Anda di halaman 1dari 4

ANATOMIA RADIOLOGJIKE

Wilhelm Roentgen 1895


CMIMI I PARE Nobel Fizikant

IMAZHET TOMOGRAFIKE JANE PRERJE NE NJE PLAN SPECIFIK
Radiografia - Protone me energji te larte --Kilo Elektron Volt
Radioacion Jonizues
Ekspozim i filmit / Detektorit
Projeksion i te dhenave

RADIOGRAFIA --- KATER DENSITETET BAZE - Ajer ,Indet e buta , Kocka , Dhjam
TOMOGRAFIAKOMPJUTERIKE - CT - PROTONE ME ENERGJI TE LARTE
RADIACION JONIZUES
EKSPOZIM DETEKTORI

SI BEHEN IMAZHET ?
VALET ZANORE me frekuence te larte- megahertz, Efekti Piezoelektrik Dhenes / Marres, Pa
rrezatim jonizues, Transduktori eshte dhe folesidhe degjuesi, 99% te kokes ai eshtedegjuesi.
Vetem 1% te kohes ai i perkushtohet prodhimit te tingullit -
Dritaret Akustike- Strukturat dense dhe elastike
Melqia ( hepari )
Shpretka (lieni )
Strukturat e mbushura me leng
Zemra ( cor )
Vezikaurinare
EKOGRAFIA ideale per strukturat e mbushur me leng.
FUSHE MAGNETIKE / VALE RADIOJe - Rezonanca Magnetike - Pa rrezatim jonizues
VLERESIMI RADIOLOGJIK ALTERNATIVAT
Identfikimi i normale dhe i patologjive
Percaktuar imazhin ne krahasim me imazhet model apo imazhet e mesuara, Korrelimi i rastt
me kliniken
Pershkurtme.
X- Ray Plain Film Radiografi
Computed Tomography Cat Scan CT
Nuclear Medicine Nuc Med
Ultrasound Sono Sonogram
Magnetic Resonance MR MRI
PLANET SEKTIONALE
AXIAL
CORONAL
SAGITTAL
IMAZHET KRIJOHEN NGA :
MJEKESIA NUKLEARE
TOMOGRAFIA KOMPJUTERIKE
EKOGRAFIA
RADIOGRAFIA
REZONANCA MAGNETIKE
RADIOGRAFIANORMALE
ANATOMIA E LANDMARKUT
Anatomia e dhembit
Dhembet jane te perbere ne pjesen me te madhe te struktures se tyre nga dentina dhe te veshur
nga nje shtrese smalti ne pjesen e kurores dhe nga nje shtrese e holle cementi ne siperfaqen mbi
rrenje.
Pamja Radiografike e Smaltt
SMALTI duket shume me radioopake sesa indet e tjera. Ai eshte 90% i mineralizuar dhe shkakton
perthithje te madhe te rrezeve X..
Pamja rx e dentnes
Eshte 75% e mineralizuar, me pak radioopake sesa smalti. Ka radioopacitet te ngjashem me
kocken.BASHKIMI SMALTDENTINE duket si nje nderfaqe e vecante qe ndan keto dy struktura
Pamja Rx e cementt
Eshte 50% e mineralizuar dhe duket si nje shtrese e holle ne siperfaqen e rrenjes. Kjo zakonisht nuk eshte
aq e dukshme ne radiografi.
CERVICAL BURNOUT
Ne radiografia ndonjehere shihen zona difuze radiolucente me kufi te percaktuar qarte ne pjesen
mesiale ose distal ne regionin e cerviksit te dhembit. Keto regjione shfaqen ndermjet
perfundimit te smaltit dhe kreshtes te alveoles dentare. Konfiguracioni normal i dhembeve ,
rezulton ne uljen e absorbimit te rrezeve X ne zonen ne fjale. Perceptimi i ketyre zonave eshte
per shkak te vendosjes se tyre relative me zonat ngjitur, smalti dhe alveola kockore relativisht
radioopake. Kjo nuk duket te ngaterrohet me kariesin e rrenjes e cila ka pamje te ngjashme.
Pulpa eshte e perbere nga inde te buta , keshtu qe eshte radiolucente. Dhoma pulpare dhe
kanalet e rrenjeve shtrihen inferiorisht drejt apeksit te rrenjes. Ajo eshte pamja radiografike
gjithashtu e foramines apikale. Ne disa raste, foramina apikale mund te dale ne anet e kanalit.
Kanalet laterale mund te perfundojne ne apeks si nje foramine e dallueshme ose mund te dalin
ne anet e rrenjes. Kanalet pulpare gjate zhvillimit te dhembit ndryshojne dhe muret e rrenjes
duken sikur jane ndare me thike. Nje zone radiolucente eshte pare perreth trabekulave kockore.
Ajo eshte e rrethuar nga nje hiperostoze kockore. AJO ESHTE PAPILLA DENTARE ME KRIPTIN
KOCKOR TE SAJ. Vleresimi radiografik i saj ndihmon nepercaktimit e fazes se maturimit te
dhembit ne zhvillim.

