Anda di halaman 1dari 17

Praktikumi i Protezave Pjesore t Lvizshme

Bazuar n Librin e Keneath Lowe Stewart


Klinika e Protetiks
s Pjesshme
t Lvizshme

Prgatiti Mirana Borii

1
Defektet e pjesshme t harqeve dhmbore. Llojet e protezave
t lvizshme. Klasifikimi.

Protetika e lvizshme shte e devotshme ne drejtim te zevendesimit te


dhembeve qe mungojn dhe indeve te puthitura me protezat e prcaktuara
q hiqen nga perdoruesi. Ajo perfshin dy disiplinat: protetiken trsore te
lvizshme dhe te pjesshme te lvizshme. Ky liber lidhet me kt t fundit.

Fig 1-1 Degt e protetiks s lvizshme


Protetika e
lvizshme

Protetika e Protetika e
pjesshme e plot e
lvizshme lvizshme

Ne zbatimet klinike protezat dentare mund te mbshteten nga dhmbt,


kreshtat reziduale, implante dentare ose nje kombinim i tyre.
Tradicionalisht protezat fikse te pjesshme lidhen te dhmbt shtyll duke
prdorur cementet dentare, ndrsa protezat e pjesshme t lvizshme lidhen
tek dhmbt shtyll me mjete te tjera.Ne protezimin me protez te pjesshme
te lvizshme ka dy tipe prbrs te ankoruesve.Ata jane emertuar ankoruesit
extrakoronar dhe ankoruesit intrakoronar. Ndryshe nga ankoruesit
ekstrakoronar, ankoruesit intrakoronar jane te kufizuar plotesisht prbrenda
kontureve te kurors klinike.
Metoda tjetr pr kategorizimin e protezave t pjesshme t lvizshme
ka t bj me mbshtetjen e tyre. Nj protez e pjesshme q merr mbshtetje
nga dhmbt natyral tek do fund i hapsirs ose hapsirave pa dhmb
sht nj protez e pjesshme e lvizshme q mbshtetet mbi dhmb.
Megjithese baza e protezes kontakton indet e buta aferndenjese, proteza nuk
merr mbshtetje vertikale domethnse nga kreshta reziduale.
Nje kategori e dyte e protezave te pjesshme te lvizshme perfshin ato qe
shtrihen anteriorisht dhe posteriorisht dhe mbshteten nga dhmbt vetm
tek nje an. Keto quhen protezat e pjesshme te lvizshme me baz ekstensive
ose protezat e pjesshme t lvizshme q mbshteten n dhmb dhe n inde.

2
Shumica e tyre jan protezat e pjeshme t lvizshme me ekstension distal.
Protezat e pjesshme t lvizshme me ekstension distal mbshteten nga
dhmbt n faqen anteriore t hapsirs pa dhmb dhe posteriorisht nga
indet e kreshts pa dhmb.
N disa rrethana, termat interim(iprkohshm),transitional(tranzicional),
dhe treatment(mjekues) zbatohen tek tipat e veant t protezave t
pjesshme t lvizshme. Nj protez e pjesshme e lvizshme interim sht
nj protez provizore me synim t prmirsoj estetikn dhe funksionin
deri kur t riprodhohet nj form prfundimtare e trajtimit. Nj protez e
pjeshme e lvizshme transitional mund t prdoret kur sht e
paevitueshme humbja e dhmbve plotsues, por ekstraksioni imediat nuk
sht i kshillueshm ose i dshirueshm. Dhmbt artificial mund t
shtohen tek nj protez e pjesshme e lvizshme transitional kur jan hequr
dhmbt natyral. Nj protez e pjeshme e lvizshme transitional mund t
mbahet gjat proesit t shrimit dhe zvendsohet me nj protez
prfundimtare kur stabilizohen vendodhjet e ekstraksionit.
Nj protez treatment mund t prdoret si nj bartse pr materialin
mjekues, si nj shtres mbrojtse pr vendndodhjen kirurgjikale, ose si nj
matric pr shrimin e indit t but. N shumicn e rasteve, protezat
treatment jan prdorur bashk me kremrat qetsues pr indin resilient.

