Anda di halaman 1dari 134

MODUL PENGGAL 1: SEJARAH DUNIA 1900 1955 memperlihatkan bahawa rakyat England pada abad ke-16 menerima idea

bahawa raja dilantik atas kehendak Tuhan, tetapi rakyat England tidak dapat
menerima kepercayaan bahawa Tuhan telah memberi raja-raja kuasa mutlak
TEMA 1: MASYARAKAT untuk menjalankan pemerintahan.
Era pemerintahan Raja Henry VII (1485-1509) di England menduduki
1.1 Masyarakat Feudal (England dan Jepun) hierarki tertinggi dalam masyarakat feudal dan berkuasa mutlak
terhadap rakyat dan negara. Dasar pemerintahan Raja Henry VII: Tindakan
1.1.1 Masyarakat Feudal England berikut dilakukan oleh Raja Henry VII untuk mengukuhkan pemerintahan
beraja berkuasa mutlak antaranya Meluluskan undang-undang menentang
Soalan 1: Huraikan struktur masyarakat Feudal yang diamalkan di negara England pemakaian pakaian khas (livery) dan Pengekalan tentera persendirian, dan
pada abad ke-16 hingga ke-17. pemakaian lambang kuasa sendiri sebagai amalan golongan bangsawan. Raja
Henry juga menggunakan Majlis Diraja sebagai mahkamah yang baharu
Pendahuluan untuk menguruskan hal berkaitan harta benda dan situasi yang menganggu
ketenteraman awam. Badan mi menjadi popular dan berjaya mewujudkan
Konsep feudalisme adalah satu istilah atau konsep yang terbentuk di Eropah keamanan dan keadilan.
Barat selepas kejatuhan empayar Charlemagne dan berlanjutan sehingga abad
ke- 14 M. Abad tersebut memperlihatkan era masyarakat yang digelar masyarakat 2) Golongan Bangsawan atau Baron
feudal. Marc Bloch dalam bukunya Feudal Society, mentakrifkan istilah feudal
digunakan bagi menerangkan seluruh kelakuan dan adat yang diterima dan wujud Golongan Bangsawan atau Baron memainkan peranan penting dalam
pada ketika itu serta organisasi kelas atasan yang meliputi perjanjian secara bertulis pentadbiran dan ekonomi. Raja akan mengurniakan gelaran kepada
yang didominasi kekuasaan golongan atasan. bangsawan seperti count, duke, baron (lord), dan vassal. Duke berada dalam
kedudukan seseorang individu dalam sistem feudal adalah mengikut sistem hierarki tertinggi diikuti oleh baron dan vassal. Golongan bangsawan yang
kelas bersusun lapis mengikut hierarki yang terikat dengan aturan yang menerima tanah daripada raja akan memerintah di tanahnya. Mereka akan
ditetapkan oleh kerajaan atau golongan pemerintah ke atas golongan bawahan. mengawal penggunaan tanah, mengadakan undang-undang sendiri dalam
Kedua-dua golongan ini hidup mengikut susun lapis masyarakat yang ditetapkan mengawal petani atau serf yang mengusahakan tanah, dan mengenakan
berdasarkan keturunan. cukai yang ditentukan oleh golongan bangsawan. Tanah yang dimiliki oleh
Penerimaan pemerintahan berkuasa mutlak ini menyebabkan masyarakat golongan bangsawan sangat luas. Dianggarkan kira-kira 400 golongan
England berada dalam sistem masyarakat feudal. Masyarakat feudal di England bangsawan memiliki 3 peratus tanah pertanian di England. Golongan
terbahagi kepada dua golongan, iaitu Pemimpin dan yang dipimpin. Golongan bangsawan mi tidak mengusahakan tanah yang dimiliki untuk mengekalkan
pemimpin terdiri daripada raja, bangsawan iaitu baron, dan knight. Manakala kekayaan mereka. Oleh itu, golongan bangsawan mi telah memajak tanah
golongan yang dipimpin ialah petani atau rakyat biasa yang dikenali sebagai serf tersebut atau disewa untuk mendapatkan pendapatan.
Sebagai balasan pemberian tanah oleh raja, golongan bangsawan
Isi-Isi Penting: dikenakan cukai ke atas tanah, memberi ketaatsetiaan kepada raja,
serta memperuntukkan knight sebagai tentera kepada raja. Tanah yang
1) Golongan Raja
diberi oleh raja boleh diwarisi oleh keluarga golongan bangsawan. Misalnya,
William de Conqueror telah membina rumah di kawasan yang luas yang
Raja mempunyai Kedudukan tertinggi dalam era pemerintahan Dinasti
dipenuhi oleh pahlawan yang terdiri daripada golongan bangsawan.
Tudor (1485-1603). Walaupun raja-raja mengamalkan sistem
Golongan bangsawan juga menyediakan tempat tinggal dan makanan kepada
pemerintahan beraja mutlak tetapi masih berpegang kepada tradisi politik
raja dan kumpulan yang mengiringi raja sewaktu raja melawat sekitar
England yang telah wujud sejak Zaman Pertengahan. Kuasa mutlak raja
kerajaannya.
adalah meliputi pusat segala kekuasaan. Rakyat tidak mempunyai hak untuk
Keseluruhannya, baron menggunakan tanah mengikut kehendak
membantah pemerintahan raja.
mereka dan mengagihkannya kepada knight. Bagi mempertahankan
Raja hanya bertanggungjawab kepada Tuhan dalam menjalankan
kekayaan golongan bangsawan, mereka menggunakan sistem pewarisan
pemerintahan bukan kepada rakyat. Rakyat tidak mempunyai hak dan
yang dikenali sebagai sistem primogeniture. Dalam sistem primogeniture,
suara dalam pemerintahan kerana kuasa raja adalah anugerah suci yang
hanya anak lelaki tertua sahaja yang boleh mewarisi harta. Tujuannya adalah
diperturunkan oleh Tuhan. Rakyat perlu memberi taat setia yang tidak
untuk mengelakkan harta atau tanah yang luas dibahagi-bahagi hak miliknya.
berbelah bahagi kepada raja. Mereka tidak mempunyai hak untuk
Dengan cara ini, ekonomi golongan bangsawan akan dikekalkan.
membantah walaupun raja tidak menjalankan pemerintahannya dengan baik.
Perang Bunga Mawar yang berlangsung selama 35 tahun bermula dan
Raja-raja masih menghormati prinsip pembatasan kuasa pemerintah
tahun 1450 hingga tahun 1485 antara golongan bangsawan
yang terdapat dalam Magna Carta. Maka, pemerintahan raja-raja tidak
menyebabkan banyak perubahan berlaku dalam golongan bangsawan.
sepenuhnya membelakangi parlimen. Pembatasan kuasa pemerintah mi
2
Ramai golongan bangsawan yang terkorban. Peperangan tersebut telah 4) Golongan Rakyat biasa
mengukuhkan kedudukan dan kekuasaan raja, khasnya Dinasti Tudor yang
memerintah England. Raja-raja Dinasti Tudor telah mengukuhkan Golongan ini yang dikenali sebagai petani atau serf berada di bawah
cengkaman mereka di seluruh England. Pengukuhan dan kekuasaan raja sekali dalam lapisan masyarakat Feudal. Kehidupan mereka tidak bebas
selepas perang tersebut menyebabkan raja merasakan kesetiaan golongan sepenuhnya dan tidak boleh berpindah dan Berada di bawah pengawasan
bangsawan kepada raja tidak sepenuhnya kerana mereka tidak dibayar gaji. raja dan baron. Pekerjaan mereka adalah Bercucuk tanam dan menternak
Maka, raja telah melantik golongan pentadbir dan membayar gaji bagi binatang di atas tanah yang diperuntukkan oleh tuan tanah untuk keperluan
menjamin kesetiaan mereka terhadap raja. harian dan Sebagai balasan, akan memberi khidmat dengan mengerjakan
Kini raja-raja bertanggungjawab mengawal golongan bangsawan. tanah dan keperluan lain.
Apabila golongan bangsawan semakin lemah dengan meningkatnya Golongan petani akan dikawal sepenuhnya oleh tuan-tuan tanah.
kekuasaan raja dan perkembangan ekonomi wang dalam kawasan luar Antaranya, lord manor (institusi manor) akan melindungi petani, mendirikan
bandar, para petani tidak lagi terikat dengan golongan bangsawan. mahkamah bagi membolehkan petani merayu untuk keadilan, mendirikan
Penguasaan mi membolehkan raja mengawal keseluruhan pemerintahan dan kilang, dan mendirikan gereja untuk penduduk kampung. Di bawah sistem
berkuasa mutlak tanpa dibayangi oleh golongan bangsawan. Oleh kerana manor, kesemua bahan yang dihasilkan daripada tanah digunakan dalam
sokongan dan segi kewangan daripada golongan bangsawan masih manor dan mewakili ekonomi primitif. Dalam sistem mi, kehidupan petani
diperlukan oleh raja, maka raja telah memberikan gelaran dan anugerah tertutup dan mereka tidak mempunyai hubungan dengan dunia luar selain
kepada golongan bangsawan untuk mengekalkan taraf kebangsaan golongan daripada tuan tanah. Keperluan para petani seperti pakaian, makanan,
bangsawan. Penganugerahan mi membolehkan kedudukan golongan peralatan, dan keagamaan semuanya disediakan dalam institusi manor.
bangsawan diiktiraf oleh masyarakat feudal tanpa menggugat kuasa raja. Namun, kehidupan golongan petani berubah selepas berlakunya
perubahan ekonomi di England. Pada abad ke- 16, banyak tanah dibuka
3) Golongan Knight untuk tujuan pertanian dan permintaan terhadap bahan makanan bertambah.
Pertanian komersial turut dijalankan. Golongan serf kini bebas daripada man
Knight berada dalam golongan ketiga selepas golongan bangsawan. tanah selepas berlaku peningkatan dalam pertanian dagangan, kemunculan
Golongan ini Diberi tanah sebagai balasan terhadap perkhidmatan bandar, dan perkembangan sektor perusahaan. Petani keluar dan desa dan
dalam bidang ketenteraan seperti yang diminta oleh raja. Mereka mencari pekerjaan di bandar. Kesannya, hubungan antara tuan tanah dengan
Berkhidmat dengan raja, lord atau baron dan mendapat ganjaran seperti petani pada abad ke- 16 hingga ke- 17 tidak begitu rapat. Tuan tanah hanya
tanah, harta, dan barang rampasan. Mereka juga Diberi tanggungjawab untuk menyifatkan petani sebagai buruh upahan dan hubungan adalah antara
melindungi baron dan keluarga baron daripada diserang. Mereka Terikat majikan dengan pekerja.
dengan sumpah yang menghendaki mereka berkhidmat untuk baron dan raja
dan Boleh dipanggil untuk berperang pada bila-bila masa. Penutup
Knight juga mempunyai tanah yang luas dan diagihkan kepada serf
untuk mengerjakan tanah tersebut semasa ketiadaan knight. Sebagai Sistem masyarakat feudal di England terbahagi kepada golongan pemerintah
balasan, serf akan memberikan khidmat kepada knight dan knight akan yang terdiri daripada raja dan bangsawan manakala golongan diperintah
melindungi serf dan keluarganya. Knight akan tinggal di tanah miliknya, pula terdiri daripada golongan knight dan rakyat biasa.
memiliki rumah sendiri seperti bangsawan lain, serta mempunyai pasukan kedudukan seseorang individu dalam sistem feudal adalah mengikut sistem
tenteranya sendiri. Malahan, knight juga berhak memungut hasil yang kelas bersusun lapis mengikut hierarki yang terikat dengan aturan yang
diperolehi daripada kawasannya. ditetapkan oleh kerajaan atau golongan pemerintah ke atas golongan
Kehidupan knight dalam masyarakat feudal akan ditentukan oleh raja bawahan di England.
dan baron. Oleh itu, mereka akan menumpukan masa mereka dengan Kedua-dua golongan ini hidup mengikut susun lapis masyarakat yang
meningkatkan kemahiran dalam bidang ketenteraan seperti mempelajari ditetapkan berdasarkan keturunan. Hubungan antaranya berasaskan kepada
strategi peperangan, teknik pengepungan, dan penggunaan senjata. saling memerlukan antara golongan pemerintah dengan golongan bawahan.
Pada abad ke- 16, berlaku perubahan kedudukan knight dalam
masyarakat feudal. Raja telah mengukuhkan kedudukannya dengan Soalan 2: Huraikan ciri-ciri masyarakat feudal yang diamalkan di England.
mengambil tentera upahan bagi menentang pemberontak atau musuh.
Pengambilan tentera upahan ini dapat menjamin kestabilan politik dan Pendahuluan
membawa kemajuan ekonomi dalam masyarakat feudal. Oleh itu, knight
tidak lagi mendominasi komposisi pasukan tentera. Sebaliknya, golongan Istilah masyarakat feudal digunakan oleh sejarawan untuk menerangkan susunan
petani dan penduduk awam telah memainkan peranan utama dengan sosial masyarakat pada zaman pertengahan di Eropah .
menyertai angkatan tentera dan banyak terlibat dalam peperangan. Mereka Selain benua Eropah , masyarakat feudal muncul di Jepun sekitar abad ke-14 dan
telah menjadi tentera tetap terutama dalam pasukan infantri. 15 .

3
Menurut Marc Bloch dalam buku beliau yang bertajuk Feudal Society, masyarakat perlu lagi bergantung kepada golongan bangsawan bagi mendapatkan bantuan
feudal merupakan masyarakat berhierarki yang mempunyai struktur susun lapis ketenteraan .
tersendiri .
5. Mobiliti Sosial
Isi-Isi Penting
Masyarakat feudal pada Zaman Pertengahan merupakan masyarakat yang
1. Kedudukan Raja bersusun lapis. Setiap lapisan mempunyai kedudukan ekonomi , politik , dan sosial
yang berlainan .
Munculnya sistem pemerintahan monarki mutlak di England pada abad ke-16 dan Perubahan dalam kedudukan sosial dan status masyarakat jarang berlaku. Setiap
17. Raja mempunyai kuasa mutlak dalam bidang pentadbiran, perundangan dan golongan harus melaksanakan peranan dan tanggungjawab yang telah ditetapkan .
kehakiman. Perubahan dalam bidang politik , ekonomi dan sosial yang berlaku pada abad ke-
Raja juga mempunyai kedudukan tertinggi dalam susun lapis masyarakat. 16 dan 17, mewujudkan mobiliti sosial dalam masyarakat. Perkembangan ini
Seseorang raja mengambil langkah seperti yang dilakukan oleh Raja Henry VII menyebabkan struktur susun lapis masyarakat turut mengalami perubahan .
untuk mengukuhkan kedudukannya . Jawatan-jawatan penting dalam kerajaan yang dimonopoli oleh golongan
bangsawan kini disandang oleh rakyat biasa. Ini menyebabkan muncul golongan
2. Kemerosotan Pengaruh Bangsawan pertengahan dan kelas menengah dalam masyarakat .

Pengaruh dan kekuasaan golongan bangsawan merosot menjelang abad ke-16 dan Penutup
17. Kedudukan raja semakin kukuh ekoran perkembangan pesat yang berlaku
dalam bidang ekonomi. Penglibatan raja dalam bidang ekonomi kapitalis Dalam konteks ini , satu pihak memberi perlindungan manakala satu pihak lagi
mengukuhkan kedudukan dan pengaruhnya . menawarkan perkhidmatan tentera .
Perkembangan ini menyebabkan raja England dapat mengawal golongan Masyarakat feudal mempunyai ciri-ciri tersendiri yang merangkumi aspek sosial ,
bangsawan. Pegawai-pegawai pentadbir muncul apabila berlaku kemerosotan politik dan ekonomi .
pengaruh bangsawan .
Mereka menerima gaji daripada raja kerana membantu mengendalikan 1.1.2 Masyarakat Feudal Jepun
pemerintahan dan pentadbiran. Mereka juga terdiri daripada rakyat biasa yang
mempunyai kebolehan dan kewibawaan dalan pentadbiran . Soalan 3: Huraikan struktur masyarakat feudal yang diamalkan di Jepun

3. Kedudukan Knight Pendahuluan :

Golongan knight memainkan peranan dalam bidang ketenteraan. Tanggungjawab Konsep feudal boleh dimaksudkan dengan kuasa politik yang dikuatkuasakan
mereke ialah mempertahankan raja dan golongan bangsawan daripada ancaman secara tempatan oleh individu tertentu atau kerajaan pusat
musuh . Mereka menerima ganjaran dalam bentuk tanah dan harta benda daripada Marc Bloch dalam bukunya Feudal Society, mentakrifkan istilah feudal
raja dan golongan bangsawan . digunakan bagi menerangkan seluruh kelakuan dan adat yang diterima dan
Menjelang abad ke-16 dan 17 peranan dan kedudukan mereka mula berubah wujud pada ketika itu serta organisasi kelas atasan yang meliputi perjanjian
kerana pemerintahan England tidak perlu lagi bergantung kepada khidmat mereka secara bertulis yang didominasi kekuasaan golongan atasan.
untuk mempertahankan negara daripada ancaman musuh . Sistem beraja dibantu oleh pembesr dalam menjalankan urusan pemerintahan
Raja menubuhkan pasukan tentera yang berada di bawah kawalan dan penguasaan dan pentadbiran.masyarakat feudal terbahagi kepada dua lapisan masyarakat
sendiri . Perkembangan ini menyebabkan pasukan tentera tidak didominasi oleh Golongan pemerintah dan golongan di perintah. Golongan pemerintah terdiri
golongan knight sahaja malah golongan petani dan rakyat biasa juga boleh direkrut daripada maharaja, pembesar daimyo dan golongan diperintah terdiri daripada
untuk berkhidmat dalam pasukan tentera. samurai, petani, tukang mahir dan saudagar.

4. Kewajipan Peribadi Isi-isi penting:

Wujud hubungan peribadi antara lord (tuan tanah) dan vassal (penyewa tanah). Golongan raja atau Shogun Tokugawa
Hubungan antara kedua pihak tersebut adalah berdasarkan kepada ikatan
perjanjian (kontrak). Satu pihak memberi perlindungan manakala satu lagi Sistem pemerintah diketuai oleh maharaja.secara teorinya maharaja
menawarkan perkhidmatan tentera . dianggap sebagai pemerintahan keduniaan dan kerohanian. Maharaja
Berlaku perubahan dalam hubungan antara raja dengan golongan bangsawan pada Jepun dikaitkan dengan unsur ketuhanan yg bertujuan meningkatkan dan
abad ke16 dan 17. Kedudukan raja yang semakin kukuh menyebabkan raja tidak menguatkan kedudukan maharajaserta menanam kesetiaan rakyat kepada

4
maharaja. pekerjaan yang hina dan tidak menguntungkan. Namun begitu, keadaan yang
Maharaja berperanan sebagai ketua agama dan ketua negara. Tetapi maharaja aman menjadikan ekonomi semakin berkembang dan para pedagang berjaya
tiada kuasa pemerintahan di bawah shogun Tokugawa. Maharaja tinggal mengumpul wang dan harta dengan banyak. Mereka berjaya memperbaiki status
terpencil dan terpisah di Kyoto yang dikeliling oleh pengawal istana. Ini diri dan mengikat ramai bangsawan melalui hutang. Mereka telah
bermakna, sistem ekonomi juga di pegang oleh shogun tokugawa dan para memperkenalkan cara pengurusan baru yg akhirnya diwarisi oleh syarikat
pembesar yang akan mengutip cukai moden Jepun. Antara keluarga saudagar terkenal termasuklah mitsui dan Noraya
Mozaemon
Golongan Pembesar Daimyo
Penutup
Daimyo terbahagi kepada 3 kumpulan utama iaitu, Daimyo fudai, Daimyo
Shimpan dan Daimyo Tozama. Daimyo Fudai merupakan ahli keluarga Masyarakat feudal Jepun lebih ketat kerana pembahagian golongan masyarakat
tokugawa dan sekutunya. Mereka menbantu tokugawa menguasai pemerintahan di buat berdasarkan perkerjaan yang diwarisi
dan diberikan tanah di bahagian tengah dan utara Honshu. Kedudukan maharaja Jepun diperkukuhkan semasa pemerintahan meiji dan
Daimyo Shimpan dikenali sebagai rumah persaudaraan yang terdiri daripada diaggap sebagai raja perlembagaan maharaja dihormati dan sistem ini kekal
saudara mara keluarga tokugawa . Keluarga tokugawa yang utama dikenali sehingga hari ini.
sebagai Go-sanke milik anak Leyasu yang terletak di daerah Owari ,kii dan mito.
Daimyo Tozama pula dikenali sebagai daimyo luar di mana mereka merupakan Soalan 4: Huraikan ciri-ciri masyarakat feudal yang diamalkan di Jepun
musuh shogun tokugawa yang terdiri daripada suku-suku barat seperti kato,
ikeda, asano, shimazu. Tindak tnduk mereka sentiasa di awasi oleh shogun Pendahuluan
tokugawa. Selain itu, mereka juga dilarang mengumpul kekayaan demi
mengelakkan mereka mnjadi terlalu kuat dan mengancam kedudukan shogun
Sistem feudal ditakrifkan sebagai sebuah kerajaan tempatan yang ditadbir oleh
Golongan Samurai individu tertentu dan bukan wakil oleh kerajaan pusat. Dalam sistem feudal,
kedudukan seseorang individu adalah mengikut sistem kelas bersusun lapis
Samurai merupakan kelas panglima. Mereka mempunyai kedudukan istimewa mengikut hierarki.
dalam sistem susun lapis masyarakat Jepun. Mereka berfungsi menjaga Sistem feudal juga dapat dilihat dengan jelas, iaitu Maharaja yang berada di
keamanaan negara dan daimyo. kemuncak struktur pemerintahan mempunyai kuasa yang tidak terhad ke atas
Mereka tidak diberikan tanah dan tidak dibenarkan melakukan kerja lain segala aspek di bawah pemerintahannya termasuklah tanah. Dalam sistem
feudal di Jepun terdapat beberapa ciri-ciri masyarakat feudal di Jepun. Antaranya
Golongan petani (nomin) ialah Kedudukan Maharaja, Kedudukan Shogun, Kedudukan Samurai, Pemilikan
Tanah, Kewajipan Peribadi dan Mobiliti Sosial.
Petani mendapatkan kedudukan istimewa diantara kalangan rakyat biasa.
Amalan dasar tutup pintu yang dilakukan oleh Jepun menyebabkan mereka tidak Isi-isi Penting:
mempunyai hubungan dgn negara luar. Oleh itu, petani mengeluarkan beras
untuk rakyat Jepun dan menbayar sebahagian besar cukai. Mereka hanya Kedudukan Maharaja
diberikan makanan secukupnya sebagai balasan kerana hasil yang dikeluarkan
untuk negara. Maharaja dianggap sebagai pemerintah keduniaan dan kerohanian. Maharaja Jepun
dikaitkan dengan unsur ketuhanan yang bertujuan meningkatkan dan menguatkan
Golongan Artisan atau tukang mahir kedudukan maharaja serta menanam kesetiaan rakyat kepada maharaja.
Maharaja berperanan sebagai ketua agama dan ketua Negara. Tetapi, Maharaja tidak
Artisan adalah dibawah golongan petani dimana mereka akan membuat mempunyai kuasa pemerintahan di bawah Shogun Tokugawa. Maharaja tinggal
pedang serta peralatan yang berguna. Mereka di beri penghormatan dan terpencil dan terpisah di Kyoto dengan di kelilingi oleh pegawai istana ( kuge )
sumbagan masyarakat dan di beri gaji serta rumah yang baik. Tukang kayu juga
turut diberi layanan yang sama serta diberi gaji sebanyak 500 koku dan Kedudukan Shogun.
dibenarkan memakai sebilang pedang
Shogun merupakan golongan bangsawan. Kuasa pemerintah yang sebenar berada di
Golongan Pedagang (chonin) tangan Shogun Tokugawa. Shogun menjalankan tugas atas nama maharaja melalui
dasar pecah dan perintah. Hal ini dilakukan supaya kedudukan Shogun terjamin.
Pedagang di bawah tukang mahir. Mengikut tradisi Jepun, golongan Shogun telah membahagikan kawasan pemerintahan berdasarkan golongan
pedagang dipandang rendah oleh masyarakat feudal kerana mempunyai bangsawan atau Daimyo yang menyokong dan menentangnya. Daimyo yang

5
menyokong Shogun akan diberi tanah manakala bangsawan yang menentangnya Selain itu, kedudukan masyarakat Jepun diperkukuhkan semasa pemerintahan meiji
ditempatkan di kawasan yang akan dikawal oleh sekutu Tokugawa. Kerajaan dan di anggap sebagai raja berpelembagaan. Maharaja dihormati dan sistem ini
Tokugawa ini di kenali sebagai Kerajan Bakufu (ketenteraan) yang berpusat di Edo. kekal sehingga hari ini.

Kedudukan Samurai. 1.1.3 Perbandingan Masyarakat Feudal

Samurai merupakan kelas pahlawan (tentera). Mereka mempunyai kedudukan Soalan 5: Huraikan ciri-ciri sistem feudal yang diamalkan England dan Jepun pada
istemewa iaitu mempunyai nama keluarga dan mempunyai dua bilah pedang. abad ke-16 hingga ke-17.
Samurai berfungsi untuk menjaga keamanan Negara dan keselamatan shogun serta
daimyo. Mereka tidak dibenarkan melakukan kerja lain. Pendahuluan
Jumlah golongan samurai kira-kira 400, 000 orang iaitu kira-kira 6% daripada
jumlah penduduk Jepun. Golongan samurai terbahagi kepada taraf tinggi, sederhana Sistem feudal ditakrifkan sebagai sebuah kerajaan tempatan yang ditadbir oleh
dan rendah. Samurai bertaraf tinggi tidak ramai bilangannya dan dibenarkan individu tertentu dan bukan wakil kerajaan pusat. Dalam sistem feudal, kedudukan
memiliki tanah, Samurai bersederhana merupakan samurai berkuda manakala kelas seseorang individu adalah mengikut sistem kelas bersusun lapis mengikut hierarki.
rendah adalah samurai berjalan kaki. Persamaannya, feudal dilihat sebagai satu gabungan yang istimewa antara konsep
pemusatan undang-undang diraja dan tradisi semulajadi sebuah organisasi dengan
Pemilikan Tanah. ikatan peribadi kesetiaan.
Di Eropah, elemen ini datang dari empayar Rom dan latar belakang orang Jerman
Zaman keshogunan Tokugawa , wilayah di serahkan kepada vassal yang setia kepada di Eropah Utara. Di Jepun, berakar umbi sejak zaman Kamakura.
shogun. Selain itu, shogun memberikan tanah kepada tuan tanah ( daimyo ) yang
setia kepadanya. Daimyo yang setia akan mengawasi gerak geri daimyo yang di ragui Isi-Isi Penting :
kesetiannya.
Tokugawa Leyasu mengambil langkah untuk merampas tanah daripada daimyo yang 1. Golongan Pahlawan
menentang pemerintahannya. Tanah-tanah yang di rampas diserahkan kepada
tentera dan tuan tanah yang setia kepadanya. Di England, golongan pahlawan dalam sistem feudal England dikenali sebagai
Shogun melantik pegawai-pegawai untuk mentadbir dan menguruskan tanah knight. Knight berkhidmat dengan golongan bangsawan. Knight terikat kepada
miliknya. Pegawai yang menguruskan tanah itu dikenali sebagai Gundai dan Daskan. konsep kavalri. Pahlawan di England buta huruf. Mereka hanya menawarkan
perkhidmatan dalam bidang ketenteraan. Mereka tidak mempunyai minat dalam
Kewajipan Peribadi. bidang kesenian dan intelektual.
Manakala di Jepun, golongan pahlawan dalam sistem feudal di Jepun dikenali
Dalam masyarakat feudal, wujud hubungan peribadi antara Shogun dan Daimyo. sebagai samurai. Samurai berkhidmat dengan golongan bangsawan. Samurai
Shogun menyerahkan tanah kepada golongan daimyo yang setia kepadanya. Sebagai terikat kepada konsep bushido. Pahlawan di Jepun mempunyai minat dalam
balasan, daimyo akan membantu shogun dalam pentadbiran dan ketenteraan. bidang kesenian dan kesarjanaan. Pemilikan ilmu dianggap perkara mulia dalam
Dalam hal ini, kedua-dua pihak saling bertanggungjawab terhadap kepentingan kalangan pahlawan di Jepun.
bersama, iaitu satu pihak memberikan perlindungan manakala satu pihak lagi
menawarkan perkhidmatan dalam pentadbiran dan ketenteraan. 2. Peralatan Perang

Mobiliti Sosial. Di England, antara peralatan perang yang digunakan oleh knight ialah pedang dan
baju perisai. Baju perisai yang digunakan oleh knight diperbuat daripada besi.
Masyarakat feudal di Jepun pada abad ke 16 dan ke 17 terdiri daripada beberapa Knight menggunakan kuda dalam medan peperangan.
lapisan. Setiap lapisan dalam masyarakat feudal mempunyai kedudukan ekonomi, Manakala di Jepun, peralatan yang digunakan oleh samurai sama seperti knight di
sosial dan politik yang berlainan. England. Baju perisai yang digunakan oleh samurai diperbuat daripada logam atau
Kedudukan dan status masyarakat ditentukan berdasarkan keturunan dan sistem sutera.
kelas. Dalam hal ini, perubahan status dan mobility sosial dalam masyarakat feudal
di Jepun yang berlaku. Umpamanya, golongan pedagang merupakan golongan yang 3. Penyatuan Negara
di pandang rendah dan tak berlaku mobiliti sosial.
Di England, penyatuan negara pada zaman feudal dilakukan oleh raja-raja negara
Penutup bangsa. Raja-raja dari dinasti Tudor yang memerintah England memainkan
peranan dalam pengukuhan negara bangsa di England.
Masyarakat feudal Jepun lebih ketat kerana pembahagian golongan masyarakat
dibuat berdasarkan pekerjaan yang diwarisi.

6
Manakala di Jepun pada akhir abad ke-16, pemerintahan beraja di Jepun menjadi susun lapis yang ditetapkan berdasarkan keturunan dan hubungan di antara
lemah. Panglima tentera memainkan peranan dalam memulihkan keamanan dan keduanya berasaskan saling memerlukan antara satu sama lain.
menyatukan Jepun. masyarakat feudal di England memperlihatkan raja mempunyai kuasa mutlak
dan berada pada kedudukan teratas, diikuti oleh count (bangsawan), lord (tuan
4. Perkongsian Kuasa tanah), manor dan serf (petani)
manakala masyarakat feudal di Jepun meletakkan maharaja pada kedudukan
Dalam sistem feudal di England , wujud perkongsian kuasa dalam pemerintahan. tertinggi dan mempunyai kuasa yang tidak terbatas ke atas segala aspek dalam
Raja berkongsi kuasa dengan badan perwakilan. pemerintahan termasuklah tanah. Namun demikian, maharaja telah mewakilkan
Dalam sistem feudal di Jepun, tidak wujud perkongsian kuasa dengan badan kuasa baginda kepada keluarga syogun dan dibantu oleh daimyo serta samurai.
perwakilan. Kekuasaan dan kesetiaan menjadi sesuatu yang mutlak.
Isi isi Penting
5. Pengaruh Agama
Persamaan:
Feudalisme di England dipengaruhi oleh agama Kristian. Institusi gereja amat
berpengaruh dalam kehidupan masyarakat feudal. Institusi gereja mengongkong 1. Konsep masyarakat feudal dibina atas dasar keturunan dan sisitem kelas yang
segala aspek kehidupan masyarakat. saling memerlukan antara golongan pemerintah dan golongan diperintah dan
Feudalisme di Jepun dipengaruhi oleh agama Buddha. Keadaan politik yang tidak berbentuk piramid. Contohnya, dalam sistem piramid , golongan bangsawan
stabil pada zaman Kamakura menyebabkan rakyat mendapatkan perlindungan berada di atas diikuti oleh golongan tentera dan petani.
daripada institusi agama. Golongan pahlawan melakukan meditasi bagi mendapat
ketenangan. 2. Pembinaan masyarakat adalah berdasarkan keturunan dan sistem kelas antara
kedua-dua negara. Contohnya,di England sistem Primogeniture memberikan hak
6. Kewajipan Peribadi kepada anak lelaki tertua sahaja mewarisi harta pusaka bagi mengelakkan harta
dibahagikan. Manakala di Jepun pula golongan bangsawan yang mempunyai
Di England, sistem feudalisme berteraskan undang-undang Rom. Sistem peranan penting dalam pentadbiran Jepun iaitu mereeka bermula dari status
feudalisme menekankan hak, undang-undang, dan kewajipan peribadi antara lord ketua yang popular dalam kalangan bangsawan.
dan vassal.
Manakala di Jepun, sistem feudalisme berteraskan etika China. Kewajipan peribadi 3. Kurangnya perubahan status atau mobaliti sosial dalam masyarakat
feudal di Jepun menekankan aspek moral berbanding undang-undang. feudal. Misalnya, jika dilahirkan sebagai anak petani maka dibesarakan sebagai
anak petani, sedangkan anak-anak bangsawan akan tetap menjjadi golongan
7. Pemilikan Tanah bangsawan.

Di England, golongan knight menerima anugerah tanah bagi perkhidmatan mereka. 4. Peperangan adalah fenomena biasa dalam kalangan masyarakat di
Mereka mengawal petani yang bekerja di tanah mereka. England dan Jepun. Keadaan ini menyebabkan golongan knight di Eropah dan
Manakala di Jepun, golongan samurai tidak memiliki tanah. Mereka menerima gaji Samurai di Jepun mempunyai peranan yang penting pada zaman feudal . Kedua-
dalam bentuk beras daripada daimyo (tuan tanah). dua berkhidmat dengan golongan bangsawan dan terikat dengan undang-
undang feudal. Knight terikat dengan konsep chivalry manakala samurai terikat
Penutup dengan konsep bushido di Jepun.
Terdapat persamaan dan perbezaan dalam pengamalan sistem feudal di England
5. Peralatan peperangan adalah bersifat tradisional iaitu menggunakan kuda,
dan Jepun.
pedang dan baju perisai. Baju perisai di Eropah diperbuat daripada besi dan di
sadur dengan besi . Baju perisai Jepun pula diperbuat daripada logam atau sutera
Soalan 6: Bandingkan sistem feudal yang diamalkan di England dan Jepun pada
atau saduran logam. Knight memerlukan bantuan untuk menaiki kuda kerana
abad ke 16 hingga ke 17.
baju perisai yang berat tetapi samurai tidak memerlukan bantuan.
Pengenalan
Perbezaan:
Definisi Masyarakat Feudal - masyarakat yang tinggal dalam sesuatu komuniti
1. Konsep undang-undang Rom yang diamalkan masyarakat feudal di England
dan terikat dengan aturan yang ditetapkan oleh kerajaan atau pemerintah ke
menekankan hak, undang-undang dan kewajipan iaitu hubungan antara mereka
atas golongan diperintah/bawahan. Kedua-dua golongan ini hidup mengikut
yang lahir bersama ikatan peribadi zaman feudal digunakan di England.
Manakala di Jepun menekankan aspek moral, kesetiaan dan dipengaruhi oleh

7
etika Confucius yang lebih menekankan aspek moral berbanding undang- 1. Masyarakat petani terutama disebelah utara Belanda telah mengusahakan
undang. Dalam erti kata lain, kekuasaan dan kesetian menjadi kuasa mutlak. kegiatan pertanian secara kecil kecilan dan secara sistem pertanian
padang terbuka. Hasil pertanian ini untuk pasaran tempatan di bandar-bandar
2. Pembinaan istana di England menggunakan batu manakala di Jepun negara Belanda sahaja. Dalam sistem ini, tanah pertanian dibahagi kepada
menggunakan kayu. Bagi golongan bangsawan di England pembinaan istana bidang tanah iaitu setiap bidang tanah dibahagi kepada beberapa lajur tanah
daripada batu sangat penting bagi melindungi mereka dan vassal dari serangan. secara memanjang untuk diusahakan oleh petani. Petani hanya akan
Golongan Daimyo di Jepun membina istana daripada kayu memandangkan mengusahakan beberapa bidang tanah sahaja dan sebidang lagi akan dibiarkan
banyak sumber hutan di Jepun. kosong atau tanah rang sahaja untuk mengembalikan kesuburan tanah bagi
musim akan datang. Pada abad ke-17, revolusi pertanian yang berlaku telah
3. Kuasa pemerintahan dikongsi dalam badan perwakilan di England tetapi di mendorong pertambahan tanah pertanian kepada 36 ribu ekar sekitar tahun
Jepun kuasa dan kesetiaan adalah sesuatu yang mutlak. 1590 hingga tahun 1615, begitu juga dengan masyarakat petani dan penggunaan
kuda dalam pertanian turut bertambah. Kegiatan dan pengeluran hasil pertanian
4. Perbezaan yang paling ketara ialah Pemilikan tanah, Di England golongna semakin meningkat apabila kerajaan Belanda berjaya menambak laut untuk
knight mendapat tanah sebagai bayaran memberi perkhidmatan ketenteraan. dijadikan kawasan pertanian. Penggunaan teknologi kincir angin semakin
Knight juga mengawal golongan petani atau serf yang berkerja di tanah-tanah merancakkan lagi kegiatan pertanian di Belanda kerana kawasan tanah tinggi
mereka. Manakala di Jepun, samurai tidak mempunyai tanah. Hal ini kerana boleh disalurkan air untuk pertanian. Masyarakat agraria Belanda menggunakan
daimyo mengenakan cukai ke atas petani untuk membayar gaji samurai dalam kaedah tanaman giliran antara tanaman ubi-ubian, kekacang dan bijirin. Kaedah
bentuk beras. ini akan mengembalikan kesuburan tanah dan meningkatkan lagi hasil
pengeluaran pertanian. Tumpuan utama masyarakat agraria Belanda ialah
tanaman bijirin seperti gamdum, barli, oat yang menjadi sumber utama Belanda.
5. Di England, penyatuan rakyat dijalankan oleh Raja tetapi di Jepun ia
Tanaman lain pula yang diusahakan ialah kobis, kekacang, jagung dan bunga-
dilaksanakan oleh ketua tentera.
bungaan. Hasil-hasil ini akan dieksport keluar negara.
Penutup
2. Selain itu, masyarakat agraria Belanda juga mengusahakan kegiatan
penternakan binatang terutama lembu tenusu untuk pengeluaran hasil
Terdapat persamaan dan perbezaan dalam pengamalan sistem feudal di
tenusu. Belanda telah menjadi pusat utama penternakan lembu ini. Lembu-
Eropah dan Jepun. Persamaan yang terdapat dalam pelbagai aspek antaranya;
lembu daging pula diternak untuk disembelih dan dieksport ke kawasan lain di
Konsep, Pembinaan, Masyarakat, Mobiliti Sosial, Peperangan, dan Peralatan
Belanda antara tahun 1500 hingga tahun 1660. Masyarakat agraria Belanda di
Peperangan.
desa turut mengusahakan industri tekstil terutama di Flanders dan Brabant.
Manakala perbezaannya daripada aspek ialah; Penyatuan, Pemilikan Tanah,
Mereka mengeluarkan pakaian berasaskan kain bulu dan linen. Masyarakat di
Perkongsian Kuasa, dan sebagainya.
bandar pula, menggunakan mesin untuk mewarnakan dan memutihkan kain
kemudian dipasarkan sehingga tahun 1568. Pada abad ke-17, industri tekstil di
1.2 Masyarakat Agraria (Belanda dan China) Leiden semakin berkembang terutama dalam pengeluaran kain-kain jenis
woolen, says, fustians dan camlets. Perkara ini telah mendorong pertambahan
1.2.1 Masyarakat Agraria Belanda pengeluaran kain sehingga meningkat sebanyak 130 ribu pada tahun 1660-an.
Selain Leiden, Haarlem telah menjadi bandar pengeluran kain linen utama untuk
Soalan 7: Terangkan perkembangan masyarakat agraria yang diamalkan di dipasarkan ke Eropah.
Belanda.
3. Hampir 1/5 masyarakat agraria Belanda telah mengusahakan kegiatan
Pengenalan menangkap ikan terutama di kawasan Holland dan Zealand merupakan
perairan yang kaya dengan ikan herring berkualiti tinggi. Pada abad ke-17,
Ekonomi negara Belanda mula berlaku perkembangan terutama selepas Belanda masyarakat Belanda telah menangkap ikan dari Laut Utara hingga ke Selat
berjaya bebas daripada cengkaman kuasa Sepanyol pada tahun 1585. Taraf Inggeris dengan menggunakan kapal-kapal yang bersaiz besar sehingga
hidup masyarakat Belanda semakin meningkat apabila berlaku revolusi menjangkau 30 tan beratnya. Mereka berjaya mengatasi nelayan Jerman untuk
pertanian dan revolusi perkapalan telah menjadikan Belanda sebagai kuasa menguasai pasaran ikan di kawasan Baltik. Mereka akan berada di laut selama 8
perdagangan di Eropah serta menjadikan pelabuhan Amsterdam sebagai minggu dengan anak kapal antara 10 hingga 15 orang.
pelabuhan yang sibuk pada abad ke-16 dan 17.
4. Masyarakat agraria Belanda juga terkenal dalam industri pembinaan kapal
Isi isi penting yang terbaik di Eropah iaitu bermutu tinggi, tahan lasak, dan boleh
memuatkan muatan yang lebih. Industri ini telah mendapat kepercayaan

8
masyarakat pedagang di Eropah pada abad ke-17. Sekitar tahun 1630-an, pengukuhan perdagangan dan mata wang telah meningkatkan perdagangan
Belanda telah berjaya membina 2 500 buah kapal dan separuhnya untuk antarabangsa di Amsterdam. Penubuhan bank dan badan kewangan yang lain
kegunaan di Eropah seperti negara England, Perancis dan telah meningkatkan urusan perdagangan seperti Bank Amsterdam. Penubuhan
Sepanyol. Perkembangan industri perkapalan ini telah mendorong bank ini telah memudahkan lagi pemindahan wang dan pinjaman kepada
perkembangan perdagangan Belanda terutama pada tahun 1648. Kapal-kapal pedagang sebagai pelaburan jangka panjang. Keadaan ini telah meningkatkan
Belanda telah digunakan untuk mengangkut gandum dan barli dari Poland dan keupayaan pelabuhan Amsterdam dalam perdagangan antarabangsa. Kerajaan
Timur Prusia, seterusnya ke Perancis, Sepanyol dan Mediterranean. Kapal-kapal Belanda telah berusaha menaik taraf pelabuhan Amsterdam seperti
ini juga turut digunakan untuk mengangkut besi dari Sweden dan barangan mendalamkan lagi pelabuhan Amsterdam, menyediakan lebih banyak gudang
perdagangan dari Rusia, Timur HIndia, Brazil, Jepun, Asia Tenggara dan menyimpan barang dagangan, menyediakan kemudahan asas lain dan
Kepulauan Barat Afrika. Perkembangan ini membolehkan Belanda menguasai menghubungan pelabuhan dengan jalan darat yang lain.
perdagangan Eropah pada abad ke-16.
Penutup
5. Pada abad ke ke-16, hubungan antara pelabuhan Antwerp di Belanda
dengan pelabuhan Lisbon di Portugal amat rapat. Apabila pelabuhan Usaha kerajaan Belanda ini telah memberi peluangan pekerjaan kepada
Antwerp jatuh ke tangan Sepanyol pada tahun 1585, aktiviti perdagangan telah masyarakat tempatan dan ekonomi Belanda juga mencapai tahap
berpindah ke pelabuhan Amsterdam dan telah muncul sebagai pusat kegemilangannya pada abad ke-17. Kekayaan Belanda dalam pertanian
perdagangan yang baru. Akibat pemberontakan oleh orang Belanda di bahagian membolehkan Belanda menyimpan bekalan bijirin untuk tempoh dua belas
utara telah mendorong Raja Phillip II menutup pelabuhan Lisbon dan tahun. Apabila peperangan berlaku anatara England dan perancis pada tahun
menghalang kapal-kapal dari Belanda memasuki pelabuhan Lisbon. Keadaan ini 1672, Belanda masih boleh menjual bijirin dalam pasaran di Eropah .
telah menyebabkan pedagang-pedagang Belanda mencari sendiri barangan Namun, awal abad 18 menyaksikan kejatuhan Belanda dalam ekonomi
mereka sehingga mendorong Belanda menawan Kepulauan Rempah di Asia antarabangsa apabila mendapat saingan daripada negara Eropah yang lain
Tenggara. Tujuan Belanda bertindak demikian untuk menguasai perdagangan di seperti England .
Timur, menghapuskan monopoli Portugal dan Sepanyol, mengumpul kewangan
untuk menentang kekuasaan Sepanyol di Belanda dan menawan pusat Soalan 8: Terangkan ciri-ciri masyarakat agraria yang diamalkan di Belanda.
perdagangan Portugal di Timur. Pada tahun 1598, 22 buah kapal dari Belanda
menuju ke Timur dan telah meningkat kepada 60 buah kapal menuju ke Pendahuluan
Kepulauan Rempah di Timur antara tahun 1595 hingga tahun 1601. Mereka
telah mengadakan perjanjian dengan pemerintah tempatan di Kepulauan Masyarakat agraria merupakan masyarakat yang bergantung kepada kegiatan
Rempah di Asia Tenggara dengan memberi perlindungan kepada pemerintah pertaniaan sebagai sumber kehidupan mereka. Masyarakat ini member
tempatan seperti dengan Pulau Ambon (1600) dan Pulau Banda (1602). keutamaan kepada aktiviti bercucuk tanam dan penternakan sebagai sumber
ekonomi mereka. Masyarakat agraria tinggal menetap di kawasan tanah pertanian
6. Bagi menjamin dan mengukuhkan kedudukan Belanda di Kepulauan yang subur dan sesuai untuk menjalankan kegiatan pertanian.
Rempah ini, maka pada tahun 1602, parlimen Belanda bersetuju Kajian menunjukkan bahawa Belanda mengalami perkembangan pesat dalam
menubuhkan Syarikat HIndia Timur Belanda atau Vereenigde Oostindische bidang pertanian pada abad ke-16 dan ke-17. Catatan pengembara dari England,
Compagine (VOC). Dengan bermodal sebanyak 6 juta guilder. Pengusaaan ini Prancis, Jerman, Itali, dan Sweden yang melawat Belanda pada abad ke-16 dan ke-
telah membolehkan Belanda mengawal sepenuhnya perdagangan import seperti 17 membuktikan kenyataan tersebut.
lada hitam, bunga cengkih, buah pala, kulit kayu manis dan bunga lawang di Masyarakat Belanda menggunakan kaedah dan teknik pertanian yang lebih maju
Eropah. Pada tahun 1690, VOC telah memperkenalkan tanaman kopi di Jawa berbanding dengan Negara-negara Eropah. Belanda juga membekalkan hasil
setelah berjaya dalam tanaman rempah. Pada awal abad ke-17, usahawan atau pertanian dan produk tenusu ke Negara-negara lain sejak abad ke-16 dan ke-17
pemodal Belanda yang berjaya telah menceburi perniagaan insuran dan lagi. Perkembangan pesat dalam aktiviti pertanian dan penternakan menyebabkan
perdagangan mata wang asing serta turut memberi pinjaman kepada negara muncul masyarakat agrarian di Belanda.
Denmark, Austria dan Sepanyol. Sebagai contoh, usahawan atau pemodal Nouis
de Geer telah mengusahakan kilang senjata di Sweden dan ada usahawan Isi-isi Penting:
Belanda memonopoli perdagangan eksport di Rusia.
1 Kegiatan ekonomi (pertanian)
7. Bank Amsterdam adalah bank yang paling berjaya di Eropah iaitu antara
tahun 1611 hingga tahun 1701, deposit Bank Amsterdam meningkat Pertanian menjelang abad ke-17, berlaku pertambahan penduduk yang pesat
daripada 1 juta florin kepada 16 juta florin. Perkembangan perdagangan luar terutama di kawasan Bandar di Belanda. Peningkatan penduduk
negara, industri dan pertanian di Belanda telah menarik kedatangan pedagang menyebabkan aktiviti pertanian dapat di jalankan secara ekstensif. Kegiatan
luar dan tempat ke Amsterdam pada tahun 1609. Perkembangan dan pertanian yang dijalankan termasuk penanaman sayur-sayuran, bijirin, dan

9
tanaman dagangan. Antara sayur-sayuran yang di tanam ialah bebawang, Penternakan kambing juga dijalankan di kawasan sekitar Pulau
bijirin, biji cole, ketumbar, lobak, dan teasel. Menurut K.H.D. Halley, Taxel,wieringen, dan Pulau Grind. Kambing diternak untuk menghasilkan
massyarakat Belanda merupakan masyarakat yang paling banyak makan bekalan keju kepada penduduk di Belanda. Laporan Enqueste yang
sayur-sayuran di Eropah. dikeluarkan pada tahun 1494 menyatakan bahawa penternak kambing dari
Tanaman bijirin yang diusahakan masyarakat agrarian adalah barli, gandum, Pulau Taxel menjual hasil keju mereka kepada penduduk yang tinggal di
dan kekacang. Barli di tanam secara meluas oleh oleh petani di Wilayah kawasan pedalaman. Perangkaan pada tahun 1561 menunjukkan bahawa
Zeeland. Gandum menjadi tanaman penting di Belanda menjelang abad ke-17. terdapat 12000 ekor kambing di Wilayah Taxel.
Menjelang akhir abad ke -16, sebanyak 1 150 kg hingga 1 900 kg gandum di
hasilkan bagi setiap hektar. 4 Kegiatan ekonomi (hortikultur)
petani-petani Belanda terlibat dalam penanaman tanaman dagangan. Antara
tanaman dagangan utama di Belanda pada abad ke-16 dan 17 adalah hem, biji Pertambahan penduduk dan peningkatan taraf hidup menyebabkan muncul
cole, madder.Menurut B.H Slicher Van Bath, Biji cole di tanam secara meluas pusat-pusat hortikultur di sekitar Bandar-bandar. Pembangunan dalam sector
di utara Belanda. Biji cole diproses untuk menghsilkan minyak. ini disebabkan oleh kemajuan dalam sistem pengangkutan air.
Pusat-pusat hortikultur muncul di sekitar Bandar-bandar seperti leiden dan
2 Kegiatan ekonomi (industri berasaskan pertanian) Delft. Perkembangan pesat dalam proses pembandaran menyebabkan muncul
pusat-pusat hortikultur baharu di Daerah-daerah seperti Delangedijk dan
Antara industri berasaskan pertanian yang berkembang pesat ialah linen, Enkhuizen. Perkembanagan bidang hortikultur meliputi penanaman sayur-
pakaian, dan minuman keras. Penanaman madder merangsang pertumbuhan sayuran, buah-buahan dan bunga.
industri tekstil. Akar tanaman ini di jadikan serbuk pewarna dalam industri
tekstil. Belanda mengeksport madder ke England untuk kegunaan industri 5 Petempatan
tekstil.
Pada peringkat awal, industri tekstil berpusat di Wilayah Brabant dan Petempatan masyarakat agrarian di Beland terletak di kawasan pinggir pantai
Flanders. Penanaman madder menyebabkan kilang-kilang tekstil didirikan di yang amat subur untuk aktiviti pertanian. Sebahagian besar dari kawasan
Leiden. Selain madder, tanaman teasel juga digunakan dalam industri tekstil. pertanian di Belanda berada di bawah paras laut.
La digunakan dalam menenun kain. Masyarakat agraria Belanda menjalan kan usaha menebus guna tanah untuk
Minuman keras, menjelang abad ke-16 dan abad ke-17, tanaman hop ditanam menjalankan aktiviti pertanian. Menjelang tahun 1680 tanah seluas 127 000
secara meluas. Bunga hop digunakan dalam industri menghasilkan minuman hektar ditebus guna untuk menjalankan aktiviti pertanian.
keras. Antara tahun 1600-1621, terdapat 21 buah kilang minuman keras di Petempatan masyarakat agrarian yang terletak di Pinggir pantai merupakan
AMSTERDEM dan ROTTERDAM. tanah yng telah ditebus guna. Antara petempatan yang terletak di kawasan
yang di tebus guna ialah Pulau Zuid-beveland, Middlezee, Oud-Beijerland, dan
3 Kegiatan ekonomi ( penternakan) New-Beijerland. Selain itu, petempatan masyarakat agraria terletak di
Kawasan Friesland, Zeeland, Flanders, dan Utrect.
Pada abad ke-17, aktiviti penternakan juga dijalankan secara giat di bahagian
timur Belanda. Kegiatan penternakan juga dijalankan di sekitar Bandar 6 Sistem pengairan
seperti Hertogenbosch, Lier, dan Diest. Perkambangan sektor penternakan
didorong oleh pertambahn penduduk yang berlaku di Belanda sekitar abad Masyarakat agrarian di Belanda mempunyai kemahiran dan pengetahuan
ke-16 dan abad ke-17. Petani dan Penternak di Belanda terlibat dalam aktiviti yang tinggi dalam pengairan. Mereka mendirikan kincir angin untuk
penternakan lembu dan kambing. menyalurkan air dari tanah yang di tebus guna bagi tujuan pertanian.
Penternakan lembu mendapat permintaan tinngi untuk daging dan produk Kegiatan tebus guna dilakukan kerana sebahagian besar tanah pertanian yang
tenusu menyebabkan petani melibatkan diri dalam penternakan lembu. subur berada di bawah paras laut.
Perkembangan ini menyebabkan petani-petani di Holland dan Friesland Masyarakat Belanda memulakan usaha untuk menambak tanah bagi menebus
member tumpuan kepada sector penternakan . ini menyebabkan bilangan guna tanah untuk tujuan pertanian sejak tahun 1545. Pada tahun 1505 hingga
ternakan di daerah Friesland meningkat dari 14 ekor pada tahun 1556-1574 1506, muara Sungai Middelzee ditembak bagi tujuan menebus guna tanah
kepada 24 ekor pada pertengehan abad ke-17. tersebut untuk tujuan pertanian. Menjelang pertengahan abad ke-17,
Kegiatan penternakan lembu tenusu dijalankan secara ekstensif di Belanda. sebahagian besar tanah di wilayah Zeeland di tebus guna untuk tujuan
Lembu-lembu diternak di Belanda terdiri daripada baka lembu tenusu yang pertanian.
terbaik di Eropah. Bilangan lembu tenusu yang di ternak di daerah Friesland Di seluruh wilayah Zeeland, tanah yang di tebus guna meningkat kepada 49%
pada abad ke-16 dan ke-17 turut bertambah daripada 10 ekor kepada 15 iaitu daripada 85000 hektar kpada 127 000 hektar menjelang tahun 1600 dan
ekor. 1680. Usaha penambakan tanah dilakukan di Oud-Beijerland (1557) dan

10
Nieuw-beijerland (1582) menyebabkan tanah seluas 2300 hektar ditebus Menjelang abad ke-16 dan ke-17, kegiatan ekonomi kapitalisme mula bertapak di
guna. China. Perkembangan ini berlaku kerana sistem penanaman komersial mula
diperkenalkan. Antara tanaman komersial yang diusahakan adalah tembakau,
7 Peningkatan teknologi kapas dan tebu. Tanaman kapas merupakan tanaman yang mempunyai
permintaan yang tinggi di pasaran.
Menjelang abad ke-16 dan ke-17 , berlaku kemajuan pesat dalam teknik dan
kaedah pertanian di Belanda. Pengembara-pengembara di England, Prancis, 2. Petempatan
Jerman dan Itali yang melawat Belanda pada abad ke-16 dan ke-17 berasa
kagum dengan kemajuan yang dicapai oleh masyarakat Belanda. Masyarakat agraria dalam tamadun China mendirikan petempatan di kawasan
Menurut mereka, kegiatan pertanian di Belanda amat maju berbanding lembah sungai. Antara kawasan lembah sungai yang menjadi tumpuan masyarakat
dengan Negara-negara Eropah yang lain. agraria di China ialah Lembah Sungai Kuning dan Sungai Yang Tze. Kawasan ini
Banyak kaedah pertanian yang diamalkan di Belanda telah di sebarkan ke mempunyai mendapan tanah loes yang subur dan sesuai untuk menjalankan
Negara-negara lain. Antara perkembangan yang berlaku dalam bidang aktiviti pertanian.
teknologi pertanian ini adalah Kajian Mengenai Sistem Pertanian Belanda dan Petani yang menetap di lembah sungai terlibat dengan aktiviti penanaman padi
Sistem pinggiliran Tanaman. secara meluas. Petempatan masyarakat agraria terdapat di kawasan tanah pamah
Penutup yang terletak di bahagian selatan China. Masyarakat agraria juga turut mendirikan
petempatan di kawasan dataran tinggi yang terletak di utara China.
Usaha kerajaan Belanda ini telah member peluang pekerjaan kepada masyarakat
tempatan dan ekonomi Belanda juga mencapai tahap kegemilangan pada abad ke- 3. Sistem pengairan
17. Pada abad ke-17, kejayaan Belanda dalam pertanian membolehkan Belanda
menyimpan bekalan bijirin untuk tempoh dua belas tahun. Apabila peperangan Masyarakat agraria di China mempunyai kemahiran dalam teknologi pengairan.
berlaku antara England dan Prancis pada tahun 1672, Belanda masih boleh Petani mempunyai kemahiran dalam membina terusan dan mengawal aliran air
menjual bijirin dalam pasaran di Eropah. sungai. Selain itu, mereka juga mempunyai kemahiran dalam membina teres di
Namun, awal abad ke-18 menyaksikan kejatuhan Belanda dalam ekonomi lereng-lereng bukit bagi penanaman padi.
antarabangsa apabila mendapat saingan daripada Negara Eropah yang lain seperti Pam yang digerakkan menggunakan tenaga binatang ataupun manusia untuk
England. mengepam air ke kawasan pengairan juga digunakan. Empangan di bina untuk
membekalkan bekalan air yang mencukupi bagi mengairi kawasan pertanian.
1.2.2 Masyarakat Agraria China Projek pengairan juga dijalankan oleh pemerintah untuk mengairi kawasan
pertanian.
Soalan 9: Terangkan perkembangan ciri-ciri masyarakat agraria yang diamalkan di
negara China 4. Kesuburan tanah

Pendahuluan: Masyarakat agraria di China mempunyai pengetahuan memelihara kesuburan


tanah pertanian. Mereka mengamalkan sistem penanaman bergilir untuk
Masyarakat agraria merujuk kepada masyarakat yang bergantung kepada kegiatan memelihara kesuburan tanah pertanian.
pertanian. Antara ciri masyarakat agraria adalah seperti yang berikut iaitu, Sistem penanaman bergilir ini diamalkan di China sejak zaman Han lagi. Di
menjalankan aktiviti pertanian, penternakan, memungut hasil hutan, mempunyai samping itu, petani menggunakan baja secara meluas bagi meningkatkan
kemahiran membina sistem pengairan, petempatan terletak di sekitar lembah sungai pengeluaran hasil pertanian.
yang subur, mempunyai pengetahuan memelihara kesuburan tanah, dan mencipta
peralatan-peralatan pertanian baru. Negara China juga merupakan sebuah negara 5. Peningkatan teknologi
yang menjalankan kegiatan bercucuk tanam untuk sara diri.
Masyarakat agraria di China mempunyai kemahiran dalam teknologi pertanian.
Isi-isi penting: Pelbagai jenis peralatan baharu telah dicipta untuk meningkatkan pengeluaran
hasil pertanian. Tenggala penabur benih diperkenalkan untuk membina alur, parit
1. Kegiatan ekonomi atau lekuk memanjang di permukaan tanah.
Selain itu, mereka turut mencipta peralatan lain seperti penyisir tanah, penggiling,
Sebahagian besar daripada penduduk negara China terlibat dalam aktiviti dan kolar kuda. Kereta sorong beroda dua juga turut dicipta untuk memudahkan
bercucuk tanam. Antara tanaman makanan yang ditanam oleh masyarakat agraria barang-barang diangkut. Kaedah pertanian juga diperkenalkan iaitu sistem
ialah padi, gandum, barli dan oat. penanaman bergilir, tanaman dua pusingan dan pengkhususan dalam pertanian.

Penutup:
11
Kesimpulannya, masyarakat agraria di China merupakan tulang belakang kepada Vasco da Gama kembali ke Lisbon pada tahun 1499 dengan kapal yang sarat
perkembangan ekonomi dan politik negara tersebut. dengan muatan barangan berharga dari Timur. Kejayaan tersebut menemui jalan
laut baru ke Timur dan dipergunakan sepenuhnya oleh Raja Manual I untuk
1.3 Masyarakat Maritim (Portugal dan Jepun) menawan Kalikat sebagai langkah permulaan untuk menjajah kawasan di Timur.

1.3.1 Masyarakat Maritim Portugal Matlamat penguasaan rempah, hasil hutan dan sumber galian

Soalan 10: Huraikan perkembangan masyarakat maritim di Portugal Di Melaka pada tahun 1509 Lopez de Sequeira dihantar untuk menyerahkan
surat daripada Portugal kepada Sultan Melaka bagi membenarkan pedagang
A) Pendahuluan Portugal berdagangan. Namun saudagar-saudagar dari Gujerat telah
memaklumkan kepada Sultan Melaka. Seterusnya, saudagar-saudagar Portugal
Masyarakat maritim muncul sejurus selepas Renaisans dan Reformasi di Eropah, telah mendirikan pangalan perdagangan di Ceylon, Maluku, Jawa atau dikenali
berlaku Revolusi Perdagangan di Eropah. Revolusi Perdangangan ini diketuai sebagai Kepuluan Rempah.Kesemua tindakan tersebut membuktikan
oleh neraga-negara bangsa Eropah yang mengamalkan dasar ekonomi kesungguhan Portugal dalam menguasai perdagangan rempah.
mekantilisme pada abad ke-16 dan ke-17. Ekonomi mekantilisme menekankan Di Brazil, Portugal berjaya membawa hasil hutan seperti kayu-kayan,bdan bahan
kekayaan, kekuasaan dan kebajikan. pencelup. Selain itu,Portugal juga membuka ladang tebu, menjalankan
Revolusi Perdagangan adalah berkonsepkan kepada perubahan atas kemajuan penanaman tembakau , serta menternak lembu dan kuda. Kesemua hasil
yang berlaku dalam bidang ekonomi sejak Zaman Pertengahan Awal dan tersebut telah didagangankan dan memberi keuntungan kepada Portugal.
berterusan sehingga penghujung abad ke-18 dan awal abad ke-19. Pada abad ke-17, emas telah dijumpai pada tahun 1693 di Selatan Brazil dan
Revolusi Perdagangan adalah berkonsepkan kepada perubahan atas kemajuan telah meningkatkan pendapatan pedagang Portugal.bMenjelang awal abad ke-16,
yang berlaku dalam bidang ekonomi sejak Zaman Pertengahan Awal dan kapal-kapal Portugal sentiasa belayar ke Timur Jauh menggunakan Tanjung
berterusan sehingga penghujung abad ke-18 dan awal abad ke-19. Pengharapan. Kapal-kapal POrtugal ini membawa pulang rempah-ratus, lada
hitam ,sutera dan batu permata .
B) Isi-isi penting: Portugal berhasrat untuk menguasai perdagangan rempah kerana pada abad ke-
15, perdagangan Islam telah menjual barangan dari Timur kepada pedagangan di
Pemerintahan Putera Henry Venice, Itali dengan haraga yang mahal. Pedangang Venice pula sebagai orang
tengah telah menjual barangan tersebut kepada pedagang Eropah yang lain
Portugal merupakan negara Eropah yang paling awal memulakan dengan harga yang tinggi.
penerokaan dan pelayaran ke dunia luar. Orang Portugis yang mendiami Portugal melantik Casa da India atau House of India untuk menguruskan
Semenanjung Iberia mempunyai keluarga kerabat diraja yang mempunyai cara- perdagangan di luar negara pada abad ke-16. Casa da India Berjaya memonopoli
cara yang sangat tinggi serta mengalakkan para pelayar mencari jalan ke dunia perdagangan lada hitam, kulit kayu manis dan bunga cengkih, serta mengenakan
baru. cukai sebanyak 30 peratus ke atas keuntungan pelbagai aktiviti perdagangan lain.
Dibawah pemerintahan Putera Henry atau dikenali sebagai Henry The Navigator,
kerajaan Portugal telah menjadi kuasa maritim yang terunggul di Eropah pada Perdagangan Portugal di Jepun
abad ke-15. Beliau telah menubuhkan Akademi Laut di Segres dan mengundang
ahli pelayaran, pakar matematik, kartografi, serta astronomi dari luar untuk Pada tahun 1542, pedagangan Portugal Berjaya memasuki Jepun .Pada tahun
memberi tunjuk ajar kepada pelaut Portugal. 1543, kapal-kapal pedagangan Porugal mula memasuki pelabuhan di Kyushu.
Pelayaran Portugal tiba di Kepulauan Canary, Kepulauan Madeira dan Ramai daimyo menerima kedatangan pedagang Porugal kerana mengetahui
menjajahnya. Seterusnya, mereka sampai di Tanjung Blane pada tahun 1441 keuntungan perdagangan dengan neraga asing.
dan persisiran pantai Guinea. Di sini , pelayar Portugal menemui emas dan Pada tahun 1517, pedangang Portugal sampai ke Canton dan menjalankan
membawa balik penduduk Guinea untuk di jadikan hamba abdi perdagangan di Canton. Dari sini, Portugal mula meluaskan perdagangannya.
Selepas kemangkatan Putera Henry pada tahun 1460, orang Portugal telah Pada tahun 1557, perdagangan Portugal sampai ke Macau dan mendapatkan
menjelajah lebih jauh lagi. Pada tahun 1487, Bartholomew Diaz telah Berjaya kebenaran berdagangan dengan membayar bayaran tahunan kepada kerajaan
sampai ke bahagian paling selatan benua Afrika iaitu Cape of Good Hope.Pada China.
tahun 1497, Vasco da Gama Berjaya mengelilingi Tanjung Pengharapan dan Pedagangan Portugal seterusnya menerokai perdagangan hamba di China
meneruskan pelayarannya di pantai timur Afrika menuju ke Madini. Di sini Vasco kerana mendapat kelulusan daripada maharaja China. Hamba-hamba dari China
da Gama telah meminta pertolongan pelayar Arab untuk memandunya dibawa ke Eropah dan dijual kepada golongan bangsawan di Eropah atau bekerja
menyeberangi Lautan Hindi menuju ke India. Vasco da Gama tiba Kalikat pada sebagai buruh dalam bidang pertanian.
tahun 1499 dan mendirikan tugu memperingati pelayarannya dari Eropah ke
Timur.

