Anda di halaman 1dari 18

UNIVERZITET U SARAJEVU

EKONOMSKI FAKULTET U SARAJEVU

ANALIZA INDIREKTNIH POREZA U


BOSNI I HERCEGOVINI
Seminarski rad

Predmet: Fiskalna strategija


Mentor: Prof. dr Muharem Karamuji

Studenti: Amer Klapuh


Avdo ator
Zlatko Alibajraktarevi

Sarajevo, decembar 2016.


Sadraj
1 Uvod ........................................................................................................................................ 3

1.1 Predmet i ciljevi istraivanja ............................................................................................ 3

1.2 Hipoteza rada.................................................................................................................... 3

2 Elementi i pojmovi predmeta istraivanja ............................................................................... 4

2.1 Indirektni porezi ............................................................................................................... 4

2.2 Uprava za indirektno oporezivanje BiH ........................................................................... 5

2.3 Pripadnost javnih prihoda u FBiH.................................................................................... 6

3 Prikupljanje prihoda od indirektnih poreza ........................................................................... 11

4 Raspodjela prihoda od indirektnih poreza ............................................................................. 13

5 Zakljuak ............................................................................................................................... 15

Literatura ....................................................................................................................................... 16

2
1 Uvod

1.1 Predmet i ciljevi istraivanja

Predmet ovog rada biti e indirektni porezi u Bosni i Hercegovini. Treba naglasiti da pitanje
prikupljanja i raspodjele prihoda od poreza, u ovom sluaju indirektnih, predstavlja problem i
predmet je rasprava u svim ekonomijama svijeta. S obzirom na ustavnu organizaciju vlasti i
kompleksnost fiskalnog sistema BiH, fokusirat emo se na neke organizacione nivoe i jedinice
vlasti.

Cilj nam je analizirati i prikazati ravnomjernost doprinosa odnosno uplata indirektnih poreza u
zavisnosti od sjedita poreskog obveznika i raspodjele prikupljenih prihoda po osnovu istih.
Takoer, pokazat emo i kretanja uplata i pripadajuih prihoda kako bismo ukazali na odreeni
trend.

1.2 Hipoteza rada

Osnovna hipoteza: Uplate indirektnih poreza iz Kantona Sarajevo premauju uplate


indirektnih poreza iz manjeg entiteta, Republike Srpske.

U prvom dijelu emo metodom deskripcije prezentirati osnovne pojmove kojima emo se baviti
u ovom radu. Dakle, na fokus su indirektni porezi. Takoer emo se osvrnuti i na aktuelna
zakonska rjeenja koja se tiu uplate i raspodjele prihoda od indirektnih poreza. Ukratko emo se
osvrnuti na mehanizam, institucije i uesnike unutar sistema indirektnih poreza.

Nakon toga, metodom analize i sinteze prikazat emo stvarno stanje uplaenih indirektnih poreza
(izraenih u bruto iznosu i relativno u odnosu na nivo nadlenosti), s fokusom na kantone i
entitete za odreeni vremenski period. Takoer, na osnovu primjenjenih zakonskih rjeenja
metodom dedukcije emo objasniti raspodjelu prihoda od indirektnih poreza na razliitim
nivoima vlasti. Osnovu ine prikupljeni statistiki podaci iz razliitih izvora koji e initi bazu
nae analize i iz nje izvedenih zakljuaka.

Na kraju emo provjeriti postavljenu hipotezu i dati zakljuna razmatranja u vezi cilja
istraivanja te rezimirati rezultate rada.
2 Elementi i pojmovi predmeta istraivanja

2.1 Indirektni porezi

Indirektni porezi su posredni porezi na robe i usluge koji se proizvode, troe i razmjenjuju. Cilj
oporezivanja moe biti prikupljanje prihoda ili zatita domae ekonomije. Prevaljivanje poreza je
osnovna karakteristika ove vrste poreza. To znai da poreski teret snosi krajnji potroa.
Prednost indirektnih poreza u odnosu na direktne je injenica da su psiholoki prihvatljiviji, jer
potroai nemaju osjeaj da plaaju odreeni iznos poreza. Prikupljanje je efikasnije jer zahtijeva
manju administraciju. Indirektni porezi se smatraju veoma znaajnim i izdanim nainom
ubiranja prihoda dravnih aparata pogotovo u zemljama u razvoju.