Klasifikimi i harqeve q jan pjesrisht pa dhmb

Sistemi i klasifikimit sipas Kenedit

Metoda m e prdorur gjersisht pr klasifikimin e harqeve dentare


pjesrisht pa dhmb u propozua nga Dr Edward Kennedy n New York n
1925. Megjithse relativisht i thjesht, sistemi mund t zbatohet lehtsisht
n t gjitha rrethanat me pranin e gjysms s dhmbve.
Sistemi i klasifikimit t Kenedit sht i prbr nga katr kategori t
mdha, paraqitur nga Klasa I deri te Klasa IV. Rendi numerik i sistemit t
klasifikimit ka qen bazuar pjesrisht n frekuencn e prhapjes, me harqet
e Klass I q jan m t zakonshm dhe harqet e Klass IV m pak t
zakonshm.

3
Harku i Klass I i Kenedit: Karakterizohet nga zonat pa dhmb t
lokalizuara posteriorisht ndaj dhmbve natyral t mbetur ( Fig 1-2 dhe 1-
3 ).
Harku i Klass II i Kenedit: Paraqet nj zon pa dhmb unilaterale
lokalizuar posteriorisht dhmbve natyral t mbetur ( Fig 1-4 dhe 1-5).
Harku i Klass III i Kenedit: Paraqet nj zon pa dhmb unilaterale
kufizuar me dhmbt natyral anterior dhe posterior (Fig 1-6 dhe 1-7).
Harku i Klass IV i Kenedit: Paraqet nj zon t vetme, pa dhmb
bilaterale lokalizuar anteriorisht n kufi me dhmbt natyral t mbetur.
sht e rndsishme ti kushtohet vmendje hapsirs pa dhmb q mund
t kryqzoj linjn mediane dentare (Fig 1-8 dhe 1-9).

Fig 1-2 Nj hark maksilar i Klass I t Kenedit. Fig 1-3 Nj hark mandibular
i Klass I t Kenedit.

Fig 1-4 Nj hark maksilar Klasa II e Kenedit. Fig 1-5 Nj hark mandibular Klasa
II e Kenedit.

4
Fig 1-6 Nj hark maksilar Klasa III e Kenedit. Fig 1-7 Nj hark mandibular Klasa
III e Kenedit

Fig 1-8 Nj hark maksilar Klasa IV e Kenedit. Fig 1-9 Nj hark mandibular I
Klass IV i Kenedit.

Hapsirat modifikuese
do klasifikim i Kenedit, me prjashtim t Klass I i referohet nj zone t
vetme pa dhmb. N realitet, mund t ndeshen zona plotsuese pa dhmb
brenda harkut dentar. Kenedi i referon do zone plotsuese pa dhmb jo
do dhmb plotsues q mungon si nj hapsir modifikimi. Dr Kenedi
prfshiu numrin e zonave modifikuese n klasifikim (psh, Klasa I,
modifikim 1: Klasa II Modifikim 3).

5
Rregullat e Applegatit pr klasifikimin
Megjithse sistemi i Kenedit siguroi nj metod pr klasifikimin e harqeve
pjesrisht pa dhmb, gjendeshin disa paqartsi lidhur me zbatimin e tij. N
1954, Dr O. C. Applegate siguroi rregullat vijuese pr drejtimin e zbatimit
t sistemit t Kenedit.

1. Klasifikimi duhet t ndjek sesa t paraprij ekstraksionet q mund t


alternojn klasifikimin origjinal
2. Nqs molari i tret mungon dhe nuk zvendsohet, nuk merret parasysh n
klasifikim. Nqs molari i dyt sht prezent dhe prdoret si nj dhmb
shtyll, merret parasysh n klasifikim.
3. Nqs molari i dyt mungon dhe nuk zvendsohet (molari I dyt i kundrt
gjithashtu mungon dhe nuk zvendsohet), nuk merret parasysh n
klasifikim.
4. Zona (t) pa dhmb m posteriore gjithmon prcakton klasifikimin.
5. Zona t tjera pa dhmb nga ato q prcaktojn klasifikimin referohen si
hapsirat modifikuese dhe prcaktohen nga numrat e tyre.