12
Namun, perdagangan hamba itu tidak bertahan lama kerana pada tahun 1595, dan England pula terlibat dalam Perang Seratus Tahun. Ini menjadikan Portugal
undang-undang dikuatkuasakan di Portugal yang mengharamkan sebarang mempunyai ruang untuk muncul menjadi kuasa maritim.
pembelian dan penjualan hamba dari China.
3.Peranan Putera Henry
C) Penutup
Beliau merupakan tokoh yang berperanan dalam bidang penerokaan dan
Masyarakat Portugal berjaya membina sebuah empayar perdagangan serta penjelajahan.Seorang saintis dan bekas tentera salib yang mengetahui ilmu
menguasai jalan perdagangan di Lautan Hindi selama lebih daripada satu kurun. kartografi. Digelar Henry The Navigator kerana mengasas institut pelayaran di
Masyarakat Portugal berjaya menjadi perintis dan meluaskan kekuasaan kerana Sagres.Institut ini berperanan sebagai pemberi latihan dan kemahiran kepada
tidak perlu bersaing dengan pihak lain di Eropah pada masa tersebut. Pusat pelayar. Ia menjalankan aktiviti penyelidikan, penciptaan peralatan pelayaran dan
perdagangan hanya didirikan di kawasan pantai sahaja bukannya kawasan membaiki kapal.
pedalaman. Pelayar yang dapat latihan telah menakluki Kepulauan Madeira(1419)dan
Azores(1427). Tahun 1460, Portugis menguasai rangkaian pelabuhan dari
Soalan 11: Bincangkan faktor-faktor kemunculan masyarakat maritim di Portugal Kepulauan Madeira hingga ke Cape Verde.
abad ke-16 dan 17.
4.Pengaruh Renaisans
Pendahuluan
Gerakan ini menyebabkan Portugis muncul sebagai kuasa maritim dan
Masyarakat maritim muncul sejurus selepas Renaisans dan Reformasi di Eropah. menyebabkan perubahan dalam pemikiran bangsa Eropah. Renaisans mempunyai
Kemunculan Portugal sebagai kuasa maritim yang unggul bermula sejak abad ke- ciri-ciri seperti humanisme, individualisme, sekularisme, sifat kritikal, dan rasional.
15 dan 16. Perkembangan ini menyebabkan muncul golongan pelayar dan Peranan institut gereja mengongkong pemikiran masyarakat mula hilang.Ini
peneroka yang terkenal. menyebabkan muncul era baru yang mementingkan sains dan teknologi serta
Pelayar Portugal melibatkan diri dalam kegiatan penerokaan, penjelajahan, kebebasan manusia berfikir. Era baru ini melahirkan semangat ingin tahu di
perdagangan dan penjajahan. Peranan Putera Henry dalam bidang penerokaan kalangan masyarakat dan mula meneroka kawasan yang belum ditemui.
menjadi faktor kemunculan masyarakat maritim apabila satu institusi yang diasas
beliau menjadikan pelayaran Portugal lebih baik. 5.Perang Salib

Isi-Isi Penting: Perang ini memberi peluang kepada Portugal dan bangsa Eropah lain mengenali
peradaban dan kebudayaan Timur. Keadaan ini menjadikan bangsa Eropah
1.Kedudukan Geografi berfikiran terbuka dan cara pemikiran yang lebih baik,menyebabkan berlaku
perubahan gaya hidup bangsa Eropah. Masyarakat Eropah merantau dan belayar
Kedudukan Portugal berhampiran dengan laut mendorong masyarakatnya serata tempat. Mereka belayar ke Timur mendapatkaan barangan berharga.
melibatkan diri dalam bidang maritim. Portugal terletak di Semenanjung Iberia Penerokaan wilayah Islam di Sepanyol mendedahkan orang Eropah kepada ilmu
yang dikelilingi Lautan Atlantik. Mempunyai kawasan pantai yang panjang dan pelayaran. Mereka menimba ilmu pengetahuan dalam bidang astronomi, geometri,
mempunyai pelabuhan yang baik seperti Lisbon dan Antwerp. matematik, sains dan perubatan. Ini membantu Eropah melibatkan diri dalam
Pelabuhan ini berperanan sebagai pusat pengedaran barang dagangan dan pusat penjelajahan.
pengagihan rempah ratus yang dibawa dari Timur kepada pedagang Eropah.
Masyarakatnya menjadi pelaut mahir kerana pengaruh kelautan yang 6.Penemuan Baharu
membolehkan mereka perolehi pengetahuan dan pengalaman dalam bidang
pelayaran. Penemuan dalam teknologi pelayaran dan perkapalan membantu penerokaan.
Pelayar Portugal cipta peralatan seperti astrolab,carta pelayaran, kompas magnetik,
2.Kestabilan Politik dan reka bentuk kapal. Peralatan ini digunakan untuk menentukan arah dan
longitud.
Faktor kebangkitan Portugal sebagai kuasa maritim.Ini menyebabkan raja Portugal Berpengetahuan dalam bidang geografi dan ilmu pelayaran. Portugal mempunyai
memberi tumpuan kepada kegiatan maritim. Raja daripada Dinasti Avis (1383- kemahiran membina kapal jenis Caravel. Kapal ini berupaya untuk mengharungi
1577) beri galakan kepada masyarakat Portugal melibatkan diri dalam bidang lautan yang luas dan digunakan dalam pelayaran jarak jauh.
perdagangan dan perkapalan.
Keadaan politik bdi negara Eropah lain tidak stabil seperti Sepanyol,Perancis dan 7.Perkembangan Kapitalisme
England.Ini kerana,negara kota Itali bersaing sama sendiridi Laut Mediterranean.
Pada ketika itu juga, Sepanyol dan Belanda belum menjadi negara bangsa.Perancis Menggalakkan kegiatan pengumpulan modal,hak milik persendirian,dan

13
persaingan dalam perniagaan. Ini menyebabkan raja negara bangsa dan Portugal Mereka membawa hasil hutan dan bahan pencelup dari Brazil. Selain berdagang
mempelopori perkembangan ini dan mengamalkan dasar merkantilisme yang masyarakat maritim juga terlibat dalam aktiviti menangkap ikan , mengumpul
memberi penekanan terhadap pengumpulan kekayaan,kekuasaan,jaga kebajikan hasil laut dan mempunyai kemahiran membina kapal .
penduduk tempatan.
Menguasai pelayaran melalui pelaburan baharu dan menjadi galakan kepada 2. Petempatan
pelayar dan raja menaja pelayaran.
Masyarakat maritim Portugal tinggal berhampiran pesisir pantai , lembah sungai
8.Dorongan Daripada Pengembara Terdahulu dan kepulauan . Petempatan mereka berhampiran dengan laut memudahkan
mereka menjalankan kegiatan seperti perdagangan, menangkap ikan dan
Pengembara memberi inspirasi kepada pelayar Portugal adalah seperti Marco mengumpul hasil laut .
Polo,Odoric Perdenone.Catatan mereka menarik minat pengembara Portugal Masyarakat maritim juga tinggal di pelabuhan yang terletak di muara sungai .
mencari jalan laut seperti buku The Travels of Marco Polo. John Monte pula Antara pelabuhan yang menjadi tumpuan ialah Pelabuhan Libson dan Antwerp
merekod pengalamannya berkhidmat di Parsi,India,China.Ini medorong Portugal yang memainkan peranan sebagai pusat pengumpulan dan pengedaran barang
melancarkan ekspedisi ke Timur. dagangan Portugal .
Mitos Prestor John diidentifikasikan sebagai Raja Ethiophia mendorong kepada
kegiatan penerokaan dan penjelajahan orang Portugal. 3. Teknologi perkapalan dan pelayaran

Penutup Masyarakat maritim mempunyai kemahiran dalam pembinaan kapal dan perahu
seperti kemahiran membina kapal jenis Caravel seberat 2000 tan .Kapal jenis ini
Masyarakat maritim di Portugal lebih kepada perdagangan dan kelautan. Mereka dibina dengan teknologi tinggi kerana akan digunakan untuk pelayaran jarak jauh .
berjaya membina empayar perdagangan dan menguasai jalan perdagangan Lautan Masyarakat maritim di Portugal mempunyai kemahiran teknologi pelayaran di
Hindi lebih dari satu kurun. mana tokohnya ialah Putera Henry yang telah mengasaskan sebuah sekolah
Masyarakat Portugal juga berjaya menjadi perintis dan meluaskan kuasa tersebut. pelayaran di Sagres. Sekolah tersebut terlibat dalam penciptaan peralatan bagi
Pusat perdagangan didirikan di kawasan pantai sahaja. memudahkan pelayaran seperti kompas magnetic, astrolabe dan carta pelayaran .
Kewujudan sekolah ini juga membolehkan masyarakat Portugal terdedah kepada
Soalan 12: Bincangkan ciri-ciri masyarakat maritim di Portugal pada abad ke-16 dan ilmu nautika .
17
4. Penjelajahan & penerokaan
Pendahuluan
Masyarakat maritim di Portugal terlibat dalam aktiviti penerokaan dan
Masyarakat maritim bergantung kepada aktiviti berasaskan laut seperti penjelajahan dan telah melancarkan ekspedisi mencari jalan laut ke Timur .
perdagangan , perikanan , pengumpulan hasil laut dan perkapalan. Masyarakatnya Bartholomew Diaz belayar ke Tanjung Harapan dan berjaya mengelilingi Tanjung
tinggal di pesisir pantai, lembah sungai, pelabuhan atau Bandar pelabuhan. Harapan sampai ke Malindi kemudian beliau meneruskan pelayaran ke Calicut ,
Masyarakat maritim menjalankan aktiviti menangkap ikan dan mengumpul hasil India .
laut. Masyarakat maritim terdiri daripada golongan pedagang, nelayan, nahkoda ,
anak kapal dan peneroka . 5. Memiliki sifat ingin tahu & berani
Kemunculan Portugal sebagai kuasa maritim yang unggul sejak abad ke-15 dan 16.
Munculnya golongan pelayar dan peneroka terkenal. Pelayar Portugal terlibat Masyarakat maritim mempunyai semangat ingin tahu yang kuat yang
dalam penerokaan, penjajahan, penjelajahan dan perdagangan . menyebabkan mereka ingin mengetahui adat resam, budaya dan sejarah
masyarakat lain . Semangat ingin tahu ini mendorong mereka mengkaji bentuk
Isi-Isi penting : muka bumi , iklim dan cuaca sesuatu tempat .
Masyarakat maritim di Portugal merupakan masyarakat yang berani menghadapi
1. Kegiatan Ekonomi cabaran. Sebagai contoh, ekspedisi yang di lancarkan oleh Ferdinand Magellan di
mana beliau terpaksa menghadapi cabaran kekurangan makanan dan kerosakan
Kegiatan ekonomi utama masyarakat maritim di Portugal ialah perdagangan yang kapal namun meneruskan perjalanan walaupun telah didesak oleh anak kapal
di jalankan di pelabuhan seperti Lisbon dan Antwerp. Masyarakat maritim untuk berpatah balik. Ini menunjukkan Magellan merupakan tokoh yang berani
melancarkan ekspedisi ke Timur untuk menguasai perdagangan rempah . menghadapi pelbagai cabaran sepanjang pelayaran .
Pedagang Portugal memperoleh barang dagangan seperti rempah-ratus, sutera
dan batu permata . Penutup

14
Portugal merupakan kuasa besar maritim pada abad ke-17 di Eropah selain dihantar ke Timur untuk mendapatkan barang dagangan seperti rempah, lada hitam,
Belanda dan Inggeris . sutera, dan batu permata.
Portugal menjadi masyarakat maritim oleh faktor kedudukan geografi , kestabilan Pedagang-pedagang Portugal mendirikan pangakalan perdagangan di Sri Lanka,
politik , perkembangan kapitalisme dan sebagainya. Sumatera, Pulau Jawa, dan Kepulauan Rempah. Pada tahun 1503, Francisco de
Almeida memulakan usaha menguasai laluan perdagangan ke Timur. Selain itu,
Soalan 13: Huraikan sumbangan masyarakat maritim di Portugal pada abad ke-16 beliau berhasrat untuk menghapuskan monopoli perdagangan rempah oleh
dan ke-17 saudagar Islam. Menjelang tahun 1505, Alfonso de Albuquerque mengatur gerakan
menguasai jalan perdagangan ke Asia Tenggara.
Pendahuluan Selepas menguasai Kepulauan Rempah, Portugal mengasaskan pusat perdagangan di
Canton pada tahun 1517. Pada tahun 1542, pedagang-pedagang Portugal berjaya
Masyarakat maritim muncul sejurus selepas Renaisans dan Reformasi di Eropah. mengasaskan pusat perdagangan di Jepun. Portugal juga menubuhkan pangkalan
Kemunculan Portugal sebagai kuasa maritim yang unggul bermula sejak abad ke- perdagangan di Afrika khususnya di Mozambique pada tahun 1520. Pangkalan
15 dan 16. Perkembangan ini menyebabkan muncul golongan pelayar dan perdagangan ini memainkan peranan sebagai pusat persinggahan bagi kapal dagang
peneroka yang terkenal. yang dalam pelayaran dari Eropah ke Asia.
Pelayar Portugal melibatkan diri dalam kegiatan penerokaan, penjelajahan, Selepas berjaya menubuhkan pusat perdagangan, Portugal memeterai perjanjian
perdagangan dan penjajahan. Peranan Putera Henry dalam bidang penerokaan perdagangan denagan raja-raja tempatan. Melalui perjanjian ini, saudagar lain tidak
menjadi faktor kemunculan masyarakat maritim apabila satu institusi yang diasas dibenarkan berdagang di pelabuhan tersebut kecuali dengan lesen yang dikeluarkan
beliau menjadikan pelayaran Portugal lebih baik. oleh Portugal. Perkembangan ini menyebabkan orang Portugal berjaya menguasai
laluan perdagangan ke Timur. Ini meletakkan asas bagi orang Portugal menguasai
Isi-isi Penting: perdagangan rempah daripada Saudagar Islam.
Kekayaan dan kemakmuran yang diperoleh oleh Portugal menyebabkan kuasa Barat
1. Penjelajahan yang lain berlumba-lumba untuk melancarkan ekspedisi ke Timur.

Masyarakat maritim di Portugal memberi sumbangan dalam bidang penjelajahan 3. Penjelajahan


dan penerokaan. Penglibatan orang Portugal dalam bidang penjelajahan dan
penerokaan dapat dikesan sejak awal abad ke-15. Pelayar Portugal berjaya Masyarakat maritim d Portugal juga melibatkan diri dalam penguasaan tanah
menyeberangi Selat gibraltar dan menawan pantai barat Afrika. jajahan bermula sejak abad ke-15 Masihi. Pada tahun 1415, orang Portugal berjaya
Menjelang pertengahan abad ke-15, pelayar Portugal berjaya menguasai Kepulauan menawan Ceuta yang terletak di Maghribi daripada orang Islam. Pada tahun 1419,
Madeira dan Azores. Diego Cam belayar sejauh 1400 batu sepanjang pantai barat pelayar Portugal yang menerima latihan di sekolah pelayaran yang diasaskan oleh
Afrika antara tahun 1482-1484. Pada tahun 1487, Bartholomew Diaz memulakan Putera Henry berjaya menakluki Kepulauan Madeira. Pada tahun 1427, orang
pelayaran dengan tiga buah kapal dan berjaya mengelilingi Tanjung Harapan. Portugal berjaya menguasai Azores dan seterusnya belayar sepanjang pantai ke
Pada masa yang sama, Sepanyol juga amat aktif dalam kegiatan penjelajahan dan selatan benua Afrika. Pada tahun 1503, Portugal berjaya menguasai Cochin yang
penerokaan. Keadaan ini menimbulkan persaingan dan membawa kepada Perjanjian terletak di pantai barat India dan seterusnya djadikan sebagai ibu pejabat,
Tordesillas pada tahun 1494. pentadbiran Portugal di Timur.
Vasco da Gama melancarkan ekspedisi ke Timur dengan empat buah kapal seberat Pada tahun 1508, angkatan tentera Portugal berjaya menewaskan angkatan tentera
120 tan serta 180 orang pelaut. Pada tahun 1497, Vasco da Gama berjaya Mesir di Diu. Peristiwa ini meletakkan asas bagi Portugal untuk meneruskan
mengelilingi Tanjung Harapan dan belayar sepanjang pantai hingga ke Malindi. Dari penguasaan mereka terhadap dunia di Timur. Pada 11 september 1508, angakatan
Malindi, Vasco da Gama berjaya merentasi Lautan Hindi dengan bantuan Ibn Majid tentera Portugal yang diketuai oleh Lopez de Sequira tiba d Melaka. Angkatan ini
dan sampai di Calicut, India pada tahun 1498. Kejayaan Vasco da Gama meletakkan berundur dari Melaka setelah mengetahui rancangan Melaka yang berhasrat
asas bagi Portugal melakukan penjelajahan ke Asia Tenggara, China, dan Jepun. menyerang mereka atas hasutan pedagang Gujerat.
Pada tahun 1510, angkatan tentera Portugal berjaya menguasai Goa di India. Selepas
2. Perdagangan itu, Portugal mengatur gerakan untuk menguasai laluan perdagangan di Asia
Tenggara. Pada tahun 1511, Portugal menguasai Melaka dan seterusnya usha
Penglibatan masyarakat maritim Portugal dalam kegiatan perdagangan dapat dilakukan untuk menguasai Kepulauan Maluku. Selepas menguasai kepulauan
dikesan sejak awal abad ke-15. Menjelang pertengahan abad ke-15, pelayar yang rempah, Portugal mendapatkan tanah jajahan di Macau pada tahun 1517.
dihantar oleh Putera Henry terlibat dalam perdagangan hamba yang amat Portugal mengukuhkan kedudukannya dengan menguasai tanah jajahan di Amerika
menguntungkan. Menjelang tahun 1460, Portugal berjaya menguasai rangakaian Syarikat khususnya di Brazil. Perkembangan ini menyebabkan Portugal muncul
pelabuhan yang menganjur dari Kepulauan Madeira hingga Cape Verda. sebagai kuasa Barat yang paling aktif dalam kegiatan penjajahan pada abad ke-16.
Kejayaan Vasco da Gama sampai ke timur memberi dorongan kepada pelayar
Portugal melancarkan ekspedisi perdagangan ke Timur. Ekspedisi perdagangan 4. Perkapalan

15
Isi-isi Penting:
Masyarakat martim di Portugal mencapai kemajuan yang pesat dalam bdang
perkapalan. Mereka mempunyai kepakaran dalam pembinaan kapal serta kemajuan Era Pemerintahan Ashikaga
dalam teknologi perkapalan. Mereka mempunyai kemahiran dalam pembinaan kapal
yang mampu belayar di lautan luas. Sebagai contoh mereka memiliki teknologi Ketika era Ashikaga, masyarakat Jepun telah melalui perubahan ekonomi.
membina kapal jenis Caravel seberat 2000 tan. Antara peralatan baharu yang dicipta Perdagangan dan pusat pembuatan kertas ,baranganlogam,tenunan dan
oleh mereka ialah catra pelayaran, kompas dan astrolab. Mereka juga memiliki peta- sebagainya berkembang maju di selurauh negara. Perusahan tempatan turut
peta yang lengkap bag memudahkan kgiatan penerokaan dan penjelajahan. b berkembang di Jepun . wujud pengeluaran berasaskan daerah di Jepun
Institusi pelayaran: Masyarakat maritim di Portugal merupakam masyarakat Eropah dan pemasaran antara daerah. Contohnya, pengeluaran kain kapas di KInai
yang pertama mendirikan sekolah pelayaran yang didirikan oleh Henry the dab pengeliuaran ulat sutera serta alat tenunan di Fukushima ,Yamanashi
Navigator di Sagres yang ditubuhkan untuk memberi latihan dan kemahiran kepada dan Gumma. Satsuma menjadi pusat pengeluaran gula yang kemudiannya
pelayar Portugal. Sekolah ini memberi galakan dan dorongan kepada pelayar- dipasarkan ke selurh Jepun
pelayar melibatkan diri dalam kegiatan penerokaan dan penjelajahan. Pelayar yang Pada tahun 1570, satu perjanjian telah ditandatangani antara pedagang
mendapat latihan di sekolah ini berjaya menguasai Kepulauan Madeira, Azores dan Portugal dengan Shogun Ashikaga yang membenarkan POrugal berdagang
belayar sepanjang pantai selatan benua Afrika. di pelabuhan Nagasaki . pembukaan perdaganggan di Nagasaki telah
menyebabkan peningkatan perdagangan dengan dunia luar dan menjadi
5. Penyebaran agama Kristian pintu keluar bagi perdagangan Jepun ke luar negara.
Penduduk Jepun telah mengimport barabngan tropika dari Asia Tenggara,
Masyarakat maritim di Portugal juga terlibat dalam penyebaran agama Kristian. barangan pengeluaran dari China seperti sutera , tembikar , buku, lukisan ,
Dalam hal ini, mubaligh Kristian turut dihantar dalam ekspedisi pelayaran ke Timur. dan wang tembaga.Bandar Seto di wilayah Owari menjadi pusat
Mubaligh Kristian telah memulakan usaha untuk mengkristiankan penduduk di pengeluaran barangan tembikar di Jepun.
tanah jajahan. Umpamanya penduduk Portugal dan mubaligh Kristian datang Menjelang abad ke-15 dan ke-16 ,Jepun telah mengeksport sejumlah
beramai-ramai ke Brazil dan menetap di petempatan baharu seperti di Sao Paolo, barangan siap ke China dan negara-negara lain.Antaranya barangan
Pernambuco, dan Bahia. termasuklah pedang, kipas berlipat dan pemidang. Kipas berlipat dan
pemidang mendapat permintaan yang tinggi di China . Pedang buatan Jepun
Kesimpulan: yang melengkung diperbuat daripada besi keluli yang bersadur dikatakan
lebih baik buatannya daripada pedang Damaskus atau Toledo telah
Portugal merupakan kuasa besar maritim pada abad ke-17 di Eropah selain Belanda mendapat permintaan yang tinggi dan dieksport dalam jumlah yang besar
dan Inggeris .
Portugal menjadi masyarakat maritim oleh faktor kedudukan geografi , kestabilan Era Pemerintahan Leyasu
politik , perkembangan kapitalisme dan sebagainya.
Mengamalkan dasar terbuka dalam perdagangan dengan negara luar. Ieyasu
1.3.2 Masyarakat Maritim Jepun berharap dapat memperolehi keuntungan daripada persaingan Barat dalam
pardagangan dan mahu melayan semua negara dengan saksama dan adil
Soalan 14: Huraikan perkembangan masyarakat Maritim yang diamalkan di Jepun Rentetan daripada perkembangan ekonomi perdangangan di Jepun ,
penggunaan mata wang tembaga telah digunakan secara meluas dan amat
Pendahuluan bernilai. Penggunaan mata wang im=ni telah menggantikan penggunaan
beras dan kain sebagai cara berjual beli barangan di Jepun
Masyarakat maritim adalah sejurus zaman Renaisans dan revolusi agama di Eropah, Perkembangan perdagangan Jepun dengan negara luar seperti
berlaku Revolusi Perdagangan di Eropah. revolusi Perdagangan ini diketuai oleh P0tugis ,Sepany0l,British,dan Belanda pada abad ke-16 dan ke-17 telah
negara-negara bangsa Eropah yang mengamalkan dasar Ekonomi mekantilisme menggalakkan penggunaan mata wang perak.Keadaan ini menggalakkan
menekankan kekayaan, kekuasaan dan kebajikan. industri perlombongan berkembang pesat dan pengeluaran emas, perak
Negara Jepun, Revolusi Perdagangan hanya tertumpu pada negara-negara Asia Timur dan tembaga
dan Asia Tenggara. Hal ini berikutan dasar pemerintahan yang diamalkan oleh Walaupun Jepun mengadakan hubungan perdagangan dengan negara
pemerintan Jepun. Barat,hubungan yang terjalin adalah terbatas. Buktinya, pedagang Belanda
Jepun hanya menjuruskan aktivity perdagangan dengan negara China dan negaara- hanya dibenarkan berdagang di Pulau Dashima sahaja. Malahan, mereka
negara Asia Tengara bagi mengawal rakyatnya serta Diamyo-diamyo di bawah tidak dibenarkan mengadakan sebarang hubungan dengan rakyat Jepun
kekuasaan Shogan. Namun begitu, Jepun membuka pintu negaranya kepada negara kecuali pegawai-pegawai Jepun yang bertugas di PUlau Dashima
Barat tetapi mengadakan perdagangan yang terhad dan pelbagai peraturan dikenakan.
Era Pemerintahan Tokugawa

16
Pertambahan hasil pengeluaran industri pada zaman Tokugawa telah yang bergunung-ganang,maka petempatan didirikan di kawasan pesisir pantai.
membawa perkembangan pengeluaran dalam industri kesenian. Lokasi petempatan yang berhampiran laut menyebabkan penduduk terdedah
Masyarakat Jepun terkenal dalam penghasilan barangan tembikar yang dengan kegiatan berasaskan laut. Perkembangan ini menjadi asas kemunculan
halus dan barangan porselin yang cantik. Teknik pembuatan kesenian masyarakat maritim di Jepun.
tembikar diajar oleh pembuatan tembikar Korea yang dibawa masuk oleh
tentera Hideyoshi dan perkembangan menjadai industri penting di Jepun 2. Perdagangan
Seterusnya, Industri teksil berkembang pesat dengan menghasilkan broked
sutera yang cantik.Jepun juga menghasilkan secara besar-besaran barangan Perkembangan perdagangan menyumbang kepada kemunculan masyarakat
laker yang mempunyai nilai hiasan yang sangat indah.Keunikan barangan maritim di Jepun. Pada Zaman Ashigaka, perdagangan berkembang pesat di
keluaran Jepun ini ialah dapat menyeimbangkan teknikal dan nilai-nilai Jepun.Pedagang Jepun menjalinkan hubungan perdagangan dengan negara di
estetika yang hampir tidak dapat ditandingi oleh dunia moden rantau Asia Tenggara.
Perdagangan dengan negara luar telah diharamkan dan semua perdagang Menjelang zaman Tokugawa,hubungan perdagangan terjalin denngan China, Korea
diusir keluar dari Jepun kerana pemerintahan Tokugawa mengambil dan Vietnam. Pedagang-pedagang asing seperti pedagang dari Portugal juga datang
keputusan mengamalkan dasar pemencilan dari dunia Jepun.Perlaksanaan ke Jepun. Di zaman Nobunaga, lebih ramai pedagang dari Portugal datang ke
arahan di keluarkan . Arahan pada tahun 1633, melarang kapal-kapal Jepun Jepun.Kedatangan pedagang asing ini menyebabkan muncul masyarakat maritim.
meninggal negara kecuali mempunyai lessen sah yang dikeluarkan oleh
Bakufu, rakyat Jepun dilarang meningal kan negara kecuali mendapat 3. Kemunculan Pelabuhan
kebenaran daaripada Keshogunan Tokugawa dan rakyat Jepun yang tinggal
di luar akan di hokum bunuh jika mereka pulang ke Jepun. Arahan tahun Kemunculan pelabuhan merangsang pertumbuhan masyarakat maritim di
1635, mengaharamkan semua kapal Jepun belayar ke seberang laut dan Jepun.Kepesatan perdagangan menyebabkan kemunculan pelabuhan
rakyat Jepun dilarang keluar negara.Araahan tahun 1639, menharamkan entrepot.Antara pelabuhan entrepot terpenting abad ke-16 ialah
perdagangan asing dan menutup negara Jepun dengan negara luar. Kyushu,Nagasaki,dan Shimoda yang juga menjadi tumpuan pedagang Jepun dan
pedagang luar negara.
Penutup Menjelang pertengahan abad ke-16,kapal pedagang Portugal berlabuh di
pelabuhan Kyushu.Kehadiran mereka mendapat galakan daripada golongan
Perkembangan perdagangan di Jepun terhenti apabila Shogun Tokugawa bangsawan Jepun.
telah mengubah dasar pemerintahan Jepun daripada dasar buka pintu
kepada dasar pemencilan secara relatif dari dunia luar pada tahun 1638 4. Kemajuan Dalam Bidang Teknologi Pelayaran
kerana timbulnya perasaan syak wasangka terhadap orang barat.
Kemajuan pesat dalam pelayaran ini menyebabkan masyarakat maritim di Jepun
Soalan 15: Bincangkan faktor-faktor kemunculan masyarakat maritim di Jepun abad mampu untuk belayar hingga ke Korea, China dan Asia Tenggara. Kemajuan yang
ke-16 dan 17. dicapai dalam teknologi pelayaran dan pembinaan kapal menjadikan negara Jepun
berjaya muncul sebagai masyarakat maritim. Jepun melahirkan ramai pelayar yang
Pendahuluan mempunyai kemahiran dalam ilmu pelayaran serta pengetahuan dalam ilmu
nautika, kartografi dan perkapalan.
Kemunculan masyarakat maritim di Jepun dapat dikesan sejak abad ke-3 Masihi. Menjelang abad ke-16, muncul pusat pembinaan dan baik pulih kapal-kapal di
Pedagang-pedagang Jepun telah menjalinkan hubungan perdagangandengan China, Jepun.Masyarakatnya juga mempunyai kemahiran dalam pembinaan kapal-kapal
Vietnam,dan Korea. Di samping itu, pedagang Jepun juga menjalankan kegiatan besar yang sesuai untuk pelayaran jaraj jauh.
perdagangan dengan pelabuhan lain di Asia Tenggara. Kapal Shuinsen merupakan kapal yang diguna pedagang Jepun belayar ke Asia
Menjelang abad ke-16, Jepun mengamalkan dasar buka pintu dengan Tenggara.
menggalakkan kehadiran pedagang Barat ke negara tersebut. Kehadiran pedagang
Barat menyebabkan pedagang Jepun bangkit sebagai sebuah kuasa maritim di Asia. 5. Dasar Kerajaan Jepun

Isi-Isi Penting: Dasar buka pintu yang diamalkan kerajaan Jepun menyumbang kepada
kemunculan masyarakat maritim di Jepun.Dasar ini juga menyebabkan masyarakat
1. Kedudukan Geografi maritim Jepun terdedah pengaruh dari luar seperti Asia dan juga Barat.
Menjelang akhir abad ke-16,pedagang dari Portugal menjalankan aktiviti
Dari segi geografi,negara ini terdiri daripada beberapa pulau yang dikelilingi laut. perdagangan dengan Jepun.Selain pedagang,golongan mubaligh Kristian juga
Antara pulau yang jadi tumpuan masyarakat maritim di Jepun ialah Kyushu, terlibat dalam menyebarkan dakwah dikalangan penduduk Jepun.
Shikoku, Hokkaido dan Honshu. Oleh kerana bentuk muka bumi pulau-pulau ini Hubungan dengan Portugal menyebabkan masyarakat maritim Jepun menerima

17
teknologi baharu dari Barat iaitu perkapalan.Perkembangan ini memainkan Pelabuhan dilengkapi dengan pelbagai kemudahan seperti tempat menyimpan
peranan dalamm merancakkan kegiatan maritim. barang, tempat penginapan, bekalan air, dan pusat berjual-beli. Masyarakat
maritim yang menjalankan aktiviti menangkap ikan dan mengumpul hasil laut
6. Galakan Pemerintah biasanya tinggal di kawasan perkampungan nelayan.
Masyarakat maritim terdiri daripada golongan pedagang, nelayan, nakhoda, anak
Pemerintah juga memainkan peranan penting. Hideyosi merupakan pemerintah kapal, dan peneroka. Perkembangan ini didorong oleh kemunculan kerajaan
yang berminat dalam aktiviti perdagangan.Beliau menggalakkan pedagang maritim di Eropah pada abad ke-17. Antara kuasa maritim yang unggul pada abad
Jepun berdagang ke seberang laut. Semasa pemerintahannya, Jepun menjalinkan tersebut ialah Portugal, Belanda, dan Inggeris. Di Asia pula, kemunculan Jepun
hubungan perdagangan dengan China dan Korea. Beliau mengawal kegiatan sebagai sebuah kerajaan maritim talah dikesan lebih awal, iaitu sejak abad ke-4
perdagangan dengan negara-negara asing dengan mengawal segala aktiviti Masihi lagi.
perdagangan di pelabuhan Nagasaki mulai tahun 1587. Ekoran itu, pedagang Jepun
di Nagasaki, Sakai dan Hakata menghantar ekspedisi ke Asia Tenggara. Isi-isi Penting:
Shogun Tokugawa memberi galakan kepada rakyat untuk libatkan diri dalam
perdagangan maritim. Semasa pemerintahan Tokugawa Ieyasu, dasar perdagangan 1. Kegiatan ekonomi
Shuinsen diperkenalkan. Berdasarkan dasar ini kapal dagang yang menjalankan
aktiviti perdagangan dengan negara asing dikehendaki memiliki mohor merah. Ini Kegiatan ekonomi utama masyarakat maritim di Jepun ialah perdagangan.
menyebabkan ramai golongan bangsawan melibatkan diri dalam perdagangan Pedagang-pedagang Jepun menjalinkan hubungan perdagangan dengan Asia
maritim.Abad ke-17, banyak kapal dagang Shuinsen terlibat dalam perdagangan Tenggara.
dengan Vietnam. Ini menjadi asas kemunculan masyarakat maritim. Menjelang abad ke-16, Jepun menjalinkan hubungan perdagangan dengan
Barat. Pedagang-pedang Jepun mengeksport barangan seperti tembaga,
7. Pengaruh Luar berlian, dan perak.
Antara barangan yang diimport oleh pedagangan Jepun ialah sutera, tembikar,
Kemunculan masyarakat maritim disebabkan oleh hubungan antara Jepun dengan dan tembaga dari China. Barangan tropika pula diimport dari pelabuhan di Asia
negara-negara lain. Menjelang abad ke-16,Jepun jalinkan hubungan perdagangan Tenggara.
dengan Portugal. Akhir abad pula, ramai pedagang dari Portugal melibatkan diri
dalam aktiviti perdagangan. 2. Petempatan
Shogun Ashikaga membenarkan pedagang Portugal berdagang di pelabuhan
Nagasaki. Menjelang abad ke-17, pedagang dari Belanda, British dan Sepanyol Masyarakat maritim Jepun tinggal di kawasan pesisir pantai dan kepulauan.
menjalankan perdagangan dengan Jepun. Kedatangan pedagang Barat Kedudukan berhampiran dengan laut memudahkan mereka menjalankan
menyebabkan aktiviti perdagangan berkembang pesat dan meletakkan aktiviti perdagangan, menangkap ikan, dan mengutip hasil laut.
kemunculan masyarakat maritim di Jepun. Selain itu, masyarakat maritim juga tinggal di pelabuhan yang terletak di
Penutup muara sungai. Antara pelabuhan yang menjadi tumpuan masyarakat maritim
ialah pelabuhan Kyushu, Hiroshima, Nagasaki dan shimoda.
Secara keseluruhannya, kemunculan masyarakat maritim di Jepun berkait rapat
dengan perdagangan. Dari segi pengaruh luar, kedudukan geografi, pelabuhan, 3. Teknologi perkapalan
teknologi pelayaran atau pemerintah adalah berasaskan perdagangan.
Malahan, pada zaman pemerintahan Tokugawa Ieyasu, dasar perdagangan Masyarakat maritim Jepun terdedah kepada kemahiran dalam pembinaan
diperkenalkan. Pelbagai dasar diperkenalkan bagi mengukuhkan perdagangan kapal dan perahu. Mereka mempunyai kemahiran membina kapal layar yang
masyarakat maritim di Jepun dan menjadi faktor-faktor kemunculannya. dikenali sebagai shuinsen. Kapal layar ini digunakan oleh pedagangan-
pedagangan Jepun untuk pelayaran jarak jauh seperti ke pelabuhan di Asia
Soalan 16: Bincangkan ciri-ciri masyarakat maritim di Jepun abad ke-16 dan 17 Tenggara.
Di samping itu, masyarakat maritim Jepun juga mempunyai kemahiran
Pendahuluan membina kapal seperti Higaki-kaisen dan Taru-kaisen. Kapal jenis ini
digunakan dalam perdagangan dalam negara yang melibatkan laluan antara
Masyarakat maritim ialah masyarakat yang bergantung kepada aktiviti berasaskan Osaka dan Edo.
laut seperti perdagangan, perikanan, pengumpulan hasil laut, perkapalan,
penerokaan, dan penjelajaan. Masyarakat nya tinggal di kawasan pesisir pantai, 4. Teknologi pelayaran
lembah sungai, kawasan kepulauan, pelabuhan atau Bandar pelabuhan yang
terletak di muara sungai.

18
Masyarakat maritim di Jepun mempunyai kemahiran dalam teknologi Masyarakat Maritim di Jepun menjalankan aktiviti perdagangan yang melibatkan
pelayaran. Mereka mempunyai pengetahuan yang tinggi dalam ilmu penggunaan mata wang. Menjelang abad ke-15, kerajaan Jepun mengimport mata
pelayaran, ilmu nautika dan kartografi. wang tembaga bagi memastikan bekalan mencukupi. kehadiran pedagang asing
Masyarakat maritim menerima pengetahuan mengenai teknologi perkapalan dari Portugal, Belanda, Sepanyol dan British tela menyebabkan penggunaan mata
daripada pedagangan portugal. Shogun Leyasu mendapat bantuan daripada wang perak meningkat kerana digunakan dalam urusniaga.
orang sepanyol dalam teknologi perkapalan. Shogun Tokugawa mendirikan kilang pembuatan mata wang di Nagasaki untuk
menghasilkan mata wang. Pada zaman Sengoku Jidai, syiling tembaga digunakan
5. Penjelajahan dan penerokaan secara meluas dalam urus niaga. Penggunaan mata wang meyebabakan muncul
pasar dan bandar-bandar baharu di Jepun.
Masyarakat maritim di Jepun terlibat dalam aktiviti penerokaan dan
penjelajahan. Menjelang awal abad ke-17 , lebih daripada 350 buah kapal 2) Perdagangan luar negeri
terlibat dalam pelayaran ke luar negeri.
Secara purata, Jepun menghantar 14 ekspedisi perdagangan ke negara-negara Hubungan perdagangan antara Jepun dengan dunia luar berkembang pesat sejak
lain setiap tahun. Di samping itu, masyarakat maritim Jepun juga melancarkan Zaman Ashikaga. Jepun turut menjalinkan hubungan perdagangan dengan China
ekspedisi pelayaran ke China, Korea, dan Amerika Selatan. dan Korea sejak abad ke-3.Hubungan ini berterusan hingga abad ke-16 dan 17.
Menjelang abad ke-16, Jepun menjalinkan hubungan perdagangan dengan kuasa
Penutup barat. Orang Portugal mendarat di Pelabuhan Kyushu pada tahun 1542. Menjelang
tahun 1550,banyak kapal dagang Portugal berlabuh di Pelabuhan Kyushu. Pada
Kesimpulannya, masyarakat maritim di negara Jepun memberi sumbangan dalam zaman Tokugawa, langkah-langkah diambil untuk memecahkan monopoli
bidang perdagangan, penjelajahan, dan penerokaan. Kemunculan masyarakat perdagangan Portugal dengan menggalakkan hubungan perdagangan dengan
maritim di Jepun berkait rapat dengan perdagangan. Dari segi pengaruh luar, kuasa Barat seperti Sepanyol, Belanda dan British.
kedudukan geografi, pelabuhan, teknologi pelayaran atau pemerintah adalah
berasaskan perdagangan. 3) Persatuan pedagang
Malahan, pada zaman pemerintahan Tokugawa Ieyasu,dasar perdagangan
diperkenalkan. Pelbagai dasar diperkenalkan bagi mengukuhkan perdagangan Perkembangan pesat dalam perdagangan telah meyebabkan muncul Persatuan
masyarakat maritim di Jepun dan menjadi faktor-faktor kemunculannya. Dagang di Jepun. Pedagang-pedagang menubuhkan Persatuan Dagang (guild) di
pecan dan bandar-bandar besar.Sebagai contoh,orang Belanda menubuhkan
Soalan 17: Huraikan sumbangan masyarakat Maritim di Jepun pada abad ke-16 dan Persatuan Perdagangan di Kyushu pada tahun 1609.
17. Selain persatuan dagang,Persatuan Kewangan yang dikenali sebagai Mujinko juga
ditubuhkan. Selain itu,pusat pertukaran wang juga ditubuhkan di bandar-bandar
Pendahuluan: besar di Jepun.

Masyarakat Maritim ialah masyarakat yang bergantung kepada aktiviti berasaskan 4) Perkembangan sektor perlombongan
laut seperti perdagangan, perikanan, pengumpulan hasil laut, perkapalan,
penerokaan, dan penjelajahan. Masyarakatnya tinggal di pesisir pantai, lembah Perkembangan aktiviti perdagangan merangsang pertumbuhan kegiatan
sungai, kawasan kepulauan, pelabuhan atau bandar pelabuhan yang terletak di perlombongan di Jepun. Penggunaan mata wang dalam urus niaga menggalakkan
muara sungai. Pelabuhan dilengkapi dengan pelbagai kemudahan seperti tempat kegiatan perlombongan di Jepun.
menyimpan barang, tempat penginapan, bekalan air, dan pusat berjual beli. Perkembangan ini menyebabkan pengeluaran emas,perak,dan tembaga
Masyarakat maritim di Jepun terdiri daripada golongan pedagang, nelayan, meningkat.
nakhoda, anak kapal, dan peneroka. Perkembangan ini didorong oleh kemunculan
kerajaan maritim di Eropah pada abad ke-17. Antara kuasa maritim yang unggul 5) Pengkhususan kerja
pada abad tersebut ialah Portugal, Belanda, dan Inggeris. Di Asia pula, kemunculan
Jepun sebagai sebuah kerajaan maritim talah dikesan lebih awal, iaitu sejak abad Perkembangan pesat dalam bidang ekonomi menyebabkan berlaku pengkhususan
ke-4 Masihi lagi. kerja.Penduduk Jepun melibatkan diri dalam kegiatan ekonomi seperti
pertukangan,perlombongan dan perdagangan. Perkembangan ini menyebabkan
Isi-isi Penting: muncul golongan pedagang dan golongan artisan .
Golongan artisan menghasilkan tembikar dan porselin yang menarik dengan
1) Penggunaan mata wang menggunakan teknologi dari Korea. Selain itu,orang Jepun juga melibatkan diri
dalam industri tekstil dan menghasilkan kain sutera yang bermutu tinggi.

19
6) Kemunculan kelas pedagang 11) Perkapalan

Perkembangan pesat dalam sektor perdagangan menyebabkan muncul golongan Masyarakat Maritim Jepun mempunyai kemahiran yang tinggi dalam pembinaan
pedagang di Jepun. Perkembangan pesat dalam bidang ekonomi menyebabkan kapal layar untuk digunakan dalam aktiviti perdagangan jarak jauh. Meraka
pedagang-pedagang menikmati kehidupan yang mewah. mempunyai kepakaran membina kapal yang dilengkapi dengan senjata yang
Menjelang abad ke-17,golongan pedagang menubuhkan syarikat bagi dikenali sebagai Shuinsen. Kapal jenis Higaki dihantar ke Genna oleh seorang
mengendalikan urusan perniagaan. Pedagang-pedagang Jepun menubuhkan pedagang dari Sakai pada tahun 1619.Kapal jenis ini digunakan untuk
persatuan pedagang di bandar bagi mempertahankan hak dan kebajikan mereka. mengangkut barang dagangan seperti kapas,minyak,sake,dan lain-lain ke Edo.
Kapal jenis Taru digunakan oleh pedagang dari Settsu untuk menghantar barang
7) Perkembangan perindustrian dagangan terus ke Edo.Kapal jenis ini digunakan untuk mengangkut tong-tong
yang mengandungi sake dan barangan lain selain sebagai alat pengangkutan
Menjelang abad ke-16,sektor perindustrian mengalami perkembangan pesat. utama sejak zaman kambun(1661-1672). Pada awal abad ke-17,lebih 124 buah
Antara industri yang berkembang pesat di Jepun ialah industri kapal dagang Jepun mengunjungi pelabuhan di Vietnam.
tekstil,tembikar,industri kertas dan barangan logam.
Menjelang abad ke-17,industri tembikar dan porselin merupakan industri penting 12) Kebudayaan
di Jepun.Begitu juga industri tekstil tekstil.Sebagai contoh,industri kain kapas
berkembang di Kinai manakala industri sutera berkembang di Fukushima. Penyebaran agama kristian

8) Petempatan komuniti Jepun Paderi-paderi kristian daripada mahzab seperti Jesuit,Franciscan,dan Dominican
menyebarkan agama kristian di Jepun. Pada tahun 1582,terdapat 150 000 orang
Perkembangan pesat dalam kegiatan perdagangan,menyebabkan ramai pedagang kristian dan lebih daripada 200 buah gereja di Jepun. Penganut agama kristian
Jepun tinggal menetap di Negara asing. Ini menyebabkan muncul petempatan dalam kalangan orang Jepun terdiri daripada petani dan golongan bangsawan.
masyarakat Jepun di Taiwan, Macao, Maluku, Filipina, Borneo, Siam dan
semenanjung Tanah Melayu. Pengaruh asing dalam bahasa Jepun
Rekod sejarah menunjukkan terdapat ramai orang Jepun yang meneetap di
pelabuhan Hoi An (Vietnam) pada abad ke-17. Bagi menangani kehadiran ramai Perkataan asing mula digunakan secara meluas dalam perbendaharaan kata Jepun.
pedagang Jepun,pihak berkuasa pelabuhan Hoi An menubuhkan satu petempatan Umpamanya perkataan Portugis,iaitu pao (roti) dan bosan (butang). Perkataan
yang dikenali sebagai Nihomachi. Sepanyol yang diterima dalam perbendaharaan kata Jepun adalah jabon (sabun).
Perkataan Belanda yang diterima dalm bahasa Jepun ialah doek (itik).
9) Kemunculan bandar
Soalan 18: Huraikan sumbangan masyarakat maritim di Jepun dalam bidang
Perkembangan pesat dalam aktiviti perdagangan menyebabkan muncul bandar perdagangan
baharu di Jepun. Antara bandar-bandar baharu yang muncul di Jepun ialah Kyoto,
Seto, Edo dan Osaka. Pendahuluan
Osaka merupakan pelabuhan bebas yang ditadbir oleh komuniti pedagang
tempatan. Bandar-bandar ini muncul sebagai pusat perdagangan dan Masyarakat maritim ialah masyarakat yang bergantung kepada aktiviti berasakkan
perindustrian di Jepun. laut seperti perdagangan, perikanan, pengumpulan hasil laut, perkapalan,
penerokaan, dan penjelajahan.
10) Pelayaran Masyarakatnya tinggal di kawasan pesisir pantai, lembah sungai, kawasan
kepulauan, pelabuhan atau Bandar pelabuhan yang terletak di muara sungai.
Masyarakat maritim di Jepun mempunyai pengetahuan yang tinggi dalam bidang
pelayaran ,berkemahiran dalam ilmu astronomi,kartografi dan nautika serta Isi-isi Penting:
mempunyai pengetahuan dalam pembinaan kapal layar. Mereka menerima
pengetahuan dalam bidang perkapalan daripada pedagang barat seperti Portugal,S 1. Penggunaan mata wang
epanyol, British dan Belanda.
Pengetahuan yang tinggi dalam bidang pelayaran menyebabkan mereka Masyarakat maritim di Jepun menjalankan akktiviti perdagangan yang melibatkan
melancarkan ekspedisi ke seberang laut. Menjelang abad ke-16, padagang- mata wang.
pedagang Jepun terlibat dalam kegiatan perdagangan di Asia Tenggara. Menjelang abad ke-14, perdagangan Jepun menggunakan mata wang secara
meluas dalam urus niaga. Penggunaan mata wang menyebabkan kegiatan
perdagangan kegiatan perdagangan dapat berkembang dengan pesat.

20
kehadiran pedagang asing dari Portugal, Belanda, Sepanyol dan British telah 1.4 Masyarakat Industri (England dan Jerman)
menyebabkan penggunaa mata wang perak meningkat kerana digunakan dalam
urus niaga. 1.4.1 Masyarakat Industri di England

2. Perdagangan luar Negara Soalan 19: Huraikan ciri-ciri masyarakat Industri yang diamalkan di Eropah.

Hubungan antara Jepun dengan dunia luar berkembang pesat sejak zaman Pendahuluan
Ashikaga. Pada zaman tersebut, perdagangan Jepun menjalankan perdagangan
dengan Negara di Asia Tenggara. Masyarakat industri merujuk kepada masyarakat yang terlibat dalam bidang
Hubungan perdagangan antara Jepun dengan Vietnam berkembang pesat pada perindustrian. Masyarakat ini dicirikan menerusi pembahagian kerja dan
abad ke-16, ini di sebabkan oleh dasar kerajaan Ming yang menghentikan segala bergantung kepada pengeluaran secara besar-besaran. Masyarakat industri
aktiviti perdagangandengan Jepun. merupakan masyarakat yang terlibat dalam pengeluaran barangan serta
Dasar kerajaan Ming menyebabkan pedagang-pedagang Jepun mengalami perkhidmatan dengan menggunkan mesin.
kesukaran unuk mendapatkan barang dagangan dari China. Keadaan ini Kemunculan masyarakat industri bermula selepas tercetus Revolusi
menyebabkan pedagang Jepun mengunjungi pelabuhan di Vietnam untuk Perindustrian di England pada abad ke-18. Masyarakat industri telah
mendapatkan barang dagangan. menggantika masyarakat agraria yang muncul pada zaman praindustri.
Masyarakat ini terdiri daripada dua golongan, iaitu pengusaha industri dan pekerja
3. Persatuan perdagang industri.
Istilah 'masyarakat industri' mula-mula diperkenalkan oleh seorang tokoh
Perkembangan pesat dalam perdagangan telah menyebabkan muncul persatuan sosialis Perancis, Saint-Simon. Namun begitu, idea berhubung dengan konsep
dagang di Jepun. pedagang-pedagang mrnubuhkan persatuan dagang (guild) di masyarakat industri telah muncul lebih awal lagi. Dalam konteks ini, seorang tokoh
pecan dan bandar-bandar besar. Sebagai contoh, orang Belanda menubuhkan berbangsa Scott mengemukakan konsep 'masyarakat komersial' dalam penulisan
persatuan perdaganagn di khusyu pada tahun 1609. beliau. Menjelang abad ke-19, tokoh sosiologi terkenal seperti seperti Herbert
Selain persatuan dagang, persatuan kewangan yang di kenali sebagai mujinko juga Spencer, Auguste Comte, Max Weber, dan Karl Marx menggunakan istilah ini
ditubuhkan. selain itu, pusat pertukaran wang juga ditubuhkan di Bandar-bandar secara meluas.
besar di Jepun.
Isi-isi penting:
4. Pengkhususan kerja
1. Kegiatan ekonomi
Perkembangan pesat dalam bidang ekonomi menyebabkan berlaku pengkhususan
kerja. penduduk Jepun melibatkan diri dalam kegiatan ekonomi seperti
Kegiatan ekonomi masyarakat industri tertumpu kepada pengeluaran barangan
pertukangan, perlombongan dan perdagangan.
secara besar-besaran.Masyarakat bergantung kepada sektor perindustrian sebagai
Perkembangan ini menyebabkan muncul golongan pedagang dan golongan artisan.
sumber pekerjaan dan pendapatan bagi menyara hidup. Masyarakat industri
golongan artisan menghasilkan tembikar dan porselin yang menarik dengan
mempunyai kemahiran dalam pengendalian mesin yang digunakan secara meluas
menggunakan teknologi dari korea. selain itu, orang Jepun juga melibatkan diri
dalam pengeluaran barangan.
dalam industri tekstil dan menghasilkan kain sutera yang bermutu tinggi. Mereka menghasilkan barangan secara besar-besaran untuk pasaran di peringkat
nasional dan antarabangsa. Apabila mesin digunakan secara meluas dalam
5. Kemunculan kelas pedagang
perindustrian, pekerja kilang beralih ke sektor industri perkhidmatan.
Perkembangan pesat dalam sector perdagangan menyebabkan muncul golongan
2. Pengkhususan kerja
pedagang di Jepun. perkembangan pesat dalam bidang ekonomi menyebabkan
pedagang-pedagang menikmati kehidupan yang mewah.
Penggunaan mesin secara meluas dalam bidang perindustrian telah menyebabkan
menjelang abad ke-17, golongan pedagang menubuhkan syarikat bagi
berlakupengkhususan kerja. Pekerja-pekerja hanya perlu melakukan sebahagian
mengendalikan urusan perdagangan. pedagang-pedagang Jepun menubuhkan
daripada kerja bagi menghasilkan sesuatu barangan. Pembahagian kerja dan
persatuan pedagang di Bandar bagi mempertahankan hak dan kebajikan mereka.
pengeluaran secara besar-besaran telah mengurangkan kos operasi serta
Penutup. meningkatkan pengeluaran

Dengan sumbangan masyarakat maritim dari segi perdagangan telah membantu 3. Mobiliti sosial
masyarakatJepun berkembang dengan pesat.
ini dapat di lihat dari kemunulan pedagang-pegang dari luar Negara. Mobiliti bermaksud pergerakan sebagai salah satu fenomena yang ketara dalam

21
masyarakat industri. Perkembangan pesat dalam bidang perindustrian 8. Perkembangan sains dan teknologi
telahmenyebabkan taraf hidup golongan pekerja meningkat. Tambahan pula
peningkatan dalam pengeluaran menyebabakan mereka menerima pendapatan Masyarakat industri merupakan masyarakat yang mempunyai pengetahuan dalam
yang tinggi. bidang dan teknologi. Mereka menerapkan pengetahuan dan teknologi baharu
Hal ini menyebabakan masyarakat dapat menikmati kehidupanyang mewah dan dalam pertumbuhan sektor perindustrian.
makmur.Ini telah meletakkan asas bagi kemunculan golongan menengah dalam Perkembangan ini menyebabkan lahir golongan saintis yang menghasilkan mesin
masyarakat. baharu bagi kegunaan perindustrian. Pada peringkat awal, mesin berkuasa wap
dihasilkan oleh Thomas Newcomen dan James Watt.
4. Kemunculan kelas
Penutup
Masyarakat industri tergolong kepada dua kelas, iaitu kelas kapitalis dan kelas
pekerja. Kelas kapitalis terdiri daripada pemilik kilang, tuan tanah, dan pengusaha Kemunculan masyarakat industri mempunyai pertalian yang rapat dengan
lombong. Kelas pekerja pula terdiri daripada buruh dan pekerja di kilang-kilang Revolusi Perindustrian Masyarakat industri mempunyai ciri-ciri yang tersendiri
perindustrian. yang berbeza dengan masyarakat agraria.
Dalam pada itu, golongan pekerja mat bergantung kepada golongan kapitalis. Pada
peringkat awal, proses perindustrian membawa kesengsaraan kepada rakyat biasa Soalan 20: Huraikan ciri-ciri masyarakat industri yang diamalkan di England dan
yang bekerja sebagai buruh di kilang. Selepas berlaku peningkatan dalam Jerman.
pengeluaran, muncul golongan profesional. Perkembangan ini menyebabakan taraf
kehidupan golongan pekerja meningkat. A) Pendahuluan

5. Urbanisasi Revolusi ini diertikan sebagai perubahan pesat dalam kaedah pengeluaran
barangan selain pertanian. Perubahan ini melibatkan penghasilan barangan
Masyarakat industri merupakan masyarakat yang tinggal di kawasan bandar dan daripada penggunaan tangan kepada menggunakan mesin dan proses kimia.
bekerja di kilang-kilang. Selepas tercetus Revolusi Perindustrian, ramai penduduk Negara England dan Jerman mengalami Revolusi Perindustrian memperlihatkan
luar bandar berhijrah ke bandar. Kebanyakan daripada penduduk dari luar bandar ciri-ciri masyarakat industri seperti penggunaan sains moden yang meluas
ke bandar untuk bekerja di kilang. Fenomena ini menyebabkan lahir proses dalam proses pengeluaran untuk pasaran, pengkhususan dalam bidang ekonomi,
urbanisasi khususnya di bandar perindustrian. pengeluaran secara besar-besaran, penggunaan sumber-sumber modal secara
Ini menyebabkan berlakunya pertambahan penduduk secara mendadak di pesat dan menggantikan usaha manusia dan kemunculan kelas sosial yang
kawasan bandar. pekerja secara beramai-ramai telah mengakibatkan kesesakan di ditentukan daripada pemilikan harta atau modal.
kawasan bandar perindustrian. Antara bandar perindustrian yang mengalami
proses urbanisasi di England ialah Manchester, Leeds, Liverpool, dan Lyons. B Isi-isi penting:

6. Literasi 1) Penggunaan sains moden yang meluas dalam proses pengeluaran

Masyarakat industri juga merupakan masyarakat yang mempunyai ilmu Pada tahun 1702, Thomas Newcomen telah mencipta enjin berkuasa wap
pengetahuan dan berpendidikan.Oleh yang demikian, mereka terdedah kepada yang kemudiannya digunakan secara meluas dalam perlombongan arang
unsur-unsur demokrasi dalam kehidupan seharian mereka. Masyarakat ini batu. Dengan rekaan enjin ini, pam digunakan untuk mengatasi masalah
menggunakan ilmu secara sistematik dan teratur untuk merancang tugas dan rembesan dan takungan air. Kesannya, kerja melombong arang batu menjadi
menjalankan aktiviti sosial yang lain. lebih mudah dan kuantiti produk dapat ditingkatkan.
Peningkatan penghasilan arang batu membantu proses Revolusi
7. Semangat keusahawanan Perindustrian. Arang batu menjadi sumber utama untuk mengendalikan enjin
berkuasa wap. Oleh itu, peningkatan pengeluaran arang batu telah memberikan
Masyarakat industri juga merupakan pengusaha industri yang terlibat faedah kepada pelbagai bidang perusahaan lain seperti bidang pembuatan,
dalampertumbuhan sektor perindustrian. Antara pengusaha industri yang terkenal perusahaan besi dan keluli serta pengangkutan.
ialah James Watt (1736-1819) dan Matthew Boulton (1728-1808). Pada tahun 1736-1819 James Watt berjaya membaiki enjin rekaan Thomas
Mereka mempubyai semangat keusahawanan dan daya kreativiti serta inovatif Newcomen. Hasilnya, enjin itu dapat mengeluarkan tenaga dengan lebih efisien.
yang tinggi dalam bidang perindustrian dan mereka juga memiliki modal yang Seterusnya, tertubuhnya syarikat hasil usaha beliau bersama Matthew Boulten.
mencukupi bagi membeli mesin baharu dan membuka kilang perindustrian. Menjelang akhir tahun 1780an, syarikat mereka berjaya mengeluarkan enjin
berkuasa wap yang lebih baik untuk pasaran domestik dan antarabangsa.

22
2) Pengeluaran secara besar-besaran C) Penutup

Sebelum revolusi Perindustrian, produk atau barangan telah dihasilkan secara Perkembangan industri di England dan Jerman membawa kepada
kecil-kecilan dengan menggunakan tenaga manusia. Apabila terdapat kaedah perkembangan masyarakat industri.
dan ciptaan baru atau mesin maka pengeluaran barangan telah dapat dihasilkan Meninggalkan pelbagai kesan sosial dan ekonomi kepada masyarakat.
secara besar-besaran.
Barangan yang berlebihan telah diperdagangkan atau dieksport. Selain itu, Soalan 21: Huraikan faktor-faktor perkembangan masyarakat industri di England
dalam Revolusi Perindustrian turut merangkumi beberapa aspek iaitu
perubahan dalam teknik atau kaedah pengeluaran, skala pengeluaran yang Pendahuluan
bertambah besar dan memperdagangkan barang kilang yang dihasilkan.
Masyarakat industri merujuk kepada masyarakat yang terlibat dalam bidang
3) Penggunaan sumber-sumber modal secara pesat perindustrian. masyarakat ini dicirikan menerusi pembahagian kerja dan
bergantung kepada pengeluaran secara besar-besaran. Masyarakat industri
Sebelum teknologi baru diperkenalkan, peralatan bagi aktiviti pengeluaran merupakan masyarakat yang terlibat dalam pengeluaran barangan serta
dikendalikan dengan menggunakan tenaga manusia, haiwan atau air. Contohnya, perkhidmatan dengan menggunakan mesin.
sebelum enjin berkuasa wap digunakan untuk memacu bot, tenaga manusia Kemunculan masyarakat industri bermula selepas tercetus revolusi perindustrian
digunakan untuk mendayungnya. di England pada abad ke-18.masyarakat industri telah menggantikan masyarakat
Di darat pula, tenaga kuda digunakan untuk menarik gerabak. Keupayaan terhad agraria yang muncul pada zaman praindustri. Masyarakat ini terdiri daripada 2
tenaga manusia dan binatang akan mengakibatkan sesuatu kerja atau tugas tidak golongan iaitu golongan pengusaha industri dan pekerjan.
dapat dijalankan secara berterusan. Apabila mesin berkuasa wap digunakan
untuk memacu kenderaan sama ada di perairan atau didaratan, masalah
Isi-isi Penting:
ketidakupayaan ini dapat diatasi.
Penggunaan mesin oleh pengusaha-pengusaha ini menyebabkan barangan daat
dikeluarkan dalam kuantiti yang banyak. Dengan itu, kos pengeluaran setiap 1. Faktor pertambahan penduduk. hal ini menyebabkan bekalan tenaga buruh di
barangan menjadi murah. England bertambah dan mencukupi.oleh itu, pasaran bagi barangan keluaran
kilang perindustrian meningkat. peningkatan penduduk di tanah jajahan
4) Pengkhususan dalam bidang ekonomi menyediakan pasaran yang luas bagi barangan yang dikeluarkan oleh kilang di
England.
Pembelian mesin memelrukan pelaburan modal yang tinggi. Pemodal-pemodal
tidak dapat melibatkan kegiatan industri mereka dalam terlalu banyak bidang 2. Faktor kekayaan bahan mentah. Terdapat bekalan bahan mentah yang banyak
kerana ingin mengawal kos pengeluran. Pengkhususan kerja ini dapat seperti arang batu dan bijih besi di England.England muncul sebagai pengeluar
mendatangkan faedah kerana para majikan dan pekerja menjadi semakin mahir terbesar keluli dan mendahului Negara-negara lain dalam pengeluaran arang
dalam bidang yang dipilih. Mereka dapat menimba pengalaman untuk membaiki batu.penguasaan tanah-tanah jajahan di asia dan afrika juga turut menjamin
prestasi masing-masing dalam bidang tersebut. bekalan bahan mentah yang mencukupi untuk kilang-kilang perindustrian di
Apabila prestasi dibaiki, kuantiti dan kualiti barang dapat ditingkatkan. England.
Sekiranya kuantiti barangan industri ditingkatkan, barangan tersebut dapat
dipasarkan secara meluas di dalam negeri dan di luar negara. Biasanya mereka 3. Perkembangan merkantilisme di England juga turut menyumbang kepada
hanya mengkhusus dalam satu bidang sahaja. Contohnya, bidang tekstil. peningkatan dalam revolusi perindustrian. perkembangan merkantilisme
menyediakan kekayaan dan modal untuk mempelopori revolusi perindustrian.
5) Kemunculan kelas sosial yang ditentukan daripada pemilikan harta atau modal sistem merkantilisme menekankan pemberian latihan kemahiran untuk pekerja-
pekerja menerusi dasar apprentice.dasar ini juga menyediakan ramai tenaga
Zaman revolusi telah mencetuskan sistem ekonomi kapitalisme, iaitu satu sistem buruh mahir yang terlatih dan mudah diserapkan dalam mana-mana industri.
ekonomi yang berasaskan pemilikan secara persendirian terhadap harta benda
atau alat-alat pengeluaran seperti kilang, tanah dan lombong yang dikategorikan 4. Faktor revolusi pertanian. Revolusi pertanian menyebabkan berlaku
sebagai modal. Malahan, keputusan tentang penggunaan modal dan pengeluaran peningkatan dalam pengeluaran hasil pertanian. peninkatan dalam hasil pertanian
ditentukan oleh pemilik modal sendiri. Penggunaan tenaga buruh juga berbayar. disebabkan oleh sistem pemagaran tanah yang diperkenalkan semasa revolusi
Peladang-peladang yang menjadi kaya hasil daripada Revolusi Pertanian telah pertanian. perkembangan ini menyebabkan bekalan makanan bagi penduduk
melaburkan lebihan modal mereka dalam bidang perindustrian. Mereka rela semakin mencukupi.hal ini menyebabkan England tidak perlu mengimport
mengambil risiko untuk melaburkan modal mereka dalam bidang baru yang makanan dari luar Negara.dana lebihan hasil pertanian dilaburkan dalam bidang
belum pasti menjanjikan pulangan. perindustrian.