U indirektne poreze spadaju: carine, akcize, porez na promet, putarine i porez na dodanu
1
vrijednost kao poseban oblik poreza na promet. Carine su porezi na uvoznu (rijetko na izvoznu)
robu. Veoma je bitna za vanjskotrgovinsku poziciju jedne drave. Iznos carinske dadbine se
odreuje na osnovu vrijednosti robe, kao odreeni postotak vrijednosti robe (ad valorem) ili na
osnovu specifinih mjernih jedinica. Razvojem trgovine se smanjuje uloga carina. Akciza je
poseban oblik oporezivanja prometa gdje se prvenstveno oporezuju robe sa neelastinom
potranjom (nafta, alkohol, cigarete itd.). Porezni obveznici su proizvoai i uvoznici. Iznos
akcize se dodaje na cijenu proizvoda, a na taj iznos se obraunava PDV. Porez na dodanu
vrijednost je porez na promet roba i usluga. To je neto svefazni porez gdje se u svakoj fazi
proizvodnje i prodaje oporezuje samo dodana vrijednost, tj. oporezuje se razlika izmeu kupovne
i prodajne cijene. Ovim porezom se uklanjaju brojni nedostaci prijanjih poreza na promet i
danas ga koriste mnoge drave pa tako i Bosna i Hercegovina od 2006. godine. U naoj dravi se
koristi jedinstvena stopa od 17%. Smatra se najizdanijim poreznim oblikom.

1
Aneks 1 Vrste prihoda po osnovu indirektnih poreza i ostalih prihoda i taksi,
http://www.new.uino.gov.ba/get/393 (pristupljeno 07.12.2016.)
Grafik 1: Struktura naplaenih indirektnih poreza na JRT u 2014. godini
Carinske Posebna taksa Ostali
dadbine, (putarina) na prihodi i
naknade za naftne naknade,
carinsko derivate, 0.29%
evidentiranje i 4.77%
posebne Neuskla
dadbine, eni
3.85 prihodi, 0.10%
%
Akciza na domade
proizvode, 6.68%

Akciza na
uvozne
proizvode,
14.34%
Porez na
dodanu
vrijednost,
69.97%

Izvor: Uprava za indirektno oporezivanje, Prihodi 2014. http://www.new.uino.gov.ba/bs/Prihodi-


2014 (prisstupljeno 07.12.2016.)

Na grafikonu vidimo da su prihodi od PDV-a daleko najvei od svih indirektnih poreza. Grafik
prikazuje relativni odnos indirektnih poreza na nivou BiH 2014. godine.

2.2 Uprava za indirektno oporezivanje BiH

Uprava za indirektno oporezivanje je dravna institucija koja je osnovana 2005. godine, a


2
preduslov je bilo usvajanje Zakona o sistemu indirektnog oporezivanja 2003. godine. Uprava je
vrlo uspjeno izvrila pripremu i uvoenje PDV-a to je bio jako veliki korak za razvoj
ekonomije. Upravni odbor se sastoji od 6 lanova, a od toga su 3 ministra finansija. Sjedite ove
institucije se nalazi u Banjoj Luci, a postoje i regionalni centri u Sarajevu, Mostaru i Tuzli iz
kojih se provode aktivnosti.

UIO je jedina institucija koja je odgovorna za provedbu zakona o indirektnom oporezivanju i


prikupljanje i raspodjelu prihoda od indirektnih poreza. Trenutno posluje vie od 55.000 PDV
obveznika. Uprava od svog osnivanja konstantno biljei rast prihoda. Ciljevi UIO su ubrzavanje
protoka roba i usluga, razvijanje saradnje sa meunarodnim institucijama i usklaivanje
zakonodavstva u cilju pribliavanja Evropskoj Uniji i smanjenju poreske evazije.
2
Uprava za indirektno oporezivanje, web sajt, http://www.new.uino.gov.ba/bs/O-NAMA (pristupljeno 07.12.2016.)
2.3 Pripadnost javnih prihoda u FBiH