Strukturat mbeshtetese
Hapesira e ligamentt periodontal. Ligamenti periodontal eshte i perbere nga kolagjeni, keshtu
qe duket si nje hapesire radiolucente mes rrenjes dhe fletes durale. Ajo eshte e holle ne mes te
rrenjes dhe pak me te gjere prane kreshtes alveolare dhe apeksit, duke sugjeruar se boshti i
levizjeve fiziologjike eshte ne rajonin hapesira ligamentare eshte me e holle.
Lamina dura. Kjo eshte nje shtrese e holle radioopake perreth alveoles dentare.Pamja e saj
radiologjike per shkak te perthithjes se rrezeve X qe bien tangent me trashesine e kockes eshte
radioopake. Ajo eshte me e trashe sesa perreth trabekulave kockore dhe trashesia e saj rritet si
pasoje e stresit okluzal.
Kreshta alveolare. Kjo eshte radioopake ne kufi me gingiven dhe procesin alveolar i cili rrethon
dhembin. Ajo eshte konsideruar normale nqs se eshte 1.5 mm ose me pak nga junksioni cement
dentine. Ajo eshte treguese e recesionit apikal me kalimin e moshesh ose semundje
periodontale.
Kocka trabekulare Ajo quhet dhe si kocka trabekulare ose spongioze. Shtrihen ndermjet te
plakave kortikale ne te dy nofullat. Ajo eshte e perbere nga pllakeza radioopake perreth shume
xhepave radiotransparente te palces kockore. Ne maxillen posteriore, ajo eshte e ngjashme me ate
te maxilles anteriore por xhepat me packe kockore jane me te medha.

Anatomia e landmarkut
MAXILAR
Sutura Intermaxillare Quhet dhe sutura mediane. Ne radiografine e inciziveve ajo shihet si nje
linje radiotransparente mediane ne mes te dy porcioneve premaxilare. Ajo shtrihet nga kreshta
alveolare ndermjet inciziveve centrale superiorisht , anteriorisht spina nazale superior dhe
vazhdon posteriorisht ndermjet proceseve palatine te maxilles ne palatum durum.
Spina nasale anteriore. Me shpesh shihet ne radiografine e inciziveve centrale anteriore te
maxilles.Lokalizohet ne linjen mediane 1.5-2cm mbi kreshten alveolare. Ajo eshte radioopake
dhe zakonisht ne forme V.
Fossa nasale dhe septumi nasal. Kaviteti nazal duket si nje dritare e mjegullt ne nivel te conkave
nasale inferiore dhe shtrihet ne murin lateral dhe medial. Indet e buta te hundes shpesh shihen
ne projeksionin e inciziveve central dhe lateralte maxilles , duke u superpozuar mbi rrenjet e
ketyre dhembeve. Imazhi paraqitet si nje pacietet uniform me nje kontur ndares.
Foramen incisive. Quhet dhe FORAMINA NASOPALATINE ose FORAMINA PALATINE
ANTERIORE.Ajo eshte perfundimi oral i kanalit nasopalatine.Aty kalojne nervat dhe vazat
nasopalatine.Ajo qendron ne linjen e mesme te palatumit, prapa inciziveve centrale dhe ne
bashkimin medial te palatumit dhe ne suturen incizive.Imazhi radiografik eshte variabel si
pasoje:
1.Diferences se kendit te rrezeve X.
2.Variabilitetit te madhesise anatomike.
ESHTE POTENCIALISHT E INTERPRETUESHME SI FORMACION CISTIK.
Foramina superiore dhe kanali nasopalatne.
Fossa latelale. Quhet dhe FOSSA INCISIVE.Duket si depresion ne maxille prane apeksit te incizivit
lateral.Duket si nje zone difuze radiotransparente ne radiografi
Hunda ( nasus ). Indet e buta te hundes shpesh shihen ne projeksionin e inciziveve central dhe
lateralte maxilles , duke u superpozuar mbi rrenjet e ketyre dhembeve. Imazhi paraqitet si nje
pacietet uniform me nje kontur ndares.
Kanali Nasolakrimal. Kocka nazale dhe maxillare formojne kanalin nazolakrimal. Trajekti i saj
eshte nga linja mediane ne margon inferiore anteriore te orbites , qe hapet ne konchat nazale
inferiore ne kavitetin nazal.
Sinuzi Maxillar. Ne grafine intraorale, sinuzi maxillar duket si nje linje e holle radioopake. Ai
shtrihet nga pjesa distale e kanineve , ne murin posterior te maxilles ne tuberozitetin
maxillar.Rreth moshes se pubertetit , dyshemeja e tij korespondon me dyshemene e kavitetit
nazal. Ne prergjigje te ndryshimeve patologjike ( e lidhur me patologji te dhembeve posterior)
sinuzi mund te shtrihet ne kocken alveolare dhe here pas here ne procesin alveolar. Linja e holle
radiotransparente, uniforme, jane gjetur brenda sinusit maxillar.Keto jane hijes e kanaleve
neurovaskulare ku kalojne vazat dhe nervat posterior superior.
Kocka zugomatke dhe procesi zogomatk i maxilles. laterale te maxilles qe krijohet ne regionin
e apeksit te molarit te pare dhe te dyte dhe lidhet me kocken zigomatike.Ka formen e nje linje U
radioopake qe projektohet ne regionin apikal te molarit te pare dhe te dyte.