23
5. Faktor keadaan iklim di England turut membantu perkembangan dalam bidang Revolusi perindustrian yang berlaku di England telah mendatangkan pelbagai
perindustrian. selain itu, perkembangan perusahaan kapas di Lancashire di kesan dalam bidang ekonomi. Antara kesan Revolusi Perindustrian dalam
sebabkan oleh keadaan iklim yang sesuai di England. iklim lembab sesuai untuk bidang ekonomi ialah kemajuan dalam pertanian, perkembangan dalam industri
menjalankan kegiatan memintal dan menenun kain-kain kapas. anak-anak sungai tekstil, kemunculan bandar perusahaan, perdagangan, kemajuan dalam
di sekeliling Yorkshire menyediakan bekalan air yang mencukupi untuk pengangkutan serta perkembangan dalam industri batu, besi,dan keluli.
membasuh , meluntur, dan mencelup bulu yang digunakan dalam industri tekstil.
Isi-isi Penting:
6. Faktor kelemahan Negara-negara lain. revolusi perindustrian di England
muncul kerana kelemahan Negara-negara lain contohnya Negara Jerman dan Kesan Ekonomi
perancis.negara Jerman tidak dapat bersaing dengan England dalam sector
perindustrian adalah kerana kongkongan adat, kemajuan ekonomi yang tidak 1. Kemajuan Dalam Pertanian
menyeluruh, cukai tinggi, dan sekatan yang dikenakan terhadap bidang
perindustrian.selain itu, Negara perancis ketinggalan dalam bidang perindustrian Revolusi Perindustrian telah menyebabkan berlaku perubahan dalam sistem
adalah kerana penekanan dalam bidang ketenteraan, sistem politik yang bersifat pemilikan tanah perjanjian. Sistem Pemagaran Tanah Pertanian diperkenalkan
autokrasi, percubaan kerajaan untuk mengawal industri, dan cukai yang tinggi menggantikan Sistem Tanah Terbuka. Melalui Akta Pemagaran Tanah banyak tanh
dikenakan terhap pengusaha industri.perkembangan ini memudahkan England awam dijadikan tanah ladang yang lebih luas. Sistem tanaman bergilir
menguasai perindustrian. diperkenalkan oleh Lord Townshed. Dalam sistem penggiliran tanaman, tanah
rang tidak wujud. Sebaliknya tanah rang ditanam dengan tanaman rumput untuk
7. Faktor kemajuan sains dan teknologi juga menyumbang kepada peningkatan mengekalkan kandungan nitrogen di dalam tanah.
perindustrian di England. perkembangan pesat dalam bidang sains dan teknologi Sistem pengurusan ladang yang teratur dan sistematik diperkenalkan oleh Coke of
menyebebkan beberapa rekaan dan ciptaan ditemui. Oleh itu, penciptaan mesin Holkham. Beliau member sumbangan dalam kaedah menebus guna tanah
baharu menggalakkan perkembangan kegiatan perindustrian di England. pertanian. Beliau memperkenalkan tanaman akar seperti lobak putih, parnsnip,
Tambahan pula, para pencipta diberikan paten untuk hasil ciptaan mereka bagi Swedes, dan mangolds. Robert Bakewell memperkenalkan kaedah baharu dalam
orang lain meniru hasil sesuatu ciptaan.perkembangan ini menggalakkan orang penternakan biri-biri dan lembu. Beliau mempercepatkan pembesaran binatang
ramai untuk mencipta mesin baharu bagi kegunaan perindustrian. ternakan dan menghasilkan baka biri-biri yang terbaik.
Petani juga mengamalkan sistem pertanian campuran yang melibatkan aktiviti
Penutup: pertanian dan penternakan. Petani juga terlibat dalam menanam rumput dalam
kawasan pertanian yang sama. Penglibatan dalam aktiviti pertanian dan
penternakan menambahkan pendapatan petani. Kemajuan dalam pertanian
Revolusi perindustrian menyebabkan England berubah daripada Negara agraria
menyebabkan pelbagai kaedah baharu diperkenalkan. Jethro Tull telah
kepada Negara perindustrian.Revolusi perindustrian juga membawa kepada
memperkenalkan alat penggali dan penabur benih. Alat ini digunakan untuk
pengenalan kuasa jentera,pengumpulan modal yang meningkatkan pemesatan
menggali lubang dan menabur benih pada jarak tertentu. Kaedah ini juga
ekonomi di England dan penambahan bilangan kelas pekerja serta kelas
memudahkan petani kerja menggemburkan dan membersihkan tanah pertanian.
pertengahan baru yang terdiri daripada pemilik kilang, saudagar, dan peniaga,.
car yg dicipta pada tahun 1730-an.Jentera berkuasa wap dan mesin memukul yg
2. Perkembangan Dalam Industri Tekstil
menggunakan kuasa wap mula digunakan pada tahun 1798.
Revolusi Perindustrian telah menyebabkan berlaku kemajuan dalam industri
Soalan 22: Bincangkan Kesan-kesan revolusi perindustrian di England
tekstil. Penemuan mesin baharu menyebabkan industri tekstil berkembang
dengan pesat. Penciptaan mesin ini telah meningkatkan pengeluaran kain kapas di
Pengenalan
England. John Kay, James Hargreaves, Edmund Cartwight, Sir Richard Arkwight,
dan Samuel Crompton merupakan tokoh yang mencipta mesin dalam industri
Revolusi perindustrian bermaksud proses perubahan sebuah ekonomi yang
tekstil.
mudah kepada satu ekonomi yang kompleks. Revolusi perindustrian berlaku
dalam 2 tahap iaitu tahap pertama berlaku di England pada tahun (1760 1860).
3. Kemunculan Bandar Perusahaan
Manakala tahap kedua pula revolusi perindustrian telah berkembang ke bahagian
barat benua Eropah, Amerika Syarikat, Rusia dan Jepun antara tahun (1860 Revolusi Perindustrian menyebabkan penduduk berhijrah ke bandar untuk
1914). bekerja di kilang. Perkembangan ini menyebabkan muncul bandar perusahaan
Revolusi Perindustrian juga memperlihatkan England berubah daripada negara seperti Manchester dan Birmingham. Antara masalah yang dihadapi oleh
agraria (pertanian) kepada negara perindustrian serta menyebabkan berlakunya penduduk bandar di England adalah seperti sistem perparitan, sistem kumbahan,
pertumbuhan kadar urbanisasi yang pesat dan pertambahan penduduk yang tinggi. peredaran udara dan sistem bekalan air.

24
4. Perdagangan 3. Kemunculan Golongan Kelas Menengah

Revolusi Perindustrian juga menyebabkan perdagangan antarabangsa Revolusi Perindustrian menyebabkan muncul golongan kelas menengah yang
berkembang dengan pesat. Perdagangan antarabangsa menyebabkan negara mempunyai kuasa politik. Golongan ini berjuang untuk mendapatkan perwakilan
industri menghasilkan pengeluaran secara besar-besaran. Bagi meningkatkan di parlimen. Golongan ini menuntut hak-hak ekonomi serta hak golongan pekerja
perdagangan antarabangsa, England melaksanakan dasar perdagangan bebas dalam parlimen. Antara tokoh yang memperjuangkan hak golongan pekerja di
sepenuhnya dalam sektor perindustrian dan pertanian. Parlimen England ialah David Ricardo. Pada abad ke-18, ramai anggota parlimen
England terdiri daripada golongan kelas menengah.
5. Kemajuan Dalam Bidang Pengangkutan
4. Kemunculan Golongan Proletariat
Revolusi Perindustrian menyebabkan kemajuan dalam sistem pengangkutan.
Sistem pengangkutan yang baik disediakan bagi memudahkan pergerakan Revolusi Perindustrian menyebabkan muncul kelas pekerja yang dikenali sebagai
barangan dan pemasaran. Antara tokoh yang memberikan sumbangan dalam golongan proletariat. Mereka terdiri daripada pekerja yang bekerja di kilang-
pembinaan jalan raya ialah John Metcalf, Thomas Telford, dan John McAdam. kilang perindustrian. Golongan pekerja melancarkan gerakan yang dikenali
Richard Trevithick mencipta lokomotif untuk menarik gerabak pada tahun 1801. sebagai Gerakan Luddite bagi membantah penggunaan jentera di kilang-kilang.
Lokomotif berkuasa wap direka oleh George Stephenson pada tahun 1825. Pada
tahun 1761, James Bridley telah membina Terusan Worsley untuk mengangkut 5. Kepupusan Industri Kecil
arang batu ke bandar perusahaan Manchester.
Revolusi Perindustrian menyebabkan ramai pekerja meninggalkan kampong
6. Perkembangan Industri Arang Batu, Besi, Dan Keluli halaman mereka untuk bekerja di kilang perindustrian. Perkembangan ini
menyebabkan industri kecil yang dijalankan di kawasan luar bandar terjejas.
Revolusi Peridustrian menyebabkan permintaan untuk besi dan keluli meningkat.
Perkenbangan ini menyebabkan permintaan untuk bekalan arang batu turut 6. Kesesakan Di Bandar Perindustrian
meningkat. Menjelang tahun 1860, England mengungguli negara lain dalam
pengeluaran arang batu. Abraham Darby the Elder, Abraham Darby the Younger, Antara bandar perindustrian yang mengalami kesesakan ialah Manchester,
Henry Cort, Benjamin Hunstmen, Sir William Siemens, dan Sir Henry Bessemer Liverpool, Leeds, dan Lyons. Kesesakan yang berlaku di bandar perindustrian
merupakan tokoh dalam penghasilan bijih besi dan keluli. menyebabkan timbul masalah perumahan, kesihatan, dan sanitasi. Persekitaran
yang kotor menyebabkan penduduk terdedah kepada penyakit berjangkit seperti
Kesan Sosial kolera, taun, dan batuk kering.

1.Pertambahan Penduduk 7. Pengkhususan Kerja Dan Pengeluaran Besar-Besaran

Revolusi Perindustrian menyebabkan berlaku pertambahan penduduk di England. Menyebabkan berlaku pengkhususan pekerjaan dan pengeluaran secara besar-
Antara tahun 1800 dan 1850, bilangan penduduk di England meningkat dua kali besaran.
ganda. Antara faktor yang menyebabkan pertambahan penduduk adalah seperti Pengkhususan kerja telah mengurangkan kos operasi pengeluaran dan
peningkatan taraf hidup, kemajuan dalam kesihatan, pengurangan kadar kematian, meningkatkan pengeluaran.
penghijrahan penduduk, dan migrasi penduduk.
Pertambahan penduduk menyebabkan berlaku penghijrahan penduduk ke luar 8. Ekspoiltasi Terhadap Pekerja Wanita Dan Kanak-Kanak
negara seperti India, Australia, dan China.
Kaum wanita dan kanak-kanak sering diambil untuk bekerjadi kilang dan lombong
2. Perubahan Gaya Hidup arang batu. Ekspoiltasi terhadap pekerja wanita dan kanak-kanak berlaku kerana
tiada batasan had masa kerja. Umpamanya buruh kanak-kanak dipaksa bekerja di
Revolusi Perindustrian menyebabkan berlaku perubahan gaya hidup masyarakat. kilang selama 13 hingga 15 jam sehari. Pada tahun 1833, kerajaan meluluskan
Revolusi ini menyebabkan ramai golongan muda berhijrah ke bandar untuk Akta Kilang yang mengehadkan masa bekerja bagi kanak-kanak di bawah umur 13
mencari peluang pekerjaan. Suasana kehidupan di bandar telah menyebabkan tahun selama lapan jam sehari.
ikatan kekeluargaan mula merosot. Pada tahun 1842, Parlimen meluluskan Akta Lombong yang melarang kanak-
Dalam pada itu, kejayaan seseorang individu ditentukan oleh bakat dan kekayaan kanak dan wanita bekerja di lombong arang batu.
yang dimilikinya. Dalam konteks ini, status keturunan tidak menentukan kejayaan Pada tahun 1847, Akta Sepuluh Jam yang mengehadkan masa bekerja bagi wanita
seseorang. dalam industri tekstil selama 10 jam sehari diperkenalkan.

25
Penutup Flying Shuttle pada tahun 1733. James Hargreaves mencipta mesin pemintal
benang yang dikenali sebagai Spinning Jenny pada tahun 1765.
Revolusi perindustrian menyebabkan England berubah daripada Negara agraria Edmund Cartwight mencipta mesin menenun kain yang menggunakan kuasa
kepada Negara perindustrian. air. Sir Richard Arkwright mencipta mesin pemintal benang yang dikenali
Revolusi perindustrian juga membawa kepada pengenalan kuasa sebagai Water Frame yang menggunakan kuasa wap pada tahun 1769.
jentera,pengumpulan modal yang meningkatkan pemesatan ekonomi di England Samuel Crompton mencipta mesin pemintal yang dikenali sebagai Mule yang
dan penambahan bilangan kelas pekerja serta kelas pertengahan baru yang terdiri dapat mempertingkatkan pengeluaran tekstil sehingga sepuluh kali
daripada pemilik kilang, saudagar, peniaga, ahli-ahli bank, doctor, peguam, dan ganda.Penciptaan mesin ini telah meningkatkan pengeluaran kain kapas di
jurutera. England. Perkembangan ini menyebabkan ramai penduduk di England
mencari pekerjaan di kilang-kilang.
Soalan 23: Bincangkan kesan-kesan ekonomi ke atas Revolusi Perindustrian di
England. 3. Kemunculan bandar perusahaan.

Pendahuluan Revolusi Perindustrian menyebabkan penduduk berhijrah ke bandar untuk


bekerja di kilang. Perkembangan ini menyebabkan muncul bandar
Masyarakat industri merujuk kepada masyarakat yang terlibat dalam bidang perusahaan seperti Manchester dan Birmingham. Pertambahan penduduk di
perindustrian. Masyarakat ini dicirikan menerusi pembahagian kerja dan kawasan bandar perusahaan menyebabkan keadaan hidup menjadi teruk.
bergantung kepada pengeluaran secara besar-besaran. Masyarakat industri Antara masalah yang dihadapi oleh penduduk bandar di England adalah
merupakan masyarakat yang terlibat dalam pengeluaran barang serta seperti sistem perparitan, sistem kumbahan, peredaran udara dan sistem
perkhidmatan dengan menggunakan mesin. bekalan air yang tidak baik.
Kemunculan masyarakat industri bermula selepas tercetus Revolusi Perindustrian Revolusi Perindustrian juga menyebabkan perdagangan antarabangsa
di England pada abad ke-18. Masyarakat ini terdiri daripada dua golongan, iaitu berkembang dengan pesat. Pedagangan antara bangsa tidak terhad kepada
pengusaha industri dan pekerja industri. Revolusi perindustrian yang berlaku di komoditi, malah melibatkan pengeluaran barang industri secara besar-
England telah mendatangkan pelbagai kesan dalam bidang ekonomi. besaran. Kerajaan England melaksanakan dasar perdagangan bebas
sepenuhnya dalam sektor perindustrian dan pertanian dan memansuhkan
Isi-isi Penting: tarif import bahan-bahan mentah bagi meningkatkan perdagangan
antarabangsa dan meluaskan pasaran.
1. Kemajuan dalam pertanian.
4. Kemajuan dalam bidang pengangkutan.
Revolusi Perindustrian menyebabkan berlaku kemajuan yang pesat dalam
teknologi pertanian. Berlaku perubahan dalam sistem pemilikan tanah Revolusi Perindustrian menyebabkan kemajuan dalam sistem pengangkutan
pertanian. Sistem Pemagaran Tanah Pertanian diperkenalkan dan telah memudahkan pergerakan barangan dan pemasaran. John Metcalf
menjadikan tanah awam menjadi tanah ladang yang lebih luas. Sistem memperbaiki sistem saliran di jalan raya. Thomas Telford membina jalan
tanaman bergilir diperkenalkan oleh Lord Townshend. raya dalam dua lapisan. John McAdam membina jalan raya dengan
Sistem pengurusan ladang yang teratur dan sistematik serta sistem menggunakan batu hancur dan jalan raya tar. Kemajuan ini menyebabkan
pemajakan jangka panjang diperkenalkan oleh Coke Holkham. Beliau penggunaan kereta kuda dan kereta sorong meningkat.
menyumbang dalam kaedah menebus guna tanah pertanian. Robert Bakewell Richard Trevithick mencipta lokomotif untuk menarik gerabak pada tahun
memperkenalkan kaedah baharu dalam perternakan lembu dan biri-biri. 1801. George Stephenson mereka lokomotif berkuasa wap pada tahun 1825.
Penggunaan baja tiruan diperkenalkan hasil daripada kemajuan dalam Kereta api pertama di Britain beroperasi antara manchester dengan
bidang sains. Petani juga mengamalkan sistem pertanian campuran yang Liverpool pada tahun 1829. Sistem pengangkutan laut berkembang ekoran
melibatkan aktiviti pertanian dan perternakan. Kemajuan dalam bidang daripada kemajuan dalam teknologi pembinaan kapal. James Bridley
pertanian menyebabkan pelbagai kaedah pertanian baharu diperkenalkan. membina Terusan Worsley untuk mengangkut batu ke bandar perusahaan
Jethro Tull telah memperkenalkan alat penggali dan penabur benih. Manchester.

2. Perkembangan dalam industri tekstil. 5. Perkembangan industri arang batu, besi dan keluli.

Revolusi Perindustrian telah menyebabkan berlaku kemajuan dalam industri Revolusi Perindustrian menyebabkan permintaan untuk arang batu, besi dan
tekstil. Kemajuan mesin baharu menyebabkan industri tekstil berkembang keluli meningkat. Arang batu diperlukan dalam kuantiti yang banyak untuk
dengan cepat. John Kay mencipta mesin penenun yang dikenali sebagai melebur bijih besi. Arang batu terdapat dalam kuantiti yang besar di New

26
Castle dan Wales. Kemajuan yang pesat dalam industri besi, keluli dan arang Revolusi perindustrian mnyebabkan ramai golongan muda berhijrah ke
batu menjadi pemangkin kepada pertumbuhan industri di England. Bandar untuk mencari peluang pekerjaan.
Abraham Darby the Elder memajukan kaedah melebur besi dengan bahan Suasana kehidupan di Bandar telah menyebabkan ikatan kekeluargaan mula
bakar daripada arang batu yang dipanggil Coke pada tahun 1712. Abraham merosot dan menyebabkan berlakunya masalah sosial seperti jenayah dan
Darby the Younger memperbaiki hasil ciptaan ayahnya dengan menggunakan pelacuran. Dalam pada itu, kejayaan seseorang individu ditentukan oleh bakat
relau bagas pada pertengahan abad ke-18. Henry Cort menemui kaedah dan kekayaan yang dimilikinya. Status keturunan tidak menentukan kejayaan.
menghasilkan besi yang lebih kuat. Benjamin Hunstmen menghasilkan keluli
yang berkualiti tinggi. Sir William Siemens menemui kaedah yang lebih baik 3. Kemunculan golongan kelas menengah
dalam penghasilan keluli pada tahun 1865 dan Sir Henry Bessemer menemui
kaedah mengurangkan masa yang diperlukan untuk menghasilkan keluli Golongan ini berjuang untuk mendapatkan perwakilan di parlimen bagi
daripada bijih besi. menyuarakan hak dan kepentingan mereka. Mereka menuntut hak-hak
ekonomi serta golongan pekerja dalam parlimen. Antara tokoh yang terlibat
Kesimpulannya: untuk memperjuangkan hak pekerja dalam parlimen England ialah David
Ricardo. Pada abad ke-18 ramai anggota parlimen England terdiri daripada
perkembangan Revolusi Perindustrian telah memberikan kesan yang sangat golongan kelas menengah.
mendalam kepada negara England dalam bidang ekonomi. Perkembangan ini Mereka berjaya mempertahankan hak mereka dengan meluluskan akta-akta
sekaligus meningkatkan kemajuan negara England dalam bidang ekonomi. bagi menjaga kepentingan politik dan ekonomi mereka. Antara akta yang
diluluskan oleh parlimen British bagi mempertahankan golongan menengah
Soalan 24 :Bincangkan kesan-kesan sosial ke atas revolusi perindustrian di England adalah: Pada tahun 1813 - Pemansuhan monopoli Syarikat HIndia Timur dan
1814 Pemansuhan Akta Perantis.
Pendahuluan :
4. Kemunculan golongan proletariat
Pengertian masyarakat industri ialah masyarakat yang terlibat dalam pengeluaran
barang serta perkhidmatan dengan menggunakan mesin. Masyarakat ini Revolusi perindustrian menyebabkan kemunculan kelas pekerja yang dikenali
mengamalkan pembahagian kerja dan bergantung kepada pengeluaran secara sebagai golongan proletariat. Golongan ini terdiri daripada pekrja yang
besar-besaran. Terdapat dua golongan dalam masyarakat ini, iaitu pengusaha berkerja di kilang-kilang perindustrian. Mereka terlibat dalam pekerjaan
industri dan pekerja industri. memintal, menenun atau bekerja di kawasan lombong.
Kemunculan masyarakat industri bermula selepas tercetusnya revolusi Pengenalan jentera berkuasa wap telah menyebabkan ramai pekerja di Britain
perindustrian di England pada abad ke-18. Seorang tokoh, berbangsa Scott kehilangan pekrjaan dan belaku masalah pengangguran. Gerakan luddite
mengemukakan konsep masyarakat komersial dalam penulisan beliau. Istilah dilancarkan bagi membantah penggunaan jentera di kilang.
masyarakat industri diperkenalkan oleh Saint-Simon yang merupakan tokoh
sosiali Perancis. 5. Kepupusan industri kecil :

Isi-isi penting : Revolusi perindustrian menyebabkan ramai pekerja meninggalkan kampong


halaman untuk bekerja di kilang perindustrian.
1. Pertambahan penduduk Perkembangan ini menjejaskan industri keil dijalankan di kawasan luar Bandar
terjejas.
Pertambahan penduduk meningkat dua kali ganda, sekitar tahun 1800 dam
1850. Pada tahun 1800, bilangan penduduk di England bejumlah 11 juta dan 6. Kesesakan dibandar perindustrian
meningkat kepada 21 juta orang pada tahun 1850.
Antara faktor yang menyebabkan berlaku pertambahan penduduk ialah: Penghijrahan penduduk dari kawasan luar Bandar menyebabkan berlaku
Peningkatan taraf hidup penduduk, Kemajuan dalam kesihatan, Pengurangan kesesakan dibandar perindustrian. Antara Bandar yang mengalami kesesakan
kadar kematian di dalam dan luar Negara, Penghijrahan penduduk dari luar ialah Manchester, Liverpool, Leeds, dan Lyons. Kesesakan ini menyebabkan
Bandar ke Bandar dan Migrasi penduduk dari Ireland. Pertambahan penduduk timbul masalah peumahan, kesihatan dan sanitasi.
menyebabkan berlakunya penghijrahan penduduk keluar ke negara seperti Persekitaran yang kotor menyebabkan penduduk terdedah kepada penyakit
India, Australia dan China. berjangkit seperti kolera, taun dan batuk kering kerana Bandar yang sesak
tidak mempunyai sistem kumbahan, peredaran udara dan sistem bekalan air
2. Perubahan gaya hidup yang baik.

27
7. Pengkhususan kerja dan pengeluaran besar-besaran sosialis Perancis menerangkan tentang beberapa kesan revolusi ke atas keadaan
pekerja kilang-kilang di England.
Revolusi perindustrian menyebabkan berlskunys pengkhususan kerja dan
pengeluaran secara besar-besaran. Pengkhususan kerja telah mengurangkan Isi-isi Penting:
kos operasi pengeluaran dan meningkatkan pengeluaran.
1. Perkembangan drastik dalam perindustrian telah menyebabkan
8. Eksploitasi terhadap pekerja wanita dan kanak-kanak pertambahan pekerja dalam perkilangan. Pekerja-pekerja kilang pada abad
tersebut mempunya tempoh masa kerja yang panjang iaitu selama 12 jam sehari
Kaum wanita dan kanak-kanak sering diambil untuk bekerja di kilang dan dan enam setengah hari bekerja setiap minggu.Manakala upah yang dibayar pula
lombong arang batu. Kemalangan sering berlaku yang melibatkan wanita dan hanya sekadar untuk cukup hidup sahaja.
kanak-kanak. Pekerja wanita dan kanak-kanak dipaksa bekerja berjam-jam
dengan pendapatan yang rendah. Eksploitasi ini berlaku kerana tiada batasan 2. Semua kilang dan lombong di Britain mengambil pekerja wanita antaranya
had masa bekerja. Umpamanya buruh kanak-kanak dipaksa bekerja dikilang kilang besi, kilang kulit kawasan perlombongan dan pembinaan.
selama 13 hingga 15 jam sehari. dianggarkan pada tahun 1840an, 6000 pekerja wanita telah bekerja di lombong-
Penindasan ini menyebabkan kerajaan mengambil langkah untuk membela lombong. Buruh kanak-kanak di ambil bekerja di kilang dan lombong arang batu
nasib mereka. Pada tahun 1833, kerajaan meluluskan Akta kilang yang dan bekerja selama empat belas jam sehari. kanak-kanak bekerja dalam keadaan
mengehadkan masa bekerja bagi kanak-kanak di bawah umur 13 tahun selama yang berbahaya dan gelap.mereka terpaksa menarik da menolak kereta sorong
8 jam sehari. Pada tahun 1842, parlimen meluluskan Akta Lombong yang di dalam lombong arang batu.kanak-kanak yang bekerja dalam sektor
melarang kanak-kanak perempuan dan wanita bekerja do lombong arang batu. perkilangan pula menghadapi risiko kehilangan jari.
Pada tahun 1847, Akta Sepuluh Jam yang mengehadkan masa bekerja bagi
wanita dalam industri tekstil selama 10 jam sehari diperkenalkan. 3. Pekerja kilang terpaksa menghirup udara tercemar dalam kilang dan
dipaksa bekerja mengikut kelancaran mesin. Jika ke tandas atau berehat
Penutup : pekerja akan didenda. Keadaan ini menyebabkan pekerja keletihan dan
mengakibatkan kematian apabila pekerja terjatuh ke dalam mesin.
Revolusi perindutrian yang tercetus di England pada abad ke-18 dan abad ke-19
telah meninggalkan kesan yang amat mendalam terhadap Negara Eropah. Revolusi 4. Tempat tinggal pekerja juga tidak disediakan dengan baik oleh pengusaha
ini telah melahirkan masyarakat yang dikenali sebagai masyarakat industri. kilang. Rumah pekerja hanya dibina sederet, tiada tandas dan tiada bekalan air
Masyarakat industri merujuk kepada masyarakat yang bergantung kepada sektor etapi dikenakan sewa yang tinggi. keadaan tempat tinggal yang padat dan tidak
perindustrian sebagai sumber kehidupan mereka. Masyarakat industri menjaga kebersihan menyebabkan pelbagai penyakit melanda seperti taun dan
mempunyai kedudukan sosial yang menarik dalam sebuah masyarakat. batuk kering.
Masyarakat ini tinggal di kawasan Bandar dan terlibat secara langsung dalam
sektor perindustrian. 5. Tekanan yang dialami oleh pekerja menyebabkan mereka mengambil
Masyarakat ini juga terdiri daripada golongan proletariat (kelas pekerja) dan beberapa tindakan untuk menentang penindasan. Antaranya penganggur
pengusaha kilang-kilang. Kemunculan masyarakat industri menybabkan muncul telah meminta kerajaan menyekat penggunaan mesin namun ditolak oleh
pertubuhan dan pergerakan yang memperjuangkan hak dan nasib golongan Parlimen. Para pekerja membuat rusuhan antara yang terkenal ialah rusuhan
pekerja yang tertindas. Perkembangan ini menyebabkan perubahan dalam sistem Luddite yang dilakukan oleh pekerja-pekerja mahir dari bahagian penenunan.
sosial di negar Eropah. Mereka berjaya kerana kerajaan berjaya memansuhkan Akta Kombinasi 1800
dan membenarkan pekerja menubuhkan kesatuan sekerja.
Soalan 25: Huraikan kesan revolusi perindustrian ke atas keadaan pekerja kilang di
England. 6. Kerajaan menubuhkan Suruhanjaya Diraja pengambilan buruh kanak-
kanak di kilang untuk meninjau keadaaan kanak-kanak yang sedang
Pendahuluan bekerja. Penggubalan Akta kilang pada tahun 1833 iaitu masa bekerja kanak-
kanak dihadkan tidak lebih daripada 9 jam. Beberapa akta digubal untuk
Revolusi perindustrian memperlihatkan perubahan yang belaku di Britain dan
menjamin nasib pekerja kilang. Akta tersebut ialah Akta Lombong 1842 yang
negara perindustrian. Perubahan ini menyebabkan pertumbuhan kadar urbanisasi
melarang kanak-kanak perempuan dan wanita dalam perusahaan arang batu.
yang pesat dan pertumbuhan penduduk yang tinggi.
Akta sepuluh jam 1847 yang menghadkan masa bekerja bagi wanita dalam
Kemunculan masyarakat industri bermula selepas tercetusnya revolusi
perusahaan tekstil ialah 10 jam.
perindustrian di England pada abad ke-18. Seorang tokoh, berbangsa Scott
mengemukakan konsep masyarakat komersial dalam penulisan beliau. Istilah
masyarakat industri diperkenalkan oleh Saint-Simon yang merupakan tokoh

28
Penutup 4. Tambahan pula, pertumbuhan perindustrian turut digalakkan dengan
pertambahan penduduk yang berhijrah dari luar bandar ke bandar-bandar
Perkembangan industri di England kepada perkembangan masyarakat utama di Jerman. Kebanyakan kawasan perindustrian terletak di kawansan Ruhr,
meninggalkan pelbagai kesan sosial dan ekonomi kepada masyarakat. Saxony, Silesia, dan Berlin.Penduduk di kawasan ini bertambah sekali ganda dan
membawa pertambahan dalam peluang pekerjaan.
1.4.2 Masyarakat Industri di Jerman
5. Kekayaan Jerman dalam sumber bahan mentah turut menyumbang kepada
Soalan 26: Faktor-faktor perkembangan masyarakat industri di Jerman perkembangan perindustrian di Jerman. Sumber bahan mentah yang ada ialah
arang batu,bijih besi,bijih timah di Ruhr,Lorraine dan Silesia pada tahun
Pendahuluan: 1870.kekayaan bahan mentah ini dibuktikan daripada peningkatan pengeluaran
bijih besi pada tahun 1887 daripada 4.0 juta tan kepada 15.5 juta tan.Jerman juga
terkenal dalam industri tekstil.Industri ini telah berkembang sejak tahun 1870 di
Masyarakat industri di Jerman lahir kesan daripada ledakan revolusi industri
Saxony,barat Bavaria,Wurttemberg,dan Rhineland.
selepas di England pada 1860-an hingga 1914. Kesan daripada revolusi ini,
kerajaan telah memberi tumpuan untuk memajukan kemudahan infrastruktur
seperti sistem pengangkutan dan komunikasi. Kerajaan juga mewujudkan lebih Kesimpulannya,
banyak kilang bagi menjana pertumbuhan ekonomi.
Pertambahan penduduk juga telah mewujudkan masyarakat yang berorientasikan perkembangan masyarakat industri di Jerman dan usaha yang dilakukan oleh
industri seperti di kawasan Ruhr, Saxony, Silesia dan Berlin. Bilangan penduduk kerajaan Jerman menyebabkan Jerman mempertingkatkan kemajuan dalam
yang semakin ramai telah membawa pertambahan dalam peluang pekerjaan di pelbagai bidang.
kawasan industri. Longgokan sumber bahan mentah yang banyak juga
menyumbang kepada perkembangan perindustrian di Jerman seperti arang batu, Soalan 27: Terangkan ciri-ciri masyarakat industri di Jerman pada abad ke 18 hingga
bijih besi, dan bijih timah di Ruhr, Lorraine dan Silesia pada abad ke19.Antara ke 19
ialah faktor perkembangan masyarakat industri di Jerman.
A) Pendahuluan
Isi-isi Penting:
Masyarakat industri mengalami ledakan dunia Eropah dalam kekayaan
1. Antara faktor perkembangan masyarakat industri di Jerman ialah revolusi
kebendaan kesan kemunculan baharu dalam perindustrian, sumber kuasa, dan
perindustrian ini menyaksikan perubahan penggunaan sumber tenaga
pengeluaran .
manusia kepada penggunaan mesin. Revolusi perindustrian di Jerman berlaku
pada tahap kedua di Eropah,iaitu selepas revolusi perindustrian di B) Isi-isi penting
England.Revolusi di Jerman bermula pada tahun 1860-an hingga tahun
1914.Revolusi tersebut meninggal kesan mendalam di Jerman yang merangkumi 1) Masyarakat pertanian
aspek politik,ekonomi,dan sosial.
Perkembangan Revolusi Perindustrian membawa perkembangan sektor
2. Seterusnya, revolusi perindustrian di Jerman berkembang apabila kerajaan pertanian. Kemajuan teknologi pada abad ke-18 dan ke-19 menyebabkan
Jerman memberi banyak bantuan modal dalam pembinaan kemudahan meningkatnya meknisme dalam kegiatan pertanian, khususnya proses
infrustruktur. antaranya ialah pembinaan jalan raya,terusan,dan jalan kereta penanaman dan penuaian apabila terciptanya mesin.
api.Selain itu,kerajaan Jerman juga memberi perkhidmatan komunikasi seperti Pengkajian saintifik tentang tanah.Misalnya,Humpry Davy telah menerbitkan
pejabat pos dan telegraf. Kerajaan Jerman juga memperkenalkan beberapa buku mengenai ilmu kimia dengan fisiologi tumbuh-tumbuhan
undang-undang yang memesatkan perkembangan ekonomi di Jerman pada abad Mengadakan beberapa uji kaji untuk menghasilkan bahan kimia yang boleh
ke-18. Misalnya,pengenalan kadar tarif pada tahun 1879. digunakan untuk tanaman. Contohya tahun 1840,Justus von Leibigtelah
menemui formula untuk menghasilkan baja tiruan atau baja kimia.
3. Selain itu, pertambahan penduduk membolehkan penawaran buruh yang
murah dalam sektor perkilangan. Pada abad ke-19,jumlah penduduk Jerman 2) Masyarakat perindustrian
meningkat daripada 23 juta orang kepada 56 juta orang.Pertambahan penduduk
Jerman ini memperlihatkan bahawa satu pertiga daripada penduduknya Pertambahan pembukaan lorong arang batu dan besi di Saxony dan Silesia barat
merupakan kanak-kanak di bawah umur 15 tahun.Kesannya membawa kepada Jerman. Pengeluaran arang batu dan besi bertambah antara tahun 1860 hingga
penawaran buruh kanak-kanak tinggi dalam pasaran perindustrian. tahun 1870. Muncul pengusaha terkemuka seperti Alfred Krupp yang
mengeluarkan barangan alat ganti yang berkualiti tinggi dan peralatan besi.

29
Kemajuan industri kulit mengubah kehidupan masyarakat kepada gaya hidup 6) Dasar kerajaan Jerman
mewah, pertambahan sistem komunikasi dan pengangkutan, kehidupan yang
lebih sihat dan mementingkan pendidikan. Menubuhkan sekolah pertukangan dan teknikal yang menghasilkan ramai tenaga
Pembangunan industri tekstil di Jerman bertumpu di wilayah Rhineland, Saxony, mahir dan diiktiraf oleh Negara lain. Undang-undang insuran sosial
dan Silesia. Bandar Berlin pula mengeluarkan mesin- mesin yang menigkatkan dikuatkuasakan pada tahun 1883 untuk menjaga kebajikan pekerja jika ditimpa
lagi industri tekstil di Jerman. kemalangan semasa bertugas.
Ciptaan baru berkembang di Jerman. Misalnya inovasi yang dihasilkan oleh Banyak pusat kesihatan didirikan di daerah dan kos pembiayaan ditanggung oleh
Siemens dan Martin menyebabkan pengeluaran keluli meningkat pada tahun satu pertiga daripada pihak majikan dan dua pertiga daripada pekerja.
1886 daripada 0.9 juta tan kepada 13.6 juta. Firmanya juga terkenal dengan Pada tahun 1884, Reichstag meluluskan Undang-undang Insurans Kemalangan.
kejuruteraan elektrik. Memanipulasi pengeluaran akhbar di Jerman sebagai langkah untuk mengawal
pemikiran rakyatnya.
3) Kemajuan sistem pengangkutan
Penutup
Pembinaan jalan kereta api pada tahun 1870.
Firma Jerman di Borsig menjadi pengeluar utama kereta api di Jerman Perkembangan industri di Jerman membawa kepada perkembangan masyarakat
industri.
4) Perluasan perdagangan antarabangsa Meninggalkan pelbagai kesan sosial dan ekonomi kepada masyarakat.

Pada tahun 1870-an, berlaku perkembangan pembangunan perindustrian di Soalan 28 : Bincangkan kesan-kesan revolusi perindustrian di Jerman
Jerman yang menyaksikan pertambahan dalam eksport sehingga menimbulkan
masaah dalam memasarkan barangan dan mendapatkan lebih banyak sumber Pendahuluan
bahan mentah.Perindustrian di Jerman berkembang kepada 243.8% dari tahun
1887 hingga tahun 1912. Revolusi Perindustrian tahap kedua di Eropah bermula di Jerman. Ciri utama
Perluasan empayar berlaku pada tahun 1884 apabila Jerman berjaa mengambil Revolusi Perindustrian tahap kedua ialah kapital kewangan mengatasi kapital
alih bahagian Barat daya Afrika,Togonland,dan Cameron.Seterusnya Jerman industri. Antara teknologi yang digunakan dalam tahap kedua ialah berasaskan
menguasai Tanganyika dan Afrika Timur. Perluasan empayar dilakukan untuk pelbagai bahan, sumber dan bentuk.
meluaskan perdagangan dan berusaha mendapatkan tanah jajahan di kawasan Muncul industri baharu seperti elektrik, kimia dan petroleum di zaman ini.
Pasifik. Misalnya penguasaan sebahagian New Guinea dan pembelian Kepulauan Menjelang abad ke-19, ahli kimia dan metalurgi Jerman mencipta teknologi baharu
Carolina dari Sepanyol pada tahun 1884. untuk menghasilkan barangan daripada arang dan besi.
Pada tahun 1897, Jerman meluaskan hubungan perdagangan dengan China bagi
mendapatkan arang batu dan membina pangkalan tentera laut di pinggir laut Isi-isi Penting:
China.
Kesan ekonomi
5) Kemajuan sistem kewangan
Kemajuan Teknologi
Pada tahun 1840-an, Bank of Prusia menjalankan perniagaan perbankan sebagai
joint stock dalam pengeluaran kredit dan pelaburan kapital. Sistem perbankan di Revolusi Perindustrian telah menyebabkan berlaku kemajuan dalam bidang teknologi.
Jerman dikawal oleh D Bank, iaitu penggabungan empat buah bank utama di Antara perubahan yang berlaku dalam teknologi adalah seperti berikut: Tenaga
Jerman yang terdiri daripada Disconto of Stuttgard (1851), Deutsche Bank (1870) elektrik digunakan untuk membekalkan caaya dan mengendalikan jentera, Petroleum
dan Dresdender Bank (1872) menggantikan arang batu untuk mengendalikan enjin dan Keluli menggantikan besi
Kemunculan kelas-kelas pengusaha industri yang baru di Jerman pada abad ke- sebagai galian utama.
18, menggalakkan pertumbuhan industri perlombongan arang batu, besi, keluli, Selain daripada itu, kemajuan dalam teknologi menyebabkan berlaku perubahan
kapas dan kain bulu, serta sisitem pengangkutan darat dan laut. dalam kaedah penciptaan. Kilang membina makmal penyelidikan dan menggunakan
Kartel di Jerman membantu perkembangan sektor perindustrian.Matlamat peralatan mahal untuk menghasilkan ciptaan baharu. Saintis yang terlatih dan
penubuhan kartel adalah untuk menguasai bekalan dan harga jualan bagi berpengalaman direkrut untuk menghasilkan barangan baharu.
barangan keluaran yang akan memaksimumkan keuntungan bagi industri secara Sebagai contoh, ciptaan yang dihasilkan oleh Siemens dan Martin menyebabkan
keseluruhan dan meminimumkan turun naik harga dalam pasaran dan pengeluaran keluli meningkat. Ciptaan yang dihasilkan oleh Siemens menyebabkan
perkhidmatan perindustrian. syarikatnya terkenal dalam bidang kejuruteraan elektrik. Menjelang tahun 1913,
Jerman menyelaraskan tariff dan cukai kereta api tertentu bagi tujuan Jerman muncul sebagai negara pertama menghasilkan barangan elektrik di dunia. Di
pertahanan.

30
samping itu, kajian tentang permintaan pasaran dijalankan bagi menghasilkan produk mengambil alih bahagian barat daya Afrika, Togolang, dan Cameron serta menguasai
yang sesuai dengan kehendak pasaran. Tanganyika dan Afrika Timur.
Jerman memluaskan perdagangan dan kegiatan mendapatkan tanah jajahan di
Kemajuan Penyelidikan kawasan Pasifik dengan menguasai sebahagian New Guinea dan pembelian
Kepulauan Carolina dari Sepanyol pada tahun 1884. Pada tahun 1897, Jerman telah
Revolusi Perindustrian menyebabkan penyelidikan dijalankan dengan giat untuk meluaskan hubungasn perdagangan dengan China bagi mendapatkan arang batu dan
memajukan bidang perindustrian. Hasil daripada penyelidikan ini, pelbagai jenis mewujudkan pangkalan tentera laut di pinggir laut China.
bahan kimia dihasilkan seperti ubat-ubatan dan bahan letupan.
Di samping itu, bahan kimia untuk menyuburkan tanah dan membunuh serangga Kemajuan sistem kewangan
perosak juga dihasilkan.
Perkembangan sistem perbankan di Jerman menggalakkan pertumbuhan
Pengeluaran Besar- Besaran perdagangan dan perniagaan di Jerman. Sistem perbankan di Jerman dikawal oleh D
Bank, iaitu penggabungan empat buah bank utama di Jerman. Tugas D Bank ialah
Revolusi Perindustrian menyebabkan pengeluaran secara besar-besaran berlaku. menguruskan kewangan serta menggalakkan penggabungan perniagaan di Jerman.
Antara barangan yang dihasilkan dalam skala besar ialah jam tangan, mesin basuh, D Bank turut menggalakkan hubungan Jerman dengan Negara-negara luar serta aktif
basikal dan kereta. di Timur Jauh, Amerika Latin, Eropah Selatan, dan Timur Tengah.
Pengeluaran secara besar-besaran menyebabkan berlaku peningkatan dalam gaji Perkembangan dalam sistem perbankan telah membawa kepada kemunculan kelas
pekerja. Peningkatan gaji membolehkan mereka mempunyai kemampuan membeli pengusaha industri baharu di Jerman pada abad ke-18 kerana mereka mendapat
barangan yang dihasilkan secara besar-besaran. bantuan modal bank.
Bantuan modal yang dikeluarkan oleh bank-bank Jerman telah mempercepatkan
Imperialisme Baharu perkembangan perindustrian di Jerman pada tahun 1870. Seterusnya, penubuhan
kartel di Jerman telah banyak membantu perkembangan perindustrian. Matlamat
Revolusi perindustrian menyebabkan muncul persaingan dalam kalangan negara penubuhan kartel adalah untuk menguasai bekalan dan harga jualan.
industri untuk menguasai pasaran dan bahan mentah. Persaingan ini menyebabkan
negara industri melakukan penjajahan bagi mengukuhkan pengaruh di Asia dan Afrika. kesan sosial
Perkembangan ini menyebabkan lahir satu fenomena yang dikenali sebagai
imperialisme baharu. Imperialisme baharu menyebabkan negara industri bersaing Dasar kerajaan Jerman
untuk menguasai Afrika dan mendapatkan konsesi di China. Negara-negara industri
menggunakan teknologi untuk menghasilkan senjata untuk menguasai negara lain. Sekolah pertukangan dan teknikal Jerman diiktiraf sebagai pengeluar tenaga mahir
Menjelang abad ke-19, Jerman muncul sebagai sebuah negara industri yang agresif oleh Negara-negara lain. Bagi memastikan para pekerja mendapat perlindungan,
dengan memulakan Perang Dunia Kedua. Bismarck telah memperkenalkan undang-undang insurans sosial yang
dikuatkuasakan pada tahun 1883. Fungsinya ialah menjaga kebajikan pekerja
Peningkatan Peranan Kerajaan. semasa ditimpa kemalangan sewaktu bertugas.
Merupakan insurans kesihatan. Memberi jaminan terhadap keadaan tidak boleh
Perkembangan dalam bidang perindustrian menyebabkan sektor ini memerlukan bekerja akibat kemalangan yang membawa kecacatan dan jaminan hari tua. Pada
sokongan kerajaan. Kerajaan mengenakan cukai yang tinggi bagi barangan import. tahun 1884, parlimen (reichstag) meluluskan undang-undang insurans kemalangan.
Tujuannya supaya barangan tersebut tidak bersaing dengan barangan tempatan. Pembayaran bagi rawatan perubatan.
Kerajaan menggubal undang-undang untuk mengawal perniagaan dan buruh, Pelbagai usaha dilakukan oleh pemerintah Jerman untuk meningkatkan
Menyediakan pendidikan untuk melahirkan lebih ramai golongan professional dan perkembangan perindustrian dan ekonomi Jerman. Mengawal pengurusan
Pasaran baharu dibuka bagi menjamin pembekalan bahan mentah dan bahan api. perkilangan, firma, kartel, dan bank-bank Jerman. Jerman juga terkenal dalam
bidang ketenteraan.
Perluasan perdagangan antarabangsa
Kemelesetan Ekonomi
Bismark mendapat tekanan daripada Liga Koloni Jerman, iaitu sebuah pertubuhan
yang terdiri daripada sebuah pertubuhan yang terdiri daripada ahli perniagaan dan Pengeluaran barangan melebihi permintaan menyebabkan kilang-kilang
penjelajah Jerman. Pertubuhan tersebut menekan Bismark supaya meluaskan tanah menghentikan pengeluaran. Tambahan pula, kilang-kilang perindustrian juga
jajahan Jerman untuk mendapatkan sumber dan meluaskan perdagangan mengambil langkah untuk mengurangkan pekerja.
antarabangsa Jerman. Perkembangan ini menyebabkan berlaku kemelesetan ekonomi dan pekerja-pekerja
Desakan perluasan jajahan menyebabkan Jerman memeteraikan perjanjian dalam mengalami kesukaran hidup.
Persidangan Koloni Berlin pada tahun 1884. Pada tahun 1884, Jerman telah berjaya

31
Kebajikan pekerja
2. Undang-undang Insurans Kemalangan pada tahun 1884, yang meliputi
Kerajaan telah mengambil langkah-langkah untuk menjaga kebajikan golongan pembayaran bagi rawatan perubatan. Pencen bagi pekerja industri yang
pekerja. Sebagai contoh, Bismarck telah memperkenalkan Undang-undang Insurans berhenti kerja akibat penyakit.Kos pembiayaan ditanggung sepenuhnya oleh
Sosial pada tahun 1883. Undang-undang ini bertujuan untuk menjaga kebajikan majikan.Skim ini seterusnya diperluaskan kepada pekerja dalam bidang
pekerja apabila mereka ditimpa kemalangan sewaktu bekerja. pertanian. Pelbagai usaha dilakukan oleh pemerintah Jerman untuk
Pada tahun 1884, Undang-undang Insurans Kemalangan telah diluluskan oleh meningkatkan perkembangan perindustrian dan ekonomi Jerman.
Parlimen Jerman. Undang-undang ini membolehkan pekerja mendapat rawatan
perubatan yang ditanggung oleh majikan. Selain itu, pencen diberikan kepada pekerja 3. Memanipulasi pengeluaran akhbar untuk mengawal pemikiran rakyatnya.
industri yang dihentikan kerja akibat penyakit. Membentangkan rang undang-undang anti-sosialis di Reighstag pada tahun 1878.
Kerajaan boleh menyekat kebebasan berpolitik di daerah yang difikirkan
Kemajuan sistem pengangkutan terancam serta menarik balik lesen penerbitan, pencetakan dan pengedaran.
Penggantian bahan dari besi kepada keluli telah menyebabkan perkembangan pesat
4. Mengawal pengurusan perkilangan, firma, kartel dan bank-bank Jerman.
dalam sektor pengangkutan khususnya pembinaan jalan kereta api.
Kesemuanya di kawal oleh pengurusan professional yang lebih kepada dasar
Jalan kereta api dibina dengan pesat pada tahun 1870 dan firma Jerman di Borsig
esprit de corps yang mengutamakan ganjaran dan penghormatan kenaikan
telah menjadi pengeluar utama kereta api di Jerman.
pangkat dalam masyarakat perdagangan daripada kepentingan individualistic
dan kewangan. Kakitangan awam mentadbir jalan kereta api, lombong, telegraf,
Penutup
dan perkhidmatan telefon di Jerman.
Revolusi perindustrian di Jerman telah meninggalkan dua jenis kesan terhadap negara
5. Jerman juga terkenal dalam bidang ketenteraan. Jerman di kenali sebagai
tersebut. Kesan dari segi ekonomi dan sosial. Antara kesan ekonomi yang dapat dilihat
kilang pengeluaran tentera dan senjata di Eropah. Kemenangan Prusia ke atas
ialah pengeluaran besar-besaran, kemajuan penyelidikan serta lahirnya kuasa
Austria pada tahun 1866 dan ke atas Perancis pada tahun 1870 hingga tahun
imperialisme baharu.
1871 menyebabkan semua Negara Eropah tertumpu ke atas Prusia.
Dari segi sosial pula, kesan yang dapat dilihat ialah kemelesetan ekonomi akibat
pengeluaran yang berlebihan serta kebajikan pekerja yang dijaga oleh kerajaan
Penutup:
Jerman.
Kesan yang berlaku di Jerman membawa perubahan perkembangan di Jerman dari
Kegagalan golongan liberal memanfaatkan kesepakatan mereka dengan
semua aspek. Revolusi perindustrian di Jerman telah menjadikan Jerman sebuah
Bismarck dalam kes tarif telah membawa perubahan besar dalam dasar ekonomi
kerajaan yang maju.
pasaran bebas di Jerman. Bismarck mengamalkan dasar ekonomi pasaran bebas
walaupun tidak di sukai oleh segolongan tuan tanah dan pengusaha industri.
Soalan 29: Huraikan kesan revolusi perindustrian ke atas dasar yang dilaksanakan
Jerman mengalami kekurangan bijirin dalam Negara sendiri dan pemansuhan
oleh kerajaan di Jerman
dasar ekonomi bebas. Tahun 1879, Bismarck telah memperkenalkan Undang-
undang Tarif.
Pendahuluan

Perkembangan industri di Jerman membawa kepada kemajuan pengeluaran TEMA 2: PEMERINTAHAN DAN PENTADBIRAN
tenaga mahir. Sekolah pertukangan dan teknikal Jerman diiktiraf sebagai
pengeluar tenaga mahir oleh Negara lain. 2.1 Institusi Pemerintahan (China dan Rusia)
Terdapat beberapa kesan revolusi ke atas dasar kerajaan Jerman.
2.1.1 Institusi Pemerintahan China
Isi-isi penting:
Soalan 30: Bincangkan perlaksanaan sistem beraja di China pada zaman dinasti
1. Bagi memastikan para pekerja mendapat perlindungan, Bismarck telah Ming dan Ching.
memperkenalkan undang-undang insurans pada tahun 1883. Fungsi
undang-undang insurans tersebut ialah menjaga kebajikan pekerja semasa Pendahuluan
ditimpa kemalangan sewaktu bertugas. Merupakan insurans kesihatan. Memberi
jaminan terhadap keadaan tidak boleh bekerja akibat kemalangan yang Perkembangan masyarakat di China menyaksikan kemampuan China menahan
membawa kecacatan dan jaminan hari tua. Banyak pusat kesihatan didirikan di kemasukan barat sehingga pertengahan kedua abad ke 19.
daerah-daerah dan kos pembiayaan di tanggung stau pertiga daripada pihak Masyarakat China masih mampu mempertahankan pemerintahan tradisional .
majikan dan dua pertiga daripada kalangan pekerja. Reichstag telah meluluskan

32
Dalam masyarakat China, sistem beraja ataupun maharaja menduduk hierarki Soalan 31 : Bincangkan peranan maharaja dalam sistem pentadbiran Dinasti Ching.
teratas dalam struktur sosial dan merupakan kuasa penentu dalam pentadbiran
kerajaan. Pendahuluan

Isi-isi penting Dinasti Ching yang diasaskan oleh orang Manchu ini menerima sistem pentadbiran
yang berasaskan falsafah Confucius. Pemerintahan pada zaman ini bercorak
Dinasti Ming (1368-1644) autokrasi dan diperintah oleh raja yang berkuasa mutlak.
Dalam menjalankan pemerintahan, maharaja dibantu oleh kakitangan awam yang
Era dinasti Ming (1368-1644) bermula dalam keadaan Negara China yang tidak terdiri daripada golongan aristokrat. Sistem pentadbiran yang diamalkan pada
tenteram akibat kebuluran, banjir, perang saudara dan kebangkitan penduduk zaman Ching merupakan warisan daripada zaman Ming.
China menentang pemerintahan mongol. Pemimpin China yang berwibawa Pemerintahan pada zaman Ching memainkan peranan dalam bidang eksekutif,
bertindak merampas kuasa daripada pemerintahan mongol. perundangan, keagamaan dan intelektual.
Pada tahun 1351 sehingga 1353, muncul pemberontakan yang mendakwa
mendapat mandate dari syurga dan yang mendakwa keturunan kerabat Isi-isi Penting
maharaja dinasti sung. Kebanyakan pemipin pemberontakan ini daripada
kalangan penduduk biasa dan dianggap sebagai hero oleh sejarawan China 1. Maharaja sebagai ketua pentadbiran
Dinasti ming bermula daripada chu yuan-chang yang dianggap sebagai salah
seorang pemimpin berdaulat. Pada tahun 1356 , beliau menguasai Nankingdan Bagi melicinkan sistem perntadbiran, maharaja telah membahagikan kepada tiga
pada tahun 1357, beliau menguasai lembah sungai Yangtze dan terus mara ke sistem iaitu pentadbiran awam, pentadbiran ketenteraan dan pentadbiran syurga
bahagian selatan menerusi jalan laut. atau anak syurga. Pentadbiran awam berperanan dalam menguruskan pelantikan
Pemerintahan Nurhaci dikenali sbagai zaman kegemilangan Manchu . Beliau kakitangan awam. Mereka dilantik untuk tempoh tiga tahun setelah itu mereka
seorang pemimpin yang gigih dan tekun mencapai kejayaan . Beliau berkhidmat dikehendaki untuk menduduki peperiksaan awam.
dengan tentera Ming dan pihak istana ming memberinya gelaran Dragon Tiger Pentadbiran ketenteraan bertanggungjawab dalam menguruskan hal ehwal
General. Nurhaci meletakkan puasat pentadbiran di Hetua Xinbin Liaoning) dan ketenteraan. Menjelang pemerintahan Dinasti Ching, terdapat seramai 8646
menggerakan usaha menyatukan puak-puak Manchu melalui kekerasan, pengawal diraja.
perkahwinan dan pakatan.
Dinasti Manchu berasal dari puak Jurchad Nuzhun yang tinggal di marchuria . 2. Maharaja China berperanan sebagai ketua Negara
Orang Manchu terbahagi kepada kepada beberapa puak dan tinggal di hulu
sungai Huiha. Maharaja berusaha untuk mempertahankan Negara dari serangan luar dan
berusaha untuk meluaskan empayarnya. Hal ini dapat dibuktikan pada peringkat
Dinasti Ching (1644-1911) awal Dinasti Ching. Maharaja Ching mendapat tentangan daripada keluarga
Maharaja Ming yang berpusat di Nanking dan berjaya menewaskan penentangan
Dinasti Ching, Dorgan meneruskan uasaha untuk memantapkan dinasti dan tersebut.
berusaha untuk menggunakan kesempatan krisis dalaman Ming dan keangkitan Urusan mempertahankan negara dari serangan luar dan meluaskan empayar
golongan petani yang dipimpin oleh Li Tze Cheng dengan menawarkan bantuan memperlihatkan tanggungjawab maharaja China.
tentera kepada tentera Ming.
Tentera Nang dibawah pimpinan Wu San kuei (1612- 1678) menerima tawaran 3. Maharaja memainkan peranan dalam meguasai ekonomi Negara
Dorgan dan membuka pintu tembok China untuk member laluan kepada tenera
Manchu masuk ke dalam empayar Ming. Mereka bertempur dan Berjaya Penguasaan ekonomi ini diperlihatkan dengan pengiktirafan tanah sebagai hak
menghalau Li Tzu Cheng . maharaja. Aktiviti ekonomi yang dilakukan ialah pertanian. Segala ekonomi negara
seperti pungutan cukai, hsil pertanian, perdagangan penduduk, ufti, barang
c) Penutup dagangan, kepakaran dan lain-lain akan dikuasai oleh maharaja. Maharaja akan
melantik pembesar untuk menjalankan urusan ekonomi.
Pemerintahan diserahkan kepada Dorgan sebagai pemangku raja, Penambahan dalam pengeluaran pertanian di tanah-tanah yang diusahakan akan
Dengan ini , tamatlah pemerintahan Dinasti Ming dan sekali lagi empayar China menambahkan keuntungan kepada golongan pembesar dan tuan tanah dalam
di perintah oleh orang asing. pada masa yang sama dapat meningkatkan pendapatan cukai maharaja China

4. Menguatkuasakan peraturan pengamalan dasar tutup pintu.

33
Pada abad ke-19 dan awal abad ke-20, pemerintahan beraja China di bawah Ajaran Confucianisme
pemerintahan dinasti Ching menyaksikan satu perubahan dalam dasar
pemerintahan beraja. Maharaja Ching telah menjalankan dasat tutup pintu. Maharaja China mengamalkan ajaran confuciusme. Setiap indivudu harus
Hal ini disebabkan oleh masyarakat China melihat pekerjaan sebagai pedagang memenuhi tanggungjawab bagi mewujudkan masyarakat yang harmoni. Ajaran
adalah pekerjaan yang hina dan juga disebabkan oleh kedudukan pedagang confuciusme ini menekankan konsep tata setia kepada raja yang membawa
adalah paling bawah dalam susun lapis masyarakat feudal di China. Maharaja kepada keadaan aman dan makmur.
China telah mengehadkan urusan perdagangan di Canton, pedagang British tidak Bagi pentadbiran pusat , pentadbiran dipecahka kepada beberapa unit iaitu
boleh bermalam di Canton dan orang asing tidak dibenarkan mempelajari bahasa secretariat Agung, Majlis tertinggi ( enam badan menteri) dan censorate
cina. (lembaga penapis).

5. Ajaran Confucianisme. Pengamalan dasar tutup pintu

Maharaja China mengamalkan ajaran confucianisme. Setiap individu harus Menghadkan urusan perdagangan hanya di canton. Urusan perdagangan
memenuhi tanggungjawab bagi mewujudkan masyarakat yang harmoni. dijalankan pada musim tertentu sahaja. Pedagang British tidak boleh bermalam
Ajaran ini menekankan konsep taat setia kepada raja yang membawa kepada di Canton dan mesti balik ke Macau.
keamanan dan kemakmuran. Oleh itu, maharaja membahagikan pentadbiran pusat Para pedagang dikawal ketat dan urusan pedagangan diuruskan oleh co-hong
kepada beberapa bahagian, iaitu Sekretariat Agung, Majlis Tertinggi yang yang bertanggungjawab memonpoli perdgangan,mengenakan cukai ke atas
dipecahkan kepada enam badan menteri dan Lembaga Penapis. barangan , dan mengurus pengedaran barang-barang.
Orang asing tidak dibenarkan mempelajari bahasa cina.
Penutup
Maharaja chien lung yang mengamalkan konsep mandate of heaven hubungan
Kesimpulannya, maharaja Ching memainkan peranan dalam beberapa perkara dengan kuasa barat :
terutama dalam mengawal keamanan dan ketenteraman negara.
Maharaja juga berkuasa mutlak dan mempunyai kedudukan tertinggi dalam sistem Tidak bertamadun atau Menyifatkan wakil dari British sebagai wakil daripada
pemerintahan di China. Negara yang dibawah perlindungan China dan mreka harus bersujud dihadapan
maharaja Chieng Ling.
Soalan 32: Huraikan kedudukan dan peranan beraja di China pada zaman Dinasti Menganggap semua wakil dari barat sebagai pembawa ufti dan tidak boleh
Ming dan Ching. menghadap maharaja di Peking. Segala urusan hendaklah dilakukan melalui
wizurai di canton.
Pendahuluan Akhirnya , China umpama sebiji kek bagi kuasa barat untuk mendpatkan
kepentingan di China . Misalnya , rusia di Mongolia dan Manchuria , Jerman di
Kedudukan politik maharaja dilegitimasikan berdasarkan konsep mandate of semenanjung Shantung , British di Wiehawei , Perancis di selatan China ,Jepun
heaven atau mandate dari syurga. mendapati Taiwan dan pulau Pescadores selepas Perang Sino- Jepun pada tahun
Konsep ini menerangkan maharaja sebagai wakil dari syurga atau anak syurga 1894 -1895.
dan memberi kuasa spiritual yang tidak terhingga kepada seseorang raja atau
maharaja. Penutup
Mereka mengamalkan kepada fahaman cofucius.
Revolusi 1911 telah menamatkan pemerintahan Dinasti Ching, kejatuhan kuasa
Isi-isi penting Maharaja dan menamatkan kerajaan kejatuhan feudal yang elah memeritah
China selama 267 tahun.
Konsep mandat dari syurga
Soalan 33: Bincangkan ciri-ciri pemerintahan maharaja di China pada abad ke-16
Maharaja menduduki hierarki teratas dalam susunan masyarakat . Merupakan hingga ke-18
individu yang paling berkuasa dalam kerajaan.
Mendapat penghormatan tertinggi daripada rakyat China. Pendahuluan:
Maharaja akan menjana kemakmuran dan menentukan kehidupan rakyatnya
berada dalam teratur dan makmur. Sistem pemerintahan yang diamalkan berbentuk feudal.
Raja menduduki hieraki teratas dalam sistem feudal dan berkuasa dalam
pemerintahan dan pentadbiran.
Sistem beraja dibantu oleh pembesar dalam menjalankan urusan pemerintahan
dan pentadbiran.
34
Isi-isi penting: Kekalahan dalam perang Candu 1 memaksa maharaja China membuka pintu
negaranya kepada kuasa-kuasa Barat.
Kedudukan politik maharaja dilegitimasikan berdasarkan konsep mandate of
heaven atau mandat dari syurga. Soalan 34 : Huraikan peranan enam lembaga dalam pentadbiran Dinasti Ching.