Jedinstveni raun trezora sastoji se od jednog depozitnog transakcijskog rauna i nekoliko


3
transakcijskih rauna. Uspostava jedinstvenog rauna trezora, kao mjesto na kojem se moe
upravljati novanim potencijalom kantona, osigurava uinkovito koritenje javnih prihoda.
Struktura Jedinstvenog rauna trezora, te nain na koji se sa Jedinstvenog rauna raspodjeljuju
javni prihodi prema niim nivoima, prikazana je na sljedeoj shemi:

Slika 1: Prikaz raspodjele javnih prihoda sa Jedinstvenog rauna prema niim nivoima

PRIHODI KOJI SE UPLAUJU NA JEDINSTVENI RAUN

CARINE AKCIZE PDV NAKNADE ZA PUTEVE

JEDINSTVENI RAUN

IZDVAJANJA ZA FINASIRANJE INSTITUCIJA BiH I SERVISIRANJE


VANJASKOG DUGA

PRIHODI NA JEDINSTVENOM RAUNU ZA RASPODJELU NA NIE NIVOE

Izvor: Ekonomski institut, Procjena pozicije Kantona Sarajevo u raspodjeli prihoda od indirektnih
poreza u BiH, Nauno-istraivaki projekat Sarajevo, januar 2016. , str. 85

3
ZAKON O TREZORU U FEDERACIJI BOSNE I HERCEGOVINE lan 6.

6
Ovaj sistem se uvodio postepeno tokom perioda od est godina kako bi se izbjegle nagle
promjene u obimu prihoda. Sam vanjski dug koji je obaveza entiteta i Distrikta Brko se
zadrava prilikom doznake sredstava niim nivoima organizacije dravne vlasti, jer se vanjski
4
dug prema stranim kreditorima vodi kao obaveza drave.

Uvoenjem sistema PDV-a od januara 2006. godine, nadlenost nad provoenjem indirektnog
oporezivanja je u potpunosti prela na UIO, a u nadlenosti entitetskih poreznih uprava ostali su
direktni porezi. Uprava za indirektno oporezivanje je jedino tijelo u BiH koje je relevantno za
sprovoenje propisa i politika o indirektnom oporezivanju koje utvruje Upravni odbor, te za
prikupljanje i raspodjelu indirektnih poreza na teritoriji BiH.

Finansiranje funkcija Kantona vri se iz poreza, taksi i doprinosa koje uvodi Skuptina.
Finansiranje se moe vriti i iz drugih izvora, kao to su dotacije Bosne i Hercegovine,
zaduivanje kod banaka i drugih finansijskih organizacija, donacije i slino, o emu odluuje
Skuptina posebnim propisima.

4
Ekonomski institut, Procjena pozicije Kantona Sarajevo u raspodjeli prihoda od indirektnih poreza u
BiH, Nauno-istraivaki projekat Sarajevo, januar 2016. , str. 85
Slika 2: Pregled raspodjela javnih prihoda po nivoima vlasti

PRIHODI NA JEDINSTVENOM RAUNU ZA RASPODJELU NA NIE NIVOE

FBiH DISTRIKT BRKO


RS

Vanjski dug FBiH

FBiH

36,2% za 51,48% za 8,42% za 3,9% za Direkciju


FBiH Kantone Opine za ceste

Posebni koeficijenti : Koeficijent 1,2 se primjenjuje za opine sa vie od


60.000 stanovnika
Sarajevo 2, Gorade 1,8 i
Koeficijent 1,5 se primjenjuje na opine odgovorne za
materijalne trokove OS

10 KANTONA 79 OPINA
Formula: Formula:
57% na osnovu broja stanovnika 68% na osnovu broja stanovnika
24% na osnovu broja uenika o 20% na osnovu broja uenika o
13% na osnovu uenika srednjih kola 5% na ukupnu povrinu
7% na indeks razvijenosti

Izvor: Ekonomski institut, Procjena pozicije Kantona Sarajevo u raspodjeli prihoda od indirektnih
poreza u BiH, Nauno-istraivaki projekat Sarajevo, januar 2016. , str. 85
Sistem javnih prihoda na podruju kantona je jedinstven. Opine (jedinice lokalne samouprave)
ne mogu uvoditi nikakve poreze ili izvore prihoda, osim onih koji su graani izglasali
referendumom.