Fig 1-10 Nj hark maksilar Klasa I Fig 1-11 Nj hark mandibular Klasa
e Kenedit, Modifikim 2 i harkut II e Kenedit, Modifikim 1 i harkut

6
Fig 1-12 Nj hark maksilar Klasa III Fig 1-13 Nj hark mandibular Klasa I e
e Kenedit, Modifikim 1 i harkut. Kenedit, Modifikim 1 i harkut

Fig 1-14 Nj hark maksilar Klasa IV e Kenedit Fig 1-15 Nj hark maksilar Klasa
II e Kenedit,Modifikim 4 i harkut

6. Zona t tjera pa dhmb nga ato q prcaktojn klasifikimin referohen


si hapsirat modifikuese dhe prcaktohen nga numrat e tyre.
7. Shtrirja e modifikimit nuk merret parasysh, vetm numri i zonave
plotsuese pa dhmb.
8.Mund t mos gjendet asnj nga zonat modifikuese n harqet e Klass IV.
do zon pa dhmb q shtrihet posteriorisht ndaj zons s vetme bilaterale
prcakton klasifikimin.

Harqet maksilare dhe mandibulare t klasifikuar si duhet jan treguar n


Fig 1-10 deri te 1-15.

7
Masa anatomike pr protezat pjesore t lvizshme

Paraprgatitja

Pozicioni i pacientit dhe dentistit gjat proedurave t marrjes s


mass.
Prvoja kshillon q pacienti duhet t ulet n pozicion vertikal dhe dentisti
duhet t rrij n kmb gjat ktyre proedurave. Pacienti duhet t
pozicionohet n mnyr q plani okluzal t jet paralel me dyshemen kur
hapet goja e pacientit.Kjo ndryshon lehtsisht pr harqet maksilare dhe
mandibulare; prandaj, sht e nevojshme nj prshtatje e poltronit ndrmjet
masave. Lartsia e poltronit duhet t rregullohet n mnyr q goja e
pacientit t jet n t njjtin nivel me brrylin e pacientit.

Kontrolli i refleksit pr t vjell.


1. Pacienti duhet t udhzohet q t prdor nj gargar regjse dhe nj
shplarje me uj t ftoht prpara se t merret masa. Prdorimi i sprajit
anestetik zakonisht kundrindikohet. Spraji anestetik do t shkaktoj mpirje
t gjuhs dhe palatumit t but dhe mund t kontribuoj n refleksin pr t
vjell
2. Pacienti duhet t urdhrohet t marr frym me hund. Dentisti duhet t
nxis frymmarrje t thella, t ngadalta.

Kontrolli i pshtyms
Mund t shfrytzohet prdorimi i nj antisialogogu n kombinim me
shplarjet e gojs dhe sasit e fashs pr t kontrolluar rrjedhjen e
pshtyms n situata t tilla. Mund t indikohet n disa raste tableta 15-mg
bromid propantelin e marr 30 minuta prpara takimit t marrjes s mass.
Megjithat,antisialogogt nuk duhet t kshillohen n pranin e
kundrindikacioneve mjeksore si glaukoma, hipertrofia prostatike, ose
gjendjet kardiake n t cilat duhet t mnjanohet do rritje e ritmit t
zemrs.

8
Kontrolli i lugs pr madhsin e sakt N mnyr ideale,duhet t ket
nj hapsir prej 5 deri n 7 mm ndrmjet pjess s brendshme t anve t
lugs dhe sipefaqeve vestibulare te dhmbve te mbetur dhe indeve te buta.
Gjatsia e lugs dhe prshtatja e trupit t lugs s mass mund t ndreqet
leht prmes prdorimit t lndve plastike modeluese (Fig 2-1).

Fig 2-1

Przierja e materialit t mass s alginatit


Alginati mund t przihet me spatulimin me dor, spatulimin mekanik, ose
spatulimin mekanik nn vakuum. Qllimi sht przierja pa flluska e
alginatit.

Mbushja e lugs s mass.


Sasi t vogla t materialit t mass duhet t vendosen n lug dhe t
ngjeshen nn buz.