Konsep ini menerangkan maharaja sebagai wakil dari syurga atau anak syurga Pendahuluan
dan memberi kuasa spiritual yang tidak terhingga kepada seseorang
maharaja.konsep mandat ini menjelaskan bahawa Tuhan telah menanugerahkan
ke atas maharaja tersebut atau kuasa untuk memerintah dan sehingga kuasa Sistem pemerintahan beraja bermula dengan pemerintahan Raja Shih Ti pada zaman
tersebut ditarik balik, tiada kuasa lain yang boleh mendakwa baginda atas segala 2697 SM. Sistem pemerintahan ini bercorak dinasti bermula di China. Raja Yu
tindakan baginda. mengasakan dinasti pertama di China yang dikenali sebagai dinasti Hsia. Gelaran
Maharaja diberi mandat menjamin kemakmuran dan menentukan kehidupan Maharaja atau Huang Ti mula-mula digunakan oleh Shih Huang Ti (221-210 SM).
rakyatnya berada dalam teratur dan makmur. Ini menyebabkan maharaja Selain Sekretariat Agung dan Majlis Agung, terdapat sebuah badan yang dikenali sebagai
mendapat penghormatan dari rakyat.Sekiranya berlaku sebarang malapetaka, enam lembaga.
Ini menjadi petunjuk bahawa maharaja gagal mendapatkan mandat dari syurga. Enam lembaga merupakan tulang belakang pentadbiran pusat kerajaan Ching. Antara
lembaga merupakan yang diwujudkan termasuklah Lembaga Pentadbiran Awam,
Maharaja mengamalkan ajaran Confucianisme. Lembaga Hasil Dalam Negeri, Lembaga Upacara, Lembaga Peperangan, Lembaga
Keadilan, dan Lembaga Kerja Awam. Antara peranan dan tugas lembaga-lembaga ini
Ajaran ini menekankan kesetiaan sebagai puncak kebahagiaan dan menyatakan adalah seperti berikut .
bahawa kerana yang baik harus memiliki ciri pemerintahan yang baik,raja mesti
taat dan setia kepada Tuhan,dan rakyat pula harus setia kepada raja. Tugas Isi-isi penting
maharaja ialah mengetuai kerajaan dan melindungi rakyat. Ajaran ini
menekankan konsep taat setia kepada raja yang membawa kepada keadaan 1. Lembaga Pentadbiran Awam
aman dan makmur.
Tugas utama lembaga ini adalah menguruskan pelantikan kakitangan awam.
Maharaja juga menguasai ekonomi negara. Kakitangan awam akan dilantik untuk tempoh tiga tahun. Selepas tamat tempoh
tersebut, mereka dikehendaki menduduki peperiksaan awam. Peperiksaan diadakan
Segala ekonomi negara seperti pungutan cukai,hasil pertanian, perdagangan, untuk menguruskan kenaikan pangkat kakitangan awam.
penduduk, ufti, barang dagangan, kepakaran dan lain-lain akan dikuasai oleh Dalam hal pelantikan kakitangan awam, seseorang tidak dibenarkan memegang
maharaja. Maharaja akan melantik pembesar untuk menjalankan urusan jawatan tinggi dalam wilayah kelahirannya. Dalam pada itu, dua orang daripada
ekonomi. Penambahan dalam pengeluaran pertanian di tanah-tanah yang keluarga yang sama tidak dibenarkan berkhidmat dalam kawasan yang sama.
diusahakan akan menambahkan golongan pembesar dan tuan-tuan serta
meningkatkan pendapatan cukai maharaja. 2. Lembaga Hasil Dalam Negeri

Maharaja China berperanan menjadi ketua tentera. Lembaga ini menduduki tempat kedua dalam enam lembaga. Lembaga ini
mempunyai dua orang presiden dan empat orang naib presiden. Seorang
Urusan mempertahankan serangan negara dari serangan luar dan meluaskan superintenden dilantik untuk menguruskan lembaga ini.
empayar memperlibatkan tanggungjawab maharaja China. Tugas utama lembaga ini adalah mengutip cukai daripada penduduk. Selain itu,
lembaga ini juga mengendalikan urusan pendaftaran tanah.
Maharaja juga berperanan penting dalam urusan dasar luar negara.
3. Lembaga Upacara
Dasar pemerintahan maharaja China ini membawa perluasan perdagangan dan
perkembangan ilmu Barat di China.Ini dapat dilihat pada dasar keterbukaan Tugas utama lembaga ini adalah mengendalikan upacara ritual. Antara upacara yang
maharaja China terhadap masyarakat dikendalikan termasuklah upacara diraja, upacara korban, majlis perkahwinan dan
Barat pada zaman Dinasti Ming. upacara kematian.
Selain itu, badan ini juga menguruskan sistem pendidikan awam di peringkat daerah,
Penutup: provinsi, dan Bandar raya. Calon-calon yang lulus dalam peperiksaan awam
dianugerahkan ijazah Shen-Shih. Mereka dianugerahkan jawatan-jawatan penting
Pemerintahan maharaja membawa kemakmuran kepada negara China sebelum dalam kerajaan.
pertengahan abad ke-19.

35
4. Lembaga Peperangan bantuan tentera kepada tentera Ming.
Dargon mengambil kesempatan atas kemenangan tersebut dengan menabalkan Fu-Lin
Lembaga ini bertanggungjawab menguruskan hal ehwal ketenteraan. Lembaga ini sebagai maharaja pertama Dinasti Ching yang memakai gelaran Shun-Chih pada usia
menetapkan polisi ketentuan. Menguruskan pelantikan dan pemecatan pegawai- tujuh tahun. Oleh itu, urusan pemerintahan diserahkan kepada Dargon sebagai
pegawai tentera. pemangku raja.
Lembaga ini tidak mempunyai kuasa untuk mengawal pengawal-pengawal diraja.
Pengawal-pengawal diraja terletak di bawah kawalan maharaja. Jabatan ini juga Isi-isi penting:
mengawal komunikasi antara kerajaan pusat dengan provinsi.
Menjelang zaman Ching terdapat seramai 8646 pengawal diraja. Mereka 1. Pada peringkat wilayah, kerajaan membahagikan empayarnya kepada 15
diletakkan di bawah pemerintahan dan kawalan maharaja secara langsung. wilayah. Setiap wilayah dibahagikan kepada unit-unit tempatan yang lebih kecil,
iatu prefektur yang memepunyai 157 unit, subprefektur (chou @ jabatan) yang
5. Lembaga Keadilan terdiri daripada 234 unit hsien (daerah) berjumlah 1 171 unit. Struktur organisasi
unit pentadbiran peringkat wilayah ini diketuai oleh seorang pesuruhjaya yang
Lembaga ini mengendalikan hal ehwal berkaitan dengan undang-undang. Badan dibantu oleh dua pegawai, iaitu pesuruhjaya kehakiman atau hakim dan komandor
ini juga mempunyai kuasa dalam menjatuhkan hukuman dan memberi tentera wilayah. Pada zaman pemerintahan Dinasti Ching, wilayah-wilayah
pengampunan kepada orang yang didapati melakukan kesalahan. terbahagi kepada daerah fu yang disatukan kepada lingkungan-lingkungan tao.
Di samping itu, ia juga mempunyai kuasa untuk membicarakan kes-kes rayuan. Terdapat 18 buah wilayah, 184 buah daerah, dan 95 buah lingkungan. Setiap
daerah mengandungi beberapa buah mukim (hsien) yang berjumlah 1 477 buah
6. Lembaga Kerja Awam mukin.

Lembaga ini menguruskan kerja-kerja pembinaan bangunan awam. Selain itu, ia 2. Urusan pentadbiran wilayah diserahkan kepada pegawai awam, pegawai
juga membaiki bangunan-bangunan awam. tentera, dan pegawai pengawas. Pentadbiran pegawai awam di daerah diurus
Badan ini menjalankan tugas membeli dan menjual harta kerajaan. Ia juga tadbir oleh 6 orang menteri, iaitu Menteri Personal, Menteri Kewangan, Menteri
bertanggungjawab membaiki jalan dan sistem perparitan. Badan ini juga Adat, Menteri Perang, Menteri Keadilan, dan Menteri keja-kerja Awam. Menteri
membaiki tambak sungai, empangan dan sistem pengairan. tersebut juga dibantu oleh gabenor di setiap daerah yang dikenali sebagai Grand
CordiNATOrs dan penyelia wilayah yang dikenali sebagai Supreme Commanders
Penutup serta pegawai-pegawai tempatan.

Sistem pentadbir yang dilaksanakan oleh Dinasti Chin memiliki keunikannya yang 3. Pentadbiran ketenteraan berada di bawah lima ketua suruhjaya tentera dan
tersendiri sehingga mengakibatkan Dinasti tersebut mengalami kegemilangan setiap seorang mempunyai kuasa kawalan ke atas wilayah tertentu. Pegawai
khususnya semasa zaman pemerintahan Maharaja Shih Huang Ti. pegawas mengawasi aktiviti pembesar dalam semua peringkat pentadbiran bagi
Hal ini disebabkan wujudnya beberapa lembaga dalam pentdbiran Negara China memperkukuhkan kekuasaan pemerintahan maharaja.
semasa zaman Dinasti Chin. Terdapat enam lembaga yang mremainkan peranan
pentimg dalam pentadbiran Negara China iaitu Lembaga Pertadbiran Awam, 4. Pentadbiran wilayah diketuai oleh gabenor yang bertugas menjaga urusan
Lembaga Hasil Dalam Negeri, Lembaga Upacara, Lembaga Peperangan, Lembaga pentadbiran wilayah, menjaga keamanan dan ketenteraan, mengutip cukai untuk
Keadilan dan Lembaga Kerja Awam. dihantar kepada pemerintahan pusat. Gabenor akan dibantu oleh pegawai daerah
Setiap lembaga ini mempunyai fungsi masing-masing sehinggakan tidak berlaku yang dilantik oleh Maharaja seperti Bendahari yang bertugas mengitup cukai,
sebarang pertindihan peranan mahupun fungsi dalam pentadbiran yang hakim bertugas mengawal undang-undang jenayah bidang kuasa rayuan dalam
dijalankan sama ada kepada golongan pemerintah mahupun golongan diperintah. perkara-perkara jenayah, pegawal Garam dan pegawai Bijirin, Tao-tai, iaitu
seorang pegawai yang bertugas dalam pentadbiran khas dalam lingkungan dan
Soalan 35: Jelaskan sistem pentadbiran wilayah pada zaman dinasti ching jajahan pula dikawal oleh ketua jajahan.

Pendahuluan: 5. Pada peringkat awal Dinasti Ching, tugas maharaja dalam ketenteraan turut
terbukti menghadapi penentangan daripada bekas keluarga Ming yang berpusat di
Abahai menamakan semula dinastinya, iaitu chin kepada ching. Abahai meninggal dunia Nangking dan berjaya menewaskan penentangan tersebut. Cucu maharaja Wan-li
pada tahun 1643 dan tempatnya digantikan oleh anaknya, Fu-Lin yang berusia enam beralih ke selatan dan mendirikan pangkalan serta menyerang dari selatan.
tahun. Penentangan ini berjaya dihapuskan dan beliau dihalau keluar dari China dan
Pentadbiran kerajaan telah dijalankan oleh Jirgalang dan Dargon. Dargon meneruskan berlindung di Burma. Akhirnya penentangan itu dapat ditamatkan oleh Wu-San-
usaha untuk memantapkan dinasti ching. Dargon menggunakan krisis dalaman Ming kuei pada tahun 1662. Wu-San kuei dan kumpulanya digelar Three Feudatories
dan kebangkitan golongan petani yang dipimpin oleh Li Tzu-Cheng dengan menawarkan yang menentang kerajaan, namun dapat ditumpaskan pada tahun 1681.

36
Penutup: tidak menjadi kenyataan dan Ahmad khan terpaksa menentang tentera Moscow
yang diketuai oleh ivan 3. Dalam pertempuran ini Ahmad khan telah dibunuh
Ketiadaan maharaja yang berwibawa, dan idea pembahruan yang dilaksanakan oleh pengikut sendiri yang berpaling tadah kepada tentera Moscow. Ivan 3
oleh Dinasti Ching telah membawa kepada perkembangan Revolusi 1911 di China. berjaya mendapatkan semula kota Rusia dan disatukan dibawah pemerintahan
Revoluso 1911 telah menamatkan pemerintahan Dinasti Ching kejatuhan kuasa yang berpusat di Moscow.
maharaja, dan menamatkan kerajaan feudal yang telah memerintah China selama
267 tahun. 4. Kejayaan Ivan 3 telah menyebabkan beliau dikenali dengan gelaran Ivan the
Great. Ivan the Great menyifatkan dirinya sebagai pemerintah kepada semua
2.1.1 Institusi Pemerintahan Rusia bangsawan bangsa Rusia.dalam upacara keagmaan, gereja kristian ortodoks.
pemerintah-pemerintah Rusia yang seterusnya terus mengekalkan gelaran tsar.
Soalan 36: Bincangkan perlaksanaan sistem beraja di Rusia pada zaman dinasti Keturunan Ivan the Great berakhir pada penghujung abad ke 16 apabila Rusia
Romanov disifatkan berada dalam zaman kekacauan.

Pendahuluan: 5. Perebutan tahkta menyebabkan berlakunya perang saudara. keadaan huru-


hara ini telah mengudang campur tangan asing kedalam negara Rusia. Pada
Kemerosotan kerajaan Golden Horde, iaitu pemerintahan bangsa mongol di
ketika inilah Poland mengambil kesempatan memasuki Rusia dan menakhluk
Rusia pada tahun 1480 setelah memerintah Rusia sekitar dua setengah
kota Kremlin. Sweden mengambil kesempatan zaman kekacauan ini dengan
abad.membawa kepada pembebasan Rusia daripada cengkaman pertuanan
menahkluk pantai timur baltik dan merampas pusat perdagangan penting iaitu
mongul.kejayaan ini disebabkan oleh kemunculan Moscow dan kemelut politik
Novgorov. dibahagian selatan pula, Turki Uthmaniyah berperang dengan suku
dalam empayar mongul.
Cossack dan memperkukuhkan kedudukan mereka didaerah Crimea.
Kemunculan Moscow dalam beberapa siri percubaan menumbangkan
pemerintahan khan akhirnya membuahkan hasil. Pemerintahan Moscow iaitu Penutup:
Dmitri pada tahun 1380 telah menyerang mongul di kulikovo (berhampiran
sungai Don). Dimitri telah mengambil kesempatan di atas permasalahan politik Dalam keadaan zaman kekacauan ini dewan perhimpuann bangsawan Rusia
berlaku dalm kerajaan Mongul dengan membina kententeraan dan kekuatan bersidang di Moscow pada tahun 1613 untuk melantik seorang Tsar dan memilih
politik untuk berhadapan dengan tentera Mongul. seorang bangsawan tsar iaitu Michael Romanov maka bermulalah keturunan
romanov memulakan pemerintah diRrusia.
Isi-isi penting: Dinasti Romanov ialah berkuasa selama 304 tahun hingga tahun 1917 di Rusia.
pemerintahan yang berakhir ialah tsar Nicholas 2 pada bulan februari
1. Tentera Moscow berjaya menewaskan tentera mongul dan ini merupakan
1917.kerajaan tsar Nicholas 2 digulingkan dan kerajaan sementara dibentuk.
kejayaan terbesar tentera Rusia selama Rusia berada dalam cengkaman mongul.
namun kejayaan ini hanya sementara sahaja apabila pada tahun 1382, Moscow Soalan 37: Huraikan kedudukan dan peranan beraja di Rusia
dikuasai semula oleh tentera Mongul. Kemelut politik yang dihadapi dalam
empayar mongul pada sekitar tahun 1360-an membawa kepada kejatuhan Pendahuluan
empayar mongul.kepecahan berlaku apabila Kublaiu Khan (1279-1368),seorang
bangsa mongul dan pemerintah tertinggi empayar mongul dikalahkan oleh Sistem pemerintahan Rusia telah mengamalkan sistem pemeriintahan beraja
Dinasti Ming pada 1368. bermula tahun 1547 sehingga tahun 1917.sistem pemerintahan Rusia adalah diwarisi
daripada sistem pemerintahan empayar Byzantine selepas berlakunya perkahwinan
2. Kekalahan tersebut membawa kepada pepecahan dan kekalutan politik Ivan III dengan cucu maharaja Byzantine yang terakhir iaitu Sophia pada tahun
dalam empayar mongul. 25 orang Khan mongul bersaing sesama sendiri untuk 1469.Sistemm pemerintah di Rusia menggunakan konsep caesaropapism iaitu konsep
merebut jawatan tertinggi iaitu Great Khan. tumpuan tidak memberi perhatian gabungan unsur agama dan politik yang menghendaki rakyat taat setia kepada
kepada masyarakat Rusia dan kesempatan ini digunakan oleh pemerintah rusia pemerintah Rusia.
berasur-ansur berhenti membayar ufti ke sarai. Keenganan membayar cukai Gelaran Raja atau maharaja Rusia dikenali sebagai Tsar sempena gelaran caeser yang
atau ufti selama beberapa tahun telah menyebabkan tentera mongul mendesar diguna pakai oleh pemerintah Byzantine.
Moscow membayar tunggakan ufti kepada sarai.namun Moscow enggan Sistem pemerintahan Rusia turut dipengaruhi oleh kerajaan Golden Horde yang
memenuhi tututan sarai dan bersedia untuk berperang. bersifat autokrasi ini digunakan oleh pemimpin Moscow dalam membentuk kerajaan
pusat yang ukuh di Rusia. Dalam konsep autokrasi ini, kuasa dipusatkan kepada
3. Ahmad khan (1460-1480) yang menyedari kekuatan tentera Moscow seorang pemerintah iaitu Tsar dan membentuk kerajaan pusat.
semakin kuat telah mengadakan pakatan ketenteraan dengan Poland dan
Lithuania untuk menyerang Moscow pada tahun 1480. namun pakatan ini

37
Isi-isi penting: Bertanggungjawab menjaga keamanan

Kedudukan Tertinggi Tsar Rusia bertanggungjawab untuk memilih,menjaga keamanan dan keselamatan
seluruh Negara Rusia daripada ancaman musuh.
Dalam sistem pemerintahan beraja di Rusia,Tsar mempunyai kedudukan tertinggi Sehubungan dengan itu,Tsar telah mengetuai ketenteraan untuk menjaga keamanan
dalam struktur masyarakat.Rakyat perlu perlu taat dan memandang mulia kepada dan dasar perluasan wilayah.Oleh sebab Rusia sering terancam,pemerintah Rusia
Tsar. Tsar merupakan ketua dalam seiap bidang pemerintahan di Rusia.Tsar memperkuat tenteranya dengan menambah peruntukan ketenteraan seperti yang
berkuasa membuat segala keputusan yang akan dilaksanakan di Rusia dan segala dilakukan oleh Peter the Great.Peter telah memastikan peruntukan perbelanjaan
perintah Tsar tidak boleh dibantah oleh rakyat. pusat memberi keutamaan kepada pertahanan negara Rusia.

Berkuasa Mutlak Mengetuai bidang ekonomi

Sebelum revolusi Rusia 1917,Rusia mempraktikkan pemerintahan bercorak Pemerintah Rusia juga bertanggungjawab memajukan ekonomi supaya Negara
autokratik. Pada tahun 1574, Ivan IV yang lebih dikenali sebagai Ivan yang Ganas bertambah kukuh dan stabil.Kesungguhan pemerintah Rusia dalam memajukan
telah memerintah Rusia dengan kuasa mutlak.Beliau telah bertindak ekonomi dapat dilihat semasa pemerintahan Peter the Great,Tzar Alexander II dan
mengisytiharkan kanun undang-undang baharu pada tahun 1550,menubuhkan badan Tzar Nicholas II.
perwakilan feudal(zemskii sabor)pertama di Rusia dan Berjaya melemahkan Semasa Peter the Great,beliau telah manggalakkan pembangunan industri
kedudukan orang Tartar di Rusia dengan menguasai Kazan dan Astrakhan.Begitu juga perkilangan membuat senjata,peralatan tentera,pembuatan makanan,sector
dengan pemerintahan Tsar IV Nikolon II mempunyai kuaa mutlak dalam menentukan pembuatan tekstil,kertas,kaca dan barangan kulit.Industri besi dan keluli juga
keputusan pentadbiran serta hal-ehwal kerajaan. dimajukan di Ural sehingga Rusia muncul sebagai pembekal besi utama untuk paaran
Eropah pada abad ke-18.
Hak Istimewa
Ketua agama Kristian
Maharaja Rusia seperti maharaja lain di dunia mempunyai hak istimewa dalam
masyarakat seperti kekebalan dari seg undang-undang dan diberi pelbagai Pemerintahan Rusia juga berperanan sebagai ketua agama dan bertanggungjawab
kemudahan istimewa.Segala kata Tsar akan dirujuk dan dianggap sebagai undang- memperkukuh serta menyuburkan ajaran Kristian Ortodoks.Pemerintah Rusia perlu
undang. memastikan rakyatnya sentiasa mematuhi pengamalan agama.
Sebagai contoh,pemerintahan Peter the Great telah memberikan tawaran kemewahan
Peranan Maharaja Rusia dalam pemerintahan dan kebendaan serta ada yang diugut yang mana tanah mereka akan dirampas jika
tidak menukar agama.Bagi menjayakan hasratnya,beliau telah mengarahkan
Ketua Negara mubaligh kristian mempelajari bahasa masyarakat tempatan,menterjemahkan kitab
Bible ke dalam bahasa tempatan dan menghantar mubaligh tinggal bersama keluarga
Maharaja Rusia berperanan sebagai ketua Negara atau ketua kerajaan yang berkuasa
yang menjadi sasaran pemerintah
mutlak dalam pentadbirann.Baginda berkuasa dalam bidang politik,ekonomi dan
sosial seperti zaman pemerintahan Tzar Nicholas II.
a) Penutup
Tsar Rusia berkuasa dalam menentukan hubungan luar negeri atau hubungan
diplomatik dengan Negara-negara Eropah seperti Jerman untuk melatih tentera Rusia. Kedudukan dan peranan Tsar di Rusia sememangnya tidak banyak bezanya dengan
kedudukan dan peranan raja atau maharaja di Negara-negara lain di dunia ketika itu.
Melantik Menteri
Tetapi akhirnya kedudukan dan peranan Tsar tamat setelah berlakunya Revolusi
1917 di Rusia yang akhirnya menjadikan Rusia sebagai sebuah Negara Republik dan
Dalam sistem pemerintahan beraja Rusia,Tsar juga mempunyai kuasa melantik
dipimpin oleh seorang Presiden.
menteri bagi mengukuhkan kedudukannya.
Selain itu, Tsar juga beruasa untuk memecat menteri yang dianggap menentangnya Soalan 38: Huraikan pembaharuan yang dilakukan oleh Peter The Great pada tahun
dalam pemerintahan. 1682 sehingga 1725.
Contohnya,semasa pemerintahan Tsar Nicholas II Tsar akan memilih dan melantik
menterinya ynag benar-benarr boleh dipercayai dan mampu mentadbir kerajaan. Pendahuluan
Menteri diibarat sebagai tulang belakang atau penyokong kuat kerajaan.
Hal ini kerana,kuat atau lemah seseorang pemimpin bergantug kepada golongan Peter menjadi pemerintah Rusia antara tahun 1682 hingga tahun 1725.Era
menteri. pemerintahan Peter menyaksikan banyak pembaharuan uang membolehkan
empayar Rusia mencapai kemajuan standing dengan Negara eropah yang lain.

38
Peter menggunakan pengalaman pengembaraanya ke Negara eropah seperti Selain itu, bagi pembahagian tanah tak alih ia dibahagikan secara sama rata
Jerman, Britain, Britain, Belanda, Austria dan Perancis yang diperoleh sebelum dalam kalangan anak lelaki pemilik tanah yang telah meninggal dunia. Namun,
menjadi raja untuk memajukan empayar Rusia semasa era pemerintahan Peter, semasa pemerintahan Peter, beliau telah mengeluarkan dikri satu anak lelaki
Rusia mengalami banyak pembaharuan dari segi politik, ekonomi, sosial dan sahaja sekiranya tidak mempunyai anak lelaki maka akan diserahkan kepada
perluasan kuasa. anak perempuan atau saudara waris.
Peter turut mengubah sistem kalender Rusia yang menyambut tahun baru pada
Isi-isi penting setiap September kepada sistem takwim Julius iaitu pada bulan Januari.Rakyat
Rusia juga digalakkan menterjemah bahan bacaan dari Negara luar.kaum wanita
1) Pembaharuan dari aspek Politik diberi kebebasan untuk keluar dari rumah.
Di samping itu, untuk menjadikan Rusia sebagai Negara yang berdaya saing,
Peter menyusun semula sistem pentadbirann Rusia yang diwarisi sejak era Peter telah menghantar ramai pelajar Rusia untuk belajar di barat.Institusi juga
Moscow dan dinasti Rurik. Pada era Moscow, badan pemerintahan dan banyak didirikan seperti The Navigator school, Naval Academy dan Artillery
pentadbiran yang bertanggunjawab membantu urusan seharian ialah Duma, Academy serta ebuah university iaitu The Imperial Academy of Science.
Zemski Sabor dan Prikazi. Penyusunan semula sistem pentadbiran penting untuk
melshirksn sistem pentadbiran berpusat, seragam, cekap dan tidak berlaku 4) Aspek Agama
pertindihan kuasa antara institusi tertentu.
Pada tahun 1711, Duma dan Zemski Sabor digantikan dengan majlis senate yang Peter juga memaikan peranan penting dalam menyuburkan agama Kristian.
mempunyai anggota seramai sembilan orang. Colleges dibentuk untuk memikul Beliau telah mengambil inisiatif dengan menawarkan kemewahan dan
beban tugas Majlis senate yang semakin memberat. kebendaan untuk menukarkan pegangan agama orang Islam.Tetapi terdapat juga
Peter juga menekankan tanggungjawab keputusan secara kolektif bagi bentuk paksaan seperti merampas tanah orang islam yang tidak menukar agama
menggantikan Prikazi yang lebih memberi laluan kepada individu tertentu ntuk dalam masa enam bulan dan mewajibkan mereka berkhidmat dalam ketenteraan
membuat keputusan. untuk tempoh yang panjang dan sebaliknya sekiranya mereka bersetuju untuk
Pada tahun 1712, pusat pentadbiran dan ibi kota Rusia dari Moscow ke bertukar agama.
St.Petersburg. Pada tahun 1914, nama St. Petersburg ditukar kepada Petrograd Peter juga mengarahkan mubaligh Kristian untuk menterjemah kitab Bible ke
yang lebih menjurus kepada identity Rusia.Segala tindakan Peter ni telah dalam bahasa masyarakat tempatan.
memperkukuhkan kedudukannya sebagai Tsar.
5) Pengukuhan ketenteraan
2) Pembaharuan dari aspek Ekonomi
Kedudukan Rusia yang sering terancam menyebabkan Peter mengukuhkan
Peter memberi sokogan kepada industri perkilangan membuat senjata,perlatan pertahanan melalui ketenteraan.
teknikal tentera,dan pembuatan makanan.Tumpuan kapada sector pembuatan Peter telah maningkatkan peruntukan untuk ketenteraan.beliau telah
seperti tekstil,kertas,kaca dan barangann kulit.Industri besi dan keluli dimajukan memastikan belanjawan pusat memberi tumpuan kepada pertahanan negara dan
di ural yang kemudiannya menyebabkan Rusia menjadi pembekal besi utama sebahagian besar hasil perbebdaharaan adalah untuk ketenteraan.
untuk pasaran eropah pada abad ke-18.
Bagi menambah hasil perbendaharaan Negara Peter telah memperkenalkan 6) Perluasan Empayar
pelbagai cuki terhadap penduduk tempatan sebagai contoh,cuki tidak langsung
dan cukai kepala.Semua cukai mesti dibyar dalam bentuk wnag tunai. Peter telah berusaha untuk mencari jalan baruuntuk meluaskan empayar
Bagi memastikan kutipan cukai berjalan lancer kaedah banci Rusia.Hal ini kerana jalan yang biasa digunaka tidak sesuai iaitu Laut artik yang
diperkenalkan.Kaedah ii dapat memastikan jumlah keseluruhan rakyat Rusia dan mengalami suhu takat beku sepanjang tahun dan menghalang keluar masuk
memudahkan kutipan cukai kepala. kapal-kapal Rusia.

3) Pembaharuan dari aspek Sosial c) Penutup

Peter yang mengamalkan pemeritah berkuasa mutlak telah melakukan Kejayaan Peter the Great meluaskan empayar dan kredibiliti serta
pembaratan melalui penampilan masyarakat Rusia dengan meminta pegawai kepimpinannya yang sistematik telah membawa banyak perubahan yang baik
tinggi mencukur janggut dan mewajibkan mereka memakai pakaian ala Jerman kepada Rusia.
dan Hungary. Hal ini diwajibkan kepad semua kecali petani dan institusi gereja. Pemimpin yang berbiwabawa ini telah membawa Rusia sebagai negara yang
Mereka juga diwajibkan menghisap cerut. Bagi mereka yang enggan dikehendak berdaya saing dengan negara-negara di Eropah pada ketika itu.
membayar cukai yang telah ditetapkan.

39
Soalan 39: Bincangkan pembaharuan yang dilakukan oleh Tsar Alexander II Pada tahun 1874, baginda memperkenalkan beberapa perubahan dalam bidang
ketenteraan. Rakyat daripada semua kelas diwajibkan berkhidmat sebagai anggota
Pendahuluan pasukan tentera.
Tempoh perkhidmatan dalam tentera dikurangkan daripada 25 tahun kepada 15
Tsar Alexander II menaik takhta pemerintahan semasa negara Rusia mengalami tahun. Dalam tempoh tersebut mereka juga dikehendaki berkhidmat sebagai
zaman kemorosotan. Baginda mengutamakan politik dan mengamalkan dasar tentera tetap selama enam bulan. Di samping itu, mereka dikehendaki berkhidmat
tolak ansur dalam menjalankan sistem pemarintahan. sebagai tentera simpadan atau tentera sukarela selama lima tahun.
Tindakan pertama yang diambil oleh baginda selepas manaiki takhta ialah
menamatkan perang Crimea. Selapas menamatkan perang crimea, beliau mula 5. Kebebasan akhbar.
mengalihkan perhatian kepada masalah dalam negara.
Tsar Alexander II juga membari sedikit kebebasan dalam bdang penerbitan akhbar
Isi-isi Penting: dan majalah. Semasa pemerintahan baginda. Penapisan terhadap akhbar-akhbar
juga dilonggarkan. Perkembangan ini menyebabkan bilangan akhbar yang
1. Membebaskan hamba abdi diterbitkan juga bertambah.
Pada zaman pemerintannya terdapat 16 buah akhbar dan 156 buah majalah
Tsar alexander II mengambil langkah-langkah untuk memberi kebebasan bulanan. Pembaharuan yang dilakukan oleh Tsar Alexander II menimbulkan rasa
sepenuhnya kepada golongan hamba. Baginda mendapat sokongan daripada tidajkpuas hati dalam kalangan rakyat.
golongan tuan-tuan tanah. Golongan hamba dibebaskan untuk mengatasi masalah
kekurangan tenaga buruh yang dihadapi oleh kilang-kilang kepas dan bulu yang Penutup
berkembang di bandar-bandar besar.
Pada bulan mac 1861, tsar alexander II mengeluarkan satu rang undang-undang Tsar Alexander II merupakan pemerintah yang telah memberi sumbangan yang
ini yang dikenali sebagai titah perintah Emansipasi. Mengikut rang undang-undang besar dalam memajukan dan memodenkan negara Rusia yang mencapai kemajuan
ini, golongan hamba abdi di Rusia dibebaskan. dalam bidang politik, sosial dan ekonomi.

2. Memperkenalkan Zemstove 1864. Soalan 40: Huraikan faktor perubahan dasar perhambaan yang dilakukan oleh Tsar
Alexander II pada tahun 1855 hingga 1881
Tsar Alexander II juga melakukan pembaharuan dalam pentadbiran kerajaan
tempatan di rusia. Sebelum pembaharuan dilakukan. Dewan perhimpuan di A) Pendahuluan
peringkat wilayah dikuasai oleh golongan bangsawan. Baginda mengambil
langkah-langkah untuk memecahkan monopoli golongan bangsawan dalam dewan Lahir pada 17 April 1818 di Moscow dan anak sulung kepada Tsar Nicholas II
perhimpuan. Pada tahun 1841, beliau berkahwin dengan Marie Alexandrovia
Di samping itu golongan bangsawan, penduduk bandar dan petani juga diberi hak Menjadi Tsar Rusia pada akhir hayat ayahnya pada tahun 1855
untuk memilih anggota majlis daerah (zemstove). Anggota zemstove daerah akan
memilih anggota zemstove wilayah. B) Isi-isi penting
Peranan majlis-majlis daerah dan wilayah adalah seperti berikut: Menguruskan
jalan raya dan jambatan; menguruskan pendidikan dan kesihatan awam dan 1) Pemberontakan golongan hamba
menjalankan pemilihan jaksa pendamai.
Berlaku pertambahan bilangan golongan kesan peningkatan pertanian atau
3. Pembaharuan dalam sistem pentadbiran undang-undang. dikenali sebagai Black Earth Region. Golongan hamba terdiri daripada golongan
petani, tawanan perang dan individu bebas. Golongan petani yang menjadi
Prinsip perundangan barat digunakan dalam sistem pendidikan undang-undang di hamba ialah golongan yang tidak dapat melunaskan hutang dan kos sewa tanah
rusia. Sebagai contoh. Hakim dan mejistret diletakkan bebas daripada jabatan- kepada tuan tanah persendirian. Mereka terpaksa mengerjakan tanah pertanian
jabatan kerajaan yang lain. Bagi menjamin keadilan, semua lapisan masyarakat yang disewa untuk melangsaikan hutang mereka. Tawanan perang yang menjadi
diiktiraf sama taraf hamba ialah tawanan semasa pemerintahan Ivan II, Ivan IV, Peter dan Catherine
Perbicaraan dijalankan secara terbuka dan sistem pembicaraan yang yang melaksanakan misi perluasan empayar.
menggunakan sistem juri diperkenalkan.
Individu bebas pula berubah menjadi hamba selepas berkahwin dengan
4. Dalam bidang ketenteraan. golongan hamba. Golongan hamba sangat ramai dan melebihi separuh daripada
penduduk di kawasan pertanian seperti Poland, Kier, Raizan, Tula, Minsk,
Vladimir dan Kalaga. Pertambahan bilangan hamba dalam bidang pertanian

40
tidak seiring dengan kenikmatan hidup yang dilalui oleh golongan hamba. memaparkan nama, menangkap dan membuang mereka yang memberontak ke
Banyak penderitaan yang ditanggung oleh hamba seperti hidup menderita, Siberia tanpa menjalani perbicaraan mahkamah, dan membentuk Polis Rahsia
bekerja lebih masa untuk tuan tanah, tidak boleh meninggalkan tanah pertanian untuk menangkap mereka yang mengkhianati Tsar.
sejak dilahirkan, membayar pelbagai jenis cukai, melaksanakan sistem kerahan
tenaga seperti membaiki istana dan sebagainya. Soalan 41: Bincangkan pembaharuan yang dilakukan oleh Tsar Alexander III.

Selain itu, petani yang bekerja di bandar terpaksa menyerahkan sebahagian gaji Pendahuluan
kepada tuan tanah dan ada petani yang terpaksa melakukan kerja di rumah tuan-
tuan tanah. Di samping itu, hampir keseluruhan petani buta huruf dan tidak Tsar Alexander III dilantik selepas kemangkatan Tsar Alexander II pada tahun
berdaya memajukan diri serta mengamalkan penanaman yang primitif. 1881. Beliau mengambil langkah-langkah untuk meneruskan pembaharuan yang
dilaksanakan oleh Tsar Alexander II.
Ketidakpuasan terhadap layanan yang diterima daripada pemerintahan telah Beliau juga mengambil tindakan bersifat agresif terhadap golongan revolusioner
menyebabkan beberapa pemberontakan petani dan hamba berlaku antara tahun untuk mengekang golongan tersebut.
1820an hingga tahun 1860-an. Antara pemberontakan yang berlaku ialah
pemberontakan di wilayah Vladimir, Riazan, Tambor, Sarator, Penza dan Isi-isi penting:
Vorotech telah memaksa Alexander II mengarahkan tentera untuk mematahkan
pemberontakan. Alexander II merasakan penggunaan tentera tidak akan 1. Kawalan Terhadap Institusi Pendidikan
menyelesaikan masalah pemberontakan golongan hamba. Oleh itu, beliau
membuat perubahan dasar terhadap sistem perhambaan di Rusia Kerajaan mengambil tindakan mengawal pentadbiran di universiti dan sekolah.
Guru-guru yang mengamalkan fahaman liberal disingkirkan.
2) Tekanan golongan pelajar yang menyokong idea liberalisme Kanak-kanak daripada kelas petani dan pekerja tidak dibenarkan melanjutkan
pelajaran di peringkat menengah.
Golongan pelajar mahukan perubahan dilakukan dan mementingkan kebebasan
individu. Mereka mendesak Alexander II menghapuskan perhambaan yang 2. Sekatan Terhadap Kebebasan Akhbar
tidak sesuai dengan peradaban manusia dan tidak produktif untuk memajukan
ekonomi Rusia. Kerajaan mengambil tindakan untuk mengawal penerbitan akhbar.
Mereka mahu golongan hamba dibayar upah yang setimpal dengan 14 buah akhbar tempatan telah ditutup.
perkhidmatan yang diberikan.
3. Pelantikan Kapitan Tanah
3) Kekalahan dalam perang Crimea
Pegawai-pegawai baharu dikenali sebagai Kapitan Tanah. Pegawai-pegawai
Kekalahan dalam perang Crimea yang berlangsung selama tiga tahun (1853- dilantik daripada kalangan golongan bangsawan.
1856) telah menjatuhkan kredibiliti Alexander II. Perjanjian Paris yang Mereka mempunyai kuasa mutlak terhadap pegawai tempatan yang lain. Mereka
ditandatangani oleh Alexander II menyebabkan Rusia kehilangan pangkalan juga berkuasa menyingkirkan pegawai-pegawai lain.
lautnya di Laut Hitam.
Masalah kewangan dan perbendaharaan negara yang defisit diwarisi oleh 4. Perubahan dalam Zemstovs ( Majlis Tempatan )
Alexander II daripada Nicholas I turut menjejaskan imej Alexander II.
Kerajaan turut melaksanakan pembaharuan dalam keanggotaan Zemstovs.
C) Penutup Golongan Kapitan Tanah secara tidak langsung menjadi anggota Zemstovs.
Golongan Cerdik pandai seperti guru dan doktor tidak dibenarkan bertanding utuk
Walaupun Alexander II melakukan menghadapi namun beliau masih kerusi majlis tempatan.
mengamalkan autokrasi dalam pemerintahannya. Dasar beliau masih tidak
diterima oleh seluruh masyarakat Rusia dan mendapat penentangan daripada 5. Dasar Pengrusiaan
golongan pelajar yang mahu kuasa Tsar dikawal dan menuntut demokrasi tulen
di Rusia. Melaksanakan dasar pengrusiaan di wilayah-wilayah sekitar Laut Baltik, Poland
Ketidakpuasan hati golongan liberalisme menyebabkan mereka berpakat untuk dan Finland.
menjatuhkan Alexander II. Pada tahun 1866, satu cubaan untuk membunuh Penduduk di sekitar wilayah-wilayah Baltik seperti Estonia dan Latvia diwajibkan
Alexander II dilakukan, namun berjaya dipatahkan. menggunakan bahasa rusia. Bahasa Rusia dijadikan mata pelajaran wajib di semua
Alexander II mengambil tindakan tegas dengan mengehadkan kemasukan sekolah di Poland.
pelajar ke universiti, memecat pengarang akhbar yang menulis dan tidak

41
6. Perubahan Dasar Agama Mengehadkan kebebasan akhbar bagi membendung penyebaran idea subversif
dalam kalangan masyarakat. Sebarang penulisan atau berita yang ingin
Tujuan perubahan diperkenalkan adalah untuk mempertahankan peranan dan disebarkan perlu melalui tapisan yang ketat. Kebebasan golongan Yahudi
kedudukan Gereja Ortodoks Rusia. dihadkan. Tempat tinggal dikawal dan penempatan mereka dinamakan The
Pelbagai sekatan dikenakan terhadap Gereja Lutheran Protestan yang bergiat Jewish Pale Of Settlement. Golongan Yahudi hanya boleh menceburi bidang
secara aktif di wilayah-wilayah sekitar Laut Baltik. pekerjaan yang ditetapkan dan hanya segelintir orang Yahudi yang mendapat
tempat di Universiti.
7. Dasar Anti Yahudi Bagi mengawal pergerakan bawah tanah yang mengetengahkan ketidakpuasan
hati rakyat dan membendung kebangkitan masyarakat yang melalui fasa
Penindasan dilakukan kerana ramai pemimpin revolusi di Rusia terdiri daripada perubahan akibat ledakan ekonomi, Nicholas II menubuhkan polis rahsia atau
orang Yahudi. Dasar ini bertujuan untuk mengalihkan pandangan rakyat daripada okhrana yang mempunyai jaringan wakil yang luas serta pemberi maklumat dari
masalah sebenar yang dihadap oleh negara. kawasan luar bandar atau bandar. Mereka mendapat latihan khas untuk
Pembunuhan beramai-ramai orang Yahudi dilakukan dengan hasutan oleh pihak berhadapan dengan gerakan bawah tanah yang menghasut rakyat dan
polis. menyebarkan propaganda di Rusia. Oleh itu, penubuhan okhrana
memperkukuhkan kekuasaan Nicholas II
Penutup
2) Pembangunan ekonomi
Semasa pemerintahan Tsar Alexander III, tindakan keras seperti membunuh,
menyeksa dan membuang negeri dikenakan terhadap golongan revolusioner. Pada tahun 1892, beliau telah melantik Sergei Witte sebagai Menteri Komunikasi
dan Pengangkutan Rusia. Antara tahun 1892 hingga tahun 1903, Sergei Witte
Soalan 42: Huraikan dasar pemerintahan yang dilakukan oleh Tsar Nicholas II pada telah menjawat jawatan sebagai Menteri Kewangan Rusia dan melakukan
tahun 1894 hingga 1917 pelbagai perubahan.
Memberi keutamaan dalam pembinaan landasan kereta api kerana landasan
A) Pendahuluan kereta api merupakan kunci kepada pembangunan ekonomi Rusia. Pada tahun
Nama sebenar beliau ialah Nikolai Alexandrerich Demorau. Lahir pada 06 mei 1894, Kerajaan Rusia mengambil alih landasan kereta api St. Petersburg-Moscow,
1868. St. Petersburg-Warsaw dan St. Petersburg-Nizhniy Novgorod. Pembinaan
Tempat lahir beliau ialah St. Petersburg, Russian Empire (sekarang Russia). landasan kereta api ke timur menerusi projek Rentas Siberia telah dimulakan
Anak pertama Tsar Eritch Aleksandr III dan isteri, Maria Fyodorovna. pada tahun 1891 dan siap pada tahun 1905. Perkembangan ini membawa
Nama panggilan beliau ialah Nicky, Nicholas the short dan bloody Nicholas. kepada pembangunan ekonomi dan penghijrahan penduduk untuk membuka
Meninggal dunia pada 17 Julai 1918 di Yekaterinburg, Rusia. penempatan baharu di Siberia.
Menarik pemodal asing melabur di Rusia dengan mengambil beberapa tindakan
B) Isi-isi penting: yang strategik. Antara tindakan yang diambil ialah menstabilkan nilai semasa
rouble dan menyekat kegiatan spekulasi serta menambah simpanan emas
1) Dasar autokratik dengan meningkatkan jumlah eksport hasil pertanian.
Selain itu, menguruskan pinjaman luar dan menawarkan kadar bunga yang
Mempunyai kata pemutus dalam sebarang keputusan penting berkaitan dengan tinggi kepada pelabur Perancis, Britain dan Jerman. Di samping itu,
hal ehwal kerajaan pusat. Berkuasa dalam sebarang hal perundangan, mengendalikan sistem kewangan dengan baik dan memberi keyakinan kepada
pentadbiran, ekonomi dan ketenteraan. Berhak melantik dan melucutkan pelabur untuk melabur di Rusia.
jawatan seseorang menteri. Menteri yang dilantik bertanggungjawab kepada
Tsar. Mementingkan keluarganya dan bercita-cita untuk melantik puteranya 3) Pembangunan pendidikan
sebagai pengganti serta mendengar nasihat isterinya sehingga menolak sebarang
pembaharuan yang boleh menjatuhkan kekuasaan pemerintahan autokrasi di Nicholas II kurang memperuntukan perbelanjaan dalam bidang pendidikan
Rusia. berbanding bidang ekonomi. Buktinya, hanya 150 juta rouble dibelanjakan pada
Tidak memberi hak asasi dan kebebasan kepada rakyat Rusia. Misalnya, tahun 1890 hingga tahun 1900 untuk pendidikan berbanding 120 juta rouble
golongan bawahan tidak dibenarkan mengadakan sebarang perhimpunan atau diperuntukan untuk pembinaan landasan kereta api setiap tahun.
membentuk pertubuhan tanpa kebenaran daripada pemerintah. Organisasi yang Perkembangan pendidikan teknikal hanya diberi keutamaan oleh Sergei Witte
berbau keagamaan tidak dibenarkan wujud tanpa kebenaran pihak pemerintah demi memajukan ekonomi di Rusia. Pada tahun 1894, terdapat lapan buah
walaupun para penganut ajaran Kristian Ortodoks merupakan golongan majoriti sekolah teknik di Rusia meningkat kepada beratus-ratus buah di Kiev, Mosvow,
dan berpengaruh di Rusia. Jika tidak mematuhi arahan Tsar, mereka akan dan St. Petersburg. Kesannya, kadar celik huruf meningkat daripada 20 peratus
dipenjarakan atau dihantar ke Siberia tanpa dibicarakan. pada tahun 1890 kepada 38 peratus pada tahun1914.

42
6) Kebangkitan Revolusi 1905
4) Kebangkitan golongan Intelegensia
Nicholas II turut menghadapi peristiwa Ahad Berdarah yang menyumbang
Pemerintahan Nicholas II kurang aman dan tidak mendapat sokongan padu kepada Revolusi 1905. Peristiwa ini berlaku semasa Paderi Gapon yang
daripada rakyat Rusia. Nicholas II menghadapi kebangkitan daripada golongan membawa petisyen kepada Nicholas II di Winter Palace yang ditandatangani
intelligentsia. Namun, golongan intelligentsia menghadapi krisis dalaman oleh 15 000 orang.
sehingga berpecah kepada Slavophiles dan Westernizers. Malangnya, perkumpulan masyarakat untuk menyampaikan petisyen kepada
Golongan Slavophiles menyakini pemerintahan Tsar dan ajaran Kristian Nicholas II di luar istana Winter Palace hanya sia-sia kerana Nicholas II tiada
Ortodoks sebagai kepercayaan terbaik. Malahan, golongan ini mahu sebaliknya berada di Tsar Skoe, di luar St. Petersburg. Wakil dari Tsar pula tidak
mengekalkan komun di wilayah pertanian. Golongan Westernizers pula dibenarkan menerima petisyen itu bagi pihak istana.
mahukan perubahan mengikut model negara Eropah seperti Perancis dan Oleh yang demikian, daripada perkumpulan masyarakat yang bergerak secara
England yang mengamalkan pemerintahan raja berperlembagaan. Golongan ini aman, tidak membawa senjata, kemudiannya telah bertempur dengan tentera
menuntut hak asasi masyarakat bawahan dihormati dan tradisi lama yang Rusia. Mereka telah disuraikan dengan cara kekerasan sehingga mengakibatkan
membelenggu kemajuan masyarakat Rusia dihapuskan. seramai 130 orang terbunuh dan 299 orang tercedera.
Perubahan yang dikehendaki ialah membebaskan rakyat daripada belenggu Peristiwa Ahad Berdarah ini telah menyebabkan masyarakat mula hilang
tunggakan hutang tanah, kemiskinan dan kebuluran. Kedua-dua golongan ini kepercayaan terhadap Nicholas II. Pada masa yang sama, masyarakat
sependapat dalam mengekalkan institusi pemerintahan beraja dan inginkan Tsar antarabangsa seperti Amerika Syarikat dan Jerman turut mengecam tindakan
melaksanakan pembaharuan. tentera Nicholas II yang menggunakan kekerasan terhadap masyarakat massa.
Perkembangan pendidikan turut mempengaruhi perkembangan liberalisme di
Rusia. Penubuhan Universiti di Rusia telah melahirkan banyak graduan dan C) Penutup
peningkatan golongan profesional seperti pensyarah, peguam, penulis, doktor,
ahli sains dan jurutera. Golongan profesional ini lebih cenderung kepada Nicholas II terdesak dalam mempertahankan kedudukannya sebagai pemerintah
fahaman liberalisme. Mereka mendesak Tsar melakukan perubahan dengan autokratik dan pada masa yang sama perlu menangani krisis politik yang
kaedah dialog dan interaksi. Namun, mereka gagal dan beralih kepada corak semakin mencabar daripada demonstrasi kelas sosial di bandar St. Petersburg
radikal menerusi penglibatan dalam Union Of Liberation pada tahun 1903. dan Moscow.
Masyarakat massa semakin berani memperjuangkan kehendak mereka yang
5) Kebangkitan Gerakan Politik ingin mengehadkan kuasa yang dimiliki oleh Tsar. Akhirnya, Sergei Witte
menasihatkan Nicholas II untuk memilih sama ada pemerintahan secara diktator
Nicholas II turut meghadapi gerakan politik baru di Rusia seperti Parti Buruh ketenteraan atau monarki berperlembagaan.
Sosial Demokrasi (Russian Sosial Demokratik Labor Party) yang ditubuhkan Akhirnya, Nicholas II akur dengan tuntutan masyarakat dan cenderung kepada
pada tahun 1898 di Switzerland. Antara pemimpin yang terkenal ialah Vladimir Monarki berperlembagaan. Beliau mengisytiharkan manifesto pada 17 Oktober
Ilyich Lenin. 1905.
Dalam tempoh dua minggu ditubuhkan, polis Rusia telah menangkap pemimpin-
pemimpin Parti Buruh Sosial Demokrat. Penangkapan ini diarahkan oleh Soalan 43: Huraikan faktor yang menyebabkan tercetusnya Revolusi 1905 di Rusia
Nicholas II kerana tidak mahu penyebaran idea yang mengugat kedudukannya semasa pemerintahan Tsar Nicholas II
sebagai Tsar yang berkuasa autokratik. Namun, Nicholas II tidak mampu
membendung penyebaran fahaman Marxisme di Rusia kerana semasa dalam Pendahuluan
tahanan penjara, Lenin telah menggunakan masanya untuk mendalami teori Karl
Marx serta membaca hasil penulisan Chernyshevsky dan Nechaev. Tsar Nicholas II merupakan pemerintah atau Tsar yang terakhir memerintah Rusia.
Selepas dibebaskan, Lenin telah mengikuti Plekhanov dan menyebarkan beliau merupakan seorang pemerintah yang lemah dan tidak mengambil langkah-
fahaman Marxisme di Rusia. Melalui Parti Buruh Sosial Demokrat, Lenin langkah untuk memodenkan Rusia.beliau meneruskan pemerintahan bercorak
menggunakan hak kebebasan akhbar di Barat untuk menerbitkan akhbarnya, autokratik iaitu sistem pemerintahan yang diperintah oleh seorang individu yang
iaitu Iskra. Menerusi akhbar Iskra, propaganda Marxisme dapat disebarkan mempunyai kuasa mutlak dan menggunakan kekerasan semasa pemerintahan.
kepada generasi muda di Rusia melalui saluran bawah tanah. Tsar Nicholas II gagal memahami dan mengatasi masalah-masalah yang berlaku
Namun, pada tahun 1903, parti ini meghadapi konflik dalaman dan berlaku dalam negara semasa pemerintahannya. Perkembangan ini menimbulkan perasaan
perpecahan antara penyokong Lenin dan Menshevik. Lenin dan Bolshevik tidak puas hati terhadap pemeritahannya.Kemuncak rasa tidak puas hati rakyat
mengetatkan keanggotaan parti kepada revolusioner profesional. Manakala, terhadap pemerintahan Tsar Nicholas II menyebabkan tercetus Revolusi 1905
Menshevik diketuai oleh Martov yang mahukan keahlian yang longgar, bebas
bersuara pada setiap masa dan terbuka kepada umum.

43
Isi-isi Penting: 2.1.2 Sistem Pembesar di China

1. Perkembangan industri. Soalan 44: Bincangkan pelaksanaan sistem pembesar di China pada abad ke-16
Pada pemerintahan Tsar Nicholas II, bidang perindustrian berkembang pesat. hingga ke- 20.
Terdapat ramai pelabur asing seperti Perancis, Inggeris, dan Jerman yang melabur
dalam bidang perindustrian. A) Pendahuluan
Hal yang demikian,muncul golongan kapitalis dan pekerja yang tidak puas hati
dengan dasar yang dijalankan oleh Tsar Nicholas II Pembesar merujuk kepada pegawai-pegawai kerajaan yang dilantik oleh raja
untuk menjawat jawatan tertentu dan melaksanakan tugasnya dalam bidang
2. Kemunculan parti-parti politik. kuasa yang diberikan. Pembesar melaksanakan tugas pemerintahan. Merupakan
Perkembangan yang berlaku semasa pemerintahan beliau menyebabkan muncul orang kedua penting dan berada pada paras kedua selepas kedudukan raja.
parti-parti politik di Rusia, antaranya Parti Buruh Demokrat,Rusia,Parti Pembesar China terdiri daripada pembesar di peringkat pusat dan peringkat
Revolusioner Sosial,dan Parti Liberal. wilayah. Didominasi oleh golongan cerdik pandai (pegawai sarjana)dan
Selepas kemunculan Parti Buruh Sosial Demokrat,pekerja-pekerja mengadakan golongan bangsawan.
mogok dan tunjuk perasaan.Tsar Nicholas II telah , mengambil langkah untuk Pembesar golongan sarjana merupakan pegawai mandarin yang dilantik oleh
menghapuskan pengaruh Parti Buruh Sosial Demokrat dengan menghantar ejen- maharaja berdasarkan kelulusan yang dicapai dalam Sistem Peperiksaan Awam.
ejen rahsia ke kilang. Pembesar wilayah dilantik oleh maharaja daripada kalangan bangsawan dan
pemimpin tentera yang telah berjasa kepada maharaja.
3. Perang Rusia -Jepun
Dalam peperangan tersebut Rusia mengalami kekalahan yang amat teruk kerana B) Isi-isi penting
sebelum ini,Rusia merupakan kerajaan yang mempunyai kuasa besar dan kuat
serta sering menang dalam peperangan.Kekalahan ini menyebabkan rakyat 1) Sekretariat Agung
mempersoalkan kekuatan pasukan tentera kerajaan pusat.Kelemahan
pemerintahan beliau menyebabkan rakyat ingin menghapuskan pemerintahan Tugas Sekretariat Agung ialah membantu maharaja dalam menyelia dan
autokratik Tsar. menyelaras enam badan kementerian dalam pentadbiran pusat.Mereka akan
memaklumkan kepada maharaja segala perjalanan dalam enam badan
4. Revolusi 1905 tercetus disebabkan Peristiwa Ahad Berdarah. kementerian.
Dalam peristiwa tersebut,Paderi Gapon mengetuai perarakn untuk menyampaikan
memorandum kepada Tsar Nicholas II.Untuk menyuraikan perhimpunan tersebut, 2) Majlis Tertinggi
tentera telah masuk campur dengan menggunakan kekerasan.
Lebih 130 orang yang terbunuh dan 299 orang tercedera dalam peristiwa tersebut. Majlis Tertinggi menjadi badan penasihat yang penting kepada maharaja.Melalui
Rakyat mula hilang kepercayaan terhadap pemerintahan Tsar dalam majlis ini,sebenarnya urusan pemerintahan dan pentadbiran China dijalankan.
perkembangan ini. Majlis ini dibahagikan kepada enam kementerian. Setiap kementerian akan
dikawal oleh seorang pegawai kanan atau dikenali sebagai Shangschu. Shanschu
5. Kebangkitan golongan pekerja. pula akan dibantu oleh beberapa pegawai rendah dalam setiap urusan
berdasarkan kementeriannya. Enam kementerian tersebut ialah kementerian
Peristiwa Ahad Berdarah menyebabkan demonstrasi dan mogok diadakan di Personal, Kementerian Kewangan, Kementerian Adat, Kementerian Perang,
seluruh negara. Pekerja-pekerja industri mengadakan mogok di bandar-bandar Kementerian Keadilan dan Kementerian Kerja Raya.
besar seperti St. Petersburg dan Moscow.
3) Lembaga Penapis (censoreta)
Penutup:
Lembaga Penapis atau Censoreta menjadi mata dan telinga maharaja,iaitu
Tsar Nicholas II akur kepada tuntutan rakyat disebabkan penentangan yang hebat memaklumkan segala aktiviti pembesar2 China kepada maharaja untuk maharaja
daripada rakyat terhadap kegagalan dan kelemahan pemerintahan beliau.Beliau mengambil tindakan yang sewajarnya.
mengisytiharkan Manifetso Oktober 1905 untuk menghentikan kritikan rakyat.
Menerusi manifetso tersebut, beliau mengiktiraf hak asasi rakyat dan 4) Golongan Terpelajar
memperkenalkan sistem pemerintahan monarki berperlembagaan.
Golongan terpelajar (sarjana)mempunyai darjat paling tinggi. Golongan ini dipilih
sebagai pegawai kerajaan berdasarkan tahap peperiksaan awam yang mereka
lulus.Peperiksaan ini bertujuan memilih golongan sarjana yang layak memegang

44
jawatan pegawai dalam perkhidmatan kerajaan.Lulus peperiksaan awam Perdagangan dengan barat yang dijalankan di canton telah membolehkan
bermakna anak kunci kekayaan dan pangkat rasmi yang penting. Mereka pegawai mengutip cukai ke atas barangan import dan eksport dan pedagang
ditempatkan di kementerian2 penting yang melibatkan penggubalan dasar,iaitu asing dikenakan cukai yang tinggi bergantung kepada jumlah perdagangan
menganggotai Imperial secratariat yang bertanggungjawab membuat dasar negara mereka.
dan Imperial cancelory yang bertanggungjawab dalam meminda sesuatu dasar.
Dasar yang digubal dilaksanakan di peringkat wilayah oleh pembesar bawahan 2. Konsep taat setia ditukar ganti dengan material
dalam Jabatan Hal Ehwal Negara. Mereka akan berperanan mengikut fungsi enam
jabatan yang dibentuk di bawahnya,iaitu Jabatan Kakitangan,Jabatan Upacara, Konsep taat setia kepada kerajaan pusat dalam kalangan pegawai kerajaan sudah
Jabatan Tentera, Jabatan Kehakiman, dan Jabatan Kerja Awam. ditukar ganti dengan material.
Pembesar di peringkat wilayah dibantu oleh pembesar tempatan yang dikenali
sebagai gentry. Pembesar wilayah bukan golongan sarjana memiliki angkatan 3. Perbendaharaan negara China merosot
tentera sendiri.Mereka bertanggungjawab menyediakan bantuan ketenteraan
kepada pemerintahan pusat di samping menjaga wilayah mereka sendiri. Bayaran ganti rugi kepada Barat, keperluan menambahkan persenjataan negara.
Pentadbiran wilayah juga diuruskan oleh pegawai2 pengawas kerajaan. Antara Pemberhentian sumbangan dari wilayah2 yang mengalami kebuluran dan
tugas utama ialah mengawasi aktiviti semua peringkat pentadbiran dan mendakwa pemberontakan.
pegawai2 yang menyeleweng serta mencadangkan perubahan dalam operasi Maharaja China meningkatkan kadar pungutan cukai dalam perdagangan dan
kerajaan. hasil pertanian.
Semasa Dinasti Ching,gabenor dilantik sebagai pentadbir wilayah. Tugas gabenor
ialah menjaga urusan pentadbir an wilayah,menjaga keamanan dan ketenteraman, 4. Rasuah dalam kalangan pegawai kerajaan
serta mengutip cukai untuk dihantar kepada pemerintahan pusat.Kuasa gabenor
tertakluk kepada adat istiadat dan tradisi wilayah yang telah ditetapkan dalam diri Tidak dapat menambahkan perbendaharaan negara
diraja. Gabenor harus bertanggungjawab dan berhubung secara langsung dengan Masalah kewangan semakin meruncit pada akhir pemerintahan Dinasti Ching.
pemerintahan pusat. Gabenor akan dibantu oleh pegawai2 daerah yang dilantik
oleh maharaja seperti Bendahari dan Hakim 5. Pembesar yang dilantik tidak melalui saringan yang ketat

Penutup Pembesar-pembesar yang dilantik berdasarkan sistem peperiksaan awam tidak


diuji kebolehan mentadbir negara.
Kemerosotan nilai etika dan moral ajaran confucius dalam sistem pembesar
semasa pemerintahan Dinasti Ching telah membawa kepada kemerosotan 6. Kandungan sistem peperiksaan awam
tanggungjawab pembesar.
Kandungan peperiksaan awam berdasarkan ajaran confucius kurang relevan
Keruntuhan Dinasti Ching turut sama mengakhiri sistem pembesar di China.
dengan dunia realiti
Soalan 45: Bincangkan faktor kejatuhan sistem pembesar di China. Pembesar harus menghadapi dunia realiti yang penuh dengan cabaran bukan
seperti yang terkandung dalam ajaran klasik sahaja.
Pendahuluan
Penutup
Kemerosotan nilai etika dan moral confucius dalam sistem pembesar semasa
pemerintahan Dinasti Ching telah membawa kepada kemerosotan Revolusi 1911 telah menamatkan pemerintahan Dinasti Ching,kejatuhan kuasa
tanggungjawab pembesar. maharaja,dan seterusnya menamatkan kerajaan feudal yang telah memerintah
Keadaan ini jelas berlaku dalam kegiatan harian pegawai kerajaan Ching .setiap selama 267 tahun di China.Penamatan pemerintahan Dinasti Ching turut
tugas yang diarahkan oleh maharaja bukan lagi untuk menjaga kebajikan menghapuskan sistem pembesar di China.Pemerintahan telah diganti dengan sistem
penduduk tempatan atau wilayah yang diperintah oleh pegawai kerajaan kerana pemerintahan bercorak republik dan kemudiannya komunis.
setiap tugasan yang mereka lakukan harus diberi hadiah.
2.1.2 Sistem Pembesar di Rusia
Isi-isi penting
Soalan 46: Bincangkan Perlaksanaan sistem pembesar di Rusia
1. Kemerosotan nilai etika dan moral confucius
Kemerosotan nilai etika dan moral confucius dalam kalangan pegawai Pendahuluan
berterusan apabila China membuka pintu negaranya kepada perdagangan luar.
Sistem pembesar ialah institusi pemerintahan di China dan Rusia yang
memperlihatkan raja atau maharaja melaksanakan pemerintahan dengan bantuan

45
atau sokongan institusi pembesar .Pada mulanya, golangan pembesar juga dikenali propaganda yang memgugatpemerintahan Tsar, demontrasi masyarakat, mengawal
sebagai golangan pemerintahan yang melaksanakan segala urusan pemerintahan dan jalan keluar masuk ke empayar Rusia dan menjadi mata dan telinga Tsar.
pentadbiran yang diarahkan oleh raja atau maharaja.
Selain itu, tanggunjawap yang diberikan kepad pembesar yang melaksanakan 5. Tsar memajukan ekonomi Rusia dengan melantik menteri-menteri yang akan
tugasnya akan menjadi kayu ukur dalam pengenalan tugas sebagai pembesar.oleh hal menguruskannya. tugas menteri yang dilantik ialah merancang dan melaksanakan
yang demikian dalam sistem pembesar raja atau maharaja kedudukan pembesar dasar ekonomi yang membawa kepada perkemnangan ekonomi di rusia. Sbagai
adalah sangat penting dan berada pada aras ke-2 selapas raja atau maharaja. contoh, semasa pemerintahan Nicoholas 2,sergei witte yang dilantik sbagai Menteri
Oleh itu, segala tindak-tanduk yang menjurus kepada keingkaran dan keenganan komunikasi dan pengangkutan rusia pda thun 1892.antara tahun 1892-1903, Sergei
menjalankan tugas dan perintah raja dengan baik akan menyababakan kedudukan raja witte telah menjawat jawatan sbgai Menteri kewangan Rusia. Pengukuhan
terancam . Namun, raja mempunyai badan yang memantau segala tindakan pembesar Ketanteraan di Rusia menjadi agenda utama pemerintahan Tsar. Ketenteraan
bagi memastikan ketaatsetian pembesar tidak terbelah-bahagi.Hal ini penting dalam membolehkan Tsar mempertahankan Rusia daripada ancaman Mongol, Tartar dan
memperkukuhkan kekuasaan raja dalam pemerintahannya. Turki yang berusaha selama 300 tahun untuk menakluki Rusia dan melaksanakan
perluasan empayar.
Isi-isi Penting
6. Rusia menjalankan dasar pemerintahan yang berbeza dalam kawasan
1. Penyusunan semula sistem pentadbiran agar sisten pentadbiran menjadi empayarnya mengikut Tsar yang memerintah. misalnya, pemerinthan Nicholas 1
seragam, cekap dan tidak bertindih kuasa antara institusi tertentu. pada tahun tidak mengamalkan liberal malah menjalankan pentadbiran auoktratik. manakala
1711, Duma dan zemskii sabor telah digantikan kepada Majlis senate. Golongan pemerintahan Alexander 1 menjalankan pemerintahan secara liberal.
bangsawan banyak membantu dalam urusan prntadbiran dan pemerintahan.Telah
berlaku Mobiliti sosial dalam kalangan masyarakat Rusia. Peranan institusi gereja Penutup;
dalan empayar Rusia tidak dpat di nafikan. Ianya berperanan penting dalam hal
ehwal keagamaan, ekonomi dan politik. Namun, institusi gereja telah berkurang dan Kemerosotan pemerintahan Tsar yang menyumbang kapada kejatuhan menteri-
terletak di bwah kekuasaan pemeritah peter. Buktinya, pada tahun 1700 peter tlah menterinya. Tindakan Tsar pada 26 February 1917 telah memansuhkan Duma untuk
melantik PATRIARCH slpas 21 thun dlam pemerintahan, Peter juga tlah menangani situasi yang cemas dan mempertahankan pemerintahannya di Rusia tidak
memperkenalkan HOLY SYNOD untul mengambil alih peranan PATRIARCH. diendahkan oleh Duma.
Ahli parlimen, iaitu blok prograsif yang dianggotai oleh golongan liberal iaitu price
2. Semasa pemerintahan Alexander 1 yang bersikap liberal dalam segala lvov (1861-1925) dan professor Milikov yang telah menubuhkan kerajaan sementara.
perubahan yang dilakukan di Rusia. Alexander 1 tlah melantik jawatankuasa Nicholas 2 akhirnya bersetuju turun takhta pada 15 March 1917. Kejatuhan Tsar
khas yang dkenali sbgai Jawatan kuasa khas untuk menasihatkannya dlam hal ehwal telah menjadikan Russia sebagai sebuah Negara republik pada 17 march 1917.
berhubung dengan dasar Negara. Pada thun 1890 tlah meneruskan pendekatan
liberal apabila alexander telah memperkenalkan perubahan dlam pemilihan 2.2 Negara Bangsa (England, Perancis, Amerika Syarikat, Itali dan Jerman)
anggota Duma atau Parlimen.tlah mengadakan pilihah raya untuk memilih anggota
duma dan mengadakan pungutan suara dalam kalangan masyarakat rusia. 2.2.1 Raja Mutlak dan Berperlembagaan di England

3. Pentadbiran Alaxander 2 di bantu oleh Dewan Perhimpunan Wilayah yang Soalan 47: Bincangkan perlaksanaan raja mutlak dan raja perlembagaan di England
bertanggungjawab membantu Tsar dalam menentukan pentadbiran Negara.
bagi golongan bangsawan dan dewan perhimpunan wilayah, Alexander talah A) Pendahuluan
meluluskan satu undang-undang pda thun 1864, iaitu setiap daerah daripada 34
wilayah akan mempunyai majlis perundangan tempatan (Majlis Dearah) atau Selepas Zaman Pertengahan, telah berlaku kemerosotan sistem feudalisme di
Zemstvo. Alexander 2 telah mwujudkan sistem mahkamah yang berasingan daripada Eropah. Keadaan ini telah membolehkan raja-raja mengumpul kekayaan dan
jabatan kerajaan yang lain demi memastikan keamanan dan kelangsungan mengukuhkan kedudukannya. Ini telah membawa kepada penubuhan negara
pentadbiran di rusia.Prntadbiran hakim dan majistret terasing dripada krajaan lain bangsa iaitu sebuah negara yang bebas daripada konsep dunia empayar dan di
dan rakyat harus menerima undang-undang yang sama tanpa mengira taraf sosial. bawah kedaulatan raja berkuasa mutlak.
Pentadbiran kampong disrahkan kepada kepada KOMUN atau MIR atau MAJLIS
KAMPUNG yang dijadikan wakil oleh kerajaan pusat untuk memungut cukai. Negara bangsa di Eropah terbentuk melalui dinasti, keluarga baharu,
perkahwinan diraja dan konsep empayar. Perkembangan ini berlaku di negara
4. Pentadbiran Tsar-Tsar di rusia yang mengamalkan raja berkuasa mutlak dan England pada abad ke-15 dan England berada di bawah pemerintahan beraja
menjalankan pemerinthan autokratik yang membawa kepada Penubuhan Polis mutlak hampir 2 abad iaitu bermula pada 1485 setelah berakhirnya Perang
Rahsia Khas. Tugas polis rahsia khas ialah mengawal penyebaran unsur Bunga Ros. Sistem pemerintahan ini diasaskan oleh Raja Henry VII dari Dinasti

46
Tudor yang memerintah England dan berakhir pada tahun 1603 semasa 3. Selepas berakhir Dinasti Tudor pada tahun 1603, maka bermula pula era
pemerintahan Ratu Elizabeth I. pemerintahan Dinasti Stuart (1603-1702) di England yang diasaskan oleh
Raja James I dari Scotland. Namun dasar pemerintahan Dinasti Stuart berbeza
Mengikut sistem raja berkuasa mutlak, seseorang pemerintah (raja) berkuasa dengan Dinasti Tudor, dan ini telah membawa penentangan parlimen dan
sepenuhnya untuk menggubal dan melaksanakan segala dasar dan berlaku kebangkitan golongan puritan sehingga membawa tercetusnya perang
kedudukannya adalah mengatasi undang-undang negara. Sepanjang saudara yang dikenali sebagai Revolusi Puritan (1642-1648). Raja James I
pemerintahan Dinasti Tudor, England mempunyai kerajaan yang stabil dan merupakan raja yang berpegang kuat kepada doktrin kuasa suci raja. Baginda
mendapat sokongan daripada rakyat. Kerajaan ini menghormati prinsip menegaskan bahawa kedudukan raja mengatasi kedudukan undang-undang.
perbatasan kuasa pemerintah seperti mana yang terdapat dalam Magna Carta Oleh itu semua pihak seperti parlimen, mahkamah, gereja, dan sebagainya mesti
dan tidak membelakangkan parlimen. berkhidmat kepada raja dan bukannya berkongsi kuasa. Pemerintahan Raja
James 1 mendapat tentangan daripada golongan puritan dan ahli-ahli parlimen
Dasar-dasar pemerintahan raja berkuasa mutlak di England seperti keagamaan, kerana baginda mengamalkan dasar agama yang lebih memihak kepada mazhab
luar negeri dan perdagangan yang dijalankan oleh Raja Henry VII, Raja Henry Katolik. Golongan puritan juga telah menolak bishop yang dilantik oleh Raja
VIII dan Ratu Elizabeth I diterima oleh rakyat. Namun demikian semasa James I dan kemarahan golongan ini memuncak apabila baginda mengahwinkan
pemerintahan Dinasti Stuart (1603-1688), sistem pemerintahan beraja mutlak puteranya dengan puteri dari Perancis yang bermazhab Katolik. Tindakan
semakin diperkasakan oleh Raja James I dan Raja Charles I sebelum bertukar baginda yang membelakangkan parlimen dalam urusan pengenaan cukai telah
kepada raja berpelembagaan. memburukkan lagi hubungan Raja James I dengan golongan puritan.