Ostvareni prihodi na podruju kantona se rasporeuju kantonu i opinama srazmjerno nivou


njihovog ostvarivanja na pojedinim opinama, te prema drugim kriterijima utvrenim propisom
kantona. Finansiranje kantona i opina finansiraju se kroz budet koji donosi Skuptina kantona i
opinska vijea sukladno propisima kantona i Federeacije.

Zakonom o pripadnost javnih prihoda u Federaciji BiH (Slubene novine Federacije BiH broj:
22/06, 43/08, 22/09 i 35/14) detaljno je regulisana raspodjela prihoda od indirektnih poreza
izmeu Federacije, kantona, jedinica lokalne samouprave i direkcija za ceste.

Pojedinano sudjelovanje kantona u raspodjeli prihoda iz lana 6. ovog Zakona vri se na osnovi
formule koja se temelji na sljedeim omjerima: :

-57% na osnovi broja stanovnika u kantonu;


- 6% na osnovi povrine kantona;
-24% na osnovi broja uenika u osnovnom obrazovanju;
5
-13% na osnovi broja uenika u srednjem obrazovanju.

Grafik 2: Ponderi na osnovu kojih se izraunava uee u raspodjeli

13
%
24% 57%

6%

Po osnovu broja stanovnika u kantonu Po osnovu povrine kantona


Po osnovu broja uenika u osnovnom obrazovanju Po osnovu broja uenika u srednjem
obrazovanju

Izvor: Z A K O N O PRIPADNOSTI JAVNIH PRIHODA U FEDERACIJI BOSNE I HERCEGOVINE,


lan 12., Slubene novine FBiH, br. 22/06, 22/

5
Z A K O N O PRIPADNOSTI JAVNIH PRIHODA U FEDERACIJI BOSNE I HERCEGOVINE, lan 12.
Slubene novine FBiH, br. 22/06, 22/
Izraun sadri i pondere (koeficijente) koji odraava posebne rashodovne potrebe Kantona
Sarajevo (koeficijent iznosi 2), odnosno pondere koji odraavaju posebne rashodovne potrebe
kantona s najmanjim prihodima po stanovniku po osnovi poreza na promet, kako slijedi:

-Bosansko-podrinjski kanton Gorade 1,8,


-Kanton 10 1,1
-Posavski kanton 1,5.
Posljednjom izmjenom Zakona o pripadnosti javnih prihoda u FBiH (Sl. novine Federacije
BiH, broj 94/15) u vertikalnu raspodjelu uvrten je Grad Sarajevo sa ueem od 0,25%, ime
je smanjeno ukupno uee svih kantona na 51,23%. Ova izmjena nije uticala na ostvarenje
6
ukupnih prihoda u 2015. godini, obzirom da je u primjeni od decembra 2015.godine.

Tabela: Koeficijenti raspodjele prihoda od indirektnih poreza kantonima u Federaciji BiH, za


period 2010.-2016. godina

Kanton 2010. 2011. 2012. 2013. 2014. 2015. 2016.


Kanton Sarajevo 29,40% 28,83% 29,24% 29,34% 29,55% 29,56% 29,04%
Tuzlanski kanton 17,40% 17,41% 17,28% 17,19% 17,10% 16,91% 16,37%
Zeniko-dobojski 14,20% 14,36% 14,27% 14,26% 14,23% 14,09% 13,80%
Unsko-sanski 10,49% 10,59% 10,53% 10,55% 10,53% 10,46% 10,64%
Srednjobosanski 9,39% 9,60% 9,60% 9,60% 9,61% 9,51% 9,89%
Hercegovako-neretvanski 8,61% 8,57% 8,52% 8,52% 8,50% 8,42% 8,61%
Kanton 10 3,72% 3,91% 3,89% 3,87% 3,86% 3,82% 4,08%
Zapadno-hercegovaki 3,27% 3,30% 3,28% 3,30% 3,28% 3,27% 3,62%
Posavski kanton 1,44% 1,38% 1,36% 1,36% 1,35% 2,00% 2,25%
Bosansko-podrinjski 2,02% 2,05% 2,03% 2,01% 2,00% 1,97% 1,71%
Izvor: Portal Akta http://www.akta.ba/bs/Vijest/kapital/raspodjela-prihoda-od-indirektnih-poreza-po-
opcinama-i-kantonima/61476 (Posjeeno 07.12.2016. godine) i IDPI Portal
http://www.idpi.ba/raspodjela-neizravnih-poreza-u-federaciji-bih-odnosno-kako-je-sarajevo-dobilo-12-
milijarde-km-prihoda-drugih-zupanija/ (Posjeeno 07.12.2016. godine)