Marrja e masave
Masa mandibulare duhet t merret e para pr arsye se ajo zakonisht detyron
m pak diskomfortin e pacientit, dhe besimi i pacientit rritet kur marrja e
mass prfundohet me sukses. Shiringa duhet t prdoret pr t prhapur
materialin e mass n vestibulumet vestibulare dhe linguale. Materali
shtes duhet t vendoset n faqet okluzale t dhmbve. Mjeku qndron
prpara pacientit dhe me dorn e majt ose me pasqyr largon kndin e
djatht t buzs, kurse me ann e lugs q e mban me dorn e djatht largon
kndin e majt t buzs, duke e futur lugn n goj. Luga centrohet n
mnyr q bishti i saj t shnoj linjn mediane t fytyrs. Pr masn
mandibulare, pas vendosjes s lugs n goj i themi pacientit t ngrej
gjuhn n qiellz dhe ta nxjerr prpara. Ushtrohet presion n fillim n

9
pjesn e prapme dhe pastaj n pjesn e prparme me 2 gishtat tregues n
zonn e premolarve.
Kur marrim masn maksilare, dentisti duhet t pozicionohet n t
djatht dhe prapa pacientit. Nj shiring me diametr t madh duhet t
prdoret pr t vendosur materialin e mass s alginatit n vestibulumet dhe
n faqet okluzale t dhmbve. Ve ksaj, nj sasi mesatare e materialit t
mass duhet t aplikohet n palatum.

Prpunimi i anve t mass n mnyr aktive q bhet nga pacienti q


lviz faqet dhe buzt dhe pasive kur mjeku rregullon ant e protezs me
ndihmn e duarve.

Heqja e mass nga goja


Vendosim gishtin tregues midis materialit t mass dhe mukozs s proesit
alveolar n zonn distale, ushtrojm presion pr nofulln e siprme nga lart
posht, pr nofulln e poshtme nga posht sipr.

Kontrolli i mass
Pas heqjes nga goja, masa duhet t kontrollohet duke prdorur nj burim
drite t mir. Masa duhet t prsritet nqs ka ndonj dyshim n lidhje me
saktsin e saj.
N vijim jan arsyet e prgjithshme pr mospranimin e mass:
1. Shtrirja e pamjaftueshme e mass
2. Boshllqet n zonat kritike
3. Shkputja n zonat kritike.
4. Ngjitja e alginatit n dhmb.
5. Alginati i ndar nga luga e mass q ndodhet nn t ( Megjithse shfaqet
nj dukuri e till, alginati mund t shtyhet n kontaktin me lugn, kjo do t
rezultoj n nj mas t pasakt dhe model t pasakt.)
6. Masa gropa-gropa ose kokrrizore me detaje indore t varfra (Kjo
dshmon spatulimin e pamjaftueshm, vendosjen e vonuar, ose heqjen e
parakohshme.)

Nj rishqyrtim i shkaqeve dhe i zgjidhjeve pr problemet e zakonshme t


lidhura me marrjen e masave diagnostikuese t alginatit sht paraqitur n
Tabeln 2-1 n fund t kapitullit.
Nqs masa sht e pranueshme vazhdohet me pastrimin e saj.

Pastrimi i mass
Masa shplahet n uj t rrjedhshm.

10
Desinfektimi i mass
Pas proesit t pastrimit, do mas duhet t sprkatet me nj desinfektant t
prshtatshm.

Derdhja e modelit me t cilin vazhdohet fazat e tjera t konstruksionit


t protezs s pjesshme t lvizshme.

Tab 2-1 Shkaqet dhe zgjidhjet pr problemet e prgjithshme q lidhen


me marrjen e masave diagnostikuese t alginatit.

Problemi Shkaku I mundshm Zgjidhja


1. Alginati ngjitet n dhmb Dhmbt shum t lmuar nga lmimi Lmim I leht;shtyrja e marrjes s
tepr I fort mass deri pas profilaksis s
plot;prdorimi I silikonit si shtres
mbrojtse pr dhmbt
Dhmbt shum t that Shmangja e tharjes s dhmbve me
ajr;izolimi I harkut me kompresa
garze
Humbja e cips mbrojtse nga dhmbt Prdorimi I tekniks s mir kshtu q
pr shkak t masave t prsritura masat e prsritura nuk jan t
nevojshme;shtyrja e mass deri n nj
dit tjetr
Ndonj nga t msiprmit Prdorimi I shtress mbrojtse t
silikonit;pacienti ti t thith karamele
t atht(agrume) ose qumsht t
paskremuar
2.Boshllqet n masat Przierja e pakt e alginatit Spatulimi pr 45 deri n 60 sekonda
me an t dors ose 15 sekonda
mekanikisht;shprndarja e alginatit n
ann e tasit gjat spatulimit;prdorimi
I spatulimit mekanik nn vakuum

