ora e par) bashkim, mallkim. nga interneti, materiale - puno dyshe/shkmbe men-
t prgatitura nga msuesi/ dime,
ja, albume fotografike. - diskutim.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs:
Nxnsi/ja:
lidh idet dhe informacionin e tekstit me njohurit, prvojn ose leximet e mparshme;
flet shkurt (3-4 fjali) pr autorin e poezis (krijimtarin, jetn);
i rikthehet leximit t poezis deri sa ta kuptoj at;
u prgjigjet pyetjeve t msuesit/es rreth brendis s poezis;
krkon informacion pr fjalt e panjohura dhe mson ti prdor ato;
analizon gjuhn e prdorur n poezi (standarde/dialektore);
shpreh plqimet rreth gjuhs s autorit dhe mbron interpretimet e tij/saj, duke ilustruar me detaje nga poezia.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye:
Kompetenca e komunikimit dhe e t shprehurit
Kompetenca e t menduarit
Kompetenca e t nxnit
Kompetenca qytetare
Komptetenca digjitale
Situata e t nxnit
Prezantim digjital, pema e mendimit
Msuesi/ja shtron pyetjen:
far dini ju pr veprn e Fishts?
Nxnsit/et sjellin mendimet e tyre. Ndrkoh, me to, msuesi/ja plotson pemn e mendimeve.

Gjergj Fishta

Poet Patriot Dramaturg Prkrahs


i ideve t
Rilindjes
Kombtare
Shfaqen fotografi dhe shkrime t autorit. Msuesi/ja mund t mbshtetet n materialin sipas linkut: https://www.youtube.
com/watch?v=V3cn1t5OnBY
Prezantim i shkurtr pr autorin:
Gjergj Fishta
sht vazhdues i idealeve atdhetare e demokratike t Rilindjes Kombtare. Kryevepra e tij n vargje: Lahuta e
Malcis, pasohet nga t tjera po aq t suksesshme, si: Anzat e Parnasit, Mrizi i zanave etj.
Veprimet n situat
Poezia dgjohet sipas interpretimit t Reshat Arbans, n linkun: https://www.youtube.com/watch?v=nnH8HzO_1-U
M pas nxnsit/et punojn dyshe pyetjet e ushtrimit 1.
1. N strofn e par t poezis autori prcakton bukurin e gjuhs shqipe.
2. N strofn e dyt t poezis autori na tregon se gjuha shqipe sht pasuria e nj populli.
3. N strofn e tret t poezis autori na tregon se gjuha shqipe bashkon shqiptart kudo q jan.
N kt linj, punohet edhe ushtrimi 2 (qllimi i ksaj lirike sht t himnizoj gjuhn shqipe).

139
Libr pr msuesin
Veprimtari praktike
Nxnsit/et punojn me ushtrimin: Vargje t veanta t poezis kthehen n gjuhn standarde.
Disa prej punimeve t nxnsve vendosen n tabel prpara klass dhe krkohet nga msuesi/ja q t interpretohen edhe
n gjuhn standarde (msuesi/ja shtron pyetjen pr diskutim:)
Cili variant ju plqen m shum, ai i shkruar nga Fishta apo ky i juaji?
Nxnsit/et prgjigjen duke argumentuar prgjigjet e tyre, t cilat msuesi/ja i plotson duke theksuar se t shkruarit n
dialekt nga Fishta ka t harmonizuar n mnyr t mrekullueshme rimat dhe muzikalitetin.
Lidhjet me fushat e tjera: Vlersimi
-shkencat shoqrore; Vlersimi i nxnsit/es do t kryhet:
- shoqria dhe mjedisi; -pr pjesmarrjen n mnyr aktive gjat zhvillimit t ors msimore (vlersim di-
-T.I.K; agnostikues dhe i vazhdueshm gjat ors msimore).
-arti.
Detyr shtpie: Krkoni n Internet informacion pr prejardhjen e gjuhs shqipe dhe bni nj projekt rreth ksaj teme,
duke u ndar n grupe. (Kjo detyr sht afatgjat)

Fusha: Gjuha dhe komunikimi Lnda: Gjuh Shkalla: III Klasa: VI


shqipe

Rubrika: Takim me poezin Fjal kye: Burimet dhe mjetet msi- Metoda dhe teknika:
Tema msimore: gjuh shqipe, e more: -diskutim,
Gjuha shqype Gj.Fishta bukur, e mbl, teksti i nxnsit, materiale -teknika pyetje-prgjigje,
(ora e dyt) bashkim, mallkim. nga interneti, materiale -tabela e konceptit,
t prgatitura nga msuesi/ -rrjeti i diskutimit.
ja, albume fotografike.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs:
Nxnsi/ja:
interpreton poezin duke prdorur idet e dhna n mnyr t drejtprdrejt dhe idet e nnkuptuara;
shpreh plqimet dhe mbron interpretimet e tij/saj, duke i ilustruar me detaje dhe pjes nga poezia;
dallon qllimin e autorit t poezis;
jep dhe argumenton kndvshtrimet e tij/saj rreth tems dhe ideve;
dallon mjetet shprehse n poezi (anaforat)dhe tregon funksionin e tyre;
reciton me ndjenj poezin.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye:
Kompetenca e komunikimit dhe e t shprehurit
Kompetenca e t menduarit
Kompetenca e t nxnit
Kompetenca qytetare
Situata e t nxnit
Diskutim
Lexohen detyrat e shtpis. Realizohet nj diskutim pr gjuhn shqipe duke prfshir t gjith grupin e klass.
Autort q i kan knduar gjuhs shqipe:
Gj. Fishta, N. Frashri, N. Mjeda etj.
Flitet n t gjitha vendet ku ka shqiptar.
Origjina nga pellazgishtja.
Dokumenti i pare shqip (Formula e pagzimit).
Dialektet: gegrishtja dhe toskrishtja.
Veprimet n situat
Ndahet klasa n grupe pr t punuar me ushtrimet:
Grupi I punon ushtrimin 3.
Vargjet n t cilat lavdrohet gjuha amtare:
Porsi kanga e zogut tvers
q vallzon nblerim t pyllit
porsi i ambli fllad i ers
q lmonn gjit e drondafillit
porsi vala e bregut tdetit
porsi gjama e rrfes zhgjetare
njashtu ashtu gjuha jon shqyptare
140
Gjuha shqipe 6
Vargjet n t cilat poeti mallkon at q mohon kt gjuh:
Pra, mallkue njai bir Shqyptari,
q kt gjuh t Perndis,
trashgim, q na la i Pari
Grupi II punon ushtrimin 4.
Gjuh hyjnore
Grupi III punon ushtrimin 5 dhe 6.

Msuesi/ja bashkpunon me nxnsit pr dallimin e anaforave. Theksohet se prsritja e tingujve t njjt n fillim t
vargjeve krijon muzikalitet gjat dgjimit t poezis.
Veprimtari praktike
Nxnsit/et nprmjet metods rrjeti i diskutimit punojn ushtrimin 7, f.97 duke reflektuar rreth aktualitetit t mesazhit
poetik t poezis.

PO A mendoni se JO
mesazhi poetik i
Fishts sht ende
aktual dhe sot?

Nxnsit/et punojn n heshtje. N minutat e fundit dy-tre prej tyre e lexojn detyrn para grupit t klass.
Prfundimet m t rndsishme msuesi/ja i shkruan n drras t zez.
Lidhjet me fushat e tjera: Vlersimi
-shkencat shoqrore; Vlersimi i nxnsit/es do t kryhet:
- shoqria dhe mjedisi; -pr pjesmarrjen n mnyr aktive gjat zhvillimit t ors msimore (vlersim
diagnostikues dhe i vazhdueshm gjat ors msimore).
Detyr shtpie: Msoni vargjet q ju plqejn m shum prmendsh dhe recitojini para klass.

Fusha: Gjuha dhe komunikimi Lnda: Gjuh Shkalla: III Klasa: VI


shqipe

Rubrika: Takim me poezin Fjal kye: Burimet dhe mjetet msi- Metoda dhe teknika:
Tema msimore: liqeri i kaltr, more: -prezantim digjital,
Zemra e liqenit L.Poradeci pasqyrim, dit, teksti i nxnsit, materiale -diskutim,
(ora e par) val, plag. nga interneti, materiale -teknika pyetje-prgjigje,
t prgatitura nga msuesi/ -tabela e konceptit,
ja, albume fotografike. -puno dyshe/shkmbe
mendime.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs:
Nxnsi/ja:
lidh idet dhe informacionin e tekstit me njohurit, prvojn ose leximet e mparshme;
flet shkurt (3-4 fjali) pr autorin e poezis (krijimtarin, jetn);
i rikthehet leximit t poezis deri sa ta kuptoj at;
u prgjigjet pyetjeve t msuesit/es rreth brendis s poezis;
krkon informacion pr fjalt e panjohura dhe mson ti prdor ato;
dallon mjetet shprehse n poezi (aliteracionin);
analizon titullin e poezis.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye:
Kompetenca e komunikimit dhe e t shprehurit
Kompetenca e t menduarit
Kompetenca e t nxnit
Kompetenca qytetare
Kompetenca digjitale
Situata e t nxnit
Prezantim digjital - Diskutim
Nxnsve n videoprojektor u shfaqen poezi t ndryshme t autorit Lasgush Poradeci:
Vdekja e Nositit(sipas linkut: https://www.youtube.com/watch?v=bW7nAgUMNBQ), apo poezi t tjera, si: Gjeniu
i anijes,Dremit liqeri, (sipas linkut: https://www.youtube.com/watch?v=A7), Ku shtrohet vala etj.
141
Libr pr msuesin
Situata e t nxnit
Prezantim digjital - Diskutim
Nxnsve n videoprojektor u shfaqen poezi t ndryshme t autorit Lasgush Poradeci:
Vdekja e Nositit(sipas linkut: https://www.youtube.com/watch?v=bW7nAgUMNBQ), apo poezi t tjera, si: Gjeniu
i anijes,Dremit liqeri, (sipas linkut: https://www.youtube.com/watch?v=A7), Ku shtrohet vala etj.
Veprimet n situat
M pas msuesi/ja njeh nxnsit me figurn e poetit ton t shquar, Lasgush Poradecin.
(mund t prdoret materiali sipas linkut: http://floripress.blogspot.com/2013/09/jeta-dhe-vepra-lasgush-poradeci.html)
Lasgush Poradeci (1900-1987)
sht poet lirik e prkthyes. Emri i tij i vrtet sht Llazar Gusho. Poezit e tij u prmblodhn n vllimet:
Vallja e yjeve, Ylli i zemrs, Lirika, etj. Lasgush Poradeci shkruan pr:
Natyrn
Dashurin
Sakrifikimin
Vetflijimin pr hir t jets dhe t artit.

Pas leximit t poezis Zemra e liqerit t autorit L. Poradeci, n tekst, f.98, nprmjet tekniks pyetje-prgjigje nx-
nsit punojn me pyetjet e ushtrimit 1, pr t kuptuar prmbajtjen e poezis.
Nxnsit sjellin prgjigjet e tyre, por msuesi ndrhyn sipas nevojs pr t`i zgjeruar ato.
Nxnnsit/et marrin njohuri pr figurn e aliteracionit. N drrasn e zez punohet tabela e konceptit.

sht
prsritja e
bashktinglloreve
t njjta brenda
vargut.

Aliteracioni
Krijon
I jep vargut tingllimin e
shprehsi brendshm n
tingullore. trupin e vargut.

Veprimtari praktike
Msuesi nxit mendimin kritik nprmjet metods Puno dyshe/ shkmbe ide mbi:
Analizoni titullin e poezis duke komentuar kuptimin e tij.
Zbrthehet metafora: Zemra e liqerit, efekti q krijon ajo pr lexuesin, si dhe kuptimi i saj, qllimi i autorit pr t
shpirtzuar liqenin.
Nxnsit punojn pr rreth dhjet minuta e m pas shkmbejn idet me njri tjetrin. Idet prfundimtare lexohen dhe
shkruhen edhe n tabel.
Lidhjet me fushat e tjera: Vlersimi
-shkencat shoqrore; Vlersimi i nxnsit/es do t kryhet:
- shoqria dhe mjedisi; -pr pjesmarrjen n mnyr aktive gjat zhvillimit t
-T.I.K; ors msimore (vlersim diagnostikues dhe i vazhdue-
-arti. shm gjat ors msimore).
Detyr shtpie: Ushtrimi 6, f.99.

Fusha: Gjuha dhe komunikimi Lnda: Gjuh Shkalla: III Klasa: VI


shqipe

Rubrika: Takim me poezin Fjal kye: Burimet dhe mjetet msi- Metoda dhe teknika:
Tema msimore: liqeri i kaltr, more: -diskutim,
Zemra e liqenit L.Poradeci pasqyrim, dit, teksti i nxnsit, materiale -pun n grupe,
(ora e dyt) val, plag. nga interneti, materiale -pun individuale/shkrim i
t prgatitura nga msuesi/ lir.
ja, albume fotografike.
142
Gjuha shqipe 6
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs:
Nxnsi/ja:
interpreton poezin duke prdorur idet e dhna n mnyr t drejtprdrejt dhe idet e nnkuptuara;
shpreh plqimet dhe mbron interpretimet e tij/saj, duke i ilustruar me detaje dhe pjes nga poezia;
jep dhe argumenton kndvshtrimet e tij/saj rreth tems dhe ideve;
diskuton rreth prmbajtjes, prshtypjeve dhe ndjesive q i zgjon poezia;
reciton me ndjenj poezin.

Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye:


Kompetenca e komunikimit dhe e t shprehurit
Kompetenca e t menduarit
Kompetenca e t nxnit
Kompetenca qytetare
Situata e t nxnit
Diskutim
Caktohen nxns pr t lexuar detyrn e shtpis. Msuesi/ja tregohet i/e kujdesshm/me q n donjrin prej shembujve
q do t sjell nxnsi/ja t orientoj vmendjen e tyre drejt efektit q sjell figura e aliteracionit n poezin e L. Poradecit.
(Konkluzione rreth zhvillimit t ushtrimit 6.)
Aliteracionet krijojn bukur tingllimin e brendshm n trupin e vargut. Gjat leximit dhe dgjimit t poezis Dremit
liqeri, t bn prshtypje harmonia e tingujve. Kjo melodi emocionuese nuk sht rastsore. Kshtu, prsritja e bash-
ktinglloreve t shurdhta r dhe sh lidhet me prfytyrimin e qet t liqenit. Bashktinglloret e shurdhta r dhe sh jan
tingujt e rrjedhjes s ujrave. Ndrkoh q bashktinglloret e zshme g dhe gj krijojn efektin e kundrt, at t liqenit
t trazuar.

Veprimet n situat
Pun n grupe
Nxnsit ndahen n grupe ku secili prej tyre punon me :
Grupi I punon ushtrimin 3. ( Jo, liqeni nuk prfaqson vetm nj objekt, por ai sht i lidhur ngusht me shpirtin dhe
botn e trazuar t poetit).
Grupi II punon ushtrimin 4. (imazhi i lexuesit ndryshon nga nj strof n tjetrn, duke na dhn gjendje t ndryshme t
liqenit)
Grupi III punon ushtrimin 5 (rrmbimi i zemruar i valve; vorbulla e zemruar e ujit)
Nxnsit punojn n heshtje. Prfaqsues t secilit grup argumentojn prgjigjet para grupit t klass. Nse sht e nev-
ojshme msuesi/ja bn ndrhyrjet e duhura.

Veprimtari praktike
Shkrim i lir
Nxnsit punojn n mnyr t pavarur ushtrimin 7:
- Prshkruani me pes fjali ndjesit q ju zgjon poezia.
Nxnsit prqndrohen e punojn pr rreth 15 minuta, m pas lexojn prshkrimet e tyre para grupit t klass.
Kjo detyr mund t vlersohet me not.

Lidhjet me fushat e tjera: Vlersimi


-shkencat shoqrore; Vlersimi i nxnsit/es do t kryhet:
- shoqria dhe mjedisi; -pr pjesmarrjen n mnyr aktive gjat zhvillimit t ors
msimore (vlersim diagnostikues dhe i vazhdueshm
gjat ors msimore).
Detyr shtpie: Msoni prmendsh poezin dhe recitojeni bukur at.

143
Libr pr msuesin
Fusha: Gjuha dhe komunikimi Lnda: Gjuh Shkalla: III Klasa: VI
shqipe

Rubrika: Takim me poezin Fjal kye: Burimet dhe mjetet msi- Metoda dhe teknika:
Tema msimore: lum, Valbona, more: - prezantim digjital,
Valbona D.Agolli brigje, shushurim, teksti i nxnsit, materiale - diskutim,
kaltrsi. nga interneti, materiale - tabela e koncepteve,
t prgatitura nga msuesi/ -puno dyshe/shkmbe men-
ja, albume fotografike. dime,
- pesvargshi.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs:
Nxnsi/ja:
lidh idet dhe informacionin e tekstit me njohurit, prvojn ose leximet e mparshme;
flet shkurt (3-4 fjali) pr autorin e poezis (krijimtarin, jetn);
i rikthehet leximit t poezis deri sa ta kuptoj at;
u prgjigjet pyetjeve t msuesit/es rreth brendis s poezis;
krkon informacion pr fjalt e panjohura dhe mson ti prdor ato;
dallon mjetet shprehse t prdorura n poezi (pyetjen retorike, metaforat, epitetet);
dallon llojin e rims s prdorur;
interpreton poezin duke prdorur idet e dhna n mnyr t drejtprdrejt dhe idet e nnkuptuara;
shpreh plqimet dhe mbron interpretimet e tij/saj, duke i ilustruar me detaje dhe pjes nga poezia;
reciton me ndjenj poezin.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye:
Kompetenca e komunikimit dhe e t shprehurit
Kompetenca e t menduarit
Kompetenca e t nxnit
Kompetenca qytetare
Kompetenca digjitale
Situata e t nxnit
Prezantim digjital
Msuesi/ja u mundson nxnsve q me ndihmn e videoprojektorit t shfaqen bukurit e lumit malor t Valbons, duke
ndjekur sekuenca nga materialet n linqet: https://www.youtube.com/watch?v=xfWT-fza2N0, apo:
https://www.youtube.com/watch?v=Y6e2cCxsGgs

Veprimet n situat
Msuesi/ja bn nj prezantim t shkurtr t autorit.
Dritro Agolli
Poet, prozator dhe publicist. Disa prej veprave m t rndsishme t tij jan prkthyer n Perndim e n Lindje. Nga
krijimtaria e tij mjaft e pasur mund t prmendim: Hapat e mia n asfalt, Komisari Memo, Shklqimi dhe rnia e
shokut Zylo, Nn Shqipri, Njeriu me top,
Trndafili n got etj.
Pas leximit t poezis Valbona pr t kuptuar prmbajtjen e saj punohen pyetjet e ushtrimit 1.
1. N strofn e par autorit i ka br prshtypje kjelltsia e lumit.
2. N strofn e dyt autori fton pr t`u kredhur n ujrat e kaltra.
3. N strofn e tret autori krijon imazhin e rrugtimit t ujrave t kaltra.
4. N strofn e katrt vargjet kan ton humori.
Pun n grupe
Grupi I punon ushtrimin 2 (n kt poezi prcillet ideja se: Natyra sht nj mrekulli, t ciln duhet ta njohim, ruajm
dhe ta vlersojm.)
Grupi II punon ushtrimin 4 duke prcaktuar llojin e figurave letrare t prdorura n vargjet e dhna dhe shpjeguar kup-
timin e tyre.
Tabela e konceptit

PYETJA RETORIKE
Figur letrare q ndrtohet duke pyetur dhe pa krkuar prgjigje. I jep vargut ngarkes
emocionale.

144
Gjuha shqipe 6
Vargu Figura letrare Shpjegimi
T duket si nj qiell i dyt! krahasim Autori e krahason kthjelltsin e lumit me at t qiellit.
Ve t tuliteshe si ftuj krahasim Bukuria e lumit t shton dshirn pr t qndruar dhe
lodruar n ujrat e tij.
Hedh vallen vala shushurim! metafor Valt e lumit duket sikur vallzojn
Me got lumin krejt ta pim? pyetje retorike Uji sht aq i kulluar
Andej nga shkon ta pin brigjet personifikim Ujrat e kaltra do t mbeten aty n gjirin e natyrs, pran
brigjeve.
Nxnsit/et prqendrohen dhe m pas argumentojn prgjigjet e tyre. Msuesi/ja plotson nse sht e nevojshme e m
pas ndalet n shpjegimin e pyetjes retorike.
Grupi III punon ushtrimin 5, pr t dalluar rimn e prdorur dhe llojin e strofave, prbrjen e tyre.
(Rima e poezis ABAB, secila strof ka katr vargje).
Veprimtari praktike
M an t metods puno dyshe/shkmbe mendime, punohet ushtrimi 6.
Pesvargsh me fjalt Lumi i Valbons. Msuesi/ja u rikujton nxnsve skemn e pesvargshit.

Emr
Mbiemr+mbiemr
Folje+ folje+ folje
Fjali me 4 fjal
Fjal sinonime me fjaln e par
Nxnsit/et punojn n heshtje m pas paraqesin detyrn, e cila vlersohet.
Lidhjet me fushat e tjera: Vlersimi
-shkencat shoqrore; Vlersimi i nxnsit/es do t kryhet:
- shoqria dhe mjedisi; -pr pjesmarrjen n mnyr aktive gjat zhvillimit t ors
-T.I.K; msimore (vlersim diagnostikues dhe i vazhdueshm
-arti. gjat ors msimore).
Detyr shtpie: Przgjidhni vargjet q ju plqejn m shum dhe recitojini para klass.

Fusha: Gjuha dhe komunikimi Lnda: Gjuh Shkalla: III Klasa: VI


shqipe

Rubrika: Takim me poezin Fjal kye: Burimet dhe mjetet msi- Metoda dhe teknika:
Tema msimore: msues, djal, zog, more: - imagjinat e drejtuar,
Detyr Klase Zh. Prever klas, dritare, flu- teksti i nxnsit, materiale - teknika pyetje-prgjigje,
turim, kng. nga interneti, materiale -tabela e konceptit,
t prgatitura nga msuesi/ja. - rrjeti i diskutimit.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs:
Nxnsi/ja:
parashikon prmbajtjen e poezis mbshtetur n figurat dhe titullin;
flet shkurt (3-4 fjali) pr autorin e poezis (krijimtarin, jetn);
lexon poezin pr ta kuptuar at;
u prgjigjet pyetjeve t msuesit/es rreth brendis s poezis;
dallon mjetet shprehse t prdorura n poezi (prsritjen artistike, metaforat);
shpreh plqimet dhe mbron interpretimet e tij/saj, duke i ilustruar me detaje dhe pjes nga poezia;
gjykon me argumente idet e poezis;
reciton me ndjenj poezin.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye:
Kompetenca e komunikimit dhe e t shprehurit
Kompetenca e t menduarit
Kompetenca e t nxnit
Kompetenca qytetare
Kompetenca digjitale

145
Libr pr msuesin
Situata e t nxnit
Imagjinat e drejtuar
Msuesi/ja krkon nga nxnsit/et t vshtrojn me kujdes figurat n faqet 102 dhe 103 dhe t prshkruajn mendimet
dhe ndjenjat e tyre n lidhje me to. Pasi t ken lexuar titullin e poezis, dgjohen diskutimet e tyre, parashikimet n
lidhje me prmbajtjen e poezis.
N sfond vendoset kolona zanore e kngs sipas linkut: https://www.youtube.com/watch?v=1tDhUVAQCzw

Veprimet n situat
Bhet nj prezantim i shkurtr me autorin e poezis:
Zhak Prever (Jacques Prvert 1900 - 1977) ishte nj poet francez. Ai gjithashtu njihet edhe si nj skenarist mjaft i suk-
sesshm filmash. Disa nga veprat e tij m t prmendura jan: Bregu n mjegull, Dita po lind, Fmijt e parajss,
Fjaltetj.

Pas leximit t poezis Detyr klase punohen pyetjet e ushtrimit 1, pr t kuptuar m mir prmbajtjen e poezis.
1. Fmija n orn e msimit ndihet i shprqendruar dhe ndien detyrim t qndroj n t. Mosha fmijrore dhe pranvera
q troket e trheqin fmijn drejt natyrs, lojs dhe liris.
2. At e shprqndron natyra dhe zogjt q cicrojn.
3. .
Punohen ushtrimet 2-3, pr t interpretuar poezin.
- Atmosfera e ksaj poezie ka t bj me botn ndrrimtare t fmijve. sht stina e pranvers.
Nxnsit sjellin eksperiencat e tyre personale, lidhur me dshirat e tyre, ndrsa jan n shkoll dhe ndjekin msimin.
Nxnsit/et ndahen n tri grupe dhe donjri prej tyre punon me:
Grupi I punon ushtrimin 4.
Fmija i krkon zogut ta shptoj nga atmosfera e mrzitshme n klas.
Grupi II punon ushtrimin 5.
Nxnsit/et prqendrohen, punojn n heshtje e m pas prfaqsues t secilit grup argumentojn prgjigjet para grupit t
klass. Msuesi/ja bn ndrhyrjet e duhura.
Tabela e konceptit

Prsritja artistike krijohet duke prdorur disa her me radh t njjtn fjal, grup fjalsh
apo fjali t njjta, me qllim theksimin artistik t tyre.

Ushtrimi 5, vargjet q prsriten:


Fmija e shikon Dhe tet dhe tet ikin fluturim,
Fmija e pret dhe katr dhe katr,
Fmija i thrret dhe dy e dy zhduken fare

Grupi III punon ushtrimin 6 pr gjetjen e metaforave dhe zbrthimin e kuptimit t tyre:
Metaforat
Tet dhe tet ikin fluturim
Xhamat bhen rr
Bankat bhen pem
Dhe muret e klass shemben pa zhurm
Veprimtari praktike
Nxnsit/et nprmjet metods rrjeti i diskutimit punojn ushtrimin 7.
- Momentet e lojs jan m t dobishmet n jetn e nj fmije.
Nxnsit/et argumentojn qndrimin e tyre. Msuesi/ja ndrhyn pr t arritur n konkluzionet e duhura mbi dobin e
shkolls dhe t lojs n formimin e nj fmije.
Lidhjet me fushat e tjera: Vlersimi
-shkencat shoqrore; Vlersimi i nxnsit/es do t kryhet:
- shoqria dhe mjedisi; -pr pjesmarrjen n mnyr aktive gjat zhvillimit t ors
-T.I.K; msimore (vlersim diagnostikues dhe i vazhdueshm
-arti. gjat ors msimore).
Detyr shtpie: Msoni pesmbdhjet vargje prmendsh dhe recitojini para klass.

146
Gjuha shqipe 6
Fusha: Gjuha dhe komunikimi Lnda: Gjuh Shkalla: III Klasa: VI
shqipe

Rubrika: Takim me poezin Fjal kye: Burimet dhe mjetet msi- Metoda dhe teknika:
Kosov, bir, vuajt- more: - pesvargshi,
Tema msimore: je, gzime, brenga. teksti i nxnsit, materiale - teknika pyetje-prgjigje,
Un, biri yt A.Podrimja nga interneti, materiale - puno dyshe/ shkmbe
t prgatitura nga msuesi/ mendime.
ja, albume fotografike.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs:
Nxnsi/ja:
ndrton nj pesvargsh me fjaln kye t poezis;
flet shkurt (3-4 fjali) pr autorin e poezis (krijimtarin, jetn);
lexon poezin pr ta kuptuar at;
u prgjigjet pyetjeve t msuesit/es rreth brendis s poezis;
krkon informacion pr fjalt e panjohura dhe mson ti prdor ato;
dallon mjetet shprehse t prdorura n poezi (epitetet);
interpreton poezin duke prdorur idet e dhna n mnyr t drejtprdrejt dhe idet e nnkuptuara;
shpreh plqimet dhe mbron interpretimet e tij/saj, duke i ilustruar me detaje dhe pjes nga poezia;
lexon me ndjenj poezin.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye:
Kompetenca e komunikimit dhe e t shprehurit
Kompetenca e t menduarit
Kompetenca e t nxnit
Kompetenca qytetare
Kompetenca digjitale
Situata e t nxnit
Pesvargshi:
Msuesi/ja shkruan n drras t zez fjaln: Kosova dhe bashkpunon me nxnsit/et pr t ndrtuar nj pesvargsh me
t. N sfond vendoset kolona zanore e kngs, sipas linkut: https://www.youtube.com/watch?v=vRo_k36gwh0

Veprimet n situat
Bhet nj prezantim i shkurtr me autorin e poezis:
Ali Podrimja (1942 -2012) sht nj poet bashkkohor kosovar. Vargjet e tij karakterizohen nga thjeshtsia, figurat dhe
mesazhet e fuqishme atdhetare. Disa prej veprave t tij t njohura jan: Hija e toks, Shamijat e prshndetjeve, Dhimb
e bukur, Sampo, Lum Lumi etj.
Pas leximit t poezis Un, biri yt, punohet ushtrimi 1, nprmjet tekniks pyetje-prgjigje, pr t zbrthyer prmba-
jtjen e saj.
- Cila sht tema e ksaj poezie? (Kjo sht poezi atdhetare, i kushtohet atdheut. Ka tem patriotike.)
- Kujt i drejtohet poeti q n vargun e par? (Poeti i drejtohet Kosovs, ashtu si biri nns).
- Cila sht lidhja e tij me atdheun? (sht nj lidhje e fort, nj lidhje organike, shpirtrore, e cila prcillet mes vargjesh
plot emocion).
Nxnsit/et ndahen tri n grupe dhe punohen ushtrimet 3-6:
Grupi I: Gjeni vargjet n t cilat poeti pasqyron vuajtjet e vendit t tij:
Ushtrimi 3: T`i njoh vuajtjet, gzimet, vdekjet,(por edhe vargje t tjera, sipas argumenteve t nxnsit).
Ushtrimi 4: Komentoni vargjet: ta di gjakun q t vlon n gji,
dallgn kur t rreh netve t`pagjumta.
Autori bashkbisedon me atdheun e tij, i flet me ton t ngroht e t dhembshur pr plagt e kohrave, historin e prgjak-
ur t vendit t vet. Gjaku nnkupton forcn dhe gjallrin, shpirtin e pamposhtur t atdheut, ndrsa dallgt nnkuptojn
situatn e trazuar n t ciln ndodhet vendi, atdheu q s`fle, atdheu me net ku s`ka gjum.

Grupi II: Ushtrimi 5: Figura letrare e prdorur n fjalt e nnvizuara:


Ti njoh vuajtjet, gzimet, vdekjet,
Ti njoh lindjet e bardha, caqet e tua t kallura. ( sht figura e epitetit).
Grupi III: Ushtrimi 6: far ju bn prshtypje n vargun hyrs dhe at mbylls?
Ashtu si vargu hyrs, edhe ai mbylls kan n prbrjen e tyre togfjalshin:
Un, biri yt, Kosov, t`i njoh/t njoh, Kosov, un, biri yt.
sht kjo nj zgjedhje e autorit pr t theksuar iden kye t poezis, at t fillit t fort e t pakputshm midis atdheut
dhe vet atij.
147
Libr pr msuesin
Veprimtari praktike
Nxnsit/et punojn pr rreth dhjet minuta, n mnyr individuale, me ushtrimin e mposhtm:
Zgjidhni vargjet q ju prekin m shum. Thoni pse.
Nxnsit/et punojn n heshtje, pr rreth 10 minuta. Detyra vlersohet pr argumentimin, komentin q nxnsi i bn
vargjeve t przgjedhura, mnyrs se si shprehet, fjalve q przgjedh.
Lidhjet me fushat e tjera: Vlersimi
-shkencat shoqrore; Vlersimi i nxnsit/es do t kryhet:
- shoqria dhe mjedisi; -pr pjesmarrjen n mnyr aktive gjat zhvillimit t ors
-T.I.K; msimore (vlersim diagnostikues dhe i vazhdueshm
-arti. gjat ors msimore).
Detyr shtpie: Bni nj album me tem Atdheu n vargje me poezi t autorve kosovar.

Fusha: Gjuha dhe komunikimi Lnda: Gjuh Shkalla: III Klasa: VI


shqipe

Rubrika: N skenn e teatrit Fjal kye: Burimet dhe mjetet msi- Metoda dhe teknika:
Tema msimore: burr, grua, mar- more: - prezantim digjital,
14 vje dhndr A.Z.ajupi tes, djal, teksti i nxnsit, materiale - diskutim,
(ora e par) 14 vje, bota. nga interneti, materiale - tabela e konceptit,
t prgatitura nga msuesi/ - pun n grupe dyshe.
ja, albume fotografike.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs:
Nxnsi/ja:
diskuton n baz t njohurive dhe informacioneve q ka, lidhur me temn;
flet shkurt (3-4 fjali) pr autorin e tekstit letrar (krijimtarin, jetn);
lexon fragmentin e komedis pr ta kuptuar at;
krkon informacion pr fjalt e panjohura dhe mson ti prdor ato;
u prgjigjet pyetjeve rreth tekstit me fjalt e tij/saj ose me shembuj nga teksti;
interpreton qllimin e autorit t pjess;
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye:
Kompetenca e komunikimit dhe e t shprehurit
Kompetenca e t menduarit
Kompetenca e t nxnit
Kompetenca qytetare
Kompetenca digjitale
Situata e t nxnit
Prezantim digjital
Nprmjet videoprojektorit shfaqen sekuenca nga filmi Prrall nga e kaluara. Msuesi mund t prdor materialin
sipas linkut: https://www.youtube.com/watch?v=gQkFPZuX7r0
Nxnsit/et komentojn veprimet e personazheve, pamjen e tyre dhe ngjarjen nse e kan t njohur. Msuesi/ja flet
shkurtimisht pr prmbajtjen e filmit.
Prrall nga e kaluara sht nj film shqiptar i prodhuar n Shqipri n vitin 1987. Skenari i ktij filmi sht i bazuar
n komedin 14 vje dhndrr t A. Z. ajupit. N kt komedi autori tregon historin e martess s Gjinos 14 vjear
me Marigon 20 vjeare. Marigoja hakmerret ndaj atyre q sajuan kt martes dhe m n fund fiton.
Veprimet n situat
Bhet nj prezantim i shkurtr me autorin e komedis:
Andon Zako ajupi (1866-1930)
Poet dhe dramaturg i shquar, veprimtar patriot e demokrat revolucionar shqiptar. Ndr veprat e tij t mirnjohura pr-
mendim: Baba Tomorri, Pas vdekjes, 14 vje dhndr etj.
Pas leximit t fragmentit, t shkputur nga komedia 14 vje dhndr, punohen me gjith grupin e klass, pyetjet e
ushtrimit 1, pt t kuptuar prmbajtjen e tij.
1. Dialogu n kt fragment zhvillohet mes Vangjelit dhe Tans.
2. Ata jan burr e grua.
3. Ata gjenden n dhomn e gjumit duke u br gati pr t fjetur.
4. Tana sht e shqetsuar dhe nuk e z gjumi, sepse mendon se duhet t martojn t birin.
5. Vangjeli nuk e miraton menjher mendimin e t shoqes, ai sht indifferent, por edhe nuk e bindin dot fjalt e saj.
148 (kshtu vazhdohen me radh t gjitha pyetjet)
Gjuha shqipe 6
Tabela e konceptit

Komedia sht nj tekst dramatik ku personazhet zbulojn dobsit e tyre dhe veset. Ata
prfshihen n situata humori dhe ngjarjet kan nj fund t lumtur.

Msuesi/ja u krkon nxnsve t japin tri argumente pse fragmenti i dhn sht nj komedi.
Drejtohet pyetja: A njihni komedi t tjera? Renditni disa prej tyre.
Psh: Komedi shqiptare: Pallati 176, Shi n plazh, Karnavalet e Kors, Pas vdekjes etj.

Veprimtari praktike
Punohet n grupe dyshe ushtrimi 2, pr t interpretuar qllimin e autorit:
(N qllimin e autorit do t prfshinim:
-t godas mendsin e asaj kohe,
-t godas martesat e t rinjve n mosh t paprshtatshme,
-t pasqyroj mbingarkesn e gruas me detyra t rnda n familje).

Nxnsit/et punojn n heshtje. Prfaqsues t secilit grup argumentojn prgjigjet para grupit t klass.
Msuesi/ja bn ndrhyrjet e duhura nse sht e nevojshme.
Lidhjet me fushat e tjera: Vlersimi
-shkencat shoqrore; Vlersimi i nxnsit/es do t kryhet:
- shoqria dhe mjedisi; -pr pjesmarrjen n mnyr aktive gjat zhvillimit t ors
-T.I.K; msimore (vlersim diagnostikues dhe i vazhdueshm
-arti. gjat ors msimore).
Detyr shtpie: Interpretoni n role fragmentin. Bni nj sken, kujdesuni pr kostumet, intonacionin, gjestet e lvizjet
gjat aktrimit tuaj.

Fusha: Gjuha dhe komunikimi Lnda: Gjuh Shkalla: III Klasa: VI


shqipe

Rubrika: N skenn e teatrit Fjal kye: Burimet dhe mjetet msi- Metoda dhe teknika:
Tema msimore: burr, grua, mar- more: - loj me role,
14 vje dhndr A.Z.ajupi tes, djal, teksti i nxnsit, materiale - pun n grupe,
(ora e dyt) 14 vje, bota. nga interneti, materiale - pun n grupe dyshe.
t prgatitura nga msuesi/
ja, albume fotografike.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs:
Nxnsi/ja:
interpreton kndvshtrimin e tij/saj rreth tems, ideve, personazheve;
dallon elemente t forms dhe strukturs s tekstit;
analizon marrdhniet mes personazheve, vlerson sjelljet e tyre, duke i krahasuar ato;
shpreh plqimet dhe mbron interpretimet e tij/saj, duke i ilustruar me detaje dhe pjes nga fragmenti;
analizon gjuhn e prdorur n komedi (standarde/dialektore);
interpreton n role fragmentin e komedis.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye:
Kompetenca e komunikimit dhe e t shprehurit
Kompetenca e t menduarit
Kompetenca e t nxnit
Kompetenca qytetare
Kompetenca digjitale
Situata e t nxnit
Loj me role
Vihet n skenn e improvizuar nga nxnsit/et fragmenti i tekstit, q ata vet kan przgjedhur. Msuesi/ja vlerson
mnyrn e interpretimit t tyre. Nxnsit/et mund t ken regjistruar dramatizimin e tyre, apo filmuar at dhe ta prezan-
tojn para klass. Msuesi vendos vet pr minutazhin e ksaj veprimtarie, mund t prezantojn dy grupe apo edhe m
shum, sipas prgatitjes s nxnsve.
Veprimet n situat
Punohen n grupe ushtrimet:
149
Libr pr msuesin
Grupi I: Ushtrimi 3
Konflikti midis personazheve qndron n perceptimin q ata kan pr rolin n familje. Nse Tana shqetsohet, sepse mbi
t bien t gjitha punt e shtpis, Vangjeli e sheh veten si zot t shtpis, ai mendon se grat jan pr pun, ndrsa burrat
pr t komanduar.
Grindja e tyre zbulon mendsin e prapambetur t kohs.
Grupi II: Ushtrimi 4
Kmbngulja e Tans:
Bjer e fli, mua s`m flihet.
Sa jam gjall,
Dua t gzoj si mm!
Indiferentizimi i Vangjelit:
Do t`m lsh dhe sot pa gjum?

Grupi III: Ushtrimi 5


Situatat komike n kt fragment krijohen nga:
nga mendimet e tyre,
nga fjalt e thna prej tyre.
Nxnsit/et ilustrojn me fraza q u shkaktojn humor.
Grupi IV: Ushtrimi 6
Dhjet fjal dialektore t prdorura n fragment:
Fjala n dialekt Gjegjsja n Dialekti: Toskrisht
standard
ndgjo dgjo
kesh psuar kisha psuar
burrat burrat
nuk nuk
Nxnsi punon me gjetjen e fjalve n vijim.

Veprimtari praktike
Pun n grupe dyshe
Punohet ushtrimi 7, f.108 pr t reflektuar dhe vlersuar ndenjat n lidhje me personazhet:
Personazhi m shkakton Tana Vangjeli Pse?
Humor Indiferenca e tij shkakton humor
Keqardhje Prmes fjalve t saj kuptojm jetn e
vshtir me t ciln sht prballur ajo, ngark-
esn me pun t rnda
Zemrim
Simpati

Lidhjet me fushat e tjera: Vlersimi


-shkencat shoqrore; Vlersimi i nxnsit/es do t kryhet:
- shoqria dhe mjedisi; -pr pjesmarrjen n mnyr aktive gjat zhvillimit t ors
-T.I.K; msimore (vlersim diagnostikues dhe i vazhdueshm
-arti. gjat ors msimore).
Detyr shtpie: Interpretoni n role fragmentin. (Vazhdon dramatizimi i fragmentit)

Fusha: Gjuha dhe komunikimi Lnda: Gjuh Shkalla: III Klasa: VI


shqipe
Rubrika: N skenn e teatrit Fjal kye: Burimet dhe mjetet msi- Metoda dhe teknika:
Tema msimore: koprrac, hajdut, more: -prezantim digjital,
Koprraci Molieri para, drejtsi, plan. teksti i nxnsit, materiale -teknika pyetje-prgjigje,
(ora e par) nga interneti, materiale -tabela e koncepteve,
t prgatitura nga msuesi/ -minileksion,
150 ja, albume fotografike. -rrjeti i diskutimit.
Gjuha shqipe 6
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs:
Nxnsi/ja:
diskuton n baz t njohurive dhe informacioneve q ka, lidhur me temn;
flet shkurt (3-4 fjali) pr autorin e tekstit letrar (krijimtarin, jetn);
lexon fragmentin e komedis pr ta kuptuar at;
krkon informacion pr fjalt e panjohura dhe mson ti prdor ato;
u prgjigjet pyetjeve rreth tekstit me fjalt e tij/saj ose me shembuj nga teksti;
dallon mjedisin ku ndodhin ngjarjet;
interpreton qllimin e autorit t pjess, duke mbajtur qndrimin e tij/saj.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye:
Kompetenca e komunikimit dhe e t shprehurit
Kompetenca e t menduarit
Kompetenca e t nxnit
Kompetenca qytetare
Kompetenca digjitale
Situata e t nxnit
Prezantim digjital
Nxnsve nprmjet videoprojektorit iu mundsohet t shikojn pjes t zgjedhura nga komedia e Molierit: Kopraci.
Msuesi/ja mund t prdor materialin me sekuenca nga komedia n linqet:
(Koprraci n gjuhn frnge: https://www.youtube.com/watch?v=kLrLx_yB7Wg)
(Koprraci n gjuhn shqipe: https://www.youtube.com/watch?v=kxwNp_dIXhE)
N tabel punohet nj pesvargsh pr fjaln: Koprraci.