6
ZAKON O IZMJENAMA I DOPUNAMA ZAKONA O PRIPADNOSTI JAVNIH PRIHODA U FEDERACIJI
BOSNE I HERCEGOVINE, lan 1. -Slubene novine Federacije BiH, broj: 94/15)

10
3 Prikupljanje prihoda od indirektnih poreza

Uplate indirektnih poreza se vre na Jedinstveni raun trezora kod Centralne banke BiH. Uprava
za indirektno oporezivanje nakon toga upravlja sredstvima i rasporeuje ih u skladu sa Zakonom
o prikupljanju i raspodjeli prihoda (treba naci zakon i referirat se).

Tabela 1: Uplate na Jedinstveni raun trezora po osnovu svih kategorija indirektnih


poreza (u KM)
Godina 2012 2013 2014

Uee Uee Ue Uee Uee Uee


Kanton Iznos Iznos Iznos
u BiH u FBiH e u BiH u FBiH u BiH u FBiH

Bosansko
podrinjski 10.552.486,45 0,18% 0,27% 12.380.934,99 0,21% 0,31% 15.821.813,79 0,25% 0,37%
kanton
Hercegovako-
neretvanski 320.025.537,50 5,45% 8,07% 326.471.997,09 5,55% 8,18% 317.340.778,52 5,09% 7,40%
kanton

Kanton 10 43.220.083,96 0,74% 1,09% 44.013.366,49 0,75% 1,10% 41.367.854,11 0,66% 0,96%
Kanton
Sarajevo 2.093.619.694,75 35,65% 52,79% 2.334.016.495,43 39,68% 58,48% 2.572.299.249,83 41,22% 59,98%
Posavski
40.923.062,25 0,70% 1,03% 32.952.923,85 0,56% 0,83% 33.646.288,43 0,54% 0,78%
Kanton
Srednjobosans
213.238.689,37 3,63% 5,38% 207.873.903,17 3,53% 5,21% 220.804.069,89 3,54% 5,15%
ki kanton
Tuzlanski
kanton 398.111.804,92 6,78% 10,04% 349.758.269,17 5,95% 8,76% 346.737.971,83 5,56% 8,08%
Unsko sanski
100.043.134,92 1,70% 2,52% 99.990.618,73 1,70% 2,51% 103.056.309,13 1,65% 2,40%
kanton
Zapadno-
hercegovaki 323.932.862,40 5,52% 8,17% 271.712.221,86 4,62% 6,81% 267.236.013,03 4,28% 6,23%
kanton
Zeniko-
dobojski kanton 422.198.261,18 7,19% 10,65% 311.957.587,58 5,30% 7,82% 370.560.708,17 5,94% 8,64%
100,00
3.965.865.617,70 67,53% % 3.991.128.318,36 67,85% 100,00% 4.288.871.056,73 68,73% 100,00%
FBiH
RS 1.737.315.308,35 29,58% 1.721.932.618,06 29,27% 1.771.819.867,84 28,39%

Brko Distrikt 109.863.199,16 1,87% 114.755.347,37 1,95% 118.881.124,43 1,90%


Fizika
lica ,
me.organizac
ije 59.538.786,79 1,01% 54.195.325,08 0,92% 60.931.233,07 0,98%
,i
netano
iskazani 100,00
UKUPNO 5.872.582.912,00 100% 5.882.011.608,87 % 6.240.503.282,07 100,00%