Alginati nuk ka rrjedhur n t gjitha Shprndarja e alginatit n dhmb,n


zonat palatum,dhe n zonat vestibulare pasi
goja sht izoluar me kompresa
garze;shmangja e przierjes q sht
shum e trash ose tepr e holl duke
prdorur raportin e sakt uj-
pluhur;matja e alginatit me an t
peshs,jo vllimit;shmangja e prishjes
s alginatit nga kontaminimi I
nxehtsis ose I lagshtis

11
3.Shtrirja e mangt periferike Alginati nuk ka rrjedhur n zonat Shiko Nr. 2
periferike ose przierja e pakt e
alginatit
Luga shum e vogl,kshtu q materiali Prdorimi ilugs me 5-7mm hapsir
nuk mbartet n vestibulum

Luga e vn gabimisht Qendrzimi I lugs me bishtin t


drejtuar drejt-jasht gojs;trheqja e
buzve me gishta kshtu q mund t
shikohet pozicioni I sakt I lugs;ulja
e lugs n mnyr q kufijt t
shkojn posht zonave marginale
gingivale;mnjanimi I lugve tepr t
mdha,t cilat do t bien ndesh me
proeset koronoide t mandibuls
Faqet,buzt,ose dyshemeja e gojs t Trheqja e faqeve;trheqja e
zn n grack posht lugs buzve;nxerrja e gjuhs s pacientit
prpara vnies prfundimtare t lugs
4.Alginati shkputet kur hiqet masa Przierja e alginatit sht shum e holl Prdorimi I raportit uj-pluhur t
ose shum e trash rekomanduar nga fabrikanti;matja e
alginatit me an t peshs nvend t
vlllimit;shmangja e prishjes s
alginatit nga nxehtsia dhe lagshtia
Masa e hequr nga goja shum shpejt Mbajtja e mass n goj 2 deri n 3
min pasi ajo humb ngjitshmrin e saj

Sasia e pamjaftueshme e alginatit Zgjedhja e lugs me 5 deri n 7 mm


hapsir;qendrzimi si duhet I lugs;
lehtsimi I lnds plastike modeluese
t prdorur pr t modifikuar lugn
Prdorimi I alginatit t prishur Ruajtja e sasis s alginatit n kutit
hermetike n temperaturn e dhoms
Spatulimi I zgjatur ose I pamjaftueshm Spatulimi pr 45 deri n 60 sekonda
me dor ose 15 sekonda mekanikisht

Heqja e gabuar nga goja Shmangja e lkundjes ose ngacmimit


nga jasht t mass;heqja duke
zbatuar forc gjat boshteve t gjata
t dhmbve

Tab 2-1(Vazhdim) Shkaqet dhe zgjidhjet pr problemet e prgjithshme q


lidhen me marrjen e masave diagnostikuese t alginatit
5. Mungesa e detajeve ose forma me Spatulimi I zgjatur ose I Spatulimi pr 45 deri n 60 sekonda
kokrra pamjaftueshm me dor ose 15 sekonda mekanikisht
Rrjedhja e pamjaftueshme e materialit Prdorimi I lugs q kufizon
alginatin;prdorimi I raportit t sakt
uj-pluhur pr t mnjanuar q
przierja t jet shum e holl ose
shum e trash;matja me an t
peshs;shmangja e prishjes s alginatit
nga nxehtsia ose lagshtia
Masa e hequr shum shpejt nga goja Mbajtja e njtrajtshme n goj pr 2
deri n 3 min pas ikjes s
ngjitshmris nga siprfaqja e alginatit
6. Alginati forcohet prpara se luga t Przierja e ujit shum t ngroht Prdorimi I ujit n temperatur 22C
vendoset plotsisht (72F),ose m pak nqs krkohet m
shum koh pune
Grimcat e gipsit dentar (sulfati I Prdorimi I tasave dhe I spatulave t
kalciumit) n tasin e przierjes ndryshme t przierjes pr alginatin
dhe gipsin