Veprimet n situat
Bhet nj prezantim i shkurtr me autorin e komedis:
Molieri (Jean-Baptiste Poquelin, 1622 1673)
sht nj nga figurat m t ndritura t letrsis botrore, i cili hodhi themelet e komedis franceze. Molieri mbetet nj
krijues i madh i
ndrtimit t karaktereve. Disa nga veprat e tij m t njohura jan:Tartufi, Don Zhuani, Mizantropi, Kopraci
dhe Borgjezi fisnik.

Pas leximit t fragmentit t shkputur nga komedia, msuesi/ja bashkbisedon me nxnsit/et pr prgjigjet e pyetjeve
t ushtrimit 1.
- Ku zhvillohet ngjarja? (N oborrin e shtpis s Harpagonit.)
- far e ka tronditur dhe alarmuar Harpagonin? (Vjedhja e parave)
- Ku dyshon Harpagoni? (tek gjithsecili q ai njeh, madje dyshon pr gjith botn.)
- far masash krkon t marr ai pr gjetjen e hajdutit? (krkon t prangos gjith qytetin dhe rrethinat
Vijohet edhe me pyetjet e tjera t ushtrimit 1.
Tabela e koncepteve
I.

Shfaqja teatrale ndahet n akte, pjes t cilat pr bhen nga disa skena, por q bashkohen
n nj bosht ngjarjeje.

Msuesi/ja zgjeron informacionin e nxnsve:


Vepra dramatike ndahet n disa pjes, t cilat quhenakte.Ka drama me nj e dy akte, por drama e plot ka prej tri, deri
n pes dhe gjasht akte. Akti zgjat nga ngritja e deri te mbyllja srish e perdes, por aktet nuk jan trsi t veanta, ato
jan t lidhura fort midis tyre, sepse veprimi i aktit pasues sht vazhdim i aktit paraprak. Midis akteve ekziston pushimi
i domosdoshm ose pauza, jo vetm pr lodhjen e shikuesve, por pr t krijuar prshtypjen e largsis kohore midis
ngjarjeve. Akti mund t ndahet n skena. do ndryshim i personazhit n sken ikja e njrit ose dalja (shfaqja) e tjetrit
quhet pamje ose sken. Nj akt zgjat rreth 30-40 minuta dhe nj dram mund t ket 1 deri n 6 akte.

Msuesi/ja drejton pyetjet:


-Sa akte dalloni n fragmentin e dhn? Sa skena? (Jan shkputur nga vepra e plot dy akte dhe dy skena).
-Cila sht ngjarja q i bashkon kto n nj bosht t vetm? (Nxnsit prmbledhin shkurtimisht prmbajtjen).

II.

Simboli sht nj figur letrare, e cila paraqet nj send, nj frymor a nj dukuri nprmjet nj
sendi, nj frymori a nj dukurie tjetr q bhet prfaqsuese. sht figur me kuptim t dyfisht. 151
Libr pr msuesin
Ilustrimi bhet me figurn e Harpagonit, (personazhit kryesor t komedis Kopraci i cili sht simbol i koprracis.
Pr t konkretizuar e zgjeruar njohurit e nxnsve msuesi/ja jep shembuj t tjer:
Kafsh t tilla, si:dhelpra, ujku, luani,jan kthyer prkatsisht n simbole t dinakris, egrsis, forcs. Shum per-
sonazhe t letrsis artistike jan br simbole t virtyteve ose veseve t ndryshme njerzore.
P.sh.,Prometeusht br simbol i sakrifics dhe i dashuris njerzore;
Gjergj Elez Alia simbol i lufttarit q mbron nderin dhe lirin;
Veprimtari praktike
Nxnsit/et nprmjet metods rrjeti i diskutimit argumentojn pro ose kundr pyetjes:
(Ushtrimi 3).

PO A e justifikoni JO
gjendjen shpirtrore
t Harpagonit n
momentin e vjedhjes
s parave?
Nxnsit/et punojn rreth dhjet minuta e m pas argumentojn prgjigjet para grupit t klass.
Lidhjet me fushat e tjera: Vlersimi
-shkencat shoqrore; Vlersimi i nxnsit/es do t kryhet:
- shoqria dhe mjedisi; -pr pjesmarrjen n mnyr aktive gjat zhvillimit t ors
-T.I.K; msimore (vlersim diagnostikues dhe i vazhdueshm
-arti. gjat ors msimore).
Detyr shtpie: Harpagoni sht sa tragjik n fatin e tij, po aq dhe komik n mnyrn se si sillet. Gjeni n tekst dy mo-
mente q u prgjigjen ktyre dy tipareve t tij. (Ushtrimi 4, f.112)
(Prgatitje pr t luajtur n role nj fragment t shkurtr, sipas plqimit t nxnsve, i cili do t vihet n sken orn e
ardhshme).

Fusha: Gjuha dhe komunikimi Lnda: Gjuh Shkalla: III Klasa: VI


shqipe
Rubrika: N skenn e teatrit Fjal kye: Burimet dhe mjetet msi- Metoda dhe teknika:
Tema msimore: koprrac, hajdut, more: -loj me role,
Koprraci Molieri para, drejtsi, plan. teksti i nxnsit, materiale -diskutim,
(ora e dyt) nga interneti, materiale -tabela e konceptit,
t prgatitura nga msuesi/ - pun individuale.
ja, albume fotografike.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs:
Nxnsi/ja:
rendit n mnyr t prmbledhur veprimet e personazhit kryesor;
interpreton kndvshtrimin e tij/saj rreth tems, ideve, personazheve;
analizon marrdhniet mes personazheve, vlerson sjelljet e tyre, duke i krahasuar ato;
shpreh plqimet dhe mbron interpretimet e tij/saj, duke i ilustruar me detaje dhe pjes nga fragmenti;
dallon elemente t forms, gjuhs, duke ilustruar me pjes nga fragmenti;
dallon epitetet, metaforat e prdorura nga autori;
interpreton n role fragmente nga monologu i komedis.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye:
Kompetenca e komunikimit dhe e t shprehurit
Kompetenca e t menduarit
Kompetenca e t nxnit
Kompetenca qytetare
Kompetenca digjitale
Situata e t nxnit
Loj me role
Vihet n skenn e improvizuar nga nxnsit/et fragmenti i tekstit, q ata vet kan przgjedhur. Msuesi/ja vlerson
mnyrn e interpretimit t tyre. Nxnsit/et mund t ken regjistruar dramatizimin e tyre, apo filmuar at dhe ta prezan-
tojn para klass.
Veprimet n situat
Punohet me interpretimin e tekstit (Ushtrimi 2):
Cilin ves dnon autori n kt komedi? (Koprracia sht vesi q dnohet, vihet n loj nprmjet personazhit q sillet
si nj njeri pr t cilin ka vler vetm paraja.)
152
Gjuha shqipe 6
Gjat monologut t Harpagonit, i cili zbulon botn e tij t brendshme, mendimet e tij shfqet m s miri kjo cilsi e
shmtuar e karakterit t tij. Por, `sht monologu?

sht biseda q nj personazh zhvillon me vetveten. U drejtohet lexuesve apo shikuesve n nj


shfaqje teatrale. Shfaq mendimet e botkuptimit t personazhit n lidhje me shtje t rndsishme.

Pra, monologu(gr. mnos vet,nj, dhe lgos fjal), prmes t cilit personazhi i drams shpreh qndrimet, mendimet
e veta.

Ndahet klasa n tri grupe dhe donjri prej tyre punon me:
Grupi I punon ushtrimin 5.
(Jeta e tij nuk kishte m kuptim.
do t bnte mos t vinte n vend shumn e vjedhur.
n se nuk do ta gjente hajdutin do t donte t varte gjith botn e m pas edhe veten.)
Grupi II punon ushtrimin 6.
(pjesa e par e fragmentit dallon pr pyetjet retorike; pyetjet e prsritura; frazat e shkurtra. Fjalit me folje n mnyrn
urdhrore jan t pakta, si psh: Kapeni hajdutin! Kapeni vrassin!).
Grupi III punon ushtrimin 7.
(paraja ime e gjor - mbiemr,
paran time t shtrenjt mbiemr. T dyja jan epitete.)
Veprimtari praktike
Punohet ushtrimi 8, f.112. Nxnsi/et komentojn si i kuptojn thniet e dhna, duke i mbshtetur me raste nga jeta e
prditshme.
Koprraci humbet do gj nga lakmia pr t pasur gjithka. La Fonten
Koprracit i intereson vetm paraja, ajo sht kuptimi i jets dhe gjithka tjetr bhet e padukshme pr t. Kshtu, ai hum-
bet kuptimin e vrtet t jets, humbet dashurin pr vlerat e vrteta t jets, duke u shndrruar n nj qenie materiale.

T varfrit i mungojn shum gjra, Koprracit i mungon gjithka. Gte


Nj njeriu t varfr mund t`i mungojn shum gjra materiale, por nse shpirti i tij sht i pasur me dashuri, ather jeta
ka ende plot shpresa dhe mundsi t reja pr t. Koprracit i mungojn syt pr t par bukurit e jets, ai sheh vetm
parat e tij, por as ato nuk mundet t`i shijoj.

Nxnsit/et punojn n heshtje. N minutat e fundit nxnsit/et lexojn duke argumentuar prgjigjet.
Lidhjet me fushat e tjera: Vlersimi
-shkencat shoqrore; Vlersimi i nxnsit/es do t kryhet:
- shoqria dhe mjedisi; -pr pjesmarrjen n mnyr aktive gjat zhvillimit t ors
-T.I.K; msimore (vlersim diagnostikues dhe i vazhdueshm
-arti. gjat ors msimore).
Detyr shtpie: Msoni prmendsh nj pjes t monologut t Harpagonit. (Vazhdon dramatizimi i fragmentit n role).

153
Libr pr msuesin
Fusha: Gjuha dhe komunikimi Lnda: Gjuh Shkalla: III Klasa: VI
shqipe

Rubrika: elsat e tekstit joletrar Fjal kye: Burimet dhe mjetet msi- Metoda dhe teknika:
Nnrubrika: Rrfejm prvoja udhtim fantastik, more:
(Teksti rrfimtar joletrar) personazhet teksti i nxnsit, materiale - stuhi mendimesh,
Tema msimore: e filmave vizati- nga interneti, materiale - tabela e konceptit,
Udhtim n Diznei Lend mor, lojra t prgatitura nga msuesi/ - teknika pyetje-prgjigje,
Udhprshkrim shpikje, fantazi. ja, albume fotografike. - pun n grupe,
- tryeza rrumbullake.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs:
Nxnsi/ja:
-dallon udhprshkrimin si lloj i tekstit joletrar rrfimtar;
-u prgjigjet pyetjeve t msuesit/es rreth brendis s tekstit;
-analizon elementet e strukturs s udhprshkrimit;
-shpreh plqimet dhe mbron interpretimet e tij/saj duke i ilustruar me detaje dhe pjes nga teksti.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye:
Kompetenca e komunikimit dhe e t shprehurit
Kompetenca e t menduarit
Kompetenca e t nxnit
Kompetenca qytetare
Kompetenca digjitale
Situata e t nxnit
Stuhi mendimesh/ tabela e konceptit
Shtohet pyetja pr diskutim::
-dini pr tekstin joletrar?
Nxnsit/et sjellin idet e tyre, t cilat msuesi i zgjeron dhe plotson n drras t zez (tabela e konceptit).

Teksti rrfimtar joletrar


Qllimi i tekstit rrfimtar joletrar sht t rrfej ngjarje t jetuara, copza nga jeta e personave.
Rrfimi bazohet n fakte, duke prfshir vende, data, personazhe ngjarjesh reale.
M pas, msuesi/ja u krijon mundsin nxnsve t shohin pamje nga Diznei Lend. Mund t prdoret materiali sipas
linkut: https://www.youtube.com/watch?v=h48Y9ysdycQ ose https://www.youtube.com/watch?v=nM_BOGtz1As
Veprimet n situat
Pas leximit t pjess Udhtim n Diznei Lend, nprmjet tekniks pyetje-prgjigje, nxnsit u japin prgjigje pyetjeve
t ushtrimit 1.
1. Vendet q viziton autori n Diznei Lend jan: Shpella e Tmerrit, Malet Ruse.
2. Autorit i bn prshtypje pothuajse do gj n kt vend, pasi prjeton momente t pakrahasueshme kudo ku shkon
3. Udhtimi ishte fantastik.
4. Autori e falnderon me zemr kdo q e ka shpikur Diznei Lendin.

Shpjegohet se sht udhprshkrimi, si lloj i tekstit rrfimtar joletrar.


Udhprshkrimi:
lloj i veant i rrfimit joletrar;
piknisjen e merr nga udhtimi dhe nga mbresat q l n kujtesn e autorit.

Pun n grupe
Msuesi/ja i ndan nxnsit me grupe dhe secili prej tyre punon me:
Grupi I punon ushtrimin 2, f. 115 (do fmij do t dshironte t shkonte t paktn nj her n jet, pasi ai mund t quhet
Qyteti i lojrave t lumturis ...)
Grupi II punon ushtrimin 3, f. 115 (Objektive: prmendja e fakteve, vendeve.
Subjektive: nj ndrr e vrtet;vrtet fantastik etj; )
Grupi III punon ushtrimin 4, f. 115 (Autori rrfen n vetn e par. Disa nga fjalit, n t cilat del n pah prania e tij jan:
Aty bm nj udhtim... - hipm edhe n nj karusel... - hipm mbi nj dyshek... etj.
Grupi IV punon ushtrimin 5 fq. 115 (pyetja e autorit Kush i shpiku vall, nnkupton nj vlersim pr krijuesit e tyre.)
Nxnsit punojn n heshtje. Prfaqsues t secilit grup argumentojn prgjigjet para grupit t klass. Nse sht e
nevojshme, msuesi/ja bn ndrhyrjet e duhura

154
Gjuha shqipe 6
Veprimtari praktike
Tryeza rrethore, prmes s cils nxnsit/et reflektojn rreth vendeve q ju plqejn pr t`i vizituar, mbshtetur n mbre-
sat e leximit. Jepen shpjegime, sipas opinioneve t tyre personale.
Lidhjet me fushat e tjera: Vlersimi
-shkencat shoqrore; Vlersimi i nxnsit/es do t kryhet:
- shoqria dhe mjedisi; -pr pjesmarrjen n mnyr aktive gjat zhvillimit t ors
-T.I.K; msimore (vlersim diagnostikues dhe i vazhdueshm gjat
-arti. ors msimore).
Detyr shtpie: Prfytyroni sikur jeni n Diznei Lend. Prshkruani far ju bn prshtypje gjat vizits suaj.

Fusha: Gjuha dhe komunikimi Lnda: Gjuh Shkalla: III Klasa: VI


shqipe

Rubrika: elsat e tekstit joletrar Fjal kye: Burimet dhe mjetet msi- Metoda dhe teknika:
Nnrubrika: Rrfejm prvoja Vae Zela, more: -prezantim digjital,
(Teksti rrfimtar joletrar) kngtare, z i m- teksti i nxnsit, materiale -diskutim,
Tema msimore: bl, sken, mall. nga interneti, materiale -teknika pyetje-prgjigje,
Vae Zela: I kam harruar pengjet e t prgatitura nga msuesi/ -pun n grupe,
mia B.Goce Intervist ja, albume fotografike. -puno dyshe/shkmbe men-
dime.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs:
Nxnsi/ja:
-dallon intervistn si lloj i tekstit joletrar rrfimtar;
-u prgjigjet pyetjeve t msuesit/es rreth brendis s tekstit;
-analizon elementet e strukturs s intervists;
-shpreh plqimet dhe mbron interpretimet e tij/saj duke i ilustruar me detaje dhe pjes nga teksti.
-flet shkurtimisht pr jetn dhe veprimtarin artistike t kngtares Vae Zela.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye:
Kompetenca e komunikimit dhe e t shprehurit
Kompetenca e t menduarit
Kompetenca e t nxnit
Kompetenca qytetare
Kompetenca digjitale
Situata e t nxnit
Prezantim digjital
Drejtohet pyetja pr diskutim:
-dini pr artisten Vae Zela?
Nprmjet videoprojektorit shfaqet nj material i shkurtr pr t prezantuar figurn e kngtares s shquar shqiptare Vae
Zela. Mund t prdoren materialet sipas linqeve:
https://www.youtube.com/watch?v=Egg-b9A1MxU (knga: Valsi i lumturis)
https://.youtube.com/atch?v=5Pl-9M3gVxY (knga: Moj e bukura Arbri)

Veprimet n situat
Pas leximit t intervists s Vae Zels, I kam harruar pengjet e mia, nxnsit u japin prgjigje pyetjeve t ushtrimit 1.
1) Koncerti pr nder t Vae Zels titullohet Vae Zela, nj grua, nj z, nj mit
2) Dshira e Vae Zels sht t kthehet n Shqipri..
3) Asaj i mungon publiku shqiptar, Shqipria dhe e pamundura pr t`u ngjitur n sken.
4) Ndrsa kujton jetn e saj, kngtarja vlerson lidhjen e fort, dashurin q ajo ndien pr publikun shqiptar.
Ushtrimi 2
-Si i kuptoni fjalt e Vae Zels: Ai vend m bri kt q ju thoni se un vazhdoj t jem pr ju.

Interpretimet e nxnsve duhet t ken si bosht t prgjigjes vlersimin q ajo ka pr vendin dhe publikun shqiptar.
Kngtarja vlerson atdheun dhe popullin e saj, ata q e rriten dhe edukuan, q ushqyen ndrrn e saj, q e mbshtetn,
e duartrokitn dhe e bn t jet aq e madhe dhe e shtrenjt pr ta.

155
Libr pr msuesin
Ndahet klasa n katr grupe dhe secili prej tyre punon me:
Grupi I punon me:
-formulon dy pyetje q do t donin t`ia drejtonin kngtares; Formulimi i pyetjeve vlersohet pr konceptimin e tyre, po
aq sa edhe formulimin gjuhsor;
analizn e forms s organizimit t ktij shkrimi (Intervist; pyetje prgjigje).
Grupi II punon me t analizn e personazhit, se si ndihet kngtarja, duke nnvizuar mbiemrat dhe ndajfoljet q prcak-
tojn gjendjen e saj shpirtrore.
(Kngtarja ndihet tejet e vlersuar dhe kjo e plotson si artistikisht, ashtu edhe shpirtrisht. Disa nga mbiemrat q
prcaktojn gjendjen e saj jan: fisnike, e madhe, e lumtur, etj.)
Grupi III punon me renditjen e tri fakteve nga jeta e s intervistuars. (Viti 2009 mban emrin e saj; prvjetori i saj i 70-t etj.)
Grupi IV punon me renditjen e tri tipareve t gjuhs s intervists. A gjenden terma? A sht subjektive apo objektive?
Termat i takojn fushs s muziks: publik, live, sken, por edhe t dhna nga jeta e personazhit: prvjetor, kremtim.
Dominon gjuha subjektive, kurse t dhnat nga jeta jan fakte objektive.
Nxnsit punojn n heshtje. Prfaqsues t secilit grup argumentojn prgjigjet para grupit t klass. Nse sht e nev-
ojshme msuesi/ja bn ndrhyrjet e duhura.
Veprimtari praktike
N minutat e fundit, nxnsit punojn n grupe dyshe ushtrimin 9, f.119:
-Zbrtheni nntekstin e titullit. Si sht i ndrtuar ai nga ana gjuhsore?

Titulli sht nj prsritje e drejtprdrejt e fjalve t autores. Fjala peng sht prdorur n kontekstin e fjals: dshir,
objektiv. Autorja shprehet n mnyr t till q nnkupton se ajo sht e realizuar, ka realizuar gjithka ka synuar n
jetn e saj dhe kjo plotsohet m s miri n mbylljen e intervists, ku ajo shprehet se gjithka kujton sht dashuria q i
jep ende publiku shqiptar.
Msuesi/ja vlerson prgjigjet e argumentuara t nxnsve, duke i dhn sa m shum hapsir t shprehurit t tyre.
Kjo detyr mund t vlersohet me not.
Lidhjet me fushat e tjera: Vlersimi
-shkencat shoqrore; Vlersimi i nxnsit/es do t kryhet:
- shoqria dhe mjedisi; -pr pjesmarrjen n mnyr aktive gjat zhvillimit t ors
-T.I.K; msimore (vlersim diagnostikues dhe i vazhdueshm
-arti, muzika. gjat ors msimore).
Detyr shtpie: Intervistoni nj figur t njohur e t dashur pr ju. Prezantojeni intervistn para klass.

Fusha: Gjuha dhe komunikimi Lnda: Gjuh Shkalla: III Klasa: VI


shqipe

Rubrika: elsat e tekstit joletrar Fjal kye: Burimet dhe mjetet msi- Metoda dhe teknika:
Nnrubrika: Rrfejm prvoja ushtar, luft, paqe, more: -diskutim,
(Teksti rrfimtar joletrar) kng, Krishtlind- teksti i nxnsit, materiale -prezantim digjital,
Tema msimore: je. nga interneti, materiale -puno dyshe/shkmbe men-
Histori paqeje E.Endrjus t prgatitura nga msuesi/ dime,
Kronik ja, albume fotografike. -ditari dypjessh,
-tabela e konceptit,
-pun individuale .
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs:
Nxnsi/ja:
-dallon kronikn si lloj i tekstit joletrar rrfimtar;
-u prgjigjet pyetjeve t msuesit/es rreth brendis s tekstit;
-rendit ngjarjet e tekstit;
-analizon elementet e strukturs s kroniks;
-gjykon me argumente idet dhe informacionin e tekstit;
-interpreton idet e dhna n mnyr t drejtprdrejt ose t nnkuptuar n tekst.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye:
Kompetenca e komunikimit dhe e t shprehurit
Kompetenca e t menduarit
Kompetenca e t nxnit
Kompetenca qytetare
Kompetenca digjitale

156
Gjuha shqipe 6
Situata e t nxnit
Diskutim/ Pema e mendimit
Drejtohet pyetja:
-lloj shkrimesh prfshihen n nj gazet apo revist?
N drrasn e zez plotsohet pema e mendimeve:
Shkrimet q prfshihen n nj gazet: Kronika, Intervista, artikujt e ndryshm etj.
Nprmjet videoprojektorit msuesi/ja shfaq sekuenca nga filmi, prmbajtja e t cilit lidhet me at t tekstit t dhn:
https://www.youtube.com/watch?v=NOz9SpWc_yE
Veprimet n situat:
Pas leximit t pjess Histori paqeje, nprmjet tekniks puno dyshe/shkmbe mendime punohet ushtrimi 1.
Ky ushtrim i ndihmon nxnsit q t rendisin ngjarjen sipas rrjedhs logjike t ngjarjeve, psh:
1- Fryma e krishtlindjeve u manifestuar n vitin 1914
2- Duke filluar q n mbrmjen e 24 dhjetorit e kshtu me radh

Ushtrimi 2, punohet nprmjet tekniks ditari dypjessh.

Tema e kroniks Dashuria e njeriut pr paqen


far synon t rrfej autori? Qllimi i autorit sht t vr n pah rolin, rndsin dhe efektin q ka paqja,
fryma e saj positive n mendjen dhe shpirtin e njeriut.
Struktura N hyrje prezantohemi me ngjarjen.
1) far tregohet n hyrje?
2) far tregohet gjat zhvillimit? Gjat zhvillimit shtjellohet ajo q ka ndodhur, si ka ndodhur, kush ishin pjesmar-
rsit n ngjarje.
3) far tregohet n mbyllje? Autori konkludon pr rndsin q pati ngjarja e ndodhur.
Nxnsit punojn n heshtje. M pas ata e lexojn detyrn para grupit t klass. Tabela plotsohet edhe n drras t zez.
Msuesi/ja i plotson, saktson dhe zgjeron njohurit e nxnsve mbi kronikn.

shkruhet n
kohn kur ndodh
ngjarja

ruhet
prdor fjal t kronologjia
figurshme Kronika e zhvillimit t
veprimeve

shkruesi
duhet t jet i
sakt me treguesit
kohor, vendor

Ndrtimi gjuhsor i kroniks karakterizohet nga :


1- Prdorimi i fjalive t shkurtra t thjeshta e t prbra me bashkrenditje e t prziera.
2- Prdorimi i foljeve kryesisht n kohn e kryer, e kryer t thjesht, e tashme t mnyrs dftore, por edhe n lidhore.
Veprimtari praktike:
Ushtrimi 3, f.121:
-Prkufizoni me njzet fjal mesazhin e ksaj kronike:
Dashuria dhe paqja jan zotrueset e vrteta t bots. Njerzit jan krijuar pr ta dashur dhe respektuar njri-tjetrin, jo
pr ta luftuar dhe urryer.
Nn Tereza thot: Nse ne nuk kemi paqe, kjo sht sepse ne kemi harruar se i prkasim njri-tjetrit.
Nxnsit punojn n heshtje. N minutat e fundit 2-3 prej tyre e lexojn detyrn para grupit t klass.

157
Libr pr msuesin
Lidhjet me fushat e tjera: Vlersimi
-shkencat shoqrore; Vlersimi i nxnsit/es do t kryhet:
- shoqria dhe mjedisi; -pr pjesmarrjen n mnyr aktive gjat zhvillimit t ors
-T.I.K; msimore (vlersim diagnostikues dhe i vazhdueshm gjat
-arti, muzika; ors msimore).
-historia.
Detyr shtpie: Shkruani edhe ju nj kronik pr nj ngjarje reale.

Fusha: Gjuha dhe komunikimi Lnda: Gjuh Shkalla: III Klasa: VI


shqipe
Rubrika: elsat e tekstit joletrar Fjal kye: Burimet dhe mjetet msi- Metoda dhe teknika:
Nnrubrika: Informohemi Nn Tereza, more: -diskutim,
(Teksti informativ) misionare e paqes, teksti i nxnsit, materiale -prezantim digjital,
Tema msimore: humaniste, atdhe, nga interneti, materiale -tabela e konceptit,
Nn Tereza, nna e dashuris bamirsi. t prgatitura nga msuesi/ -pun individuale.
ja, albume fotografike.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs:
Nxnsi/ja:
-lidh idet dhe informacionin e tekstit me njohurit, prvojn ose leximet e mparshme;
-dallon tekstin informues si lloji i tekstit joletrar rrfimtar;
-u prgjigjet pyetjeve t msuesit/es rreth brendis s tekstit;
-analizon elementet e strukturs s tekstit;
-gjykon me argumente idet dhe informacionin e tekstit;
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye:
Kompetenca e komunikimit dhe e t shprehurit
Kompetenca e t menduarit
Kompetenca e t nxnit
Kompetenca qytetare
Kompetenca digjitale
Situata e t nxnit
(Prezantim digjital / stuhi mendimesh)
Msuesi/ja drejton pyetjen:
-dini pr Nn Terezn?
Nxnsit diskutojn rreth informacioneve q kan pr figurn e saj.
Ndrkoh, prmes videoprojektorit msuesi bn t mundur shfaqjen e nj materiali pr Nn Terezn. Mund t shfrytzo-
het materiali, sipas linkut: https://www.youtube.com/watch?v=m072QdjNErA
Veprimet n situat
Pas leximit t tekstit informativ Nn Tereza, nna e dashuris, pr t zbrthyer prmbajtjen e tij, nxnsit punojn
ushtrimin 1.
1. Pr far informoheni n kt tekst? (Pr jetn e Nn Terezs, veprimtarin e saj t bamirsisetj)
2. far t dhnash mort? Renditini ato sipas vendosjes n tekst. (T dhna pr veprimtarin e saj si humaniste, vler-
simin me mimin Nobel, lindjen, shkollimin, jetn, atdheun e saj, etj)
Tabela e konceptit:

N t prfshihen:
informacionet e enciklopedive,
CV-t,
letrat zyrtare, njoftimet, ftesat, lajmet etj.

158
Gjuha shqipe 6
Veprimtari praktike:
Ushtrimi 3, f.123
Gjeni 3 tipare t gjuhs s informimit. Nnvizoni datat, vendet, personat q prmenden. (Njohurit zgjerohen
nprmjet renditjes s t dhnave, fakteve n mnyr objektive: mimi Nobel 1979, ka lindur n Shkup, etj. Gjuha sht
e drejtprdrejt, shmangen figurat letrare...; etj.)
Nxnsit punojn n heshtje dhe n minutat e fundit 2-3 prej tyre e lexojn detyrn e prfunduar para grupit t klass.
Nse sht e nevojshme msuesi bn ndrhyrjet e duhura.
Lidhjet me fushat e tjera: Vlersimi
-shkencat shoqrore; Vlersimi i nxnsit/es do t kryhet:
- shoqria dhe mjedisi; -pr pjesmarrjen n mnyr aktive gjat zhvillimit t ors
-T.I.K; msimore (vlersim diagnostikues dhe i vazhdueshm
-arti, muzika. gjat ors msimore).

Detyr shtpie: Zgjeroni informacionet e dhna pr misionaren e paqes, Nn Terezn. Shfrytzoni burime t ndryshme
informacioni.

Fusha: Gjuha dhe komunikimi Lnda: Gjuh Shkalla: III Klasa: VI


shqipe
Rubrika: elsat e tekstit joletrar Fjal kye: Burimet dhe mjetet Metoda dhe teknika:
Nnrubrika: Informohemi shpikje, komu- msimore: -pema e mendimeve,
(Teksti informativ) nikim, telefon, teksti i nxnsit, materiale -teknika pyetje-prgjigje,
Tema msimore: celular, post nga interneti, materiale -tryeza rrethore,
Shpikje pr t komunikuar elektronike, e-mail, t prgatitura nga msuesi/ -rrjeti i diskutimit,
kompjuter. ja, albume fotografike. -puno dyshe/shkmbe men-
dime.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs:
Nxnsi/ja:
lidh idet dhe informacionin e tekstit me njohurit, prvojn ose leximet e mparshme;
u prgjigjet pyetjeve t msuesit rreth brendis s tekstit;
gjykon me argumente idet dhe informacionin e tekstit;
dallon elemente t forms dhe strukturs s tekstit dhe sqaron funksionin e tyre.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye:
Kompetenca e komunikimit dhe e t shprehurit
Kompetenca e t menduarit
Kompetenca e t nxnit
Kompetenca qytetare
Kompetenca digjitale
Situata e t nxnit
Stuhi mendimesh/Pema e mendimeve
Msuesi/ja drejton pyetjen pr diskutim:
-Cilat jan mjetet e komunikimit n ditt e sotme dhe si prdoren ato?
Me prgjigjet e nxnsve plotsohet pema e mendimit:

telefoni

mjetet e celulari dhe


posta elektronike
komunikimit videotelefoni

kompjuteri

159
Libr pr msuesin
Pas leximit t tekstit Shpikje pr t komunikuar, punohet ushtrimi 1 pr t kuptuar prmbajtjen e tekstit.
Veprimet n situat
Tryeza e rrumbullakt
Ushtrimi 2 dhe 3
-Po ju me cilin nga kto mjete plqeni t komunikoni? Pse?
Nxnsi/ja jep shpjegime pr zgjedhjet e tij/saj.-
Prmes metods Rrjeti i diskutimit punohen ushtrimet:
N mnyr t prmbledhur prgjigjet e ushtrimeve do ishin:
Gjuha e ktij teksti sht objektive, tipar i tekstit informativ. N t prmenden data dhe shifra: viti 2004, 1939, 1944, 23
shifra, 3 sekonda etj. Fjalit kye n secilin nga paragraft jan kryesisht fjalit e para t tyre, t cilat kan informacionin
ky.
Shprehjet: shnoi nj revolucion t dyt ( ishte nj arritje e madhe).
Videotelefoni ka lindur n vitin 2004 (sht shpikur).

Veprimtari praktike
Nxnsit punojn n dyshe ushtrimin 8, f.128.
Prmblidhni me 1-2 fjali secilin nga paragraft.
Nxnsit prqndrohen e m pas shkmbejn idet me njri-tjetrin. Kto fjali shkruhen n drras t zez.
M pas msuesi/ja u krkon nxnsve q kto fjali ti bashkojm n nj tekst t vetm.(Ushtrimi 9)
N minutat e fundit 2-3 prej tyre e lexojn tekstin e plot para klass.

Lidhjet me fushat e tjera: Vlersimi


-shkencat shoqrore; Vlersimi i nxnsit/es do t kryhet:
- shoqria dhe mjedisi; -pr pjesmarrjen n mnyr aktive gjat zhvillimit t ors
-arti. msimore (vlersim diagnostikues dhe i vazhdueshm
gjat ors msimore).
Detyr shtpie: Luani n role nj bised telefonike n grupe dyshe. Vlersoni bisedn m t mir.

Fusha: Gjuha dhe komunikimi Lnda: Gjuh Shkalla: III Klasa: VI


shqipe
Rubrika: elsat e tekstit joletrar Fjal kye: Burimet dhe mjetet msi- Metoda dhe teknika:
Nnrubrika: Shpjegojm funksion, grafik, more: -stuhi mendimesh
(Teksti shpjegues) tabel, piktur, teksti i nxnsit, materiale -minileksioni,
Tema msimore: ilustrim, banor, nga interneti, materiale -tabela e konceptit,
Funksioni dhe interpretimi i qytet, popullsi. t prgatitura nga msuesi/ -puno dyshe/shkmbe
grafikve, tabelave, pikturave dhe ja, albume fotografike. mendime.
ilustrimeve
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs:
Nxnsi/ja:
shpjegon funksionin e grafikve, tabelave, pikturave, ilustrimeve, me t cilat shoqrohen tekstet;
lidh idet dhe informacionin e tekstit me njohurit, prvojn ose leximet e mparshme;
u prgjigjet pyetjeve t msuesit rreth brendis s tekstit;
gjykon me argumente idet dhe informacionin e tekstit;
dallon elemente t forms dhe strukturs s tekstit dhe sqaron funksionin e tyre.
prpilon grafik t tjer pr t vendosur t dhnat e tekstit n nj form ndryshe.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye:
Kompetenca e komunikimit dhe e t shprehurit
Kompetenca e t menduarit
Kompetenca e t nxnit
Kompetenca qytetare
Situata e t nxnit
Stuhi mendimesh
Msimi i ksaj ore fillon me shtjen pr diskutim
-Cili mendoni se sht funksioni i grafikve, tabelave, pikturave dhe ilustrimeve?
( Ilustrimet figurative, tabelat, grafikt, pikturat ndihmojn n qartsimin e shtjes, paraqitjen e detajuar t objektit q
do t shpjegohet.)
Nxnsit/et vshtrojn figurat n f.130 dhe prshkruajn seciln prej tyre, objektet q shohin dhe komentojn qllimin
q kan, at q paraqesin.
160
Gjuha shqipe 6
Veprimet n situat
Pas leximit t tekstit Funksioni i grafikve, tabelave, pikturave dhe ilustrimeve, nxnsit punojn ushtrimi 1, pr t
kontrrolluar nivelin e t kuptuarit t tekstit.
Minileksioni/ tabela e konceptit
Teksti shpjegues:
Ka si qllim t shpjegoj mbi nj shtje, nj dukuri, nj tem, nj personalitet, nj ngarje, etj.
Shpjegon duke thelluar idet n nj fush t caktuar
Shpjegimi ndrthuret me informacionin duke analizuar shkaqet dhe duke paraqitur pasojat e nj fenomeni t caktuar.
N themel t tekstit shpjegues qndron pyetja: PSE?

Punohet me gjith grupin e klass ushtrimi 2, f.131.


Shpjegoni kuptimin e shprehjes fjalin: Prirja pr ardhjen drejt kryeqytetit sht shum natyrale.
(Dshira pr t ardhur dhe jetuar n kryeqytet sht e madhe, e kuptueshme, e natyrshme).

Nxnsit/et punojn sipas metods Puno dyshe/Shkmbe mendime ushtrimin 3, 4 dhe 5.


Shqyrtoni tekstin. Nnvizoni informacionet m t rndsishme dhe bni komente shpjeguese.
(Nxnsit nnvizojn t dhnat faktike, shifrat, vitet, prqindjet, duke dhn shpjegime pr secilin rast.)

A ka nj hyrje ky tekst? (Fjalit e paragrafit t par.)

Nnvizoni fjalit n t cilat krahasohen t dhnat. N fjalit q nnvizuat n ushtrimin e msiprm, dalloni se me far
mjetesh gjuhsore sht realizuar krahasimi? (Edhe viti 2006 shnoi shifra t larta t lvizjes s popullsis, por )
(Krahasimi realizohet nprmjet dy pjesve t fjalis s prbr kundrshtore, me lidhzn: por.)
Nxnsit argumentojn prgjigjet dhe nse sht e nevojshme msuesi/ja bn ndrhyrjet e nevojshme.

Veprimtari praktike
Msuesi/ja i nxit nxnsit t punojn n heshtje pr ti vendosur t dhnat e tekstit n nj tip tjetr grafiku.(Ushtrimi 7)
Nxnsit punojn n heshtje. Disa nga llojet e grafikve punohen pr t`u prezantuar edhe n drras t zez.

Lidhjet me fushat e tjera: Vlersimi


-shkencat shoqrore; Vlersimi i nxnsit/es do t kryhet:
- shoqria dhe mjedisi; -pr pjesmarrjen n mnyr aktive gjat zhvillimit t
-T.I.K; ors msimore (vlersim diagnostikues dhe i vazhdue-
shm gjat ors msimore).
Detyr shtpie: Prshkruani me fjal fotografin dhe pikturn e mposhtme. Bni nj prshkrim me dhjet fjali.

Fusha: Gjuha dhe komunikimi Lnda: Gjuh Shkalla: III Klasa: VI


shqipe
Rubrika: elsat e tekstit joletrar Fjal kye: Burimet dhe mjetet msi- Metoda dhe teknika:
Nnrubrika: Shpjegojm ngjyra, more: -prezantim digjital,
(Teksti shpjegues) domethnie, e teksti i nxnsit, materiale -diskutim,
Tema msimore: kuqe, e bardh, nga interneti, materiale -DDM,
Domethnia e ngjyrave e verdh, jeshile, t prgatitura nga msuesi/ -tryeza rrethore,
vjollc. ja, albume fotografike. -loj n role.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs:
Nxnsi/ja:
lidh idet dhe informacionin e tekstit me njohurit, prvojn ose leximet e mparshme;
u prgjigjet pyetjeve t msuesit/es rreth brendis s tekstit;
gjykon me argumente idet dhe informacionin e tekstit;
ndan prvojat dhe knaqsit e leximit me shokt e shoqet e klass;
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye:
Kompetenca e komunikimit dhe e t shprehurit
Kompetenca e t menduarit
Kompetenca e t nxnit
Kompetenca qytetare
Kompetenca digjitale

161
Libr pr msuesin
Situata e t nxnit
Diskutim-prezantim digjital
Msuesi/ja shfaq me videoprojektor pamje, t cilat i vendosin ngjyrat n kontrast me njra-tjetrn dhe u drejton nx-
nsve
pyetjen:
far ndjesish ju prcjellin kto pamje?
Dgjohen mendimet e nxnsve, sipas plqimeve t tyre.
(Mund t prdoret materiali sipas linkut: https://www.youtube.com/watch?v=NjnTziQKRAA (pamje lulesh me ngjyra
t ndryshme).
Veprimet n situat
Pas leximit t informacionit t tekstit msuesi ndrton n drras t zez tabeln DDM.
Di Dua t di Msova
Njoh me saktsi t gjitha ngjyrat A klasifikohen ngjyrat n grupe? Ngjyrat jan dshmitari i par
Pse? Si? i ndryshueshmris natyrore.
Natyra ka ngjyrat e saj, qniet
njerzore kan tipare dhe
ngjyra t ndryshme...etj.
E verdha sht ngjyra e disa luleve far simbolizon e verdha?
Tryeza rrethore
Nxnsit komentojn sipas kndvshtrimit t tyre se pse x ngjyr sht e preferuara e tyre.
Psh: Mua m plqen e kaltra, pasi kaltr sht qielli, deti. E kaltra sht ngjyr qetsuese, e but dhe e dashur.
Mua m plqen e blerta, si nuanc e jeshiles. Natyra sht e gjelbr, ndaj efekti qetsues i ksaj ngjyre sht i pakraha-
sueshm. Do t doja q qyteti im t ishte edhe m i gjelbr.
Veprimtari praktike
Loj n role
N kt faz t fundit t zhvillimit t ksaj ore, nxnsit luajn n role duke personifikuar dhe dramatizuar ngjyrat.
-Un jam e verdha. Jam ngjyra e diellit...