Izvor: Ekonomski institut, Procjena pozicije Kantona Sarajevo u raspodjeli prihoda od indirektnih
poreza u BiH, Nauno-istraivaki projekat Sarajevo, januar 2016. str 106-107.
U tabeli 1 prikazane su uplate indirektnih poreza prema sjeditu poreskog obveznika u bruto
iznosu i relativno u zavisnosti od nivoa vlasti. Ono to se moe uoiti je veliko uee Kantona
Sarajevo u ukupnim uplatama indirektnih poreza kako u Federaciji BiH, tako i na nivou cijele
Bosne i Hercegovine, kao i u odnosu na ukupan iznos uplata na Jedinstveni raun trezora.
Takoer, moe se primijetiti rast naplate indirektnih poreza u posmatranom periodu ali i rast
uea u uplatama na JRT. Bruto iznos Kantona Sarajevo 2012. godine od 2.093.619.694,75 KM
uestvovao je u ukupnim uplatama BiH 35,65% to je vie za 356.304.386,4 KM u odnosu na
cijeli entitet Republike Srpske. Rast uplata se nastavlja i 2014. godine on je vei za 22,86%.
Takoer, u odnosu na ukupne uplate Kanton Sarajevo je uestvovao sa 41,22%, dok se uee
Republike Srpske smanjilo na 28,39%.

Ne smije se zanemariti ni injenica da na nivou Federacije BiH uee uplata na JRT 2014.
godine iznosi 59,98%. Dakle, tri petine uplata u Federaciji dolazi iz Kantona Sarajevo. Ovo treba
imati na umu kada se bavimo pitanjem raspodjele prikupljenih prihoda po osnovu indirektnih
poreza.
4 Raspodjela prihoda od indirektnih poreza

Kako je ranije navedeno, raspodjela prihoda od indirektnih poreza se vri na vie nivoa. Nakon
izdvajanja minimalnih rezervi, finansiranja institucija BiH i otplate vanjskog duga, sredstva se
rasporeuju na entitete i distrikt Brko. Naravno, iznos koji se na ovom nivou
rasporeuje mnogo zavisi od iznosa vanjskog duga entiteta koji se smatraju obavezom
drave Bosne i Hercegovine i koji se otplauju prije raspodjele entitetima i distriktu.

Tabela 2: Raspodjela prihoda FBiH sa JRT na kantone (u KM)

Godina 2012 2013 2014

Kanton Koeficijent Iznos Koeficijent Iznos Koeficijent Iznos

Bosansko podrinjski kanton 2.030% 23.997.915 2,007% 22.137.709 2,000% 22.855.663

Hercegovako-neretvanski kanton 8.520% 100.720.314 8,523% 94.010.809 8,495% 97.079.429

Kanton 10 3,889% 45.974.331 3,872% 42.709.122 3,860% 44.111.430

Kanton Sarajevo 29,236% 345.617.267 29,342% 323.649.554 29,553% 337.726.707

Posavski Kanton 1,364% 16.124.708 1,363% 15.034.229 1,348% 15.404.717

Srednjobosanski kanton 9,595% 113.428.570 9,596% 105.846.265 9,605% 109.764.322

Tuzlanski kanton 17,280% 204.277.821 17,194% 189.654.094 17,100% 195.415.920

Unsko sanski kanton 10,533% 124.517.262 10,547% 116.336.032 10,526% 120.360.787

Zapadno-hercegovaki kanton 3,281% 38.786.778 3,296% 36.355.699 3,283% 37.511.857

Zeniko-dobojski kanton 14,272% 168.718.348 14,260% 157.291.345 14,231% 162.629.471

Ukupno za raspodjelu 51,48% 100% 1.182.163.315 100% 1.103.024.858 100% 1.142.788.873