12
Spatulimi I zgjatur I alginatit Spatulimi pr 45 deri n 60 sekonda
me dor ose 15 sekonda mekanikisht
Prdorimi I alginatit t prishur Ruajtja n temperaturn e
dhoms;shmangja e kontaminimit t
lagshtis duke njehsuar dhe mbyllur
t gjith prmbajtjen e kutive t mdha
t alginatit
Shtresa shum e holl e materialit t Sasit m t mdha t shprndara n
paraqitur n goj dhmb dhe n vestibulum;futja e
menjhershme e lugs,e cila sht e
mbushur prpara se t paraqitet n
goj
Prdorimi I alginatit q forcohet Prdorimi I alginatit me forcim normal
shpejt
7. Pacienti ka refleksin e vjelljes kur Pacienti sht I friksuar dhe ka Veprimi me mnyr t besueshme ,t
prgatitet luga ose kur merret masa munges besimi tek dentisti organizuar mir;shmanga e biseds
rreth refleksit t vjelljes
Alginati del nga luga dhe hyn n Pacienti ulet n pozicion vertikal me
grykn e pacientit planin okluzal paralel me
dyshemen;rregullimi I lugs me
lndn plastike modeluese;shmangja e
tejmbushjes s lugs
Tensionimi i pacientit Udhzohet pacienti t mbaj syt
hapur dhe t prqndrohet n nj
objekt t vogl;udhzohet pacienti t
marr frym prmes hunds n mnyr
normale
Palatumi I mpir pr arsye t Shmangja e anestetikve
prdorimit t anestetikut topikal topikal;prdorimi I gargarave regjse
dhe shplarjeve me uj t ftoht n
vend t tyre
Pacienti ka refleks t rnd nauzeje I krkohet pacientit t mbaj frymn
ndrsa luga prshtatet ose rregullohet;
prdorimi proedurs s ngritjes s
kmbs;prdorimi I alginatit q
forcohet shpejt ose prshpejtimi I
forcimit t alginatit duke prdorur uj
m t ngroht
8.Alginati I zhvendosur nga saliva n Saliva ngjitse e pamnjanuar nga Pacienti prdor gargara regjse dhe
palatum palatumi shplarje me uj t ftoht;Fshirja dhe
izolimi I palatumit me garza 2x2-in
Sekretimi I teprt nga gjendrat Prdorimi I mbushjeve prej garze t
mukoze palatinale ngrohta pr t sekretuar gjendrat
palatinale,t ndjekura nga mbushjet e
garzs t ftohta pr t ngushtuar
vrimat e gjendrave.
Pacienti prodhon sasi t salivs me Paramjekimi me 15 mg bromid
shumic propantelin (Pro-Banthine,Searle,San
Juan,Puerto Rico) 30 min prpara
proedurs nqs nuk ka
kundrindikacione
9. Alginati shkputet nga luga Alginati nuk shtrngohet nn mbylljen Prdorimi I shtesave t vogla dhe
e buzve shtrngimi I alginatit n zonat e
mbylljes s buzve

Alginati nuk ngjit n lndn plastike Shfrytzimi I alginatit pr t veshur


modeluese gjith siprfaqen e brendshme t lugs
dhe lnds plastike modeluese

Tab 2-2 Shkaqet dhe zgjidhjet pr problemet e prgjithshme t lidhura me


modelet q merren nga masat e alginatit.
Problemi Shkaku I mundshm Zgjidhja
1. Modeli ka siprfaqe t Papajtueshmria ndrmjet alginatit dhe Ndryshimi I llojit t alginatit ose gipsit dentar
ashpr gipsit dentar pr t siguruar kombinim t pajtueshm