Lidhjet me fushat e tjera: Vlersimi


-shkencat shoqrore; Vlersimi i nxnsit/es do t kryhet:
- shoqria dhe mjedisi; -pr pjesmarrjen n mnyr aktive gjat zhvillimit t
-T.I.K; ors msimore (vlersim diagnostikues dhe i vazhdue-
-arti. shm gjat ors msimore).
Detyr shtpie: Projekt n grup: Ndrtoni me rruaza, lapsa, gur, guacka, gjethe, fruta, petale lulesh t ngjyrave t
ndryshme, objekte t ndryshme si: varse, byzylyk, zbukurime orendish, vizatimesh, fotografi, gatime, kostume fes-
tive,
postera festiv etj.

Fusha: Gjuha dhe komunikimi Lnda: Gjuh Shkalla: III Klasa: VI


shqipe
Rubrika: elsat e tekstit joletrar Fjal kye: Burimet dhe mjetet msi- Metoda dhe teknika:
Nnrubrika: Argumentojm t drejta, mijra more: -stuhi mendimesh,
(Teksti argumentues) njerz, arsimim, teksti i nxnsit, materiale -teknika pyetje-prgjigje,
Tema msimore: vendosmri, gux- nga interneti, materiale -minileksion,
Un jam Malala M.Jousafzai im. t prgatitura nga msuesi/ -rrjeti i diskutimit.
(ora e par) ja, albume fotografike.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs:
Nxnsi/ja:
lidh idet dhe informacionin e tekstit me njohurit, prvojn ose leximet e mparshme;
u prgjigjet pyetjeve t msuesit rreth brendis s tekstit;
jep dhe argumenton kndvshtrimin e tij/saj rreth tems, ideve, personazhit;
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye:
Kompetenca e komunikimit dhe e t shprehurit
Kompetenca e t menduarit
Kompetenca e t nxnit
Kompetenca qytetare

162
Gjuha shqipe 6
Situata e t nxnit
(Stuhi mendimesh)
Drejtohet pyetja pr diskutim:
- Si mendoni, cila sht marrdhnia e fjals kye arsim me fjalt dhun, diskriminim, intoleranc?
Prgjigjet e argumentuara t nxnsve n mnyr t prmbledhur do kishin si bosht idet:
Arsimi sht zhvillim. N nj vend t zhvilluar njerzit jan mbshtets t paqes, tolerancs dhe dnojn qndrimet
diskriminuese.

Veprimet n situat
Pas leximit t tekstit Un jam Malala, msuesi/ja bashkbisedon m nxnsit/et pr t zbrthyer pyetjet e ushtrimit 1.
1. Malala sht aktiviste pakistaneze e njohur pr mbrojtjen e t drejtave t njeriut (fmijve) pr arsim.
2. Fjalimin e saj ua drejton t gjith atyre djemve e vajzave, t cilt kan pasur t njjtin fat me t..
(Kshtu vazhdohet me t gjitha pyetjet..)

Minileksion
- sht dhe cili sht qllimi i tekstit argumentues?
Teksti argumentues:
Ka si qllim t bind lexuesin pr nj shtje t caktuar nprmjet fakteve, shembujve, provave, gjykimeve
Praktike.
Autori nj teksti argumentues formulon nj tez, e cila shfaqet e gatshme pr lexuesin ose sht e nnkuptuar.
Teza sht nj pohim, nj ide kye, mbi t cilin ndrtohet i gjith teksti.
Vrtetsia e ksaj teze dhe e argumentimit t saj varet nga opinionet e autorit, argumentet q ai sjell pr ta mbshtetur
at dhe pr ta bindur kshtu lexuesin.

Veprimtari praktike
Nxnsit nprmjet metods Rrjeti i diskutimit nxnsit/et argumentojn pro dhe kundr pyetjes:

M bn prshtypje vullneti i saj,


forca, dashuria pr arsimin dhe dijen...

Nxnsit punojn pr rreth dhjet minuta e m argumentojn prgjigjet e tyre para grupit t klass.
Lidhjet me fushat e tjera: Vlersimi
-shkencat shoqrore; Vlersimi i nxnsit/es do t kryhet:
- shoqria dhe mjedisi; -pr pjesmarrjen n mnyr aktive gjat zhvillimit t ors
msimore (vlersim diagnostikues dhe i vazhdueshm
gjat ors msimore).
Detyr shtpie: Shkruani nj tekst t shkurtr argumentues, teza e t cilit t jet thnia e Malals si n foton e paraqitur.
Mbshtetni argumentin tuaj me sa m shum fakte dhe shembuj.

Fusha: Gjuha dhe komunikimi Lnda: Gjuh Shkalla: III Klasa: VI


shqipe
Rubrika: elsat e tekstit joletrar Fjal kye: Burimet dhe mjetet msi- Metoda dhe teknika:
Nnrubrika: Argumentojm t drejta, mijra more: -prezantim digjital,
(Teksti argumentues) njerz, arsimim, teksti i nxnsit, materiale -diskutim,
Tema msimore: vendosmri, guxim. nga interneti, materiale -pun n grupe,
Un jam Malala M.Jousafzai t prgatitura nga msuesi/ja, -ditari dypjessh.
(ora e dyt) albume fotografike.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs:
Nxnsi/ja:
gjykon me argumente idet dhe informacionin e tekstit;
dallon problemin dhe zgjidhjen;
dallon n nj tekst prdorimin e argumenteve pro dhe kundr pr nj shtje t caktuar;
interpreton idet e dhna n mnyr t drejtprdrejt ose t nnkuptuar n tekst;
dallon elemente t forms dhe strukturs s tekstit.
163
Libr pr msuesin
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye:
Kompetenca e komunikimit dhe e t shprehurit
Kompetenca e t menduarit
Kompetenca e t nxnit
Kompetenca qytetare
Kompetenca digjitale
Situata e t nxnit
(Diskutim - Prezantim digjital)
Veprimet n situat
Msuesi e ndan klasn n katr grupe dhe secili prej tyre punon me ushtrimet:
- Grupi I interpreton qndrimin e tij n lidhje me mbrojtjen e t drejtave pr arsimin (interpretimet e dhna mirpriten t
gjitha nga msuesi).
Psh: E drejta e njeriut pr arsimim sht nj nevojat baz t njeriut. Ndryshe bota do ishte e e zhytyr n errsir dhe
primitive.
- Grupi II gjen n tekst fragmente, n t cilat Malala:
Rrfen pr jetn e saj. ( talebant m qlluan n ann e majt t ballit...)
Tregon arsyet e lufts kundr terrorizmit. (luft pr t mbrojtur t drejtat e tyre...)
Tregon forcn e madhe dhe vendosmrin pr t mbrojtur t drejtn. (Forca, fuqia dhe guximi lindn...).
- Grupi III analizon nnkuptimin e fjalis mbyllse n fjalimin e Malals (Arsimimi sht rruga drejt s ardhmes s
paqt).

- Grupi IV nnvizon fjalit e thjeshta. Analizon ndrtimin e tyre sintaksor. Nga sa gjymtyr prbhen?
Shpresat e mia jan t njjtat. Kryefjal/kallzues/gjymtyr t dyta.
Nxnsit punojn n heshtje. Prfaqsues t secilit grup argumentojn prgjigjet para grupit t klass. Msuesi bn nd-
rhyrjet e nevojshme. Prfundimet shnohen n drras t zez.
Veprimtari praktike
Nprmjet metods Ditari dypjessh punohet ushtrimi 6 f. 137.
Nnvizohen shprehjet e figurshme n tekst dhe interpretohet funksioni i tyre.

Shprehjet e figurshme: ... plumbat do t na bnin t heshtnim (dhuna do t na mbyllte brenda vetes).
Ushtrimi 13
N fjalimin e saj Malala zgjedh t prdor prsritje t fjalve. Nnvizojini dhe shpjegoni se far efekti krijon kjo
mnyr t shprehuri.
Fjalt e prsritura Efekti q krijojn
sot e djeshmja ka prfunduar
paqe rruga e s ardhmes
Lidhjet me fushat e tjera: Vlersimi
-shkencat shoqrore; Vlersimi i nxnsit/es do t kryhet:
- shoqria dhe mjedisi; -pr pjesmarrjen n mnyr aktive gjat zhvillimit t ors
-T.I.K; msimore (vlersim diagnostikues dhe i vazhdueshm
-arti. gjat ors msimore).
Detyr shtpie: Vlersoni ndjenjn e prgjegjsis s Malals pr ta br botn nj vend m t mir dhe m t qet.

Fusha: Gjuha dhe komunikimi Lnda: Gjuh Shkalla: III Klasa: VI


shqipe
Rubrika: elsat e tekstit joletrar Fjal kye: Burimet dhe mjetet msi- Metoda dhe teknika:
Nnrubrika: Argumentojm vrej, burim, dituri,more: -stuhi mendimesh,
(Teksti argumentues) nxns, kureshtje, teksti i nxnsit, materiale -diskutim,
Tema msimore: shkenc, arsye, au- nga interneti, materiale -puno dyshe/shkmbe men-
T vrejturit burim i do diturie toritet. t prgatitura nga msuesi/ja, dime,
Zh.Zh.Ruso . albume fotografike. -rrjeti i diskutimit.
(ora e par)
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs:
Nxnsi/ja:
parashikon zhvillimin e ngjarjes mbshtetur n figurat e dhna n tekst;;
lidh idet dhe informacionin e tekstit me njohurit, prvojn ose leximet e mparshme;
u prgjigjet pyetjeve t msuesit rreth brendis s tekstit;
164 jep dhe argumenton kndvshtrimin e tij/saj rreth tems, ideve, personazheve;
Gjuha shqipe 6
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye:
Kompetenca e komunikimit dhe e t shprehurit
Kompetenca e t menduarit
Kompetenca e t nxnit
Kompetenca qytetare
Situata e t nxnit
(Stuhi mendimesh)
Msuesi/ja krkon nga nxnsit, q pas leximit t titullit dhe vshtrimit t ilustrimeve figurative n f. 138-139 t parashi-
kojn prmbatjen e pjess. Dgjohen diskutimet e tyre.
Veprimet n situat
Pas leximit t tekstit T vrejturit burim i do diturie, bashkbisedohet me nxnsit pr prgjigjet e ushtrimit 1.
-Cila sht kshilla kye e autorit?
(Bjeni nxnsin tuaj t jet i vmendshm kundrejt dukurive t natyrs.)
Nj msues i mir e bn nxnsin t thellohet, t krkoj arsyet dhe shkaqet e fenomeneve. Kshtu ai fuqizon dshirn pr
dijen. Nj nxns nuk mund t ket rezultate t larta, nse mbetet rob i teoris, por ai duhet t jet konkret dhe praktik,
pran origjins s dukurive.

Nprmjet metods Puno dyshe /Shkmbe mendime, nxnsit punojn ushtrimin 2, f. 139.
Shpjegoni thnien e autorit N qoft se n shpirt t tij e zvendsoni arsyen me autoritetin, ai ska pr t arsyetuar m,
ai ska pr t qen tjetr vese nj loj e mendimeve t bots.

Prgjigjet e nxnsve t ken si bosht t ideve t tyre:


Nxnsi duhet t motivohet, nxitet, stimulohet, frymzohet. Nj msues i mir sht ai q e edukon nxnsin e tij me
dashurin pr lndn. Nse msuesi mendon se vetm nprmjet autoritetit t vet, do t ndikoj pozitivisht tek nxnsi, ky
sht nj mendim i gabuar.

Nxnsit prqendrohen, shkmbejn idet e m pas msuesi shkruan n drras t zez prgjigjen m t plot, dhn nga
nxnsit.
Veprimtari praktike
Rrjeti i diskutimit

Po Po ju gjat procesit t t msuarit jeni nn efektin e autoritetit t msuarit apo t Jo


Pse? logjiks dhe t arsyetimit tuaj? Pse?

Nxnsit argumentojn prgjigjet para grupit t klass, sipas eksperiencave t tyre personale. Msuesi/ja bn ndrhyrjet
e duhura.
Lidhjet me fushat e tjera: Vlersimi
-shkencat shoqrore; Vlersimi i nxnsit/es do t kryhet:
- shoqria dhe mjedisi; -pr pjesmarrjen n mnyr aktive gjat zhvillimit t ors
msimore (vlersim diagnostikues dhe i vazhdueshm
gjat ors msimore).
Detyr shtpie: Shkruani nj tekst argumentues t shkurtr, ku t mbroni tezn: T msuarit zgjat gjat tr jets.

Fusha: Gjuha dhe komunikimi Lnda: Gjuh Shkalla: III Klasa: VI


shqipe
Rubrika: elsat e tekstit joletrar Burimet dhe mjetet msi- Metoda dhe teknika:
Nnrubrika: Argumentojm Fjal kye: more: -diskutim,
(Teksti argumentues) teksti i nxnsit, materiale -pun n grupe,
Tema msimore: nga interneti, materiale - puno dyshe /shkmbe men-
T vrejturit burim i do diturie t prgatitura nga msuesi/ja, dime.
Zh.Zh.Ruso albume fotografike.
(ora e dyt)
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs:
Nxnsi/ja:
dallon tezn q i sjell lexuesit Zh. Zh. Ruso prmes ktij shkrimi;
rendit argumentet q prdor autori pr t bindur lexuesin n lidhje me tezn e shkrimit;
jep vlersimin e tij/saj pr kshillat q jep autori;
dallon elemente t forms dhe strukturs s tekstit.

165
Libr pr msuesin
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye:
Kompetenca e komunikimit dhe e t shprehurit
Kompetenca e t menduarit
Kompetenca e t nxnit
Kompetenca qytetare
Situata e t nxnit
Diskutim i detyrs s shtpis.
Teza e shkrimit: T msuarit zgjat gjat tr jets. duhet t jet mbrojtur nga nxnsi me argumente, si psh:
1. N do mosh njeriu ka nevoj t msoj gjra t reja.
2. Jeta ka shum t panjohura dhe sfida.
3. Njerzit e mdhenj jan dshmuesit m t mir t ktij pohimi.
4. Nj njeri inteligjent sht ai q nuk ngopet me msimin e gjrave t reja.

Veprimet n situat
Ndahet klasa n 3 grupe, t cilat punojn me ushtrimet:
- Grupi I rendit argumentet q prdor autori pr t bindur lexuesit n lidhje me tezn e shkrimit, p.sh.: Jeta e
dukurive t natyrs gjendet n zemrn e njeriut, pr ta par duhet ta ndjesh
- Grupi II nnvizon fjalit apo frazat n t cilat gjuha e tekstit bhet subjektive. (Bjeni nxnsin tuaj..Ju
dashkeni ti msoni atij fmije gjeografin.. e kshtu me radh).
- Grupi III shqyrtoni kohn e foljeve t prdorura. Cila koh mbizotron? (koha e tashme)
Nxnsit punojn n grupe. Prfaqsues t secilit grup argumentojn prgjigjet para klass. Nse sht e nevojshme,
msuesi/ja bn ndrhyrjet e duhura.
Veprimtari praktike
Puno dyshe /shkmbe mendime

Gjrat q duhet t bni Gjrat q nuk duhet t bni Vlersimi juaj


Bni q nxnsit t jen t Mos e zvendsoni arsyen me
vmendshm. autoritetin.

Nxnsit punojn n heshtje e m pas lexojn ushtrimin para grupit t klass.

Lidhjet me fushat e tjera: Vlersimi


-shkencat shoqrore; Vlersimi i nxnsit/es do t kryhet:
- shoqria dhe mjedisi; -pr pjesmarrjen n mnyr aktive gjat zhvillimit t ors
msimore (vlersim diagnostikues dhe i vazhdueshm gjat
ors msimore).
Detyr shtpie: Ktheni tekstin n nj list t dhnash.

Lnda: Gjuh
Fusha: Gjuha dhe komunikimi Shkalla: III Klasa: VI
shqipe
Rubrika: elsat e tekstit joletrar Fjal kye: Burimet dhe mjetet msi- Metoda dhe teknika:
Nnrubrika: Argumentojm mister, Egjipt, more: -stuhi mendimesh,
(Teksti argumentues) jashttoksor, teksti i nxnsit, materiale -prezantim digjital,
Tema msimore: shkenctar, leg- nga interneti, materiale -tryeza rrethore,
Histori njerzore dhe alient jend, piramid. t prgatitura nga msuesi/ja, -rrjeti i diskutimit.
albume fotografike.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs:
Nxnsi/ja:
lidh idet dhe informacionin e tekstit me njohurit, prvojn ose leximet e mparshme;
u prgjigjet pyetjeve t msuesit rreth brendis s tekstit;
gjykon me argumente idet dhe informacionin e tekstit;
jep dhe argumenton kndvshtrimet e tij rreth tems, ideve.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye:
Kompetenca e komunikimit dhe e t shprehurit
Kompetenca e t menduarit
Kompetenca e t nxnit
Kompetenca qytetare
166 Kompetenca digjitale
Gjuha shqipe 6
Situata e t nxnit
Stuhi mendimesh/Prezantim digjital
Msuesi shnon n drras t zez pyetjen pr diskutim
A keni dgjuar apo lexuar pr misteret e Egjiptit? Po pr jashttoksort?
Prmes videoprojektorit shfaqet nj material pr Piramidat e Egjiptit. Mund t prdoret materiali sipas linkut: https://
www.youtube.com/watch?v=Vi88NPZ3Lmk

Veprimet n situat
Pas leximit t tekstit Histori njerzore dhe alient, punohet ushtrimin 1 pr zbrthimin e prmbajtjes s tij.
1. N qytetrimet e lashta besohej se ekzistonin alient.
2. Prve ktyre sht gjetur nj pergamen
3. Gjetja e ktyre objekteve ka ngjallur nj kureshtje t madhe mbi faktin se si jan ndrtuar kaq madhshtore dhe
far roli kishin kto
(e kshtu me radh)
Tryeza rrethore (Ushtrimi 2 dhe 3)
Po ju a besoni n ekzistencn e jashttoksorve? Interpretoni provat q vrtetojn ekzistencn e tyre, duke shfrytzuar t
dhnat e tekstit. Nxnsit/et interpretojn sipas njohurive t tyre, informacioneve q kan lidhur me temn.

Pun n grupe dyshe


(Ushtrimi 4).
-Teksti argumenton ekzistencn e jashttoksorve, si ndrtues t Piramidave..
-Ndrtohet fusha leksikore e fjals Piramid:
lashtsi, mrekulli, madhshti, statuja, hieroglife, sarkofag, pergamen, faraon etj.

Veprimtari praktike
(Ushtrimi 7) Ky ushtrim realizohet sipas metods Rrjeti i diskutimit:

Po. Pse? A jan bindse provat edhna n tekst pr Jo. Pse?


ndrtimin e Piramidave? /
Nxnsit punojn rreth dhjet minuta e m pas argumentojn prgjigjet e tyre para grupit t klass.
Argumentimi i nxnsit/es fillon me frazat: Nuk mendoj se/Sipas gjykimit tim mendoj se
Lidhjet me fushat e tjera: Vlersimi
-shkencat shoqrore; Vlersimi i nxnsit/es do t kryhet:
- shoqria dhe mjedisi; -pr pjesmarrjen n mnyr aktive gjat zhvillimit t ors
-T.I.K; msimore (vlersim diagnostikues dhe i vazhdueshm
gjat ors msimore).
Detyr shtpie: Shkruani idet tuaja mbi temn:Sa afr dhe sa larg jan alient.

Fusha: Gjuha dhe komunikimi Lnda: Gjuh Shkalla: III Klasa: VI


shqipe
Rubrika: elsat e tekstit joletrar Fjal kye: Burimet dhe mjetet msi- Metoda dhe teknika:
Nnrubrika: Prshkruajm kompozitor,muz- more: -diskutim,
(Teksti prshkrues) ikant, trupvogl, , teksti i nxnsit, materiale -prezantim digjital,
Tema msimore: nga interneti, materiale -tabela e konceptit,
Prshkrimi i nj personi t prgatitura nga msuesi/ - DRTA,
ja, albume fotografike. -ditari dypjessh.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs:
Nxnsi/ja:
lidh idet dhe informacionin e tekstit me njohurit, prvojn ose leximet e mparshme;
u prgjigjet pyetjeve t msuesit rreth brendis s tekstit;
dallon tekstin prshkrues si lloj i tekstit joletrar;
krahason duke nxjerr n pah t prbashktat dhe dallimet mes prshkrimit objektiv dhe subjektiv.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye:
Kompetenca e komunikimit dhe e t shprehurit
Kompetenca e t menduarit
Kompetenca e t nxnit
Kompetenca qytetare
Kompetenca digjitale
167
Libr pr msuesin
Situata e t nxnit
(Prezantim digjital Diskutim)
Nprmjet videoprojektorit prezantohet materiali sipas linkut:
https://www.youtube.com/watch?v=Rb0UmrCXxVA, n t cilin paraqiten pamje te Moxartit. Nxnsit prshkruajn si-
pas perceptimit t tyre.
Veprimet n situat
Tabela e konceptit
Teksti prshkrues ka si qllim t prshkruaj, duke informuar dhe duke treguar si sht ndrtuar nj object, cilat jan
tipraet e nj personi, t nj kafshe, t nj mjedisi, apo t nj dukurie.
Msuesi/ja lexon tekstin f.146 me ndalesa, sipas metods DRTA.
Ndalesa 1: Lexohet fragmenti.
- lloj prshkrimi kemi? Pse? (subjektiv)
- Cili sht qllimi i prshkrimit? (t na emocionoj, krijon efekte pamore).
Ndalesa 2: Lexohet fragmenti. (Prshkrimi objektiv)
Pyetje rreth tij.
Veprimtari praktike
Nxnsit ndahen n dy grupe dhe donjri prej tyre prmes metods Ditari dypjessh zbrthen fragmentet e dhna pr
prshkrimin objektiv dhe at subjektiv f. 146.
- Grupi i par: punon me prshkrimin objektiv.
- Grupi i dyt: punon me prshkrimin subjektiv.

Pyetjet P. objektiv P. subjektiv


Cili prshkruhet? Moxarti Moxarti
Cilat tipare fizike prshkruhen? ishte trupvogl, shum i gjeniu m i madh dhe kompozi-
holl, i zbeht, flok t tori m i
drejta; mir klasik i t gjitha kohrave
Cilat fjal prdoren? Fjal n kuptimin e tyre Fjal me kuptim t
t par. figurshm.
Cili sht mjeti gjuhsor m i Mbiemri Mbiemri
prdorur?
Cili sht qndrimi i autorit ndaj Qndrim korrekt, objektiv. Qndrim subjektiv, duke shpre-
objektit q prshkruan? Ku duket Duket n mnyrn e t shprehurit. hur plqimet e tij.
kjo?

Lidhjet me fushat e tjera: Vlersimi


-shkencat shoqrore; Vlersimi i nxnsit/es do t kryhet:
- shoqria dhe mjedisi; -pr pjesmarrjen n mnyr aktive gjat zhvillimit t ors
-T.I.K; msimore (vlersim diagnostikues dhe i vazhdueshm gjat
-arti. ors msimore).

Detyr shtpie: Prmes diagramit t Venit, nxirrni n pah t prbashktat dhe dallimet mes prshkrimit objektiv dhe atij
subjektiv.

Fusha: Gjuha dhe komunikimi Lnda: Gjuh Shkalla: III Klasa: VI


shqipe

Rubrika: elsat e tekstit joletrar Fjal kye: Burimet dhe mjetet msi- Metoda dhe teknika:
Nnrubrika: Prshkruajm Shtat Krojet, lug- more: - pesvargshi,
(Teksti prshkrues) in, bukuri prral- teksti i nxnsit, materiale -prezantim digjital,
Tema msimore: lore, nga interneti, materiale - teknika pyetje-prgjigje,
Shtat Krojet K. Mehmeti dukuri, pranver. t prgatitura nga msuesi/ja, - bashkbisedim.
(ora e par) albume fotografike.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs:
Nxnsi/ja:
lidh idet dhe informacionin e tekstit me njohurit, prvojn ose leximet e mparshme;
u prgjigjet pyetjeve t msuesit rreth brendis s tekstit;
flet shkurtimisht rreth autorit t pjess;
interpreton tekstin duke prdorur idet e dhna n mnyr t drejtprdrejt n tekst dhe idet e nnkuptuara.
168
Gjuha shqipe 6
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye:
Kompetenca e komunikimit dhe e t shprehurit
Kompetenca e t menduarit
Kompetenca e t nxnit
Kompetenca qytetare
Kompetenca digjitale
Situata e t nxnit
Pesvargshi /Prezantim Digjital
Msuesi/ja shnon n drras t zez togfjalshin Bukuri shqiptare dhe u krkon nxnsve q t ndrtojn nj pes-
vargsh me t.
Pr tu ardhur n ndihm nxnsve, msuesi/ja nprmjet videoprojektorit vendos pamje t ndryshme t vendeve t njo-
hura turistike shqiptare: Burimi i Drinit, Syri i Klatr, Thethi, Prmeti etj.
Mund t shfrytzohet materiali sipas linkut: https://www.youtube.com/watch?v=1AcEQfkZD9Y
Veprimet n situat
Prezantim i shkurtr me autorin:
Kim Mehmeti (1955). sht i njohur si shkrimtar, romancier, tregimtar, eseist, publicist dhe prkthyes nga gjuha maqedo-
nase n gjuhn shqipe dhe anasjelltas. Veprat e tij shquhen pr imagjinatn e lirt midis reales dhe fantastikes.
Pas leximit t pjess Shtat Krojet, nxnsit u japin prgjigje pyetjeve t ushtrimit 1, pr t zbrthyer prmbajtjen e
tekstit prshkrues.
1. Si e prshkruan autori livadhin? (N mnyr subjetive, shpreh emocionet dhe kndvshtrimin e tij pr t nxjerr n pah
bukurit e livadhit.)
2. N ciln pjes t tij ndodhen Shtat Krojet? (N pjesn ku livadhi formon nj hark.)
3. Ku ndryshojn kto kroje nga krojet e tjera? (Nj her n vit kto kroje shterojn plotsisht.)
Veprimtari praktike
Ushtrimi 2 Bashkbisedim
Po ju a keni qen ndonjher dshmitar i nj dukurie t uditshme t natyrs?
Nxnsit interpretojn sipas eksperiencave personale. Dgjohen diskutimet e tyre.

Ushtrimi 3 Bashkbisedim
Pse autori e quan kt dukuri: mrekulli prrallore?
Nxnsit/et interpretojn frazn e autorit: mrekulli prrallore.
Autori jep vlersimin e tij m t lart pr kt dukuri t rrall t natyrs. Ajo sht gati e pabesueshme, gati si bukurit
e nj prralle.
Lidhjet me fushat e tjera: Vlersimi
-shkencat shoqrore; Vlersimi i nxnsit/es do t kryhet:
- shoqria dhe mjedisi; -pr pjesmarrjen n mnyr aktive gjat zhvillimit t ors
-T.I.K; msimore (vlersim diagnostikues dhe i vazhdueshm
-arti. gjat ors msimore).
Detyr shtpie: Bni nj prezantim me tem: Mrekullit e natyrs shqiptare. Shfrytzoni sa m gjer njohurit tuaja
kompjuterike.

Fusha: Gjuha dhe komunikimi Lnda: Gjuh Shkalla: III Klasa: VI


shqipe
Rubrika: elsat e tekstit joletrar Fjal kye: Burimet dhe mjetet msi- Metoda dhe teknika:
Nnrubrika: Prshkruajm Shtat Krojet, lug- more: diskutim
(Teksti prshkrues) in, bukuri prral- teksti i nxnsit, materiale nxjerrja e prfundimeve
Tema msimore: lore, nga interneti, materiale
Shtat Krojet K. Mehmeti dukuri, pranver. t prgatitura nga msuesi/ja,
(ora e dyt) albume fotografike.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs:
Nxnsi/ja:
dallon mjetet shprehse t prdorura nga autori i tekstit prshkrues;
shpreh plqimet dhe mbron interpretimet e tij/saj duke i ilustruar me detaje dhe pjes nga teksti.
dallon n tekst disa elemente t stilit dhe t gjuhs si p.sh.: zgjedhja e fjalve; prdorimi i mbiemrave;
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye:
Kompetenca e komunikimit dhe e t shprehurit
Kompetenca e t menduarit
Kompetenca e t nxnit
Kompetenca qytetare
Kompetenca digjitale
169
Libr pr msuesin
Situata e t nxnitPrezantim i detyrs s shtpis: Mrekullit e natyrs shqiptare. Nxnsi/ja ka prgatitur materialin
duke prdorur njohurit e saj n programet word, powerpoint.

Veprimet n situat
Pun n grupe dyshe
- Grupi I plotson tabeln e ushtrimit 4, f. 151.
Fjalt q treg. vend Fjalt q prshkruajn mjedisin Fjalt q prshkruajn dukurin

Tok, kullos, Shtat Prmasa t pabesueshme; Shteron;


krojet, livadhi etj. re t ngjyrosura etj. bie tufa e par e rrezeve etj.
- Grupi II punon ushtrimit 5, f. 151.
Pammja e jashtme e tyre nuk dallon fare nga krojet e tjera. (Ky sht rendi i zakonshm sintaksor)
Gjuha e autorit me origjin maqedonase dallon pr ndryshimin e rendit sintaksor.

Veprimtari praktike
N fazn e fundit t zhvillimit t ksaj ore, msuesi/ja orienton nxnsit drejt nxjerrjes s konkluzioneve se far e bn
t veant prshkrimin e autorit.
Psh: 1. Dukuria e prshkruar.
2. Mnyra e prshkrimit.
3. Gjuha e pasur me figura letrare.
Lidhjet me fushat e tjera: Vlersimi
-shkencat shoqrore; Vlersimi i nxnsit/es do t kryhet:
- shoqria dhe mjedisi; -pr pjesmarrjen n mnyr aktive gjat zhvillimit t ors
-T.I.K; msimore (vlersim diagnostikues dhe i vazhdueshm
gjat ors msimore).
Detyr shtpie: (Vazhdon prezantimi i detyrs s marr q n orn e kaluar) Bni nj prezantim me tem:Mrekullit e
natyrs shqiptare. Shfrytzoni sa m gjer njohurit tuaja kompjuterike.

170
Gjuha shqipe 6
PLANIFIKIMI I ORVE MSIMORE

PR KOMPETENCN E PRDORIMIT T DREJT T GJUHS

I. FONETIK

Fusha: Lnda: Tematika:


Shkalla: III Klasa: VI
Gjuha dhe komunikimi Gjuh shqipe Fonetik
Metoda e teknika:
Tema msimore: Fjal kye:
- pun n grup;
Zanoret dhe bashktinglloret e gjuhs zanore, bashktingllore, fonema,
- stuhi mendimesh;
shqipe shkronja tingull.
- pun e pavarur;
- loj gjuhsore.
Metodologjia dhe veprimtarit e nxnsit
1. Situata e t nxnit
a) Msuesi/ja prgatit regjistrime me z pr shqiptimin e zanoreve dhe t bashktinglloreve. Nxnsit/et i din
zanoret, prandaj ndalet te bashktinglloret, duke i radhitur ato posht njra tjetrs,
b, d, dh, g, gj, v, x, xh, z, zh (t zshme)
p, t, th, k, q, f, c, , s, sh (t pazshme)
m, nj, n, l, ll, r. rr, j (tinglluese)
b) Msuesi/ja krkon fillimisht nga nxnsit/et q ti prsritin grupet e bashktinglloreve n grupe dyshe, pastaj
q t japin fjal q fillojn me kto bashktingllore dhe ti shkruajn n fletore.

2. Veprimet n situat
a) Nxnsit/et punojn me rubrikn Kujtojm. N do kuadrat t shkronjave t alfabetit t shqipes, nxnsit/et
shkruajn shkronjn e dors (t madhe, t vogl). Prsritni alfabetin me lojn zinxhir.
b) N rubrikn U prgjigjemi pyetjeve, nxnsit/et gjejn zanoret dhe bashktinglloret, dallojn tingullin nga
shkronja, dallojn shkronjat e thjeshta nga ato t prbra (nga dy shenja).
c) N tabelat e dhna n libr, nxnsit/et dallojn bashktinglloret e zshme, t pazshme, tinglluese.

3. Veprimtari praktike
a) Ushtrimi 5, nxnsit/et gjejn nga nj fjal q fillon me do shkronj t alfabetit. Klasa ndahet n tri grupe.
Nxnsit/et e secilit grup dalin me radh, njri pas tjetrit, n drras pr t shkruar fjaln. Mund t organizohet si
gar, duke nxjerr fitues grupin q mbaron i pari.
b) Ushtrimet 1, 2, 3, 4 nxnsit/et i punojn n libr me grupe dyshe, kmbejn librat, korrigjojn gabimet e njri-
tjetrit. Msuesja/si kontrollon punt e tyre.
c) Msuesi/ja shpjegon ushtrimin 3, duke theksuar se duhet t nxjerrin cila fonem prdoret m tepr.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye
Kompetenca e komunikimit dhe e t shprehurit:
1. shpreh mendimin e vet pr nj tem t caktuar me goj ose me shkrim, si dhe n forma t tjera komunikimi;
2. dgjon me vmendje prezantimin dhe komentet e bra nga t tjert rreth nj teme, duke br pyetje, komente,
sqarime dhe propozime;
3. lexon rrjedhshm, me intonacionin e duhur, nj tekst t caktuar rrfyes, prshkrues, shkencor, publicistik etj. dhe
e komenton at sipas krkess, me goj ose me shkrim.

Kompetenca personale:
nxnsi/ja merr pjes, drejton punn n grup, ndihmon pjestart e grupeve, raporton pr punn n grup, mban
qndrim kritik, vlersues pr punn e shokve.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs
Nxnsi/ja:
shqipton qart tingujt e zanoreve dhe t bashktinglloreve, dallon tingullin nga shkronja, dallon bashktinglloret
e zshme, t pazshme, tinglluese dhe drejtshkruan fjalt q fillojn me to.
Burimet:
Lidhja me fushat e tjera:
Gjuha shqipe VI,
- zhvillon komunikimin.
Fletorja pr vlersimin e kompetencave.
171
Libr pr msuesin
Detyrat dhe puna e pavarur
- Ushtrimin 4 e plotsojn n libr dhe nxjerrin cila
Vlersimi:
fonem prdoret m shum (sipas krkess).
- vlersimi n situatn e t nxnit,
- Plotsimi i flets n Fletoren e vlersimit t
- vlersim t puns n grupe dhe gjat lojs gjuhsore,
kompetencave.
- vlersimi n zgjidhjen e ushtrimeve.
- Msimi prmendsh i alfabetit, bashktinglloret e
zshme, t pazshme, tinglluese.

Fusha: Lnda: Tematika:


Shkalla: III Klasa: VI
Gjuha dhe komunikimi Gjuh shqipe Fonetik
Fjal kye:
Metoda e teknika:
Tema msimore: rrokja e theksuar, theksi fundor,
pun n grupe dyshe;
Theksi fjals parafundor, tejfundor.
pun e pavarur.
Metodologjia dhe veprimtarit e nxnsit
1. Situata e t nxnit
a) Msuesi/ja u shpjegon nxnsve sa rndsi ka theksi i fjals, sepse ndryshimi i theksit sjell nj kuptim t ri. P.sh.:
liri lum para ndajfolje
liri i lir para emr (lek)
bari bim stoli mjet pr tu ulur
bari njeri stoli mjet zbukurimi

2. Veprimet n situat
a) Nxnsit/et lexojn n heshtje informacionin e dhn n libr pr theksin e fjalve n gjuhn shqipe:
do fjal ka nj rrokje t theksuar;
rrokje t theksuar n fund t fjals;
rrokje t theksuar n rrokjen e parafundit;
rrokje t theksuar n rrokjen e par t fjals.

b) Nxnsit/et lexojn fjalt q jan dhn (me theks fundor, parafundor, tejfundor).

3. Veprimtari praktike
a) Nxnsit/et punojn n dyshe ushtrimin 1, 2, 4, 5 (n libr). Pastaj kontrollohen ushtrimet nj e nga nj, duke e
korrigjuar nxnsin/en kur e shqipton gabim theksin n fjal.
b) Ushtrimin 3 e punon nj nxns/e n drras, shkruan fjalt q u prgjigjen figurave dhe vendos theksin duke i
shqiptuar t plota fjalt.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye
Kompetenca e komunikimit dhe e t shprehurit:
1. shpreh mendimin e vet pr nj tem t caktuar, me goj ose me shkrim, si dhe n forma t tjera komunikimi;
2. dgjon me vmendje prezantimin dhe komentet e bra nga t tjert rreth nj teme, duke br pyetje, komente,
sqarime dhe propozime;
3. lexon rrjedhshm, me intonacionin e duhur, nj tekst t caktuar rrfyes, prshkrues, shkencor, publicistik etj. dhe
e komenton at sipas krkess, me goj ose me shkrim.
Kompetenca personale:
merr pjes, drejton, punon n grup, raporton pr punn e pjestarve, mban qndrim kritik.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs
Nxnsi/ja:
dallon theksin e fjals, e dallon kur sht fundor, parafundor, tejfundor, thekson qart fjalt, dallon kur fjala
ndryshon kuptimin nga ndryshimi i theksit.
Burimet:
Lidhja me fushat e tjera:
Gjuha shqipe VI,
- zhvillon komunikimin.
Fletorja pr vlersimin e kompetencave.
Vlersimi:
Detyra dhe puna e pavarur:
vlersim n pun n grup pr veprimet n situat,
Ushtrimi 6 (sipas krkess),
vlersim n zgjidhjen e ushtrimeve dhe t detyrave t
Fletorja e vlersimit t kompetencave.
shtpis.

172
Gjuha shqipe 6
Fusha: Lnda: Tematika:
Shkalla: III Klasa: VI
Gjuha dhe komunikimi Gjuh shqipe Fonetik
Tema msimore: Metoda e teknika: Fjal kye:
Intonacioni dhe theksi i fjalis pun n grupe, intonacioni i fjalis,
lexim shpjegues, theksi i fjalis,
bashkbisedim. intonacion ngjits, zbrits.
Metodologjia dhe veprimtarit e nxnsit
1. Situata e t nxnit
a) Msuesja/si shkruan n drras fjalit:

Detyrat i kryen rregullisht.

Pse nuk i ke br sot detyrat?.

Bji tani detyrat e shtpis!.

b) Nxnsit/et i lexojn fjalit me intonacionin e duhur dhe shpjegojn edhe paraqitjen grafike t intonacionit.

2. Veprimet n situat:
a) Msuesi/ja shpjegon intonacionin e fjalis.

fjali dftore. zbrits

fjali pyetse. ngjits

fjali nxitse. zbrits

b) Shpjegohet edhe theksi i fjals n fjali:


- Bleva librin dje. (librin)
- Bleva librin dje. (dje)
- E bleva librin dje. (E bleva)
c) Nxnsit lexojn informacionin n libr pr temn e msimit dhe diskutojn pr rastet q i kan t paqarta, pr
intonacionin dhe theksin e gjymtyrs n fjali.

3. Veprimtari praktike:
a) Ushtrimet 1, 4, 5 punohen me goj, nxnsit lexojn fjalit n tekstet e dhna, dallojn intonacionin e tyre ngjits,
zbrits dhe theksin e fjalis te gjymtyra.
b) Ushtrimin 2 nxnsit e punojn n libr, lexojn fjalit me intonacion ngjits apo zbrits.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye
Kompetenca e komunikimit dhe e t shprehurit:
1. shpreh mendimin e vet pr nj tem t caktuar, me goj ose me shkrim, si dhe n forma t tjera komunikimi;
2. dgjon me vmendje prezantimin dhe komentet e bra nga t tjert rreth nj teme, duke br pyetje, komente,
sqarime dhe propozime;
3. lexon rrjedhshm, me intonacionin e duhur, nj tekst t caktuar rrfyes, prshkrues, shkencor, publicistik etj. dhe
e komenton at sipas krkess, me goj ose me shkrim.
Kompetenca personale:
Merr pjes ose drejton punn n grup, bashkpunon me prfaqsues t komunitetit pr t ndihmuar moshatart dhe
antart e tjer t komunitetit q kan probleme shndetsore, sociale, ekonomike etj. dhe raporton me goj ose me
shkrim pr prvojat personale t fituara.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs
Nxnsi/ja:
dallon intonacionin e fjalis dhe theksin e saj n nj gjymtyr, lexon me intonacionin e duhur fjalit dftore,
pyetse, nxitse;
shpreh drejt nj mendim, me goj apo me shkrim, pr nj situat t caktuar, duke ndrvepruar n grup ose me klasn.
Burimet:
Lidhja me fushat e tjera:
Gjuha shqipe VI,
- zhvillon komunikimin.
Fletorja pr vlersimin e kompetencave.
Vlersimi: Detyra dhe puna e pavarur:
vlersimi n pun n grup pr veprimet n situat, Ushtrimi 3 (sipas krkess),
vlersimi n zgjidhjen e ushtrimeve dhe t detyrave t Fletorja e vlersimit t kompetencave.
173
shtpis.
Libr pr msuesin
II. DREJTSHKRIM

Fusha: Lnda: Tematika:


Shkalla: III Klasa: VI
Gjuha dhe komunikimi Gjuh shqipe Drejtshkrim
Metoda e teknika: Fjal kye:
Tema msimore:
pun n grupe; shkronj e madhe,
Prdorimi i shkronjs s madhe
pun e pavarur; rregulla drejtshkrimore,
pyetje n dyshe. tinguj, emrtime.
Metodologjia dhe veprimtarit e nxnsit
1. Situata e t nxnit
a) Nxnsit japin disa raste q mbajn mend pr prdorimin e shkronjs s madhe. Kto raste mund t jen:
fillon fjalia;
emrat e njerzve;
emrat e rrugve, shesheve;
emrtimet gjeografike (male, dete, shtete, qytete, etj.).