B) Isi-isi penting: 4. Ketegangan hubungan ini telah mendorong Raja James I membubarkan
parlimen pada tahun 1611. Tindakan baginda telah menyebabkan keadaan
Perkembangan Sistem Pemerintahan Raja Berkuasa Mutlak politik England kucar kacir dan lebih memburukkan keadaan apabila Raja
Charles I yang memerintah England pada tahun 1625 juga tidak menyukai
1. Selepas tamatnya Perang Bunga Ros, sistem pemerintahan beraja mutlak golongan puritan. Baginda juga bertindak membelakangi parlimen dalam urusan
telah diterima oleh rakyat kerana ingin menamatkan keadaan huru-hara pengutipan cukai. Mana-mana ahli parlimen yang menentang baginda telah
yang berlaku. Sistem beraja mutlak yang diasaskan oleh Dinasti Tudor ditahan dan tentera akan mengawal mereka. Akibat tidak berpuas hati dengan
memperlihatkan sebuah kerajaan yang stabil dan mendapat sokongan rakyat. pemerintahan kuku besi raja, maka rakyat telah bersatu untuk menafikan kuasa
Pemerintahan Dinasti Tudor adalah berdasarkan kepada Magna Carta iaitu satu mutlak raja. Akibatnya pada tahun 1628 parlimen telah mengemukakan Petition
piagam yang digubal untuk mengawal kuasa raja. Raja-raja Tudor tidak of Right yang mengutuk tindakan autokratik raja. Akibat kecaman ini baginda
mementingkan prinsip kesucian raja dalam melaksanakan pemerintahan mereka. telah menangkap 9 orang ahli parlimen yang menentang baginda secara terbuka
Raja-raja Tudor dapat bekerjasama baik dan dapat mengawal 2 buah dewan di parlimen. Sehubungan itu, baginda membubarkan parlimen dan memerintah
parlimen England yang terdiri daripada House of Lords (tuan tanah, bishop dan secara mutlak tanpa parlimen selama 11 tahun.
kerabat diraja) dan House of Common (knight, orang kaya dan peguam).
5. Raja Charles I telah mengenakan pelbagai jenis cukai dengan bebas dan
2. Pada abad ke-17, muncul golongan gentry di luar bandar yang memiliki menaikkan cukai dengan sewenang-wenangnya telah mengancam ahli-ahli
tanah dan menjadi kaya daripada golongan bangsawan. Di bandar pula parlimen. Dalam aspek agama pula, Raja Charles I memulihkan semula amalan
muncul golongan bourjois yang semakin kaya dan menguasai ekonomi melalui roman khatolik sebagai amalan dalam gereja Anglican yang menyebabkan
kegiatan perdagangan. Kedua-dua kumpulan mula berani mempertikaikan kebangkitan golongan puritan. Pada tahun 1639, Raja Charles I telah
pengaruh politik golongan aristokrat dalam House of Lords. Pada abad ke-17 menubuhkan semula parlimen untuk tujuan mendapatkan peruntukkan yang
juga, wujud perbalahan antara mazhab Kristian di England iaitu antara penganut diperlukan oleh baginda tetapi ahli parlimen enggan bekerjasama dengan
Protestan (golongan puritan) yang tidak berpuas hati dengan gereja Anglican baginda. Ini telah mendorong baginda membubar semula parlimen yang baru
(gereja kebangsaan di England) di atas pengamalan tradisional gereja Kristian ditubuhkan dalam masa 3 minggu dan menangkap beberapa ahli parlimen.
(Katolik). Golongan puritan ini ingin membersihkan amalan agama di England
daripada pengaruh gereja Katolik Rom dan mahu gereja di England bebas 6. Pada tahun 1642, rusuhan telah berlaku di Ireland yang telah
daripada kawalan politik. Golongan puritan menjadi semakin berpengaruh dan menyebabkan beberapa orang British bermazhab Protestan dibunuh oleh
menarik minat pelbagai golongan masyarakat kerana dalam ajaran mereka penganut Katolik. Sekali lagi berlaku pertikaian tentang penubuhan tentera
mengutamakan kehidupan berdisiplin dan menolak upacara atau istiadat agama sama ada dikendalikan oleh raja atau parlimen. Akhirnya peperangan telah
yang tradisional. Pemerintah Dinasti Tudor berjaya menangani dengan baik berlaku dan tentera gereja di bawah pimpinan Oliver Cromwell telah berjaya
tentangan golongan puritan yang tidak berpuas hati dengan golongan anglican mengalahkan tentera raja pada tahun 1645 dan tahun 1648. Raja Charles I telah
dan ingin mewujudkan gereja yang bebas daripada kawalan politik. dihukum bunuh dan parlimen telah mengisytiharkan England sebuah negara
republik dengan Oliver sebagai ketua negara yang baharu. Pemerintahan Oliver

47
berhadapan dengan kebangkitan 2 golongan iaitu levellers dan diggers yang C) Penutup
dianggap mengancam pemerintahannya. Pada tahun 1658, Oliver meninggal
dunia dan diganti dengan anaknya iaitu Richard Cromwell. Walau bagaimanapun Raja boleh menghadapi Petition of Right yang dikemukakan oleh rakyat dan
dalam masa setahun memerintah beliau telah meletakkan jawatannya kerana mempertahankan kedudukannya berdasarkan undang-undang. Dalam
tidak mendapat sokongan parlimen dan tentera. menjalankan pemerintahan, raja tertakluk kepada perlembagaan dan juga
dibatasi oleh undang-undang bagi membenarkan sesuatu tindakan yang diambil
Perkembangan Raja Berperlembagaan di England oleh raja. Oleh yang demikian pada 1689 bermula sistem pemerintahan raja
berpelembagaan di England dan kekal sehingga hari.
1. Sistem pemerintahan raja berkuasa mutlak telah digantikan dengan raja
berperlembagaan selepas berakhirnya Revolusi Cemerlang yang berlaku secara Soalan 48: Huraikan Pertikaian antara golongan raja dengan golongan parlimen
aman dan memberi impak yang besar terhadap perubahan landskap politik yang berlaku di England pada abad ke-16 hingga tahun 1688
England selepas 1688. Raja Charles II telah ditabal sebagai raja England selepas
Richard Cromwell meletak jawatannya dan mesti mengamalkan sistem beraja Pendahuluan :
berperlembagaan. Sistem pemerintahan raja berperlembagaan juga membawa
kepada perkembangan politik kepartian apabila wujud dua buah parti iaitu Parti Pada abad ke-16, England diperintah raja-raja Dinasti Tudor dan Dinasti Stuart.
Whig dan Parti Torries yang sebahagian besarnya dikuasai oleh golongan Parlimen England terdiri daripada House of Lords dan House of Commons.
aristokrat, gentry dan bourjuis. House of Lords disertai oleh golongan tuan tanah yang kaya, golongan bishop, dan
kerabat diraja. House of Commons disertai oleh golongan knight, orang kaya dan
2. Golongan rakyat atau kelas bawahan masih tidak diberikan ruang untuk peguam.
terlibat secara langsung dalam politik di England ketika itu. Selepas Raja House of Lords lebih berpengaruh daripada House of Commons dari segi politik
Charles II meninggal dunia pada tahun 1685, diganti pula oleh Raja James II yang kerana raja mempunyai hubungan yang rapat dengan ahli-ahli House of Lords.
lebih cenderung untuk memulihkan kembali doktrin kuasa suci raja. Oleh itu
Raja James II telah disingkirkan dan kemudiannya Marry II dan Raja William of Isi-isi penting :
Orange telah ditabal sebagai raja England yang baharu selepas berlakunya
Revolusi Cemerlang (1698) tanpa berlaku pertumpahan darah. 1. Meskipun raja-raja Dinasti Tudor (1485-1603) mengamalkan sistem
pemerintahan beraja mutlak, namun mereka masih menghormati prinsip
3. Parlimen meluluskan Toleration Act dan Bill of Right pada 1699. Raja perbatasan pemerintahan seperti yang terkandung dalam Magna Carta.
berperlembagaan adalah sejenis kerajaan yang ditubuhkan di bawah sistem Raja-raja Tudor seperti Raja Henry VII, Raja Henry VIII dan Ratu Elizabeth I tidak
berperlembagaan yang mengiktiraf raja sebagai ketua negara. Toleration Act mementingkan prinsip kesucian raja dalam melaksanakan pemerintahan mereka.
bertujuan mewujudkan kebebasan beragama bagi penganut Kristian yang Pada abad ke-17, wujud pergeseran antara mazhab Kristian di England. Terdapat
bermazhab Protestan di England. Manakala Bill of Right pula mengemukakan sebilangan kecil penganut mazhab Protestan yang tidak berpuas hati dengan
beberapa peruntukan berhubung dengan bidang kuasa raja dalam soal undang- gereja Anglican kerana gereja Anglican mengamalkan sifat gereja tradisional
undang dan pencukaian serta keadilan dan hak untuk mengecapi kebebasan. Kristian (Katolik), walaupun kebanyakkan ahli gereja Anglican merupakan
penganut faham Calvin. Golongan yang tidak berpuas hati dengan gereja Anglican
4. Raja berperlembagaan di England memerintah berdasarkan peruntukan dikenali sebagai golongan puritan. Matlamat perjuangan mereka ialah
yang diluluskan oleh parlimen dan tidak lagi mempunyai kuasa autokratik. membersihkan amalan agama di England daripada pengaruh gereja Katolik Rom.
Raja tidak boleh memansuhkan undang-undang yang telah diluluskan oleh Kumpulan ini juga mahukan gereja di England bebas daripada kawalan politik.
parlimen. Raja tidak dibenarkan untuk campur tangan dalam urusan mahkamah
dalam aspek penguatkuasaan undang-undang 2. Raja-raja Stuart pula mengambil sikap yang berbeza daripada raja-raja
Dinasti Tudor. Raja-raja Stuart terpaksa berhadapan dengan penentangan
5. Kedudukan parlimen menjadi semakin kuat apabila Act of Settlement ahli-ahli parlimen dan kebangkitan golongan Puritan. Kesan penentangan
diluluskan pada 1701 yang menetapkan hanya raja yang bermazhab protestan tersebut mencetuskan perang saudara di England yang dikenali sebagai Revolusi
sahaja yang layak menjadi raja. Raja juga bertanggungjawab kepada parlimen Puritan yang berlaku antara tahun 1642 hingga 1648. Pemerintahan Raja James I
sebagai institusi yang mewakili rakyat dan mempunyai keutuhan dalam soal dan anaknya Raja Charles I dari Dinasti Stuart tidak memahami tradisi politik
legislatif dan eksekutif. Sistem pemerintahan beraja mutlak di England juga telah England. James I merupakan raja yang berpegang kuh kepada doktrin kuasa suci
menghapuskan pergeseran antara raja dengan parlimen dalam soal-soal dasar raja. Baginda menegaskan bahawa kedudukan raja mengatasi segala undang-
pemerintahan dan keadaan ini secara langsung telah memperkukuhkan undang yang digubal oleh manusia. Hal ini bermakna semua institusi
perpaduan dalam politik negara tersebut. pemerintahan diwujudkan untuk berkhidmat kepada raja bukannya berkongsi
kekuasaan dengan raja.

48
3. Krisis antara Raja James I dengan parlimen semkain meruncing ekoran isu jawatan setelah tidak sampai setahun memerintah. Pemulihan sistem
pengenaan cukai oleh Raja James I tanpa persetujuan parlimen. Menurut monarki di England dilakukan berasaskan kompromi dan persefahaman antara
baginda, sebagai raja yang memerintah, baginda mempunyai hak dan kuasa raja dengan parlimen. Raja Charles II (putera Charles I) ditabalkan sebagai raja
dalam soal pungutan cukai dan kewangan. Ahli parlimen menuduh baginda England. Pada peringkat awal pemerintahannya, Raja Charles II cuba
menjalankan pemerintahan tanpa mengikut perlembagaan dan melaksanakan dasar yang tidak mencetuskan perasaan tidak puas hati parlimen.
membelakangkan parlimen. Ekoran pertelagahan tersebut, pada tahun 1611, Sekali lagi, soal agama menjadi punca pertelagahan antara parlimen dan raja.
Raja James I bertindak membubarkan parlimen dan keadaan politik di England Raja Charles II seterusnya telah membuat perisytiharan diraja yang dikenali
semakin bercelaru. Keadaan diburukkan lagi dengan kematian Raja James I pada sebagai Declaration of Indulgence (1672) yang bertujuan memansuhkan undang-
tahun 1625. Baginda digantikan dengan puteranya, Raja Charles I. Rasa tidak undang yang menyekat penganut Katolik melakukan amalan tradisi mazhab
puas hati terhadap penggunaan kuasa mutlak raja telah dibuat secara rasmi pada mereka. Perisytiharan itu juga menandakan tiada lagi sekatan kepada golongan
tahun 1628 apabila parlimen mengemukakan Petition of Right kepada Raja Katolik untuk menjawat jawatan dalam perkhidmatan awam dan pasukan
Charles I. Petisyen ini mengutuk tindakan raja yang bersikap autokratik dan keselamatan.
menentang amalan raja memungut cukai tanpa kelulusan parlimen. Raja juga
tidak boleh menahan dan memenjarakan seseorang dengan sesuka hati tanpa 7. Pihak parlimen bertindak balas dengan meluluskan Test Act (1673) yang
mengikut peraturan dan proses undang-undang. melarang orang Katolik daripada memegang jawatan dalam perkhidmatan
awam. Satu lagi akta digubal pada tahun 1679 yang dinamakan Habeas Corpus
4. Raja Charles I membubarkan parlimen dan menjalankan pemerintahan Act bertujuan membolehkan rakyat mendapat penjelasan daripada pihak
secara mutlak. Baginda menjalankan pemerintahan tanpa parlimen selama 11 berkuasa sekiranya mereka ditangkap dan ditahan. Raja Charles II meninggla
tahun. Dengan membubarkan parlimen, Raja Charles I bebas memerintah dan dunia pada tahun 1685 setelah memerintah England selama 25 tahun. Adiknya,
memperkenalkan pelbagai jenis cukai dan membentuk agensi pemungut cukai Raja James II menaiki takhta. Baginda mempunyai kecenderungan untuk
bagi menjalankan urusan pungutan cukai. Bagaimanapun, Raja Charles I memulihkan kembali doktrin kuasa suci raja. Tentangan terhadap Raja James II
menubuhkan kembali parlimen yang beliau mansuhkan 11 tahun lalu menjadi semakin terbuka apabila baginda menjalankan dasar agama yang lebih
bertujuan mendapatkan kelulusan parlimen untuk mendapat peruntukan yang condong kepada mazhab Katolik. Raja James II akhirnya disingkirkan daripada
beliau perlukan. Majoriti ahli parlimen yang kebanyakkannya golongan puritan takhtanya. Mary II dan suaminya Willian of Orange dijemput dari Belanda dan
daripada gereja Presbytrian enggan bekerjasama. Ahli parlimen menuntut ditabalkan sebagai Raja England.
baginda memansuhkan undang-undang yang diluluskan tanpa persetujuan
parlimen, menghapuskan undang-undang yang tidak disenangi parlimen, dan Penutup:
memecat pegawai kerajaan yang rasuah. Jika baginda bersetuju, barulah ahli
parlimen meluluskan peruntukan yang dimintanya. Pergeseran antara parlimen dan Raja England berkisar kepada dua isu utama,
iaitu isu pemerintahan raja yang membelakangkan parlimen dan isu agama
5. Peperangan antara kedua-dua pihak tidak dapat dielakkan. Tentera (kegerejaan).
parlimen yang dipimpin Oliver Cromwell berjaya menewaskan tentera Raja
Charles I pada tahun 1645. Pergeseran antara kedua-dua kumpulan tersebut 2.2.2 Raja mutlak dan Berperlembagaan di Perancis
memberi ruang kepada Raja Charles I melancarkan peperangan sekali lagi pada
tahun 1648. Bagaimanapun, Raja Charles I dapat ditumpaskan. Dalam Soalan 49: Bincangkan perlaksanaan raja mutlak dan raja berpelembagaan di
persidangan yang diadakan selepas itu, parlimen mengambil keputusan Perancis
menjatuhkan hukuman bunuh ke atas Raja Charles I. Parlimen juga
mengisytiharkan England sebagai negara republik dan Cromwell sebagai ketua Pendahuluan :
negara yang baharu. Kesukaran mendapat kerjasama daripada ahli-ahli parlimen
untuk menjalankan pemerintahannya menyebabkan Cromwell mengambil Keruntuhan sistem beraja mutlak digantikan dengan sistem berpelembagaan
tindakan membubarkan parlimen pada tahun 1653 dan membentuk sebuah tetapi dalam tempoh yang singkat iaitu lebih kurang setahun sahaja. Perancis
kerajaan baharu yang dikenali sebagai Protectorate. Beliau memegang jawatan kemudiannya menjadi negara republik tetapi keadaan huru hara yang berlaku
Lord Protectorate. Parlimen dibentuk dan kerajaan baharu ini berasaskan satu dikenali sebagai Zaman Pemerintahan Ganas.
perlembagaan bertulis. Meskipun Cromwell memerintah mengikut Pemerintahan Perancis terletak di tangan Raja, Majlis Diraja, dan intendant.
perlembagaan namun pemerintahan yag diamalkannya bercorak kediktatoran Kuasa raja mengatasi segalanya dan boleh memerintah sesiapa sahaja yang
tentera. Banyak kejayaan yang dicapai oleh Cromwell dalam bidang perdagangan disyaki menetang kerajaan ditahan dan dipenjara. Majlis Diraja dianggotai oleh
dan dasar luar. kerabat diraja yang berpengaruh. Sejak abad ke-17 lagi, Raja-raja Perancis telah
menubuhkan sistem intendant wilayah bagi menguruskan hal-hal yang
6. Pada tahun 1658, Cromwell meninggal dunia dan digantikan oleh anaknya, berkaitan dengan pentadbiran dan pungutan cukai.
iaitu Richard Cromwell. Bagaimanapun, Richard Cromwell meletakkan Golongan paderi (clergy) bertugas di gereja-gereja Katolik dan institusi dalam

49
pentadbiran agama. Institusi agama ini cukup kaya dan kukuh kedudukkannya. 3. Satu lagi peristiwa penting ialah kejatuhan bangunan Bastille ke tangan
Pelantikan Bishop disahkan oleh Paus di Vatican dengan mengangkat sumpah pemberontak (14 Julai 1789). Perhimpunan Kebangsaan seterusnya berjaya
untuk mempertahankan agama Kristian dan golongan ini dikenali sebagai menghapuskan sistem feudal, perhambaan dan golongan istimewa. Monopoli
paderi atasan. Paderi bawahan dipanggil paderi parisy yang bekerja kuat golongan bangsawan dihapuskan (tanpa pampasan), cukai yang sama untuk
menjalankan tugas pentadbiran harian di luar bandar. semua golongan, menghapuskan buruh paksa (corvee), cukai, dan semua jenis
Golongan bangsawan mewakili dua peratus sahaja daripada rakyat Perancis hak istimewa gereja ditarik balik. Ahli parlimen dengan sendirinya
yang berjumlah 400 000 orang penduduk ketika itu. Terdapat tiga jenis golongan memansuhkan hak-hak keistimewaan feudal mereka.
bangsawan iaitu bangsawan atasan, bangsawan rendah, dan bangsawan bergelar.
Bangsawan atasan dianugerahkan pelbagai keistimewaan dan mendapat 4. Langkah seterusnya ialah memperjuangkan kebebasan memiliki harta
pangkat serta jawatan tinggi. Bangsawan rendah pula memiliki tanah yang benda, perlindungan, dan menentang penindasan. Oleh itu, pada 26 Ogos
membekalkan hasil yang mencukupi untuk perbelanjaan. Golongan bangsawan 1789, parlimen telah meluluskan Perisytiharan Hak-hak Manusia dan
bergelar ialah mereka yang berjasa kepada negara dan tidak menikmati Kewarganegaraan (Declaration of the Right of the Man and the Citizens).
keistimewaan yang dimiliki oleh bangsawan atasan. Perisytiharan ini juga membenarkan rakyat melakukan sesuatu yang tidak
Di parlimen, ahli parlimen dibahagikan kepada tiga estet iaitu Estet Pertama menyakiti orang lain dan batasannya hanya dilakukan oleh undang-undang.
yang terdiri daripada golongan paderi, Estet Kedua yang terdiri daripada Setelah sistem feudal dihapuskan, sistem pentadbiran baharu dibentuk. Perancis
golongan bangsawan, dan Estet Ketiga yang diwakili oleh golongan bourjois dan telah dibahagikan kepada 83 kawasan, luasnya lebih kurang sama besar dan
petani. sama jumlah penduduknya. Setiap kawasan dibahagikan pula kepada daerah-
daerah dan commune.
Isi-isi penting :
5. Berkaitan dengan pihak gereja pula, kerajaan merampas semua tanah yang
1. Raja Louis XVI telah memutuskan untuk mengadakan perjumpaan, iaitu dimiliki oleh gereja, iaitu kira-kira satu perlima tanah di Perancis. Julai
Perhimpunan Orang-orang Kenamaan (1787) sebagai langkah untuk 1790, Perlembagaan Sivil Gereja telah diluluskan. Melalui perlembagaan ini,
mengatasi masalah kewangan Perancis. Hal ini dipersetujui golongan golonga paderi akan dipilih oleh rakyat dan mereka diberikan gaji. Menjelang
bangsawan dengan dengan syarat diberi keutamaan mnejawat jawatan tinggi tahun 1791, Majlis Perhimpunan Kebangsaan telah menyiapkan satu
dalam kerajaan. Mereka juga mahukan Mennteri Kewangan Perancis, Colonne perlembagaan baru yang ditandatangani oleh Raja Llouis XVI. Berdasarkan idea
dipecat. Parlimen yang bersidang buat kali pertamanya (5 Mei 1789) masih Montesquieu melalui teori pengasingan kuasa yang diutarakannya, kerajaan
mengikuti perturan cara lama yang dimana peraturan tersebut memberi dubahagikan kepada tiga cabang iaitu badan legislatif, badan eksekutif dan
keistimewaan kepada Estet Pertama dan Estet Kedua. Cara persidangan di badan judisiari. Pemerintahan raja berpelembagaan berlangsung selama setahun
parlimen juga mengikut cara lama, iaitu selepas membincangkan sesuatu usul, kemudian sistem pemerintahan Perancis bertukar menjadi republik.
ahli-ahli dewan akan mengundi sama ada menyokong atau membangkang.
Keadaan inin sudah tentu tidak akan menyebelahi Estet Ketiga kerana jika Estet 6. Perpecahan berlaku dalam kalangan pendukung revolusi, iaitu golongan
Pertama dan Estet Kedua tidak menyokong bermakna undi akan menjadi satu jacobin dan girondin. Perancis terlibat dalam peperangan dengan negara jiran
lawan dua. Oleh itu, Estet Ketiga menuntut supaya ketiga-tiga estet disatukan dan mereka, iaitu Austria dan Prusia. Keputusan perang diambil kerana ancaman
pengiraan undi berdasarkan undi individu yang terdiri daripada seluruh anggota puak imigres (bangsawan yang melarikan diri) yang bekerjasama dengan kedua-
parlimen. Raja Louis XVI membbuat keputusan supaya peratutran lama mesti dua kuasa berkenaan. Maharaja Austria, Francis II dan Raja Frederick William II
digunakan. Pada 12 Jun 1789, Estet Ketiga mengisytiharkan diri mereka sebagai dari Prusia terlibat dalam peperangan ini kerana mahu mempertahankan sistem
Perhimpunan Kebangsaan dan revolusi Perancis bermula. monarki di Perancis. Terbentuklah pemerintahan diktator yang dikenali sebagai
Zaman Pemerintahan Ganas. Kumpulan yang menguasai politik pada zaman ini
2. Persidangan Diraja bagi semua estet berlangsung pada 23 Jun 1789. raja ialah jacobin yang dipimpin oleh Maximilien Robespierre.
Louis XVI mengemukakan pelbagai cadangan pemulihan untuk pertimbangan Kumpulan ini mewujudkan Mahkamah Revolusi dan menggubal undang-undang
estet-estet. Pada 27 Jun 1789, Raja Louis XVI memerintahkan golongan paderi Syak. Sesiapa sahaja yang disyaki musuh revolusi dan menyokong raja dihukum
dan bangsawan menyertai Estet Ketiga dalam Perhimpunan Kebangsaan. Prinsip tembak atau pancung.
perjuangan golongan Estet Ketiga yang terdiri daripada kelas menengah menjadi
semakin ketara. Mereka mahukan hak individu golongan yang berkemampuan Penutup :
dan berbakat khasnya kelas pertengahan diberi perhatian sewajarnya. Walaupun
golongan bangsawan istana dan ahli keluarga raja mahu menggagalkan Raja Louis XVI dan isterinya Marie Antoinnette juga dipancung menggunakan
Perhimpunan Kebangsaan dengan menubuhkan satu pasukan tentera dibawah gilotin. Robespierre juga dikenakan hukuman pancung dengan gilotin oleh puak-
pimpinan Marshall de Broglie tetapi mereka tidak mampu menghalang kehendak puak yang menyokong parlimen.
rakyat untuk menghapuskan sistem monarki. Selepas kematian Robespierre pada Julai 1794, berakhirlah Zaman Pemerintahan
Ganas di Perancis. Keadaan tidak stabil berlarutan sehinggalah munculnya

50
Napoleon Bonaparte mengambil alih kuasa pemerintahan di Perancis pada Dijalankan bagi memastikan negaranya muncul sbgai Negara yg kuar dan agung.
penghujung tahun 1799. Menteri Kewangan, Louis Colbert melaksanakan dsar ini dgn bersungguh-
sungguh.
Soalan 50 : Huraikan dasar pemerintahan beraja mutlak Perancis di bawah Louis Colbert-memulakan industri baharu, memansuhkan tarif tmptan, tol
pemerintahan Raja Louis XIV pada tahun 1643-1715 mengurangkan kadar bunga keats hutang kerjaan, kawal upah, dan harga
kebanyakan barang. Meningkatkan pendapatan kerjaan ttpi prbelanjaan utk
Pendahuluan perang brtmbh dgn pesat.

Raja Louis XIV ditabalkan pada 1643 sebagai pemerintah Perancis. Dikenali Dasar Ketenteraan
sebagai Grand Monarch yang Memerintah selama 72 tahun. Pemerintahnya,
mewujudkan keamanan dan kemakmuran dlm negara. Mengukuhkan kedudukan, Mendapat bantuan Louvis. Louvis-Menteri Perang utk melakukan reformasi
memperkenalkan sistem pentadbiran pusat yg kukuh dan teratur. Melibatkan diri ketenteraan. Raja ada kawalan penuh ats angkatan tentera. Louis-menghapuskan
secara langsung dlm pelantikan pegawai-pegawai kerajaan. dominasi gol. Bangswn ke ats bdg ketenteraan. Kemudian, memulakan kawaln
Pemerintahan Mutlak Berjaya mengawal pegawai-pegawai dengan bantuan langsung ke atas ketenteraan.
menteri-menteri. Mendapat sokongan padu drpda golongan bangsawan, Huguenot, Perlantikan pegawai-pegawai tntra dibuat berasaskan merit. Kerajan- merekrut
dan institusi kerajaan. Sokongan tersebut, mengukuhkan kedudukannya lagi tentra, sedia perumahan, bekalan makanan. Sepasukan bala tentera (4000
sebagai pemerintah monarki mutlak di Perancis. tentera). Mncul sebgai tentera yg terkuat di Eropah ketika itu.
Antara dasar yang diambil untuk mengukuhkan pemerintahnya ialah: Dasar Dalam
Negara, Dasar Ekonomi Merkantilisme, Dasar Kententeraan, Dasar Agama dan Dasar Agama
Dasar Luar Negara
Bertindak memaksa gol. katolik (Huguenot) Calvinis Perancis utk mnerima
Isi-isi Penting: agama katolik. Edict of Nantes-ditandatangani pd 1598 yg beri kebebasan knpda
Huguenot utk mnganut agama pilihan mereka. Malah, mreka mempunyai peluang
Dasar Dalam Negara yg sma untuk memegang jwtan dlm kerajaan.
Edict of Nantes-ditafsir scra sempit utk menafikan kebebsn kpda Huguenot. 1685-
Menyusun semula pentadbiran pusat Negara kepada empat majlis utama seperti Edict of Nantes dibatalkan. Menyebabkan srmai 200 000 Huguenot tinggalkn
Majlis Negara Mengurus hal ehwal negara, Majlis Despatches Mengurus hal ehwal Perancis dn pndh ke England , Holand dan Amerika. Namun tindakan beliau
tempatan kecuali kewangan, Majlis Kewangan Mengurus masalah percukaian, tarif, mndpt sokongan drpda rkyat tmptn.
perbelanjaan dan pendapatan, Majlis Privy Mengurus pentadbiran keadilan
Melantik menteri menteri yang berkebolehan utk membantunya mentadbir. Dasar Luar Negara
Colbert (Menteri Kewangan), Le Tellier (Menteri Hal Ehwal Luar), Louvis (Menteri
Peperangan), dan Vauban (Menteri Ketenteraan). Pegawai yg bertanggungjawab Dasar meluaskan wilayahnya.
bg melaksanakan dasar-dasar diraja di pelbagai provinisi Perancis (intendent). Semasa pemerintahannya-wilayah kekuasaan meluaus ke Sungai Rhine dgn
Intendent-menyelia pentadbiran, keadilan, pengutipan cukai, dan pentadbiran Perancis mngusai wilayah-wilayah yg diperintah oleh putera-putera Jerman,
ketenteraan di peringkat daerah. Negara Spanish Netherland (Belgium Moden) dan United Province (Kerajaan
Mempercayai bhwa sbgai pemerintah mutlak bg seluruh Eropah dia harus lebih Belanda hari ini).
hidup bergaya. Mendirikan istana besar di Versailles dn bbrpa lg di tempat lain.
Arkitek-arkitek-mereka bentuk bangunan Pelukis-pelukis-mengindahkannya Penutup:
Menetap di Versailles yg di kelilingi oleh istana yg besar. Gol. Bngswn Perncis
bergntung hdup kpada pncen drpda rja @ kpda krja-krja yg memberikan gaji tinggi. Raja Louis XVI dan isterinya Marie Antoinnette juga dipancung menggunakan
Kini, pengikut-pengikut rja x mndapat pencen @ gaji melainkan mereka tnggl di gilotin. Robespierre juga dikenakan hukuman pancung dengan gilotin oleh puak-
istna wktu yang lama. Oleh itu, gol. Bngswn Perncis hbskan hdup mreka di istana puak yang menyokong parlimen.
Versailles utk dpt sokongan. Perkhidmatan awam-org-org yg berkebolehan. Selepas kematian Robespierre pada Julai 1794, berakhirlah Zaman Pemerintahan
Kejayaan beliau jg dibntu oleh Menteri Kewangan yg brkebolehan -Jean Baptiste Ganas di Perancis. Keadaan tidak stabil berlarutan sehinggalah munculnya
Colbert (16191683). Dasar-dasar Colbert-negara industri dan kuasa militer Napoleon Bonaparte mengambil alih kuasa pemerintahan di Perancis pada
Zaman keemasn bg kesusateraan Perancis. Lahir Tokoh terkenal-Rachine, Moliere. penghujung tahun 1799.

Dasar Ekonomi Merkantilisme 2.2.2 Negara Kesatuan Perancis

Soalan 51: Huraikan Pelaksanaan negara kesatuan di perancis

51
Pendahuluan Sistem kesatuan mempunyai beberapa kelemahan namun kelemahan tersebut
mudah diselaras dan dilaksanakan kerana pemerintahan pusat mempunyai lebih
Secara umumnya terdapat dua bentuk kerajaan yang boleh di pilih untuk kuasa untuk menyesuaikan pentadbiran dengan keperluan semasa.
melaksanakan pemerintahan dalam sesebuah Negara, kuasa dalam sesebuah kerajaan
perlu di pegang oleh pihak atau institusi tertentu Sekiranya sesebuah Negara Soalan 52: Bincangkan ketidakpuasan hati rakyat terhadap struktur parlimen di
berhasrat memberikan kuasa yang luas kepada kerajaan pusat dan kuasa yang terhad Perancis
kepada kerajaan tempatan (Local Government), maka kerajaan kesatuan mungkin
menjadi pilihan Pendahuluan
Sekiranya sesebuah negara ingin membahagikan kuasa antara kerajaan pusat dengan
kerajaan negeri atau kerajaan tempatan, maka Negara itu boleh memilih kerajaan Kelemahan struktur parlimen perancis dikatakan menjadi salah satu punca
persekutuan. Pengamalan mana-mana bentuk kerajaan ini akan memberi kesan merosotnya pengaruh pemerintahan beraja mutlak di Negara berkenaan
kepada keharmonian pentadbiran pusat dan wilayah di Negara masing-masing Tindakan raja yang menyebelahi golongan bangsawan dan paderi akhirnya
membawa kepada keruntuhan pemerintahan beraja mutlak di perancis pada akhir
Isi-isi Penting: ke-18

Pelaksanaan Negara kesatuan di perancis Isi-isi Penting:

1. Perancis melaksanakan sistem negara kesatuan berdasarkan ciri-ciri yang 1. Kelemahan struktur Parlimen Perancis dikatakan menjadi salah satu punca
berikut; Kesemua urusan Negara adalah dipusatkan; Bagi memudahkan merosotnya pengaruh pemerintahan beraja mutlak di Negara tersebut.
pentadbiran, beberapa wilayah atau cawangan dibentuk dan diberi kuasa Tindakan raja yang menyebelahi golongan bangsawan dan paderi akhirnya
mentadbir. Kuasa mentadbir disalurkan dari pusat pemerintahan dan kuasa ini membawa kepada keruntuhan pemerintahan beraja mutlak di perancis pada akhir
boleh di tarik balik dan disebabkan kuasa wilayah, bahagian atau cawangan ini abad ke-18. Ahli-ahli parlimen dibahagikan kepada 3 estet atau 3 blok. Mereka
diberi boleh dipindah, atau ditarik balik, maka wilayah atau bahagian merupakan dibahagikan berdasarkan golongan masing-masing. Estet pertama terdiri daripada
agen kepada pemerintahan pusat golongan paderi. Estet kedua pula terdiri daripada golongan bangsawan dan
seterusnya estet ketiga pula terdiri daripada golongan Bourjois dan petani.
2. Sistem kesatuan dilaksanakan di Negara-negara yang tidak terlalu luas Mengikut tradisi, ahli-ahli parlimen diminta untuk mengemukakan senarai
kawasan geografinya. Jika saiz sesebuah Negara kecil dan sedarhana serta jumlah rungutan atau dikenali juga sebagai Cahiers oleh pihak kerajaan. Setelah
penduduknya tidak terlalu ramai, sistem kesatuan sesuai dilaksanakan. Geografi mengetahui Cahiers itu, pihak kerajaan akan mengambil tindakan untuk
perancis tidak seperti amerika syarikat atau India. Pengaruh geografi yang tidak menyelesaikan aduan tersebut. Cahiers daripada estet pertama dan kedua
begitu luas, lebih memudahkan komunikasi dua hala dan sebarang keputusan mengandungi tuntutan yang tidak selaras. Estet pertama menuntut pengurangan
boleh dilaksanakan secepat mungkin tanpa berlakunya amalan red tape. hak istemewa golongan bangsawan manakala estet kedua pula berusaha untuk
mengurangkan hak istimewa golongan paderi. Seterusnya , peraturan mengundi di
3. Sebaik sahaja sistem feudal dihapuskan di perancis, pentadbiran baharu parlimen adalah dengan mengikut estet , bukannya secara undian individu.
telah di lantik. Perancis telah dibahagikan kepada 83 departmen t(kawasan), dan Sekiranya estet pertama yang terdiri daripada golongan paderi dan estet kedua
setiap department dibahagikan kepada cantons(daerah) dan yang akhir sekali terdiri daripada golongan bangsawan meluluskan sesuatu usul , bermakna estet
ialah commune. Setiap department diwujudkan sebuah majlis yang dinamakan ketiga yang terdiri daripada rakyat biasa tiada kuasa untuk membantah usul
general council. Ahli-ahlinya dilantik oleh pemerintah peringkat pusat. Department tersebut.
merupakan institusi peringkat tempatan yang menghubungkan penduduk
tempatan dengan kerajaan di peringkat pusat. 2. Peranan ketiga-tiga estet itu menyerupai sebuah parlimen yang yang
membenarkan perbincangan berkaitan hal-hal di daerah masing-masing.
4. Commune dibentuk bagi mentadbir kawasan Bandar. Institusi ini diketuai Parlimen yang pertama kalinya bersidang pada 5 Mei 1789 masih mengikuti
oleh datuk Bandar (mayor) sebagai ketua eksekutif. Antara tugas commune peraturan cara lama. Semua upacara lama dikekalkan dan peraturan tersebut
termasuklah mengendalikan perkara-perkara yang menyentuh pentadbiran di memberi keistimewaan kepada estet pertama dan estet kedua. Cara persidangan
Bandar seperti meluluskan permit bangunan,menjaga keselamatan penduduk,dan di parlimen juga digunakan menggunakan cara lama , iaitu selepas
menguruskan pentadbiran perkahwinan. Commune merupakan institusi yang di membincangkan sesuatu usul , ahli-ahli dewan akan mengundi sama ada untuk
bentuk bagi memberikan perkhidmatan kepada penduduk tempatan seperti menyokong atau membangkang usul tersebut. Keadaan ini tidak akan menyebelahi
pejabat pendaftaran,mahkamah jabatan kerja raya,polis tempatan dan sebagainya. estet ketiga , kerana jika estet pertama dan estet kedua tidak menyokong , ini
bermakna undian akan menjadi satu melawan dua. Oleh itu , estet ketiga menuntut
Penutup supaya ketiga-tiga estet disatukan dan pengiraan undi adalah berdasarkan undi
individu yang terdiri daripada seluruh anggota parlimen. Raja Louis XVI membuat

52
keputusan agar peraturan lama mesti diguna pakai. Namun , estet ketiga
mengingkari perintah Raja Louis XVI dan menjemput ahli anggota estet pertama 5. Pada Julai 1790, Perlembagaan Sivil Gereja telah diluluskan. Melalui
dan kedua untuk berunding dengan mereka. Setelah perundingan dijalankan lebih Perlembagaan ini , golongan paderi akan dipilih oleh rakyat dan diberikan gaji.
kurang dua minggu , kebanyakkan anggota estet pertama dan kedua menolak Golongan paderi dikehendaki mengangkat sumpah taat setia kepada
cadangan untuk menggabungkan ketiga-tiga estet tersebut. perlembagaan awam. Menjelang tahun 1791 , majlis perhimpunan kebangsaan
telah menyiapkan satu perlembagaan baru yang ditandatangani oleh Raja Louis
3. Seterusnya , pada 12 Jun 1789 , estet ketiga mengisytiharkan diri mereka XVI. Berdasarkan idea MOSTESTQUIE melalui teori pengasingan kuasa, kerajaan
sebagai Perhimpunan Kebangsaan atau dikenali juga sebagai Parlimen dibahagikan kepada Badan Legislatif, Badan Eksekutif, dan Badan Judisiari.
Negara. Revolusi Perancis bermula dengan pengisytiharan estet ketiga sebagai Pemerintahan raja berpelembagaan berlangsung selama setahun kemudian sistem
Perhimpunan Kebangsaan. Bagaimanapun , apabila ahli-ahli Perhimpunan pemerintahan Perancis bertukar menjadi republik. Raja Louis XVI dan isterinya
Kebangsaan bersama-sama pemimpin mereka menuju ke dewan , mereka Marie Antoinette dipancung menggunakan gilotin oleh puak-puak yang
mendapati pintu-pintu dewan telah dikunci dan dikawal oleh tentera. Ahli-ahli menyokong parlimen. Selepas kematian Robespierre pada Julai 1794,
Perhimpunan Kebangsaan melarikan diri ke bangunan lain apabila khabar angin berakhirlah zaman pemerintahan ganas di Perancis. Keadaan tidak stabil
menyatakan Raja Louis XVI hendak menggunakan tentera untuk menentang ahli berlarutan sehinggalah munculnya Napoleon Bonaparte yang mengambil alih
Perhimpunan Kebangsaan. Implikasinya ialah mereka telah berhimpun di kuasa pemerintahan di Perancis pada penghujung tahun 1799.
gelanggang tenis dan mengangkat sumpah bahawa mereka tidak akan bersurai
sehingga mereka menggubal Perlembagaan Perancis. Peristiwa ini dikenali Penutup
sebagai Sumpah Padang Tenis. Prinsip perjuangan golongan estate ketiga yang
terdiri daripada kelas menengah menjadi semakin ketara kerana mereka mahu Penindasan yang dialami sekian lama oleh golongan rakyat menyebabkan mereka
konsep persamaan dan keadilan di praktikkan bukannya di beri sesuatu bangkit menentang ketidakadilan yang wujud disebabkan suara mereka tidak
keistimewaan kepada rakyat berdasarkan hak atau warisan turun temurun. didengar di Parlimen. Pembahagian Parlimen mengikut blok akhirnya
Mereka menginginkan hak individu golongan yang berkemampuan dan berbakti , dimansuhkan dan hanya tinggal satu blok sahaja yang mewakili semua golongan
khasnya agar kelas pertengahan di beri perhatian yang sewajarnya. Namun , masyarakat Perancis.
walaupun golongan bangsawan istana dan ahli keluarga raja mahu menggagalkan
Perhimpunan Kebangsaan dengan menubuhkan satu pasukan tentera dibawah 2.2.2 Negara Persekutuan Amerika Syarikat
pimpinan Marshall de Broglie , tetapi mereka tidak mampu menghalang kehendak
rakyat menghapuskan sistem monarki , malah sebahagian tentera de Broglie turut Soalan 53 : Huraikan perlaksanaan negara Persekutuan di Amerika Syarikat.
menyertai Perhimpunan Kebangsaan.
Pendahuluan
4. Pada 14 Julai 1789 , bangunan bestille telah jatuh ke tangan pemberontak.
Bangunan tersebut menempatkan tahanan politik seperti Voltaire dan Diderot. Persekutuan berasal daripada perkataan iaitu foedus yang membawa maksud
Kejatuhan bangunan ini memberi kepada golongan revolusi dikawasan bandar dan perjanjian yang merupakan gabungan beberapa buah wilayah atau negeri yang
desa. Kejatuhan bestille tidak dilupakan oleh orang Perancis sehingga kini , malah , dahulunya bebas namun kemudian menjadi Negara bersekutu dibawah satu
Hari Kebangsaan Perancis dirayakan ada 14 Julai setiap tahun sempena perlembagaan pusat .
mengingati peristiwa ini. Dengan ini , Perhimpunan Kebangsaan berjaya Terdpat beberapa faktor yang menyebabkan pembentukan Negara persekutuan
menghapuskan sistem feudal , penghambaan dan golongan istemewa. Monopoli iaitu pertahanan sesebuah negeriitu lemah untuk menghadapi ancaman kuasa
golongan bangsawan dihapuskan tanpa pampasan , seterusnya cukai yang diberi luar, kedudukan akan lemah jika menjalankan aktivti ekonomi secara
adalah sama untuk semua golongan , menghapuskan buruh paksa dan semua hak bersendirian dan sukarela menyertai persekutuan kerana sesebuah negeri atau
istimewa gereja di tarik balik. Selepas itu, berlaku hari Ogos yang mengesahkan wilayah akan bertambah kuat dan maju.
penghapusan masyarakat feudal di Perancis yang diamalakan sejak turun-temurun. Sistem persekutuan ditakrifkan sebagai sistem pemerintahan yang terdiri
Ahli Parlimen dengan sendirinya memansuhkan sendiri hak-hak istimewa feudal daripada dua kerajaan iaitu pusat dan negeri . Setiap kerajaan pusat dan negeri
mereka. Golongan feudal yang lain juga berlumba-lumba menyerahkan hak-hak mempunyai kuasa masing-masing dalam perkara-perkara tertentu .
lama mereka dan pada masa yang sama , golongan paderi memberi kutipan cukai Apabila wilayah-wilayah tersebut bergabung kedalam sebuah persekutuan
gereja dan hak-hak gereja. Satu dikri telah dikeluarkan yang menandakan bahawa dengan sendirinya wilayah-wilayah berkenaan menyerahkan kedaulatan
seluruh pemerintahan feudal telah dimusnahkan. Maka seterusnya ialah wilayah dan ketaatan rakyat tertumpu kerajaan persekutuan .
memperjuangkan kebebasan memiliki harta benda , perlindungan dan menentang
penindasan. Oleh itu , pada 26 Ogos 1789 , Parlimen telah meluluskan Isi-isi penting :
perisytiharan hak-hak manusia dan warganegara. Perisytiharan ini mengiktiraf
semua manusia dilahirkan kekal bebas dan mempunyai hak yang sama dan 1. Perlembagaan Amerika Syarikat tetap memberi kebebasan negeri-negeri
perbezaan hanya boleh diwujudkan berdasarkan kemanfaatan umum. menggubal undang-undang yang berkaitan dengan adat dan budaya tempatan

53
kerana setiap negeri mempunyai latar belakang dan sejarah berlainan. Keadaan Soalan 54: Huraikan Faktor-Faktor Tercetusnya Perang Kemerdekaan Di Amerika
geografi dan saiz sesebuah Negara tidak menghalang daripada mencapai Syarikat .
perpaduan dan kemajuan Negara . Di Amerika Syarikat mempunyai 50 buah
negeri dan saiznya luas, penduduknya terdiri daripada berbilang kaum namun Pendahuluan
perpaduan rakyat masih utuh.
Pada bulan September 1774, pemimpin pemimpin daripada 13 buah koloni
2. Kekurangan kuasa kerajaan persekutuan memberi beberapa kesan. mengadakan pertemuan di Phildephia . Dalam pertemuan tersebut, mereka
Pertama, kerajaan baharu tidak dapat melaksanakan banyak projek pembagunan mengambil keputusan untuk menubuhkan Kongres (Parlimen Bersatu).
kerana tidak mempunyai sumber kewangan yang mencukupi disebabkan tiada Pada 6 Julai 1775, Kongres membuat Keputusan Untuk mengisytiharkan
kuasa untuk memungut cukai . Kedudukan kewangan kerajaan persekutuan peperangan terhadap Britain. Pada 4 Julai 1776, Kongres dalam persidangan yang
bergantung daripada sumbangan kerajaan negeri. diadakan di Phildelphia meluluskan Pengisytiharan Kemerdekaan .
Terdapat beberapa faktor yang menyebabkan tercetusnya Perang Kemerdekaan di
3. Selain itu , kerajaan persekutuan juga tidak dibenarkan membentuk Amerika .
sistem perdagangan antara negeri mahupun Negara lain. Oleh yang
demikian , kelemahan kerajaan persekutuan tersebut perlu diperbaiki dan Isi-isi Penting :
mempunyai persetujuan negeri-negeri yang diperlukan bagi menambah bidang
kuasa kerajaan persekutuan. 1. Perang Tujuh Tahun (1756-1763)

4. Persidangan Konvensyen Philadelphia 1787 telah membawa kepada Pada tahun 1756 , tercetusnya peperangan antara Perancis dengan Britain di
pembentukan Pelembagaan Amerika setelah kompromi dicapai dalam 13 Eropah. Peperangan ini menelan perbelanjaan yang besar bagi kerajaan Britain .
buah negeri. Mejelang tahun 1788, Sembilan buah negeri mengesahkan Britain menuntut koloni-koloni di Amerika membayar sebahagian daripada
perlembagaan tersebut kerana pihak anti federal mempunyai pengaruh kuat perbelanjaan peperangan tersebut .
terutama di kawasan luar bandar. Dalam pada itu , beberapa pemimpin seperti Namun demikian, penduduk penduduk di 13 buah koloni tidak bersetuju dengan
Alexander Hamilton, John Jay, dan James Madison cuba mempengaruhi tindakan Britain .
penduduk awan supaya menyokong perlembagaan baharu itu dengan
menerbitkan buku yang dikenali sebagai The Federalist dan akhirnya New York . 2. Dasar Campur Tangan England

5. Kejayaan golongan federalis ini merupakan kejayaan peringkat awal. Raja George III mengamalkan dasar campur tangan dalam hal ehwal penduduk
Kejayaan persekutuan perlu mengatasi beberapa masalah di peringkat koloni .
kebangsaan seperti had kuasa persekutuan dalam masa yang sama memelihara Penduduk di koloni tidak berpuas hati dengan dasar campur tangan kerajaan
hak rakyat dan kedaulatan negeri-negeri. Beberapa pindahan telah dibuat England .
.antaranya member kuasa kepada kerajaan persekutuan dalam membuat
keputusan dalam hal mat wang, pengistiharan peperangan,mengenakan cukai, 3. Pengenalan Akta-Akta Baharu
menggubal undang-undang berkaitan kehakiman, dan menguasai perdagangan.
Penduduk koloni membantah akta akta baharu yang diluluskan oleh Parlimen di
Penutup London. Antara akta akta yang diluluskan ialah Akta Gula , Akta Setem , dan Akta
Teh .
Persekutuan merupakan bagungan beberapa wilayah atau negeri yang Akta akta ini bertujuan untuk memungut cukai daripada penduduk di koloni.
dahulunya bebas namun kemudiannya menjadi Negara bersekutu dibawah satu Penduduk koloni membantah akta ini kerana mereka berpendapat Parlimen di
perlembagaan pusat. Perlembagaan Amerika Syarikat telah menggariskan secara London tidak berhak mengenakan cukai
terperinci badan-badan yag memerintah Amerika Syarikat. Keadaan ini
dilakukan supaya satu sistem timbang tara sebagai perlindungan unsur-unsur 4. Peristiwa Pembuangan Teh Boston
authoritatian dan radikal.
Oleh kerana kerajaan persekutuan diberi kuasa yang lebih luas maka rakyatnya Pada tahun 1773, Lord North meluluskan Akta Teh. Akta ini membenarkan SHTI
tidakmenentang kerana kebebasan dan hak peribadi mereka tidak diusik an menjual teh kepada penduduk di koloni tanpa membayar cukai.
kuasa berkaitan dasar luar, dan perdagangan yang diberikan kepada kerajaan Penduduk koloni dipaksa membeli teh daripada Britain melalui SHTI.
persekutuan menjadikan Amerika Syarikat sebuah Negara yang Berjaya Perkembangan ini menimbulkan kemarahan penduduk di koloni terhadap
mengawal kedudukan ekonomi dan politik antarabangsa. kerajaan Britain. Mereka bertindak membuang kotak-kotak berisi teh ke dalam
laut dan peristiwa ini dikenali sebagai Peristiwa Pembuangan Teh Boston.

54
Penutup Di negeri-negeri selatan penduduknya melibatkan diri dalam aspek pertanian
manakala negeri utara pula penduduknya melibatkan diri dalam perusahaan.
Peristiwa peristiwa tersebut menyebabkan penduduk koloni mengambil
keputusan untuk memperjuangkan kemerdekaan negara mereka daripada Britain. 4. Tidak Berpuas Hati Terhadap Undang-Undang Kerajaan Pusat
Pada 6 Julai 1775 , kongres membuat keputusan untuk mengisytiharkan
peperangan terhadap Britain. Negeri selatan tidak berpuas hati dengan undang-undang yang diluluskan oleh
kerajaan pusat. Negeri-negeri selatan berpendapat bahawa undang-undang
Soalan 55: Huraikan faktor-faktor Tercetus Perang Saudara Di Amerika Syarikat digubal untuk melindungi kepentingan penduduk di negeri-negeri utara. Mereka
1861-1865 membantah tindakan tersebut boleh meningkatkan harga barang-barang import.
Langkah ini turut menjejaskan kedudukan negeri-negeri selatan yang bergantung
Pendahuluan kepada barang-barang import.

Perang saudara berlaku antara negeri-negeri utara dengan negeri-negeri selatan Penutup
Amerika Syarikat.
Perang ini melibatkan 22 buah negeri utara Amerika Syarikat dengan 11 buah Perang ini menyelamatkan Amerika Syarikat daripada berpecah dua.
negeri di selatan Amerika Syarikat. Perang ini juga menyebakan negeri-negeri utara dan negeri-negeri selatan bersatu
Gabungan negeri-negeri utara dikenali sebagai Kesatuan Amerika Syarikat semula.
manakala negeri-negeri selatan dinamakan Gabungan negeri-negeri Amerika.
Peranan saudara ini berlanjutan selama empat tahun,iaitu dari tahun 1861-1865 2.2.3 Penyatuan Negara Itali

Isi-Isi Penting: Soalan 56 : Bincangkan proses dan langkah-langkah ke arah gerakan penyatuan
negara bangsa Itali.
1. Masalah Hamba Abdi
Pendahuluan
Amalan penghambaan ini bermula sejak orang Inggeris Mengasaskan petempatan
di Amerika. Pembukaan ladang-ladang kapas dan tembakau memerlukan hamba Negara bangsa merujuk kepada pembentukan Negara bangsa moden Eropah.
abdi untuk bekerja di ladang. Pada tahun 1859, John Brown memimpin Pada ketika itu muncul idea tentang hak rakyat,kerajaan berpelembagaan dan
pemberontakan hamba di bahagian selatan Amerika. Negara bangsa moden. Beberapa kurun lamanya , Itali terbahagi kepada negeri
Parti republik turut berjuang untuk menghapuskan amalan penghambaan di kecil yang menjadi rebutan Negara Eropah.
Amerika Syarikat. Abraham Lincoln mengetuai Parti Republik sebagai Presiden Negara Itali dan Jerman merupakan contoh negara bangsa yang dibentuk pada
Amerika Syarikat Ke-16 pada tahun 1861,tindakan itu mencetuskan Perang abad ke 19. Itali pada mulanya terbahagi kepada beberapa wilayah. Di
Saudagar. bahagian Utaranya, beberapa wilayah seperti Venetia dan Lombardy masih di
kuasai oleh Austria.
2. Negeri-Negeri Selatan Menarik Diri Daripada Kesatuan Amerika Syarikat Orang Itali mahu menyatukan wilayah-wilayah mereka di bawah
sebuah pemerintahan dan menghalau orang Austria dari bumi Itali Dengan
Tindakan Abraham Lincoln membasmi amalan perhambaan menyebabkan menggunakan amalan realpolitik, Count Camillio Benso di Cavour berusaha
negeri-negeri selatan menarik diri daripada kesatuan Amerika Syarikat. Tujuh menyatukan Itali menjadi sebuah negara. Count Camillio Cavour amat
buah negeri selatan membuat keutusan untuk berpisah daripada kesatuan menyanjung penyatuan Itali berlandaskan pemerintahan monarki dan berusaha
Amerika Syarikat pada tahun 1861. mewujudkan kerjasama dengan Napoleon III (Pemerintah Perancis) bagi
Caroline Selatan merupakan negeri paling awal yang berpisah dengan kesatuan menentang Austriapada tahun 1860.
Amerika Syarikat kemudian negerinegeri seperti Virginia, Georgia, Caroline Utara,
Florida, Albama, Missippi, Louisiana, Tennessee, Arkansas dan Texas. Isi-isi penting
Negeri-negeri tersebut menubuhkan kerajaan baharu yang dipanggil Gabungan
Negeri-Negeri Amerika pada 4 Februari 1861 dan telah melantik Jefferson Davis Proses Penyatuan
sebagai Presiden Gabungan Negeri-Negeri Amerika.
1. Penyatuan melalui Gerakan di Itali bermula sejak tahun 1815 oleh kelas
3. Perbezaan Antara Negeri-Negeri Utara Dan Negeri-Negeri Selatan Pertengahan Itali. Faktor pertama ialah penduduk Perancis pada era
Napoleon Bonaparte di Itali menyaksikan sistem pentadbiran yang
Perbezaan tersebut dapat dikesan dalam aspek Kekayan, Agama, Kehidupan dan berkesan perlu diwujudkan. Napoleon memperbetulkan undang-undang
Bahasa. supaya lebih adil kepada semua kelas. Keistimewaan golongan aristokrat

55
dihapuskan & golongan menengah yang rajin berusaha dinaikkan pangkat yang disusun semula & menghadkan keistimewaan yang diberi kepada penguasa
sama seperti golongan aristokrat. Faktor kedua berkaitan dengan gereja. Perubahan yang dilakukan oleh beliau dilihat sebagai titik permulaan
kepentingan golongan saudagar. Bagi golongan saudagar, mereka percaya kepada cita-citanya iaitu menyatukan Itali. Oleh sebab itu, beliau telah menyusun
dengan penyatuan Itali, dapat memberi faedah dalam bidang ekonomi. semula tenteranya dengan berunding secara rahsia dengan pihak-pihak di Itali
Faedahnya termasuklah cukai kastam dapat dihapuskan, pasaran lebih luas, yang ingin menghalau pemerintah Austria dari Itali .
pembinaan jalan pengangkutan diseluruh Itali & penyediaan prasarana Langkah pertama dan dasar luarnya ialah bekerjasama dengan Perancis
pelabuhan yang lebih baik. Itali juga dapat menjadi penghubung dan Britain dalam Perang Crimer bagi menentang Rusia. Namun ramalan Count
antara England dengan India apabila Terusan Suez dibuka. Faktor ketiga ialah Camillo Benso de Cavour yang menjangkakan Austria akan menyertai Rusia tidak
semangat untuk menyatukan Itali dikuatkan lagi dengan sentimen anti- berlaku dan rancangan pertama ini gagal. Langkah kedua dalam usaha
Austria yang menguasai Lombardy & venetia serta menempatkan tentera di 4 menyatukan Itali ialah membuat persetiaan dengan Perancis akhirnya pada
kawasan strategik di Itali iaitu Verona, Mantua, Peschiera & Legnano. tahun 1858 Cavour menandatangani perjanjian dengan Napoloen III yang
bertujuan membebaskan Itali daripada penguasaan Austria.
2. Pada peringkat awal, antara tahun 1815 hingga 1830, kemungkinan Peperangan antara Sardinia-Perancis dengan Austria meletus dan Austria dapat
berperang secara terbuka dengan penjajah Austria agak sukar dilakukan. ditumpaskan di Margenta dan Solferino. Bagaimanapun maharaja Perancis
Mereka yang menentang terpaksa bergerak di bawah tanah dalam bentuk kongsi memberhentikan peperangan tersebut dan membuat perjanjian dengan Austria.
gelap. Kongsi gelap yang terpenting ialah Carbonari. Walaupun Carbonari Kekalahan Austria telah memberi kesan kepada pemerintah daerah
melakukan 2 kali penentangan pada tahun 1818 & 1830, namun gerakan sekutu Austria seperti Tuscany, Parma dan Modena kerana kehilangan sokongan
tersebut mengalami kegagalan. pihak luar seperti yang diperoleh sebelum ini. Mereka turun takhta dan
melarikan diri.
3. Kebangkitan semangat nasionalisme untuk menyatukan Itali dapat diperhatikan Untuk mengukuhkan kedudukan Sardinia, Cavour merasakan
melalui beberapa gerakan yang dipimpin oleh Mazzini, Count Camillo Benso di perlunya Sardinia terlibat secara aktif di kawasan tertentu seperti di negeri-
Cavour & Guiseppe Garibaldi. negeri Papal. Tentera Sardinia menyerang negeri-negeri Papal dan akhirnya
negeri-negeri tersebut jatuh ke tanganSardinia kecuali Rom. Kemenangan ini
Langkah-langkah Penyatuan Itali bermakna Cavour berjaya menguasai bahagian utara dan tengah Itali.