Izvor: Kozadra, M. 2015. Analiza o primjeni Zakona o pripadnosti javnih prihoda u FBiH i Zakona o
dugu, zaduenju i garancijama u FBiH, Ministarstvo finansija, Kanton Sarajevo.
http://skupstina.ks.gov.ba/sites/skupstina.ks.gov.ba/files/analiza_o_primjeni.pdf (pristupljeno
06.12.2016.)
Ako posmatramo Kanton Sarajevo u odnosu na Federaciju BiH, odnosno u odnosu na
pripadajui dio prihoda sa JRT koji ini 51,48% prihoda na nivou Federacije BiH, moemo
vidjeti da je bruto iznos daleko manji od onog koji se uplauje iz Kantona Sarajevo. Meutim,
kantoni se nalaze na treem nivou raspodjele i za oekivati je da to bude manji iznos u odnosu
na doprinos. Meutim, uee u raspodjeli odreeno koeficijentima pokazuje da Kantonu
Sarajevo pripada neto vie od 29% to je zaista malo u poreenju sa ueem u uplatama na
JRT na nivou FBiH. Dakle postoji velika neravnomjernost izmeu naplate indirektnih poreza i
prihoda od istih. Takoer, moemo primijetiti blagi pad prihoda u bruto iznosu to pokazuje i
dalje neproporcionalnosti u raspodjeli prihoda ove vrste.
5 Zakljuak

Na osnovu prezentiranih podataka moemo zakljuiti i potvrditi nau hipotezu odnosno da


postoji velika neravnopravnost u uplatama po osnovu indirektnih poreza izmeu razliitih nivoa
vlasti. U naem sluaju, iz Kantona Sarajevo uplauje se vie sredstava nego iz cijele Republike
Srpske. Velike su i razlike ueu izmeu samih kantona. Moemo primjetiti i znaajan udio
Kantona Sarajevo u ukupnim uplatama kako na nivou Federacije BiH tako i na nivou cijele BiH.

Ako pogledamo raspodjelu prikupljenih sredstava po osnovu indirektnih poreza, primjetit emo
velike neproporcionalnosti izmeu nivoa vlasti. Takoer, blagi bad u pripadajuim prihodima sa
JRT i rast javnih potreba dovodi do pitanja mogue nove preraspodjele ove vrste prihoda.
Sigurno je da e u budunosti ovaj dio fiskalne strategije biti predmet diskusija i novih
potencijalnih rjeenja u vidu novih koeficijenata sistema izraunavanja istih.
Literatura

Ekonomski institut, Procjena pozicije Kantona Sarajevo u raspodjeli prihoda od indirektnih


poreza u BiH, Nauno-istraivaki projekat Sarajevo, januar 2016. str 106-107.

Kozadra, M. 2015a. Analiza o primjeni Zakona o pripadnosti javnih prihoda u FBiH i Zakona o
dugu, zaduenju i garancijama u FBiH, Ministarstvo finansija, Kanton Sarajevo.
http://skupstina.ks.gov.ba/sites/skupstina.ks.gov.ba/files/analiza_o_primjeni.pdf (pristupljeno
06.12.2016.)

ZAKON O PRIPADNOSTI JAVNIH PRIHODA U FEDERACIJI BOSNE I HERCEGOVINE,


lan 12. Slubene novine FBiH, br. 22/06, 22/

ZAKON O IZMJENAMA I DOPUNAMA ZAKONA O PRIPADNOSTI JAVNIH PRIHODA U


FEDERACIJI BOSNE I HERCEGOVINE, lan 1. -Slubene novine Federacije BiH, broj:
94/15)

ZAKON O TREZORU U FEDERACIJI BOSNE I HERCEGOVINE lan 6.

Popis grafika

Grafik 1: Struktura naplaenih indirektnih poreza na JRT u 2014. godini .....................................


5

Grafik 2: Ponderi na osnovu kojih se izraunava uee u raspodjeli ............................................


9

Popis tabela

Tabela 1: Uplate na Jedinstveni raun trezora po osnovu svih kategorija indirektnih poreza (u
KM)............................................................................................................................................... 11

Tabela 2: Raspodjela prihoda FBiH sa JRT na kantone (u KM) .................................................. 13

Popis ilustracija

Slika 1: Prikaz raspodjele javnih prihoda sa Jedinstvenog rauna prema niim nivoima ..............
6
Slika 2: Pregled raspodjela javnih prihoda po nivoima vlasti......................................................... 8