2. Veprimet n situat
a) Nj nxns lexon n libr 9 rastet e prdorimit t shkronjs s madhe.
b) N grupe dyshe nxnsit i drejtojn pyetje njri-tjetrit pr rastet e prdorimit t shkronjs s madhe, duke dhn
edhe shembuj.
c) Ndahen nxnsit n 5 grupe dhe n tabel shkruajn me bojra uji 2-3 rregulla t prdorimit t shkronjs s madhe
dhe i afishojn n muret e klass dhe qndrojn aty gjat gjith orve t drejtshkrimit.

3. Veprimtari praktike
a) Ushtrimi 1; nj nxns e punon n drras, kurse klasa i shkruan sakt fjalt n fletore, korrigjojn gabimet.
b) Ushtrimet 2, 3 dhe 6 nxnsit i plotsojn n tabelat e librit n grupe dyshe. Msuesi kontrollon punn e tyre.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye
Kompetenca e komunikimit dhe e t shprehurit:
nxnsi/ja shkruan nj tekst duke respektuar rregullat gjuhsore;
shpreh drejt nj mendim apo krkes, me goj apo m shkrim, n gjuhn amtare pr nj situat t caktuar duke
ndrvepruar n grup ose n klas;
prdor programet softuerike pr komunikim t drejtprdrejt dhe n distanc nprmjet formave t caktuara t
komunikimit (pr nevojat e veta apo pr detyr shkolle).
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs
Prdorimi i drejt i gjuhs:
nxnsi/ja prdor shkronjn e madhe duke respektuar t gjitha rastet e drejtshkrimit, i shkruan sakt n fjali apo
n nj tekst q krijon vet.
Burimet:
Gjuha shqipe VI, Lidhja me fushat e tjera:
Drejtshkrimi i gjuhs shqipe, - Zhvillon komunikimin n do lloj fushe.
Fletorja pr vlersimin e kompetencave.
Vlersimi: Detyra dhe puna e pavarur:
- vlersim me goj n situatn e t nxnit,
- vlersim pr punn me grupe, Grupi I: Ushtrimi 4 (sipas krkess).
- vlersim me shkrim n zgjidhjen e ushtrimeve. Grupi II: Ushtrimi 5 (sipas krkess).
Shnim: Pr temat e tjera t drejtshkrimit, si:
- drejtshkrimi i fjalve q kan zanoren e n pozicione t ndryshme;
- drejtshkrimi i fjalve q kan zanoren n pozicione t ndryshme;
- drejtshkrimi i fjalve me zanoren fundore;
- drejtshkrimi i parafjalve, ndajfoljeve, lidhzave;
msuesi mund t marr si model ditarin e msiprm, pasi rezultatet e t nxnit sipas kompetencave jan t njjta.

Mund t prdor disa nga veprimtarit e mposhtme:


- Lihen nxnsit 5-10 minuta n grupe dyshe t pyesin njri-tjetrin.
- Praktikohen lojra gjuhsore duke prfshir gjith nxnsit.
- Organizohen minikonkurse, lexim me kodim, nxnsit marrin pjes gjallrisht.
- N grupe 3-5 veta, shkruajn me bojra uji n tabel rregullat e drejtshkrimit dhe i afishojn n mur, duke i
prsritur her pas here.
174
Gjuha shqipe 6
- Tregohet kujdes i veant pr prjashtimet n disa rregulla drejtshkrimore, q nxnsit ti mbajn mend.
- Organizohen diktime t ndryshme (5-10) gjat ors s msimit, ose diktim kontrolli njorsh pr nj grup
temash drejtshkrimore.
Punohen faqe n Fletoren e vlersimit t kompetencave, ku edhe nxnsi, edhe msuesi nxjerr prfundimin se ku i
kan mangsit nxnsit n drejtshkrim.

III. FJALFORMIM

Fusha: Lnda: Tematika:


Shkalla: III Klasa: VI
Gjuha dhe komunikimi Gjuh shqipe Leksikologji
Metoda e teknika: Fjal kye:
Tema msimore:
puna n grupe; tema, mbaresa, rrnja, parashtesa,
Fjala dhe prbrsit e saj
puna e pavarur e drejtuar; prapashtesa, fjal e prejardhur,
tabela e koncepteve. fjal e parme.
Metodologjia dhe veprimtarit e nxnsit
1. Situata e t nxnit
a) Nxnsit dallojn mbaresn te fjalt:
hap a fush at mal et
hap i fush n mal i
hap n fush a mal in
Msuesi shpjegon se pjesn e fjals, pasi heqim mbaresn, e quajm tem t fjals.
b) Cilat jan pjest prbrse t tems? Nxnsit analizojn fjalt e mposhtme:

Kan kto fjal mbares? Jo. Pse?

Tema e ktyre fjalve = parashtes + rrnj/ = rrnj + prapashtes.

2. Veprimet n situat
a) Nj nxns lexon me z informacionin n libr dhe s bashku nnvizojm termat: rrnj, tem, mbares,
parashtes, prapashtes, fjal t prejardhura.
b) Analizojm shembujt n libr dhe prkufizojm termat e msiprm:
Rrnja e fjals prmban kuptimin themelor t saj.
Tema e fjals, sht pjes e fjals pasi heqim mbaresn.
Parashtesa qndron para rrnjs dhe formon fjal t re.
Prapashtesa qndron pas rrnjs dhe formon fjal t re.
Mbaresa sht tregues gramatikor i lakimit, zgjedhimit.

3. Veprimtari praktike:
1 Ushtrimi 1, 2 i punojn me goj, aktivizohen disa nxns t japin prgjigje t sakta, t tjert korrigjojn gabimet.
2 Ushtrimi 4, 5 nxnsit e punojn n grupe dyshe, pastaj kmbejn librat, korrigjojn punn e njri-tjetrit. kto
ushtrime i kontrollon msuesja para klass.
3 Ushtrimin 3 e punon nj nxns n drras.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye
Kompetenca e komunikimit dhe e t shprehurit:
nxnsi shpreh drejt nj mendim, nj prkufizim t termave t rinj duke ndrvepruar n grup;
shpreh mendimin e vet pr nj tem t caktuar, me goj ose me shkrim, si dhe n forma t tjera komunikimi;
dgjon me vmendje prezantimin dhe komentet e bra nga t tjert rreth nj teme, duke br pyetje, komente,
sqarime dhe propozime;
shpreh drejt nj mendim apo krkes, me goj ose me shkrim, n gjuhn amtare pr nj situat t caktuar (pr
udhzim, ndihm, informim, orientim etj) duke ndrvepruar n grup ose n klas.

175
Libr pr msuesin
Kompetenca personale:
nxnsi merr pjes ose drejton punn n grup, bashkpunon me prfaqsues t komunitetit pr t ndihmuar
moshatart dhe antart e tjer t komunitetit, q kan probleme shndetsore, sociale, ekonomike etj. dhe raporton
me goj ose me shkrim pr prvojat personale t fituara.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs
Prdorimi i drejt i gjuhs:
nxnsi dallon pjest prbrse t fjals (temn, mbaresn, rrnjn, parashtesn), shpreh funksionin e mbaress
si trajt formuese dhe t parashtess e prapashtess si fjalformuese.
Burimet:
Lidhja me fushat e tjera:
Gjuha shqipe VI,
zhvillon komunikimin.
Fletorja pr vlersimin e kompetencave.
Vlersimi: Detyra dhe puna e pavarur:
vlersim n veprimtari n situatn me goj;
vlersim n zgjidhjen e ushtrimit me goj e me shkrim. Ushtrimi 6 ( sipas krkess )

Fusha: Lnda: Tematika:


Shkalla: III Klasa: VI
Gjuha dhe komunikimi Gjuh shqipe Fjalformimi
Metoda e teknika: Fjal kye:
Tema msimore: puna n grup; fjal e prejardhur me parashtes,
Fjalt e prejardhura puna e pavarur; me prapashtes, me para + prapa
loja gjuhsore. shtes njkohsisht.
Metodologjia dhe veprimtarit e nxnsit
1. Situata e t nxnit
a) Jepet n tabel familja e fjals shkronj.

b) N familjen e fjals shkronj, nxnsit japin kuptimin e do fjale, duke i prdorur n fjali, pra jan prftuar 12
fjal t reja me ndihmn e parashtesave dhe prapashtesave.

2. Veprimet n situat
Nxnsit lexojn me z informacionin e dhn n libr pr temn e re dhe nxnsit:
- prsritin jan parashtesat, prapashtesat, mbaresat;
- dallojn fjalit e prejardhura me parashtes;
- dallojn fjalit e prejardhura me prapashtes;
- dallojn fjalit e prejardhura me para + prapashtes.
Me lojn zinxhir, nxnsit prsritin parashtesat e prapashtesat q jan dhn n tabel, japin edhe fjal t reja t
formuara me to.

3. Veprimtari praktike:
1. Ushtrimet 1 dhe 2 i punojn dy nxns n drras, sipas krkesave t ushtrimeve.
2. Ndrkoh klasa, e ndar n grupe dyshe, punon me shkrim n fletore ushtrimet 3 dhe 4 (sipas krkesave).
3. Prgjigjen nxnsit n tabel, prgjigjen nxnsit e klass pr ushtrimet 3 dhe 4, t tjert korrigjojn gabimet
me ndihmn e msuesit.
176
Gjuha shqipe 6
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye
Kompetenca e komunikimit dhe e t shprehurit:
1. shpreh mendimin e vet pr nj tem t caktuar, me goj ose me shkrim, si dhe n forma t tjera komunikimi;
2. dgjon me vmendje prezantimin dhe komentet e bra nga t tjert rreth nj teme, duke br pyetje, komente,
sqarime dhe propozime;
3. lexon rrjedhshm, me intonacionin e duhur, nj tekst t caktuar rrfyes, prshkrues, shkencor, publicistik etj. dhe
e komenton at sipas krkess, me goj ose me shkrim;
4. shpreh drejt nj mendim apo krkes, me goj ose me shkrim, n gjuhn amtare pr nj situat t caktuar (pr
udhzim, ndihm, informim, orientim etj) duke ndrvepruar n grup ose n klas.

Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs


Prdorimi i drejt i gjuhs: Nxnsi dallon fjalt e prejardhura me pjest prbrse, parashtesa + rrnja+ prapashtesa,
formon fjal t reja t prejardhura, pasuron fjalorin me fjal t reja, i prdor n fjali.

Burimet:
Lidhja me fushat e tjera:
Gjuha shqipe VI,
zhvillon komunikimin.
Fletorja pr vlersimin e kompetencave.
Detyra dhe puna e pavarur:
Vlersimi:
- vlersim n veprimtari n situatn e t nxnit,
Ushtrimi 5, plotsojn tabeln me fjal t parme dhe
- vlersim me goj n lojn zinxhir,
t prejardhura duke i zgjedhur nga pjesa Snduku i
- vlersim n zgjidhjen e ushtrimit.
gjyshes.

IV. LEKSIKOLOGJI

Fusha: Lnda: Tematika:


Shkalla: III Klasa: VI
Gjuha dhe komunikimi Gjuh shqipe Leksikologji
Metoda e teknika:
Fjal kye:
Tema msimore: puna n grup;
fush leksikore, forma, kuptimi,
Fusha leksikore puna e pavarur;
kuptimi i figurshm.
tabela e koncepteve.
Metodologjia dhe veprimtarit e nxnsit
1. Situata e t nxnit:
a) Nxnsit analizojn fjalt:
Shishe = sh + i + sh + e Forma
Shishe = objekt qelqi ose plastike (kuptimi)
Dor = d + o + r + Forma
Dor = nj gjymtyr e njeriut. (kuptimi 1)
M dha dor = m ndihmoi. (kuptimi 2)
b) Msuesja dhe nxnsit japin edhe shembuj t tjer pr t qartsuar formn dhe kuptimin e fjals.

2. Veprimet n situat:
a) Nxnsit lexojn informacionin n libr pr kuptimin e fjalve dhe fushn leksikore. Ndalen te tabela ku jepen tri
kuptimet e fjalve (fjala baz kuptimet e figurshme).
b) Nxnsit nxjerrin antat dhe emrtojn t gjitha sendet q kan n ant: laps, ngjyra, gom, libra, fletore etj. Kto
jan nj bashksi sendesh (fjalsh) q ju i prdorni pr t msuar, pra jan mjetet msimore.
c) Numrojn kan veshur: kanotiere, kmish, triko, orape, kpuc etj., pra jan veshmbathje.
d) Nxnsit lexojn tabeln n libr, me fushat leksikore t ushqimeve, perimeve, frutave, fjalve dhe prkufizojm
se sht fusha leksikore.

3. Veprimtari praktike:
a) Nxnsit punojn n grupe dyshe ushtrimet 1 dhe 2, i prdorin fjalt e dhna n fjali pr t dhn kuptimin e
figurshm p.sh.: goj e njeriut, organ i t folurit.
Le t flasin gojt e liga, mos i dgjo.
177
Libr pr msuesin
Pasi kontrollojm punn e njri-tjetrit, lexojm kuptimet e figurshme t fjalve.
b) Ushtrimet 3, 4, 5, 6 dhe 7 i plotsojn n libr, jepet fusha leksikore, gjejn fjalt, gjejn fushn leksikore.
c) Msuesi kontrollon punn e tyre, vlersojn vet nxnsit punn e njri-tjetrit.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye
Kompetenca e komunikimit dhe e t shprehurit:
1. shpreh mendimin e vet pr nj tem t caktuar, me goj ose me shkrim, si dhe n forma t tjera komunikimi;
2. dgjon me vmendje prezantimin dhe komentet e bra nga t tjert rreth nj teme, duke br pyetje, komente,
sqarime dhe propozime;
3. lexon rrjedhshm, me intonacionin e duhur, nj tekst t caktuar rrfyes, prshkrues, shkencor, publicistik etj. dhe
e komenton at sipas krkess, me goj ose me shkrim.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs
Prdorimi i drejt i gjuhs:
nxnsi dallon formn dhe prmbajtjen e fjals, prdor fjal me kuptime t figurshme, dallon fjalt q formojn
fushn leksikore.
Burimet: Lidhja me fushat e tjera:
Gjuha shqipe VI, zhvillon komunikimin.
Fletorja pr vlersimin e kompetencave.
Detyra dhe puna e pavarur
Vlersimi:
Grupi 1: Ushtrimi 8 (sipas krkess).
vlersim n situatn e t nxnit;
Grupi 2: Me fushn leksikore: dallg, det, nat,
vlersimi me goj n veprimtarit n situat;
rr, batic, plazh, anije, traget, pulbardh, krijo nj
vlersim me shkrim n zgjidhjet e ushtrimeve n libr.
tekst dhe vendosi nj titull.

Fusha: Lnda: Tematika:


Shkalla: III Klasa: VI
Gjuha dhe komunikimi Gjuh shqipe Familjet e fjalve
Metoda e teknika: Fjal kye:
Tema msimore: puna n grupe; familje fjalsh me rrnj me
Familja e fjalve puna e pavarur; parashtes, me prapashtes t
tabela e koncepteve. njjt.
Metodologjia dhe veprimtarit e nxnsit
1. Situata e t nxnit
a) Nxnsit japin disa fjal t tjera me fjalt:

b) Nxnsit dallojn q n grupet e fjalve ka nj fjal t prbashkt, prandaj ato i quajm familje fjalsh.

2. Veprimet n situat
a) Nxnsit lexojn informacionin e ri n libr pr temn, diskutojn pr familjen e fjals letr, shkruaj me rrnj t
prbashkt, por me kuptime t ndryshme.
b) Msuesi shpjegon se familje fjalsh mund t kemi edhe me parashtes ose prapashtes t prbashkt, si jan
dhn shembujt n tabel.
c) N grupe dyshe, nxnsit punojn familjen e fjals puna. Shkruajn sa m shum fjal. Pastaj lexojn fjalt q
kan gjetur, plotsojn pemn e fjalve n libr nxnsit e tjer.

3. Veprimtari praktike
a) Nxnsit plotsojn n libr ushtrimet 1, 2 dhe 3, plotsojn punn e njri-tjetrit n dyshe.
b) Ushtrimet 4 dhe 7 i punojn me goj (sipas krkess).
c) Ushtrimi 8 (plotsoni anagramn), punojn n grupe 3-5, i shkruajn fjalt n dy familje fjalsh: pun, kuptim.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye:
Kompetenca e komunikimit dhe e t shprehurit:
1. shpreh mendimin e vet pr nj tem t caktuar, me goj ose me shkrim, si dhe n forma t tjera komunikimi;
2. dgjon me vmendje prezantimin dhe komentet e bra nga t tjert rreth nj teme, duke br pyetje, komente,
sqarime dhe propozime;
3. lexon rrjedhshm, me intonacionin e duhur, nj tekst t caktuar rrfyes, prshkrues, shkencor, publicistik etj. dhe
178 e komenton at sipas krkess, me goj ose me shkrim.
Gjuha shqipe 6
4. shpreh drejt nj mendim apo krkes, me goj ose me shkrim, n gjuhn amtare pr nj situat t caktuar (pr
udhzim, ndihm, informim, orientim etj.) duke ndrvepruar n grup ose n klas.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs
Prdorimi i drejt i gjuhs: Nxnsi dallon familjen e fjalve me rrnj t njjt, me parashtes apo prapashtes t
prbashkt, formon familje fjalsh t tilla, pasuron fjalorin.
Burimet:
Lidhja me fushat e tjera:
Gjuha shqipe VI,
Zhvillon komunikimin.
Fletorja pr vlersimin e kompetencave.
Detyra dhe puna e pavarur
Vlersimi:
Grupi 1: Ushtrimet 5, 6 (sipas krkess).
vlersim n situat pr punn me grupe;
Grupi 2: Me familjen e fjals pun, krijo nj tekst
vlersim me goj pr zgjidhjen e ushtrimeve.
me 10 fjali, vendosi nj titull.

V. MORFOLOGJI
Fusha: Lnda: Tematika:
Shkalla: III Klasa: VI
Gjuha dhe komunikimi Gjuh shqipe Morfologji
Metoda e teknika:
Fjal kye:
Tema msimore: tabela e koncepteve,
klasa e fjalve t ndryshueshme,
Klasat e fjalve diagram Veni,
t pandryshueshme.
pun me grupe.
Metodologjia dhe veprimtarit e nxnsit
1. Situata e t nxnit
a) Plotso krkesat e tabels.

b) Nxnsit/et n grupe dyshe japin prgjigje pr plotsimin e tabels.


E diskutojn dhe komentojn se far kuptojn.
Nxnsit/et i klasifikojn pes pjest e ligjrats si t ndryshueshme, sepse lakohen, zgjedhohen, pra n ligjrim
ndryshojn.

2. Veprimet n situat:
a) Nxnsi/et njihet me informacionin q jepet n libr, klasat e fjalve, funksionet e tyre n fjali.
b) Nxnsi/et n tabeln e dyt plotsojn me fjali pr t dhn funksionet e emrit, mbiemrit, premrit, numrorit,
foljes, ndajfoljes.
c) Disa nxns/e lexojn fjalit dhe japin prkatsit: pjes ligjrate funksion.
179
Libr pr msuesin
3. Veprimtari praktike:
- Ndahet klasa n grupe me 5 nxns/e dhe punojn n libr ushtrimet 1, 2. Nj grup prezanton zgjidhjen e
ushtrimeve, grupet e tjera korrigjojn gabimet (pr pjest e pandryshueshme).
- Msuesi/ja jep n tabel nj diagram Veni pr t prcaktuar dallimet dhe ngjashmrit midis pjesve t
ndryshueshme e t pandryshueshme.

Ora e dyt

1. Nxnsit/et plotsojn tabeln dhe prsritin pjest e pandryshueshme t ligjrats.


2. Nxnsit/et plotsojn n libr ushtrimin 3, japin shembuj me nga pes pr do pjes t ligjrats.

Veprimtari praktike:
Nxnsit/et punojn n grupe dyshe ushtrimet 4, 5. I diskutojn me radh zgjidhjet.
Nj nxns/e n drras shkruan 5 fjali, gjen pjest e ligjrats, thot funksionin e tyre n fjali.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye
Kompetenca e komunikimit dhe e t shprehurit:
1. Shpreh mendimin e vet pr nj tem t caktuar me goj ose me shkrim si dhe n forma t tjera komunikimi
2. Lexon rrjedhshm me intonacionin e duhur nj tekst t caktuar rrfyes, prshkrues, shkencor, publicistik etj. dhe
e komenton at sipas krkess, me goj ose me shkrim.
3. Shpjegon qart dhe sakt, me goj ose me shkrim, kuptimin e termave t rinj (fjalve, koncepteve) duke prdorur
gjuhn dhe fjalorin e prshtatshm.
4. Shpreh drejt nj mendim apo krkes, me goj ose me shkrim, n gjuhn amtare pr nj situat t caktuar (pr
udhzim, ndihm, informim, orientim etj.) duke ndrvepruar n grup ose n klas.
180
Gjuha shqipe 6
Kompetenca e t menduarit:
1. Parashtron argumente pro ose kundr pr nj tem, problem t caktuar gjat nj debati apo publikimi n media.
2. Zgjidh nj problem gjuhsor dhe arsyeton pr zgjedhjen e procedurave prkatse.
3. Prdor krahasimin dhe kontrastin pr t gjetur dallimet dhe ngjashmrit kryesore midis dy a m shum dukurive
ose krijimeve artistike.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs
Prdorimi i drejt i gjuhs: nxnsi/ja dallon klasat e fjalve, emrton funksionet e tyre n fjali, argumenton pse jan
pjes t ndryshueshme, sepse lakohen apo zgjedhohen.
Burimet: Lidhja me fushat e tjera:
- Gjuha shqipe VI; - zhvillohet fjalori dhe komunikimi me t tjert
- Fletorja pr vlersimin e kompetencave. gjat prshkrimit t puns n grup.
Vlersimi:
Detyra dhe puna e pavarur:
- vlersim pr punn me grupe;
- Plotsimi i ushtrimeve n Fletoren e
- vlersim me goj dhe me shkrim pr detyrat e shtpis;
vlersimit t kompetencave.
- vlersim me pik i fletores s puns.

Fusha: Lnda: Tematika:


Shkalla: III Klasa: VI
Gjuha dhe komunikimi Gjuh shqipe Morfologji
Metoda e teknika:
tabela e koncepteve, Fjal kye:
Tema msimore:
diagram Veni, klasa e fjalve t ndryshueshme,
Klasa e emrave
pun me grupe. t pandryshueshme.

Metodologjia dhe veprimtarit e nxnsit


1. Situata e t nxnit:
a) din pr emrin si pjes e ligjrats?
- Emrton frymor, objekte, dukuri t natyrs Shembuj__________________
- Jan t prgjithshm, t prvem _________________________________
- Jan t gjinis femrore, mashkullore _____________________________
- Jan n numrin njjs, shums _____________________________________
- Prdoren n 5 rasa ______________________________________________
- Dalin n trajtn e shquar e t pashquar ____________________________
b) Nxnsit/et n grupe dyshe japin shembuj pr kategorit gramatikore t emrit. Msuesi/ja ndalet n
shembujt pr emrat e prgjithshm e t prvem, pr emrat konkret e abstrakt.

2. Veprimet n situat:
a) Nxnsit/et lexojn n heshtje informacionin n libr pr emrat e prgjithshm, t prvem, konkret,
abstrakt. Anash librit shkruajn pyetjet pr fjalt e paqarta (konkret abstrakte).
b) Punojn n grupe dyshe ushtrimin 2 (gjejn emrat konkret dhe abstrakt). Kontrollojn punn e njri-tjetrit.
c) Nj nxns/e n drras shkruan emrat konkret. far i dallon ato nga njri-tjetri.

3. Veprimtari praktike:
a) Nxnsit/et punojn n libr ushtrimet 1, 3 pr emrat e prgjithshm, t prvem. N grupe dyshe
kontrollojn punn e njri-tjetrit. Ndalen te drejtshkrimi i emrave t prvem (me shkronj t madhe,
thonjzat).
b) Nxnsit/et punojn ushtrimin 4, 5 n libr pr emrat konkret dhe abstrakt.
c) Ushtrimin 6 e punon nj nxns/e n drras, shkruan vetm emrat abstrakt, shpjegon kuptimin e tyre
duke i prdorur n fjali.
Jepen zgjidhjet e ushtrimeve.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye
Kompetenca e komunikimit dhe e t shprehurit:
1. shpreh mendimin e vet pr nj tem t caktuar, me goj ose me shkrim, si dhe n forma t tjera komunikimi;
2. dgjon me vmendje prezantimin dhe komentet e bra nga t tjert rreth nj teme, duke br pyetje, komente,
sqarime dhe propozime;
3. lexon rrjedhshm, me intonacionin e duhur, nj tekst t caktuar rrfyes, prshkrues, shkencor, publicistik etj. dhe
e komenton at sipas krkess, me goj ose me shkrim;
4. shpjegon qart dhe sakt, me goj ose me shkrim, kuptimin e termave t rinj (fjalve, koncepteve) duke prdorur
gjuhn dhe fjalorin e prshtatshm;
181
Libr pr msuesin
5. shpreh drejt nj mendim apo krkes, me goj ose me shkrim, n gjuhn amtare pr nj situat t caktuar (pr
udhzim, ndihm, informim, orientim etj) duke ndrvepruar n grup ose n klas.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs
Prdorimi i drejt i gjuhs: nxnsi dallon emrat kur jan t prgjithshm, t prvem, kur jan konkret, abstrakt
n ushtrimet q punuan n libr.
Burimet: Lidhja me fushat e tjera:
- Gjuha shqipe VI; - Nxnsi/ja zhvillon fjalorin, komunikimin me
- Fletorja pr vlersimin e kompetencave. njri-tjetrin gjat prshkrimit t puns n grup.
Detyra dhe puna e pavarur:
Vlersimi:
- ndahet klasa n dy grupe: grupi i par punon
- vlersim pr pun n grup;
srish ushtrimin 6, duke prdorur n fjali emrat
- vlersim me goj dhe me shkrim pr punn n klas e
abstrakt;
shtpi.
- grupi i dyt shkruan nj histori t shkurtr, n
t ciln prdor emra t prvem e abstrakt.

Fusha: Lnda: Tematika:


Shkalla: III Klasa: VI
Gjuha dhe komunikimi Gjuh shqipe Morfologji
Metoda e teknika:
Fjal kye:
Tema msimore: - pun n grupe,
pes rasat, lakimi, mbaresat,
Rasat dhe trajtat e emrit - tabela e koncepteve,
pyetjet.
- diskutim.
Metodologjia dhe veprimtarit e nxnsit
1. Situata e t nxnit:
a) Plotso krkesat e tabels:

b) Nxnsit/et punojn n grupe dyshe pr t plotsuar tabeln. Dallojn mbaresn pr emrat e dhn. Ndalen te
pyetja pr do ras. Nxnsit/et japin edhe shembuj t tjer t ngjashm me shembujt e tabels.

2. Veprimet n situat:
a) Nxnsit/et rikujtojn kan msuar pr rasat dhe lakimin e emrave. Lexojn n libr prkufizimet pr rasat
dhe lakimin, i prsritin n grupe dyshe pastaj i thon para klass duke i shoqruar me shembuj me emra n tre
lakimet.
b) Nxnsit/et lexojn n libr kur emri sht n trajtn e shquar, punojn me tabelat e lakimit t emrave motr,
aeroplan.

3. Veprimtari praktike:
a) N grupe dyshe nxnsit/et punojn ushtrimet 1, 2 me goj n libr, diskutojn me njri-tjetrin. Diskuton klasa
n prgjithsi pr emrat: nna, libri, n rasa jan prdorur.
b) Ushtrimi 3, 4 dhe 5 i punojn nxnsit/et n libr t ndar n grupe. Kmbejn librat dhe kontrollojn punn e
njri-tjetrit, pastaj diskutojn t gjith, korrigjojn gabimet.

182
Gjuha shqipe 6
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye
Kompetenca e komunikimit dhe e t shprehurit:
1. shpreh mendimin e vet pr nj tem t caktuar, me goj ose me shkrim, si dhe n forma t tjera komunikimi;
2. dgjon me vmendje prezantimin dhe komentet e bra nga t tjert rreth nj teme, duke br pyetje, komente,
sqarime dhe propozime;
3. lexon rrjedhshm, me intonacionin e duhur, nj tekst t caktuar rrfyes, prshkrues, shkencor, publicistik etj. dhe
e komenton at sipas krkess, me goj ose me shkrim;
4. Shpjegon qart dhe sakt, me goj ose me shkrim, kuptimin e termave t rinj (fjalve, koncepteve) duke prdorur
gjuhn dhe fjalorin e prshtatshm;
5. Shpreh drejt nj mendim apo krkes, me goj ose me shkrim, n gjuhn amtare pr nj situat t caktuar (pr
udhzim, ndihm, informim, orientim etj) duke ndrvepruar n grup ose n klas.
Nxnsi/ja prshkruan me shkrim natyrn n pranver, shkruan fjal t urta dhe jep kuptimin e termave t rinj; rasa,
trajta e emrave, komentojm dhe mbajm qndrim kritik pr shkrimet e njri-tjetrit.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs
Prdorimi i drejt i gjuhs: nxnsi dallon emrat n pes rasa, n trajtn e shquar, t pashquar n ushtrimet e dhna
n libr. I prdor ato n fjali.
Lidhja me fushat e tjera:
Burimet: - Nxnsi/ja zhvillon , pasuron fjalorin, shpreh
- Gjuha shqipe VI; bukur mendimet me shkrim, mban qndrim
- Fletorja pr vlersimin e kompetencave. kritik pr krijimet e njri-tjetri.

Detyra dhe puna e pavarur


Vlersimi: - Grupi 1: Prshkruani pranvern me 7 8
- vlersim pr punn n grupe; fjali, prdorni emrin pranvera n pes rasat, n
- vlersim me goj dhe me shkrim pr punn n klas e trajtn e shquar dhe t pashquar.
shtpi. - Grupi 2: Punimi i ushtrimeve n Fletoren pr
verifikimin e kompetencave.

Fusha: Lnda: Tematika:


Shkalla: III Klasa: VI
Gjuha dhe komunikimi Gjuh shqipe Morfologji
Metoda e teknika: Fjal kye:
Tema msimore: - pema e mendimeve, gjinia dhe numri i emrit,
Gjinia dhe numri i emrit. - pun n grupe dyshe, formimi i numrit dhe gjinis s
- diskutim. emrit.
Metodologjia dhe veprimtarit e nxnsit
1. Situata e t nxnit:
a) Plotsojm s bashku pemn e mendimeve:

b) Nxnsit/et plotsojn pemn e mendimeve n fletore dhe prsritin kategorit gramatikore t emrave duke
dhn shembuj.

183
Libr pr msuesin
2. Veprimet n situat:
a) Nxnsit/et rikujtojn kan msuar pr gjinin e emrit. Lexojn n libr rubrikn mbani mend dhe ndalen te
gjinia asnjanse q e msojn pr her t par (t ecurit, t folurit, t ftohtt etj). Gjinin e emrave e dallojm
nga mbaresat por dallojm edhe gjinin natyrore q dallohet nga mbaresa, por dhe nga rrnj t ndryshme.
Gjysh gjyshe plak plak daj teze gjel pul nip mbes etj
b) Nxnsit/et lexojn n libr kur emri sht n numrin njjs dhe n numrin shums, si e formojn shumsin e
tyre:
- Emra q kan vetm formn e njjsit: dbor, rr, naft.
- Emra n form t njjt si njjs dhe shumsi: nxns, msues, shoqe.
- Emra q e formojn shumsin me mbares: gzim, vajz, bari.
- Emra q e formojn shumsin me ndrrim tingulli + mbares: breg brigje shteg shtigje.

3. Veprimtari praktike:
a) N grupe dyshe, nxnsit/et punojn n libr ushtrimet. Grupi 1 ushtrimet 1, 2, 3; grupi 2 ushtrimet 3, 4, 5.
Kmbejn fletoret dhe korrigjojn gabimet e njri-tjetrit. Drejtojn pyetje pr rastet e veanta.
b) Prezantojn punn e br 2-3 nxns/e t grupit t par dhe 2-3 nxns/e t grupit t dyt. Vlersojm punn e
njri-tjetrit n klas.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye
Kompetencat e t nxnit:
1. Zbaton n mnyr t pavarur udhzimet e dhna nga nj burim (tekst shkollor, libr, internet, media) pr t nxn
nj tem, nj veprim, aktivitet ose detyr q i krkohet.
2. Ndrlidh temn e re ose nj shtje t dhn me njohurit dhe prvojat paraprake, duke i paraqitur n forma t
ndryshme t t shprehurit (kolona, tabela, grafik) sipas nj radhitje logjike.
3. Prdor programe t prshtatshme kompjuterike pr zgjidhjen e problemeve dhe kryerjen e detyrave n fusha t
ndryshme t dijes.

Kompetenca e komunikimit dhe e t shprehurit:


1. shpreh mendimin e vet pr nj tem t caktuar, me goj ose me shkrim, si dhe n forma t tjera komunikimi;
2. dgjon me vmendje prezantimin dhe komentet e bra nga t tjert rreth nj teme, duke br pyetje, komente,
sqarime dhe propozime;
3. lexon rrjedhshm, me intonacionin e duhur, nj tekst t caktuar rrfyes, prshkrues, shkencor, publicistik etj. dhe
e komenton at sipas krkess, me goj ose me shkrim;
4. Shpjegon qart dhe sakt, me goj ose me shkrim, kuptimin e termave t rinj (fjalve, koncepteve) duke prdorur
gjuhn dhe fjalorin e prshtatshm;
5. Shkruan nj tekst deri n 500 fjal (letr, udhzim, krkes, ese etj.) duke respektuar rregullat gjuhsore;
6. Shpreh drejt nj mendim apo krkes, me goj ose me shkrim, n gjuhn amtare pr nj situat t caktuar (pr
udhzim, ndihm, informim, orientim etj.) duke ndrvepruar n grup ose n klas.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs
Prdorimi i drejt i gjuhs: nxnsi/ja analizon emrin pr kategorit gramatikore t gjinis dhe numrit. Dallon mjetet
gramatikore q formojn gjinin dhe numrin e emrave n gjuhn shqipe dhe i prdor ata drejt n fjali.
Burimet: Lidhja me fushat e tjera:
- Gjuha shqipe VI; - Nxnsi/ja zhvillon komunikimin, pasuron
- Fletorja pr vlersimin e kompetencave. fjalorin me shprehje, fjal t urta, gjegjza.
Vlersimi:
Detyra dhe puna e pavarur:
- vlersim pr punn n grupe;
- Ushtrimi 6 ( sipas krkess)
- vlersim me goj dhe me shkrim pr punn n klas e
- Punimi i ushtrimeve n fletoren e puns.
shtpi.

184
Gjuha shqipe 6
Fusha: Lnda: Tematika:
Shkalla: III Klasa: VI
Gjuha dhe komunikimi Gjuh shqipe Morfologji
Metoda e teknika:
Fjal kye:
- Zgjidhja e gjegjzs;
Tema msimore: mbiemri, shkalla pohore,
- di/ dua t di/ msoj;
Mbiemri krahasore, siprore.
- pun n grupe dyshe;
- diskutim.
Metodologjia dhe veprimtarit e nxnsit
1. Situata e t nxnit:
a) Shkruaj nj gjegjz n vargje.
Kam pr rrnj, rrnjn tnde.
Ve kam parashtesn mbi.
Linda prej nevojs sate.
Pr t t dhn m qartsi.
Vetit i kam t gjithfarshme
I shpreh shpesh edhe n shkall
Ja tek jam i mir, i bukur
A ma gjeni emrin vall? (Mbiemri)
b) Nxnsit/et i lexojn vargjet e gjegjzs dhe i shkruajn bukur n fletore.
Cilat jan vetit e gjithfarshme t mbiemrit? (gjini, numr, ras, shkall)

2. Veprimet n situat:
a) Nxnsit/et rikujtojn far msuan pr mbiemrin. Lexojn n heshtje informacionin e dhn n libr pr
mbiemrin. Plotsojn tabeln:

b) Diskutojm plotsimin e tabels dhe sistemojn njohurit pr mbiemrin:


- I nyjshm, i panyjshm (shembuj);
- prshtatet me emrin n gjini, numr, ras (shembuj);
- prdorimi i mbiemrit n tri shkall: pohore (shembuj), krahasore (shembuj), siprore (shembuj).

3. Veprimtari praktike:
a) N grupe dyshe, punohen ushtrimet 1, 2, 3. Gjejn mbiemrat dhe dallojn mbiemrat e nyjshm dhe t panyjshm.
Diskutojn me njri-tjetrin.
b) Ushtrimet 4, 5 punohen n libr. Nxnsit/et kmbejn librat, kontrollojn punn e njri-tjetrit, korrigjojn
gabimet.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye:
Kompetenca e t nxnit:
1. Zbaton n mnyr t pavarur udhzimet e dhna nga nj burim (tekst shkollor,libr, internet, media) pr t nxn
nj tem, nj veprim, aktivitet ose detyr q i krkohet
2. Ndrlidh temn e re ose nj shtje t dhn me njohurit dhe prvojat paraprake, duke i paraqitur n forma t
ndryshme t t shprehurit (kolona, tabela, grafik) sipas nj radhitje logjike.
3. Prdor programe t prshtatshme kompjuterike pr zgjidhjen e problemave dhe kryerjen e detyrave n fusha t
ndryshme t dijes.
Kompetenca qytetare:
1. Zbaton dhe respekton rregullat e mirsjelljes n klas, shkoll, etj. dhe mban qndrim aktiv ndaj personave, t
cilt nuk i respektojn ato, duke shpjeguar pasojat pr veten dhe pr grupin ku bn pjes
3. Merr pjes n aktivitetet q promovojn toleranc dhe diversitet kulturor, etnik, fetar, gjinor etj. n shkoll apo n
komunitet, ku prfshihen moshatar t t gjitha prkatsive t prmendura q jetojn n bashksin e gjer.
185
Libr pr msuesin
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs:
Prdorimi i drejt i gjuhs: nxnsi/ja dallon mbiemrat kur jan t nyjshm e t panyjshm, i prdor n fjali mbiemrat
n shkalln pohore, krahasore, siprore.
Lidhja me fushat e tjera:
Burimet:
- Nxnsi/ja zhvillon komunikimin, pasuron
- Gjuha shqipe VI;
fjalorin me shprehje, gjegjza, poezi etj.
- Fletorja pr vlersimin e kompetencave.
- Mban qndrim kritik, vlersues pr punn n
grup.
Vlersimi:
Detyra dhe puna e pavarur:
- vlersim pr punn n grupe;
- Punimi i ushtrimeve n fletoren e vlersimit t
- vlersim me goj dhe me shkrim pr punn n klas e
kompetencave.
shtpi.

Fusha: Lnda: Tematika:


Shkalla: III Klasa: VI
Gjuha dhe komunikimi Gjuh shqipe Morfologji
Tema msimore: Metoda e teknika:
Fjal kye:
Prshtatja e mbiemrit me emrin - puna n grupe dyshe;
prshtatje, mbiemr, emr,
- puna n grupe ekspertsh;
mbares, nyj
- diskutim.
Metodologjia dhe veprimtarit e nxnsit
1. Situata e t nxnit:
a) Zvendso shprehjet frazeologjike me nj mbiemr:
Mish e thua i bashkuar, i lidhur fort.
Kock e lkur i dobt.
I bie maces me lug shum i vogl.
Ska ku ta zr qeni i varfr.
Si mos m keq shum i dmtuar.
Sia ha qeni shkopin i zoti, trim.

b) Nxnsit/et i prdorin shprehjet e dhna n fjali dhe i zvendsojn ato me mbiemrin prkats. Disa nxns/e
lexojn fjalit e krijuara dhe japin kuptimin e frazeologjive.

2. Veprimet n situat:
a) Nxnsit/et rikujtojn njohurit e marra pr mbiemrin, si prshtatet ai me emrin q prcakton. Lexojn n
heshtje informacionin e dhn n libr, si e formojn gjinin dhe numrin mbiemrat:
A- duke ndrruar nyjn i mir, e mir, t mir;
B- duke marr mbares i kuq, e kuqe; t kuq
C- del n t njjtn form duar art, zemr bardh etj.