1. Perjuangan Mazzini 3. Perjuangan Giusepppe Garibaldi (1807-1882)

Mazzini (1805-1872), berasal dari Genoa menubuhkan satu gerakan yang Di bahagian selatan Itali, iaitu di Dua Sicily berlaku pemberontakan terhadap
dikenali sebagai Itali Muda ( Young Itali ). Beliau berhasrat menjadikan Itali pemerintahan Raja Bourbon, Ferdinand II dan penggantinya Francis II. Garibaldi
sebuah kerajaan republik. Gerakan Young Itali cuba bersifat nasional dengan memimpin tenteranya ke Dua Sicily bagi pemberontak disana. Dalam masa 3
mempengaruhi pelbagai golongan seperti golongan pertengahan, pekerja, bulan sahaja beliau telah berjaya menguasai Sicily dan Naples.
buruh, pegawai, petani,pengawai tentera & sebagainya. Pada tahun 1833, Sehingga tahun 1861, semua negeri berada dibawah kerajaan Sardinia kecuali
dianggarkan 60000 menjadi ahli gerakan ini. Rom danVenetia. Parlimen Sardinia bertukar menjadi parlimen Itali dan pada 17
Pada tahun 1833, Mazzini memimpin satu gerakan menentang Raja Charles Mac 1861, Raja Victor Emmanuel II memakai gelaran raja Itali.
Albert di Piedmant tetapi gerakan tersebut dapat dipatahkan oleh Raja Charles
Albert. 4. Bantuan Luar

2. Perjuangan Count Camillo Benso de Cavor Kerajaan Piedmont mendapat bantuan dan sokongan daripada negara-negara
Perancis, Prusia dan Britain untuk menyatukan Itali. Dengan bantuan Perancsi,
Tokoh terbilang dalam menyatukan Itali ialah Count Camillo Benso de Cavor Itali berjaya menguasai Lombardy pada tahun 1859. Itali juga dapat memperoleh
(1810-1861), Perdana Menteri dalam kerajaan Raja Victor Emmanuel di wilayah Parman, Modena, Tuscany dan Romagna pada tahun 1860.
Piedmont ( Sardinia). Semasa pemerintahan Raja Charles Albert, Count Camillo Dengan bantuan Prusia, Itali berjaya dalam usahanya untuk menguasai Venetia.
Benso tidak terlibat dengan kerajaan tetapi apabila Raja Victor Emmanuel II Begitu juga sokongan moral daripada pihak Britain. Dengan bantuan daripada
menaiki tahkta, Count Camillo Benso de Cavour terlibat secara langsung dalam negara-negara lain, pemimpin nasionalis Itali berjaya menyatukan negara
bidang politik. Pada tahun 1849, beliau dipilih sebagai ahli Parlimen Piedmont. mereka.
Pada tahun 1850, beliau menjawat Menteri Pertanian & Perdagangan. Pada
tahun 1852, beliau menjadi Menteri luar & Perdana Menteri Piedmont. 5. Kepimpinan Piedmont
Semasa menjadi Perdana Menteri, beliau memajukan Piedmont dengan
menurunkan kadar cukai, membina kilang, membawa masuk jentera, Kerajaan Piedmont mendapat bantuan dan sokongan daripada negara-negara
memperbaiki jalan raya & membina jalan kereta api. Sistem kewangan kerajaan Perancis, Prusia dan Britain untuk menyatukan Itali

56
Piedmont diiktiraf sebagai harapan membebaskan Itali daripada cengkaman Garibaldi berjaya mengumpulkan seribu sukarelawan di Genoa lalu mendarat
kuasa asing kerana memiliki tentera yang ammpu untuk menentang Austria, di Marsala, Sicily pada 11 Mei 1860 untuk menguasai Sicily.
mempunyai perlembagaan dan kerajaan yang bebas dan berdaulat dan
mengetuai usaha ke arah perpaduan nasional dalam kalangan bangsa Itali. 4. Penaklukan Sicily
Garibaldi berjaya menewaskan tentera Naples di Calatafini lalu merekrut
6. Penyatuan semula Giusepppe Garibaldi (1807-1882) semula tentera-tenteranya.
Pertengahan bulan Julai 1860, Garibaldi berjaya menguasai seluruh Pulau Sicily
Pada 1859, beliau memimpin tentera gerila bagi membantu Piedmont dalam lalu beliau menubuhkan sebuah kerjaan republik yang mngakibatkan Cavour
peperangan dengan Austria. bimbang.
Pada 1860, beliau memimpin tentera Kerajaan Revolusi di Bahagian Tengah Itali.
Terdapat kebimbangan Garibaldi akan menyerang Venetia atau Rom. Beliau juga 5. Penguasaan Naples dan Sicily
tidak berpuas hati dengan tindakan penyerahan wilayah Nice kepada Perancis. Pada 18 Ogos 1860, pasukan tentera Garibaldi menyeberang Selat Messina
manakala pada 6 September, Raja Naples meninggalkan Naples dan berundur
Penutup ke Gaeta yang mengakibatkan Garibaldi menguasai Naples pada keesokan hari
nya. Pada 12 September 1860, Cavour menhantar pasukan tentera nya ke
Itali meminta bantuan kuasa asing,iaitu Prusia dalam usaha mengusir Austria. wilayah-wilayah Paus dan berjaya menewaskan tentera Paus pada 18
Pada tahun 1870, meletus peperangan antara Perancis dan Prusia. Perancis September 1860.
mengarahkan tenteranya yang berada di Rom (Vatican City) supaya keluar bagi Garibaldi menerahkan kuasa kepada Raja Victor Emmanuel dan membuat
menghadapi Prusia. Kesempatan ini diambil oleh tentera Itali untuk keputusan untuk bersara di Caprera disebabkan oleh pungutan suara majoriti
memasuki Rom penduduk wilayah-wilayah selatan ingin bersatu dengan Piedmont.
Pada tahun 1871, Raja Victor Emmanuel II memindahkan ibu kota Itali
dari Florence ke Rom. Usaha penyatuan ini tiba ke penghujungnya. Penyatuan Akhir (1886-1870)

Soalan 57 : Huraikan Faktor-faktor Penyatuan Bahagian Selatan dan Utara Itali 1. Pembentukan Kerajaan Baharu di Itali
Pemimpin-pemimpin di selatan Itali diberi jaminan oleh Cavour tentang kuasa
Pendahuluan : autonomi yang diberikan.
Populariti Raja Victor Emmanuel mula merosot disebabkan oleh kerjaan pusat
Penyatuan bahagian Selatan dan Utara Itali mempunyai lima faktor , di mulakan telah mengabaikan adat dan peraturan wilyah selatan Itali tetapai pada 17 Mac
dengan Kemunculan Semula Garibaldi dan di akhiri dengan Penguasaan Naples 1886 beliau diisytiharkan sebagai Raja Itali.
dan Sicily.
2. Kematian Cavour
Isi-isi penting : Pada Jun 1861 merupakan kematian Cavour yang memberikan tamparan hebat
kepada pembentukan Itali membuatlan pemimpin-pemimpin selepasnya tidak
1. Kemunculan Semula Garibaldi mempunyai kewibawaan bagi menyatukan bahagian utara dan selatan Itali.
Pada tahun 1859, Garibaldi memimpin tentera gerila bagi memimpin tentera
gerila bagi membantu Piedmont dalam peperangan. Pada tahun seterusnya, 3. Penaklukan Venetia
beliau memimpin tentera kerajaan revolusi di bahagian tengah itali. Setelah pelbagai usaha diplomatik dilakukan untuk memperoleh wilayah
Garibaldi bimbang untuk menyerang Venetia atau Rom dan beliau tidak Venetia , pemimpin Itali menawarkan 1000 million Lire walaupun Raja Francis
berpuas hati dalam penyerahan wilayah Nice kepada Perancis. Joseph berminat namun tidak disetujui oleh golongan tentera. Pada tahun
1866, Itali bersekutu dengan Prusia untuk menentang Austria. Tentera darat
2. Kekacauan di Selatan Itali Itali ditewaskan di Custozza manakala di Lissa bagi tentera laut Itali.
Raja Fancis II (Raja Naples) menjalankan reformasi untk mengelak Namun demikian, tentera Prusia berjaya menewaskan Austria lalu
kebangkitan rakyat di wilayahnya kerana bimbang terhadap golongan menyerahkan wilayah Venetia sebagai balasan penyertaana Itali dalam
pemberontak berjuang untuk membebaskan wilayah Sicily daripada peperangan tersebut.
penguasaan Naples.
Pada masa itu , seorang tokoh republik bernama Crispi menghasut rakyat Sicily 4. Pendudukan Rom
untuk memberontak. Tindakan politik terakhir Cavour adalah mendapatkan deklarasi Parlimen
mengistiharkan Rom sebagai ibu kota Itali.
3. Ekspedisi Seribu Sukarelawan Rakyat Itali menganggap penyatuan Itali tidak lengkap selagi Rom tidak berada
di bawah penguasaan mereka.

57
Kesimpulan : Prusia dilihat berpotensi memainkan peranan ke arah penyatuan Jerman.
Pada tahun 1861, William I ditabalkan sebagai Raja Prusia menggantikan
Garibaldi berjaya menguasai Sicily dan Naples tetapi terpaksa bersara kerana abangnya, Raja Frederick William IV. William I percaya Prusia boleh
penduduk d wilayah selatan ingin bergabung dengan Piedmont. memimpin menyatukan Jerman dan memperbesarkan angkatan tentera
Kematian Cavour tidak memutuskan semangat pemimpin Itali dalam Prusia dan memperkenalkan cukai.
menyatukan utara dan selatan Itali.
Menteri Pertahanan Prusia mencadangkan supaya menambah pegawai
Penutup tentera, mengambil jumlah rekrut yang ramai dan memanjangkan
perkhidmatan tentera sukarelawan kepada 3 tahun. Bagaimanapun,
Itali meminta bantuan kuasa asing,iaitu Prusia dalam usaha mengusir Austria. golongan nasionalis liberal bimbang angkatan tentera Prusia akan dikuasai
Pada tahun 1870, meletus peperangan antara Perancis dan Prusia. Perancis oleh golongan junkers. Di dewan perwakilan, wakil nasionalis mengundi
mengarahkan tenteranya yang berada di Rom (Vatican City) supaya keluar bagi untuk tidak membenarkan kerajaan mengenakan cukai ke atas rakyat.
menghadapi Prusia. Kesempatan ini diambil oleh tentera Itali untuk
memasuki Rom Kecewa dengan kegagalan tersebut, Raja William I melantik perdana Menteri
Pada tahun 1871, Raja Victor Emmanuel II memindahkan ibu kota Itali baharu, iaitu Otto Eduard von Bismarck seorang junkers, anggota dewan
dari Florence ke Rom. Usaha penyatuan ini tiba ke penghujungnya parlimen di Prusia dan Duta Prusia ke Rusia dan Perancis. Tugas utama
Bismarck ialah menjinakkan ahli-ahli parlimen supaya patuh kepada
2.2.3 Penyatuan Negara Jerman kehendak kerajaan dan raja. Apabila parlimen menolak usul perbelanjaan
tentera, Bismarck membelakangkan keputusan parlimen dan melaksanakan
Soalan 58: Bincangkan langkah-langkah ke arah penyatuan Negara Jerman dasar kutipan cukai.

A) Pendahuluan C) Penutup

Di Jerman terdapat dua buah negeri yang paling berpengaruh dan bersaing Kekuatan semangat kebangsaan telah menyatukan Jerman. Bismarck
sesama sendiri iaitu Prusia dan Austria. Kebangkitan Revolusi 1848 mengamalkan realpolitik iaitu amalan politik yang dipelopori oleh Niccolo
menyebabkan golongan bangsawan bimbang penyatuan Jerman menggugat Machiavelli yang menggunaknan pelbagai cara untuk menumpaskan musuh-
status quo mereka. musuhnya.
Keadaan masih belum jelas kuasa yang manakah lebih dominan sama ada
Prusia dan Austria. Sesetengah golongan percaya penyatuan Jerman akan Tindakan seperti menipu, berkompromi, berkawan semula, mengugut,
menggabungkan negeri-negeri kecil di Jerman tanpa memasukkan Austria. menekan, serta berperang digunakan untuk mencapai matlamat politiknya,
Keadaan di Prusia dan Austria,1850-an tidak menunjukkan tanda-tanda iaitu menyatukan Jerman. Bismarck berpegang kepada matlamat
dalam kalangan nasionalis bahawa penyatuan Jerman akan berlaku. menghalalkan cara iaitu dasar baik kalau boleh dasar jahat kalau perlu.

B) Isi-isi penting Soalan 59: Bincangkan siri peperangan ke arah penyatuan negara Jerman

Langkah-langkah ke arah penyatuan D) Pendahuluan

Kongres Vienna 1815 menetapkan Persekutuan Jerman sebagai negeri Di Jerman terdapat dua buah negeri yang paling berpengaruh dan bersaing
penampan daripada penaklukan Perancis menyebabkan negeri-negeri di sesama sendiri iaitu Prusia dan Austria. Kebangkitan Revolusi 1848
Jerman mengadakan kerjasama ekonomi yang turut menyemai penyatuan menyebabkan golongan bangsawan bimbang penyatuan Jerman menggugat
dalam bidang politik. status quo mereka.

Prusia memiliki sistem pemerintahan yang cekap dan mempunyai Keadaan masih belum jelas kuasa yang manakah lebih dominan sama ada
kedudukan ekonomi yang kukuh. Kuasa politik dipegang oleh tuan-tuan Prusia dan Austria. Sesetengah golongan percaya penyatuan Jerman akan
tanah atau junkers. Junkers menggalakkan perdagangan di negeri-negeri di menggabungkan negeri-negeri kecil di Jerman tanpa memasukkan Austria.
Jerman dengan menubuhkan kesatuan ekonomi yang dipanggil Zollverein.
Zollverein memparkenalkan sistem mata wang, sistem ukuran dan sistem Keadaan di Prusia dan Austria,1850-an tidak menunjukkan tanda-tanda
timbangan yang standard. dalam kalangan nasionalis bahawa penyatuan Jerman akan berlaku.

E) Isi-isi penting

58
Siri Peperangan lalu memberikan salinan telegram itu kepada pihak akhbar. Tersebarnya
berita itu, Nepoleon III mengisytiharkan perang ke atas Prusia. Peperangan
1. Bismarck merancang untuk mengukuhkan pasukan tentera dan Prusia-Perancis berlangsung dan Perancis dapat dikalahkan. Kesatuan
memperkasa ekonomi Prusia supaya dapat mengurangkan pengaruh Jerman Utara menjemput negeri-negeri selatan bergabung dengannya. Raja
Austria. Untuk melaksanakan dasar ini Bismarck melibatkan Prusia dalam 3 William I dilantik menjadi Kaiser atau Maharaja Jerman dan Bismarck
peperangan. Peperangan pertama Bismarck ialah menentang Denmark atas menjadi Chancellor atau perdana menteri Jerman.
isu daerah Schleswig dan Holstein. Raja Christian IX mendakwa Schleswig
sebagai wilayah Denmark menyebabkan penduduk berbangsa Jerman F) Penutup
meminta bantuan negeri-negeri Jerman supaya membantu mereka. Bismarck
memujuk Austria supaya bekerjasama dengan Prusia untuk mengisytiharkan Kekuatan semangat kebangsaan telah menyatukan Jerman. Bismarck
perang terhadap Denmark. Dalam masa yang singkat sahaja, Denmark dapat mengamalkan realpolitik iaitu amalan politik yang dipelopori oleh Niccolo
ditewaskan. Kemenangan ini memberi dua kesan. Pertama, kuasa-kuasa Machiavelli yang menggunaknan pelbagai cara untuk menumpaskan musuh-
Eropah mula sedar akan kekuatan tentera Prusia dan kedua , kaedah musuhnya.
menyelesaikan tuntutan selepas perang ke atas kedua-dua daerah Denmark Tindakan seperti menipu, berkompromi, berkawan semula, mengugut,
dijadikan alasan oleh Bismarck untuk berperang dengan Austria. menekan, serta berperang digunakan untuk mencapai matlamat politiknya,
iaitu menyatukan Jerman. Bismarck berpegang kepada matlamat
2. Bismarck meminta bantuan Rusia, itali dan Britain dan paling menghalalkan cara iaitu dasar baik kalau boleh dasar jahat kalau perlu.
membimbangkan Bismarck ialah Perancis kerana Perancis lebih pro-
Austria dan menentang penyatuan Jerman. Bismarck telah mendapat TEMA 3: KEMAJUAN DAN PEMBANGUNAN
persetujuan Raja Prusia bagi menyerang Austria. Ketua-ketua tentera berada
di pihak Bismarck. Bagaimanapun, Bismarck menghadapi masalah di 3.1 Sistem Ekonomi (China, Jepun, Jerman, Perancis, England, Amerika Syt,
parlimen apabila Parti Progresif menentang tindakan Bismarck untuk Portugal dan Belanda)
menyerang Austria. Bismarck bertindak memberikan hak mengundi kepada
semua lelaki dewasa dalam pilihan raya bukan kepada lelaki kaya atau 3.1.1 Sistem Ekonomi Feudalisme di Asia: China
berharta sahaja seperti yang diamalkan seebelum ini. Perubahan ini
menyebabkan Parti Progresif kehilangan banyak kerusi di parlimen. Soalan 60: Terangkan kegiatan sisten ekonomi feudalisme di China.
Bismarck menggunakan tipu daya menentang pentadbiran Austria di
Holstein. Bismarck menuduh Austria melanggar Persetujuan Gastein kerana Pendahuluan
Austria menentang Bismarck.
Ekonomi feudalisme di China berkait rapat dengan keadaan geografi Negara
3. Peperangan Prusia-Austria mengambil masa selama tujuh minggu. China. Dua per tiga daripada Negara China merupakan kawasan pergunungan
Kemenangan ini menyebabkan Prusia menubuhkan Kesatuan Jerman Utara dan gurun pula di sebelah barat dan utara. Oleh yang demikian, keluasan yang
pada tahun 1867 dimana Austria dikeluarkan daripada kesatuan itu. Prusia sesuai untuk pertanian hanyalah 15% sahaja. Namun China masih mampu untuk
berhadapan dengan Perancis dalam usaha menyatukan negeri-negeri Jerman. menanpung makanan untuk penduduknya dan mampu mengeksport makanan
Nepoleon III tidak menyokong rancangan Prusia memimpin penyatuan ke luar Negara.
Jerman selagi Jerman tidak menerima sagu hati daripada Prusia kerana tidak Sistem ekonomi feudalisme yang diamalkan di China memperlihatkan kawalan
menyebelahi Austria dalam Perang Tujuh Minggu. yang ketat daripada maharaja ke atas golongan petani dan pedagang asing yang
berdagang di China.
4. Pada tahun 1868, revolusi di Sepanyol yang menyingkirkan Ratu Pentadbiran maharaja China memainkan peranan utama dalam perkembangan
Isabella daripada takhta Sepanyol. Kerajaan Sepanyol menawarkan kuasa ekonomi dan dibantu oleh golongan bangsawan sebagai penguasa kawasan luar
pemerintahan kepada Putera Leopold dari Hohenzollern iaitu sepupu Raja Bandar dan mengawal aktiviti ekonomi di kawasan luar Bandar. Kemakmuran
William dari Prusia. Nepoleon III bimbang Prusia-Sepanyol akan membentuk ekonomi China pada zaman pemerintahan Dinasti Ming diperlihatkan dengan
sekutu dan menentang Perancis lalu membantah tawaran itu. Perancis pertambahan penduduk kepada 150 juta pada akhir abad ke-16.
mendakwa waris Hohenzollern tidak pernah menjadi Raja Sepanyol. Raja
William tetap ingin sepupunya menaiki takhta Sepanyol. Baginda Isi-isi penting
menghantar telegram kepada Bismarck menerangkan terperinci pertemuan
baginda dengan duta Perancis . Pertanian

5. Bismarck menggunakan tipu helah dengan mengubah kandungan Hasil pertanian menjadi penyumbang utama dalam ekonomi pada era
telegram menunjukkan Raja William I melakukan tindakan yang memalukan pemerintahan Dinasti Ming. Justeru, hampir 85% masyarakat China masih

59
menetap di desa. Kawasam tumpuan utama China ialah di kawasan laut Timur Pada abad ke-16, ekonomi feudalism yang mengutamakan pertanian sebagai
China dan Mongolia, iaitu di dataran loes yang subur yang dilalui oleh Sungai sumber utama di China telah menyebabkan status ekonomi perdagangan
Kuning. Sungai Yangtze menjadi nadi kehidupan masyarakat dan penyumbang diletakkan sebagai lapisan paling rendah dalam bidang ekonomi. Justeru, para
utama ekonomi, serta sistem perhubungan utama kepada 12 wilayah di bawah pedagang dipandang hina walaupun membawa pulangan yang banyak kepada
pemerintahan empayar China. Di sini, terbentuk Bandar-bandar besar China Negara China.
seperti Chungking, Hankow, Kiukiang, Anking dan Nanking. Namun begitu, aktiviti perdagangan di China tetap berjalan dengan lancar
Tanaman utama yang diusahakan ialah padi sawah. Penanaman padi ini banyak dengan adanya sistem pengangkutan yang baik. China telah menggunakan
diusahakan di kawasan lembah Sungai Yangtze dan Sungai Kuning. Tanaman lain sungai-sungai sebagai jalan perhubungan yang utama. Sungai Yangtze yang boleh
yang diusahakan ialah kapas, tebu, teh, gandum, barli, sekoi dan lain-lain bijirin. dimuduki kapal sejauh seribu batu dari kuala telah membolehkan perdagangan
Bagi masyarakat China yang tinggal di kawasan tanah tinggi seperti di bahagian dijalankan di seluruh lembangan tengah.
utara China, iaitu di sekitar Sungai Heilongjiang, mereka menanam padi huma, Sistem jalan air ini telah diperluaskan lagi dengan pembinaan Terusan Besar
sekoi dan kekacang. Kepelbagaian tanaman ini memperlihatkan kesuburan tanah yang menganjur dari Peking di sebelah utara ke Hangchow, selatan Sungai
dalam Negara China dan kekayaan alam semulajadi. Yangtze. Sementara di bahagian tengah dan selatan China pula, khasnya di
Pemerintahan Dinasti Ming telah mengadakan pelbagai pembaharuan untuk wilayah-wilayah timur, banyak terusan kecil yang membantu membawa barang
meningkatkan hasil pengeluaran pertanian. Antaranya: Meningkatkan dari satu kawasan ke kawasan yang lain.
penggunaan sistem pengairan, Mengamalkan pertanian selingan antara musim-
musim tanaman, Menggunakan peralatan pertanian seperti cangkul, sabit dan Hubungan Luar dan Perdagangan
penyisir tanah, Memperkenalkan kaedah pertanian baru seperti tanaman bergilir
dalam skala yang besar, Memperkenalkan permulaan tanaman dua musim yang Perdagangan di China pada abad ke-16 turut berkembang. Perkembangan ini
dipinjam dari Vietnam Selatan dan Penggunaan baja telah meningkatkan hasil berikutan pembaharuan dasar pemerintahan Dinasti Ming. Pada abad ini,
pengeluaran. maharaja telah membenarkan pelayar-pelayar China memulakan pelayaran ke
Penanaman padi jenis baharu yang cepat masak dibawa dari Vietnam Selatan pesisir pantai di Asia Tenggara, selatan India, Sri Lanka, Hormuz dan pesisir
telah membolehkan penanaman padi dilakukan dua kali setahun dalam semusim pantai Afrika. Pelayaran ini membuahkan hasil apabila wujudnya hubungan
di tanah yang sama. Tambahan pula, padi ini tidak memerlukan banyak air dengan negara luar dan hubungan perdagangan.
semasa musim semaian dan ini telahmembolehkan padi baka baru ini ditanam di Hubungan dengan Negara luar ini telah meningkatkan perdaganganv China dan
kawasan yang berbukit di China. Seterusnya, pertambahan dalam hasil pertanian membawa pedagang-pedagang dari luar untuk berdagang di pelabuhan Canton.
juga membolehkan barang hasil pertanian ini dijual di bandar-bandar besar oleh Pelabuhan Canton menerima pelbagai bangsa, antaranya pedagang Asia
tuan-tuan tanah. Malahan, ada orang tengah yang membeli secara pukal dan Tenggara, Arab dan Eropah. Kepelbagaian Negara para pedagang yang datang ini
menjual hasil pertanian ini di bandar-bandar besar di China. membolehkan China menerima banyak aspek-aspek lain dari tamadun luar.
Keterbukaan pemerintah era Dinasti Ming ini telah membawa banyak perubahan
Industri kecil dalam bidang pertanian di China. Hal ini Berjaya meningkatkan ekonomi Negara
China.
Kepesatan perkembangan ekonomi turut menyumbang kepada pertumbuhan
ekonomi di pusat-pusat bandar yang besar seperti Nanjing dan Beijing. Bandar- Penutup
bandar ini turut menyumbang kepada pertumbuhan industri swasta. Khususnya,
industri-industri skala kecil seperti pengeluaran barang-barang kertas, sutera, Ekonomi feudalisme di China menunjukkan aspek dari segi pertanian, industri
kapas dan porselin. Industri porselin telah berkembang sehinggapada zaman kecil, perdagangan serta hubungan luar dan perdagangan yang menjadikan
pemerintahan Maharaja Zhu Yuan Zhang, industri ini member sumbangan yang negara China sebuah Negara yang wajar menjadi contoh kepada negara-negara
besar dalam perbendaharaan Negara. Kiangsi muncul sebagai pusat pengeluaran lain.
porselin yang utama. Kepesatan dan kemakmuran ekonomi China pada zaman pemerintahan Dinasti
Soochow muncul sebagai pusat industri tekstil dan Sungkiang sebagai pusat Ming telah menjadikan China sebagai sebuah Negara yang masyhur dalam
utama pengeluaran kain kapas. Perkembangan industri tekstil ini telah perkembangan ekonomi pada masa tersebut.
menjadikan kapas sebagai satu tanaman penting dalam Dinasti Ming. Selain itu,
industri kraf tangan dan tenunan turut menyumbang dalam sector pertanian dan 3.1.1 Sistem Ekonomi Feudalisme di Asia: Jepun
pembangunan Negara China. Usaha pertukaran dengan Negara luar turut
mencapai perkembangan pesat sehingga mewujudkan perdagangan dengan Soalan 61: Terangkan kegiatan sistem ekonomi feudalisme di Jepun.
Jepun, Afrika Timur, dan negara-negara Asia.
Pendahuluan
Perdagangan
Kepulauan Jepun mempunyai keadaan semulajadi yang membolehkan perkembangan
ekonomi feudalisme. Struktur muka bumi Jepun yang bergunung-ganang, dipenuhi
60
dengan banjaran gunung yang tinggi dan berbukit-bukau menyebabkan kawasan Perlombongan
tanah semulajadi untuk kegiatan pertanian hanyalah 20 peratus sahaja. Namun begitu,
kegiatan pertanian masih merupakan tulang belakang kepada ekonomi Jepun pada Industri perlombongan berkembang pesat dengan pertambahan pengeluaran emas.
abad ke-16. Perak, dan tembaga. Semasa pemerintahan Oda Nobunaga, pengeluaran emas, perak
Bagi Negara Jepun, revolusi perdagangan hanya lebih tertumpu kepada Negara-negara dan tembaga bertambah untuk meningkatkan pengeluaran.
Asia Timur dan Asia Tenggara. Hal ini berikutan dasar pemerintahan yang diamalkan Perkembangan perindustrian telah membawa kepada perkembangan Bandar di
oleh pemerintah Jepun. Jepun hanya menjuruskan aktiviti perdagangan dengan China bahagian hujung timur laut Inland yang dikenali sebagai Osaka. Sehingga penghujung
dan Negara-negara Asia Tenggara bagi mengawal masyarakatnya serta daimyo- abad ke-16, Osaka menjadi Bandar bebas di luar domain bangsawan feudal dan hanya
daimyo dibawah kekuasaan Shogun. Namun begitu, Jepun membuka pintu negaranya dikuasai oleh pedagang tyempatan dan istana kuil agung mazhab Tanah Suci Benar.
kepada Negara Barat tetapi mengadakan perdagangan yang terhad dan mengenakan
pelbagai peraturan. Perdagangan

Isi-isi penting Orang Jepun mengimport barangan tropika dari Negara kebenuaan China yang pada
asalnya dari Asia Tenggara dan India serta barangan pembuatan dari China seperti
Pertanian sutera, porselin, buku, manuskrip, lukisan dan barangan tembaga.
Selain barangan tembaga, Jepun juga mengimport bahan mentah dari China.
Pertanian menyumbang kepada 70 peratus sumber pendapatan ekonomi feudal. Antaranya, sulfur, papan, emas, mutiara, merkuri, dan ibu mutiara. Tetapi menjelang
Dianggarkan 80 hingga 85 peratus penduduk Jepun merupakan petani. Masyarakat abad ke-15 dan ke-16, Jepun mengeksport sejumlah barangan siap ke China dan
petani Jepun menanam adi sebagai sumber pertanian yang utama. Negara-negara lain. Antara barangan utama termasuklah pedang, kipas berlipat, dam
Kaedah penanaman padi pada zaman feudal masih menggunakan sistem pengairan pemidang. Kipas berlipat dan pemidang mendapat permintaan yang tinggi di China.
semulajadi, iaitu air dibawa terus dari sungai atau anak sungai yang mengandungi Hubungan perdagangan juga diadakan dengan pedagang Portugal abad ke-16.
nutrient yang sesuai untuk penanaman padi. Kaedah ini membolehkan pengurangan Menjelang tahun 1550, didapati ramai pedagang Portugal telah memasuki Jepun dan
penggunaan baja disamping membolehkan tanah subur dan digunakan setiap tahun menjalani aktiviti perdagangan. Pada masa yang sama. Jepun mula menerima
tanpa perlu direhatkan. Selain itu, tanah yang digunakan setiap tahun dapat teknologi Barat seperti teknologi kapal, teknik perang, persenjataan seperti senapang
menghalang rumput-rampai tumbuh dan mengekalkan kesuburan tanah. dan meriam, kesenian, dan penyabaran agama Kristian.
Pemerintah Hideyoshi turut member keistimewaan kepada William Adams, seorang
Perusahaan tempatan rakyat British yang mempunyai kepakaran dalam bidang perkapalan. Hideyoshi turut
mengutamakan pembinaan senjata seperti senapang dan meriam dalam persaingan
Perusahaaan tempatan juga berkembang di Jepun. Wujud pengeluaran berasaskan politiknya yang sedang berlangsung dalam kalangan daimyo. Pada tahun 1558.
daerah di Jepun dan pemasaran antara daerah. Contohnya, pengeluaran kain kapas di Penggunaan senjata buat pertama kalinya telah digunakan di Jepun dan pada tahun
Kinai dan pengeluaran ulat sutera serta alat tenunan di Fukushima, Yamanashi, dan 1570-an, pasukan penembak Jepun dibentuk.
Gumma. Satsuma menjadi pusat pengeluaran gula yang kemudiannya dipasarkan ke
seluruh Jepun. Penutup
Pasar-pasar kecil telah berkembang menjadi Bandar perdagangan. Pusat-pusat
pertukaran wang, kedai-kedai beras, dan sake berkembang pesat di Bandar-bandar Perkembangan ekonomi feudalisme yang dialami masyarakat feudalisme di Jepun
dan wilayah-wilayah. Misalnya di Kunawa, Sakai, Ise, Hakata dan lain-lain. Permintaan wajar dicontohi oleh Negara-negara lain pada ketika itu. Perubahan pemikiran
barang-barang tembikar juga meningkat dengan pesat dan Bandar Seto di wilayah pemerintah telah menyebabkan pemodenan berlaku dalam pemerintahan dan
Owari menjadi pusat pengeluaran barang-barang tembikar di Jepun. kegiatan ekonomi demi bersaing dengan kuasa Barat dan mempertahankan
kedaulatan Negara.
Perikanan Perkembangan ini juga telah membawa kepada aktiviti penerokaan dan penjelajahan
yang menyumbang kepada perkembangan perluasan penjajahan dan pengumpulan
Jepun yang merupakan wilayah kelautan member banyak kelebihan ekonomi kepada kekayaan.
masyarakat feudal. Kedudukan Negara Jepun yang terletak di persimpangan arus
Hitam yang panas dengan arus Kamchatka yang sejuk telah menjadikan perairan 3.1.1 Sistem Ekonomi Feudalisme di Eropah: Negara Jerman
Jepun kaya dengan ikan.
Kelebihan ini telah membolehkan kegiatan perikanan menjadi sumber kedua kepada Soalan 62: Kegiatan Ekonomi Feudalisme di Jerman
masyarakat Jepun dalam ekonomi masyarakat feudal di Jepun. Aktiviti menangkap
ikan telah lama menjadi sumber pendapatan masyarakat feudal Jepun disebabkan ikan Pendahuluan :
merupakan sumber penting dalam diet harian masyarakat Jepun dan penangkapan
ikan pesisir pantai telah dijalankan sejak zaman berzaman. kegiatan ekonomi yang berlaku dan feudalisme serta kapitalisme di Jerman

61
adalah seperti pertanian, industri dan institusi kewangan. Persaingan daripada Portugal dan Sepanyol, bank-bank Jerman pula banyak
Ekonomi kapitalisme menjadi dominan d Barat sejak berakhirnya era feudalisme. menyumbangkan bantuan kewangan atau modal perdagangan kepada perdagang
Bermula di England, kapitalisme merebak ke seluruh eropah. Jerman untuk menjalankan urusan perdagangan dengan Sepanyol.
Pada abad ke-18 hingga ke-20, kapitalisme menjadi sistem ekonomi utama dunia
yang menggerakkan era Perindustrian. Penutup :

Isi-isi penting : Kesannya, pedagang Jerman dapat membawa barangan buatan kilang Jerman
banyak melakukan urusan perdagangan dengan Portugal dan Sepanyol.
Dari segi pertanian ;
3.1.1 Sistem Ekonomi Feudalisme di Eropah: Negara Perancis
Jerman masih mengamalkan sistem tiga bidang pertanian. Tanah-tanah yang
diusahakan ditanam dengan tanaman bijirin seperti gandum, barli, oat dan Soalan 63: Kegiatan sistem ekonomi feudalisme Perancis
kekacang. Peralatan yang digunakan hanyalah tenggala yang diperbuat daripada
kayu, sabit untuk menebas rumput dan binatang ternakan untuk menggembur Pendahuluan :
tanah.
Selepas tanaman dituai, binatang ternakan akan dibebaskan ke tanah-tanah ini Masyarakat Perancis masih bergantung kepada bidang pertanian pada awal abad
dan tiada tanaman lain yang ditanam. Petani-petani Jerman juga dibebankan ke-16.
dengan cukai tanah dan tidak bebas melakukan pekerjaan lain seperti memburu, Kemewahann masyarakat masih diukur dari keluasan ladang yang dimiliki.
menangkap ikan, dan memmotong kayu. Mereka hanya menurut perintah tuan- Masyarakat masih lagi tinggal di desa berbanding di bandar.
tuan tanah.
Malahan, kemiskinan petani pada abad ke-16 dapat digambarkan apabila Isi-isi penting :
seseorang petani meninggal dunia, tuan tanah akan menyediakan keranda untuk
petani. Dari segi pertanian

Dari segi industri ; petani masih lagi terikat dengan tuan-tuan tanah dan golongan bangsawan.
Petani masih lagi mengerjakan tanah-tanah pertanian dalam sistem manor.
Industri tekstil diusahakan secara besar-besaran pada abad ke-16, bukan sahaja Dalam sistem ini, petani mempunyai kewajipan kepada tuan tanah, antaranya;
untuk pasaran dalaman, malahan untuk dieksport. Kain dan teknik pengeluaran tinggal di tanah kepunyaan tuan tanah, mengusahakan tanah terutamanya pada
sutera yang diimport dari dunia ke Eropah oleh pedagang Arab pada abad ke-16 musim menuai, membekalkan kayu api ke rumah manor, membaiki jalan jka
di Itali telah berkembang luas ke seluruh Eropah. diminta oleh manor dan membayar cukai hasil pertanian yang diusahakan
Jerman juga mengusahakan perusahaan sutera dan tidak lagi bergantung kepada kepada manor.
kain import dari Asia dan Persia. Selepas perang 30 tahun, industri tekstil Petani mengusahakan tanah pertanian menggunakan kaedah sistem tanah
berkembang di desa, dimana masyarakat desa mengeluarkan pakaian berasaskan lapang atau open field. Tanah-tanah pertanian dibahagikan kepada tiga bahagian
kain bulu dan linen. Manakala, masyarakat bandar menggunakan mesin untuk untuk pusingan dalam proses penanaman. Bahagian pertama akan ditanam
mewarnakan dan memutihkan kain dan kemudian memasarkannya. dengan oat dan barli pada musim bunga.
Perdagangan tertumpu di bandar-bandar Uzbenk, Hamburg, can buemen atau Selain itu, petani tidak lagi menjadi hamba atau serf, tetapi kini menjadi penyewa
dikenali sebagai ikatan Han Seatic. Perkembangan perdagangan ini telah tanah yang bebas atau mengambil upah sebagai buruh. Masyarakat petani kini
membawa kepada perkembangan bandar perdagangan di Jerman Utara. digelar metayers. Metayers mula mempelbagaikan pekerjaan. Disamping itu,
Kekayaan bandar ini datang daripada perdagangan bijiran dari Baltic, tuan tanah penanaman pokok mulberi dan penternakan ulat sutera diusahakan oleh Raja
polish dan kawasan dari Hungary dan Bohemia yang menyumbangkan hasil Henry VI telah meningkatkan ekonomi rakyat dan membawa perkembangan
pertanian untuk dieksport ke Belanda dan negara Barat yang mengalami bandar Paris, Iyons dan Marseilles.
pertumbuhan pusat pemasaran lembu dan bijirin, pusat pentadbiran, serta Perkembangan dalam bidang pertanian dibantu dengan pembinaan jalan raya
petempatan pedagang dan tukang-tukang. pada tahun 1747 yang membolehkan perhubungan lebih luas di Perancis dan
membawa hasil pertanian ke bandar-bandar besar.
Dari segi institusi kewangan
Dari segi perdagangan
bank-bank Itali tidak dapat memberi bantuan kewangan atau modal kepada
perdagangan serta tidak dapat membiayai perdagangan di Lisbon dan Sevile kepesatan perdagangan di Perancis dapat dilihat pada masa pemerintahan Raja
berikutan kemerosotan import akibat permusuhan dan penaklukkan Turki Henry VI. Raja Henry VI telah menubuhkan sebuah angkatan tentera laut bagi
Uthmaniyah dan melindungi perdagangan Perancis. Seterusnya, Perancis mula menerajui

62
perdagangan di seberang laut dan bersaing dengan Belanda dan British. 1) Perkembangan bidang pertanian
Perancis mula membuka pusat perdagangan di India dan Amerika Utara.
Kekayaan yang dimiliki Portugal dan Sepanyol telah membangkitkan semangat Selepas 1750, berlaku pertumbuhan pesat dalam bidang pertanian yang
Perancis untuk meluaskan tanah jajahan di seberang laut dan mencari kekayaan. meningkatkan pengeluaran makanan di England. Penambahan makanan ini
Oleh yang demikian, pedagang Perancis mula melebarkan pencarian dengan telah membawa kepada peningkatan penduduk. Pada tahun 1701, penduduk
membuka petempatan di Amerika Utara. England dan Wales ialah 5.5 juta telah bertambah kepada 6.2 juta pada tahun
Pembukaan petempatan ini membolehkan pedagang Perancis memonopoli 1751. Oleh itu, sektor pertanian menjadi cekap dan produktif dalam
perdagangan bulu dan memberi hak pembukaan petampatan imigran Perancis di menampung bekalan makanan di England.
Amerika. Pada tahun 1642, Perancis berjaya membuka bandar montreal. Perusahaan tekstil turut berkembang , memaksa beribu-ribu tenaga kerja
diambil untuk menghasilkan tekstil di England.
Dari segi institusi kewangan
2) Modal dan bahan mentah
perkembangan perdagangan turut dipengaruhi oleh faktor perkembangan sistem
kewangan. Pada tahun 1500, wang tidak perlu dibawa dengan banyak untuk Kekayaan diperoleh daripada perdagangan dan industri kapas yang dilabur
melakukan urusan perdagangan. Keadaan tersebut memudahkan pedagang dan di bank pusat. Oleh itu, England mempunyai modal yang banyak dan
pengeluar mengawal dan memasarkan barangan dengan bebas. dipusatkan di Bank England serta pertambahan penduduk di koloni yang
Selain itu, urusan pengutipan cukai juga mula dilaksanakan. Misalnya, 200 cukai menjadi pasaran untuk barangannya.
berjaya dikutip dalam satu masa di 120 tempat yang berlainan di Sungai Loire England mempunyai bahan mentah yang banyak seperti arang batu dan bijih
dan daerah-daerah yang lain. besi. Empayar England di luar negara juga menjamin sumberr bahan mentah
sistem perbankan di Perancis hanya berkembang pesat pada abad ke-18. dan pasaran untuk barangan siap.
Misalnya, pembukaan Paris Bourse pada tahun 1724, Caisse D'escompte pada
tahun 1776, dan Lorene Royale pada tahun 1783. Syarikat Joint Stock 3) Tenaga buruh dan pengangkutan
berkembang pada pertengahan abad ke-18. Pada tahun 1788, syarikat Perancis
memperkenalkan insurans kebakaran. Kepesatan pertumbuhan penduduk pada pertengahan abad ke18 di bandar
dan desa menyumbang kepada peningkatan permintaan barang keperluan
Penutup : dan keperluan tenaga buruh bagi memenuhi pekerjaan di bandar dan kilang.
Kemajuan sistem pengangkutan membantu operasi pengagihan barangan ke
Masyarakat Perancis masih bergantung kepada bidang pertanian pada awal abad seluruh negara.
ke-16. Kemewahann masyarakat masih diukur dari keluasan ladang yang dimiliki.
Masyarakat masih lagi tinggal di desa berbanding di bandar. 4) Peranan kerajaan

3.1.1 Sistem Ekonomi Kapitalisme: England England menguasai industri perindustrian di Eropah kerana hasil kekayaan
daripada amalan dasar merkantilisme. England mengamalkan satu bentuk
Soalan 64: Huraikan faktor-faktor pertumbuhan industri di England. sistem aristokrat yang terbuka. Pada abad ke18, kemunculan kelas pedagang
diterima secara terbuka telah merapatkan hubungan antara kedua golongan.
Pendahuluan : England juga mempunyai kelengkapan kebendaan dan pengetahuan yang
membantu mereka memasarkan barangan ke luar negara. Golongan puritan
Revolusi Perindustrian diertikan sebagai perubahan pesat dalam kaedah turut membantu mereka melabur sejumlah wang dalam industri. Mereka
pengeluaran barangan selain pertanian. Perubahan ini melibatkan penghasilan juga menyerapkan kemajuan sains dan teknologi ke dalam industri.
barangan daripada penggunaan tangan kepada mesin.
Perkembangan Revolusi Perindustrian memperlihatkan perubahan yang berlaku 5) Penciptaan baharu dan teknologi
di England dan Amerika daripada ekonomi berasaskan pertanian dan ekonomi
komersial kepada negara perindustrian. Penciptaan baharu dalam Revolusi Perindustrian seperti mesin menyemai
Perubahan ini menyebabkan pertumbuhan kadar urbanisasi yang pesat dan benih oleh Jethro Tull (tahun 1700), Rotterham, sejenis bajak yang
pertumbuhan penduduk yang tinggi. membantu proses menyemai berjalan dengan lebih lancar (tahun 1730an).
Ini membawa kepada pengenalan kuasa jentera, sistem kilang dengan Pada tahun 1798, jentera berkuasa wap dan mesin memukul yang
pengeluaran yang berlipat kali ganda, modal yang memesatkan pertumbuhan menggunakan kuasa wap telah digunakan.
ekonomi dan menambahkan bilangan kelas pekerja dan kelas pertengahan. Ini menyebabkan kurang penggunaan tenaga manusia dan menghasilkan
lebihan hasil pertanian. Pengeluaran hasil pertanian yang berlebihan
Isi-isi penting :

63
dijadikan sumber bahan mentah kepada sektor perkilangan. Kesannya, 2) Perkembangan sektor penternakan
berlaku Revolusi Perindustrian.
Para petani juga turut mengamalkan sisitem pertanian campuran iaitu
Penutup : menternak biri-biri dan lembu serta menanam rumput dalam kawasan
pertanian yang sama. Kaedah ini berjaya mengatasi masalah bekalan makanan
Revolusi Perindustrian di England memperlihatkan beberapa faktor yang binatang ternakan, khususnya pada musim sejuk. Bulu-bulu binatang juga
mempengaruhi pertumbuhan industri di negara tersebut. Terutamanya dalam boleh digunakan untuk industri membuat kain dan najis binatang dijadikan
bidang penghasilan barangan baja.
Pertumbuhan industri di England telah menjadikan England sebuah negara Antara tahun 1730 hingga tahun 1760, Robert Blakewell telah
perindustrian yang menguasai perdagangan di Eropah. memperkenalkan kaedah baru yang dapat mempercepatkan proses
pembesaran binatang ternakan dan menghasilkan ternakan yang besar saiznya.
Soalan 65 : perkembangan ekonomi kapitalisme di England. Hasilnya, baka biri-biri yang terbaik dapat dihasilkan. Kaedah ini telah tersebar
luas dan digunakan di England. Kesannya, bekalan daging dan susu meningkat
Pendahuluan : bagi memenuhi keperluan England.

Kapitalisme merupakan sistem konomi dan sosial yang mementingkan 3) Kemajuan sektor perindustrian
pengumpulan kekayaan oleh individu tanpa gangguan kerajaan bertujuan
untuk memperolehi keuntungan. Permintaan yang tinggi bagi barangan tekstil telah membawa kepada
Revolusi Perindustrian telah mencetuskan sistem ekonomi kapitalisme di penciptaan mesin pemintal yang pertama oleh James Hargreaves pada tahun
England. 1764. Pada tahun 1795, Edmund Cartwright telah mencipta mesin tenun
Sistem kapitalisme di England mengamalkan pemilikan secara persendirian pertama yang menggunskan kuasa air. Kemajuan dalam perindustrian telah
terhadap harta benda atau alat-alat pengeluaran seperti kilang, tanah dan membawa kepada kemajuan peleburan besi dengan menggunakan arang batu
lombong yang dikategorikan sebagai modal. untuk menghasilkan besi tempa bagi membuat peralatan besi.
Terdapat beberapa faktor yang mempengaruhi perkembangan ekonomi Pada akhir abad ke18, kuasa wap telah digunakan dalam industri untuk
kapitalisme di England. mengendalikan jentera.
Pelbagai kaedah baharu ditemui bagi memajukan industri perindustrian di
Isi-isi penting : England. Antaranya, Siemens menemui kaedah baharu untuk menghasilkan
keluli daripada keluli belum tempa. Penggunaan teknologi tersebut
1) Perkembangan bidang pertanian membolehkan pertambahan pengeluaran dalam industri tekstil pada abad
ke18.
Sektor pertanian menggunakan sistem tanah dan kaedah pertanian baharu Industri besi juga menunjukkan pertambahan dalam pengeluaran selepas
telah meningkatkan hasil tanaman. Petani di England mengamalkan sistem Revolusi Perindustrian di England. England mempunyai banyak sumber bijih
tanah berpagar untuk menggantikan tanah lapang. Pemagaran tanah dapat besi telah mengeluarkan besi yang lebih bermutu.
memisahkan kawasan yang dimiliki dan diusahakan daripada tanah yang
diusahakan dan dimiliki oleh orang lain. 4) Kemajuan sistem pengangkutan
Konsep ini berjaya mengenepikan adat serta peraturan tradisi yang diamalkan
sebelumnya dan memberi kebebasan yang lebih kepada seseorang dalam Revolusi Perindustrian telah membawa kepada kemajuan dalam bidang
usahanya untuk memajukan tanah yang disewa atau dimiliki. pengangkutan seperti perkapalan, jalan raya, kereta api dan terusan. Kapal-
Seterusnya, penggunaan teknik penanaman baharu dan jentera diperkenalkan. kapal mula dibina daripada besi menggantikan kayu balak dari Baltik.
Antaranya penggunaan alat penggali dan penabur oleh Jethro Tull. Penggunaan Teknologi pembinaan kapal besi oleh Wilkinson pada tahun `787 telah
alat ini telah memudahkan para petani untuk menggali lubang dan menabur menyaksikan kapal-kapal dibina menggunakan besi sebagai rangka kayu
benih dalam jarak yang ditetapkan. Ini menyebabkan tanaman tumbuh secara sebagai dinding. Kapasiti kapal menjadi lebih besar dengan penggunaan besi
teratur mengikut baris yang sama jaraknya dan memudahkan petani kerana boleh mengangkut lebih banyak kargo berbanding kapal yang dibina
menggembur dan membersihkan tanah. menggunakan kayu. Pada tahun 1802, kapal-kapal menggunakan enjim stim
Bagi menyuburkan tanah pula, kemajuan sains telah berjaya memperkenalkan dan keluli menggantikan besi dalam industri pembinaan kapal.
baja tiruan kepada masyarakat petani. Penggunaan baja tiruan ini dapat Perluasan permintaan barangan perkilangan turut mempengaruhi pembinaan
memenuhi keperluan baja yang meningkat terutamanya dalam ladang-ladang jalan raya di Britain. John Macadam memperkenalkan pembinaan jalan raya
yang luas. Kesuburan tanah juga dapat ditingkatkan dengan penggunaan baja daripada batu dan minyak tar. Kemajuan ini mempermudahkan perhubungan
kimia. Penggunaan kaedah dan pengenalan tanaman baharu juga telah antara satu kawasan dengan kawasan yang lain.
meningkatkan sumbangan pertanian kepada ekonomi England. Lebuh raya tol juga dinaiktaraf dan diperluaskan lagi. Penambahbaikan sistem

64
jalan raya ini dibuktikan dengan penjimatan masa perjalanan antara saru Amerika mnjdi tumpuan imigran dr perancis pd thn 1695, & imigran Jerman
kawasan dengan kawasan yang lain. mlarikan diri dr tnh air mereka krna tdk mahu trhimpit dgn pperangn antara
Jerman & perancis.
5) Penghijrahan dan pertambahan penduduk Kmsukan buruh2 ini hsil galakkn drpd undang2 Buruh Kontrak yg tlh dwartakn
pd thn 1864. Kdtgn buruh2 luar & penghijrahn pnddk dr desa ke bndr tlh
Perkembangan perindustrian telah menyumbang kepada pertambahan mdrong pertmbuhn ekonomi krna mmpunyai tenaga buruh yg bnyak.
penduduk. Prtumbuhn prindustrian & prdagangan trut mndrong prtumbhn Bandar antara
Pada tahun 1850, menyaksikan lebih separuh populasi England tinggal di thn 1860 thn 1900.
pekan dan bandar. Peningkatan penduduk disebabkan oleh migrasi penduduk
luar, misalnya pada tahun 1851, penduduk dari Ireland telah berhijrah 3. Kemajuan Teknologi
beramai-ramai ke England.
Kesannya, penghijrahan ini telah membawa kepada penyatuan Ireland-England Pnciptaan teknik pgeluaran besi keluli scra bsr2an & pmbinaan & pertumbuhan
dan penduduknya lebih tertumpu kepada pekerjaan dalam industri tekstil. Jika jaringan pengangkutan peringkat kebangsaan.
mereka tidak berhijrah akan lumpuh disebabkan kekurangan tenaga pekerja. Penciptaan baru slaras dgn pggunaan tenaga elektrik & telefon tlh mmudhkn
sistem komunikasi & mningkatkn hsl mgluaran prklangan di Amerika. Ciptaan
Penutup : telegraf Samuel F.B. Morse ( 1844 ), Telefon Alexander Graham Bell ( 1876 ),
Cahaya elektrik Thomas Alva Edison ( 1879 ) dan Kereta Henry Ford ( 1893 )
Perkembangan industri di England dipengaruhi oleh beberapa faktor.
Perkembangan yang dilalui oleh masyarakat England kesan Revolusi 4. Teknik pemasaran
Perindustrian memperlihatkan perkembangan sistem ekonomi di England.
Membantu pnjualan brngan siap & mmajukn bidang prniagaan di Amerika.
3.1.1 Sistem Ekonomi Kapitalisme: Amerika Syarikat Contohnya, mail order house iaitu prhidmatan mghntar brg mlalui sistem pos .
Brgan dpt d hntar & d trima o msyrt luar bndr. Gedung jualan besar. mnawarkn
Soalan 66: Bincangkan faktor-faktor yang menyumbang kepada pertumbuhan plbgai brngn & prkhidmatan di 1 tmpt.
industri di Amerika syarikat. Teknik pengiklanan. mempromosikn brngan mula brkmbg pd thn 1869. Ekspo
Antarabangsa. Columbian yg prtama di Chicago tlh d anjurkn pd thn 1893.
Pendahuluan mrpkn upacara sosial & bdaya yg pplar & brjaya mnrik 27 juta plawat dan plbgai
brngan pgguna tlh di prknlkn kpd rakyat Amerika.
Tdpt pelbagai faktor yg mmbuatkn peningkatan ekonomi di Amerika Syarikat dgn
sebab mmpunyai sumber aasli yg byk, tenaga buruh yg ramai, penggunaan teknologi 5. Peranan kerajaan.
maju, teknik pemasaran yg di gunakn kpd pengguna & mmggunakn dasar2 kerajaan yg
tlh di ttpkn. Memainkn peranan penting dalam prtumbuhan industri dan perdagangan di
Amerika. Antaranya; Mwujudkn kstabilan mata wang; Tarif yg brsesuaian;
Isi2 penting : Mmbnrkan pgguna mggunakn sumber semula jadi; Mmbntuk polisi imigrasi yg
longgar; Mgenakn kdr cukai yg rndh; dan Mwujud kn sistem prbankan kbgsaan
1. Sumber Asli dan Negara yang luas Kerajaan mwujudkn bbrpa akta bgi mnggalakkn & melindungi prdagangan.
Antaranya : akta landasan krta api pasifik pda thn 1862 & thn 1864 yg
Amerika mrpakn sbuah Negara bsr serta mampu myediakn pnawaran tanah yg mmbolehkan kerajaan amerika mnyumbangkn tanah awam kpd syrikat2 swasta
luas blum dterokai spnuhnya. Prkmbngan revolusi prindustrian tlh mnambahkn utk mmbina landasan krta api merentas benua. Kerajaan jga mnyumbang
pgeluaran hasil pertanian,mningkatkn pnggunaan teknologi,& mgurangkn bantuan kewangan , iaitu mnjanjikn byrn $ 48 ribu dolar bgi stiap batu jln krta
prmintaan tenaga buruh dlm prtanian. api yg di bina di kwsn prgunungan . kerajaan jga mmberi pinjaman yg disubsidi
Pnawaran tenaga buruh tlh dgunakn dlam bidg industri tanpa mnjejaskn bidang slm 30 thn dgn kadar faedah yg rendah di bawah harga pasarn. Dan pengenalan
prtanian d Amerika. akta ladang & akta majlis tanah .
Amerika juga kaya dgn sumber asli sprti kayu balak,arang batu,&minyak yg
mbwa kpda prtumbuhan industri arang batu,besi keluli & minyak. Penutup:

2. Imigrasi, buruh dan perbandaran. Perkembangan sistem ekonomi kapitalisme di Amerika Syarikat bermula selepas
tamat perang amerika dengan England dan Perang Saudara. Perkembangan sistem
ekonomi kapitalisme menyaksikan pertumbuhan sektor perindustrian dan
perniagaan besar.

65
Dalam pada itu, perkembangan pesat dalam ekonomi berlaku di Amerika Syarikat landasan kereta api berada pda kemuncaknya apabila jumlah prbatuan
selepas negara tersebut mencapai kemerdekaan dari Britain pada tahun 1776. meningkat sehingga 165 ribu batu.
Kestabilan politik dalam negara meletakkan asas bagi perkembangan sistem Landasan kereta api merentas benua yg pertama dibarat siap dibina pda
ekonomi kapitalisme di negara tersebut. thun1869. Landasan kereta api union pasifik yg dibina di sebelah barat sungai
Missouri brcantum dgn landasan kereta api central pasifik yg dibina di sebelah
Soalan 67: Bincangkan perkembangan sistem ekonomi kapitalisme di Amerika timur sacramento,California tlh brtemu di promontory point Utah. Kesan
syarikat pda abad ke-18. pembinaan jaringan landasan kereta api; Menggalakkn prpindahan pendduk;
Mmbuka petempatan baharu; Mmpercepatkn penghantaran barang dri bndr ke
Pendahuluan desa dan serata Amerika dan Menjadi satu cara pengiklanan utk mnggalakkn
kedatangan imigran dri dlm dan luar ke tempatan baru itu.
Pprangan Amerika dgn Britain yg berakhir pda thn 1812 mmbuka era baru bgi
Amerika. Rakyat Amerika berusaha gigih agar dapat brdikari dri segi ekonomi 3. Industri minyak.
dan tidak dibelenggu olh Britain.
Slps thun 1812, Amerika mula mengalihkan prhatian kpd dasar dlm negeri. Industri ini brmula di Amerika dgn pengunaan minyak tanah bgi tujuan
Ekonomi masyarakat Amerika beralih drpd mengusahakan prladangan kpd pemanasan dan cahaya smsa perang saudara ( 1861-1865 ). Telaga minyak yg
prkilangan. pertama dijumpai di Pennsylvania pda thun 1859. Seterusnya pda penghujung
Pda abad ke-18 hingga ke-19 ekonomi Amerika beralih kpd prkembangan abad ke-19, industri minyak tertumpu di Cleveland, pittburg, Philadelphia.
industri baru sprti industri kereta api, pemprosesan makanan , besi keluli, dan Usahawan yg mula melibatkn diri dlam industri minyak ialah John D. Rockefeller
perlombongan selari dgn industri lma sprti industri tekstil dan pmbungkusan pada thun 1863. Pda thn 1879, John dan rakan2nya mnubuhkan stantart oil of
daging. New jersey dan pda thn 1870, syarikatnya sendiri , iaitu standart oil company of
ohio tlh mnjadi pengeluar trbesar di Cleveland, Ohio. Kejayaan syarikat ini
Isi-isi penting brterusn apabila mngeluarkn 90% drpd minyak Amerika dan mnjadi pengeluar
utama minyak pd 1880.
1. Pertanian & industri. John D. Rockefeller tlh mnggunakn pelbgai keadah utk memonopoli industri
minyak. Antarannya , mmbeli syarikat pesaing mmbeli scra trbuka arau scra
Pda thun 1800, 6 drpd 7 pekerja di Amerika mrupakan petani dan ketika itu senyap, mmulau, dan memufliskn syarikat lain melalui perang harga. Kejayaan
tiada Bandar yg mmpunyai pndduk melebihi 100 000 org. Pda thun 1860, memonopoli perniagaan ini tlh brkembang kpd bidang lain dgn kewujudan
populasi brtambah kpd 30 juta org dan 9 buah Bandar di Amerika mmpunyai syarikat2 lain. Misalnya, persyarikatan gula, tembakau, dan sebagainya. Hal ini
kpd tan pnddk melebihi 100 000 org dan hanya 50% pekerja Amerika adlh mmperlihatkn perkembangan ekonomi kapitalisme di Amerika.
petani. Hal ini, mmperlihatkn bahawa benua Amerika yg luas dan hanya bberapa
kwsan yg masih mnjalankn kegiatan prtanian dan prladangan. 4. Industri besi keluli
Sebahagian drpd kwsn selatan dan barat Amerika masih mngusahakan pertanian
sbgai sumber ekonomi yg utama. Negari2 di selatan mngusahakn prtanian sbgai Sprti indusri minyak ,indusri keluli juga menuju kpd penyatuan. Andrew
sumber ekonomi yg utama dan mmerlukan byk buruh utk mengusahakn Carnegie ialah org yg bertanggungjawab mmajukn indusri keluli di Amerika.
kegiatan prladangannya. Hasil keluaran negeri di selatan yg utama ialah kapas , Menjelang tahun 1894, firmanya menguasai 25 % drpd pengeluaran Negara .
gula , beras , dan tembakau dibawa ke negeri di utara bagi tujuan pemasaran dlm Pda thn 1901, Carnegie menjual syarikatnya kpd J.Pierpont Morgan. Morgan tlh
negeri atau luar. Hasil pertanian dri negeri2 dibarat tengah seperti mmulakn penyatuan sehingga mmbawa kpd penubuhan U.S Steel Corporatin.
gandum,daging dan tenusu dibawah ke utara dan kemudian dipasarkn ke luar Syarikat ini tlh Berjaya mngatasi pesaingnya dan menguasai industri keluli di
Negara. Amerika .
Perkembangan pertanian mmbawa kpd perkembangan perindustrian dan
perkilangan diutara. Kebanyakan pekerja datang dri dearah pedalaman 5. Perniagaan besar.
New ,England. Mereka dri keluarga yg sma trmsuk kanak2 & wanita. Selain drpd
aktiviti prdagangan yg dijlnkn di wilayah utara, aktiiti pemasaran barangan turut Perniagaan bsr muncul mlalui gerakn penyatuan syarikat2 di Amerika syarikat
dijlnkn sma ada utk dlm negeri atau luar Negara. yg mmbentuk prsyarikatan dlm industri2 utama di Amerika syarikat. Langkah yg
dimulakn olh carriegie & Rockefeller tlh mnjadi ikutan industri2 lain di Amerika
2. Perkembangan sistem pengangkutan. syarikat. Kemunculan prniagaan bsr tlh mmbawa kestabilan ekonomi
kapitalisme di Amerika. Selain itu, dpt mndominasi ekonomi & mngawal psran di
Slps kerajaan meluluskn akta ladasan kereta api pasifik pda thun 1862, sistem Amerika.
landasan kereta api Amerika tlh berkembang pesat. Jaringan landasan kereta api Gelombang pnyatuan besar ini brmula pd thn 1895 1905. Dri thn 1895-
tlh meningkat drpd 31 ribu kpd 53 ribu dan mnjelang thun 1880-an prluasan thn1904, lebih kurang 300 syarikat lenyap stiap thn. Dri thn 1898-1902, lebih

66
drpd 2600 syarikat lenyap. Syarikat2 besar yg mnguasai psrn ialah syarikat kekayaan seperti arang batu, besi, keluli, dan minyak. Menjelang tahun 1913,
Dupont & General Electric yg mndominasi 58 % psrn bhn kimia & kuasa Elektrik Amerika Syarikat menjadi pengeluar utama arang batu dunia. Sebahagian besar
daripada pengeluaran arang batu di Amerika Syarikat disumbangkan
6. Perdagangan antarabangsa. Pennslyvania.