13
Spatulimi I pamjaftueshm I gipsit Spatulimi deri kur arrihet przierja homogjene
e shesht duke spatuluar (60 deri 90 sekonda
me dor ose 15 deri 20 sekonda me spatulim
mekanik nn vakuum)
Ngjitja e alginatit n dhmb Shiko Nr.1 n Tab 5-1
Saliva e mbajtur n mas Shplarja n uj t rrjedhshm derisa alginati
duket I paprpunuar;prdorimi I ujit me sapun
dhe furs me lesh-gamile dhe ujit t
rrjedhshm
Uji I ln n mas Tharja e ujit me letr t that;shmangja e
prdorimit t ajrit t kompresuar
Przierja e pakt e alginatit;spatulimi I Spatulimi pr 45 deri n 60 sekonda me dor
pamjaftueshm ose 15 sekonda mekanikisht
Prdorimi I tekniks s derdhjes me nj Prdorimi I tekniks s derdhjes n dy faza
faz;uji del n siprfaqen ind/dhmb t
mass
2. Siprfaqja e modelit ka Kombinimi I papajtueshm alginat-gips Ndryshimi I llojit t alginatit ose gipsit pr t
pamje prej shkumsi siguruar kombinim t pajtueshm
Shtresa e holl e fundrrinave t gipsit n Zhytja plotsisht e modelit n solucionin e
model pasi modeli I thar rregullohet n pastr t mbingopur t sulfatit t kalciumit
makinn prerse t modelit. ndrsa pritet
Masa e ln n kontakt me modelin pr Ndarja e mass nga modeli 45 deri n 60 min
nj periudh t zgjatur pas derdhjes s par
3. Modeli ka siprfaqe t Shum uj n przierjen e gipsit Prdorimi I raportit t pranueshm uj-
but pluhur;matja e gipsit me an peshs nvend t
vllimit

Prdorimi I tekniks s anasjell t Prdorimi I tekniks s derdhjes n dy faza


derdhjes me nj faz t vetme; uji ngrihet
n siprfaqen ind/dhmb t mass
Prdorimi I gipsit t kontaminuar nga Paramatja e gipsit dhe futja n kutit
lagshtia hermetike;shmangja e prdorimit t kutive t
hapura pr ruajtjen e gipsit
Uji ose pluhuri I gipsit I shtuar pr t Matja e sakt e ujit dhe pesha e sakt e sasis
prmirsuar raportin uj-pluhur pasi ka s gipsit pr raportin e pranueshm uj-pluhur
filluar przierja
Gipsi I spatuluar shum gjat Spatulimi pr 60 deri n 90 sekonda me dor
ose 15 deri n 20 sekonda mekanikisht
4. Modeli thyhet kur masa Heqja e parakohshme e mass nga modeli Ndarja e modelit nga masa 45 deri n 60 min
ndahet nga modeli pas derdhjes s par
Shum uj n przierjen e gipsit Matja e ujit dhe peshimi I pluhurit pr raportin
e sakt uj-pluhur
Prdorimi I tekniks s derdhjes me nj Prdorimi I tekniks s derdhjes me dy faza
faz t vetme
Uji I ln n masn e dhmbve Tharja e gjith ujit me letr t that

Forca ngjeshse e ult e gipsit dentar pr Ruajtja korrekte e gipsit;matja e ujit dhe
shkak t gipsit t kontaminuar,shtimi I peshimi I pluhurit prpara przierjes;spatulimi
pluhurit ose ujit kur prziejm gipsin,ose pr 60 deri n 90 sekonda me dor ose 15 deri
spatulimi I zgjatur n 20 sekonda mekanikisht
Masa e alginatit e ln n kontakt me Ndarja e mass nga modeli 45 deri n 60 min
modelin tr natn pas derdhjes s par

Tab 2-2 (vazhdim) Shkaqet dhe zgjidhjet pr problemet e prgjithshme t lidhura


me modelet q merren nga masat e alginatit.