3. Veprimtari praktike:
a) Punojn ushtrimet 1, 4, 5, 6 n grupe dyshe, kmbejn punt e tyre, korrigjojn gabimet. Punohen ushtrimet me
radh me t gjith klasn, evidentohen gabimet dhe vshtirsia pr t dalluar gjinin dhe numrin e mbiemrave.
b) Ushtrimet 2, 3 i punojn dy nxns/e n drras duke dhn prgjigjet e tyre. Klasa dgjon dhe vlerson punn
e shokve.
c) Pr zgjidhjen e ushtrimeve mund t prdoren teknika me grupe ekspertsh.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye:
Kompetencat e t nxnit:
1. Zbaton n mnyr t pavarur udhzimet e dhna nga nj burim (tekst shkollor,libr, internet, media) pr t nxn
nj tem, nj veprim, aktivitet ose detyr q i krkohet;
2. Ndrlidh temn e re ose nj shtje t dhn me njohurit dhe prvojat paraprake, duke i paraqitur n forma t
ndryshme t t shprehurit (kolona, tabela, grafik) sipas nj radhitje logjike;
3. Prdor programe t prshtatshme kompjuterike pr zgjidhjen e problemave dhe kryerjen e detyrave n fusha t
ndryshme t dijes.

Kompetenca qytetare:
1. Zbaton dhe respekton rregullat e mirsjelljes n klas, shkoll etj. dhe mban qndrim aktiv ndaj personave, t cilt
nuk i respektojn ato, duke shpjeguar pasojat pr veten dhe pr grupin ku bn pjes
2. Merr pjes n aktivitetet q promovojn toleranc dhe diversitet kulturor, etnik, fetar, gjinor etj. n shkoll apo n
186 komunitet, ku prfshihen moshatar t t gjitha prkatsive t prmendura q jetojn n bashksin e gjer.
Gjuha shqipe 6
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs:
Prdorimi i drejt i gjuhs: nxnsi/ja prdor drejt mbiemrat si prcaktor t numrave, duke i prshtatur ato n
gjinin, numrin, rasn e emrave, n ushtrimet e dhna n libr.

Burimet: Lidhja me fushat e tjera:


- Gjuha shqipe VI; - Nxnsi/ja zhvillon komunikimin, pasuron
- Fletorja pr vlersimin e kompetencave; fjalorin me fjal e shprehje t reja.
- Fjalori i gjuhs s sotme shqipe. - Aftsohet pr t komunikuar n grupe.
Detyra dhe puna e pavarur:
Vlersimi: - Grupi 1 Ushtrimi 7 ( sipas krkess).
- vlersim pr punn n grupe; - Grupi 2 Gjej 5 fjal t urta q t ken kuptimin
- nxnsve me not ( 5, 6, 7) n punt me goj e me shkrim, e nj mbiemri, p.sh: Besa e shqiptarit si purteka
n klas e n shtpi. e arit(e shenjt).
- Punimi i ushtrimit n fletoren e puns.

Fusha: Lnda: Tematika:


Shkalla: III Klasa: VI
Gjuha dhe komunikimi Gjuh shqipe Morfologji
Metoda e teknika: Fjal kye:
Tema msimore: - puna n grupe dyshe; premrat vetor, dftor,
Premrat, llojet e tyre - diskutim. pyets, lidhor, pronor, t
pacaktuar.
Metodologjia dhe veprimtarit e nxnsit
1. Situata e t nxnit:
a) do foljeje i shtojm dy premra, (para prapa)
Ju (vetor) shkoni t sigurt n rrugn tuaj. (pronor)
_________________ vizitova _________________
_________________ kndoje _________________
_________________ fitoi _________________
_________________ prgatitn _________________

Nxnsit/et i plotsojn fjalit e msiprme n fletore dhe emrtojn premrat e prdorur pr aq sa kan msuar n
klasn V.
b) Nxnsit/et prsritin premrat q kan msuar n klasn V (vetor, dftor, pronor, pyets).

2. Veprimet n situat:
Msuesi/ja prezanton tabeln e librit me premrat n drrasn e zez (me flipart ose me video projektor) dhe
nxnsit/et njihen me shtat llojet e premrave.

3. Veprimtari praktike:
a) Msuesi/ja vizaton n tabel nj lule me shtat petale dhe
krkon nga nxnsit/et ti plotsojn me sa m shum premra.
Asnj, do, kush, i cili, vet, imi, i tij, un, ti, ky, kjo...
b) Punohen ushtrimet 2, 5 gjejn llojet e premrave. Aktivizohen shum nxns/e
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye
Kompetenca e t nxnit:
1. Zbaton n mnyr t pavarur udhzimet e dhna nga nj burim (tekst shkollor,libr, internet, media) pr t nxn
nj tem, nj veprim, aktivitet ose detyr q i krkohet
2. Ndrlidh temn e re ose nj shtje t dhn me njohurit dhe prvojat paraprake, duke i paraqitur n forma t
ndryshme t t shprehurit (kolona, tabela, grafik) sipas nj radhitjeje logjike.
3. Prdor programe t prshtatshme kompjuterike pr zgjidhjen e problemeve dhe kryerjen e detyrave n fusha t
ndryshme t dijes.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs
Prdorimi i drejt i gjuhs: nxnsi/ja dallon premrat vetor, pronor, dftor, t pacaktuar, lidhor, pyets, vetvetor
n fjalit e dhna n libr. Zvendson n fjali premrat q mungojn.
Lidhja me fushat e tjera:
Burimet:
- Nxnsi/ja zhvillon komunikimin, pasuron
- Gjuha shqipe VI;
fjalorin.
- Fletorja pr vlersimin e kompetencave.
- Nxnsi/ja bn lidhjen me njohurit e edukimit
qytetar. 187
Libr pr msuesin
Detyra dhe puna e pavarur:
Vlersimi:
Grupi I: Gjeni premrat e prdorur n nj paragraf
- vlersim pr punn n grupe;
nga nj pjes letrare.
- vlersim me goj dhe me shkrim pr punn n klas e
Grupi II: gjeni 7 fjali, nga nj pr shtat llojet e
shtpi.
premrave.

Fusha: Lnda: Tematika:


Shkalla: III Klasa: VI
Gjuha dhe komunikimi Gjuh shqipe Morfologji
Metoda e teknika:
- Gjegjza gjuhsore.
Tema msimore: - tabela e koncepteve, kan Fjal kye:
Premrat vetor n fund metodat. trajta e plot, trajta e shkurtr.
- puna n grupe dyshe.
- loja gjuhsore.
Metodologjia dhe veprimtarit e nxnsit
1. Situata e t nxnit:
Gjej gjzn: Un pr t dyja,
ti, po se po,
secila pr secilin,
ai dhe ajo.
Ne pr t dyja,
ju po se po,
secila pr seciln,
ata dhe ato.
Pse them pr t dyja,
kt ju nuk e dini?
un thot Elira,
un dhe Iliri. (premrat vetor)
Nxnsit/et i lexojn bukur vargjet, i shkruajn n fletore.
Thon din pr premrat vetor, far tregon secili premr sipas vetave.

2. Veprimet n situat:
a) Lexojm n heshtje informacionin e dhn n libr pr premrat vetor dhe prsritin lakimet e premrave
vetor.
b) Msuesi/ja prezanton me Power Point tabeln e lakimit t premrave vetor. Nxnsit/et dallojn trajtat e
shkurtra dhe t plota. Cilat rasa nuk kan form pr rasn gjinore.
c) Msuesi/ja thekson prdorimin e premrave vetor, kontekstin q prdoren.
d) Nxnsi/ja dhe msuesi/ja prqendrohet n rasat dhanore e kallzore q dalin trajtat e shkurtra dhe t plota,
prdorimi i tyre n fjali.

3. Veprimtari praktike:
N grupe dyshe, punohet ushtrimi 2, n libr (me goj). Dallojn premrat vetor
Punohet n libr ushtrimi 3, 4, 5. Nxnsit/et kmbejn librat, kontrollojn punn e njri-tjetrit.
Lexojn ushtrimet para klass, korrigjohen gabimet q mund t ken br nxnsit/et.
Loj gjuhsore: nxnsit/et radh njri pas tjetrit lakojn premrat vetor. Nxnsi/ja q nuk prgjigjet eliminohet
nga loja. Loja vazhdon derisa t aktivizohen t gjith nxnsit/et.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye:
Kompetenca e t nxnit:
1. Zbaton n mnyr t pavarur udhzimet e dhna nga nj burim (tekst shkollor, libr, internet, media) pr t nxn
nj tem, nj veprim, aktivitet ose detyr q i krkohet;
2. Ndrlidh temn e re ose nj shtje t dhn me njohurit dhe prvojat paraprake, duke i paraqitur n forma t
ndryshme t t shprehurit (kolona, tabela, grafik) sipas nj radhitje logjike;
3. Prdor programe t prshtatshme kompjuterike pr zgjidhjen e problemeve dhe kryerjen e detyrave n fusha t
ndryshme t dijes.

Kompetenca personale: merr pjes ose drejton punn n grup, ndihmon pjestart e grupit, prezanton punn e
grupit.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs:
Prdorimi i drejt i gjuhs: nxnsi/ja dallon premrat vetor, lakon premrat vetor, dallon trajtn e plot dhe
188 trajtn e shkurtr.
Gjuha shqipe 6
Lidhja me fushat e tjera:
Burimet:
- Zhvillon komunikimin.
Gjuha shqipe VI;
- Prforcon njohurit n edukats shoqrore.
tabela t lakimit t premrave vetor;
- Prdorimi i kompjuterit (prezantimi me Power
Fletorja pr vlersimin e kompetencave.
Point).
Vlersimi:
Detyra dhe puna e pavarur:
- vlersim me goj n situatn e t nxnit;
Grupi 1: Nxnsit/et bjn me nj flet dyshe
- vlersim me goj e shkrim n veprimtarit praktike;
tabeln e lakimit t premrave vetor.
- vlersim n detyrn e shtpis.
Grupi 2: Prezantimi i tabels me Power Point.

Fusha: Lnda: Tematika:


Shkalla: III Klasa: VI
Gjuha dhe komunikimi Gjuh shqipe Morfologji
Fjal kye:
Metoda e teknika:
zgjedhim, mnyra, koh t
- puna n grupe dyshe;
Tema msimore: Folja thjeshta, t prbra, folje
- INSERTI;
ndihmse kam, jam, format
- diskutimi.
e pashtjelluar.
Metodologjia dhe veprimtarit e nxnsit
1. Situata e t nxnit
a) Gjeni foljet n fragmentin e mposhtm:
Hapni nj llogari kursimi dhe vlersoni prparsin q ju sjell sigurimi i nj depozite personale. Depozitimin e
rregullt n llogarin e kursimit vlersojeni si nj shpenzim t pashmangshm, njlloj si pagesn e faturs s energjis
elektrike.
b) Nxnsit/et n grupe dyshe gjejn foljet, analizojn ato: koh, vet, numr.
Si e shprehin mendimin foljet: hapni, vlersoni, vlersojeni? (urdhr, kshill)
Po folja sjell? (veprim i sigurt, dftore)

2. Veprimet n situat
Nxnsit/et njihen me informacionin q jepet n libr pr foljen, koht, mnyrat, grupimet n zgjedhime, format
e pashtjelluara.
Nxnsit/et n grupe dyshe punojn me tabeln INSERT.

Tabeln e msiprme e diskutojn me njri-tjetrin. Pastaj diskutojn t gjith nxnsit/et me msuesin/en, duke
plotsuar njohurit e nxnsve me konceptet e reja pr foljen: zgjedhim, mnyr, folje ndihmse kam, jam, tema e
mbaresa e foljeve, format e pashtjelluara etj.
3. Veprimtari praktike
a) N grupe dyshe, nxnsit/et punojn ushtrimet 1, 2, 3, 4, 6 n libr, i plotsojn dhe kmbejn librat, kontrollojn
punn e njri-tjetrit.
Ushtrimin 5 e punon nj nxns/e n tabel.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye
Kompetenca e t nxnit:
1. Zbaton n mnyr t pavarur udhzimet e dhna nga nj burim (tekst shkollor, libr, internet, media) pr t nxn
nj tem, nj veprim, aktivitet ose detyr q i krkohet.
2. Ndrlidh temn e re ose nj shtje t dhn me njohurit dhe prvojat paraprake, duke i paraqitur n forma t
ndryshme t t shprehurit (kolona, tabela, grafik) sipas nj radhitjeje logjike.
3. Prdor programe t prshtatshme kompjuterike pr zgjidhjen e problemeve dhe kryerjen e detyrave n fusha t
ndryshme t dijes.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs
Prdorimi i drejt i gjuhs: nxnsi/ja dallon foljet, i ndan ato n tri zgjedhime, dallon foljet n gjasht mnyra, gjen
temn, mbaresn e foljeve, dallon format e pashtjelluara n ushtrimet e librit.
Burimet: Lidhja me fushat e tjera:
- Gjuha shqipe VI; - Me sportin, me lndn e biologjis.
- Fletorja pr vlersimin e kompetencave. - Me edukimin qytetar t nxnsit. 189
Libr pr msuesin
Vlersimi: Detyra dhe puna e pavarur:
- vlersim me goj n situatn e t nxnit; Grupi 1 Formo 6 fjali me folje n 6 mnyrat,
- vlersim n punn e ushtrimeve me goj, me shkrim, me folje nga tri zgjedhimet.
individualisht. Grupi 2 Plotsimi i Fletores pr verifikimin
e kompetencave.

Fusha: Lnda: Tematika: Klasa: VI


Shkalla: III
Gjuha dhe komunikimi Gjuha shqipe Morfologji
Metoda e teknika: Fjal kye:
Tema msimore: - Loja zinxhir; veprim i sigurt, i, mundshm, i
Mnyrat dhe koht e foljes - Puna n grupe dyshe; dshirueshm, koh t thjeshta, t
- Diskutim. prbra, forma t pashtjelluara.
Metodologjia dhe veprimtarit e nxnsit
1. Situata e t nxnit:
Msuesi/ja shkruan n tabel pyetjet:
1- quajm mnyra t foljes?
2- N sa mnyra prdoret folja?
3- Si e shpreh veprimin folja n mnyrn dftore?
4- Si e shpreh veprimin folja n mnyrn lidhore?
5- Si e shpreh veprimin folja n mnyrn habitore?
6- Po n mnyrn kushtore, dshirore, urdhrore?
7- Sa koh baz ka folja?
8- Cilat jan koht e s shkuars?
9- Si del koha e ardhme?
10- Cilat jan format e pashtjelluara t foljes?

2. Veprimet n situat:
- Nxnsit/et njihen me informacionin q jepet n libr dhe vendosin numrin e pyetjes atje ku gjejn prgjigjen
e saj.
- Nxnsit /et n grupe dyshe punojn me tabeln ku jepen mnyrat e foljes.
Ndalen n kuptimin q shpreh folja n do mnyr dhe n baz t shembujve n tabel japin shembuj t
tjer, i shkruajn n libr.
- Nxnsit/et punojn me skemat e kohve t foljes dhe pr format e pashtjelluara.
- Me lojn zinxhir msuesja/i krkon prgjigjet e pyetjeve t msiprme. P.sh.; Cila sht prgjigja e pyetjes
2 ? ( pra, t ngatrruara) Aktivizohen t gjith nxnsit/et.
Nxnsi/ja q nuk prgjigjet, e lexon prgjigjen n libr dhe e prsrit srish.
- Msuesi/ja krkon nga nxnsit/et t prdorin foljet n koh t ndryshme e n mnyra t ndryshme

3. Veprimtari praktike:
1. Ushtrimin 1 do nxns/e plotson n libr: katr folje i vendos n libr, pastaj me an t lojs zinxhir
nxnsit/et shkruajn kohn e tashme t foljeve t tjera n t gjasht mnyrat. Nxnsi/ja q gabon e shkruan
foljen posht tabels n libr.
2. Ushtrimi 2, 3, i punojn n libr, kmbejn librat dhe gjejn gabimet e njri - tjetrit. Pastaj ushtrimet i
diskutojn me klasn dhe jepen zgjidhjet e drejta t ushtrimeve.
3. Ushtrimi 4 punohet n drras t zez nga dy nxns/e. do nxns/e analizon katr folje. Klasa plotson
prgjigjen e tyre.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye:
Kompetenca e t nxnit:
2- Zbaton n mnyr t pavarur udhzimet e dhna nga nj burim (tekst shkollor, libr, internet, media) pr t
nxn nj tem, nj veprim, aktivitet ose detyr q i krkohet.
4. Ndrlidh temn e re ose nj shtje t dhn me njohurit dhe prvojat paraprake, duke i paraqitur n forma
t ndryshme t t shprehurit( kolona, tabela, grafik) sipas nj radhitje logjike.

190
Gjuha shqipe 6
5- Prdor programe t prshtatshme kompjuterike pr zgjidhjen e problemeve dhe kryerjen e detyrave n fusha
t ndryshme t dijes.
Kompetenca e komunikimit dhe t shprehurit: nxnsi/ja shpreh drejt nj mendim me goj e shkrim duke
ndrvepruar n grup.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs:
Prdorimi i drejt i gjuhs: nxnsi/ja jep prkufizimin pr kuptimin q shpreh folja n gjasht mnyrat. Dallon
koht e foljes, t thjeshta, t prbra. Dallon format e pashtjelluara. Prdor n fjali foljet n gjasht mnyrat.
Burimet: Lidhja me fushat e tjera:
libri i gjuhs shqipe, klasa VI, - Me sportin, me lndn e biologjis.
fletorja pr vlersimin e kompetencave. - Me edukimin qytetar t nxnsit.
Detyra dhe puna e pavarur:
Vlersimi:
- Gr. 1- Ushtrimi 5 ( sipas krkess).
- vlersimi me goj n situatn e t nxnit;
Gr. 2- Prezantoni n Power Point njohurit e marra pr mnyrat
- vlersimi n punn e ushtrimeve me goj,
dhe koht e foljes.
me shkrim, individualisht.
- Plotsoni faqen n fletoren e vlersimit t kompetencave.

Fusha: Lnda: Tematika:


Shkalla: III Klasa: VI
Gjuha dhe komunikimi Gjuh shqipe Morfologji
Metoda e teknika: Fjal kye:
Tema msimore: - loja zinxhir; veprim i sigurt, koh t prbra,
Mnyra dftore e foljes - puna n grupe dyshe; folje ndihmse.
- diskutim.
Metodologjia dhe veprimtarit e nxnsit
1. Situata e t nxnit:
a) Shkruaj n tabel fjalit:
Mendojm pr kt (e tashme)
Kam menduar un pr kt (e shkuar) Veprime t sigurta
Do t mendoj un pr kt (e ardhme)
b) Nxnsi/ja dhe msuesi/ja nga analiza e fjalive pr nga kuptimi, nxjerrin se folja n mnyrn dftore tregon nj
veprim t sigurt n astin q flasim, n t shkuarn apo n t ardhmen.

2. Veprimet n situat:
Nxnsit/et njihen me informacionin q jepet n libr dhe ndalen n ndarjen e kohve t mnyrs dftore: 4 t
thjeshta, 4 t prbra, si ndrtohen ato (mjetet gjuhsore q shrbejn).
Nxnsit /et n grupe dyshe punojn me tabeln e zgjedhimit t foljeve n mnyrn dftore me folje n tre zgjedhimet.
Ndalen n dallimin e tems dhe mbaress s foljeve dhe n foljen ndihmse kam, e cila formon koht e prbra.

3. Veprimtari praktike:
a) Ushtrimin 1 do nxns/e e plotson n libr, pastaj me an t lojs zinxhir nxnsit/et zgjedhojn foljet: mendoj,
pi, pres n tet koht e mnyrs dftore. Nxnsi/ja q gabon e zgjedhon foljen me shkrim n fletore.
b) Ushtrimi 2, 3, 4 i punojn n libr, kmbejn librat dhe gjejn gabimet e njri-tjetrit. Pastaj ushtrimet i diskutojn
me klasn dhe jepen zgjidhjet e drejta t ushtrimeve.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye
Kompetenca e t nxnit:
1. Zbaton n mnyr t pavarur udhzimet e dhna nga nj burim (tekst shkollor,libr, internet, media) pr t nxn
nj tem, nj veprim, nj aktivitet ose nj detyr q i krkohet.
2. Ndrlidh temn e re ose nj shtje t dhn me njohurit dhe prvojat paraprake, duke i paraqitur n forma t
ndryshme t t shprehurit( kolona, tabela, grafik) sipas nj radhitje logjike.
3. Prdor programe t prshtatshme kompjuterike pr zgjidhjen e problemeve dhe kryerjen e detyrave n fusha t
ndryshme t dijes.
Kompetenca e komunikimit dhe e t shprehurit: nxnsi/ja shpreh drejt nj mendim me goj e shkrim duke
ndrvepruar n grup.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs
Prdorimi i drejt i gjuhs: nxnsi/ja dallon foljet n mnyrn dftore, jep prkufizimin pr kuptimin q shpreh
folja n mnyrn dftore. Dallon koht e thjeshta nga ato t prbra (folja ndihmse kam).
zgjedhon foljet n mnyrn dftore.
Burimet: Lidhja me fushat e tjera:
- Gjuha shqipe VI; - Me sportin, me lndn e biologjis.
- Fletorja pr vlersimin e kompetencave. - Me edukimin qytetar t nxnsit. 191
Libr pr msuesin
Vlersimi: Detyra dhe puna e pavarur:
- vlersimi me goj n situatn e t nxnit; Grupi 1: Ushtrimi 5 ( sipas krkess).
- vlersimi n punn e ushtrimeve me goj, me shkrim, Grupi 2: Formoni 8 fjali me folje n mnyrn
individualisht. dftore, n tet koht e saj. Plotsoni faqen n
Fletoren e vlersimit t kompetencave.

Fusha: Lnda: Tematika:


Shkalla: III Klasa: VI
Gjuha dhe komunikimi Gjuh shqipe Morfologji
Metoda e teknika: Fjal kye:
Tema msimore: - puna n grupe dyshe; veprim i mundshm, pjesza
Mnyra lidhore e foljes - formimi i pyetjeve; t, koht e prbra, folje
- loja gjuhsore. ndihmse kam
Metodologjia dhe veprimtarit e nxnsit
1. Situata e t nxnit:
a) Diskutohet me nxnsit/et fjalit:
Ta mbrojm mjedisin! (t dshirueshme)
Duhet t shkruash m bukur! (t detyrueshm)
Mund t bjm m tepr pr mbrojtjen e mjedisit (t mundshm)
b) Nga diskutimi i nxnsve, vet ata formulojn prkufizimin pr kuptimin q shpreh folja n mnyrn lidhore. Nj
veprim q mund t kryet ose mund t ishte kryer. (Mjeti dallues, pjesza t)

2. Veprimet n situat:
Nxnsit/et njihen me informacionin q jepet n libr pr foljen n mnyrn lidhore.
Nxnsit/et n grupe dyshe prgatitin pyetje rreth tems:
tregon folja n mnyrn lidhore?
Cili sht mjeti gjuhsor q dallohet mnyra lidhore?
Sa koh ka mnyra lidhore?
Si formohen koht e prbra t foljes n lidhore?
Lexojn disa nxns/e pyetjet e prgatitura, t tjer nxns/e japin prgjigjet. zgjedhojn foljen laj n katr koht
e mnyrs lidhore.

3. Veprimtari praktike:
a) Nxnsit/et plotsojn ushtrimin 1, tabeln me zgjedhimin e foljes mendoj n lidhor, korrigjojn punn e njri-
tjetrit.
b) N lojn gjuhsore zinxhir, aktivizohen t gjith nxnsit/et me zgjedhimin e foljeve: di, hap n t katr koht e
lidhores.
c) Ushtrimet 2, 4, 5 i punojn nxnsit/et n libr, korrigjojn punn e njri-tjetrit. Pastaj ushtrimet i diskutojn me
klasn dhe jepen zgjidhjet e drejta t ushtrimeve.
d) Ushtrimin 3 e punon nj nxns/e n drras, gjen gjegjzat dhe i komenton ato pr kuptimin q shprehin.
Analizojn foljet n mnyrn lidhore.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye
Kompetenca e komunikimit dhe e t shprehurit:
1. shpreh mendimin e vet pr nj tem t caktuar, me goj ose me shkrim, si dhe n forma t tjera komunikimi;
2. dgjon me vmendje prezantimin dhe komentet e bra nga t tjert rreth nj teme, duke br pyetje, komente,
sqarime dhe propozime;
3. lexon rrjedhshm, me intonacionin e duhur, nj tekst t caktuar rrfyes, prshkrues, shkencor, publicistik etj. dhe
e komenton at sipas krkess, me goj ose me shkrim.
Kompetenca e t nxnit:
1. Zbaton n mnyr t pavarur udhzimet e dhna nga nj burim (tekst shkollor, libr, internet, media) pr t nxn
nj tem, nj veprim, aktivitet ose detyr q i krkohet.
2. Ndrlidh temn e re ose nj shtje t dhn me njohurit dhe prvojat paraprake, duke i paraqitur n forma t
ndryshme t t shprehurit( kolona, tabela, grafik) sipas nj radhitje logjike.
3. Prdor programe t prshtatshme kompjuterike pr zgjidhjen e problemeve dhe kryerjen e detyrave n fusha t
ndryshme t dijes.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs
Prdorimi i drejt i gjuhs: nxnsi/ja dallon foljet n mnyrn lidhore, jep prkufizimin pr kuptimin saj, zgjedhon
foljen n mnyrn lidhore, i prdor ato n fjali.
Burimet: Lidhja me fushat e tjera:
192 - Gjuha shqipe VI; - me folklorin;
- Fletorja pr vlersimin e kompetencave. - me edukimin qytetar t nxnsit.
Gjuha shqipe 6
Vlersimi: Detyra dhe puna e pavarur:
- vlersim me goj n situatn e t nxnit; Ushtrimi 6 ( sipas krkess)
- vlersim me not n zgjidhjen e ushtrimeve gjuhsore me Plotso faqen n Fletoren e vlersimit t
goj, me shkrim. kompetencave.

Fusha: Lnda: Tematika:


Shkalla: III Klasa: VI
Gjuha dhe komunikimi Gjuh shqipe Morfologji
Fjal kye:
Metoda e teknika:
ndajfolje, shkallt e ndajfoljeve,
Tema msimore: - puna n grupe dyshe;
pohore, siprore, krahasore e
Ndajfolja - tabela e koncepteve;
sipris, e urtsis, e barazis,
- pun e pavarur.
shkalla siprore.
Metodologjia dhe veprimtarit e nxnsit
1. Situata e t nxnit:
a) Analizoni fjalit e mposhtme:
Ajo fliste qart e shkurt pr problemet e klass.
Kjo situat t on shum larg n mendime.
sht e mbyllur plotsisht shishja e alkoolit.
b) Nxnsit/et analizojn fjalit q jan dhn n tabel, fjalt: qart, shkurt, larg, plotsisht, jan ndajfolje q
emrtojn nj tipar, t nj veprimi (fjalia 1, 2) a t nj gjendjeje (fjalia 3), pra nj rrethanor t kryerjes si nj veprim
t shprehur nga folja.
Kshtu nxnsit/et formulojn prkufizimin pr ndajfoljen si pjes e pandryshueshme e ligjrats.

2. Veprimet n situat:
Nxnsit/et njihen me informacionin q jepet n libr pr ndajfoljet, ndahen n:
ku e ka vendin n fjali;
sa llojesh jan ato;
n sa shkall prdoren ndajfoljet.
Nxnsit/et punojn me tabeln pr llojet e ndajfoljeve i prsritni n dyshe pr t mbajtur mend sa m shum
ndajfolje, pyesin njri-tjetrin.
Msuesi/ja krkon nga nxnsit/et q me ndajfoljet e tabels t formojn fjali, duke i prdorur ato n tri shkallt.

3. Veprimtari praktike:
a) Nxnsit/et punojn n libr ushtrimet 1, 2, 3, 5 n grupe dyshe. Pastaj i punojn n t gjith klasn. Korrigjohen
gabimet q mund t ken br.
b) Nxnsit/et vendosin ndajfoljet e ushtrimit 4 n tabel sipas llojeve t ndajfoljeve. Kontrollojn punn e njri-
tjetrit n grupe dyshe.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye
Kompetenca e komunikimit dhe e t shprehurit:
1. shpreh mendimin e vet pr nj tem t caktuar, me goj ose me shkrim, si dhe n forma t tjera komunikimi.
Kompetenca e t nxnit:
1. zbaton n mnyr t pavarur udhzimet e dhna nga nj burim (tekst shkollor,libr, internet, media) pr t nxn
nj tem, nj veprim, aktivitet ose detyr q i krkohet;
2. ndrlidh temn e re ose nj shtje t dhn me njohurit dhe prvojat paraprake, duke i paraqitur n forma t
ndryshme t t shprehurit (kolona, tabela, grafik) sipas nj radhitjeje logjike;
3. prdor programe t prshtatshme kompjuterike pr zgjidhjen e problemeve dhe kryerjen e detyrave n fusha t
ndryshme t dijes.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs
Prdorimi i drejt i gjuhs: nxnsi/ja dallon ndajfoljet, vendin ku qndron n fjali, llojet e tyre, dhe kur prdoren
n tri shkallt.
Burimet: Lidhja me fushat e tjera:
- Gjuha shqipe VI; - zhvillon komunikimin;
- Fletorja pr vlersimin e kompetencave. - T.I.K
Vlersimi: Detyra dhe puna e pavarur:
- vlersim me goj n situatn e t nxnit; Grupi 1: Ushtrimi 6, (sipas krkess);
- vlersim n punn e ushtrimeve me goj, me shkrim; Grupi 2: Prezantimi para klass i njohurive pr
- vlersim pr detyrn e shtpis. ndajfoljen n Power Point.

193
Libr pr msuesin
Fusha: Lnda: Tematika:
Shkalla: III Klasa: VI
Gjuha dhe komunikimi Gjuh shqipe Morfologji
Metoda e teknika:
Fjal kye:
- Pun n grupe;
Tema msimore: lidhza bashkrenditse,
- tabela e koncepteve;
Lidhzat veuese, kundrshtuese,
- pun e pavarur;
prmbyllse, nnrenditse.
- loj gjuhsore.
Metodologjia dhe veprimtarit e nxnsit
1. Situata e t nxnit:
a) Nxnsit/et lexojn fjalit dhe dallojn lidhzat (sipas njohurive q kan marr n klasn 5).
Ana bleu n treg fruta dhe zarzavate. (dy fjal)
Bleu edhe vez, kurse djathin e bleu te dyqani i pallatit. (dy fjali)
I ra rrugs shkurt, sepse ishte me vones pr pun. (dy fjali)
b) Nxnsit/et dallojn lidhzat kur lidhin dy fjal n fjalin e thjesht, dy pjes n fjalin e prbr me bashkrenditje
dhe nnrenditje.
c) Msuesi/ja krkon nga nxnsit/et t formojn prkufizimin pr lidhzat si pjes t pandryshueshme t ligjrats.

2. Veprimet n situat:
Nxnsit/et punojn n grupe dyshe pr tu njohur me lidhzat bashkrenditse dhe nnrenditse. Punojn n dy
tabelat e llojeve t lidhzave.
Nxnsit/et prsritin me njri-tjetrin llojet e lidhzave bashkrenditse, pyesin njri-tjetrin.
Msuesi/ja organizon lojn gjuhsore: thot lidhzn, nxnsi/ja gjen lloj lidhse sht. Aktivizon t gjith
nxnsit/et pr t fiksuar 4 llojet e lidhzave bashkrenditse.

3. Veprimtari praktike:
a) Msuesi/ja punon bashk me nxnsit/et ushtrimin 1, dallojm llojet e lidhzave. M pas, ushtrimin 3 ku dallojn
kur lidhzat lidhin dy fjal dhe kur lidhin dy fjali.
b) Ushtrimet 2 dhe 4 nxnsit/et i punojn n libr n grupe dyshe, korrigjojn punn e njri-tjetrit.
c) Ushtrimet 5 dhe 6 i punojn dy nxns/e n drras, prdorin n fjali llojet e lidhzave q jan dhn.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye:
Kompetenca e t nxnit:
1. Nxnsi/ja zbaton n mnyr t pavarur udhzimet e dhna nga nj burim (tekst shkollor, libr, internet, media)
pr t nxn nj tem, nj veprim, aktivitet ose detyr q i krkohet
2. Nxnsi/ja ndrlidh temn e re ose nj shtje t dhn me njohurit dhe prvojat paraprake, duke i paraqitur n
forma t ndryshme t t shprehurit( kolona, tabela, grafik) sipas nj radhitje logjike.
3. Prdor programe t prshtatshme kompjuterike pr zgjidhjen e problemeve dhe kryerjen e detyrave n fusha t
ndryshme t dijes.

Kompetenca personale: nxnsi/ja merr pjes, drejton punn n grup, ndihmon pjestart e grupeve, raporton pr
punn n grup.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs
Prdorimi i drejt i gjuhs: nxnsi dallon lidhzat kur lidh dy fjal dhe kur lidh dy, fjali. Dallon lidhzat
bashkrenditse shtuese, veuese, kundrshtuese, prmbyllse, i prdor ato n fjali.
Burimet: Lidhja me fushat e tjera:
- Gjuha shqipe VI; - zhvillon komunikimin;
- Fletorja pr vlersimin e kompetencave. - T.I.K
Vlersimi: Detyra dhe puna e pavarur:
- vlersim n situatn e t nxnit; Grupi I: Ushtrimi 7, 8 (sipas krkess).
- vlersim t puns n grup dhe gjat lojs gjuhsore; Grupi II: Prezantimi i njohurive pr lidhzat n
- vlersim pr punimin e ushtrimeve. Power Point.

194
Gjuha shqipe 6
Fusha: Lnda: Tematika:
Shkalla: III Klasa: VI
Gjuha dhe komunikimi Gjuh shqipe Morfologji
Metoda e teknika: Fjal kye:
Tema msimore: - puna n grupe dyshe; parafjal, rasat emrore,
Parafjala - tabela e koncepteve; kallzore, rrjedhore, emr,
- puna e pavarur. premr, numror.
Metodologjia dhe veprimtarit e nxnsit
1. Situata e t nxnit
a) Lexojn fjalit dhe dallojn parafjalt, (sipas njohurive q kan marr n klasn 5).
E njoha nga afr at vend. (para ndajfoljes)
Do t shkoj n kinema me motrn. (para emrit)
Duhet t msohesh edhe nga ata. (me premr)
Me dhjet euro mund ta blesh lodrn. (me numror)
b) Nxnsit/et dallojn parafjalt, para cilave fjal qndrojn ato, marrdhnie shprehin.

2. Veprimet n situat:
a) Nxnsit/et njihen me informacionin e dhn n libr pr parafjaln dhe prgatisin pyetje pr shtjet kryesore:
Cili sht kuptimi i parafjals?
Para cilave fjal qndrojn parafjalt?
Cilat rasa mund t marrin parafjal?
Cilat jan parafjalt n rasn emrore?
Cilat jan parafjalt n rasn kallzore?
Cilat jan parafjalt n rasn rrjedhore?
b) Nxnsit/et punojn n grupe dyshe me pyetjet, provojn tu prgjigjen. Pastaj lexojn pyetjet disa nxns/e dhe disa
t tjer u prgjigjen.
c) Nxnsit/et punojn me tabeln pr ndarjen e parafjalve n rasa, i dallojn ato nga njra-tjetra.
d) Msuesi/ja punon me nxnsit/et pr t dalluar q e njjta fjal n fjali mund t prdoret edhe si parafjal, edhe si
ndajfolje.

3. Veprimtari praktike:
a) Ushtrimet 1, 2, 3, 4, 5, 6 nxnsi/ja i plotson n libr, kmbejn librat dhe gjejn gabimet, kur nuk sht prdorur
parafjala sipas kontekstit n fjali.
b) Ushtrimin 7 e punon nj nxns/e n tabel, shpjegon kur e njjta fjal sht ndajfolje apo parafjal.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye
Kompetenca e t nxnit:
1. Zbaton n mnyr t pavarur udhzimet e dhna nga nj burim (tekst shkollor, libr, internet, media) pr t nxn nj
tem, nj veprim, aktivitet ose detyr q i krkohet.
2. Ndrlidh temn e re ose nj shtje t dhn me njohurit dhe prvojat paraprake, duke i paraqitur n forma t ndryshme
t t shprehurit (kolona, tabela, grafik) sipas nj radhitjeje logjike.
3. Prdor programe t prshtatshme kompjuterike pr zgjidhjen e problemeve dhe kryerjen e detyrave n fusha t
ndryshme t dijes.

Kompetenca e komunikimit dhe e t shprehurit:


1. Nxnsi/ja shpreh drejt nj mendim me goj e shkrim duke ndrvepruar n grup.

Kompetenca personale:
1. Merr pjes ose drejton punn n grup, bashkpunon me prfaqsues t komunitetit pr t ndihmuar moshatart dhe
antart e tjer t komunitetit, q kan probleme shndetsore, sociale, ekonomike, etj. dhe raporton me goj ose me
shkrim pr prvojat personale t fituara.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs
Prdorimi i drejt i gjuhs: nxnsi/ja dallon foljet n mnyrn dftore, jep prkufizimin pr kuptimin q shpreh folja n
mnyrn dftore. Dallon koht e thjeshta nga ato t prbra (folja ndihmse kam).
Zgjedhon foljet n mnyrn dftore.
Burimet: Lidhja me fushat e tjera:
- Gjuha shqipe VI; - zhvillon komunikimin;
- Fletorja pr vlersimin e kompetencave. - T.I.K
Vlersimi: Detyra dhe puna e pavarur:
- vlersim pr punn n grupe dyshe; Grupi I: Ushtrimi 8, 9 (sipas krkess).
- vlersim me goj dhe me shkrim pr punt n klas e Grupi II: Prezantimi i njohurive pr parafjaln n
shtpi, individualisht. Power Point.
195
Libr pr msuesin
Fusha: Lnda: Tematika: Shkalla: III
Klasa: VI
Gjuha dhe komunikimi Gjuh shqipe Drejtshkrim
Metoda e teknika:
Fjal kye:
Tema msimore: Puna n grup;
rregulla drejtshkrimore, shkruhen
Drejtshkrimi i ndajfoljeve dhe parafjalve Puna e pavarur;
njsh, ndaras, me viz n mes.
Pyetje n dyshe.
Metodologjia dhe veprimtarit e nxnsit
1. Situata e t nxnit:
1. Nxnsit japin disa shembuj q mbajn mend me ndajfolje dhe parafjal.
2, Msuesi shkruan disa ndajfolje, parafjal dhe lidhza q mendon se nxnsit/et gabojn dhe krkon q ato
ti prdorin n fjali. (shkruhen njsh, ndaras, me viz n mes).
Njherazi, njzri, shpeshher, ngandonjher, sidokudo, prgjithmon, dalngadal.
Kmb mbi kmb, dor m dor, dita me dit, me padurim, me t pabes, ndr mend.
Cop-cop, ika-ika, al-al, posht-lart, aty-ktu.
N qoft se, duke qen se, n mnyr q, n rast se, sado q, mjaft q, etj.
3 Nxnsit/et i prdorin n fjali dhe dallojn cilat jan ndajfolje, parafjal, lidhza.
4. Msuesi/ja krkon nga nxnsit q ti shkruajn n fletore dhe ti prsrisin n grupe dyshe.
2. Veprimet n situat:
1. Lexojn n libr rastet e drejtshkrimit t ndajfoljeve, parafjalve dhe lidhzave.
2. N pes grupe nxnsit i drejtojn pyetje njri tjetrit pr rastet q jan dhn n libr (pes nnndarje). I
prsrisin brenda grupit.
3. do grup i shkruan shembujt me ngjyra n tabak t bardh.
4. Ndrrojn grupet tabakt e shkruar dhe fillojn t pyesin njri-tjetrin sa i mbajn mend ndajfoljet dhe
parafjalt, si drejtshkruhen ato.
Tabakt i afishojn n muret e klass dhe qndrojn aty gjat gjith orve t drejtshkrimit.
3. Veprimtari praktike:
1. Ushtrimi 1- nxnsit/et ndahen n katr grupe (sipas ndarjes n libr) i shkruajn n fletoret e klass.
Prgjegjsi i grupit kontrollon punn e secilit dhe qortojn gabimet. Pastaj fjalt sakt i shkruajn me ngjyra
n tabak t bardh dhe e vendosin n tabeln e zez, grupet kontrollojn punn e njri-tjetrit, qortojn
gabimet.
2. Ushtrimi 2- nxnsit /et plotsojn n grupe dyshe, gjejn ndajfoljet dhe parafjalt dhe thon si shkruhen
ato. Pastaj msuesi kontrollon punn e tyre dhe i vlerson.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye:
Kompetenca e komunikimit dhe t shprehurit: Nxnsi shkruan nj tekst duke respektuar rregullat gjuhsore.
Shpreh drejt nj mendim apo krkes me goj apo me shkrim n gjuhn amtare pr nj situat t caktuar duke
ndrvepruar n grup ose n klas. Prdor programet kompjuterike pr komunikim t drejtprdrejt dhe n
distanc nprmjet formave t caktuara t komunikimit (pr nevojat e veta apo pr detyr shkolle).
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs:
Prdorimi i drejt i gjuhs: Nxnsi drejtshkruan ndajfoljet, parafjalt, lidhzat duke respektuar t gjitha rastet
e drejtshkrimit, i shkruan sakt n fjali apo n nj tekst q krijon vet.
Burimet:
Libri i gjuhs shqipe, klasa VI. Lidhja me fushat e tjera:
Drejtshkrimi i gjuhs shqipe. (Bot.1973) - Zhvillon komunikimin n do lloj fushe.
Fletorja pr verifikimin e kompetencave.
Vlersimi: Detyra dhe puna e pavarur:
- Vlersim me goj n situatn e t nxnit.
- Vlersimi n punn me grupe. Grupi I: Ushtrimi 3 (sipas krkess, pjesn e par t tabels).
- Vlersim me shkrim n zgjidhjen e Grupi II: Ushtrimi 3 (sipas krkess, pjesn e dyt t tabels).
ushtrimeve.