Sulkusi Nasolabial.
Procesi pterigoid. Procesi pterygoid medial dhe lateral qendrojne menjehere prapa tuburozitetit
te maxilles. Ato formojne nje hije te vetme radioopake pa ndonje evidente trabekulacioni. Shtrija
inferiorisht nga procesi procesi pterygoid medial, procedi hamular mund te shihet.
MANDIBULA
Simfiza. Regioni i simfizes mandibulare tek foshjet shihet si nje linje radiotransparente ne linjen e
mesme, mes imazheve te formimit te incizive centrale te qumeshtit. Sutura zakonisht formohet
deri ne fund te vitit te pare te jetes dhe nuk eshte e dukshme ne radiografi.
Tuberkulumet Genial. Keto jane tuberkula kockore qe sherbejne per aderimin e muskujve
genioglosus dhe geniohyoid. Jane prezente ne anen linguale. Ne radiografine intraorale duken si
unaza radioopake qe projektohen ne apekset e inciziveve apikal.
Foramina Linguale. Ajo eshte nje vrime apo hapje e vogel qe lokalizohet ne siperfaqen e
brendshme te mandibules dhe rrethohet nga tuberkulat geniale. Radiografikisht duket si nje pike
radiotransparente inferiorisht apekseve te inciziveve mandibular.
Linja Mental. Eshte nje linje prominente e korteksin kockore e lokalizuar ne siperfaqen e jashte
ne regionin premolar ne mes te lartesise te mandibules. Radiografikisht duket si nje band
radioopake qe shtrihet nga regionin premolar dhe regionin inciziv
Fossa Mentale . E lokalizuar mbi linjen mentale.Ne radiografike periapikale, shihet si nje zone
radiotransparente mbi linjen mentale.
Foramen MentaleLokalizohet ne siperfaqen e jashtme te mandibules dhe hapet ne regionin
premolar te mandibules. Nepermjet saj dalin vazat dhe nervi mental.Radiografikisht, ajo duket si
nje zone e vogel ovoide radiotransparente e lokalizuar nen apeksit e premolareve
Kanali Mandibular. Ka pamjen e nje tubi qe shtrihet nga foramen mandibulare ne foramen
mentale dhe permban nervat dhe vazal alveolare inferiore. Duket si nje linje radiotransparente e
vendosur midis dy linjave radioopake te pjeses kortikale.
Kanalet Ushqyese. Kanalet ushqyese jane si tuba nepermjet te cilave kalojne ne kocken vazat
dhe nervat per dhembet.Radiografikisht duken si linja vertikale radiotransparente.Me te
shprehura jane ne mandibulen anteriore ku kocka eshte me e holle.
Linja Mylohyoid . Linje prominente e lokalizuar ne kocke ne siperfaqen e brendshme te
mandibules. Shtrihet nga regioni molar, ne drejtim anterior deri ne buzen e poshtme te simfizes
mandibulare.Ne radiografik intraorale duket si nje band radioopake qe shtrihet nga molaret.
Fossa e glandules Submandibulare. Zone e thelluar kockore e lokalizuar ne siperfaqen e
brendshme te mandibules. Aty vendosjet glandula submandibular.Ajo duket si nje zone
radiotransparente ne regionin molar, poshte linjes mylohyoide
Linja oblik extern. Linje prominente e lokalizuar ne siperfaqen e jashtme te mandibules qe
shtrihet poshte dhe eshte si vazhdim i kufirit anteriore te ramusit.Ajo duket si band radioopake
qe shtrihet poshte dhe perpara nga kufiri anterior i mandibules dhe perfundon ne nivel te
regionit te molarit te trete.
Margoja Inferiore mandible. Here pas here, shihet si nje zone dense , radioopake e kockes.
Procesi Coronoid. Ai eshte nje prominim i kockes ne ramusin anterior te mandibules.Nuk shihet
ne grafite intraorale te mandibules por shihet ne grafine intraorale te molareve maxillare. Ai
duket si nje radioopacitet trekendor i superpozuar mbi ose inferiorisht tuberozitetit maxillar.