Kelahiran perniagaan bsr yg mgeluarkn lebihn brngn prtanian & brngan Bekalan tenaga Buruh
prindustrian tlh myebbkn Amerika mmerlukn psran yg lbh luas serta kprluan
bhn mntah bg mykong kesinambungan & kejayaan ekonomi Amerika. Amerika Amerika Syarikat juga mempunyai bekalan tenaga buruh yang ramai. Tenaga
mrsakn prbhan dsr pmencilan kuasa kpda prluasn empayar akn mmbri manfaat buruh yang ramai meransang pertumbuhan sektor perindustrian yang
kpda prdagangan antabangsanya. Prbhan ini mmperlhatkn pningkatan memerlukan pekerja yang ramai. Bekalan tenaga buruh yang ramai telah
prdagangan antarabangsa . pda thn 1897,nilai eksport yg tinggi brbandig nilai menyediakan permintaan untuk hasil keluaran negara. Kekayaan sumber asli
import sbnyak $286 juta dolar mrupakn yg trbsr dlm sejarah Amerika. merupakan faktor utama yang mendorong perkembangan kapitalisme di Amerika
Prdgangan Amerika dgn Cuba .Amerika mrpakn psran utama gula dr Cuba.pd thn Syarikat.
1894,hmpir 90% hsil eksport Cuba ke Amerika & Cuba mgimport 38% dr
Amerika. Brasaskan kpntingn industri & dagangan trsebut,Amerika mnruskan Imigrasi buruh dalam negara dan kehadiran buruh asing
dsr prluasan kuasanya.pd thn 1898, presiden McKinley mbyar $20 juta dolar
kpda Filipina. Sepanyol myrahkn Cuba, Guam, Puerto Rico,dan kpulauan Filipina Kehadiran buruh dari luar negara dan perpindahan buruh dalam negara
kpda Amerika. menyediakan bekalan tenaga buruh yang mencukupi. Undang-undang Buruh
Kontrak 1864 menggalakkan kedatangan buruh Amerika Syarikat.Undang-
Penutup: undang ini menyebabkan kemasukan ramai buruh dari China yang terlibat dalam
pembinaan landasan kereta api.Pertumbuhan bandar-bandar menyebabkan
Perkembangan sistem ekonomi kapitalisme di Amerika Syarikat bermula selepas penduduk berpindah dari luar bandar ke kawasan bandar.Perkembangan ini
tamat perang amerika dengan England dan Perang Saudara. Perkembangan sistem menyebabkan berlaku pertambahan penduduk di bandar-bandar pelabuhan
ekonomi kapitalisme menyaksikan pertumbuhan sektor perindustrian dan seperti New York , Chicago , dan Boston.
perniagaan besar.
Dalam pada itu, perkembangan pesat dalam ekonomi berlaku di Amerika Syarikat Kemajuan teknologi
selepas negara tersebut mencapai kemerdekaan dari Britain pada tahun 1776.
Kestabilan politik dalam negara meletakkan asas bagi perkembangan sistem Kemajuan dalam bidang teknologi menyebabkan banyak ciptaan baharu muncul
ekonomi kapitalisme di negara tersebut. di AmerikaSyarikat. Perkembangan ini telah menyebabkan muncul pencipta-
pencipta terkenal di Amerika Syarikat. Antara pencipta dan hasil ciptaan ialah
Soalan 68: Huraikan Faktor-Faktor Perkembangan Sistem Ekonomi Kapitalisme Di Samuel F. B . Morse yang mencipta Telegraf , Graham Bell yang mencipta
Amerika Syarikat Pada Abad Ke-18 hingga 19. Telefon, Thomas Alva Edison yang mencipta Elektrik, Henry Ford yang
mencipta Kereta, Wilbur dan Orville Wright yang mencipta Kapal Terbang.
Pendahuluan Sehingga akhir abad ke-19, syarikat-syarikat di Amerika syarikat telah
mengeluarkan 40 000 buah kereta. Selain itu muncul kaedah baharu untuk
Perkembangan Ekonomi Kapitalisme di Amerika Syarikat bermula selepas tamat menghasilkan besi dan keluli secara besar-besaran.
perang Amerika Syarikat dengan Britain (1812) dan Perang Saudara (1861-1865).
Kestabilan politik menyebabkan golongan kapitalis melaburkan modal dalam Teknik Pemasaran baharu
sektor perindustrian.
Perkembangan ini menyebabkan bermula Revolusi Perindustrian di Amerika Selepas itu, muncul teknik pemasaran baharu, iaitu barangan dihantar melalui
Syarikat mulai (1860-an hingga 1914) pos. Antara syarikat penghantaran yang terkenal ialah Roebuck and Company
dan Montgomery Ward yang diasaskan pada tahun 1872.Dimajukan kerana
Isi-Isi Penting : kemajuan Sistem pos dan landasan kereta api. Barangan dapat dihantar dengan
cepat dan diterima oleh penduduk di bandar dan luar bandar. Seteleah itu, muncul
Kekayaan sumber asli gedung-gedung perniagaan besar yang menawarkan pelbagai jenis barangan
dan perkhidmatan di bawah satu bumbung, Antara gedung yang terkenal ialah
pertengahan abad ke-19, sistem ekonomi kapitalisme berkembang pesat di Macy (New York), Filene (boston), Marshall Field (Chicago), dan Wannamaker
Amerika Syarikat. Perkembangan sistem ekonomi ini menyebabkan berlaku (Philadelphia). Pada masa yang sama, sistem pengiklanan juga wujud.
pertumbuhan pesat dalam Sektor perindustrian.A ntara nya : KEKAYAAN SUMBER Mengadakan Ekspo Perdagangan untuk memasarkan barangan yang di hasilkan
ASLI Amerika Syarikat ialah negara yang luas dan mempunyai banyak sumber oleh kilang,sebagai contoh Ekspo Antarabangsa Columbia yang diadakan di

67
Chicago pada tahun 1893 menarik 27 juta pengunjung. Hasilnya, menjelang tahun1460, portugis berjaya menguasai rangkaian
pelabuhan dari Madeira dan cape verda.
Pengangkutan Jalan air
Keadaan politik
Sungai merupakan jalan pengangkutan utama untuk menggerakkan barangan. Galakan daripada raja-raja Portugal terutamanya semasa pemerintahan
Pengenalan kapal Wap telah merancakkan perkembangan ekonomi Amerika Dinasti Avis telah melahirkan pemimpin-pemimpin yang berkaliber yang
Syarikat. Pada tahun 1807, kapal wap Robert Fulton yang dinamakan Clermont memberikan dorongan kuat kepada rakyat untuk menceburi bidang
melakukan pelayaran pertama di Sungai Hudson. Kapal wap boleh mengangkut perdagangan dan perkapalan.
barangan dan manusia dengan cepat dan cekap.
Perang salib
Pembinaan terusan Ekoran perang salib, Paus merestui usaha membanteras kekuasaan
semenanjung Iberia yang sekaligus melahirkan masyarakat eropah yang
Terusan telah muncul sebagai kaedah pengangkutan utama kepada penduduk berfikiran terbuka.
Amerikat Syarikat. Terusan didapati lebih cekap untuk menggerakkan barangan Penaklukan wilayah islam yang menyebabkan ilmu pelayaran islam telah
berat berbanding dengan jalan raya. Antara Terusan yang terkemuka di Amerika sampai kepada masyarakat eropah membantu mereka untuk menjelajah
Syarikat ialah Terusan Erie di New York. Berkeluasan 40 kaki dan 360 batu negara luar.
panjang. Terusan ini mengurangkan kos untuk menggerakkan barangan dan
mengurangkan jarak perjalanan daripada 20 hari kepada enam hari.Menjadi Kemajuan dalam penemuan baharu
sebuah pelabuhan terkemuka di Amerika Syarikat. Negeri-negeri lain seperti Penemuan seperti carta pelayaran (peta), kompas, rekabentuk kapal, dan
Pennslyvania, Ohio, dan Indiana juga melabur dalam pembiaan terusan. sebagainya.
Dalam pembinaan kapal, orang Portugal mempunyai kemahiran dalam
Penutup membina kapal jenis caravel seberat 2000 tan yang kuat dan mampu
mengharungi lautan luas.
Perkembangan sistem ekonomi kapitalisme di Amerika Syarikat bermula selepas
tamat perang amerika dengan England dan Perang Saudara. Perkembangan sistem Kemunculan tokoh pelayar Portugal
ekonomi kapitalisme menyaksikan pertumbuhan sektor perindustrian dan Kemunculan tokoh seperti Diego Cam dan Bartholomew Diaz yang berjaya
perniagaan besar. Dalam pada itu, perkembangan pesat dalam ekonomi berlaku di belayar sejauh 1400 batu sepanjang pantai barat afrika antara tahun 1482-
Amerika Syarikat selepas negara tersebut mencapai kemerdekaan dari Britain 1484. Bartholomew telah memulakan pelayaran dengan tiga buah kapal dan
pada tahun 1776. Kestabilan politik dalam negara meletakkan asas bagi mengelilingi Tanjung Pengharapan
perkembangan sistem ekonomi kapitalisme di negara tersebut. Vasco da Gama pula melancarkn ekspedisi ke timur dengan empat buah
kapal seberat 120 tan dan 180 orang pelaut. Selepas tu, mengelilingi Tanjung
3.1.2.1 Perkembangan Ekonomi Perdagangan di Portugal Pengharapan dan belayar sepanjang pantai timur afrika hingga ke Malindi.
Hal ini, menyebabkn banyak kapal portugis belayar ke timur untuk
Soalan 69. Huraikan faktor-faktor dan perkembangan perdagangan dan perniagaan memperoleh lada hitam, batu permata, dan rempah-ratus
di Portugal.
C) Penutup
A) Pendahuluan
Kesimpulannya, faktor-faktor penjelajahan dan penerokaan Portugal telah
Sejarah Portugal sebagai sebuah negara eropah dan negara atlantik bermula memberi sumbangan terhadap perkembangan politik, ekonomi dan sosial.
sejak awal zaman pertengahan.
Pada abad ke-15 dan 16, Portugal berubah ke status kuasa dunia semasa Zaman 3.1.2.1 Perkembangan Ekonomi Perdagangan di Belanda
Penerokaan di eropah kerana Portugal berjaya membina sebuah empayar besar
di amerika selatan, afrika, asia, dan Australia Soalan 70: Huraikan faktor-faktor dan perkembangan perdagangan dan perniagaan
di Belanda.
B) Isi-isi penting
A) pendahuluan
Galakan Putera Henry
Putera henry telah menghantar kapten-kapten untuk melaksanakn misi Belanda bukan sahaja terkenal sebagai negara pertanian
perdagangan hamba yang mendatangkan keuntungan.

68
Malah kedudukannya geografinya yang dikelilingi oleh laut membolehkan Kesimpulannya, faktor-faktor perkembangan perdagangan dan peniagaan di
Belanda muncul sebagai kuasa perdagangan di eropah pada abad ke-16 hingga Belanda telah memberi banyak sumbangan terhadap perkembangan politik,
ke-18. ekonomi dan sosial.

B) Isi-isi penting 3.1.2.2 Perkembangan Ekonomi Pertanian di Belanda

1. Bekalan tenaga yang murah Soalan 71: Huraikan perkembangan sistem ekonomi pertanian di Belanda
Bekalan tenaga yang murah kerana dihasilkan melalui kincir angin dan tanah
gambut. Dapat mengurangkan kos dan meningkatkan keuntungan. Pendahuluan
Hal ini menyumbang kepada pembinaan kapal-kapal besar yang boleh
digunakan untuk berdagang sekaligus dapat memajukan ekonomi. Iklim Belanda yang sederhana membolehkan pertanian menjadi punca ekonomi
Hal ini menyebabkan Belanda muncul sebagai kuasa perkapalan yang maju. yang utama.
Belanda mempunyai tanah yang subur dan sungai utama seperti sungai Rhine
2. Pembukaan pelabuhan Antwerp dan sungai Mass serta beberapa terusan yang membantu perkembangan
Menyebabkan barangan dari England di hantar ke eropah melalui pelabuhan ekonomi Belanda pada abad ke-17 hingga ke-18
di Belanda.
Malah, pelabuhan ini bertindak sebagai pelabuhan pengantara di mana Isi-isi penting
barangan dari kawasan lain juga dihantar untuk di edarkan di England.
Oleh itu, pelabuhan ini menjadi pusat pertukaran barangan di eropah dan Perkembangan pertanian
asia.
1. Sistem pengairan yang baik digunakan untuk mengairi tanaman. Petani
3. Dasar ekonomi merkantilisme mengusahakan tanaman sayur-sayuran untuk memenuhi permintaan di Bandar.
Belanda merupakan satu-satunya negara yang tidak mengamalkan dasar Belanda masih mendahuluhi dalam bidang pertanian pada ketika ini.
ekonomi merkantilisme di eropah. Pengeluaran pertanian Belanda meningkat kerana penebusgunaan tanah yang
Perdagangan dan perniagaan berkembang pesat dan maju mengikut dilaksanakan. Pada separuh pertama abad ke-17, penyaliran tanah secara besar-
kebijaksanaan pedagang-pedagang besaran telah dijalankan. Benteng-bentebg yang dibina menggunakan dinding
Hal ini menyebabkan Belanda muncul sebagai negara yang terkaya di eropah tanah, kadang-kadang kayu yang di perkukuhkan san diliputi rumput. Sejenis
ketika itu. alat digunakan untuk mengepam air yang berlebihan dari kawasan rendah.
Penyelanggaraan sistem seperti ini memerlukan usaha bersama dan menjadi
4. Angkatan marin perdagangan Belanda jurutera enjin hidrolik yang terbaik pada zaman itu.
Belanda mempunyai angkatan marin perdagangan yang besar dan
terutamanya fluyts iaitu kapal pengangkut sederhana dan tahan lasak. Ini 2. Belanda juga merupakan pengasas dalam inovasi pertanian. Pertanian
membolehkan eropah menguasai perdagangan balak, bijirin, kain, garam, dan bergilir diperkenalkan oleh petani-petani Belanda. Tanah yang telah dituai
ikan herring pada tahun 1600. hasilnya tidak dibiarkan begitu sahaja. Sementara menunggu masa untuk
Dalam negeri pula, bahan mentah diimport dengan banyak dan menghasilkan menanam semula, tanaman lain seperti lobak, kacang pis dan sebagainya
barang siap melalui pelbagai jenis perdagangan. Hal ini membangunkan diselang-selikan dengan bijirin-bijirin. Ini membolehkan meraka mengekalkan
industri pembersihan gula, pelaburan, penyulingan, pemeraman, hasil pengeluaran pertanian yang tinggi di samping memastikan kesuburan tanah.
tembakau, tenunan sutra, pembuatan tembikar, kaca, senjata, kertas, dan Penggiliran tanaman dengan bijirin membolehkan mereka membela haiwan
percetakan. ternakan dan menggunakan najis haiwan tersebut sebagai baja untuk tanah.
Walaupun Belanda merupakan Negara yang maju dalam pertanian, Negara itu
5. Tindakan mengecualikan negara Belanda dari menggunakan pelabuhan tetap terpaksa mengimport bijirin untuk kegunaan penduduk kerana
sepanyol dan Portugal. penduduknya sangat padat.
Keadaan ini menyebabkan Belanda terpaksa mencari sumber bahan mentah
dan pasaran baru bagi memasarkan barangan mereka. Belanda telah menjual 3. Petani di Belanda juga mengusahakan penternakan haiwan secara intensif.
bijirin yang telah diproses kepada empayar uthmaniyah. Lembu-lembu di sini dijaga dengan baik dan hasilnya sangat memberansangkan.
Mendapat keuntungan yang lumayan melalui perdagangan di kawasan Belanda memiliki kawasan yang sesuai untuk member makan lembu dan
carribean dan selatan amerika. menggemukkan lembu-lembu sebelum penyembelihan. Akhirnya, lembu-lembu
yang telah disembelih dieksport ke Bandar-bandar wilayah selatan. Perdagangan
C) Penutup lembuh disembelih berkembang dari tahun 1500 hingga tahun 1660. Tetapi
langkah-langkah perlindungan di pihak berkuasa Belanda yang mahu

69
menggalakkan penggemukkan lembu di rumah belaan menyebabkan Pengenalan Tanaman Bergilir
pengucupan perdagangan lembu antarabangsa antara tahun 1660 dan tahun
1750. Kemajuan dalam bidang pertanian disebabkan pengenalan sistem tanaman
bergilir. Sistem penggiliran tanaman dijalankan secara meluas di wilayah weas
4. Walaupun pertanian merupakan segmen terbesar dalam ekonomi Belanda, pada tahun 1644.
pengeluaran bijirin di Belanda tidak dapat bersaing dengan permintaan Dalam sistem penggiliran tanaman yang diamalkan di Negara Belanda,sistem
terutamanya pada abad ke-17 kerana pertambahan penduduk akibat tanah rang di mansuhkan. Melalui sistem ini, Kesuburan tanah pertanian
migrasi dari wilayah selatan. wilayah-wilayah di kawasan rendah seperti Delta dipelihara dan hasil pertanian turut meningkat.
Rhine, Scheldt, dan sungai Meuse secara turun-temurun telah bergantung
kepada gandum yang di import dari selatan (Perancis dan Wilayah Walloon) dan Kesuburan Tanah
apabila kegagalan tanaman terjadi, Belanda mula mengimport gandum dari
batik. Salah satu factor yang mendorong perkembangan aktiviti pertanian di Belanda
ialah Kesuburan tanah. Kajian menunjukkan sebahagian besar daripada tanah
di Negara Belanda amat subur dan sesuai untuk menjalankan aktiviti pertanian
5. perdagangan gandum dengan baltik telah menjadi sumber utama
Kesuburan tanah menyebabkan petani-petani Belanda memperoleh hasil
pekerjaan bagi Belanda bukan sahaja dalam bidang maritim tetapi juga
pertanian yang banyak. Petani-petani di Belanda mempunyai pengetahuan
dalam hal menguruskan bekalan. Perdagangan ini telah diibaratkan sebagai
dalam memelihara kesuburan tanah. Mereka menjalanjan pelbagai langkah
ibu perdagangan. Ini bermaksud perdagangan yang tertua dan teguh
untuk memelihara kesuburan tanah. Antaranya ialah : Melakukan pemugaran
merangkumi perkapalan, kelasi dan komoditi. Dalam jangka waktu
tanah, Penggunaan baja asli seperti najis ternakan , Akhir sekali membuang
panjang ,gandum dari Baltik telah memajukan sektor perkapalan, perdagangan,
rumput dan Tanaman Perosak
dan industri pembuatan.
Sistem Penanaman Deretan
Penutup
Penanaman dalam Deretan telah dipraktikkan di Belanda sejak abad ke-14 lagi.
Ekonomi pertanian di Belanda telah menggalakkan pertumbuhan ekonomi
Sistem ini digunakan dalam penanaman tanaman seperti jagung, mader, hop, biji
perdagangan dan seterusnya industri perkapalan.
kol dan tembakau.
Soalan 72: Huraikan faktor-faktor perkembangan pertanian di Belanda Penanaman dalam deretan menyebabkan berlaku peningkatan dalam
pengeluaran hasil pertanian.
Pendahuluan
Sistem Batas
Menjelang abad ke-17 dan 18, berlaku pertambahan bilangan penduduk di
Petani-petani di Belanda juga memperkenalkan sistem penanaman dengan
Belanda. Dalam pada itu, bilangan penduduk yang tinggal di Bandar-bandar turut
membuat batas. Melalui sistem ini, Saliran yang baik dapat diwujudkan bagi
meningkat.
memastikan tanaman tumbuh dengan subur.
Peningkatan penduduk di kawasan Bandar menyebabkan permintaan untuk
Pengenalan sistem batas menyebabkan penanaman dalam deretan atau jajaran
sayur-sayuran dan hasil tenusu meningkat.
diperkenalkan.
Perkembangan ini menyebabkan muncul kawasan-kawasan pertanian di sekitar
Bandar.
Kemajuan dalam teknologi Peralatan
Isi-isi penting :
Perkembangan pesat dalam sector pertanian juga disebabkan oleh kemajuan
dalam teknologi peralatan.
Menebus Guna Tanah
Petani-petani di Belanda telah mencipta pelbagai jenis peralatan seperti
Perkembangan pesat dalam sector pertanian disebabkan oleh aktiviti menebus tenggala dan mesin menampi bijirin.
guna tanah. Melalui aktiviti ini sebahagian besar tanah yang berada di bawah Penemuan peralatan-peralatan baharu menyebabkan berlaku peningkatan
paras laut di tebus guna untuk menjalankan aktiviti pertanian. dalam pengeluaran hasil pertanian.
Menjelang pertengahan kurun ke-17, sebahagian besar tanah di wilayah Zeeland
Penutup :
di tebus guna untuk tujuan pertanian. Menerusi kegiatan tebus guna kawasan
tanah, seluas 1772 ekar telah ditebus untuk menjalankan aktiviti antara tahun
Faktor-faktor yang mendorong perkembanagn Revolusi Pertanian di England
1765 hingga 1789. Aktiviti menebus guna tanah menyebabkan keluasan kawasan
ialah dengar menggunakan Menebus Tanah, Pengenalan Tanaman Bergilir,
tanah pertanian meningkat di Belanda
Kesuburan Tanah, Sistem Penanaman Deretan, dan Sistem Batas

70
Perkembanagn Revolusi pertanian di Belanda telah mangakibatkan perubahan- Revolusi pertanian menyebabkan kaedah baharu diperkenalkan dalam bidang
perubahan kemajuan dalam teknologi Peralatan pertanian di Belanda pertanian. Kaedah yang diperkenalkan ialah sistem penanaman bergilir. Kaedah
ini diperkenalkan oleh Lord Townshend. Mengikut kaedah ini, kaedah pertanian
3.1.2.2 Perkembangan Ekonomi Pertanian di England dapat digunakan secara berterusan sepanjang tahun. Melalui kaedah baharu ini,
kesuburan tanah tidak terjejas kerana tanaman yang berlainan menggunakan
Soalan 73 : Huraikan perkembangan sistem Pertanian di England pada abad ke-17 bahan mineral tanah yang berlainan.
dan 18 Pengenalan sistem penanaman bergilir menyebabkan beberapa tanaman baharu
diperkenalkan. Antara tanaman baharu yang diperkenalkan di England
Pendahuluan termasuklah turnip dan ubi kentang. Thomas William Cake telah memperbaik
sistem penggiliran tanaman dan mendapati hasil pertanian semakin meningkat
Menjelang akhir abad ke-17, tercetus revolusi yang dikenali sebagai Revolusi berlipat kali ganda.
Pertanian di England.
Revolusi pertanian meletakkan asas bagi kemunculan Revolusi Perindustrian di 5. Kaedah Penternakan Baharu
England.
Usaha dilakukan untuk memperkenalkan kaedah baharu dalam bidang
Isi-isi penting penternakan. Robert Bakewell telah memperkenalkan kaedah baharu dalam
penternakan biri-biri dan lembu. Dengan kaedah ini, binatang ternakan boleh
Perkembangan dalam Bidang Pertanian di England membesar dan matang dengan lebih cepat.
Bekalan daging dan bulu binatang bertambah menerusi kaedah baharu ini dan
1. Pengeluaran Makanan binatang-binatang ternakan juga membekalkan baja kepada para petani untuk
tanaman mereka.
Sebelum revolusi pertanian, pengeluaran makanan secara kecil-kecilan.
Selepas revolusi pertanian, pengeluaran makanan secara besar-besaran berlaku 6. Pengenalan Pertanian Campuran
kerana Penggubahan dalam sistem pemilikan tanah; Penggunaan kaedah
saintifik dalam penanaman dan Kaedah pemasaran produk yang berkesan. Sistem penggiliran tanaman yang diperkenalkan oleh Lord Townshend, petani
terlibat dalam penanaman rumput. Rumput yang ditanam oleh petani digunakan
2. Sistem Pemilikan Tanah sebagai sumber makanan kepada binatang ternakan seperti biri-biri dan lembu.
Petani mengamalkan sistem pertanian campuran yang melibatkan tanaman dan
Sebelum revolusi pertanian, terdapat dua sistem pemilikan tanah, iaitu: Sistem ternakan. Penglibatan petani dalam aktiviti pertanian dan penternakan
pemilikan tanah persendirian dan Sistem pemilikan tanah awam. Tanah menambahkan pendapatan mereka.
persendirian dimiliki oleh golongan tuan-tuan tanah yang kaya. Tanah awam
merupakan tanah yang dimiliki oleh orang perseorangan. 7. Ciptaan Baharu
Rakyat biasa dibenarkan menggunakan tanah awam untuk: Bercucuk tanam,
Memelihara ternakan, Memburu binatang dan Memancing Revolusi pertanian menyebabkan peralatan baharu dicipta untuk meningkatkan
pengeluaran hasil pertanian. Jethro Tull telah mencipta alat yang digunakan
3. Akta Pemagaran Tanah untuk menggali dan menugal tanah pertanian. Penciptaan alat ini membolehkan
penugalan dan penanaman bijih benih dapat dilakukan dengan lebih pantas.
Menjelang abad ke-18 dan 19, berlaku pertambahan penduduk di England. Tahun 1730-an, sejenis bajak berbentuk tiga segi yang dikenali sebagai
Menjelang tahun 1801, bilangan penduduk di England dan Wales adalah Sembilan rotterham telah direka.
juta orang. Tahun 1831 Bilangan penduduk meningkat secara mendadak Penciptaan alat tersebut membolehkan kerja membajak tanah dilakukan dengan
mencapai 14 juta orang. lebih berkesan. Antara alat pertanian yang telah direka ialah alat mengetam,
Pertambahan penduduk menyebabkan tuan-tuan tanah memanfaatkan tanah alat memukul, dan alat menumbuk bijirin. Dalam pada itu, penciptaan jentera
awam untuk menjalankan aktiviti pertanian secara besar-besaran dan mendapat berkuasa wap menyebabkan kerja dapat dijalankan dengan cepat dan berkesan.
kelulusan parlimen untuk memagari tanah awam. Tahun 1761 hingga 1792
hampir 500 000 ekar tanah dipagari. 8. Penggunaan Baja dan Sistem Saliran
Akta pemagaran tanah menyebabkan tuan-tuan tanah membeli tanah awam dan
muncul ladang pertanian. Menjelang pertengahan abad ke-19, ahli-ahli sains berjaya menghasilkan baja
tiruan. Di samping itu, baja asli juga digunakan secara meluas untuk
4. Kaedah Pertanian Baharu meningkatkan pengeluaran hasil pertanian.

71
Selain itu, langkah-langkah juga diambil untuk membina dan membaiki sistem 3. Pada tahun 1870, Jerman telah mengambil alih tempat England dalam
saliran. Pembinaan sistem saliran menyebabkan berjuta-juta hektar tanah dapat industri kulit. Perkembangan indusrtri kulit di Jerman turut menyebabkan
disalirkan untuk tujuna pertanian. perubahan kehidupan masyarakat kepada gaya hidup mewah, pertambahan
sistem komunikasi dan pengangkutan,kehidupan yang lebih sihat dan
Penutup mementingkan pendidikan.pada pertengahan tahun 1830-an,pembangunan
industri tekstil berlaku dan tertumpu di wilayah Rhineland,Saxony dan Silesia.
Perkembangan dalam bidang pertanian di England pada abad ke-17 dan 18
adalah disebabkan oleh pengeluaran makanan, sistem pemilikan tanah,akta 4. Pembangunan syarikat kimia dan elektrik Jerman telah menjadi perintis
pemagaran tanah, kaedah pertanian baharu, kaedah penternakan baharu, kepada kepesatan perusahaan kimia baharu. Syarikat-syarikat kimia dan
pengenalan pertanian campuran, ciptaan baharu, penggunaan baja dan elektrik telah membina makmal penyelidikan perindustrian yang dilengkapi
sistem saliran. dengan ahli kimia dan fizik yang terlatih di university.kesannya,Jerman berjaya
memimpin dunia dalam industri kimia dan elektrik. Revolusi perindustrian
3.1.2.3 Perkembangan ekonomi Perindustrian Jerman kedua ini telah berkembang secara beransur-ansur.perkembangan ini
merangkumi industri kimia,penapisan dan pengedaran petroleum serta industri
Soalan 74: Huraikan perkembangan sistem ekonomi perindustrian kedua di Jerman elektrik.pada abad ke-20,industri automotif turut berkembang pesat dengan
peralihan teknologi dari Britain ke Amerika Syarikat dan Jerman.pada tahun
1. Pendahuluan: 1900,industri kimia Jerman telah menguasai pasaran dunia untuk pewarna
sintetik
Revolusi perindustrian menyebabkan pembangunan industri yang pesat di Eropah
Barat (Britain, Jerman, Perancis), Amerika Syarikat dan Jepun. 5. Pertambahan pembangunan perindustrian di Jerman menyaksikan
Revolusi kedua ini adalah kesinambungan daripada revolusi perindustrian pertambahan dalam eksport sehingga menimbulkan masalah dalam
pertama yang bermula pada lewat abad ke-18 yang tersebar ke seluruh Eropah meluaskan pasaran.Oleh yang demikian, Otto Von Bismarck berusaha meluaskan
Barat dan Amerika Syarikat. tanah jajahan Jerman untuk mendapatkan sumber dan meluaskan perdagangan
Menjelang tahun 1890-an,perindustrian di kawasan ini telah mewujudkan syarikat antarabangsa Jerman.hasilnya,pada tahun 1884,Jerman berjaya mengambil alih
gergasi pertama industri seperti AS Steel,General Electric,Minyak Standard dan bahagian barat daya Afrika, Togoland dan Cameron. seterusnya menguasai
Bayer AG menyertai syarikat-syarikat di pasaran saham dunia. Tanganyika dan Afrika Timur.
2. Isi-isi penting:
6. Jerman meluaskan perdagangannya dan kegiatan mendapatkan tanah
jajahan di kawasan pasifik dengan menguasai sebahagian New Guinea,dan
1. Revolusi perindustrian kedua juga dikenali sebagai revolusi teknologi dan
membeli kepulauan Carolina dari Sepanyol pada tahun 1884. Pada tahun
merupakan fasa revolusi perindustrian yang lebih besar. pada tahun
1897, Jerman meluaskan hubungan perdagangan dengan China bagi
1860,sir Henry Bessemer telah mencipta sebuah relau baharu yang boleh
mendapatkan arang batu dan mewujudkan pangkalan tentera laut di pinggir laut
menukar besi tempa menjadi keluli dalam kuantiti yang besar. Ciptaan tersebut
China.Jerman telah mengugut China dengan menggunakan alasan pembunuhan
hanya digunakan pada 1870 selepas prosesnya diubahsuai menghasilkan
dua orang paderi Jerman di wilayah Shantung utuk mengadakan perjanjian
kuantiti yang seragam. Di Barat Jerman, perkembangan perindustrian meliputi
dengan China.Pada tahun 1898,satu perjanjian ditandatangi dan China bersetuju
pembukaan lombong arang batu dan bijih besi di Saxony dan Silesia.Pengeluaran
menyewakan Tsingtao kepada Jerman selama 99 tahun.sepanjang tempoh
arang batu bertambah dua kali ganda antara tahun 1860 hingga tahun
penyewaan,China tidak akan menjalankan kuasa politiknya ke atas
1870.pengeluaran bijih besi meningkat dripada 1.5 juta tan pada tahun 1871
Tsingtao.Seterusnya,China memberikan hak pembinaan jalan kereta api dan
kepada 8.5 juta tan pada tahun 1900.
mengusahakan perlombongan arang batu di wilayanh Shantung,perjanjian ini
memberi keuntugan pada Jerman. Perkembangan ini membolehkan pendapatan
2. Perkembangan membawa kemunculan penguasaha terkemuka seperti
negara Jerman meningkat. perolehan pendapatan ini digunakan untuk
Alfred Krupp yang mengeluarkan barangan alat ganti yang berkualiti
meningkatkan pembangunan insfrastruktur seperti landasan kereta api.
tinggi dan peralatan besi. pada tahun 1851, syarikat Krupp mengadakan
pameran di Istana Crystal, London yang mempamerkan gerabak kereta api yang
terkini dan meriam.Hasilnya,permintaan kereta api dari Jerman meningkat. 7. Penubuhan Kartel di Jerman telah banyak membantu perkembangan
Sistem Kartel Jerman(Konzerne) digunakan sepenuhnya untuk memastikan perindustrian. matlamat Kartel adalah untuk menguasai bekalan dan harga
penggunaan modal yang lebih cekap.malah Jerman mencontohi dan melaksana jualan. Kartel Jerman memerlukan kerjasama dari negara luar untuk
daripada apa yang menjadi asas perindustrian Perancis membantunya mengawal harga dan pasaran antarabangsa.melalui kerjasama
dengan bank dan penguasaha perindustrian dari Perancis,Belanda,dan
Britain.Kesannya,pada tahun 1907,terdapat 15 juta penduduk Jerman yang
bekerja di kilang-kilang perindustrian.
72
3.Penutup: kimia dan elektrik di Jerman. Perkembangan ini telah menyebabkan Jerman berjaya
mencipta pelbagai peralatan dan inovasi baharu.
Revolusi perindutrian kedua adalah kesinambungan revolusi perindustrian Beberapa buah syarikat dan perbadanan telah menghasilkan teknik baharu dengan
pertama yang juga dikenali sebagai revolusi teknologi dan merupakan revolusi menjalinkan teori penyelidikan dengan amalan kerja harian di kilang. Perkembangan
fasa yang lebih besar di Jerman. ini telah menyebabkan Jerman muncul sebagai pemimpin dunia dalam industri
Revolusi ini menyaksikan perubahan gaya hidup masyarakat kepada kehidupan kimia dan elektrik pada akhir abad ke-19.
lebih mewah dan mementingkan pendidikan. Pertambahan pembangunan
perindustrian di Jerman juga menimbulkan masalah dalam meluaskan pasaran. 4. Penubuhan Koperasi
Pakar sosiologi, Werner Sombart menganggarkan 67%-68% penduduk tertumpu
dalam bidang perindustrian. Institusi koperasi memainkan peranan dalam perkembangan sektor perindustrian di
Jerman. Institusi ini memberikan bantuan kewangan kepada penduduk untuk
Soalan 75: Huraikan faktor-faktor perkembangan perindustrian kedua di Jerman melibatkan diri dalam perindustrian ini.
Menjelang tahun 1911, terdapat lebih kurang 25 000 buah kesatuan kredit diseluruh
Pendahuluan Jerman. Institusi koperasi dan kesatuan kredit memainkan peranan dalam
pertumbuhan sektor perindustrian di Jerman.
Revolusi perindustrian tahap kedua di Eropah bermula di Jerman dan ciri utama
revolusi perindustrian tahap kedua ialah kapital kewangan mengatasi kapital 5. Penghapusan Sistem Guild
industri. Teknologi yang digunakan dalam tahap kedua terdiri daripada pelbagai
bahan, sumber, dan bentuk . Salah satu faktor yang mendorong perkembangan industri di Jerman ialah
Muncul industri baharu seperti elektrik, kimia, petroleum, dan logam ringan. penghapusan sistem guild. Dalam sistem yang diamalkan di Jerman, seseorang perlu
Keluaran sampingan seperti kereta, radio, kapal terbang, dan kain tiruan juga mempunyai pengalaman dalam guild selama beberapa tahun.
dihasilkan. Pada abad ke-19, ahli kimia dan metalurgi Jerman mencipta teknologi Pengalam dalam guild merupakan syarat wajib bagi melibatkan diri dalam
baharu untuk menghasilkan barangan daripada arang batu dan besi. perindustrian. Sistem ini menjadi batu penghalang kepada perkembangan sektor
perindustrian di Jerman. Pada tahun 1811, kerajan bertindak menghapuskan
Isi-isi Penting : monopoli dan keistimewaan guild melalui peraturan 1811.

6. Penghijrahan Penduduk Ke Bandar


1.Penyatuan Jerman
Penghijrahan penduduk dari kawasan luar bandar ke bandar membantu
Penyatuan Jerman telah meletakkan asas yang kukuh bagi pertumbuhan sektor
perkembangan sektor perindustrian. Pada tahun 1871, terdapat lapan buah bandar
perindustrian di Jerman. Selepas penyatuan, Jerman muncul sebagai sebuah negara
di Jerman dengan bilangan penduduk seramai 100 000 orang.
perindustrian yang unggul di Eropah.
Bandar perusahaan muncul di kawasan ruhr, saxony, silesia, dan berlin.
Penyatuan ini telah menyebabkan wujud keseragaman dalam mata wang, sistem
percukaian, sistem timbangan dan perundangan.
7. Kekayaan Bahan Mentah.
2.Kemajuan Pertanian
Perkembangan sektor perindustrian di Jerman disebabkan oleh kekayaan sumber
bahan mentah dan sumber bahan mentah yang terdapat di Jerman ialah arang batu,
Kemajuan dalam bidang pertanian meletak asas bagi pertumbuhan sektor
bijih besi, dan bijih timah. Kawasan perlombongan arang batu dan bijih besi yang
perindustrian di Jerman. Selepas itu,sektor pertanian mula mengalami kemajuan dan
terkenal ialah lembah ruhr, lorainne, dan silesia. Sumber galian ini merupakan
perkembangan dengan pesat. Kemajuan dalam bidang pertanian disebabkan oleh
sumber utama dalam menggerakkan sektor perindustrian di Jerman.
penerbitan karya mengenai teknologi pertanian. Penggunaan teknologi moden dan
Pada tahun 1872, Jerman telah mengeksport bekalan bijih besi bernilai 1.92 juta tan
kaedah saintifik telah menyebabkan berlaku peningkatan dalam pengeluar hasil
ke negara Eropah.
pertanian.
Terdapat lebih 2000 buah sekolah pertanian diseluruh Jerman. Sekolah pertanian
8. Kemajuan Industri Perkapalan.
dan universiti menjalankan kajian dan penyelidikan dalam bidang pertanian.

3. kemajuan Dalam Penyelidikan Perkembangan pesat sektor perindustrian disebabkan oleh kemajuan dalam industri
perkapalan. Industri perkapalan Jerman di Breman, Hamburg, Stettin, Danzig, dan
Elby.
Kemajuan dalam bidang penyelidikan merangsang pertumbuhan sektor
perindustrian di Jerman dan makmal penyelidikan telah ditubuhkan oleh syarikat

73
Selepas tahun 1880, berlaku peningkatan yang amat ketara dalam pembinaan kapal lain.Kemunculan zaibatsu telah mempercepatkan proses perindustrian dan
wap di Jerman. Perkembangan ini menyebabkan jumlah muatan barang yang pertumbuhan kapitalisme di Jepun.
diangkut turut meningkat.
3. Kemunculan ekonomi dualisme pada tahun 1910-an sebagai pemacu
Penutup. kepada industri berat seperti industri bahan kimia, besi dan keluli, jentera
telah melonjakkan permintaan untuk tenaga kerja mahir yang fleksibel. Buruh-
Terdapat tiga ciri utama revolusi perindustrian yang tercetus di Jerman iaitu buruh yang dikategori mengikut kemahiran dan pasaran modal muncul di Jepun
kemajuan teknologi, pembangunan kejuruteraan manusia dan kemajuan kewangan. selepas tahun 1910-an.Sektor yang memerlukan dan menggunakan tenaga
Revolusi perindustrian telah menyebabkan berlaku kemajuan dalam bidang buruh yang tinggi mendapat upah yang lebih rendah.Ini disebut sebagai
teknologi. Faktor perkembangan revolusi perindustrian ini dapat meletakkan asas dualisme. Ekonomi dualisme turut menyumbang kepada ketidaksamaan
yang kukuh bagi pertumbuhan sektor perindustrian di Jerman. pendapatan dan menyebabkan berlaku pergolakan sosial dalam negeri.

3.1.2.3 Perkembangan ekonomi Perindustrian Jepun 4. Penggunaan kaedah terbaik dalam pertanian telah menyumbang kepada
kemajuan wilayah-wilayah yang kurang produktif. pertemuan dan
Soalan 76: Huraikan perkembangan sistem ekonomi perindustrian di Jepun penyebaran benih-benih berkualiti telah meningkatkan produktiviti pertanian di
seluruh negara.Pada masa sama,berlaku kemajuan dalam bidang pertanian
Pendahuluan: apabila menggunakan teknoligi pertanian yang diimport dari Barat.

Pada tahun 1868, sistem ekonomi feudal di Jepun telah digantikan oleh sistem 5. Penggunaan teknologi kuasa wap telah meningkatkan produktiviti dan
pentadbiran dan ekonomi gaya Barat yang dilaksana oleh Maharaja Meiji mengurangkan kos, penggunaan kuasa elektrik membolehkan setiap mesin
menjadikan Jepun lebih dihormati di Barat. diselengara secara berasingan dan menjadikan seluruh kilang menggunakan
Zaman Meiji menjadikan Jepun sebagai negara terkuat di Asia. Permodenan jentera elektrik. Kapasiti sosial untuk mengimport dan menyesuaikan teknologi
zaman Meiji turut menjadikan Jepun muncul sebagai negara yang termaju asing bertambah baik selepas Perang Pasifik. Kerajaan Jepun mewujudkan
ekonominya yang bertukar ekonomi perdagangan di rantau Asia Timur. consensus sosial dalam melaksanakan pembaharuan tanah dan subsidi
Perkembangan negara Jepun melalui perindustrian dapat dilihat daripada empat pertanian,mengurangkan pecah belah politik,melanjutkan pendidikan wajib,dan
elemen perindustrian. Iaitu industri-proto, perkembangan melalui pelaburan, perpecahan zaibatsu telah memberi kesan positif.
peralihan bidang dan ekonomi dualisme.
6. Penubuhan Kementerian Perdagangan Antarabangsa dan Industri (MITI).
Isi-isi penting: MITI bertindak sebagai pembeli tunggal ekonomi dan memainkan peranan untuk
mengurangkan persaingan dalam kalangan industri Jepun dan dapat mengawal
1. Sektor pertanian menjadi penyumbang utama ekonomi Jepun. Sektor harga yang perlu dibayar untuk teknologi Barat. Kawalan kualiti dalam industri
pertanian menyumbangkan hampir 60% daripada jumlah pendapatan kerajaan pemasangan telah dilaksana dan pekerja velajar dengan tekun bagaimana untuk
Jepun. Eksport pertanian seperti sutera dan teh telah menampung pembelian mengendalikan mesin selain daripada berusaha untuk mengeluarkan
kebanyakan dari jentera dan bahan-bahan perindustrian yang diimport dari komponen-komponen sendiri. Jepun berjaya merevolusikan industri
Barat. Produktiviti pertanian Jepun sangat tinggi dan berjaya mengekalkan pemasangan pada tahun 1950-an dan tahun 1960-an
pengeluaran industri-proto Jepun dikawasan Bandar dan luar Bandar.Industri-
proto merujuk kepada satu bentuk pengeluaran pembuatan dan organisasi. Penutup:
Peningkatan dan pertambahan pelaburan dicapai melalui pelaburan domestik
dalam industri dan insfrastruktur. Kerajaan pusat dan kerajaan tempatan Perkembangan perindustrian Jepun mempunyai empat elemen perindustrian
menyelaraskan pembinaan tempatan. iaitu industri-proto, pelaburan, peralihan bidang dan ekonomi dualisme.
Perindustrian yang pesat dan pemodenan Jepun menyumbang kepada
2. Kerajaan Jepun juga membangunkan perusahaan kilang-kilang peningkatan besar-besaran dalam pengeluaran dan insfrastruktur
penggulungan sutera moden di Tomioka dan Maebashi pada tahun 1870, Jepun membina industri seperti limbungan kapal dan pelaburan besi yangh
kilang memintal kapas di Nagoya pada tahun 1875,dan kilang benang bulu kemudiannya dijual kepada usahawan berkaliber.kesannya,syarikat-syarikat
kambing di Senju pada tahun 1875.Kerajaan Meiji turut membina kilang simen tempatan menjadi pengguna teknologi Barat dan menggunakan untuk
Fukugawa pad atahun 1875 dan kilang kaca Shinnagawa pada tahun 1876. Untuk menghasilkan barangan yang dapat dijual murah di pasaran antarabangsa.
memastikan perkembangan perindustrian berterusan,kerajaan Meiji telah
menyerahkan kebanyakan daripada milik perindustrian ini kepada beberapa Soalan 77: Huraikan faktor-faktor perkembangan perindustrian di Jepun.
buah syarikat seperti Mitsui,Mitsubishi,Sumitomo,Yasuda dan lain-

74
Pendahuluan sistem telegraf telah membantu pembangunan sektor perindustrian dan proses
modenisasi di Jepun.
Perkembangan pesat dalam bidng perindustrian di Jepun di sebabkan oleh dasar
yang diamalkan oleh kerajaan Meiji. Pemimpin-pemimpin Meiji meletakkan asas 4. Perkembangan sektor pertanian
bagi perkembangan dalam sektor perindustrian.
Perkembangan dalam sektor perindustrian disebabkan oleh pembaharuan yang Perkembangan pesat dalam sektor pertanian membolehkan kerajaan Meiji
dilakukan oleh Meiji dalam bidang ekonomi. Pertumbuhan pesat dalam bidang membangukan bidang perindustrian. Pemimpin-pemimpin Meiji mengambil
perindustrian menyebabkan Jepun muncul sebagai negara industri dalam tempoh langkah untuk meningkatkan pengeluaran hasil pertanian. Antara langah yang
masa yang singkat. diambil oleh kerajaan untuk memajukan sektor pertanian adalah; Pelajar-
pelajar daripada jurusan pertanian dihantar keluar Negara; Pakar-pakar
Isi-isi penting: pertanian asing diimport benih-benih baharu; Baja kimia digunakan secara
ekstensif; Sistem pengairan diperbaiki; Sekolah, maktab, dan stesen pertanian
1. Dasar kerajaan Meiji dibina di bandar-bandar utama; dan Kerajaan menggalakkan penanaman
tanaman dagangan komersial seperti the dan sutera.
kerajaan memberi bantuan kepada pengusaha-pengusaha persendirian. Langkah-langkah tersebut menyebabkan hasil pengeluaran sektor pertanian
kerajaan turut memberikan bantuan modal kepada pengusaha-pengusaha meningkat antara 35 pratus hingga 40 pratus antara tahun 1894 hingga tahun
industri. Kerajaan turut menyediakan bantuan latihan perindustrian dan 1914.
khidmat nasihat kepada pengusaha industri. Bengkel-bengkel mengenai teknik
perniagaan turut diadakan. 5. Dasar kewangan yang teratur
Kerajaan mendapatkan khidmat pakar-pakar luar negara untuk memodenkan
perindustrian. Menjelang tahun 1879, kerajaan mengambil 130 orang pegawai Perkembangan dalam sektor perindustrian disebabkan oleh pengurusan
asing untuk memajukan sektor perindustrian. sistem kewangan yang teratur dan sistematik di Jepun. Perkembangan pesat
dalam bidang ekonomi menyebabkan mata wang diperkenalkan dan bank
2. Kemajuan dalam pengangkutan ditubuhkan. Pada tahun 1872, Mitsu-Ono Bank ditubuhkan. Pada tahun 1873,
Bank Negara ditubuhkan berasaskan model bank di Amerika Syarikat.
Pemimpin-pemimpin Meiji telah mengambil langkah untuk memajukan sektor Menjelang tahun 1882, bank pusat Jepun ditubugkan dan bank ini menjadi
pengangkutan di Jepun. Menjelang tahun 1872, landasan kereta api sepanjang agensi kewangan utama kerajaan.
26 batu didiriakan di Jepun. Pada tahun 1872, Tokyo dan yokohama Pada tahun 1868, unit mata wang kertas ditukar dari ryo kepada yen. Pada
dihubungkan oleh landasan kereta api. Dalam pada itu, landasan kereta api tahun 1880, bank Yokohama Specie muncul sebagai bank asing utama di Jepun.
yang menghubungkan Kobe dan Osaka dibina pada tahun 1874. Pada tahun 1896, kerajaan menubuhkan bank Hypothec. Bank Hypoyhec
Pada tahun 1877, landasan kereta api diperluaskan hingga ke Kyoto. Pada berperanan sebagai bank pusat bagi bank-bank pertnian dan perindustrian di
tahun 1878, kerja-kerja pembinaan landasan kereta api telah dimulakan untuk 47 buah wilayah di Jepun. Pada tahun 1900, muncul bank Perindustrian Jepun
menghubungkan Kyoto dengan Otsu, Tsuraga dan Nagahama. Landasan kereta untuk membiayai perindustrian secara besar-besaran. Menjelang akhir abad
api Kyoto-Otsu dibina oleh jurutera Jepun dan telah siap pada tahun 1880. ke-19, terdapat lebih daripada 200 buah bank di Jepun. Kemunculan bank-bank
Pada tahun 1880, landasan kereta api Tokyo-Yokohama telah telah ini membantu pertubuhan perindustrian di Jepun.
mengangkut dua hingga tiga juta orang penumpang. Kemajuan dalam bidang
pengangkutan meransang perkembangan sektor perindustrian di Jepun. 6. Kemunculan pengusaha-pengusaha baharu

3. Kemajuan dalan telegraf Perkembangan sektor perindustrian di Jepun di dorong oleh kemunculan
pengusaha-pengusaha baharu yang kaya-raya. Pada awal abad ke-20, empat
Perkembangan pesat dalam sektor perindustrian di Jepun di dorong oleh buah keluarga telah menguasai sektor perindustrian di Jepun.
kemajuan dalam bidang perhubungan. Kerajaan Jepun mengambil langkah Empat keluarga tersebut menjadi penaung kepada perkembangan sektor
untuk membangunkan sistem perhubungan seperti perkhidmatan telegraf. perindustrian di Jepun. Keluarga ekonomi baharu tersebut dikenali sebagai
Talian telegraf dibina untuk memudahkan perhubungan dan komunikasi. Zaibatsu.
Stesen-stesen telegraf dan talian telegraf dibina di seluruh negara Jepun.
Menjelang tahun 1893, terdapat kawat telegraf sepanjang 4000 batu di 7 Peralihan bidang
seluruh Jepun. Jumlah kawat yang diterima dan dihantar telah bertambah
daripasa 19 448 pada tahun 1871 kepada 1.2 juta pada tahun 1884. Kemajuan Satu lagi langkah untuk meningkatkan keupayaan dan penghasilan dalam
bidang industri ialah dengan beralih daripada pertanian yang

75
menghasilkan produktiviti rendah ke bidang pembuatan yang Negara Jepun juga semakin maju dimata dunia.
menghasilkan produktiviti yang tinggi, sektor perlombongan, dan
pembinaan. Bidang-bidang tersebut menyumbang kepada peningkatan dan 3.2 Intelektual (England dan Perancis)
pertumbuhan produktiviti. Semua ini dapat direalisasikan melalui
pelaburan. 3.2.1 Perkembangan Ilmu

8 Pertumbuhan seimbang Soalan 78: Faktor faktor Perkembangan Zaman Pencerahan

Pertumbuhan seimbang pada penghujung abad ke-19 telah menyumbang Pengenalan


kepada industrialisasi Jepun. Pertumbuhan seimbang merujuk kepada
sektor yang menggunakan teknologi tradisional dan moden telah Pencerahan (enlightment), satu zaman yang berlaku selepas Zaman Renaisans
meningkat pada kadar yang lebih kurang sama dan penggunaan tenaga dan Reformasi.
buruh terutama gadis-gadis muda yang direkrut daripada isi rumah untuk Revolusi Intelektual yang melahirkan pemikiran yang liberal dan moden.
bekerja di kilang tekstil menggunakan kuasa wap turut meningkatkan
produktiviti. Isi-isi Penting:

9 Mencontohi kuasa Barat Faktor-faktor Perkembangan Zaman Pencerahan

Jepun juga membuka pintu negaranya dengan kesediaan untuk mencontohi 1. Pengaruh Renaisans.
kuasa Barat. Hal ini disebabkan perubahan dan kemajuan domestic yang
dicapai. Beberapa langkah dilaksanakan seperti meningkatkan Melahirkan semangat ingin tahu dan kritikal yang radikal. Kemunculan
infrastruktur, membaiki pendidikan, dan melahirkan tahapcelik huruf yang negara bangsa, ciptaan baharu, kemajuan seni bina, seni lukis dan lain-lain.
tinggi. Melahirkan masyarakat yang berfikiran terbuka.
Dalam bidang industri-proto, Jepun meniru dari Barat cara pengagihan
kuasa, bentuk organisasi dan teknik dalam pengeluaran tenaga, serta 2. Pengaruh Reformasi.
pengurusan sumber tenaga seperti arang batu dan bahan api yang lain
untuk menjana kuasa wap. Setelah membangunkan ekonomi organik yang Menamatkan konsep dunia kristian dan melahirkan aliran pemikiran
bergantung kepada aliran tenaga semula jadi seperti angina, air, dan api baharu seperti Protestan, Anglican, dan Presbyterianism. Kemunculan
secara intensif, Jepun sudah cukup bersedia untuk menguasai pengeluaran Negara Mutlak, mempunyai kuasa Autonomi dan bebas dari ancaman
bukan organik. gereja. Idea baharu seperti rasionalisme dan reasoning berkembang luas.

10 Perkembangan infrastruktur dan pertahanan negara 3. Pengaruh Ahli Falsafah.

Jepun dapat membina pasukan tentera laut moden yang mampu Kemunculan ahli falsafah seperti Voltaire, Rousseau, dan Montesquieu
mengehadkan kuasa Barat dan menubuhkan zon penampan perlindungan mempengaruhi Zaman Pencerahan. Semangat Zaman pencerahan di peroleh
di Asia Timur yang akhirnya membentuk asas bagi empayar Jepun untuk daripada revolusi saintifik dan intektual pada abad ke-17.
berkembang di Asia dan Pasifik. Idea tentang kemajuan merupakan ciri-ciri dominan dalam tamadun
Infrastruktur dipertingkatkan melalui peluang pekerjaan,keupayaan untuk Eropah pada abad ke-17 hingga abad ke-20.
mengimport dan mengeksport melalui ekonomi antarabangsa, dan akses
kepada teknologi Amerika yang disokong melalui pakatan keselamatan 4. Kemunculan Kelas Pertengahan.
dengan Amerika Syarikat. Melalui langkah-langkah ini, Jepun mengalami
pertumbuhan dramatik dan menakjubkan turut mempengaruhi Golongan budiman mula meninggalkan tabiat lama sesuai dengan Zaman
peningkatan dalam kadar pengumpulan modal tetap domestik dan baharu. kemunculan golongan Borjuis(kelas Pertengahan), merupakan
kenaikan dalam nisbah pelaburan terutamanya dalam tabungan isi rumah golongan yang lebih berpendidikan.
persendirian. Columbus Maggelan dan Francis Drake, merupakan tokoh yang terlibat
dalam penjelajahan. Prasangka terhadap budaya asing terhakis akibat
Penutup cara pemikiran baharu iaitu secara Empiris dan sebab munasabah.

Dengan wujudnya faktor-faktor ini, perindustrian di Negara Jepun semakin Kesimpulan


berkembang.

76
Apa-apa yang berikatan Perkembangan Sosial

Soalan 79: Huraikan sumbangan ilmu pada zaman Pencerahan kepada Idea progresif merujuk kpd kepercayaan bahawa khidupan manusia akan menjadi
perkembangan politik, ekonomi dan sosial di Eropah. lebih baik berbanding dari zaman nenek moyang mereka. idea ini tel;ah
menyumbang kepada kepada kehidupan yg lebih baik utk generasi yg akan datang .
Pendahuluan Dua Matlamat utama raja-raja zaman ini adalah untuk mengurangkan kuasa gereja
dan memodenklan sistem pendidikan .
Zaman Pencerahan Ialah Zaman yg telah melahirkan masyarakat Eropah yg lebih kuasa POPE dikurangkan dan mereka kini memerlukan kebenaran diraja sebelm
terbuka berdasarkan konsep toleransi, kebebasan, perlembagaan dan tdak lagi melakukan pelantikan. Agen-agen dari rom turut hilang kuasa mereka untuk
dkongkong oleh gereja Zaman Ini telah meninggalkan beberapa kesan yang nyata melawat monastri . latihan dan tugas paderi di ambil ahli oleh negara . Golongan
dalam bidang politik , sosial dan ekonomi . paderi dijadikan agen dalam bidang pendidikan , kesihatan dan kebajikan. Institusi
monastri telah dimansuhkan dan harta milik institusi dirampas .
Isi-isi Penting: Kuasa menapis surat khabar diambil daripada gereja dan ditadbir oleh negara.
Toleransi diperluas kepada semua golongan. Pendidikan di peringkat universiti ,
Perkembangan Politik sekolah rendah, menengah di perluas . mata pelajaran praktikal dan kaedah moden
disatukan untuk melatih pgawai-pgawai awam juruteknik dan buruh biasa serta
Raja-raja dikenali sebagai enlightened despot ingin memerintah dengan penuh susun sosial juga dipulihkan
kesedaran. Raja percaya bahawa perangai manusia jugamengikut undang-undang
yg boleh dtemui melalui alasan dan pemerhatian. Mereka juga percaya bahawa Penutup
undang-undang ini ditemui dan menjadi kewajipan mereka untuk mempraktikkan
dengan tegas abad-18, mereka menfokuskan perhatian kepada cara-cara
menggunakan kuasa politik utk mmperbaiki taraf hidup manusia. seorang Sumbangan paling utama pemikir zaman ini adalah menyediakan Eropah utk era
pemerintah pada zaman pencerahan melihat negara sebagai entiti yang suci, yg lebih progresif . Perkembangan intelektual telah melahirkan ramai pemikir yg
kddukan negara sangat tinggi dan mereka dapat memajukan negara tanpa had mengemukakan idea-idea yang berharga dalam politik , ekonomi dan sosial.
Mereka melaksanakan pemusatan kuasa kerajaan dgn menghapuskan
keistimewaan yang dinikmati Soalan 80: Huraikan Perkembangan ilmu di England
Federik The Great telah mengambil langkah mwujudkan toleransi agama ,
memajukan pendidikan awam, mewujudkan perkhidmatan awam, menyatukan Pendahuluan
undang-undang dan memajukan pentadbiran keadilan Joseph II berusaha untuk
membebaskan serf dalam masayarakat. Sesetengan pemerintah cuba utk Perkembangan ilmu di Eropah tercetus kesan daripada gerakan renaisans yang
menghapuskan sempadan provinsi lama. Mereka membina jentera pentadbiran bermula di itali pada abad ke-14.Renaisans bermula sekitar abad ke-14 dan mencapai
sebuah negara yang moden yang boleh berfungsi terus tanpa campur tangan raja. kemuncaknya pada abad ke-16.Di England,Renaisans bermula pada era pemerintahan
Mereka menghapuskan imuniti yg dinikmati oleh golongan bangsawan , gereja dan Ratu Elizabeth yang dapat dilihat dalam beberapa peringkat.
elit di peringkat bandar. Penyeksaan dan hukuman berat ditolak oleh pemerinta Peringkat pertama ialah zaman Renaisans.zaman Renaisans terbahagi kepada dua
pada zaman pencerahan, mereka cuba membentuk mahkamah rayuan di peringkat peringkat. Peringkat pertama dan peringkat kedua Renaisans bermula pada abad ke-
daerah dan provinsi . 14 hingga ke-17.Renaisans peringkat pertama ialah pergerakan intelektual,sastera dan
seni yang bermula di itali manakala Resainans peringkat kedua merupakan revolusi
Perkembangan Ekonomi yang berlaku dalam bidang keagamaan akibat reformasi protestan.
Peringkat kedua ialah Reformasi protestan yang berlaku pada abad ke-15.Renaisans
kegiatan ekonomi mempunyai hubungan yang rapat dengan pendapatan negara dalam bidang keagamaan yang membawa kepada pecahnya gereja katolik dan
dan ketenteraman awam. Sistem perburuhan serfdom dianggap kaedah terbentuknya gereja protestan. Peringkat ketiga ialah revolusi sains yang berlaku pada
pengeluaran yg tidak berperikemanusiaan dan tidak ekonomik Di Eropah timur abad ke-16 dan abad ke-17.revolusi sains ialah perubahan dan penemuan dalam
dan tengah, pemerintah berusaha menghapuskan sistem perburuhan ini . bidang sains tentang cara melihat dunia semula jadi.
Raja-Raja pada zaman ini berusaha utk mlahirkan masyarakat tani yang bebas, Zaman terakhir ialah zaman pencerahan yang berlaku pada abad-18.zaman
maju dan dinamik. perindustrian, raja-raja menghapuskan semua sekatan ke atas pencerahan ialah perubahan masyarakat dari era kejahilan kepada era baru ekoran
perjalanan ekonomi negara, mereka menggalakkan penubuhan syarikat. perkembangan sains dan manusia.
Perdagangan bebas dilaksanakan, Sekatan kastam dikurangkan kemudahan
infrastruktur dibina Perjanjian-perjanjian perdagangan diadakan untuk Isi-isi penting:
meningkatkan hubungan dengan negara-negara lain
Kelahiran zaman Renaisans

77
Zaman Renaisans membawa kepada perkembangan dalam bidang keilmuan Revolusi Sains
termasuk dalam agama, politik, sosial, dan ekonomi. Aliran pemikiran seperti
humanisme, individualisme, dan kritis turut berkembang. Renaisans Revolusi sains,bermula di Itali dan berkembang keseluruh Eropah dan
bermaksud kelahiran semula yang merujuk kepada perkembangan keilmuan , melahirkan masyarakat yang maju.pada abad ke-16 dan 17,banyak penemuan
keintelektualan, sastera dan seni. Resainans bermula di Itali (1350) dan baru dalam bidang sains.kemunculan dan perkembangan revolusi sains telah
akhirnya merebak keseluruh Eropah. zaman Renaisans dianggap sebagai menjadi batu asas kepada sains moden.Ilmu pengetahuan berkembang pesat
zaman pemulihan semula selepas tragedi black Death dan masalah politik dengan penemuan dan idea baru yang tidak wujud sebelum ini.hasil penemuan
yang melanda pada Eropah pada abad ke-14. dan idea baru ini membawa kepada gambaran dan penjelasan yang lebih luas
Semasa berlangsungnya zaman Renaisans, berlaku beberapa perubahan dan tepat tentang alam semesta.
dalam masyarakat Eropah yang mencukupi beberapa aspek:
Zaman Pencerahan
a) Aspek keintelektualan yang mementingkan semangat inkuiri atau
penyelidikan dan menekankan pemikiran logic dan falsafah. Zaman pencerahan,revolusi sains telah membawa kepada munculnya zaman
b) Aspek politik yang membawa zaman Renaisans pembentukan monarki pencerahan.zaman pencerahan merujuk kepada era perubahan masyarakat
baharu seperti Portugal, England ,Belanda, dan Perancis.pada abad ke- daripada kejahilan @ zaman kegelapan kepada zaman era baru yang
15,berlaku perubahan dalam sistem pemerintahan di Eropah yang moden.Antara tokoh yang terkenal pada zaman pencerahan ialah John
meliputi kuasa raja (meningkat),kuasa bangsawan (dikurangkan) ,dan Locke,Voltaire,Charles Louis de Secondat dan Montesquieu.
usaha untuk menguasai Gereja.
c) Aspek sains, zaman Renaisans merupakan permulaan kepada revolusi Penutup
sains yang tercetus pada abad ke-17.ahli-ahli sains pada ketika itu mula
menekankan kaedah saintifik yang bertentangan pendapat dengan Zaman Resainans telah melahirkan masyarakat Eropah yang
tokoh lama seperti Aristotle.Mementingkan aspek pemerhatian dalam perpengatahuan.perkembangan dalam bidang Intelektual,agama,sains dan
kajian dan hasil penemuan hendaklah disertakan dengan bukti kesenian telah membawa perubahan yang besar dalam aspek pemikiran dan
Empirikal. kehidupan masyarakat Eropah.Ramai tokoh yang muncul dengan penemuan
d) Aspek seni dan seni bina. zaman Renaisans menyaksikan pengenalan dan idea baru sehingga mendorong kepada pembentukan masyarakat yang
dan perkembangan teknik seni realistic.Teknik ini berkembang dan lebih moden.
menjadi permulaan kepada kaedah seni baru yang menggambarkan
alam semula jadi secara realistic.sebagai contoh,Leonardo da Vinci 3.2.2 Sumbangan Tokoh
melukis aNATOmi manusia dan alam semula jadi.perkembangan seni
bina dapat dilihat dalam reka bentuk bangunan purba.Basilika St.Peter Soalan 81: Bincangkan karya dan sumbangan Charles Louis Montesquieu dalam
merupakan contoh seni bina agung yang dibina dengan aspek intelektual.
menggabungkan kemahiran tokoh terkenal seperti
Michealangelo,Raphael,dan Sangallo. a) Pendahuluan

Chales Louis Montesquieu (Chales L.M) dilahirkan pada 18 Januarai 1689 dan
Reformasi Protestan
meninggal dunia pada 10 Februari 1775.Beliau dilahirkan di Chanteau de la
Reformasi protestan dipelopori oleh tokoh martin Luther dan john calvin. Brede barat daya Perancis. Ayahnnya Jacques de Scondat merupakan seorang
faktor tercetusnya reformasi kerana ketidakpuasan hati dengandokrin,ritual tentera.Ibunya pula bernama Marie Francoise de Pesnel .seorang wanita warak
dan organinisasi gereja Roman katolik dan merupakan perusahaan dan kaya.
pembaharuan Gereja roman katolik (GRK). Montesquieu dan bersekolah di Chatholic Collage of Juiny dan melanjutkan
Golongan reformasi ini berusaha untuk menghapuskan dokrin palsu dan juga pelajaran difakulti undang-undang di university Bordeux dan berjaya menjadi
amalan rasuah dikalangan penguasa gereja.reformasi diperluaskan lagi dengan seorang peguam (1708). Pada tahun berikutnya Montesquieu mewarisi
alat pencetakan dan pembaharuan dalam bidang teologi kontemporari iaitu kekayaan dan gelaran Montesquieu setelah bapa saudaranya meninggal.
menilai semula hubungan antara manusia dan tuhan. Menghasilkan 3 karya yang terpenting iaitu; Lettres Persanes (1721), The
Perkembangan media cetak banyak membantu penyebaran idea Considerations on the cause of the Grander and Decandenve of the Romans (1734)
reformasi.Kitab bible telah diterjemahkan dalam bahasa Jerman sekaligus telah dan Spirit of the Laws (1748)
merangsang perkembangan literasi.
b) Isi-isi penting:

Karya Lettres Persanes (1721)

78
Bagi karya Lettres Persanes mengisahkan dua orang Persia yang bernama Usbek Merupakan anak kepada Margeret Dauglas. Dilahirkan di Kirkcaldy. Ketika
dan Rica yang menggembala ke perancis. Dalam bentuk surat karya ini berumur 4 tahun, pernah diculik oleh sekumpulan Gipsi tetapi Berjaya
menceritakan cara wanita dikawal oleh sida yang bertanggungjawab terhadap diselamatkan oleh bapa saudaranya.
wanita sehingga dibenarkan membunuh. Beliau sangat rapat dengan ibunya dan ibunyayang menggalakkan beliau Berjaya
Selain itu, pemerhatian kedua-dua pengembara ini tentang masyarakat Perancis dalam pelajaran.
dan persepektif mereka sebagai orang luar juga di garap dalam karya ini. Tema Pada tahun 1762, pihak university Glasgow menganugerahkan beliau Doktor
yang ingin dipaparkan ialah kemerosotan moral di penghujung zaman undang-undang. Beliau meninggal dunia pada 17 julai 1790 di Edinburg dan
pemerintahan Raja Louis XIV dan Raja Louis XV. disemadikan di Canongate ,Kirkyard.