196
Gjuha shqipe 6
VI. SINTAKS
Fusha: Lnda: Tematika:
Shkalla: III Klasa: VI
Gjuha dhe komunikimi Gjuh shqipe Sintaks
Metoda e teknika:
Fjal kye:
Tema msimore: stuhia e mendimeve
tekst, paragraf, fjali,
Teksti, paragrafi, fjalia, gjymtyra pun n grupe
gjymtyr.
pema e mendimeve
Metodologjia dhe veprimtarit e nxnsit
1. Situata e t nxnit lidhet me dallimin e fjalive, t cilat prbjn nj tekst. N tabel renditen fjali t
ndryshme dhe nxnsve u krkohet q t vecojn ato q prbjn nj tekst.
2. Veprimet n situat:
Stuhia e mendimeve
Msuesi/ja prfshin n diskutim tr grupin e klass.
1. Shkruhet n tabel tema e msimit.
2. Nxiten nxnsit/et t thon t gjitha idet q lidhen me njohurit e marra rreth tekstit dhe paragrafit.
Pun n grupe
Ndahet klasa n grupe t vogla me 5-6 nxns dhe pr secilin prej tyre msuesi/ja shprndan skedat e ushtri-
meve t prgatitura.
Grupi i par: Nxnsit ndajn n paragraf tekstin. (U prcaktohet nj fragment nga komediaKoprraci e Molierit).
Grupi i dyt:Pr do paragraf t tekstit t dhn, shkruani nga nj fjali q tregon iden e tij kye.
Grupi i tret: Dy antar t grupit formojn 7-8 fjali, t cilat prmbledhin prmbajtjen e komedisKoprraci.
Pjesa tjetr e grupit rindrton tekstin duke u vn fjalive numrin prkats. Kshtu ata formojn nj tekst.
Grupi i katrt: Dy prej antarve t grupit shkruajn nj tekst dhe vendosin n brendsin e tij fjali q nuk
lidhen me t. Rendi i fjalive jepet i przier. Pjess tjetr t grupit i krkohet q t prjashtoj fjalit q nuk i
takojn ktij teksti.
Grupi i pest: Nxnsit ndajn n paragraf tekstin. (U prcaktohet nj fragment nga prrallaFuqia e Mujit
e M.Kutelit).
3. Veprimtari praktike:
Punohet n tabel m Pemn e mendimeve pr tekstin, fjalin, paragrafin, gjymtyrn.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye:
Kompetenca e komunikimit dhe t shprehurit
Nxnsi/ja:
2. dgjon me vmendje prezantimin dhe komentet e bra nga t tjert rreth nj teme, duke br pyetje, ko-
mente, sqarime dhe propozime;
3. lexon rrjedhshm, me intonacionin e duhur, nj tekst t caktuar.
Kompetenca e t nxnit
Nxnsi/ja:
1.zbaton n mnyr t pavarur udhzimet e dhna nga nj burim (tekst shkollor, libr, internet) pr t nxn
nj tem ose detyr q i krkohet;
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs:
Nxnsi/ja:
kujton njohurit paraprake q ka rreth tems;
arrin n konkluzione pr lidhjen midis ideve dhe informacionit t tekstit me strukturn e tij;
rendit fjalit n nj tekst;
gjen nj nj tekst idet kryesore pr secilin paragraf;
ndan nj tekst n paragraf;
argumenton ndarjen e tekstit n paragraf, n baz t njohurive gjuhsore dhe letrare;
dallon dhe prdor njohurit rreth karakteristikave t prbashkta t teksteve si: paragrafi, fjalit prmbyllse,
fjalori etj.
Burimet: Lidhja me fushat e tjera:
- Fletore pune; - Shkencat shoqrore.
- materiale t digjitalizuara;
- materiale grafike pr konceptin gjuhsor;
- skeda nxnsish. 197
Libr pr msuesin
Vlersimi: Kjo or msimi, e cila kishte si ql- Detyra dhe puna e pavarur:
lim zhvillimin e kompetencs gjuhsor:Pr- Nga pjest e zhvilluara letrare przgjidhni njrn dhe ndajeni
dorimi i drejt i gjuhs dhe konkretisht kon- at n paragraf. Komentoni paraqitjen strukturore t tekstit,
ceptin sintaksor t tekstit, paragrafit, fjalis dhe n prputhje me kuptimin.
gjymtyrs, quhet e realizuar, nse nxnsit, n
prfundim t ors msimore, ndajn nj tekst
n paragraf, fjali dhe gjymtyr.
Msuesi/ja, gjithashtu bn vlersimin e
nxnsve pr :
- bashkpunimin e mir n grup
- prgjigjet e plota e t sakta.
- kaprcimin e vshtirsive n realizimin e
kompetencave t fushs dhe atyre kye.

Fusha: Lnda: Tematika:


Shkalla: III Klasa: VI
Gjuha dhe komunikimi Gjuh shqipe Sintaks
Fjal kye:
Metoda e teknika:
gjymtyr kryesore, fjali e
Tema msimore: - pun n grupe;
thjesht e zgjeruar, folje
Fjalia e thjesht - teknika e pyetjeve;
kallzues, homogjene,
- pun e pavarur.
fjali dhe me nj fjal.
Metodologjia dhe veprimtarit e nxnsit
1. Situata e t nxnit:
a) Msuesi shkruan n drras fjalit:
Sot sht nj dit e bukur me diell.
Qielli i kaltr dhe i ndritshm! (sht, duket)
Si ishte koha dje?
Qndro pran detit n kt dit t bukur.
Kalofsh sa m bukur sot!

b) Nxnsit me ndihmn e msueses analizojn fjalit, gjejn foljet. Pr fjalin e dyt, folja kallzues
mungon, por nnkuptohet: sht ose duket. nxnsit dallojn fjalit edhe pr nga kumtimi, sepse i
kan msuar n klasn V.

c) Duke analizuar fjalit, nxnsit thon prkufizimin pr fjalin: si nj trsi fjalsh a nj fjal t
bashkuar rreth kallzuesit q na japin nj informacion dhe kan intonacion t prfunduar.

2. Veprimet n situat:
a) Nxnsit lexojn 5 informacionin q jepet n libr pr fjalin e thjesht. Njohurit q jepen,
nxnsit i shprehin me pyetje (n grupe dyshe).
sht fjalia?
N sa grupe i ndajm fjalit me folje?
Si i dallojm fjalit e thjeshta nga t prbrat?
Cilat jan gjymtyrt kryesore t fjalis s thjesht?
Kur sht fjalia e thjesht e zgjeruar dhe e pazgjeruar?
b) Nxnsit i lexojn pyetjet q kan formuluar dhe u prgjigjen atyre duke dhn shembujt e librit.
3. Veprimtari praktike:
a) Ushtrimi 1 punohet me goj. Pasi lexojn fjalit, nxnsit nnvizojn foljet kallzues dhe dallojn
fjalin e prbr: Ata mund t flisnin me njri-tjetrin pr ato q kishin pr t studiuar.
b) Ushtrimet 2, 3 dhe 4 nxnsit i punojn n libr me grupe dyshe, kmbejn librat dhe korrigjojn
gabimet e njri-tjetrit. Edhe msuesja kontrollon punn e tyre.
198
Gjuha shqipe 6
c) Ushtrimin 5 e punon me t gjith klasn, nxnsit emrtojn gjymtyrt kryesore t
fjalive t thjeshta.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye
Kompetenca e komunikimit dhe e t shprehurit:
1. shpreh mendimin e vet pr nj tem t caktuar, me goj ose me shkrim, si dhe n forma t tjera
komunikimi;
2. dgjon me vmendje prezantimin dhe komentet e bra nga t tjert rreth nj teme, duke br
pyetje, komente, sqarime dhe propozime;
3. lexon rrjedhshm, me intonacionin e duhur, nj tekst t caktuar rrfyes, prshkrues, shkencor,
publicistik etj. dhe e komenton at sipas krkess, me goj ose me shkrim.

Kompetenca e t nxnit:
1 Nxnsi/ja zbaton n mnyr t pavarur udhzimet e dhna nga nj burim (tekst shkollor, libr,
internet, media) pr t nxn nj tem, nj veprim, aktivitet ose detyr q i krkohet.
2. Nxnsi/ja ndrlidh temn e re ose nj shtje t dhn me njohurit dhe prvojat paraprake, duke
i paraqitur n forma t ndryshme t t shprehurit (kolona, tabela, grafik) sipas nj radhitjeje logjike.
3. Nxnsi/ja Prdor programe t prshtatshme kompjuterike pr zgjidhjen e problemave dhe
kryerjen e detyrave n fusha t ndryshme t dijes

Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs:


Prdorimi i drejt i gjuhs: Nxnsi/ja dallon fjalin e thjesht nga ajo e prbr, formulon
prkufizimin pr fjalin e thjesht, jep shembuj me fjali t thjeshta.

Burimet:
- Gjuha shqipe VI; Lidhja me fushat e tjera:
- Fletorja pr vlersimin e kompetencave. - zhvillon komunikimin.

Vlersimi: Detyra dhe puna e pavarur:


- vlersim n situatn e t nxnit. Grupi 1: Ushtrimi 5 (sipas krkess).
- vlersim n punimin e ushtrimeve me goj e me Grupi 2: Gjeni 10 fjali t thjeshta edhe
shkrim. me nj fjal t vetme n pjesn e leximit
- vlersim n detyrn e shtpis. Fluturimi, shkruajini n fletore.

Fusha: Lnda: Tematika:


Shkalla: III Klasa: VI
Gjuha dhe komunikimi Gjuh shqipe Sintaks
Metoda e teknika:
- pun n grupe;
Fjal kye:
Tema msimore: - bised e kombinuar me
GE, GF, fjal brtham, fjalia
Grupet kryesore t fjalis s thjesht diskutim dhe argumentim,
m e vogl etj.
pun me tekstin;
- pun e pavarur.
Metodologjia dhe veprimtarit e nxnsit
1. Situata e t nxnit:
a) Msuesja paraqet me tabak t bardh ku ka shkruar fjalit: (ose i shkruan n drras)
Mami dhe babi ndihej e fort buz liqeneve t Lurs
Un me motrn do t vendosim s bashku pr ekskursionin
Albi nuk jemi dakord me mendimin e Dians
Ai jan t rrept ndaj gabimeve t mia
Ne dhe ju falnderoi shokt pjesmarrs n koncertin recital
Aroma e zambakve u shpreh e knaqur me mimin e festivalit.

199
Libr pr msuesin
b) Nxnsit i lexojn me vmendja dhe i shkruajn n fletore fjalit, t bashkuara, i ndajm n etiketa.

Emrton gjymtyrt e fjalis (ato q di nga klasa e V), dhe provon ta zvogloj fjalin, p.sh:

Vazhdon me fjalit e tjera. Pra fjalia e thjesht ka dy gjymtyr kryesore t cilat formojn dy grupe: GE (kryefjal)
+ GF (folje).
c) Msuesi shkruan n drras fjalit, ose ua jep nxnsve me fisha.

Nxnsit operojn me fjalit e msiprme, i zvoglojn ato deri n fjalin m t vogl.


2. Veprimet n situat:
a) Msuesi i drejton nxnsit t punojn me informacionin e dhn n tekst pr temn. Komentojn figurat dhe
shkruajn nga nj fjali t thjesht pr do figur.
b) Nxnsit lexojn shembujt e dhn n fjalit e thjeshta. Diskutojn si jan ndar n grupet kryesore: GE GF.
U prgjigjen pyetjeve.
n fjalin m t shkurtr mbetet kryefjal + kallzues.
ka fjali pa kryefjal edhe pa kallzues, por nnkuptohen.(nga konteksti dhe intonacioni)
c) Nxnsit analizojn edhe rubrikn Mbani mend, dhe ktu msojn se GE ka brtham kryefjaln, kurse GF
ka brtham foljen kallzues.
Ora e dyt
3. Veprimtari praktike:
a) Msuesja e fillon me etiketa, nxnsit ndajn grupin emror nga ai foljor, fjalit e ushtrimit 1 pastaj i
zvoglojn grupet deri n fjalin m t vogl kryefjal + kallzues.
b) Ushtrimin 2, 3, 4, 5, 6, nxnsit i punojn n libr n grupe dyshe. Kmbejn librat, kontrollojn punn e njri-tjetrit,
korrigjojn gabimet. Kontrollohen ushtrimet edhe para klass duke dhn nxnsit zgjidhjet. Msuesi vlerson.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye
Kompetenca e komunikimit dhe e t shprehurit:
1. shpreh mendimin e vet pr nj tem t caktuar, me goj ose me shkrim, si dhe n forma t tjera komunikimi;
2. dgjon me vmendje prezantimin dhe komentet e bra nga t tjert rreth nj teme, duke br pyetje, komente,
sqarime dhe propozime;
3. lexon rrjedhshm, me intonacionin e duhur, nj tekst t caktuar rrfyes, prshkrues, shkencor, publicistik etj.
dhe e komenton at sipas krkess, me goj ose me shkrim.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs
Prdorimi i drejt i gjuhs: Nxnsi/ja dallon grupet kryesore n fjalin e thjesht, q GE ka si brtham
kryefjaln, GF foljen. Bn zvoglimin ose zgjerimin e fjalis s thjesht.
Burimet: Lidhja me fushat e tjera:
- Gjuha shqipe VI; zhvillon komunikimin;
- Fletorja pr vlersimin e kompetencave.
Vlersimi:
Detyra dhe puna e pavarur:
- vlersim n situatn e t nxnit;
Prezanton n Power Point njohurit e marra pr
- vlersim me goj n veprimtarit n situat;
fjalin e thjesht, grupet n fjalin e thjesht.
- vlersim me goj e me shkrim n zgjidhjen e
ushtrimit n punn e pavarur;
200 - vlersim n detyrn e shtpis.
Gjuha shqipe 6
Fusha: Lnda: Tematika:
Shkalla: III Klasa: VI
Gjuha dhe komunikimi Gjuh shqipe Sintaks
Metoda e teknika:
- pun n grupe; Fjal kye:
Tema msimore: - bised e kombinuar me fjali e prbr me
Fjalia e prbr diskutim dhe argumentim, bashkrenditje, nnrenditje,
pun me tekstin; lidhza bashkrenditse.
- pun e pavarur.
Metodologjia dhe veprimtarit e nxnsit
1. Situata e t nxnit:
a) Msuesja shkruan n tabel fjalit:
Lirin nuk ua solla un, por e gjeta ktu, mes jush.
Aty pa shkolln ku kishte msuar pr 5 vjet.
b) Msuesi krkon nga nxnsit t gjejn foljet, t rrumbullakosin lidhzat, sipas llojit t lidhzave prcaktojn
llojin e fjalive:
me bashkrenditje, me nnrenditje.
c) Msuesi i paraqet fjalit me skema q ti shpjegoj ato edhe nga kuptimi.

2. Veprimet n situat:
a) Nj nxns lexon me z informacionin q jepet n libr pr fjalit e prbra
me bashkrenditje:
1) shtuese (pjest radhiten, shtohen njra pas tjetrs);
2) veuese (pjest prjashtojn njra tjetrn);
3) kundrshtuese (pjes e dyt kundrshton t parn);
4) prmbyllse (pjesa e dyt prmbledh kuptimin e fjalis).
b) Msuesi ndalet me nxnsit t prsritin llojet e lidhzave bashkrenditse, mund t organizoj lojn gjuhsore,
thot nj lidhz dhe krkon prgjigje duke i marr me radhe nxnsit. Ai q nuk prgjigjet veohet nga loja.
c) Msuesi pr fjalin me nnrenditje diskuton me nxnsit shembujt q jepen n libr pr t shpjeguar te nxnsit
se pjesa e varur nuk mund t qndroj pa pjesn kryesore.
d) Punon me shembujt e tabels pr t dalluar nxnsit llojet e fjalive me nnrenditje pr t cilat do t flasim m
gjersisht n klasn VII.
3. Veprimtari praktike:
a) Ushtrimet 1, 2, 3 nxnsit i punojn n libr n grupe dyshe. Kmbejn librat, kontrollojn punn e njri-tjetrit,
korrigjojn gabimet, argumentojn prmbajtjen e tyre, duke ndrhyr msuesja.
b) Msuesja e ndan klasn n dy grupe sipas rreshtave.
Grupi I: ushtrimin 4.
Grupi II: ushtrimin 5.
Pasi mbarojn grupet (me shkrim n fletore), nj nxns pr do grup jep prgjigjen e ushtrimeve.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye
Kompetenca e komunikimit dhe e t shprehurit:
1. shpreh mendimin e vet pr nj tem t caktuar, me goj ose me shkrim, si dhe n forma t tjera komunikimi;
2. dgjon me vmendje prezantimin dhe komentet e bra nga t tjert rreth nj teme, duke br pyetje, komente,
sqarime dhe propozime;
3. lexon rrjedhshm, me intonacionin e duhur, nj tekst t caktuar rrfyes, prshkrues, shkencor, publicistik etj.
dhe e komenton at sipas krkess, me goj ose me shkrim;
4. shpreh drejt nj mendim apo krkes, me goj ose me shkrim, n gjuhn amtare pr nj situat t caktuar (pr
udhzim, ndihm, informim, orientim etj) duke ndrvepruar n grup ose n klas.

201
Libr pr msuesin
Kompetenca e t nxnit:
1. Nxnsi/ja zbaton n mnyr t pavarur udhzimet e dhna nga nj burim (tekst shkollor, libr, internet, media)
pr t nxn nj tem, nj veprim, aktivitet ose detyr q i krkohet.
2. Nxnsi/ja ndrlidh temn e re ose nj shtje t dhn me njohurit dhe prvojat paraprake, duke i paraqitur n
forma t ndryshme t t shprehurit ( kolona, tabela, grafik) sipas nj radhitjeje logjike.
3. Prdor programe t prshtatshme kompjuterike pr zgjidhjen e problemave dhe kryerjen e detyrave n fusha t
ndryshme t dijes.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs:
1. Nxnsi/ja dallon fjalit e prbra me bashkrenditje me an t lidhzave, por edhe nga kuptimi q shprehin,
dallohen fjalit nnrenditse mbi bazn e varsis t pjess s varur nga kryesorja. Formon vet fjalit me
bashkrenditje e nnrenditje me dy pjes.
Burimet:
Lidhja me fushat e tjera:
- Gjuha shqipe VI;
- zhvillon komunikimin.
- Fletorja pr vlersimin e kompetencave.
Vlersimi: Detyra dhe puna e pavarur:
- vlersim n veprimtari me situat; Ushtrimi 6 (fjalit ti shkruaj n fletore).
- vlersim n zgjidhjen e ushtrimeve me goj e me shkrim; Prezanton n Power Point msimin pr llojet e
- vlersim n detyrn e shtpis. fjalive t prbra me bashkrenditje e nnrenditje.

Fusha: Lnda: Tematika:


Shkalla: III Klasa: VI
Gjuha dhe komunikimi Gjuh shqipe Sintaks
Metoda e teknika:
- puna n grup; Fjal kye:
Tema msimore:
- tabela e koncepteve; kryefjala, pyetja, me se
Kryefjala
- loja gjuhsore; shprehet, gjymtyr kryesore.
- puna e pavarur.
Metodologjia dhe veprimtarit e nxnsit
1. Situata e t nxnit:
a) N drras shkruhen fjalit dhe nxnsit i analizojn:
- Shkolla jon sht n qendr t Tirans. (Kush? Cila?)
- Ajo ka nj ambient sportiv funksional. (Cila?)
- Palestra ndodhet brenda shkolls. (Cila?)
b) Nxnsit kan njohuri pr kryefjaln, prandaj formulojn prkufizimin pr t: sht gjymtyr kryesore e
fjalis e cila gjendet duke iu drejtuar foljes me pyetjet kush?, cili?, cila?, cilt?.

2. Veprimet n situat:
a) Nxnsit komentojn figurat, japin prgjigjet e pyetjeve, gjejn kryefjaln.
b) Nxnsit punojn me tabeln: fjalia pyetja prgjigjja, n do rast t kryefjals shkruajm me se sht
shprehur: me emr, premr, grup emror.
c) Nj nxns lexon me z rubrikn Mbani mend dhe nnvizojn se kryefjala:
1) shprehet me gjymtyr homogjene,
2) kur mungon n fjali, ajo nnkuptohet,
3) formon grupin emror n fjali,
4) qndron n krye t fjalis zakonisht.
3. Veprimtari praktike:
a) Nxnsit n grupe dyshe punojn n libr, plotsojn me laps prgjigjet e ushtrimeve 1, 2, 3, 5, 7. Pastaj
kmbejn librat e kontrollojn prgjigjet. Msuesi bn kujdes pr ushtrimin 2, se nxnsi mund t gabojn n
prgjigjen e pyetjes: kryefjaln e prdorim si kundrinor.
b) Ushtrimi 4 mund t punohet kshtu: klasa ndahet n 6 grupe kolon si jan n banka, do grup do t prdor
n fjali grupin emror si kryefjal. do grupi i japim nga nj flet A4. do nxns q shkruan fjalin e palos
si fizarmonik dhe ia pason shokut mbrapa, i cili vepron si nxnsi i par e kshtu me radh deri n fund.
Fiton grupi q ka shkruar fjali t bukura e shpejt. Edhe vet nxnsit vlersojn punn e tyre.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye:
Kompetenca e t nxnit:
1. Nxnsi/ja zbaton n mnyr t pavarur udhzimet e dhna nga nj burim (tekst shkollor, libr, internet, media)
pr t nxn nj tem, nj veprim, aktivitet ose detyr q i krkohet.
2. Nxnsi/ja ndrlidh temn e re ose nj shtje t dhn me njohurit dhe prvojat paraprake, duke i paraqitur
n forma t ndryshme t t shprehurit ( kolona, tabela, grafik) sipas nj radhitjeje logjike.
3. Prdor programe t prshtatshme kompjuterike pr zgjidhjen e problemave dhe kryerjen e detyrave n fusha t
202
ndryshme t dijes.
Gjuha shqipe 6
Kompetenca e komunikimit dhe e t shprehurit:
1. shpreh mendimin e vet pr nj tem t caktuar, me goj ose me shkrim, si dhe n forma t tjera komunikimi;
2. dgjon me vmendje prezantimin dhe komentet e bra nga t tjert rreth nj teme, duke br pyetje, komente,
sqarime dhe propozime;
3. lexon rrjedhshm, me intonacionin e duhur, nj tekst t caktuar rrfyes, prshkrues, shkencor, publicistik etj.
dhe e komenton at sipas krkess, me goj ose me shkrim.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs
Prdorimi i drejt i gjuhs: Nxnsi/ja dallon kryefjaln n fjali me an t pyetjeve kush?, cili?, thot me mjete
gjuhsore shprehet, pozicionin q z ajo n fjali, krijon fjali me kryefjal me grup emror, me emr, premr.
Burimet: Lidhja me fushat e tjera:
- Gjuha shqipe VI; - zhvillon komunikimin,
- Fletorja pr vlersimin e kompetencave. - T.I.K
Vlersimi: Detyra dhe puna e pavarur
- vlersim n situatn e t nxnit; Grupi I: Ushtrimi 6 (sipas krkess).
- vlersim me goj e me shkrim n zgjidhjen e ushtrimeve; Grupi II: Prezanton me Power Point njohurit
- vlersimi n detyrn e shtpis. pr kryefjaln

Fusha: Lnda: Tematika:


Shkalla: III Klasa: VI
Gjuha dhe komunikimi Gjuh shqipe Sintaks
Metoda e teknika:
Fjal kye:
Tema msimore: - puna n grup;
kallzues, emror, foljor,
Kallzuesi - tabela e koncepteve;
prshtatja me kryefjaln.
- puna e pavarur.
Metodologjia dhe veprimtarit e nxnsit
1. Situata e t nxnit:
a) Msuesi mund t prezantoj me Power Point, ose ti prgatit me nj tabak t bardh gjymtyrt kryesore t
fjalis, kryefjaln, kallzuesin.

Kompjuteri im duhet t kontrollohet te specialisti.


Ai sht m i ri nga ai i Anit.
Shokt ulen pr t luajtur me kompjuterin tim.

b) Nxnsit analizojn fjalit, gjejn kryefjaln dhe kallzuesin dhe plotsojn tabeln pr kryefjaln.
2. Veprimet n situat:
a) Nxnsit bashk me msuesin komentojn figurn, gjejn foljet kallzues n tekstin e dhn dhe provojn t plotsojn
tabeln pr kallzuesin.
b) Nj nxns lexon me z llojet e kallzuesve q jepen n tabel n libr, t tjer ndjekin dhe n grupe dyshe i thon
njri-tjetrit prkufizimin pr kallzuesin. Pastaj e thon disa nxns para klass
3. Veprimtari praktike:
a) Ushtrimi 1 punohet me goj, nxnsit gjejn kallzuesin n do fjali dhe plotsojn tabeln pr kallzuesin.
b) Ushtrimi 2 e punon nj nxns n drras sipas shembullit nxnsi shkruan fjalit dhe n fund shpjegon kur foljet
filloj, zuri, nis, jan m vete dhe kur jan gjysm ndihmse pr kallzuesin (kur shoqrohen nga nj folje n lidhore).
c) Ushtrimet 3, 4, 5 nxnsit i punojn n libr n grupe dyshe, msuesi kontrollon punn e tyre dhe ndalet n komentimin
e fjalve t urta, si i kuptojn nxnsit dhe plotson mendimin e tyre.
Me nj ka nuk bhen pend.
bashkimi bn fuqin
Me nj tra nuk mban shtpia.

Miku i mir, vlen sa nj thesar. T dim t vlersojm


Miku sht mik kur nuk przihet mikun e vrtet 203
n hallet e shtpis.
Libr pr msuesin
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye
Kompetenca e komunikimit dhe e t shprehurit:
1. shpreh mendimin e vet pr nj tem t caktuar, me goj ose me shkrim, si dhe n forma t tjera komunikimi;
2. dgjon me vmendje prezantimin dhe komentet e bra nga t tjert rreth nj teme, duke br pyetje, komente, sqarime
dhe propozime;
3. lexon rrjedhshm, me intonacionin e duhur, nj tekst t caktuar rrfyes, prshkrues, shkencor, publicistik etj. dhe e
komenton at sipas krkess, me goj ose me shkrim.
4. Shpreh drejt nj mendim apo krkes, me goj ose me shkrim, n gjuhn amtare pr nj situat t caktuar (pr udhzim,
ndihm, informim, orientim etj) duke ndrvepruar n grup ose n klas.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs
Prdorimi i drejt i gjuhs: Nxnsi dallon kallzuesin n fjali me an t pyetjeve bn?, bjn? Dallon llojet e
kallzuesit emror, foljor, i prdor ato n fjali.
Burimet: Lidhja me fushat e tjera:
- Gjuha shqipe VI; - zhvillon komunikimin;
- Fletorja pr vlersimin e kompetencave. - T.I.K
Detyra dhe puna e pavarur:
Vlersimi:
Grupi 1: Ushtrimi 6 (sipas krkess), vendosen
- vlersim n situatn e t nxnit;
kallzuesit n tabeln q punuam n klas.
- vlersim n zgjidhjen e ushtrimeve me goj e me shkrim;
Grupi 2: Prezanton me Power Point njohurit pr
- vlersimi n detyrn e shtpis.
kallzuesin.

Fusha: Lnda: Tematika:


Shkalla: III Klasa: VI
Gjuha dhe komunikimi Gjuh shqipe Sintaks
Metoda e teknika: Fjal kye:
Tema msimore: - puna n grup; prcaktor me prshtatje,
Gjymtyrt e dyta t fjalis. Prcaktori - loja gjuhsore; drejtim, bashkim, fjal
- puna e pavarur. brtham.
Metodologjia dhe veprimtarit e nxnsit
1. Situata e t nxnit:
a) Msuesi punon me fragmentin e dhn n libr pr prcaktort. Shkruan n tabel grupet:

Ditt e pranvers
do fmij fjala ku drejtohet shigjeta sht
Ditt e fundit t dimrit brthama e grupit emror
Ditt me diell

2. Veprimet n situat:
a) Nj nxns lexon me z informacionin q vjen m pas pr prcaktorin. Plotsojn tabeln pr emrtimin e tri
fjalve. S bashku me nxnsit, msuesja formulon prkufizimin pr prcaktorin si gjymtyr e dyt e saj.
b) Msuesja ndalet te tabela ku jepen llojet e prcaktorve:
- Me prshtatje: prshtaten n gjini, numr, ras me emrin brtham.
- Me drejtim: i drejtohen vetm n ras emrit brtham.
- Me bashkim: i ngjitet, i shtohet pa ndryshim emrit brtham.
c) Pr ti dalluar sa m thjesht llojet e prcaktorve msuesi organizon nj gar me lojn gjuhsore. E ndan
klasn n tri pjes, pr tre grupet e nxnsve sipas rreshtave. do skuadr shkruan sa m shum grupe
emrore me prcaktor me prshtatje, skuadra tjetr, prcaktor me drejtim, skuadra tjetr, prcaktor me
bashkim. Msuesi u l n dispozicion skuadrave 5 6. Vet nxnsit pasi mbaron koha kontrollojn n tabel
punn e grupeve, korrigjojn gabimet, numrojn grupet emrore, shpallin fituesin: m i shpejti m i sakti.

3. Veprimtari praktike:
a) Ushtrimi 1 punohet me goj, nxnsit udhzohen t vendosin shigjetat nga prcaktori te fjala brtham.
P.sh. babai i Bruns. Buqeta me lule.
Fest ditlindjeje. Pr kt zgjidhje.

b) Ushtrimet 2, 3, 4, 5, i punojn nxnsit n grupe dyshe ose n grupe 5 she (do grup nj ushtrim), dhe do
grup jep para klass zgjidhjen e ushtrimit. Msuesi bn plotsime pr prgjigjen e tyre.

204
Gjuha shqipe 6
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye
Kompetenca e komunikimit dhe e t shprehurit:
1. shpreh mendimin e vet pr nj tem t caktuar, me goj ose me shkrim, si dhe n forma t tjera komunikimi;
2. dgjon me vmendje prezantimin dhe komentet e bra nga t tjert rreth nj teme, duke br pyetje, komente,
sqarime dhe propozime;
3. lexon rrjedhshm, me intonacionin e duhur, nj tekst t caktuar rrfyes, prshkrues, shkencor, publicistik etj.
dhe e komenton at sipas krkess, me goj ose me shkrim;
4. Shpreh drejt nj mendim apo krkes, me goj ose me shkrim, n gjuhn amtare pr nj situat t caktuar (pr
udhzim, ndihm, informim, orientim etj) duke ndrvepruar n grup ose n klas.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs:
Prdorimi i drejt i gjuhs: Nxnsi dallon prcaktort, llojet e tij, mbi bazn e lidhjes brtham + prcaktor.
Prdor sa m shum prcaktor n fjali.
Burimet: Lidhja me fushat e tjera:
- Gjuha shqipe VI; - zhvillon komunikimin;
- Fletorja pr vlersimin e kompetencave. - T.I.K
Vlersimi: Detyra dhe puna e pavarur:
- vlersim n situatn e t nxnit; Ushtrimi 7 (sipas krkess).
- vlersim n veprimtari n situat pr lojn gjuhsore; Prezanton me Power Point njohurit pr llojet e
- vlersim n detyrn e shtpis me shkrim. prcaktorve.

Fusha: Lnda: Tematika:


Shkalla: III Klasa: VI
Gjuha dhe komunikimi Gjuh shqipe Sintaks
Metoda e teknika:
Fjal kye:
Tema msimore: - puna n grup;
ndajshtim, i palakueshm, para
Ndajshtimi - biseda;
dhe prapa fjals q prcakton.
- puna e pavarur.
Metodologjia dhe veprimtarit e nxnsit
1. Situata e t nxnit:
a) Msuesi krkon nga nxnsit t japin dy emra rrugsh, dy emra profesionesh, dy emra titujsh dhe i shkruan ato
n drras.
- Rruga Myslym Shyri, rruga 5 Shkurti
- Msuese Vjollca, inxhinier Arturi
- Profesor Bardhi, Komandant Myslimi
b) Msuesi krkon nga nxnsit q ti lakojn kto grupe emrore. Cila fjal nuk lakohet? Fjala q nuk lakohet
sht prcaktor ndajshtim.

2. Veprimet n situat:
Msuesja i grupon ndajshtimet n dy lloje:
A) Para fjals q prcaktojm
- Nn Mara sht shum e dashur pr niprit e saj.
- Doktor Sandri sht i zoti n profesionin e tij.
- Profesor Eqerem abej ishte i shquar n fushn e gjuhsis.
B) Pas fjals q prcaktojm
- Shkrimtari I. Kadare ka shkruar shum vepra artistike.
- Muaji maj sht muaji m i bukur i pranvers.
- Romani Kshtjella, sht roman me tem historike.
- Shkolla Dora dIstria ndodhet n qendr t Tirans.
Nxnsit lexojn edhe shembujt e dhn n libr dhe prforcojn njohurit pr ndajshtimin si nj lloj prcaktori.

3. Veprimtari praktike:
a) Ushtrimet 1, 2, 3 nxnsit n grupe dyshe i plotsojn n libr, kmbejn librat dhe korrigjojn punn e njri-
tjetrit.
b) Ushtrimet 5, 6 i punojn dy nxns n drras, ndihmohen nga msuesja dhe nga nxnsit e klass.

205
Libr pr msuesin
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye
Kompetenca e komunikimit dhe e t shprehurit:
1. shpreh mendimin e vet pr nj tem t caktuar, me goj ose me shkrim, si dhe n forma t tjera komunikimi;
2. dgjon me vmendje prezantimin dhe komentet e bra nga t tjert rreth nj teme, duke br pyetje, komente,
sqarime dhe propozime;
3. lexon rrjedhshm, me intonacionin e duhur, nj tekst t caktuar rrfyes, prshkrues, shkencor, publicistik etj.
dhe e komenton at sipas krkess, me goj ose me shkrim;
4. shpreh drejt nj mendim apo krkes, me goj ose me shkrim, n gjuhn amtare pr nj situat t caktuar (pr
udhzim, ndihm, informim, orientim etj.) duke ndrvepruar n grup ose n klas.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs:
Prdorimi i drejt i gjuhs: Nxnsi njeh ndajshtimin si prcaktor, jep prkufizimin pr t si emr i pashquar
q nuk lakohet, q qndron para dhe pas emrit q prcakton. Drejtshkruan rastet kur ndajshtimi sht midis
thonjzash.
Burimet: Lidhja me fushat e tjera:
- Gjuha shqipe VI; - zhvillon komunikimin;
- Fletorja pr vlersimin e kompetencave. - T.I.K
Vlersimi: Detyra dhe puna e pavarur:
- vlersim n situatn e t nxnit; Ushtrimi 4 (sipas krkess).
- vlersim n zgjidhjen e ushtrimeve me goj e me shkrim; Prezanton me Power Point njohurit pr
- vlersim n detyrn e shtpis. ndajshtimin, n vazhdim t prcaktorit.

Fusha: Lnda: Tematika:


Shkalla: III Klasa: VI
Gjuha dhe komunikimi Gjuh shqipe Sintaks
Metoda e teknika:
Fjal kye:
Tema msimore: puna n grupe,
kundrinor i drejt, gjymtyr e
Kundrinori i drejt formulimi i pyetjeve,
dyt, pyetja k? etj.
leximi i drejtuar.
Metodologjia dhe veprimtarit e nxnsit
1. Situata e t nxnit:
a) Nxnsit kan msuar kundrinort, prandaj msuesi shkruan n drras fjalit:
Ujvarat e maleve vijonin udhn. K? Ciln?
Ata nuk ia hiqnin syt ujvars. Cilt?
Msuesja e korrigjoi Zann. K?
At e emruan msues. K?
I falnderova shokt e klass. K?
b) Nxnsit i lexojn fjalit, gjejn kryefjaln, kallzuesin dhe pastaj gjejn kundrinort me pyetjen k?.
Formojn prkufizimin pr kundrinort.

2. Veprimet n situat:
a) Msuesi me nxnsit vrejn figurat dhe u prgjigjen pyetjeve. Gjejn kundrinort edhe n tekstin e dhn.
b) Nxnsit lexojn n grupe dyshe informacionin n libr pr kundrinorin e drejt, formulojn pyetjet :
gjymtyr e fjalis sht kundrinori i drejt?
Me pyetje i gjejm n fjali?
Me se shprehen?
Ku qndron kundrinori i drejt n fjali?
c) Pyetjet i lexojn disa nxns dhe nxns t tjer u prgjigjen duke dhn shembujt e tri tabelave q jepen n
libr.

3. Veprimtari praktike:
a) Ushtrimin 1 e punojn nxnsit me goj, gjejn kundrinort e drejt dhe thon me se jan shprehur.
b) Ushtrimet 2, 3, 4 i punojn nxnsit n grupe dyshe, pastaj kmbejn librat dhe kontrollojn punn e njri-
tjetrit. Msuesi dgjon zgjidhjet e ushtrimeve.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye:
Kompetenca e komunikimit dhe e t shprehurit:
1. shpreh mendimin e vet pr nj tem t caktuar, me goj ose me shkrim, si dhe n forma t tjera komunikimi;
2. dgjon me vmendje prezantimin dhe komentet e bra nga t tjert rreth nj teme, duke br pyetje, komente,
sqarime dhe propozime;

206
Gjuha shqipe 6
3. shpjegon qart dhe sakt, me goj ose me shkrim kuptimin e termave t rinj (fjalve, koncepteve) duke prdorur
gjuhn dhe fjalorin e prshtatshm;
4. shpreh drejt nj mendim apo krkes, me goj ose me shkrim, n gjuhn amtare pr nj situat t caktuar (pr
udhzim, ndihm, informim, orientim etj) duke ndrvepruar n grup ose n klas.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs:
Prdorimi i drejt i gjuhs: Nxnsi dallon kundrinorin e drejt me an t pyetjeve k?, cilin?. Tregon me se
shprehet dhe ku qndron n fjali, i prdor kundrinort n fjali.
Burimet: Lidhja me fushat e tjera:
- Gjuha shqipe VI; - zhvillon komunikimin.
- Fletorja pr vlersimin e kompetencave. - T.I.K
Vlersimi: Detyra dhe puna e pavarur:
vlersim n situatn e t nxnit; Ushtrimi 5 (sipas krkess).
vlersim n veprimtarin n situat; Prezanton me Power Point njohurit e marra pr
vlersim n zgjidhjen e detyrave t shtpis. kundrinorin e drejt.

Fusha: Lnda: Tematika:


Shkalla: III Klasa: VI
Gjuha dhe komunikimi Gjuh shqipe Sintaks
Metoda e teknika:
Fjal kye:
- puna n grupe;
Tema msimore: kundrinor i zhdrejt me e
- biseda;
Kundrinori i zhdrejt pa parafjal pas foljes,
- puna e pavarur;
zhvendoset n fjali etj.
- plotsimi i skedave.
Metodologjia dhe veprimtarit e nxnsit
1. Situata e t nxnit:
a) Msuesi prgatit dy fleta pune pr dy grupe nxnsish. Ata punojn 5, u japin prgjigje pyetjeve.
I besoj shoqes sime.
Kujt?
Kto lule do tia dhuroj nns.

Atyre nuk u vinte mir pr kt.


Msuesja i dha klass son librat.
lloj kundrinorsh jan?
Me gjymtyr lidhen?
Me pyetje gjenden?
Me se shprehen?
Zana u miqsua shpejt me shoqet. Me cilat?
Breza t tr kan punuar pr gjuhn ton letrare.
Pr k?
Po msoj me motrn pr msimin e fundit.
Pr k?
Mora nj letr nga xhaxhai. Nga kush?
lloj kundrinorsh jan?
Me gjymtyr lidhen?
Me pyetje gjenden?
Me se shprehen?
b) Kto dy fleta pune shumfishohen, ose klasa ndahet n grupe me nga 5 nxns, kryetart e grupeve japin
prgjigjet e pyetjeve. Msuesi plotson prgjigjet, vlerson, bn vrejtje pr punn n grup t nxnsve.

2. Veprimet n situat:
a) Msuesi aktivizon nj nxns t lexoj me z informacionin q jepet pr kundrinort e zhdrejt me dhe pa
parafjal.
b) Analizojn shembujt e dhn n libr.

3. Veprimtari praktike:
a) Ushtrimet 1, 3, 4, nxnsit i punojn n grupe dyshe duke i plotsuar n libr sipas krkess. Kmbejn librat
me njri-tjetrin, korrigjojn gabimet.
b) Ushtrimet 2, 6 i punojm me goj, msuesi aktivizon shum nxns, dallojn kundrinort.
c) Ushtrimin 5 e punon nj nxns n tabel, shkruan fjali me fjaln kshtjell si kundrinor.
207
Libr pr msuesin
Kompetenca e komunikimit dhe e t shprehurit:
1. shpreh mendimin e vet pr nj tem t caktuar, me goj ose me shkrim, si dhe n forma t tjera komunikimi;
2. dgjon me vmendje prezantimin dhe komentet e bra nga t tjert rreth nj teme, duke br pyetje, komente,
sqarime dhe propozime;
3. Shpjegon qart dhe sakt, me goj ose me shkrim, kuptimin e termave t rinj (fjalve, koncepteve) duke
prdorur gjuhn dhe fjalorin e prshtatshm.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs:
Prdorimi i drejt i gjuhs: Nxnsi dallon kundrinort e zhdrejt me an t pyetjeve kujt?, cilit?, me k?, nga
kush?, prej kujt?etj. Tregon me se shprehen dhe ku qndrojn n fjali, i prdor kta kundrinor n fjali.
Burimet: Lidhja me fushat e tjera:
- Gjuha shqipe VI; - zhvillon komunikimin;
- Fletorja pr vlersimin e kompetencave. - T.I.K
Vlersimi:
Detyra dhe puna e pavarur:
- vlersim n situatn e t nxnit;
Prezanton me Power Point njohurit e marra pr
- vlersim n punimin e ushtrimeve;
kundrinorin e zhdrejt.
- vlersimi n detyrn e shtpis.