14
Problemi Shkaku I mundshm Zgjidhja

5. Ndarja e modelit Moskryerja e lnies s retensionit Lnia e siprfaqes s ashpr t derdhjes


ndrmjet derdhjeve t mekanik n siprfaqen e derdhjes s s par;shtimi I grumbujve t vegjl,t
para dhe t dyta t gipsit par pr derdhjen e dyt parregullt t gipsit n siprfaqen e
lmuar t derdhjes s par
Moskryerja e lagjes s plot t derdhjes Pas forcimit fillestar t derdhjes s
s par prpara shtimit t derdhjes s par,lagja e modelit dhe e mass n
dyt solucionin e pastr t mbingopur t
sulfatit t kalciumit pr 5 min
6. Boshllqet n Ajri I zn n grack n przierjen e Sitja e pluhurit n uj pr t mnjanuar
siprfaqen e modelit gipsit pr arsye t przierjes s kapjen e ajrit;spatulimi me dor 60 deri
pamjaftueshme ose t gabuar n 90 sekonda,shmangja e ndonj
veprimi t nxituar,ose przierja
mekanike nn vakuum pr 15 deri n 20
sekonda;vibrimi I leht I przierjes
derisa mos t ket flluska ajri n
siprfaqe
Modeli I derdhur shum shpejt dhe ajri Shtimi I sasive t vogla t gipsit n t
kapet n siprfaqen e mass njjtn shtrirje posteriore t mass me
vibrim t leht dhe lejimi I gipsit t
rrjedh ngadal pr t mbushur t gjitha
zonat e mass
Vibrimi I teprt gjat derdhjes Prdorimi vetm I vibrimit t leht;Gipsi
I rrjedhshm nuk duhet t krcej

7. Shtrirja e mangt e Modeli tepr I prer;heqja e proesit Duhet t bhet kujdes n prerjen e
modelit hamular,foles retromolare,ose zonave modeleve n makinn prerse t modelit
vestibulare pr t shmangur heqjen e zonave kritike
Derdhja e par e alginatit nuk ka Mbushja e plot e mass dhe mbulimi I
mbuluar t gjitha zonat periferike t t gjith zonave t kufirit periferik me 5
mass deri n 6 mm gips gjat fazs s par t
derdhjes
Shtrirja e mangt periferike e mass s Shiko Nr. 3 n Tabeln 2-1
alginatit

8. Koha e parregullt e Kontaminimi I gipsit nga nxehtsia ose Para-peshimi dhe ruajtja e gipsit n
forcimit t gipsit lagshtia kutit hermetike

9. Modeli sht I Humbja e prmbajtjes s lagshtis s Derdhja e modelit brenda 12 min pas
pasakt;jo nj riprodhim I mass pr arsye t sineresis q rezulton heqjes s mass nga goja;shmangja e
vrtet I anatomis s n lehtsimin e tendosjeve tharjes s teprt t mass
gojs Lehtsimi I tendosjeve dhe zmadhimi n Masat nuk duhet t ruhen n uj ose
saj t ujit solucione t tjera; masa nuk duhet t
mbshtillet n peshqir prej letre t lagur

Tendosjet ose shtrembrimi n masn e Mbajtja e mass n pozicion derisa t


shkatuara nga lvizja e saj gjat jet gati pr heqje; nuk duhet q asistenti
xhelatinimit ose pacienti t mbaj masn
Masa e hequr prpara se t prfundoj Mbajtja e mass n pozicion pr 2 deri
xhelatinimi n 3 min pasi alginati ka humbur
ngjitshmrin e tij
Tendosjet e shkaktuara n mas gjat Heqja e mass duke zbatuar forc gjat
heqjes s saj nga goja boshteve t gjata t dhmbve
Prdorimi I lugs elastike t mass Shmangja e lugve q u mungon
rigiditeti
Prdorimi I mass s pasakt Shiko Tabeln 2-1

Siprfaqja e modelit humbet me an t Prdorimi I solucionit t pastr t


larjes ose njomjes n ujin e rubinetit mbingopur me sulfat kalciumi sa her q
modeli ka nevoj t njomet ose t lahet

15
Dhmbt kontaktojn lugn gjat Trheqja e buzve pr dukshmri t mir
marrjes s mass ,duke lejuar gipsin t kur vendosim lugn; vendosja e lugs
rrjedh ndrmjet mass dhe lugs lehtsisht pas piks s referimit t
kufijve gingival
Alginati I zhvendosur ose shkaktimi I Varja e lugs nga bishti I saj n
tendosjeve nga vendosja e lugs n mbajtsin e lugs ose n nj sirtar
majn e stolit lehtsisht t hapur
Shtembrimi n palatum pr shkak t Rregullimi I zons palatinale t lugs
moskryerjes s rregullimit t lugs maksilare me lndn plastike
modeluese; pasi lnda plastike e
modelimit ftohet,pritet pr t siguruar 5
deri n 7 mm hapsir pr alginatitn

16
17