Fusha: Lnda: Tematika:


Shkalla: III Klasa: VI
Gjuha dhe komunikimi Gjuh shqipe Sintaks
Metoda e teknika:
Fjal kye:
- puna n grupe;
Tema msimore: rrethanor vendi, kohe, gjymtyr
- formulimi i pyetjeve;
Rrethanori i vendit dhe rrethanori i kohs e dyt jo e domosdoshme,
- diagram Veni;
plotsuese.
- puna e pavarur.
Metodologjia dhe veprimtarit e nxnsit
1. Situata e t nxnit:
a) Pun me tekstin: Nxnsit kan njohuri pr llojet e rrethanorve t vendit, kohs, mnyrs, sasis. Nxnsit n
heshtje lexojn informacionin n f. 239 (tabeln pr gjith llojet e rrethanorve).
b) Nxnsit n grupe dyshe punojn pr t formuluar pyetje pr rrethanort:
gjymtyr fjalie jan rrethanort?
Sa llojesh jan rrethanort?
Me pyetje gjenden ato n fjali?
Me se shprehen rrethanort?
c) Nxnsit u japin prgjigje pyetjeve, msuesi plotson prgjigjet e tyre.

2. Veprimet n situat:
a) Nj nxns lexon me z informacionin q jepet pr rrethanort e vendit dhe kohs.
b) N grupe dyshe, nxnsit punojn n diagramin e Venit pr dy llojet e rrethanorve.

c) Kur nxnsit mbarojn raportojn punn, msuesja e plotson diagramin duke e shkruar n tabel.

3. Veprimtari praktike:
a) Ushtrimet 1, 2, 4, 5, 6, nxnsit i punojn dyshe. Kmbejn librat me njri-tjetrin, korrigjojn gabimet.

208
Gjuha shqipe 6
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye
Kompetenca e komunikimit dhe e t shprehurit:
1. shpreh mendimin e vet pr nj tem t caktuar, me goj ose me shkrim, si dhe n forma t tjera komunikimi;
2. dgjon me vmendje prezantimin dhe komentet e bra nga t tjert rreth nj teme, duke br pyetje, komente,
sqarime dhe propozime;
3. Shpjegon qart dhe sakt, me goj ose me shkrim, kuptimin e termave t rinj (fjalve, koncepteve) duke prdorur
gjuhn dhe fjalorin e prshtatshm.
Kompetenca personale:
Merr pjes ose drejton punn n grup, bashkpunon me prfaqsues t komunitetit pr t ndihmuar moshatart dhe
antart e tjer t komunitetit, q kan probleme shndetsore, sociale, ekonomike etj. dhe raporton me goj ose me
shkrim pr prvojat personale t fituara.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs
Prdorimi i drejt i gjuhs:Nxnsi dallon rrethanort e vendit, kohs me pyetjet ku?, kur?. Tregon me se shprehen, ku
qndrojn n fjali, krahason t prbashktat me t veantat. I prdor ato me fjali.
Burimet: Lidhja me fushat e tjera:
- Gjuha shqipe VI. zhvillon komunikimin.
Vlersimi:
n prgjigjen e pyetjeve pr rrethanort; Detyra dhe puna e pavarur:
n plotsimin e diagramit t Venit; Ushtrimin 3 (sipas krkess)
n punimin e ushtrimeve.

Fusha: Lnda: Tematika:


Shkalla: III Klasa: VI
Gjuha dhe komunikimi Gjuh shqipe Sintaks
Metoda e teknika: Fjal kye:
- puna n grupe; rrethanor shkaku, qllimi,
Tema msimore:
- formulimi i pyetjeve; pyetjet pse, prse, gjymtyr
Rrethanori i shkakut dhe rrethanori i qllimit
- diagrami i Venit; fjalie jo e domosdoshme,
- puna e pavarur. plotsuese.
Metodologjia dhe veprimtarit e nxnsit
1. Situata e t nxnit:
a) Nxnsit prqendrohen te pema e mendimeve pr dy llojet e rrethanorve, i shkakut, i qllimit.
b) Nxnsit hartojn pyetje pr ka lexuan:
gjymtyr fjalie jan kto rrethanor?
Me pyetje gjenden ato n fjali?
Me se shprehen rrethanori i shkakut?
Me se shprehet rrethanori i qllimit?
Ku qndron zakonisht n fjali?
c) Kto fjali pyetse lexohen prpara klass dhe u jepet prgjigje nga vet nxnsit.

2. Veprimet n situat:
a) Nxnsit lexojn rubrikn Mbani mend, dhe bjn diagramin e Venit pr dy rrethanort.

209
Libr pr msuesin
b) Diagramin e Venit nxnsit e prezantojn dhe plotsojn punn e njri-tjetrit.

3. Veprimtari praktike:
a) Ushtrimet 2, 3, 4, nxnsit i punojn n libr n grupe dyshe. Kmbejn librat dhe kontrollojn punn e njri-tjetrit.
Prezantohet puna e tyre, msuesja plotson prgjigjet e nxnsve.
b) Ushtrimin 1, e punon nj nxns n tabel, shkruan fjali me dy llojet e rrethanorve. Ose mund t organizohet loja
zinxhir; do nxns/e thot nga nj fjali me rrethanort e shkakut dhe qllimit. Nxnsi q gabon, shkputet nga
loja dhe futet n loj m von.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye
Kompetenca personale:
Merr pjes ose drejton punn n grup.

Kompetenca e komunikimit dhe e t shprehurit:


1. shpreh mendimin e vet pr nj tem t caktuar, me goj ose me shkrim, si dhe n forma t tjera komunikimi;
2. dgjon me vmendje prezantimin dhe komentet e bra nga t tjert rreth nj teme, duke br pyetje, komente,
sqarime dhe propozime;
3. shpjegon qart dhe sakt, me goj ose me shkrim, kuptimin e termave t rinj (fjalve, koncepteve) duke prdorur
gjuhn dhe fjalorin e prshtatshm.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs
Prdorimi i drejt i gjuhs:Nxnsi/ja dallon rrethanort e shkakut, qllimit me pyetjet pse?, prse?. Tregon me se
shprehen, ku qndrojn n fjali, krahason t prbashktat me t veantat. I prdor ato me fjali.
Burimet: Lidhja me fushat e tjera:
Gjuha shqipe VI. zhvillon komunikimin.
Vlersimi:
vlersim n teknikn e pyetjeve; Detyra dhe puna e pavarur:
vlersim n plotsimin e diagramit t Venit; Ushtrimi 5 (sipas krkess).
vlersim n punimin e ushtrimeve.

Fusha: Lnda: Tematika:


Shkalla: III Klasa: VI
Gjuha dhe komunikimi Gjuh shqipe Sintaks
Tema msimore: Metoda e teknika: Fjal kye:
Rrethanori i mnyrs dhe rrethanori i sasis - puna n grupe; rrethanor mnyre, sasie,
- teknika e formulimit t gjymtyr plotsuese, pyetjet
pyetjeve; si, sa.
- diagrami i Venit;
- puna e pavarur.
Metodologjia dhe veprimtarit e nxnsit
1. Situata e t nxnit:
a) Nxnsit vrejn figurn n libr dhe shkruajn dy pyetje t cilat t fillojn me fjalt si, sa.
- Si po i bie flautit artisti?
- Sa zogj fluturojn dhe sa lepuj vrapojn?
b) Nxnsit u prgjigjen pyetjeve me fjali t plota:
- Baba Musta po i bie flautit bukur.
- Po fluturojn gjasht zogj dhe po vrapojn katr lepuj.

2. Veprimet n situat:
a) Pr 5 nxnsit lexojn informacionin e dhn n libr pr rrethanort e mnyrs dhe t sasis.
b) Nxnsit n grupe dyshe po formulojn pyetje pr shtjet kryesore t rrethanorve:
gjymtyr fjalie jan kto rrethanor?
Me pyetje gjenden ato n fjali?
Me se shprehen ato n fjali?
Ku qndron zakonisht n fjali?
c) Msuesja krkon nga nxnsit tu prgjigjen pyetjeve duke shnuar n libr ku gjen prgjigjen do pyetje e tyre.
d) Nxnsit ndalen te rubrika Mbani mend, dhe plotsojn diagramin e Venit.

210
Gjuha shqipe 6

Diagramin e Venit nxnsit e kontrollojn, kur msuesja e paraqet n tabel ose me tabak t bardh t prgatitur m
par, ose me video projektor t prgatitur me Power Point.
3. Veprimtari praktike:
a) Ushtrimet 1, 3, 4, nxnsit i punojn n grupe dyshe n libr. Kmbejn librat dhe kontrollojn punn e njri-
tjetrit
b) Ushtrimet 2, 5, i punojn me goj nn drejtimin e msuesit, sepse kan t njjtn krkes, por me tekste t
ndryshme, aktivizohen sa m shum nxns/e.
Kompetenca e komunikimit dhe e t shprehurit:
1. shpreh mendimin e vet pr nj tem t caktuar, me goj ose me shkrim, si dhe n forma t tjera komunikimi;
2. dgjon me vmendje prezantimin dhe komentet e bra nga t tjert rreth nj teme, duke br pyetje, komente,
sqarime dhe propozime;
3. shpjegon qart dhe sakt, me goj ose me shkrim, kuptimin e termave t rinj (fjalve, koncepteve) duke prdorur
gjuhn dhe fjalorin e prshtatshm.
Kompetenca personale:
Merr pjes ose drejton punn n grup.
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t fushs:
Prdorimi i drejt i gjuhs:Nxnsi dallon rrethanort e mnyrs, sasis me pyetjet sa?, si?. Tregon me se shprehen,
ku qndrojn n fjali, krahason t prbashktat me t veantat. I prdor ato me fjali.
Burimet: Lidhja me fushat e tjera:
- Gjuha shqipe VI; - zhvillon komunikimin;
- Fletorja pr vlersimin e kompetencave. - T.I.K
Vlersimi:
Detyra dhe puna e pavarur:
- vlersim n situatn e t nxnit;
Ushtrimi 6 (sipas krkess).
- vlersojn nxnsit njri-tjetrin n punimin e ushtrimeve;
Ushtrimi 7 (pun me projekt).
- vlersim n detyrn e shtpis.

211
Libr pr msuesin
MSIME MODEL - PROJEKTE
Projekt: Gjuha standarde shqipe (Drejtshkrimi, drejtshqiptimi i saj)

Kompetencat:
Kompetenca t fushs:
T shkruarit pr qllime funksionale;
Prdorimi drejt i gjuhs;
Nxnsi / ja:
T diskutoj pr probleme t sotme t gjuhs standarde shqipe;
T krkoj raste t shmangieve nga norma standarde e shqipes;

Kompetenca kye:
Kompetence qytetare: -T reflektoj rreth kritiks e problematiks s standardit t sotm t shqipes;
Kompetence digjitale: - T argumentoj pr rreziqet q shfaq interneti n lidhje me
respektimin e standardit t shqipes;
Kompetence personale: -T vlersoj t folurin e tyre, t msuesit, t prindrve dhe n komunitet

Koha: katr muaj


Mjetet e nevojshme:
Vepra n lidhje me standardin e gjuhs shqipe. Aparate filmimi: video, fotografi etj.
Gazeta dhe revista Libra shkollor
Videoprojektor Tablet

Teknika q do t prdoren:
Hulumtimi, krkimi Intervist
Vizit n ambiente social-kulturore. Krkime n internet
Redaktim Konkurs

Hapat q do t ndiqen:
Hapi i par - Hulumtimi, krkimi
Msuesi prezanton projektin pr nxnsit dhe i ndan n grupe duke i dhne detyrn do grupi.

Hapi i dyt
Grupi i par do t krkoj n bibliotek fjalorin e drejtshkrimit pr gjuhn standarde dhe prgatit nj ekspozit
n shkoll me tabak t bardh, ku kan shkruar rregullat e drejtshkrimit.

Hapi i tret - Krkime n internet


Grupi i dyt - do t krkojn n internet veprimtari dhe programe drejtshkrimi q jan prgatitur nga kompani
t ndryshme dhe ti prdorin pr qortimin e gabimeve kur punojn n kompjuter.

Hapi i katrt Intervist


Grupi i tret t organizoj nj takim dhe nj intervist me nj akademik n fushn e gjuhsis.

Hapi i pest - video-DVD-filmime


Grupi i katrt do t filmoj shmangie t medias nga gjuha standarde shqipe, n reklama n rrug, n postera etj.

Hapi i gjasht - Redaktim - konkurs


Shkrim - diktim, material, gazeta, revista, libra
Shpallje e rezultateve Gjuhtari m i mir

Shnim:
212
Rekomandohet q ky aktivitet t kryhet n nj sall t madhe ku t jen t ftuar nxns edhe nga klasat e tjera.
Gjuha shqipe 6
Fusha Gjuht dhe
Lnda Gjuh shqipe Shkalla: III Klasa: VI
komunikimi
Tematika: Dgjojm, flasim, shkruajm dhe Situata e t nxnit lidhet me organizimin e aktivitetetve
lexojm gjuhn shqipe. t caktuara n shkoll ose n komunitet, t cilat jan
kurorzuar me produkte konkrete: projekte n grup,
Tema msimore: Projekt Gazeta e shkolls konkurse, shfaqje artistike etj.
(Prpunim njohurish) Veprimet n situat
Stuhia e mendimeve
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave t Msuesi/ja prfshin n diskutim tr grupin e klass.
fushs 1.Shkruhen n tabel ide t nxnsve rreth pun me
projekt.
KOMPETENCA: T dgjuarit e teksteve t 2. Nxiten nxnsit t thon t gjitha idet rreth nj
ndryshme projekti q prmbush krkesat e tyre.
Nxnsi/ja: 3. Propozimet e nxnsve renditen n tabeln e zez
- flet n prputhje me normat e vlerat shoqrore, dhe arrihen konkluzione t prbashkta rreth tems s
n situata t ndryshme komunikimi n klas; projektit.
- prdor n mnyr korrekte gjat t folurit Prdoret teknika e Balonit.
elementet joverbale si: gjestet, mimika, kontakti Idet e mirargumentuara nga nxnsit qndrojn n
me sy; balon, t tjerat mbeten jasht.
- shfaq me siguri e besim n vetvete mendimet, Diskutohet si do t trajtohet dhe organizohet puna me
prvojat dhe argumentet e tij; projekt.
- nxit diskutimet n grup duke ofruar kontributin Pr nj organizim sa m t mir t puns, msuesi/ja
e tij; prdor teknikn:
- diskuton bashkrisht n grup pr t arritur Role t specializuara n diskutime
objektivin e nj detyre duke ofruar idet, Ndahet klasa n grupe me 5-6 nxns.
zgjidhjet dhe kndvshtrimet e tij. Msuesi/ja udhzon secilin grup pr punn q do t
kryej.
KOMPETENCA: T folurit pr t komunikuar 1. Hulumtuesi: Krkon informacion przgjedh t
dhe pr t msuar dhna nga burime t ndryshme ( libra, revista,
Nxnsi/ja: udhzues, fjalor, enciklopedi ose internet), t cilat
prshtat t folurin n varsi t tematiks, dgjuesit, i shfrytzon pr realizimin e projektit.
qllimit dhe situats; 2. Lidhsi: Gjen lidhjet midis materialeve t
prdor gjuhn standarde n situata formale dhe przgjedhura dhe realitetit t sotshm.
joformale, duke prfshir edhe diskutimet n klas; 3. Brsi i pyetjeve reflektuese: Pyetjet kan si qllim
zgjedh fjalt dhe frazat e duhura pr t trhequr ngacmimin e diskutimit dhe debatit gjat przantimit
vmendjen e dgjuesit; t produktit.
prgatit prezantime duke prdorur edhe 4. Ilustruesi: Vizatojn ose gjejn ilustrime, foto,
teknologjin e informacionit; tabela n prputhje me materialin e gazets.
5. Gjetsi i citimeve: Zgjidhen disa pjes nga (artikuj
KOMPETENCA: T shkruarit pr qllime t shkruar) dhe citohen si referim.
personale dhe funksionale 6. Analisti: Analizon situatn, buxhetin e duhur
Nxnsi/ja: pr produktin dhe prgatit planin e puns pr
shkruan shpjegime, udhzime, njoftime t organizimin e nj aktiviteti t caktuar n shkoll
shkurtra; ose n komunitet.
7. Siprmarrsi: Realizon me sukses aktivitetin duke
e shfaqur at n komunitet.
shkruan nj intervist drejtuar nj personi t Kini kujdes pr t strukturuar n mnyr gjithprfshirse
dashur ose t plqyeshm pr ta nga fusha e artit, llojet e shkrimit, qe prmban nj gazet:
sportit, kinematografis; TITULLI i GAZETS
KOMPETENCA: T lexuarit e joletrare Titulli ka nj rndsi thelbsore: trheq vmendjen,
Nxnsi/ja: inkurajon leximin dhe prmbledh n pak fjal
lexon tekste nga kultura dhe periudha t prmbajtjen e tekstit.
ndryshme, elektronike dhe t shtypura si: intervista, Kronika
enciklopedi t shtypura dhe elektronike, udhzime, Intervista
rregullore, artikuj gazetash dhe revistash, njoftime; Udhprshkrimi
Skica 213
Artikujt shkencor
Libr pr msuesin
Metoda dhe teknika Materialet mund t shoqrohen me ilustrime, harta,
Baloni foto, grafik, tabela.
Diskutim
Role t specializuara n diskutime
Debat
Pyetje filozofike dhe reflektuese
Turi i Galeris.
Role t specializuara n diskutime
Burimet kryesore t informacionit:
a) biblioteka;
b) burime audio, vizive dhe digjitale; (Interneti, videoteka)
c) tekste shkollore, encikolpedi;
d) revista,albume, katalog;
Lidhja e gjuhs shqipe me fushat e tjera t t nxnit:
Shoqria dhe mjedisi
Arte
Teknologji dhe TIK
Rezultatet e t nxnit sipas kompetencave kye:
Kompetenca e komunikimit dhe t shprehurit
Nxnsi/ja:
1. shpreh mendimin e vet pr nj tem t caktuar me goj ose me shkrim, si dhe n forma t tjera t
komunikimit;
2. dgjon me vmendje prezantimin dhe komentet e bra nga t tjert rreth nj teme, duke br pyetje,
komente, sqarime dhe propozime;
3. lexon rrjedhshm, me intonacionin e duhur, nj tekst t caktuar, n kt rast rrfyes dhe e komenton at
sipas krkess me goj ose me shkrim;
4. shpjegon qart dhe sakt, me goj ose me shkrim, kuptimin e t reja.
Kompetenca e t menduarit
Nxnsi/ja:
1. parashtron argumente pro ose kundr pr nj tem/problem t caktuar gjat nj debati ose publikimi n media;
3. harton planin e puns pr realizimin e nj krijimi/detyre (letrare), duke prcaktuar hapat kryesor t zbatimit;
Kompetenca e t nxnit
Nxnsi/ja:
1. przgjedh t dhna nga burime t ndryshme ( libra, revista, udhzues, fjalor, enciklopedi ose internet), t cilat i
shfrytzon pr realizimin e tems/detyrs s dhn dhe i klasifikon ato burime sipas rndsis q kan pr temn;
2. zbaton n mnyr t pavarur udhzimet e dhna nga nj burim (tekst shkollor, libr, internet, media) pr t
nxn nj tem, veprim, aktivitet ose detyr q i krkohet;
5. prdor programe t prshtatshme kompjuterike pr zgjidhjen e problemeve dhe kryerjen e detyrave n
fusha t ndryshme t dijes;
Kompetenca pr jetn, siprmarrjen dhe mjedisin
Nxnsi/ja:
1. prgatit planin e puns pr organizimin e nj aktiviteti t caktuar n shkoll ose n komunitet dhe e
realizon at me sukses;
2. zhvillon nj projekt individual ose n grup pr kryerjen e nj aktiviteti mjedisor apo shoqror me rndsi
pr shkolln ose pr komunitetin; apo jasht saj);
3. prdor programet kompjuterike pr prgatitjen e materialeve t nevojshme grafike, ilustrim (t ftesave,
pamfleteve, njoftimeve apo publikimeve);
4. bashkvepron n mnyr aktive me moshatart dhe t tjert (pavarsisht statusit t tyre social, etnik etj.) pr
realizimin e nj aktiviteti t prbashkt (projekti/aktiviteti n baz klase/shkolle a rrethi).
Kompetenca qytetare
Nxnsi/ja:
1. zbaton dhe respekton rregullat e mirsjelljes n klas, shkoll etj. dhe mban qndrim aktiv ndaj
personave, t cilt nuk i respektojn ato, duke shpjeguar pasojat pr veten dhe pr grupin ku bn pjes;

214
Gjuha shqipe 6
Kompetenca personale
Nxnsi/ja:
1. merr pjes ose drejton punn n grup, bashkpunon me prfaqsues t komunitetit pr t ndihmuar
moshatart dhe antart e tjer t komunitetit, q kan probleme shndetsore, sociale, ekonomike, etj., dhe
raporton (me goj, me shkrim) pr prvojat personale t fituara.
Kompetenca digjitale
Nxnsi/ja:
1. prdor mediat digjitale dhe mjediset informative pr t komunikuar dhe bashkpunuar, duke prfshir
komunikimet n distanc pr zhvillimin e njohurive;
Vlersimi: Realizimi me sukes i orve t projektit synon arritjen e qndrimeve dhe vlerave gjat puns s
nxnsit, i cili demonstron aftsit e tij, rezultatet e t nxnit si pr kompetencat e fushs, ashtu edhe ato kye.

Vlerat dhe qndrimet


Nxnsi/ja:
demonstron vullnet gjat kryerjes s detyrave;
prdor n mnyr korrekte gjat t folurit elementet joverbale si: gjestet, mimika, kontakti me sy;
shfaq me siguri e besim n vetvete mendimet, prvojat dhe argumentet e tij;
diskuton bashkrisht n grup pr t arritur objektivin e nj detyre duke ofruar idet, zgjidhjet dhe
kndvshtrimet e tij.
- respekton dhe pranon mendimin e tjetrit;
- respekton etikn gjat komunikimit personal dhe n grup;
- vlerson kontributin e t tjerve gjat kryerjes s nj detyre;
shfaq besim dhe vullnet gjat procesit prgatitor t projektit;
punon n mnyr t pavarur;
respekton gjuhn shqipe duke shmangur fjalt e huaja gjat prgatitjes s produktit;
respekton rregullat drejtshkrimore gjat t shkruarit;
vlerson punt e t tjerve;
bashkpunon n grup pr kryerjen e projektit.

FRAGMENTE N FUNKSION T MSIMEVE


T KOMPETENCS: DGJOJM

Msimi: Rrfime personale


Vajza q i msoi t gjitha gjuht e huaja V. Saro
Entela vendosi t msonte patjetr nj gjuh t huaj. Ajo kishte dgjuar gjithandej: Filani te klasa
IV A di gjuh t huaja, fistku i klass V, di tre gjuh t huaja E kshtu me radh. Ather, edhe Entela
jon vendosi t fillonte m par gjermanishten.
Ajo pyeti mamin. Oh, u gzua mami, - vajza ime do t msoj gjermanishten! Sa bukur! Sa m
bhet qejfi Po Entela pyeti edhe babin. Edhe ai, patjetr u gzua shum: Vajza ime, po ku t shkon
mendja n gjra t tilla?! O Zot , sa e zgjuar sht!
Babi dhe mami shpejtuan ti blejn Entels librat e duhura. Metoda , sikur quhen kta lloj librash.
Po ata filluan krkimet dhe pr nj msues privat, ose pr ndonj grup ku vajza e tyre patjetr t ndi-
hej e gatshme pr t prparuar
Shum shpejt u bn gati t gjitha: fletore, lapsa, stilolapsa, libra, revista. U gjendn menjher
edhe grupi, dhe zysha e gjermanishtes.
Ditn e par pas kursit, kur erdhi Entela n shtpi, e pritn m duartrokitje. Dhe pyetjet nuk
215
Libr pr msuesin
kishin t mbaruar: Pa h, si ia kalove?, Ku ia kalove?, Po zysha?, Po gramatika? Po ajo dhe ajo
tjetra?
Vajza hidhej e prdridhej npr dhom, duke treguar prshtypjet dhe duke shuar kuriozitetin e
prindrve. Eins, cvaj ohoho
Kjo vazhdoi rreth nj jav.
Papritur, nj mbasdite Entela thirri e mrzitur:
-O ma! O ba! Po gjuh sht kjo gjermanishtja? Foljet nuk kuptohen fare. O, far msueseje! Ne
e kemi keq dhe me msuesen. Po ajo smerr vesh fare
Mami e babi u prpoqn ti mbushnin mendjen se fillimi sht gjithnj i vshtir, se kto pun
duan ca vullnetPo Entela e kishte t mbushur mendjen e saj. Gjermanishte ska m! Tani ajo do
msoj anglishten Kjo po, sht gjuh pr s mbari. E bukur, e thjesht! Apo ska metoda e libra! Ska
si anglishtja! Rroft anglishtja!
Mami e babi u habitn nga dshira e madhe e vajzs pr t msuar anglishten.
Atyre madje, e gjitha kjo iu duk nj zgjidhje e mrekullueshme.
Ah, ah! - u gzua mami,- vajza ime do t msoj anglishten! Sa bukur! Sa m bhet qejfi!. Mami
filloi tu thoshte edhe fqinjve, pa filluar e bija asgj. Sa her q binte muhabeti pr fmijt, ajo sprm-
bahej: Vajza ime po mson anglishten! Pa gjuh! Dhe sikur ta dini sa bukur flet!
Edhe kur ishte n treg, sapo i vinte rasti, mami thoshte: Kam dal n pazar, se vajza ime nisi,
nuk e dini,ajo po mson anglisht
Babi u gzua edhe ca m tepr:Vajz moj, ku t shkon mendja pr gjra t tilla?! Sa e zgjuar sht,
o Zot!
Dhe ia filluan nga e para. O burra pr metoda, pr nj zysh t mir, pr nj grup q,q Entela
e filloi me shum vrrull anglishten. Sa her vinte nga kursi, babi dhe mami fillonin me pyetje: Pa h,
shpirt, si ia kalove? Ku ia kalove? Sa mir! Po zysha? Po gramatika? Ajo,ajo T lumt!
Dhe vajza hidhej e prdridhej npr dhom: uan, tu, thrihau du ju du?
Gzimi i anglishtes vazhdoi dy jav. N fillim t javs s tret, Entela u kthye n shtpi tepr e
mrzitur, e oroditur madje.
-O ba! O ma! Po gjuh sht kjo anglishtja, a sm thoni? Ne shkruajm today dhe duhet t themi
tdej foljet e parregullta nuk kuptohen fare. Ato ta bjn mendjen lmsh. Pastaj ajo zysha e zysh
sht ajo! Prdit me detyra shtpie. E cilat detyra t bjm prpara ne?...
Babi dhe mami mbetn prap t habitur. Ata prsri filluan ti mbushnin mendjen:
-Oh, po e ke gabim zemr, - tha mami. -Kjo sht nj gjuh q flitet kudo n bot. N do vend q t
shkelsh, do t dgjosh t flasin anglisht n Amerik t gjith flasin anglisht
-Moj zogz, po kto pun kshtu e kan, duan nga pak vullnet, - u prpoq edhe babi. Pa vullnet
e pa pun nuk mund t ecet prpara. Ke hallin e zyshs ti? Pun q rregullohet hidhemi, o shpirt, n
nj kurs tjetr.
Ehehe! Kujt i thoshe! Entela e kishte t mbushur mendjen. Anglishtja nuk bn fare! sht kot!
Zysha s`merret vesh far thotUn do filloj spanjishten. Po, po! M ka thn nj shoqe, q kjo po,
kjo sht gjuh
Mami dhe babi vun duart n kok. Domethn? Tani duhen krkuar libra dhe metoda spanjisht?
Po kurse e grupe t tilla a ka? O Zot! far lmshi! Mami nuk mrekullohet m. As babi. Ata tani thon
me veten e tyre: Ja mir, ia filloi edhe spanjishes. Po sikur nj dit prej dite t mrzitet dhe?
Cilat gjuh t huaja i kishin mbetur ende pa msuar vajzs pa vullnet me emrin Entela?

216
Gjuha shqipe 6
Msimi: Renditja e ngjarjeve n nj tekst
Gjinkalla dhe milingonat Ezopi
Gjinkalla po rrinte ulur, e lumtur dhe e knaqur, sipr nj gjetheje ndrsa kndonte.
Nuk e kuptonte se prse milingonat punonin aq shum edhe gjat vers.
-T mbartsh gjith at grur n kt t nxeht! far mendurie!
Kaloi koha dhe erdhi dimri. Nj dit, gjinkalla shum e uritur, shkoi tek milingonat, q po e thanin grurin n diell.
-M jepni nj ik prej grurit tuaj. Keni kaq shum!
-Por prse nuk i sigurove rezervat gjat vers q shkoi?-e pyetn.
-Nuk kisha koh,- u prgjigj gjinkalla,- duhej t kndoja.
-Nse kndove n ver, athere prse nuk hedh valle n dimr?-iu prgjigjn milingonat duke qeshur.

Msimi: Shum mnyra pr t dgjuar


anekdota, fabula, prralla

Ujku dhe Qengji A. Z. ajupi


Nj qngj pinte uj brnda n prrua,
Nj ujk e kish par dhe ju afrua,
Pse trubullon ujt?- thirri gjaktori.

Ujt vete posht, ti pi prmbi mua,
thot qngj` i mjer, qysh u trubullua?
-Jan gjasht muaj, pse m kishe shar?
-Un s`keshe ler, ku t kesha par?
-Pr zon, tha ujku, ati yt m shau!
Dhe u hodh, e zuri dhe me dhmb e au.

Majmuni plak me syze I. Krilov


Na ishte njher nj majmun, i cili, duke u plakur po ndihej shum i lodhur. Mirpo, kishte dgjuar nga
njerzit se shikimi i dobt sishte fundi i bots: mjaft t mbante nj pal gjyzlyk.
E kshtu, majmuni shkoi e bleu gjysm duzine gjyzlyk. Tani, i kthen dhe i rrotullon npr duar: her i v
n qaf, her i kap me bisht, her u merr er, her i lpin. Gjyzlykt spo i hyjn n pun pr asgj!
Ta marr e mira, tha majmuni, sht budalla ai q shkon e ua v veshin gjepurave t njerzve. Ata
vetm sa m vun n loj e m gnjyen. Ja, kto gjyzlyk sbjn fare!
Ather, majmuni, nga inati dhe dhimbja, i prplasi gjyzlykt pas nj guri, aq fort, sa vetm thrrmijat e
qelqit vezullonin nga drita.
Pr fat t keq, e njjta gj ndodh edhe mes njerzve: ndodh q, kur sia njeh vlern, sado e dobishme t jet
dika, i padituri priret gjithnj ta gjykoj keq. E pastaj, sikur i padituri t jet njeri me pesh, ather e flak
fare pa e vrar mendjen at gj.

217
Libr pr msuesin
Msimi: Dgjojm dhe recitojm poezi

Atdhe T.Keko

Vendi im i dhembshur me dimra t but


me pranvera mahnitse q st len t vdessh
Mendohem e mendohem: neve ty
apo ti na i zgjat ne jetn?
Vendi im shpatullgrir nga erozionet
kmbmbledhur n errat e acarta
Ti jetove, zemra mbeti, e paepur
sfidante ndaj stinve t kallkanta, t strgjata
Vendi im, nj ulli prjetsisht i gjelbr
pas teje u dashurova verbrisht
Mrekulli krkova, mrekulli gjeta
dashuria ime syt e qindra brezave kish.

Pa ty I. Kadare

Ti ike udhs s pafundme


Ku zverdhin drurt gjetherns
Mbi gjokse pellgjesh tani tundet
I arti medaljon i hns.
Lejleket ikn.
Fill pas teje
Si stof i keq u zbeh blerimi
Dhe ngjajn toka, pylli, reja,
Me negativin e nj filmi.
Tani n fusha shkoj menduar
Ku nis t fryj er e ftoht,
Ku ca mullar t gjysmuar
Duken q larg si Don Kishot.
t bj, po them me veten time,
N kt or t von t muzgut,
Ku qerrja baltave bn shkrime.
T lashta sa t Gjon Buzukut?
Do t shkoj t ulem prmbi pellgjet,
T pi n gjunj duke rn,
N gryk e di q do t m ngelet
I ftohti medaljon i hns.

218
Gjuha shqipe 6
FJALA Xh.Spahiu

I than fjals: tani je e lir


Po fjala s kish fuqi tu thosh: nuk m duhet
E m duhet,
kur s u thash athere kur duhet?
Kam mbetur pa krah,
Kam mbetur pa qiell,
Jam jet pa ndrr,
Jam ndrr pa jet.
I than fjals: je e lir
Vshtir, tha fjala, sa vshtir
T besosh se je e lir;
Pasi ke ngrn rrokjet e tua,
Pasi ke mbetur cung
Dhe liria bhet burg.
I than fjals: liria jeton.
Fjala ua ktheu:
Sjam si Kostandini q pas vdekjes udhton
I than fjals: ti je liria
Pr ta kuptuar kt, duhet fare pak
Ajo e besoi,
Ajo hapi gojn,
Por n vend t tingujve
Prej saj doli gjak.

Vrma emrin tim F. Brovina


Nse m njeh e di emrin tim
kam emrin e fluturimit
nse e di emrin tim, mos m thirr fluturim
Nse m ke par e di kush jam
i kam kraht e thllzs
nse e di kush jam, mos m thrrit thllz.

Nse ke dgjuar kngn time e di si kndoj


vlla e kam bilbilin,
nse e di si kndoj, kngn mos ma ndal

Nse lott i urren e di se un nuk qaj


qyqen nuk e kam fis,
nse e di se nuk qaj, mos m thuaj se nuk ndiej

Ora e gurit D. Agolli


Ky gur sht ora q shekujt tregon tek e tek.
Mbi fushn e tij me rrudha dheu,
Dikur shnoi: Katrmbdhjet shekuj e pes vjet,
Kur lindi ktu Sknderbeu.
N dor, nj or sekondat, minutat dhe ort tregon,
Ky gur i bekuar rrfen mes rrudhave shekujt. 219
Libr pr msuesin
Tik-takun e tij, e dgjon?
Shnon i rrept shekujt q rrjedhin nga mjegujt.
Ky gur sht or q askush se kurdis e se ngreh,
Vitet e shekujt rrfen n aste vyshkje e blerimi;
Vetm kur lind nj tjetr i madh Sknderbe,
Tik-taku i tij pushon nj ik n shenj nderimi.

elsi A. Papleka

Ja shkolla ime fillore:


N hapsirn q kan ln midis tyre gshtenjat,
duket muri i vjetr; nj pjes e atis.
Ajo ngjan me nj gjyshe q dremit n diell.
Shkolla e re ia ka marr t gjith fmijt,
N klasat e saj mblidhet kruspull heshtja
Ku sht vall tani shoku im i banks?
A sht m elsi i shkolls te muri,
Ku e linin msuesit nga qyteti i largt?
Ai els q hapte nj der t drunjt
zbulonte para nesh nj shpell me thesare.
Msuesit iknin e vinin. Ende shum gjra s`i kuptoja,
por sa her q mbetej elsi i shkolls n mur,
dika sikur ngecte n jetn time.
Dhe sa her q ai els krciste n brav,
Isha si nj or e madhe q kurdiset
M von kam hyr n shum dyer t tjera
Dhe gjithnj m sht dukur sikur ato dyer m`i hapte
Ai els i thjesht i shkolls fillore.
Ku do t jet vall ai els?
A mos e kan marr n erdhe laraskat?
A mos e ka varur n qaf si fmijt ky diell q perndon,
pr t hapur me t ditn e nesrme?
Ndoshta po t shkoj tani te shkolla ime,
prap do ta gjej te muri at els,
por a do ta hap dot me t dern e fmijris?

220
Gjuha shqipe 6
Msimi: Ngjarje t jetuara
Fjalimi i Ismail Qemalit (nga filmi Nntori i dyt)

Gzuar, gzuar !

Vllezr e motra, bijt e mi,


do tju rrfej nj t fsheht: shokt e mi t udhs e t halleve, ata q jan ktu e ata q si kemi pran t m
falin.
E ruaja n zemr kt t fsheht, jo pr vete, po q tjua tregonja juve, sot, ktu, n kt dit t shnuar dhe
ja m mundonte: A do t arrini vall ta ngrini flamurin, n 28 Nntor?
Ju do t pyesni bri 28, bri 30, por vllezr dhe motra shqiptar, n nj dit t till, n 28 Nntor, t
motit 1443, Sknderbeu ngriti n Kruj flamurin e Shqipris, kt flamur, vllezr shqiptar.
sht Nntori i dyt i Shqipris, qoft i bekuar pr jet!

Antarsimi n NATO
N Samitin e Bukureshtit, n prill 2008 Shqipria mori ftesn pr antarsim n NATO. M pas, n Samitin
e Strasburgut, zhvilluar m 3 deri m 4 prill 2009, Shqipria u b prfundimisht antare me t drejta t plota
t Natos. Antarsimi i Shqipris n NATO, aleanca m e madhe politike ushtarake e kohs shnon nj pik
kulmore dhe nj arritje t jashtzakonshme pr vendin, duke u ngulitur n memorien historike si nj ngjarje
e shnuar n funksion t siguris e stabilitetit t vendit ton dhe rajonit t ballkanit n kto 5 vite. Si antar
me t drejta t plota t aleancs m t fuqishme politike ushtarake t kohs, Shqiria ka treguar vlerat e saj
m t mira prkrah aleatve t saj t mdhenj, ajo ka kontribuar realisht n paqen dhe sigurin n do pik
t globit. S bashku me aleatt dhe partnert e saj, forcat tona t armatosura kan kontribuar me sukses
n forca e mjete, n shum misione paqeruajtse, si n Bosnj, Irak, Afganistan etj, prkrah aleatve duke
prfaqsuar denjsisht shqiprin e duke na br t ndjehemi krenar pr to. N 5 vite si antare e NATOS,
Shqipria ka treguar prkrah aleatve t saj se sht partner serioz.

221
Libr pr msuesin
Msimi: Dgjojm episode filmash dhe
emisionesh pr fmij

Nga filmi I vetm n shtpi


-Po un nuk duhet t`i shpenzoja kto para.
- Por kam njzet dollar t fshehura n nj qyp, n garazhdin ton, vllai im i madh nuk i gjen dot kurr,
prandaj jepja kto para, zotit Dunkan, spitalit i duhen m shum se `m duhen mua, pastaj me siguri q do i
harxhoja pr gjra q do m prishnin dhmbt dhe mendjen.
- Hahahaha.e sht, sht bujari prej teje. Pr t treguar vlersimin ton pr bujarin tnde, po t lejoj t
zgjedhsh nj lodr nga pema q ta marrsh me vete.
-Falas?
-Po.
-A mundem t bj nj sugjerim?
-Mir.
-Merr pllumba ift.
-A mund t marr dy?
-Patjetr, merr dy pllumba. Po t tregoj far t bsh: ti mban njrin dhe ia jep tjtrin nj personi shum
special. E sheh? Pllumbat jan simboli i dashuris dhe i miqsis. Tani pr sa koh q secili nga ju ka pllum-
bat, ju do t jeni prgjithmon miq.
-Uau, nuk e kam ditur kt, mendoja se ishin thjesht pjes e nj knge.
-Jan vrtet, edhe pr kt rast t veant.
-Uau!
*
* *

Un e di se nuk i meritoj Krishtlindjet edhe pse bra dika t mir. Un nuk dua asnj dhurat, n
vend t tyre un dua t trheq do t keqe q i kam br familjes time, edhe pse ata nuk i trheqin ato q kan
thn pr muas`dua t`ia di, i dua t gjith. Nse s`sht e mundur q t`i shoh t gjith ata, mund t shoh vetm
mamin tim?
Nuk do dua asgj tjetr pr sa koh t jetoj. Un dua vetm mnamin tim, sepse mua m ka marr shum
malli. Edhe sikur t jet vetm nj her, vetm pr pak minuta, thjesht duhet t`i krkoj t falur asaj.
-Mami? Uau, funksionoi shpejt
-Oh, Kevin!
-Mami, m vjen keq
-Edhe mua shpirti im
-Gzuar Krishtlindjet mami!
-Gzuar Krishtlindjet, zemra ime ! Faleminderit, eja t shkojm..
-Nga e dije q un isha ktu?
- Un e di q t plqejn pemt e Krishtlindjeve dhe kjo sht m madhshtorja.
- Ku jan gjith t tjert?
-N hotel.

222
Gjuha shqipe 6
LEXIM JASHT KLASE
HARRI POTER

SKEDA ANALITIKE

LLOJI i ROMANIT: Harri Poter sht nj seri e prbr prej shtat romanesh t llojit fantazi , t shkruara
nga autorja britanike, J. K. Rouling. N brendsi t vllimeve gjejm gjithashtu, plot elemente t misterit,
aventurave dhe romancs.

Shtat vllimet e Harry Potter jan:


Harry Potter dhe guri filozofal, u botua n vitin 1997;
Harry Potter dhe Dhoma e t Fshehtave 1998 ;
Harry Potter dhe i burgosuri i Azkabanit 1999;
Harry Potter dhe Kupa e Zjarrit 2000;
Harry Potter dhe Urdhri i Feniksit 2003;
Harry Potter dhe Princi Gjakprzier 2005;
Harry Potter dhe Dhuratat e Vdekjes 2007;
Vllimet e Harri Poter jan prkthyer n 73 gjuh t huaja n mbar botn.
Librat jan br filma nga Warner Bros.

TEMA
Sipas Rouling, tema kryesore sht lufta me vdekjen, sfidat pr ta mundur at. Ekzistojn edhe shum tema
t tjera n seri, t tilla si: paragjykimet dhe korrupsioni.

Prmbledhje e prmbajtjes
Ky roman bn fjal pr nj djalosh jetim, t quajtur Harri Poter, i cili zbulon n moshn njmbdhjet
vjeare se sht nj magjistar. Aftsia e tij sht e lindur, dhe fmijt e till jan t ftuar pr t marr pjes
n nj shkoll t veant magjike q mson dhe zhvillon aftsit e nevojshme pr sukses n botn e Mag-
jis. Harry bhet nj student n Shkolln e Magjis Hoguorts. Gjat adoleshencs s tij, ai mson pr t
kaprcyer problemet me t cilat ballafaqohet, ato: magjike, sociale dhe emocionale, duke prfshir sfidat
e zakonshme t adoleshentve, si: miqsia, pasionet dhe provimet, prova t mdha kto pr t prgatitur
veten pr prballjen me botn e vrtet q shtrihet prpara.
Librat gjithashtu prmbajn shum parafytyrime, t cilat jan prjetuar shpesh nga Harry.

PERSONAZHET
Personazhet n vepr jan t shumt, sipas vllimeve, por po prmendim ata m kryesort:
Harri Poter - personazhi kryesor
Miqt e tij Ronald Weasley dhe Hermione Granger, student n Shkolln e Hogarts pr magji.
Magjistari i errt Lord Voldemort, (Lordi Fluronvdekje), i cili synon t bhet i pavdekshm pr t
pushtuar botn, duke nnshtruar njerzit jomagjik, dhe t shkatrroj t gjith ata q qndrojn n
rrugn e tij, sidomos Harri Poter.
Lord Voldemort vrau prindrit e tij kur Harry ishte 15 muajsh.
Personazhet n vllimin e par: Harri Poter dhe Guri Filozofal
Rubeus Hagridit, Ruajtsi i elsave;
Albus Urtimor;
Kushrinjt e Harri Poter- Drslit;
Msuesi iShurupeve, Severus Pitoni;
Msuesi iMbrojtjes kundr Arteve t Errta,Ra Grepsin;
Motra e vogl e Ronit, Xhini Uezli;
Msuesi i Mbrojtjes Kundr Arteve t Errta,Xhilderoi Lokharti;

223
Libr pr msuesin
MJEDISI DHE KOHA
Shtat librat prkojn me vitet e jets s Harri Poter-it n Hoguorts, Shkolls s Magjis dhe Shtrigris.
Mjedisi i krijuar nga Rouling sht sa i ndar nga realiteti, aq edhe i lidhur ngusht me t. Mjediset imagjin-
are, si: Toka imagjinare e Narnias, e cila sht nj univers alternative; Toka e MesmeeKryezotit t Unazave, e
cila sht nj e shkuar mistike;
Bota magjike e Harri Poter, ekzistojn paralelisht me realitetin dhe prmbajn versione magjike t ele-
menteve t zakonshme t jets s prditshme.
Ngjarjet gjithshtu zhvillohen n rrugt e fshehta t Londrs, pijetoret e vjetra, ifligjet e vetmuara dhe ksht-
jellave t izoluara q mbeten t padukshme pr njerzit e zakonshm.

IDET DHE PROBLEMET Q TRAJTOHEN N ROMAN


Problemet, si shtypja, mbijetesa, dhe tejkalimi i mosmarrveshjeve japin mesazhe t fuqishme humane.
Pushteti dhe shprdorimi i pushtetit mbulohen nga triumfi i dashuris, liris dhe tolerancs.
T zgjedhsh midis asaj q sht e drejt, por e vshtir dhe asaj q sht sht e leht, sht sigurisht nj
nga dilemat e njeriut. Dashuria sht ajo q t mson, t menuron dhe t bn t sukseshm.

GJUHA E AUTORIT
do libr sht ndrtuar n nj stil aventure dhe misteri. Ngjarjet rrfehen n vetn e tret. Romanet shquhen
pr fjalt e reja dhe frazat, leksiku ka shtrirje t gjer dhe emrtimet e vendeve, personazheve jan nj risi,
pjes e stilit t autorit.

DIKTIME
(pr kontrollin e drejtshkrimit t shkronjs s madhe, - n trup dhe n fund t fjals, zanores e, fjalve t
prngjitura, kontrollin, ndajfoljeve, parafjalve,lidhzave, premrave, trajtave t shkurtra, apostrofit.)

I
N afrsi t fshatit Petrel/ petrel udhtart trokitn n llamarinn e kabins. Shoferi mbajti mak-
inn. Njri nga pasagjert u hodh posht/ posht. Tjetri, q do t vazhdonte udhn m tej/ mtej..,
e ndihmoi t zbriste kavaletin, telajon dhe kasetn e bojrave/ bojrave. t vajit. Kto paisje piktori i pati
br/ br.. gati q n dark/ dark, at dit/ dit ishte ngritur qmenat/ qmenat .. Te
Ura e Lans/ ura e lans gjeti kt makin/ makin .. t rastit Iu/Ju... afrua shoferit, i zgjati
nj kartmonedh/ kartmonedh .. dhe u prshndet. Motori uturoi dhe skapamentoja zuri t krciste
prsri. Zhurma erdhi duke u shuar.

Ende nuk kishte zbardhur. Prreth kndonin bulkthat. N qiell, yjet vezullonin. Piktori ngriti syt nga ksht-
jella/ Kshtjella, q lartsohej/ lartsohej prtej. i pati hyr/ hyr . n shpirt me madhsht-
in/ madhshtin e saj ajo kshtjell/ kshtjell I mome, ndaj kishte vendosur ta pikturonte.

Ndjeu t rrnqethura nga thllimi i mngjesit. Ngarkoi paisjet dhe u vu n udh/ udh .. Nxitoi hapat.
Jo vetm q/ Jovetm q t ngrohej, por edhe q t arrinte pa dal/ dal .. dielli. Do ti fik-
sonte n telajo muret e ngrysura t lara nga rrezet e praruara.

224
Gjuha shqipe 6

Tek ecte, ndjeu/ ndieu . dika q lvizi n gmush/ gmush Nj lepur i trembur/ i trmbur
. ia mbathi me t katra/ metkatra prtej kodrs.

Arriti me koh n vendin/ vndin ..e caktuar. At knd e pati zgjedhur disa dit m pare/ m par
... Q aty kshtjella ngjante me nj shqiponj/ shqiponj q prgjon maj/ maj ..
shkmbit, gati pr tu/ tu ...... lshuar n fluturim. Mjegulla qumshtore/ qumshtore . zgjatej luginave
dhe hollohej, shprbhej e fironte lartsive/ lartsive ..

Nuk u ul t lodhej. Vendosi mir kavaletin q t mos lvizte.

Ndrkoh Lindja/ lindja .. qe prskuqur. Po agonte. Konturet e kshtjells/ Kshtjells


shquheshin mir n agullimn e mngjesit. Piktori mori lapsin dhe hoqi shpejt e shpejt disa viza. Vizatimi nuk
kishte shum / shum pun. M tepr nevojitej peneli. Mjeshtri derdhi mbi palet/ palet . bojra t
freskta /bojra t freskta . nga tubetet. Shtoi edhe pak vaj lini/ vajlini.

Rrezja e par, ende pa e nxjerr/ nxjerr .. syrin nga mali, praroi pjesn m t lart/ lart t
kshtjells. Vendi / vndi .. i ndriuar erdhi duke u zmadhuar. Dielli tashm kishte lindur. Ndieje/ Ndjeje
. ngazllim n shpirt. Muret e mome, t lara n dritn e agimit pranveror, mbartnin dhjetra e dhjetra/
dhjetra e dhjetra.. ngjyra. Kt begati ngjyrash nuk e kapte syri i kujtdo/ i kujt do . Duhej t
ishe piktor me prvoj/prvoj.., si Samiu/ samiu Ve tani t punonte sa m shpejt pr t`i fiksuar n
telajo. Ngjyrat ndryshonin duke ia / ja ln/ len vendin, nxitimthi, njra-tjetrs/ njra tjetrs ...

Peneli lvizte me shkathtsi/ shkathtsi .. Rrmbente pak nga bojrat/bojrat. e renditura dhe i
prziente po aty, n nj an/ ant palets, derisa/ deri sa.. t dilte nuanca e duhur.

Dora-dors/ Doradors piktura po merrte jet/ jet.

(Prse e arrestuan piktorin, Astrit Bishqemi)

II
Dera ishte e mbyllur e, kur vajza krkoi t merrte kockzn, q kishte mbshtjell / mbshtjell .
me shami, nuk e gjeti, aty nuk kishte m asgj. Kishte humbur dhuratn, q i kishte dhn/dhn .. Ylli
i Mir/ylli i Mir far/ far t bnte? Donte t shptonte vllezrit / vllezrit e saj, por
nuk kishte elsin/ elsin e maleve. Ather/ Athere,.. Ylli i Mir /ylli i Mir mori
thikn, preu gishtin e vogl, e futi n der/ der dhe ajo u hap. Sa hyri brenda/ brnda vajza, i doli prpara nj
xhuxh dhe e pyeti:

- Vajza ime, far/ far.. krkon?


- Krkoj vllezrit/ vllezrit .e mi, shtat/ shtat.. sorrat, - iu prgjigj.
Zotria xhuxh i tha q shtat sorrat nuk ishin n shtpi, por nse/n se.. ajo do ti priste pak koh mund
t hynte brenda/ brnda .

Pastaj xhuxhi solli ushqimin pr shtat sorrat n shtat pjata t vogla dhe shtat tasa me uj/ uj.... Nga do/
`do.. pjat motra mori nj ik / ik .. ushqim pr t ngrn/ ngrn dhe nga do tas piu pak uj/
uj. N tasin e fundit la brenda/ brnda. unazn q kishte me vete/ mevete. Pr nj moment
u dgjua n ajr zhurma e prplasjes s krahve/ krahve. dhe xhuxhi i tha: Ja, u kthyen zotrinjt/
zotrinjt.. sorra. Arritn sorrat. Kishin uri dhe etje. donjri/ cdonjri.. prej tyre krkonte pjatn
dhe tasin e tij.

Pak m von/ m von.. pasi mbaruan s ngrni, njri / njeriprej tyre tha: Kush ka ngrn/
ngrnn pjatn time? Kush ka pir/ pir. n tasin tim? Ka qen/ qen nj goj njerzore.

Dhe, kur i shtati mbaroi ujin n fund t tasit, unaza doli jasht/ jasht.. Ky e pa dhe njohu njrn nga 225
Libr pr msuesin
unazat e mamas dhe t babait. Ather/ Athere tha: Zoti im, nse/n se.. motra jon/ jonsht
ktu, do t jemi t lir. Sapo vajza q rrinte e fshehur mbrapa ders, tha dshirn dhe hyri n dhomn e shtat
sorrave, ata morn pamjen njerzore/ njerzore.. U prqafuan e u puthn dhe u kthyen n shtpi.

(Shtat sorrat, J.V. GRIMM)

III
Jo shum larg vendit ku un jetoj, gjendet nj kodr q ndahet n mes / n mes nga nj/ nganj
prrua. Nga grryerja / grryerja e vazhdueshme e ujit sht formuar nj pjes toke, n
t ciln ka rrnj/ rrnj . t vjetra dhe guralec q bien shum n sy.

Ky sht vendi ku blett kan strehn e tyre, q i mbron nga shiu/ ngashiu .., e cila pozicionohet
prkarshi / pr karshi .. diellit t jugut.

N shumicn e t arave mund t dallohen ende krah bletsh t ngordhura, me fytyrat e tyre t thata e t
shprbra, me syt/ syt . e tyre q vshtrojn ngultas/ ngultazi nga vendi ku dhan shpirt,
drejt/ drejt gjysms tjetr t pabanuar/ pa banuar .. t kodrs, q shtrihet prgjat/ prgjat
prroit.

Dielli digjte dhe toka kishte marr ngjyrn e ndryshkut. Tek-tuk, ndonj makin zhurmonte prgjat/ prgjat
.. rrugs s pist dhe pluhuri ngrihej pas saj/ passaj .., duke u br njsh me pluhurin q ishte
ngritur aty m par.

Ato fluturonin duke br nj hart t padukshme/ pa dukshme . n ajr, t skicuar me koordinata/


kordinata .., duke komunikuar mes tyre / mestyre .., pr drejtimin/ prdrejtimin
.. ku ndodhej ushqimi npr/ n pr lule.

Nn diellin/ Nndiellin e nxeht, duke vshtruar blett e vogla q fluturonin prreth/ pr reth
kodrs, duke dgjuar zogjt e vers e duke ndier / ndjer flladin e leht, ndieja se i prkisja atij vendi.

Uji q rrjedh npr/ npr ................lugjet e mbuluara me myshk t gjelbr, ushqen kullosn q shtrihet
prpara/ pr para ........................ tyre, apo prbirohet nn shtresat/ nnshtresat ....................... e bors gjat /
gjat ............. ditve t dimrit.

Ashtu si fillojn t bien rrezet mbi livadh, dalngadal / dalngadal .................. nis t shteroj uji, kshtu q
n astin kur dielli nxjerr mbi kodrinn prball / prball ....................... tr kokn e vet, nga lfyti i krojeve
rrjedh pika e fundit e ujit.

Frymimi q mban gjall njeriun sht ai q e thith trupi i tij nprmjet/ n pr mjet ............................. poreve
t lkurs nga edhe/ ngaedhe ..................... bhet shfryrja e ngadalshme.

Shnim: Fragmentet n dispozicion t msuesit/es mund t shfrytzohen n varsi t objektivave t tems,


nivelit t grupit, kompetencave t fushs.

226
Gjuha shqipe 6
Prgjigjet e TESTIMIT
(pr tremujorin e par)

(Plaga shrohet, po fjala e hidhur sharrohet, Prrall popullore)


Pjesa e par
Pyetja 1
Alternativa e sakt: b.
Pyetja 2
Alternativa e sakt: a.
Pyetja 3
Prgjigje:
nga mendimet: mendjeshkurtr nga veprimet: mosmirnjohs
(Mund t pranohet cdo mendim tjetr i nxnses/it, i cili prputhet me cilsit e personazhit.)
Pyetja 4
Prgjigje: Urtsia dhe maturia e njeriut.
Vlerat dhe virtytet e njeriut.
Ndikimi i fjals.
(Mund t pranohet cdo mendim tjetr i nxnses/it, i cili prputhet me cilsit e personazhit.)
Pyetja 5
Alternativa e sakt: b.
Pyetja 6
vend: n pazar, n shtpi, n kurriz t shprehura me emr
hapsir: ktu, kudo t shprehura me ndajfolje vendi mbi parafjal
Pyetja 7
t marrt nma shprehje frazeologjike, e cila ndrtohet mbi bazn e metafors. Shprehet me grup emror:
folje+emr.
dorholl epitet. Shprehet me mbiemr t panyjshm.
sa ta thyej gjumin metafor. Shprehet me grup emror: folje+emr.
Pyetja 8
Prgjigje: Nprmjet veprimit q luani i krkoi mikut t tij, i dha nj msim t vyer. Ai i tregoi atij se plaga
e spats, sado e dhimbshme mund ta fshinte koha, por fjaln e hidhur luani nuk do mundej kurr ta harronte.
Pyetja 9
Prgjigje Gjuha kocka s`ka e kocka thyen.
Mosmirnjohja sht nj nga cilsit m t kqija t njeriut.
(Mund t pranohet do mendim tjetr i nxnses/it, i cili prputhet me mesazhin e prralls.)

Pjesa e dyt
Pyetja 1
Paragrafi i dyt:
Edhe pa i rrfyer ... deri te ... ec e mbaro nevojat q ke.
(Kto fjali prbjn nj paragraf, pasi ato rrfejn veprimet e burrit, pasi largohet nga luani.)
Zanoret: e, a, i, o, , u.
Bashktinglloret e zshme: d, dh, gj, v.
Bashktinglloret e shurdhta: p, f, s, sh, k, q, t, th, h.
Bashktinglloret e tingullta: j, l, ll. 227
Libr pr msuesin
Pyetja 2
Psh: burr-parafundor, fmijt-parafundor, i piklluar-parafundor
Kurdoher-parafundor, fatkeqsi- fundor, u mallngjye- parafundor
Mundemi- tejfundor
Pyetja 3
-A mos t`u rnduash gj? (ngjits)
-Merr kt sopat edhe bjerm me t mprehtn e saj. (zbrits)

-Luani kurdoher e priste dhe prcillte me dashuri. (zbrits)


Pyetja 4
Fjala Tema Mbaresa Rrnja Parashtesa Prapashtesa
mbshtetej mbshtet (e) j mbshtet - -
frymn frym n frym - -
fmijt fmij t fmij . -
shoqen shoqe n shoqe -
prgjakur prgjak - gjak pr ur
Pyetja 5
Sopat, kazm, kos, eki, thik, drapr, lopat, dar (mjete pune)
Pyetja 6
Lule-lules, lulzo, lulzim, i lulzuar, i palulzuar
Dor- dorez, dorzo, dorzim, i dorzuar, prdor, i prdorur
Pyetja 7
1. Burri kur erdhi ia solli. (fillon fjalia)
2... i piklluar nga skamja tha: Do t vete t m haj luani... (fillon ligjrata e drejt).
Pyetja 8
emra mbiemra premra numror folje
burr, t shoqen, t vegjl, ca, ato, (pr) vete. ----- ish, u afruan, kish.
fmijt, dit, dorholl, i, ksaj. t blej, duheshin,
shoqen, fmijt, i piklluar. tha, do t vete, t
skamja, luani. haj, t shptoj.
fatkeqsie ka zn

Pyetja 9
Rasat fiku nj fik luani nj luan shoqja
emrore fiku nj fik luani nj luan shoqja
gjinore i, e fikut i, e nj fiku i,e luanit i, e nj luani i, e shoqes
dhanore fikut nj fiku luanit nj luani shoqes
kallzore fikun nj fik luanin nj luan shoqen
rrjedhore prej fikut prej nj fiku prej luanit prej nj luani prej shoqes
1. Fikun e bjm reel dhe marmelat.
2. Burri nuk e respektoi luanin si e respektoi ai.
3. Shokun, shoqen zgjidhe m t mir se veten.

228
Gjuha shqipe 6
Prgjigjet e TESTIMIT
(pr tremujorin e dyt)
(Ujku dhe Qengji, A.Z.ajupi)
Pjesa e par
Pyetja 1
Alternativa e sakt: d.
Pyetja 2
frika e qengjit se kur e pa qengji nga frika prmori. Zot i math, - tha qengj i ngrat.
arroganca e ujkut e mbyti, e qeu, se kshtu i plqeu.
akuzat ndaj qengjit Pastaj kam dgjuar q m ke shar nj vit m par. T tjer, yt at, qent dhe barit
rrin e m shajn prdit.
Pyetja 3
Prgjigje: arrogant, dinak, i fuqishm, i padrejt.
Pyetja 4
a) Ujku mendon se mund t bj far t doj prderisa sht m i forti, ndrsa mendimet e qengjit jan t
sunduara nga frika dhe dobsia e tij.
Ujku mendon n mnyre dinake, ndrsa qengji sht i sinqert dhe naiv.
b) Ujku tregohet i keq me qengjin duke e akuzuar padrejtsisht, ndrsa qengji sillet n mnyr t pafajshme
dhe t drejt.
Pyetja 5
Ujt vete posht - Uji rrjedh posht
Jan gjasht muaj - Ka gjasht muaj
Pse trubullon ujt? - Pse ma turbullon (bn pis ujin)?

Pyetja 6
Alternativa e sakt: d.
Pyetja 7
Prgjigje: skesha ler skisha lindur
tu ngjat tu zgjat
u trumbullua u turbullua
Pyetja 8
Un mendoj se ujku personifikon t fortin, t fuqishmin, pra sunduesin i cili pr shkak t fuqis q ka mund
t bj far t doj, edhe nse ajo sht e padrejt.
Qengji personifikon t dobtin, fati i t cilit sundohet nga i fuqishmi, i egri dhe i padrejti.
Pyetja 9
Egrsia dhe padrejetsia triumfojn mbi at q ndjehet i dobt dhe dorzohet para tyre. Besimi te vetvetja,
dhe menuria jan arma m e fort kundr tyre.
(Mund t pranohet do mendim tjetr i nxnses/it, i cili prputhet me mesazhin e prralls.)

Pjesa e dyt
Pyetja 1
Ujk a. emr
Zuri c.folje
Gjaktori a. emr
I mjer b. mbiemr
229
Libr pr msuesin
Pyetja 2
Emrat I prgjithshm/ Lakimi Konkret Abstrakt Numri Gjinia Rasa Trajta
I prvem
ujku II njjs mashk. emrore e shquar
nj qngj I njjs mashk. emrore e pashquar
prrua I njjs mashk. kallzore e shquar

Pyetja 3
ati yt m shau premri: yt lloji: pronor
un s`keshe ler premri: un lloji: vetor
pse m kishe shar? premri: nuk ka (pse ndajfolje pyetse)

Pyetja 4
e kish par trajta e shkurtr:(at) e
m kishe shar trajta e shkurtr:(mua) m
t kesha par trajta e shkurtr:(ty) t

Pyetja 5
Nj qngj pinte uj mnyra dftore
Duhet t kem gabuar mnyra lidhore

Pyetja 6
Foljet E pakryer E kryer e thjesht E ardhme E kryer M se e kryer
shoh shihja pash do t shoh kam par kisha par
afroj afroja afrova do t afroj kam afruar kisha afruar
z zija zura do t z kam zn kisha zn

Pyetja 7
Koht Shkoj Them pi
E tashme t shkoj t them t pi
E pakryer t shkoja t thosha t pija
E kryer t kem shkuar t kem thn t kem pir
M se e kryer t kisha shkuar t kisha thn t kisha pir

Pyetja 8
Folje t zgjedhimit t par Folje t zgjedhimit t dyt Folje t zgjedhimit t tret
gaboj, afroj shoh, pi, z

Pyetja 9
Parafjalt Rasat
n kallzore
prmbi kallzore
pr kallzore
me kallzore

Pyetja 10
(Nj ujk, nj qengj, pinte uj, pa,n prrua, q).
Nj qengj pinte uj n prrua, por nj ujk e pa
Nj ujk pa nj qengj q pinte uj n prrua.
230
Gjuha shqipe 6
Prgjigjet e TESTIMIT
(pr tremujorin e tret)
(Mirnjohja, E.Amiis)
Pjesa e par
Pyetja 1
Alternativa e sakt: a.
Pyetja 2
Prgjigje:
1. Nderoje dhe duaje msuesin tnd.
2. Shqiptoje me respekt fjalen msues.
3. Duaje si do t doje vllan tim.
Pyetja 3
Prgjigje: fisnik, sakrifikues, human.
(Mund t pranohet do mendim tjetr i nxnses/it, i cili prputhet me mesazhin e prralls.)
Pyetja 4
Alternativa e sakt: d.
Pyetja 5
Prgjigje: Roli q nj msues z n jetn e nj njeriu sht mjaft i rndsishm.
(Mund t pranohet do mendim tjetr i nxnses/it, i cili prputhet me mesazhin e prralls.)
Pyetja 6
Prgjigje: 1. Padurimi ndaj prindrve dhe msuesit sht faj i rnd.
2. Figurs fisnike t msuesit do tia kuptosh vlern kur t rritesh.
3. Msuesi duhet konsideruar si nj prind i dyt.
(Mund t pranohet do mendim tjetr i nxnses/it, i cili prputhet me mesazhin e prralls.)
Pyetja 7
Alternativa e sakt: c.
Pyetja 8
Alternativa e sakt: c.
Pyetja 9
krahasim t cilt jan si baballart shpirtror t miliona fmijve q po rriten..
nj metafor - Se ai e shkrin jetn e tij pr t mirn e fmijve, q do ta harrojn, duaje se ai ta el e ta
ndrion mendjen dhe t edukon shpirtin.
Pyetja 10
Prgjigje: Po, un mendoj se babai ka t drejt. Figura e msuesit sht mjaft e rndsishme n jetn e nj
fmije. Misioni i tij pr edukimin e brezit t ri meriton t nderohet e respektohet.
(Mund t pranohet do mendim tjetr i nxnses/it, i cili prputhet me mesazhin e prralls.)

Pjesa e dyt
Pyetja 1
GE GF
1. Msuesi ka t drejt ndonjher pr humbjen e durimit.
2. Stardi nuk ankohet asnjher pr msuesin e tij.
3. Msuesit tan sakrifikojn shum pr t ndriuar mendjen dhe shpirtin ton.
4. do nxns duhet t respektoj gjithnj msuesit e vet.

231
Libr pr msuesin
Pyetja 2
Shoku yt, Stardi, nuk qahet kurr pr msuesin e tij. (fjali e thjesht)
Mendo pakz se sa her tregohesh i paduruar me baban e me nnn tnde! (fjali me nnrenditje)
Nderoje dhe duaje msuesin tnd, o bir. (fjali e thjesht)
Shqiptoje gjithnj me respekt fjaln msues. (fjali e thjesht)
Pyetja 3
Emr: Testi sht shum i thjesht.
Premr: Ky sht prgatitur nga msuesja jon.
Grup emror: Testi i dyt ishte m i vshtir.
Pyetja 4
Me kallzues emror:
a- Halla ime sht msuese n shkolln Pavarsia.
b- Libri im sht i ri.
Me kallzues foljor:
c- Msuesja kishte kontrolluar detyrat e shtpis.
d- Veprimtarit filluan t zhvillohen nga t gjitha klasat.
Pyetja 5
Edhe njeriu m i mir i bots ndonjher do ta humbiste durimin.
kryefjal rrethanor kallzues kundrinor i drejt
Ata i prgatisin vendit ton nj popull m t mir.
kryefjal kallzues kundrinor i zhdrejt kundrinor i drejt
Pyetja 6
Msuesja e gjeografis. ( me drejtim)
Javn e ardhshme. ( me prshtatje)
Luisi i klass son ( me drejtim, me prshtatje)
Shkolla Dora d`Istria ( ndajshtim )
Nn Mara e hall Neta ( ndajshtim)
Shum mendime ( me bashkim)
Profesor Arbeni ( ndajshtim )
Pyetja 7
P.Sh. n shkoll - rrethanor vendi prej sa e sa vjetsh - rrethanor kohe
kurr - rrethanor kohe. si me inat- rrethanor mnyre. pakz - rrethanor sasie
ndonjher - rrethanor kohe. prej sa e sa vjetsh - rrethanor kohe. ndonjher - rrethanor kohe me ethe
n trup- rrethanor mnyre.
Pyetja 8
P.sh: msuesin - kundrinor i drejt (k?)
e ( duaje) kundrinor i drejt. k? at e )
t (prkdhel) kundrinor i drejt k? ty t
t (duket) kundrinor i zhdrejt kujt? ty t
ta duash t+e (duash) ta shohsh t+e (shohsh ) e jan kundrinor t drejt
k? ( at e) e-nnkupton msuesin
t-pjesz e mnyrs lidhore

232
Gjuha shqipe 6
TESTIM (pr tremujorin e par)

Dikur erdhi n bot nj fmij i tejdukshm. Prmes lkurs s tij mund t shihje si prmes ajrit dhe
ujit. Ishte prej mishi dhe kocke dhe dukej si prej qelqi, dhe, po t rrzohej, nuk thyhej, vetm se i dilte n
ball nj xhung e tejdukshme. I dukej zemra si rrihte, i dukeshin mendimet si i lviznin posi peshq ng-
jyra-ngjyra mbyllur n vask.
Fmija u rrit, u b djal, pastaj burr dhe kushdo mund tia lexonte mendimet e t merrte prgjigjet e
tij, kur e pyesnin, para se t fliste.
Ai quhej Xhakomo, por njerzit e thrrisnin Xhakomo prej kristali dhe e donin pr iltrsin e tij dhe
pran tij t gjith bheshin t sjellshm.
Pr fat t keq, n kt vend u ngrit n qeveri nj diktator mizor dhe pr popullin nisi nj koh padre-
jtsie. Kush guxonte t kundrshtonte, zhdukej pa zhurm. Kush ngrinte krye, pushkatohej. T varfrit
qen t poshtruar e t fyer n njqind mnyra.
Njerzit heshtnin dhe vuanin. Por, Xhakomoja nuk mund t heshtte
Edhe pa folur, pr t flisnin mendimet: ai ishte i tejdukshm dhe t gjith lexonin brenda ballit t tij
urrejtjen dhe dnimin pr padrejtsin e tiranit.
Pastaj fshehurazi, njerzit i prsrisnin mendimet e Xhakomos dhe merrnin zemr.
Por tirani e arrestoi Xhakomon prej kristali dhe urdhroi ta mbyllnin n burgun m t errt. Vese,
ather ndodhi dika e jashtzakonshme. Muret e qelis, ku qe mbyllur Xhakomoja u bn t tejdukshme
dhe pas tyre edhe muret e burgut dhe s fundmi edhe muret e jashtme.
Njerzit q kalonin pran burgut e shihnin Xhakomon t ulur mbi stol, sikur edhe burgu t ishte prej
kristali dhe vazhdonin t lexonin mendimet e tij. Natn, burgu prhapte prreth nj drit t madhe dhe tirani
n pallatin e vet, i ulte t gjitha perdet pr t mos e par, por prap se prap nuk mund t flinte. Xhakomo-
ja prej kristali, edhe n zinxhir, ishte m i fort se ai. Sepse e vrteta sht m e fort se gjithka, m e
ndritshme se drita, m e tmerrshme se uragani.

(Xhakomo prej kristali, Xhani Rodari)

Pjesa e par
1
Pjesa e msiprme sht nj: (1 pik)
a. prrall,
b. tregim,
c. fragment romani,
d. tekst rrfimtar joletrar.

2 Xhakomo ishte i paknaqur, sepse: (1 pik)


a. vendi vuante nn sundimin e diktatorit,
b. nuk shprehte dot mendimet e tij,
c. ishte i tejdukshm,
d. ishte i pafuqishm.

3 Gjeni n tekst dhe shkruani 5 mbiemra, q prshkruajn Xhakomon. (5 pik)


. . .. ..
4 Koha n kt rrfim sht: (4 pik)
a. e prcaktuar,
b. e paparcaktuar.
Shkruani 3 fjal apo shprehje q tregojn kohn e rrfimit. 233
Libr pr msuesin
5 Rrfimtari gjat rrfimit t tij: (1 pik)
a. prdor vetn e par dhe sht vet pjesmarrs,
b. prdor vetn e tret dhe sht vzhgues i ngjarjeve.

6 Shkruani tri fjali prmbledhse pr zhvillimin e rrfimit.


(kujdesuni q t mos prfshini fjali pr hyrjen dhe mbylljen e tij). (3 pik)

7 Fjala uragan, sht prdorur n tekst me kuptimin: (1 pik)


c. stuhi,
d. puhiz,
e. fllad,
f. penges.

8 Komentoni frazn: Xhakomoja prej kristali, edhe n zinxhir, ishte m i fort se ai. (2 pik)

9 Pse e vlersojn njerzit Xhakomon? Ilustroni me dy fjali nga pjesa. (4 pik)


Po ju a e vlersoni? Jepni dy argumente.

10 Tregoni nnkuptimin e prdorimit t ktyre fjalve. Komentoni me fjalt tuaja sipas


kuptimit n tekst. Prcaktoni figur letrare sht. (3 pik)

.e vrteta sht m e fort se gjithka, m e ndritshme se drita, m e tmerrshme se uragani.

Pjesa e dyt

11 Vendosni theksin pr seciln nga fjalt e mposhtme: (5 pik)


dikur fmij lkurs ajrit xhung

12 Paraqitni me shigjet intonacionin e fjalis: (1 pik)


Kush guxonte t kundrshtonte, zhdukej pa zhurm.

13 Lexoni fjalt e dhna. Formoni t tjera, duke ndryshuar vetm njrn nga fonemat prbrse: (6 pik)
tirani .. drit . bot .
ball djal .. zhurm .

14 Shkruani familjen e fjals: mbyll. (1 pik)

15 Cils fush leksikore i prkasin fjalt: (6 pik)


Shklqim, tejdukshmri, kristal, i thyeshm .
Shkruani fushn leksikore t fjals: varfri (me jo m pak se pes fjal)

16 Shkruani drejt fjalt e dhna: (3 pik)


8 Marsi/marsi ..
Drini i bardh/Drini i Bardh/ drini i bardh .
La Fonten/ la Fonten .
17 Nnvizoni fjalet e prejardhura: prreth, prhapte, burgun, fmija, peshq, e ndritshme. (2 pik)

18 Prcaktoni pjest prbrse t fjalve t dhna. (2 pik)


t tejdukshme ------------------------------------------------------
234
njqind ---------------------------------------------------
Gjuha shqipe 6
19 Gjeni klasn ku bn pjes secila nga fjalt e mposhtme (t nnvizuara n tekst). Tregoni nse fjalt
jan t ndryshueshme apo t pandryshueshme, duke vendosur shenjn X n vendin e duhur n tabel.
(5 pik)

Fjala Klasa E ndryshueshme E pandryshueshme


prmes
t ulur
mizor
kocke
dukej

Nota 4 5 6 7 8 9 10
Pik 0-13 14-21 22-29 30-37 38-45 46-53 54-57

Prgjigjet e TESTIMIT
(pr tremujorin e par)
(Xhakomo prej kristali, Xhani Rodari)

Pjesa e par
Pyetja dhe prgjigjja: 1.Pjesa e msiprme sht nj: (1 pik)
a. prrall, (e sakt )
a. tregim,
a. fragment romani,
b. tekst rrfimtar joletrar.
Pyetja dhe prgjigjja: 2.Xhakomo ishte i paknaqur, sepse: (1 pik)
a. vendi vuante nn sundimin e diktatorit, ( e sakt )
b. nuk shprehte dot mendimet e tij,
c. ishte i tejdukshm,
d. ishte i pafuqishm.
Pyetja dhe prgjigjja: 3.Gjeni n tekst dhe shkruani 5 mbiemra, q prshkruajn Xhakomon. (5 pik)
i tejdukshm, i iltr, i kristalt, i lexueshm, i fort.
Pyetja dhe prgjigjja: 4. Koha n kt rrfim sht: (4 pik)
a. e prcaktuar,
b. e paprcaktuar (e sakt)
Shkruani 3 fjal apo shprehje q tregojn kohn e rrfimit.
Dikur, nisi nj koh, ather.

Pyetja dhe prgjigjja: 5. Rrfimtari gjat rrfimit t tij: (1 pik)

a. prdor vetn e par dhe sht vet pjesmarrs,


b. vetn e tret, dhe sht vzhgues i ngjarjeve. ( e sakt )

Pyetja dhe prgjigjja: 6. Shkruani tri fjali prmbledhse pr zhvillimin e rrfimit.


(kujdesuni q t mos prfshini fjali pr hyrjen dhe mbylljen e tij). (3 pik) 235
Libr pr msuesin
N vend erdhi nj tiran, i cili asgjsonte kdo q e kundrshtonte, ndaj njerzit nuk guxonin t shpreheshin.
Xhakomos, i cili ishte i tejdukshm, i lexoheshin mendimet kundr tiranit t egr. Kshtu, ai dha urdhr q Xha-
komo t burgoset, por ndodhi dika e uditshme:muret e burgut u bn gjithashtu t tejdukshm si dhe vet ai.
Pyetja dhe prgjigjja: 7. Fjala uragan, sht prdorur n tekst me kuptimin: (1 pik)
a. stuhi, ( e sakt )
b. puhiz,
c. fllad,
d. penges.
Pyetja dhe prgjigjja: 8. Komentoni frazn: Xhakomoja prej kristali, edhe n zinxhir, ishte m i fort se ai.
Xhakomoja ishte m i fort se tirani, pasi ai nuk kish frik nga e vrteta ndryshe nga sundimtari i tij. Tirani
nuk donte dhe nuk mund ta shikonte dritn e s vrtets q dilte nga forca e karakterit
t Xhakomos prek kristali. (2 pik)
(Do t merret si e sakt do prgjigje tjetr e nxnsit, e cila prputhet me pyetjen.)
Pyetja dhe prgjigjja: 9. Pse e vlersojn njerzit Xhakomon?
Ata e vlersonin pr sjelljen dhe kurajon e tij. (4 pik)
Ilustroni me dy fjali nga pjesa.
Ai quhej Xhakomo, por njerzit e thrrisnin Xhakomo prej kristali dhe e donin pr iltrsin e tij dhe
pran tij t gjith bheshin t sjellshm.
Pastaj fshehurazi, njerzit i prsrisnin mendimet e Xhakomos dhe merrnin zemr.
Po ju a e vlersoni? Jepni dy argumente.
Po, e vlersoj Xhakomon. Ai nuk e ndrydhte t vrtetn, por e shfaqte ashtu si ishte.
Ishte nj model pr t tjert.
Forca e tij t jep shpres.
Kishte karakter t fort e t pathyeshm.
(Do t merret si e sakt do prgjigje tjetr e nxnsit, e cila prputhet me pyetjen.)

Pyetja dhe prgjigjja: 10. Tregoni nnkuptimin e prdorimit t ktyre fjalve.


Komentoni me fjalt tuaja sipas kuptimit n tekst. Prcaktoni figur letrare sht. (3 pik)
..e vrteta sht m e fort se gjithka, m e ndritshme se drita, m e tmerrshme se uragani.
Figura letrare : Hiperbola dhe epiteti
Kto fjal dshmojn se e vrteta sht e pathyeshme, sadoq njerzit prpiqen ta shtrembrojn at. Ajo sht
me e ndritshme se drita e ata t cilt nuk prballen dot me t, vendosin t`i shmangen ksaj drite.

Pjesa e dyt
Pyetja dhe prgjigjja: 11.Vendosni theksin pr seciln nga fjalt e mposhtme: (5 pik)
dikur fmij lkurs ajrit xhung
Pyetja dhe prgjigjja: 12.Paraqitni me shigjet intonacionin e fjalis: (1 pik)
Kush guxonte t kundrshtonte, zhdukej pa zhurm. (zbrits; fjalia sht dftore.)
Pyetja dhe prgjigjja: 13.Lexoni fjalt e dhna. Formoni t tjera, duke ndryshuar
vetm njrn nga fonemat prbrse: (6 pik)
tirani - tigani drit - drith bot - got
ball bab djal djath zhurm - turm
Pyetja dhe prgjigjja: 14.Shkruani familjen e fjals: mbyll. (1 pik)
mbyll, prmbyll, i mbyllur, i pambyllur, mbyllje, prmbyllje.
Pyetja dhe prgjigjja: 15.Cils fush leksikore i prkasin fjalt: (6 pik)
Shklqim, tejdukshmri, kristal, i thyeshm - Qelqi
Shkruani fushn leksikore t fjals: Varfria (me jo m pak se pes fjal)
t pangopur, t pastreh, uri, etje, dhimbje.
Pyetja dhe prgjigjja: 16.Shkruani drejt fjalt e dhna: (3 pik)
8 Marsi/marsi 8 Marsi (sakt)
236 Drini i bardh/Drini i Bardh/ drini i bardh Drini i Bardh (sakt)
La Fonten/ la Fonten La Fonten (sakt)
Gjuha shqipe 6
Pyetja dhe prgjigjja: 17.Nnvizoni fjalet e prejardhura: prreth, prhapte, burgun, fmija, peshq, e ndritshme.
(3 pik)
Pyetja dhe prgjigjja: 18..Prcaktoni pjest prbrse t fjalve t dhna. (2 pik)
t tejdukshme
parashtes = tej rrnja - duk prapashtesa - shm (shm) mbaresa - e (q formon gjinin)
njqind fjal e prngjitur, nj + qind
Pyetja dhe prgjigjja: 19. Gjeni klasn ku bn pjes secila nga fjalt e mposhtme
(t nnvizuara n tekst). Tregoni nse fjalt jan t ndryshueshme apo t pandryshueshme,
duke vendosur shenjn X n vendin e duhur n tabel. (5 pik)

Fjala Klasa E ndryshueshme E pandryshueshme


prmes parafjal x
t ulur mbiemr x
mizor mbiemr x
kocke emr x
dukej folje x

Nota 4 5 6 7 8 9 10
Pik 0-13 14-21 22-29 30-37 38-45 46-53 54-57

237
Libr pr msuesin
TESTIM (pr tremujorin e dyt