The Considerations on the cause of the Grander and Decandenve of the Romans b) isi-isi penting

Mengenai sejarah kebangkitan,kegemilangan dan kejatuhan kerajaan Rom . Pengasas kepada disiplin ekonomi moden .
Dalam karya ini, Monstesquie menyelidik sebab-sebab dan latar belakang serta
kehancuran kerajaan Rom. Beliau memperkenalkan satu teori yang mengatakan seseorang individu boleh
Beliau menyatakan bahawa untuk memahami kegemilangan dan kehancuran membina kehidupan lebih bermoral dengan mengetengahkan idea untuk
sebuah empayar, seseorang harus memahami masyarakatnya. Beliau juga mengakhiri sistem feudal dan memperkenalkan laissez-faire iaitu satu kerajaan
mengkaji peristiwa yang menimpa tentera Rom yang akhirnya membawa kepada berasaskan pasaran bebas.
kejatuhan Rom. Didalam bukunya , The Teory of moral Sentiment ,beliau menulis tentang teori
motivasi yang cuba untuk mengamankan perasaan yang menekankan
Spirit of the Laws (1748) kepentingan sendiri.

Menjelaskan tentang undang-undang manusia dan institusi sosial. Beberapa Karya The Wealth of Nations
perkara dibincangkan di dalam buku ini seperti bentuk-bentuk pemerintahan,
adat kebiasaan dan iklim. Beliau menyatakan bahawa pasaran dibawah sesuatu syarat mengaturi sistem
Menjelaskan konsep dan maksud pengasingan kuasa dalam pemerintahan dengan sendirinya akan mengeluarkan lebih banyak barangan daripada satu
mengikut doktrin ini, kuasa pemerintahan sesebuah negara terbahagi kepada pasaran yang terkawal yang menjadi satu perkara yang biasa pada waktu itu.
tiga buah badan iaitu perundangan,eksekutif dan kehakiman. Selain itu, karya ini Hanya membenarkan kerajaan memegang tanggungjawab yang tidak dapat
juga menekankan bahawa bidang tersebut mempunyai bidang kuasa yang dilakukan oleh badan yang bergantung kepada keuntungan sahaja .Sebagai
tersendiri. contoh , menghalang seseorang daripada menggunakan kekasaran atau penipuan
Tujuan pengasingannya ialah untuk menggelakan pertindihan bidang kuasa bagi untuk mengelakkan persaingan,perdaganganatau pengeluaran.
memastikan seseorang tidak berkuasa lebih daripada satu.
Mempunyai amalan dan kepercayaan ekonomi yang tersendiri.
c) Penutup
Kekayaan Negara di nilai dari segi stok .emas dan perak .sebagai contoh,
Menghabiskan sebahagian besar hidupnya untuk mengembangkan idea politik mengimport barangan dari luar Negara dianggap merosakkan kerana ini
pemerintahannya iaitu doktrin pengasingan kuasa di dalam tulisan tesebut. Atas bermakna kekekayaan mesti dilepaskan untuk membayar barangan
kesungguhan beliau, karya tersebut telah member kesan yang mendalam sama tersebut .Manakala mengisport barangan dianggap baik kerana kekayaan ,iaitu
ada intelektual mahupun politik. logam ,emas dan perak kembali kepada mereka.
mereka juga mempopularkan istilah feudalisme walaupun telah lama wujud . Seterusnya, pekeja-pekerja mahir tidak dibenarkan bergerak bebas ke Bandar
Namun Mosontesquieu menjadikan istilah ini dikenali dan diterima oleh lain untuk memasarkan barangan. Pengilang dan pedagang hendaklah
masyarakatnya. menghantar petisyen kepada raja untuk melindungi monopoli. Peralatan yang
menjimatkan tenaga buruh dilarang sekali kerana di anggap menjadi ancaman
Soalan 82 : Bincangkan karya dan sumbangan Adam Smith dalam aspek intelektual. kepada pihak pengeluar .

a) Pendahuluan Menerbitkan karya pertama pada tahun 1759 bertajuk the theory of moral
sentiments
merupakan seorang pakar ekonomi dan ahli falsafah dari Scotland yang terkenal
kerana pengaruh bukunya The Wealth of Nations dan dianggap sebagai bapa Kesedaran terhasil daripada perhubungan sosial .Beliau menyatakan bahawa
ekonomi moden. moral bergantung kepada simpati antara agen dan penonton. Dengan kata
lain,indivudu dan masyarakat berkait rapat dengan moral.

79
Beliau cuba menyelaraskan tentang punca dan kebolehan manusia untuk Menghasilkan Karya Discourse on The Arts and Sciences
membentuk pertimbangan moral walaupun wujud kecenderungan kearah
kepentingan semula jadi. Karya Discourse on The Arts and Sciences telah mengharumkan nama Rousseau.
Beliau juga menyelidik pemikiran moral masyarakat pada ketika itu dan Selai itu, bahagian pertama mengenai kajian sejarah dan Rousseau menunjukkan
menyatakan bahawa kesedaran sebenarnya adalah hasil daripada perhubungan bagaimana masyarakat yang maju berkembang dari segi seni dan sains
sosial. mengalami kemerosotan dari segi moral dan nilai2 murni. Seterusnya, beliau
mendakwa bahawa Mesir purba mula runtuh setelah falasafah dan seninya
c) penutup berkembang maju.
Malahan, menurutnya lagi perkara ini turut berlaku kepada Greek purba yang
Adam s. Percaya bahawa kerajaan mempunyai tiga fungsi utama iaitu rakyat mengalami nasib yang sama walaupun asalnya Greek purba sangat
dilindungi daripada pemikiran tentera, warganegara dilindungi daripada mementingkan nilai keberanian tetapi apabila sains dan seni mula berkembang,
ketidakadilan dan menyediakan kemudahan seperti jalan raya dan sebagainya yang masyarakatnya menjadi masyarakat yang berasaskan kemewahan dan
tidak boleh disediakan oleh individu. keseronokkan. Di samping itu, beliau menyokong Sparta yang mengetepikan
artis dan para saintis.
Soalan 83. Bincangkan Sumbangan Jean-Jacquas Rousseau Dalam Aspek Intelektual.
Memperjuangkan pengetahuan tingkahlaku dan akhlak yang baik
Pendahuluan
Rousseau juga mengiktiraf Socrates sebagai seorang yang bijak kerana
Intelektual atau intelengensia berasal dari Rusia dan digunakan pada abad ke-19. menyedari kebinasaan yang disebabkan oleh seni dan sains. Tambahan pula,
Merujuk kepada satu kumpulan kecil golongan elit. Direkrut daripada segala beliau menyatakan seni dan sains lahir daripada kemaksiatan manusia.Hal ini
kelas atau golongan. Selain itu juga, ditemui dalam kalangan pendukung atau dapat dilihat seperti, geometri lahir daripada kerakusan, fizik daripada semangat
penentang pergerakkan budaya atau politik. Ia juga menjauhi diri daripada ingin tahu yang sia2 dan falsafah moral daripada rasa bangga.
bergaul dengan masyarakat tetapi bergaul didalam golongan sendiri.Tertarik Malahan, Rousseau terus menyerang sains dengan mengutarakan bagaimana
kepada idea pengetahuan mekanikal, teknikal, idea2 agama dan sebagainya. sains tidak menyumbang kepada nilai moral.Selain itu, menurut beliau sains
Seterusnya, beliau merupakan salah seorang pemikir yang sangat berpegaruh menjadikan hidup lebih mudah dan menyeronokkan tetapi bukan bertambah
pada zaman Englightmen pada abad ke-18 di Eropah. Zaman Englightmen baik dari sei moral. Walaubagaimanapun, beliau menyokong pemikir yang
merujuk kepada gerakkan budaya intelektual yang berusaha untuk dianggap bijak seperti Bacon, Descrates dan Newton. Beliau juga mahu majority
menggembleng kuasa mereformasikan masyarakat dan berpengetahuan. rakyat memberikan perhatian kepada memperbaiki tingkah laku dan akhlak
Malahan, sains dan perkembangan intelektual diberi penekanan dan perkara berbanding memajukan seni dan sains.
berkaitan tahyul tidak diterima.Gerakan ini menentang penyalahgunaa kuasa
dalam gereja dan negara. Menghasilkan Karya Discourse on The Origin of Ineaquality pula didedikasikan
oleh Rousseau kepada Republik Geneva
Isi-isi Penting:
Karya Discourse on The Origin of Ineaquality pula didedikasikan oleh Rousseau
Menghasilkan karya muzik Diderot dan D Alemberts. kepada Republik Geneva. Rousseau cuba menjelaskan sifat manusia secara
semula jadi tanpa kualiti2 yang terbia akibat sosialiasi, iaitu memahami manusia
Menghasilkan beberapa hasil karya muzik untuk Diderot dan D Alemberts. Pada dalam keadaan alam semula jadi tulen.Namun begitu, bertentangan dengan
1750, beliau menerbitkan karya bertajuk Discourse on the Arts and Sciences. pendapat pada zaman itu terutamanya pendapat Aristotle yang menyatakan
Malahan, hasil karyanya telah memenangi anugerah akademi dan menjadi bahawa keadaan masyarakat sivil itu adalah keadaan semula jadi manusia. Selain
terkenal. Selain itu, muzik masih merupakan perkara penting dalam hidupnya itu, gambaran Rousseau tentang manusia dalam keadaan semula jadi adalah
dan selepas beberapa tahun operanya yang bertajuk Le Devin Do Village telah berbeza dengan pendapat pada zamanya. Di samping itu, menurut Rousseau cara
menjadikan Rousseau sangat terkenal dan menyebabkannya diterima dan hidup seperti ini boleh menghasilkan kebebasan dan keselamatan serta
dihargai. mewujudkan persaudaraan.
Selepas itu Rousseau telah berhenti berkarya dalam bidang muzik.Namun begitu,
terhasillah karyanya seperti Discourse On The Origen of Ineaquality (1755), La Karya Discourse on The Origin of Inequality dikatakan salah satu dokumen
Novvella Heloise (1761), Emile (1762), The Sosial Contract (1762) dan yang paling revolusioner pada abad ke-18 dieropah.Seterusnya, karya ini
Confessions (1770) yang meningkatkan popularitin beliau. Karya terakhirnya menujukkan bagaimana perkembangan tamadun merosakkan kebahagiaan
ialah Judge of Jean-Jaques dan Reveries of a Solitary Walker. semula jadi dan kebebasan manusia dengan mencipta ketidaksamaan tiruan
dalam kekayaan,kuasa, dan keistimewaan sosial. Malahan, menunjukkan bahawa
manusia primitif adalah sama dengan manusia lain kerana setiap individu adalah

80
bebas tetapi apabila masyarakat menjadi lebih moden, ahli-ahli yang kuat dan Peningkatan dalam sistem pendidikan membentuk masyarakat membaca yang
paling pintar dalam masyarakat memperolehi kelebihan yang tidak semula jadi lebih besar .Hal ini terjadi kerana ledakan pencetakan yang menigkatkan
ke atas saudara mereka yang lemah.Selain itu, perlembagaan yang digubal untuk permintaan daripada pembaca daripada pelbagai golongan masyarakat dan kelas
membetulkan ketidakseimbangan ini melalui keamanan dan keadilan sosial.
sebenarnya tidak melakukan apa2 tetapi mengekalkan perkara ini.
Sebelum Zaman Pencerahan
PENUTUP
Sistem pendidikan belum begitu dipengaruhi oleh Revolusi Saintifik .Apabila
Jean Jaques Rousseau telah memberikan banyak sumbangan yang penting Revolusi Saintifik menembusi pandangan tradisional pada masa itu , agama,dan
kepada perkembangan intelektual di Eropah. Beliau juga telah menulis beberapa kepercayaan karut telah digantikan dengan hujah dan fakta saintifik yanb
buku yang bermanfaat dalam perkembangan tersebut. Malahan idea-idea membawa kepada pandangan bahawa semua orang mempunyai kapasiti yang
Rosseau telah menjadi elemen utama di dalam pengisytiharan Perhimpunan sama dan pendidikan tidak harus terhad kepada kelas tertentu atau jantina.
Kebangsaan Revolusi Perancis serta digunakan oleh pemikir2 Amerika.
Selain itu, Beliau juga menjadi terkenal melalui bidang pendidikan kerana teori Sebelum abad ke 17 dan 18
Naturalisme yang diperkenalkan melalui karyanya bertajuk Emile yang
mengkhusus kepada pendidikan awal kanak2.Akhir sekali, falsafah beliau juga Sistem pendidikan asas dimulakan oleh Jules Ferry, Menteri Pelajaran pada tahun
menekankan empat perkara seperti kebebasan, perkembangan, minat dan 1880. Beliau mahukan sebuah sekolah yang mempunyai guru yang terlatih disetiap
aktiviti.Kemudiannya pendapat yang diutarakan beliau telah menjadi asas Bandar dan kampung untuk menyampaikan pendidikan yang sempurna dan wajib
kepada pembentukan kurikulum. kepada semua golongan dan tidak harus berada di bawah pengawalan gereja. Pada
tahun 1880, telah wujud pemisahan yang jelas antara gereja dengan pihak
3.3 Kemajuan Pendidikan (Perancis dan Jerman) pemerintah.

3.3.1 Kemajuan Pendidikan di Perancis B) Pertumbuhan sistem pendidikan

Soalan 84 : Bincangkan sistem pendidikan di Perancis. Kadar celik huruf di Eropah dari abad 17 -18 menigkat dengan ketara.
Pendidikan teral disediakan untuk semua kelas masyarakat. Pada pertengahan
Pendahuluan 1920 an ,majoriti masyarakat Perancis adalah celik huruf dan 50 peratus daripada
mereka telah memperolehi apa yang dipanggil sebagai Certificate detudes yang
Pendidikan telah bermula sejak kewujudan manusia dan cara serta sistem pendidikan diberikan selepas tamat pendidikan rendah pada usia 12 tahun.
yang diamalkan adalah berbeza mengikut masa,tempat,dan adat resam yang Walaubagaimanapun ,hanya 3 peratus penduduk mendapat manfaat kerana
diamalkan oleh sesuatu masyarakat. Pendidikan diperoleh daripada pelbagai sumber masalah yuran yang dikenakan.
dan bentuk.
Perkembangan sistem pendidikan di Eropah berlaku selepas zaman Renaisans yang Konsep literasi Menggambarkan keadaan pada abad 17 dan 18 adalah bebeza
banyak melahirkan elemen baharu dalam bidang pendidikan . dari segi definisi literasi atau cekik huruf sekarang. Terdapat perubahan yang
Perkembangan sistem pendidikan pada abad ke 18 terletak pada golongan raja yang ketara dalam bidang pendidikan pada abad ke 18 di Eropah .Secara amnya,kadar
memerintah .Maka pendidikan lebih menjurus kepada kelas-kelas istimewa .Di celik huruf di Eropah pada abad ke 18 hampir dua kali ganda berbanding abad ke
Perancis usaha untuk meluaskan pendidikan telah dilaksanakan oleh golongan belia. 17. Kadar celik huruf meningkat dengan ketara terutamanya di kawasan padat
Pendidikan yang dijalankan lebih praktikal dan menjurus kepada mempelajari ilmu penduduk dan kawasan sekitar sekolah-sekolah agama.
sains,matematik, dan vernakular.
Konflik antara istana dan gereja. Pihak gereja dan istana berpendapat bahawa
Isi isi penting: institusi pendidikan seperti universiti dan kolej boleh mengekalkan dominasi
masing-masing. Walau bagaimanapun , subjek yang diajar di institusi ini adalah
A) Sejarah pendidikan terhad dan hanya menyokong salah satu pihak sama ada gereja atau kerajaan.

Semasa Zaman pencerahan dan Revolusi Perancis. Perubahan dalam keperluan di alam pekerjaan. Perubahan dalam keperluan
alam pekerjaan atau kerjaya berpendapatan tinggi juga telah menyumbang kepada
Sistem pendidikan di eropah sentiasa mengalami kemajuan dan proses ini keperluan untuk berpendidikan tinggi. Kriteria untuk pekerjaan seperti ini telah di
berterusan sepanjang tempoh zaman pencerahan dan revolusi perancis. Dalam perketatkan .
tempoh tersebut ,pembangunan dan perkembangan dalam sistem pendidikan
menigkat dan menjadi lebih signifikan.

81
Pencetakan bahan bacaan yang sangat penting. Pencetakan buku yang oleh golongan belia. Pendidikan yang dijalankan lebih praktikal dan menjurus
menigkat telah menyebabkan kadar literasi meningkat. Bilangan buku yang kepada mempelajari ilmu sains, matematik, dan vernakular.
diterbitkan dalam tempoh Zaman Pencerahan meningkat secara mendadak kerana
peningkatan dalam kadar celik huruf dan penigkatan permintaan untuk buku. 3.3.1 Kemajuan Pendidikan di Jerman
Walau bagaimanapun, sepanjang abad 18 ,peratus minat membaca genre
tradisional seperti agama telah menurun manakala buku-buku Almanak meningkat. Soalan 85: Bincangkan Sistem dan peringkat pendidikan di Jerman

Sastera dalam bahasa Perancis. Sastera yang menekankan sains dalam bahasa Pendahuluan
perancis telah mendapat sambutan. Walau bagaimanpun ,sastera kontemporari
juga menigkat pada abad ke 18. Selain itu ,terdapat perubahan dalam pencetakan Semasa abad ke-18, kerajaan Jerman antara negara pertama di dunia yang
buku. Sebelum abad 18 , kebanyakan buku menggunakan bahasa latin tetapi memperkenalkan cukai yang dibiayai dan amnya pendidik rendah adalah wajib.
tdengan peredaran masa peratus buku yang dicetak dalam bahasa latin berkurang. Pendidikan terdiri daripada kursus lapan tahun pendidikan rendah yang
Malah ,permintaan buku-buku perancis menigkat dan ini menyebabkan dipanggil volksschule.
peningkatan di dalam penerbitan buku-buku dalam bahasa perancis yang Pendidikan menyediakan bukan sahaja kemahiran yang diperlukan dalam dunia
menebakan bahas tersebut terus tersebar. industri yang awal seperti membaca, menulis dan mengira, pendidikan yang
tegas dalam etika, tugas, disiplin dan ketaatan. Falsafah tentang tugas negara
Pembinaan perpustakaan awam Zaman Pencerahan. Pada zaman pencerahan telah digabungkan dengan pandangan John Locke, seorang ahli falsafah Inggeris
perpustakaan awamtelah dibiayai oleh kerajaan dan boleh digunakan oleh semua yang sangat berpengaruh pada zaman pencerahan.
masyarakat secara percuma. Ini merupakan perubahan yang berlaku kepada Jerman telah menubuhkan satu sistem pendidikan tiga peringkat yang dianggap
institusi awam seperti perpustakaan dan muzium pada zaman pencerahan. saintifik yang mula dirangka pada tahun 1807 dan telah disempurnakan
menjelang tahun 1819. Sistem pendidikan di Jerman menekankan sistem
Peningkatan bilangan kedai kopi, kelab, akademi, dan sebagainya menjadi kawalan pemikiran atau kawalan minda.
lokasi sebagi memperolehi pendidikan. Kedai kopi @ university Penny menjadi
tempat untuk orang ramai berkumpul , membaca, belajar, dan berdebat antara Isi-isi Penting :
satu sama lain. Kedai kopi mempunyai reputasi sebagai pusat pembelajaran tidak
formal. Walaupun kedai kopi umumnya boleh diguna semua orang kebanyakan Sistem pendidikan di Jerman
daripada kedai-kedai kopi ini tidak membenarkan wanita menyertai pebincangan.
Secara amnya, kadar celik huruf telah menigkat bagi kedua-dua jantina . walau 1. Martin Lurther telah menganjurkan kewajipan pelajaran supaya semua
bagaimanapun, terdapat juga perbezaan daripada segi pendidikan, yang diterima rakyat bebas akan dapat membaca dan mentafsir kitab Bible. Pentadbiran
kedua-dua jantina. sekolah dipengaruhi oleh masalah yang berlaku antara raja, golongan Gereja
Lutheran. Golongan ini tidak disukai oleh raja dan golongan Pietism menyebelahi
Peningkatan dalam bilangan penerbitan yang dihasilkan oleh penulis wanita. raja. Golongan Pietism merupakan kumpulan reformis dalam Lutheranisme serta
Kemunculan feminisme dalam pendidikan semasa Zaman pencerahan dan mengadakan satu pakatan politik dengan raja Prusia berdasarkan kepentingan
Revolusi Perancis telah menyebabkan berlakunya peningkatan dalam bilangan bersama untuk memecahkan dominasi Gereja Lutheran. Golongan tersebut
penerbitan yang dihasilkan oleh penulis wanita. Bilangan wanita yang menekankan keperluan kerohanian dalaman dan hal ini boleh dicapai melalui
menerbitkan karya mereka dalam bahasa perancis pada abad 18 kekal sekitar 55- pembacaan kitab Bible. Golongan Pietism juga membantu membentuk prinsip-
78 . Bilangan penulisan oleh wanitaterus meningkat selepas Revolusi Perancis dari prinsip sistem sekolah awam yang moden termasuklah penekanan pada literasi.
tahun 1789 sehingga 1800.
2. Pendidikan dianggap sangat penting untuk menanamkan ketaatan sosial
Penutup dalam kalangan rakyat melalui Indoktrinasi. Oleh itu, sekolah-sekolah
menggunakan bahasa rasmi untuk memupuk kesetiaan kepada raja dan melatih
Sistem pendidikan memainkan peranan penting dalam anjakan dan transformasi lelaki muda menjadi tentera dan golongan birokrat. Pendidikan dikategorikan
idea . sistem pendidikan di Eropah sentiasa mengalami kemajuan dan proses ini sebagai salah satu tugas kerajaan. Pada tahun 1763, aoabila raja Frederick II
berterusan sepanjang tempoh Zaman Pencerahan dan Revolusi Perancis. mengumumkan persekolahan wajib untuk semua kanak-kanak antara usia lima
Perkembangan sistem pendidikan di Eropah berlaku selepas zaman Renaisans hingga tiga belas tahun.
yang banyak melahirkan elemen baharu dalam bidang pendidikan .
Perkembangan sistem pendidikan pada abad ke 18 terletak pada golongan raja 3. Peperiksaan akhir, abitur telah diperkenalkan pada tahun 1788 dan
yang memerintah. Maka pendidikan lebih menjurus kepada kelas-kelas dilaksanakan di semua sekolah menengah menjelang tahun 1812 dan
istimewa . Di Perancis usaha untuk meluaskan pendidikan telah dilaksanakan diperluaskan ke seluruh Jerman pada tahun 1871. Lulus abitur menjadi pra-
syarat untuk menceburi profesion yang telah dipelajari dan perkhidmatan awam.

82
4. Pada tahun 1809 pula, ahli falsafah Prusia yang merupakan Menteri Peringkat Universiti
Pendidikan, Wilhelm von Humboldt melaksanakan pembaharuan sistem
pendidikan Prusia atau Jerman yang dipengaruhi oleh pendebatan idealistik. Kerajaan Jerman juga telah memberi penekanan kepada penubuhan institusi
Apabila empayar Jerman ditubuhkan pada tahun 1871, Jerman mengalami pengajian tinggi atau universiti. Pengajian universiti di bahagikan kepada empat
perkembangan sistem persekolahan dan sistem persekolahan menjadi lebih fakulti iaitu, teologi, undang-undang, perubatan, dan falsafah. Pengajian di
berpusat. fakulti falsafah turut meliputi Matematik, sejarah, geografi, kesusasteraan,
sains tabii, dan filogi.
5. Jerman telah memperkenalkan sekolah menengah pertama pada tahun Pentadbiran universiti akan di kendalikan oleh seorang rektor yang di pilih oleh
1872. 4 jenis sekolah menengah telah dibangunkan antaranya : Gymnasium profesor. Universiti Berlin merupakan universiti yang tersohor dan terbesar
selama lapan atau sembilan tahun (tumpuan kepada bahasa Latin); di Jerman yang mempunyai 200 profesor dan 5000 pelajar. Idea asal penubuhan
Realgymnasium selama sembilan tahun (tumpuan kepada bahasa Latin, moden, universiti ialah Fichte dari universiti di Jena.
sains dan math); Realschule selama enam tahun (tanpa kelayakan masuk ke
universiti) dan Oberealschule selama sembilan tahun (tumpuan kepada bahasa- Pentadbiran Sekolah
bahasa moden, sains dan math)
Langkah-langkah juga telah di ambil untuk mewujudkan sistem pentadbiran
Peringkat pendidikan di Jerman pusat yang seragam di Prusia.
Sistem pentadbiran pusat meletakkan asas bagi kelahiran-kelahiran sekolah-
Pendidikan Rendah sekolah Gymnasien yang menggantikan sekolah latin.

Menjelang abad ke 18, sekolah-sekolah rendah telah di tubuhkan di seluruh Prusia. Penutup :
Semasa pemerintahan Raja Fredick William 1, lebih kurang 1000 sekolah rendah Pada awal abad ke-20, sekolah tersebut telah mencapai pangkat dan
di bina di seluruh Negara. Selepas mengalami kekalahan dalam peperangan dalam keistimewaan yang sama walaupun mempunyai prestij yang berbeza.
peperangan dengan Napeoleon, Raja Fredick William 111 mengalihkan Oleh itu, pendidikan telah bermula sejak kewujudan manusia dan cara serta
perhatian terhadap usaha membangunkan sistem pendidikan di Jerman. sistem pendidikan yang diamalkan adalah berbeza mengikut kuasa, tempat dan
Kanak-kanak yang berumur tujuh tahun di kehendaki mendaftar di sekolah- adat resam yang diamalkan oleh sesuatu masyarakat.
sekolah rendah. Pengajian di sekolah-sekolah rendah pembelajaran seperti agama, Proses seseorang mendapat pendidikan adalah sepanjang hayat kehidupannya di
membaca, menulis, mengira, geografi, sejarah, dan gimnastik. dunia ini bermula dari kelahirannya dan berterusan hingga ke akhir hayat.

Pendidikan Menengah TEMA 4: NASIONALISME DAN PEMBENTUKAN NEGARA BANGSA

Pendidikan di peringkat menengah terdiri daripada dua aliran,iaitu sekolah 4.1 Reaksi masyarakat tempatan terhadap perluasan kuasa Barat (China & India)
gymnasium dan sekolah sekolah awam (real school). Pengajian di gymnasium di
utamakan bahasa Latin dan Greek. Sekolah awam pula memberi penekanan 4.1.1 Reaksi Masyarakat Tempatan China
pada bahasa ibunda, matematik, sains tabii, dan bahasa-bahasa moden.
Kerajaan Jerman di bawah pimpinan Raja Fredick William 111 memberi Soalan 86: Bincangkan isu-isu atau Faktor-faktor yang merenggangkan hubungan
penekanan kepada sekolah awam. Pelajar-pelajar yang mendaftar di sekolah awam China dan Barat.
ketika berumur sembilan tahun.
Pendahuluan
Pendidikan Teknikal
Pertengahan abad ke 19, imperialis Barat mula mengasak China yg membuatkan era
Kerajaan Jerman turut memberi keutamaan kepada pendidikan dalam bidang baharu dalam sejarah China kerana kedaulatannya diceroboh oleh kuasa Barat. Hal
teknologi. Penekanan di berikan kepada bidang teknologi selaras usaha untuk demikian membawa kepada kerenggangan hubungan pihak Barat dan China. Namun
membangunkan sektor perindustrian, dan perdagangan di Jerman. Kerajaan China masih berbangga dengan menganggap negara mereka Middle
Perkembangan ini menyebabkan pelajaran ini di ubah suai kepada mata Kingdom. iaitu mempunyai tamadun yang tinggi.
pelajaran teknikal. Selaras dengan itu sekolah-sekolah teknik seperti politeknik Mereka keberatan menjalinkan hubungan diplomatik dengan negara Barat kerana
dan sekolah-sekolah perdangangan telah di tubuhkan. menggangap orang Barat sebagai Fan Len (orang gasar) dan Fan Kwae (hantu Asing)
Sistem pemerintahan China juga tidak mempunyai pejabat hal ehwal luar. Maharaja
institusi tertinggi diikuti majlis tinggi dan sekretariat tertinggi. Timbul ketegangan
hubungan antara kuasa Barat dengan China hingga membawa peperangan kedua
belah pihak dan memberi impak besar kepada sejarah perjalanan China.

83
Isi-isi penting: Mempunyai sistem pentadbiran tersendiri dan tidak dikawal oleh pemerintahan
China. Penduduk hanya perlu membayar pajakan kepada China. Di wilayah
1) Isu perdagangan pajakan ini, orang asing membentuk majlis perbandaran mereka sendiri,
undang-undang, mahkamah, polis dan pasukan pertahanan awam.
Pedagang barat terutamanya British mengharapkan keuntungan perdagangan Pihak British dan Amerika Syarikat bersetuju menggabungkab wilayah konsensi
yang berlipat ganda jika mereka menjalankan perdagangan dengan Negara China mereka kepada satu pentadbiran.
tetapi impian mereka tidak kesampaian disebabkan kerajaan Manchu Kuasa Barat juga menceroboh secara langsung wilayah China .Pengambilan Hong
mengamalkan dasar tutup pintu atau disebut dasar pemencilan . kong oleh British, Macau oleh Portugis, China juga menghadapi masalah
Masyarakat China mempunyai pandangan yang negatif terhadap perdagangan pencerobohan Rusia di lli, singkiang.
dan menganggap perdagangan sebagai pekerjaan yang hina. Justeru,
perdagangan tidak digalakan terutama dengan kuasa-kuasa barat. Sebaliknya 6) isu Pengenalan teknologi Barat.
perhatian diberikan kepada pertanian sara diri.
Pemerintaha China mengenakan pelbagai sekatan keatas pedagang asing. Pengenalan teknologi barat di China telah menyebabkan pengganguran berlaku
Pedagang asing dibenarkan sebagai Co-hong .Barang yang diniagakan juga dalam masyarakat China dalam jumlah yang ramai.Pengenalan teknik baharu
ditentukan oleh Co-hong . dalam bidang perlombongan mempercepatkan penggunaan sumber alam yang
jumlahnya terhad.
2) Isu candu Sarjana China percaya bahawa barat tidak ikhlas mengajar. Mereka juga percaya
bahawa pengenalan teknologi Barat hanya membawa keuntungan jangka masa
Perdagan barat dengan China lebih menyebelahi pihak China. Pihak British cuba pendek sahaja.
membawa barang mereka dari India dengan memperkenalkan barangan tekstil
di China tetapi gagalmenembusipasaran China. Mereka amat memerlukan eh dan C) Penutup
sutera dari China yang mendapat permintaan tinggi di Eropah.
Keengganan China membeli barang dari britian menyebabkan wujudnya Akibat tindakan-tindakan tersebut, akhirnya kuasa-kuasa Barat berjaya
perdagangan satu hala yang merugikan kerajaan British. Oleh yang demikian menguasai China. China terpaksa diperintah oleh kuasa Barat.
bagi mengimbangi perdagangan yang berat sebelah itu ,pedagang Barat mencari
alternatif dengan membawa masuk candu dari IIndia. Soalan 87: Huraikan tindakan yang dilakukan oleh masyarakat China terhadap
Candu kemudiannya menjadi barang paling digemari oleh masyarakat China campur tangan pihak asing.
tidak kira golongan bangsawan atau atasan.
Kemasukan Candu mengakibatkan pengaliranwang keluar yang banyak .Keadaan Pendahuluan
ini telah menjejaskan ekonomi China.Pada tahun 1838,Maharaja Tao Kuang telah
mengeluarkan perintah yang mengharamkan penggunaan dan perdagangan Pada pertengahan abad ke-19, China mula diasak oleh imperialis Barat. Keadaan
candu. ini memulakan era baharu dalam searah China kerana kedaulatannya diceroboh
oleh kuasa barat. Ketidakpuasan hati para pedagang dan pegawai Barat mula
3) Isu perundangan memuncak dengan pelbagai insiden yang mereggangkan hubungan antara pihak
Barat dan kerajaan China.
Isu perundangan turut menjadi isu yang merenggangkan hubungan China Kerenggangan hubungan China terhadap kuasa Barat berpunca kepada beberapa
dengan kuasa-kuasa Barat . Mengikut prinsip keadilan China seseorang yang isu iaitu isu perdagangan, candu, perundangan, agama Kristian, kawasan
dituduh melakukan jenayah dianggap bersalah sehinggalah kebenaran dapat petempatan orang asing, dan teknologi Barat. Atas masalah ini, China telah
dibuktikan . melakukan beberapa tindakan.
Falsafah undang-undang di China berbeza dengan falsafah undang-undang
barat .Undang-undang barat berdasarkan konsep tanggungjawab individu Isi-isi penting:
manakal China pula doktrin tanggungjawab berkumpulan diamalkan.
1. Tindakan anti terhadap kuasa asing. Terdapat dua kumpulan anti asing di
4) isu agama Kristian China. Kumpulan pertama ialah golongan yang membenci orang asing tetapi
tidak bertindak. Kumpulan kedua ialah golongan yang menolak semua kehadiran
Perasaan anti asing bertambah kerana kegiatan mubaligh Kristian di kawasan asing seperti agama Kristian dan teknologi Barat. Agama Kristian yang dibawa
pendalaman dan luar dari Canton. Ramai rakyat China Berjaya dikristiankan . oleh orang Barat megancam kedudukan agama dan kepercayaan tradisi China
Perkembangan ini mengancam kebudayaan dan tradisi orang China yang seperti Confucius, Taoisme dan Buddha. Pada tahun 1870, berlaku gerakan
berpegang kepada kepecayaan nnek moyang,Confucius,dan Taoisme. menentang mubaligh Kristian di Tientsin. Orang China berprasangka buruk
terhadap aktiviti membaptis yang dijalankan oleh rahib wanita terhadap kanak-
5) isu kawasan petempatan orang asing
84
kanak China yang sakit.Golongan mubaligh dituduh mencungkil mata kanak- Penutup
kanak untuk tujuan membuat logam yang berharga. Ada juga tuduhan
menyatakan bahawa kanak-kanak China disihir, dipotong badan, diambil hati, Akibat tindakan-tindakan tersebut, akhirnya kuasa-kuasa Barat berjaya
dan mata mereka untuk dijadikan ubat. menguasai China. China terpaksa diperintah oleh kuasa Barat.

2. Pemberontakan boxer Pada tahun 1899, orang China marah dengan tindak- Soalan 88: Huraikan faktor-faktor Perang Candu Pertama (1839-1842).
tanduk kuasa asing yag menceroboh wilayah China. Peristiwa ini dikenali
sebagai pemberontakan boxer. Pengikut Boxer mendakwa aktiviti orang asing Pendahuluan :
telah membawa kemarahan Tuhan yang menurunkan bencana kepada penduduk
China. Oleh itu, orang China bertanggungjawab untuk menghapuskan oraang Perang Candu Pertama (1839-1842) juga dikenali sebagai Peperangan Inggeris-
asing yang ada dibumi China. Kumpulan Boxer (peninju) medapat restu daripada China Pertama kerana ekoran tercetusnya pertembungan antara dua kebudayaan
maharani dan gabenor-gabenor wilayah. Mereka menggalakkan perkembangan yang bertentangan. Dalam pada itu, peperangan ini telah menyebabkan kuasa-
kongsi gelap bertujuan memperkuatkan China supaya tidak terjejas oleh kuasa Barat mula bertapak di China dan ia menandakan dinasti Machu telah
kemaraan kuasa-kuasa barat yang semakin berleluasa ketika itu. mengalami kemerosotan.
Peperangan ini adalah disebabkan oleh pelbagai faktor dan kesan.
3. Maharani Dowager juga telah mengisytiharkan perang terhadap kuasa
Barat. Tindakan tersebut merupakan akibat rasa terkilan kerana campur tangan Isi-isi penting :
Barat dalam urusan Negara China. Keputusan mengisytiharka perang tidak
medapat sokongan daripada pegawai-pegawainya di beberapa wilayah China. Faktor-faktor:
Pegawai seperti Chang Chih-tung dan Li Hung-chang telah mengabaikan arahan
Maharani Dowager berperang dengan Barat. Ada juga pegawai di wilayah (a) Konsep perdagangan yang bertentangan.
tertentu yang memberi jaminan utuk melindungi warga asing. Oleh itu,
Kerajaan China dan negara-negara Barat mengamalkan konsep perdagangan yang
kebangkitan Gerakan Boxer hanya meletus di beberapa kawasan sahaja seperti
bertentangan. Kerajaan China tidak berminat untuk mengadakan hubungan
Peking, Shansi, Tientsin, Manchuria, dan Mongolia.
perdagangan dengan negara-negara Barat kerana negara China mampu memenuhi
keperluannya dan sumber ekonomi utamanya berasaskan pertanian. Masyarakat
4. Pemberontakan Boxer telah menyatukan kuasa-kuasa Barat untuk Cina menganggap aktiviti perdagangan sebagai kegiatan yang hina.
menghantar tentera ke China. Pada tahun 1900, terdapat lebih 45000 tentera Masyarakat Barat berpegang kepada dasar perdagangan bebas. Negara-negara
bersekutu di utara China. Satu pasukan tentera yang terdiri daripada pelbagai Barat berlumba-lumba untuk mendapatkan pasaran dan bahan mentah untuk
Negara telah dibentuk oleh Setiausaha Amerika Syarikat, iaitu John Hays. kilang-kilang yang muncul ekoran Revolusi Perindustrian. Terdapat permintaan
Pasukan ini telah berjaya mengalahkan pasukan Boxer dan kerajaan China di yang tinggi bagi barangan China seperti the dan sutera di Britain.
Peking pada Ogos 1900. Maharani Dowager, maharaja dan pengikutnya telah
melarikan diri ke Sian. Pada tahun 1901, satu perjanjian telah ditandatangani (b) Sekatan terhadap perdagangan asing.
untuk menamatkan Pemberontakan Boxer yang dikenali sebagai Protokol Boxer.
Pada tahun 1757, Maharaja Chien Lung mengeluarkan perintah bahawa pedagang-
5. Protokol Boxer 1901, kandungannya ialah yang pertama Kerajaan China perlu pedagang asing hanya dibenarkan berdagang di pelabuhan Canton. Pedagang-
menghadap Maharaja Jerman untuk menyampaikan rasa kesal atas pembunuhan pedagang asing tidak dibenarkan membawa anggota keluarga mereka ke
Baron Von Ketteler. Kerajaan China juga diminta membina tugu peringatan pelabuhan Canton. Setelah selesai menjalankan urusan perniagaan di Canton,
kematian von Kettler di tempat beliau dibunuh. Tugu itu ditulis dengan kata-kata mereka dikehendaki kembali ke Macau.
kekesalan pihak Maharaja China atas kematian von kettler dalam tiga bahasa, Pedagang-pedagang asing dibenarkan untuk menjalankan urusan perdagangan
iaitu Latin, Jerman, dan China. Tentera asing dibenarkan bertempat di 12 melalui kesatuan saudagar China yang di kenali sebagai Co-hong. Tindakan
kawasan strategik sepanjang jalan kereta api dari Peking hingga ke Shanhaikuan. kerajaan China mengenakan cukai-cukai yang tinggi menimbulkan perasaan tidak
Kuasa Barat mendapat hak untuk mengekalkan tentera di Peking yang bertujuan puas hati dalam kalangan pedagang-pedagang asing.
untuk menjaga kedutaan asing. Kerajaan China akan membayar kerugian
sebanyak 67.5 juta paun secara insuran selama 39 tahun. Menyekat (c ) Sistem hubungan antarabangsa yang bertentangan.
pengimportan senjata api dan peluru ke China selama lima tahun. Menghukum
pemimpin-pemimpin yang menyokong Pemberontakan Boxer. China menganggap dirinya sebagai Chung Kao atau pusat dunia yang bertamadun.
Maharaja China menganggap dirinya sebagai anak syurga dan pemerintah sejagat.
Orang Cina menganggap orang Barat sebagai orang gasar yang tidak bertamadun.
Negara China menganggap negara-negara Barat bertaraf rendah dan tidak mahu
menjalinkan hubungan diplomatik atas dasar persamaan taraf.

85
China menganggap semua duta Barat sebagai pembawa ufti yang harus kowtow, Penutup :
iaitu melutut tanda hormat di hadapan Maharaja. Percubaan British menghantar
utusan yang diketuai oleh George Macartney (1793) dan Lord Amherst (1816) ke Sikap angkuh kerajaan China menyebabkan British terpaksa menggunakan
Peking untuk menuntut perwakilan dan syarat-syarat perdagangan yang liberal kekerasan bagi memaksa kerajaan China membuka pintu kepada kuasa Barat.
menemui kegagalan. Perkembangan ini menyebabkan British mengisytiharkan peperangan terhadap
kerajaan China pada tahun 1839 yang dikenali sebagai perang Candu Pertama.
(d) Pertentangan konsep undang-undang. Perang Candu Pertama meninggalkan kesan yang amat mendalam di dalam bidang
politik, ekonomi dan sosial. Perang ini juga meletakkan asa tercetusnya Perang
Mengikut konsep undang-undang China, seseorang itu dianggap bersalah sehingga Candu Kedua.
ia membuktikan bahawa ia tidak bersalah. Konsep undang-undang Barat pula
menekankan bahawa seseorang itu tidak bersalah sehingga kesalahannya dapat Soalan 89: Huraikan kesan-kesan Perang Candu Pertama (1839-1842).
dibuktikan.
Pertentangan konsep undang-undang China dan Barat menyebabkan hubungan Pendahuluan :
China dan British menjadi bertambah buruk.
Perang Candu Pertama (1839-1842) juga dikenali sebagai Peperangan Inggeris-
(e) Kekejaman undang-undang China. China Pertama kerana ekoran tercetusnya pertembungan antara dua kebudayaan
yang bertentangan. Dalam pada itu, peperangan ini telah menyebabkan kuasa-
Pada tahun 1784, seorang kelasi kapal Lady Hugnes telah melepaskan tembakan kuasa Barat mula bertapak di China dan ia menandakan dinasti Machu telah
hormat apabila sampai di Whampoa yang menyebabkan seorang Cina terbunuh. mengalami kemerosotan.
Kelasi berkenaan telah dicekik sehingga mati tanpa sebarang perbicaraan apabila Peperangan ini adalah disebabkan oleh pelbagai faktor dan kesan.
diserahkan kepada kerajaan China.
Pada bulan Julai 1839, kelasi-kelasi Inggeris yang mabuk tekah membunuh Isi-isi penting :
seorang Cina yang bernama Lin Wei-hsi. Kerajaan China menuntut agar pesalah
tersebut diserahkan kepalanya manakala pihak British enggan berbuat demikian. Kesan-kesan Perang Candu Pertama

(f) Kemasukan Candu. (a) Politik

Faktor serta-merta yang menyebabkan tercetus Perang Candu Pertama ialah Kemerosotan dinasti Manchu.
tindakan orang Inggeris membawa masuk bekalan candu ke China. Orang Inggeris i. Perang Candu jelas sekali menunjukkan bahawa dinasti Manchu
menjual candu bagi mengimbangkan perdagangan teh dengan China. mengalami kemerosotan yang amat ketara. Kekalahan kerajaan China
Antara tahun 1821 hingga 1839, jumlah candu yang diimport telah meningkat dalam peperangan tersebut menunjukkan bahawa dinasti Manchu tidak
kepada 4244 buah peti kepada 40 200 buah peti. Perkembangan ini telah mempunyai keupayaan untuk menghadapi penentangan kuasa-kuasa
mengakibatkan imbangan perdagangan yang tidak menguntungkan China. Barat.
Pengimportan candu menyebabkan pengaliran keluar wang perak yang telah ii. Kelemahan dinasti Manchu menyebabkan rakyat mula menentang
menjejaskan kesihatan dan menimbulkan masalah sosial dalam kalangan kerajaan hingga tercetus Pemberontakan Taiping.
penduduk China.
Muncul gerakan menguatkankan diri.
(g) Tindakan Lin Tsu-hse. i. Perjanjian Nanking menunjukkan kelebihan kuasa-kuasa Barat dalam
bidang sains dan teknologi. Perjanjian ini telah menyedarkan masyarakat
Tindakan drastik yang diambil oleh Lin Tsu-hse bagi menghapuskan perdagangan China tentang kepentingan menguasai ilmu pengetahuan dari Barat.
candu telah menyebabkan tercetus perang antara kerajaan China dengan British. ii. Kesedaran ini telah membangkitkan minat masyarakat China untuk
Pada tahun 1839, Maharaja China telah melantik Lin Tsu-hse sebagai pesuruhjaya memulakan gerakan menguatkan diri.
imperial untuk menghapuskan perdagangan candu.
Pada 18 Mac 1839, Lin Tsu-hse telah mengeluarkan titah perintah meminta orang (b) Ekonomi
asing supaya menyerahkan semua candu kepada kerajaan China dan memberi
akuan untuk tidak membawa masuk candu ke China. Muncul golongan pedagang baru.
Kapten Charles Elliot menyerahkan 20 283 buah peti candu kepada kerajaan China i. Penghapusan Co-hong menyebabkan muncul golongan pedagang baharu
untuk dimusnahkan namun British enggan memberi surat akuan untuk tidak di China. Golongan ini terlibat dalam penubuhan pelbagai jenis industri
membawa masuk candu ke China. dan perusahaan.
Kapten Elliot bertindak menyerang Chuenpi pada bulan November 1839. British
menjadikan peristiwa candu sebagai alasan
86
ii. Perkembangan ini menyebabkan muncul sistem ekonomi moden 1. Kelemahan Perjanjian Nanking. Ahli-ahli sejarah seperti Fairbank, Paul H. Clyde
menggantikan sistem ekonomi tradisional. dan Burton F. Beers mendakwa kelemahan Perjanjian Nanking merupakan faktor
utama meletuskan peperangan yang kedua antara China dengan British pada
Perniagaan candu meningkat. 1856-1860. Keengganan China untuk mematuhi syarat-syarat Perjanjian Nanking
i. Perniagaan candu telah meningkat secara mendadak selepas Perang dan tindakan British untuk memaksa China mematuhinya serta menuntut
Candu. Perjanjian Nanking yang menamatkan Perang Candu tidak keistimewaan-keistimewaan tambahan telah meruncingkan hubungan antara
menyentuh tentang sekatan terhadap perdagangan candu. China dan British.
ii. Perkembangan ini menyebabkan jumlah candu yang dibawa masuk oleh
saudagar-saudagar Barat meningkat. Umpamanya import candu 2. Masalah Amoy dan Ningpo. Mengikut Perjanjian Nanking 1842, China membuka
meningkat sebanyak 300 peratus pada tahun 1858. 5 pelabuhannya kepada pedagang asing iaitu Canton, Amoy, Foochow, Ningpo dan
Shanghai. Walau bagaimanapun, selepas perjanjian tersebut ditandatangani,
(c ) Sosial British mendapati Amoy dan Ningpo tidak sesuai dari segi perdagangan. Oleh itu,
mereka telah mendesak China menukar pelabuhan-pelabuhan tersebut dengan
Penyebaran agama Kristian. pelabuhan-pelabuhan lain yang lebih sesuai. Selain itu, British berhasrat untuk
i. Masyarakat China terdedah kepada penyebaran agama Kristian. mengembangkan kegiatan perdagangan ke seluruh China. Mereka tidak mahu
Mubaligh-mubaligh Kristian bebas menyebarkan agama Kristian di kegiatan perdagangan hanya tertumpu di 5 pelabuhan perjanjian. Oleh itu, mereka
pelabuhan-pelabuhan. telah mendesak China membuka lebih banyak pelabuhan kepada pedagang asing.
ii. Perkembangan agama Kristian menyebabkan kebudayaan dan adat Kehendak British tidak dipersetujui oleh China kerana mereka menganggap negeri
resam masyarakat Cina terjejas. Masyarakat Cina juga terdedah kepada China telah memberi terlalu banyak keistimewaan kepada kuasa-kuasa barat.
pemikiran dan pengaruh kebudayaan Barat. Keengganan China untuk memenuhi kehendak British dan tindakan British untuk
memaksa China memenuhi tuntutan mereka sudah tentu meruncingkan hubungan
Penghapusan amalan kowtow. antara China dan British.
i. Selepas perjanjian Nanking ditandatangani, amalan kowtow ditamatkan.
ii. Orang Barat tidak perlu menyembah Maharaja China dengan cara 3. Masalah Canton dan Foochow. Mengikut Perjanjian Nanking, pedagang-
kowtow. pedagang asing diberi kebebasan berdagang di kesemua 5 pelabuhan perjanjian.
Walau bagaimanapun, pedagang-pedagang asing masih lagi dikenakan sekatan-
Penutup : sekatan dan tekanan-tekanan terutamanya di Canton dan Foochow. Keadaan ini
berlaku kerana sikap anti asing penduduk tempatan lebih-lebih lagi kerana
Sikap angkuh kerajaan China menyebabkan British terpaksa menggunakan mereka dipengaruhi oleh pegawai-pegawai sarjana yang merasai kepentingan
kekerasan bagi memaksa kerajaan China membuka pintu kepada kuasa Barat. mereka terjejas akibat kehadiran barat. Selain itu, Maharaja China yang baru
Perkembangan ini menyebabkan British mengisytiharkan peperangan terhadap menaiki takhta pada 1850 iaitu Hsien Feng dan Pesuruhjaya Tinggi China yang
kerajaan China pada tahun 1839 yang dikenali sebagai perang Candu Pertama. baru dilantik pada 1852 iaitu Yeh Ming Chen juga bersikap anti asing. Penduduk-
Perang Candu Pertama meninggalkan kesan yang amat mendalam di dalam bidang penduduk tempatan telah memulaukan barang-barang barat. Selain itu, berlaku di
politik, ekonomi dan sosial. Perang ini juga meletakkan asa tercetusnya Perang Canton pada 1843 dan 1846 iaitu John Davies telah mengarahkan kapal perang
Candu Kedua. British membedil Canton. Sebagai tindak balas, pihak China telah membunuh 6
orang rakyat British. Peristiwa ini sudah tentu meruncingkan hubungan antara
Soalan 90.Huraikan faktor faktor dan kesan kesan perang candu kedua (1856-1860) China dengan British.

Pendahuluan 4. Krisis ekonomi. Perang Candu pertama telah menyebabkan negeri China
mengalami krisis ekonomi. China terpaksa mengeluarkan perbelanjaan yang
Pada tahun 1839-1842 berlaku peperangan antara British dengan China yang dikenali banyak untuk menghadapi peperangan serta bayaran ganti rugi. Kemasukan
sebagai Perang Candu Pertama. Peperangan ini ditamatkan dengan termeterainya barang-barang barat telah menjejaskan pasaran barang-barang tempatan.
Perjanjian Nanking pada 29 Ogos 1842. Perjanjian Nanking hanya menamatkan peperangan Akibatnya banyak industri tempatan terpaksa ditutup. Kemasukan candu
tetapi tidak menyelesaikan masalah dalam hubungan antara China dan British. Hubungan meruncingkan lagi masalah ekonomi negeri China. Bagi mengatasi masalah
antara mereka tetap runcing sehingga mengekibatkan peperangan yang kedua pada 1856- ekonomi, China telah merayu supaya British mengurangkan ganti rugi.
1860 yang dikenali sebagai Perang Candu Kedua atau Perang Arrow. Keengganan British telah menjejaskan hubungan antara mereka
Isi-isi Penting:
5. Mambaharui perjanjian. Bila Brtitish menyedari China tidak mematuhi
sepenuhnya syarat-syarat Perjanjian Nanking, mereka telah mendesak China
A) Faktor-faktor Perang Candu Kedua
supaya diadakan rundingan bagi mengkaji semua syarat-syarat Perjanjian Nanking.

87
Tindakan ini diambil kerana British dipengaruhi oleh syarat Perjanjian Wanghsia 3 4. Krisis ekonomi.Perang Arrow telah menyebabkan negeri China mengalami krisis
Julai 1844 antara China dengan Amerika dan Perjanjian Whampoa 24 Oktober ekonomi. China terpaksa mengeluarkan perbelanjaan yang banyak untuk
1844 antara China dengan Perancis yang menegaskan perjanjian-perjanjian menghadapi peperangan serta bayaran ganti rugi. Kemasukan barang-barang
tersebut akan dikaji semula dalam tempoh 12 tahun. British menuntut barat telah menjejaskan pasaran barang-barang tempatan. Akibatnya banyak
keistimewaan ini berdasarkan prinsip layanan negara yang diutamakan. industri tempatan terpaksa ditutup. Kemasukan candu meruncingkan lagi masalah
Sekiranya keistimewaan ini dinikmati oleh British, bermakna Perjanjian Nanking ekonomi di China.
perlu dikaji semula pada 1854. British mahu mengkaji semula syarat-syarat
Perjanjian Nanking dengan tujuan untuk mendapatkan keistimewaan- 5. Penghijrahan. Perang Arrow, ramai rakyat China mula berhijrah ke seberang laut,
keistimewaan tambahan seperti kebebasan berdagang di kawasan pedalaman, terutamanya ke Asia Tenggara. Penghijrahan rakyat China semakin hebat bila
Bandar-bandar serta pelabuhan-pelabuhan di pinggir pantai dan juga untuk British menjalankan perdagangan kuli bagi memenuhi keperluan tenaga buruh di
menempatkan perwakilan diplomatik di Peking. Desakan British supaya China Asia Tenggara. Tambahan pula, Kerajaan China juga tidak menyekat penghijrahan
mengkaji semula syarat Perjanjian Nanking dan keengganan China untuk rakyatnya ke seberang laut selepas termeterainya Perjanjian Tientsin dan
memenuhi kehendak tersebut telah meruncingkan hubungan antara mereka. Pihak Perjanjian Peking. Orang-orang China sanggup berhijrah kerana mereka telah
China telah mendakwa negeri China telah memberi terlalu banyak keistimewaan hilang keyakinan terhadap Kerajaan Manchu serta untuk melarikan diri daripada
kepada kuasa-kuasa barat. penderitaan di China.

B) Kesan-kesan Perang Candu Kedua Soalan 91: Reaksi Masyarakat Tempatan Terhadap Peluang Kuasa Barat di China

1. Menyedarkan China barat lebih superior.Kekalahan China dalam Perang Candu Pendahuluan:
kedua merupakan kekalahan kedua mereka kepada kuasa-kuasa barat dalam
tempoh 2 dekad. Kekalahan inimenyedarkan mereka bahawa barat lebih superior Pertengahan abad ke 19, imperialis Barat mula mengasak China yg membuatkan era
daripada China. Buktinya mereka mula meniru teknik-teknik barat untuk baharu dalam sejarah China kerana kedaulatannya diceroboh oleh kuasa Barat. Hal
dilaksanakan di negeri China. Pemimpin-pemimpin China seperti Tseng Kao Fan, demikian membawa kepada kerenggangan hubungan pihak Barat dan China. Namun
Tso Tsung Tang dan Li Hung Chang telah meniru idea-idea barat dalam politik, Kerajaan China masih berbangga dengan menganggap negara mereka Middle
ekonomi dan sosial untuk dilaksanakan dalam Rancangan Pembaharuan Gerakan Kingdom. iaitu mempunyai tamadun yang tinggi.
Memperkuatkan Diri 1864-1894. Mereka keberatan menjalinkan hubungan diplomatik dengan negara Barat kerana
menggangap orang Barat sebagai Fan Len (orang gasar) dan Fan Kwae (hantu Asing)
2. Lahir dua golongan .Peperangan Arrow telah mengakibatkan lahirnya 2 golongan Sistem pemerintahan China juga tidak mempunyai pejabat hal ehwal luar. Maharaja
dalam masyarakat China iaitu golongan pro barat dan golongan anti barat. institusi tertinggi diikuti majlis tinggi dan sekretariat tertinggi. Timbul ketegangan
Golongan pro barat meniru idea-idea barat untuk dilaksanakan di negeri China hubungan antara kuasa Barat dengan China hingga membawa peperangan kedua
manakala golongan anti barat menjalankan kegiatan menentang kegiatan orang belah pihak dan memberi impak besar kepada sejarah perjalanan China.
barat serta pengaruh mereka di China. Contohnya pada 21 Jun 1870, mereka telah
menyerang rumah kanak-kanak yatim Kristian di Tientsin menyebabkan 20 orang Isi-isi Penting:
terbunuh termasuk 10 rahib wanita. Pada tahun 1875, Raymond Margary serta 5
orang Cina yang menjadi pengikutnya telah dibunuh semasa menjalankan Gerakan Menguatkan Diri (1861-1895)
penyelidikan untuk mencari jalan darat dari Myanmar ke China.
Menjelang pertengahan abad ke-19,kuasa-kuasa Barat mengukuhkan kedudukan
3. Hubungan diplomatik.Selepas Perang Arrow, China mula mewujudkan hubungan dan pengaruh di China. Kerajaan juga menghadapi beberapa pemberontakan
diplomatik atas dasar sama taraf dengan kuasa-kuasa barat. Bagi menguruskan dalam negeri seperti Pemberontakan Taiping (1851-1864) dan
hubungan dengan kuasa-kuasa barat, Pejabat Hal Ehwal Luar yang dikenali Pemberontakan Nien (1853-1868). Perkembangan ini telah memberi kesedaran
sebagai Tsungli Yamen telah diwujudkan pada 11 Mac 1861. Sejak tahun 1861, kepada pegawai-pegawai istana dan pemimpin-pemimpin wilayah seperti Putera
duta-duta asing mula ditempatkan di Peking. Antara mereka ialah Anson Kung (1833-1898), Tseng Kuo-fan (1811-1872), Li Hung-chang (1823-1901)
Burlingame (duta Amerika), Frederick Bruce (British), M. Buthemy (Perancis) dan dan Tso Tsung-tang (1812-1885) mengenai keperluan untuk memodenkan
De Balluseck (Rusia). Pada tahun 1866, dengan bantuan Robert Hart, satu China.
perwakilan China yang diketuai oleh Pin Chun telah dihantar ke Eropah. Pada Kesedaran untuk memodenkan China telah melahirkan rancangan pemodenan
tahun 1868 dengan bantuan Anson Burlingame, satu perwakilan China yang yang dikenali sebagai Gerakan Menguatkan Diri. Tokoh yang mengasaskan idea
diketuai oleh Chih Kong dan Sun Chia Ku telah dihantar ke Amerika. Perwakilan ini Gerakan Menguatkan Diri adalah Feng Kuei-fen. Feng Kuei-fen berpendapat China
kemudiannya melawat negara-negara Eropah. Sejak tahun 1877, duta-duta China harus memperoleh ilmu daripada Negara-negara Barat untuk memodenkan China.
mula ditempatkan di negara-negara asing seperti di Amerika, British, Perancis, Gerakan ini telah dilaksanakan mulai tahun 1861 dan berlanjutan hingga tahun
Jerman, Rusia, Sweden, Sepanyol dan lain-lain lagi. 1895. Langkah-langkah yang diambil untuk menguatkan diri mencakupi bidang

88
diplomatik, pendidikan, ketenteraan,ekonomi, pentadbiran serta sistem Soalan 92: Huraikan gerakan menguatkan diri (1861-1895) dan pelaksanaannya
perhubungan dan pengangkutan. terhadap peluasan kuasa barat di China.

Pemberontakan Boxer Pendahuluan

Menjelang tahun 1899, tercetus pemberontakan yang di kenali sebagai Menjelang pertengahan abad ke-19, kuasa-kuasa barat ingin mengukuhkan
Pemberontakan Boxer di China. Pemberontakan ini bertujuan menghalau orang kedudukan dan pengaruh di China. Kesedaran untuk memodenkan China telah
asing dari China dan membunuh orang China yang beragama Kristian . melahirkan rancangan pemodenan yang dikenali sebagai Gerakan menguatkan diri.
Pemberontakan Boxer merupakan reaksi orang Cina terhadap tekanan yang Sebenarnya, tokoh yang mengasaskan idea gerakan menguatkan diri adalah feng
diberikan oleh kuasa-kuasa asing terhadap kerajaan China. Malah anggota kuei-fen, beliau berpendapat China harus memperoleh ilmu daripada negara-
gerakan Boxer menganggap orang asing bertanggungjawab terhadap negara barat. Gerakan ini telah dilaksanakan mulai tahun 1861 sehingga 1895.
keruntuhan kerajaan Manchu. Antara langkah yang diambil mencakupi bidang diplomati, pendidikan,
Mereka menganggap orang asing sebagai punca kepada segala kepincangan yang ketenteraan, ekonami, pentadbiran serta sistem perhubungan dan pengangkutan.
berlaku dalam bidang politik, ekonomi, dan sosial di China. Gerakan Boxer berasal
daripada sebuah kongsi gelap Cina yang di kenali sebagai I Ho Chuan (Persatuan Isi-isi penting
Tinju Keadilan dan Keharmonian). Menjelang tahun 1813, kerajaan mengeluarkan
perintah mengharamkan I Ho Chuan kerana pertubuhan ini bersifat antiManchu. A) Gerakan Menguatkan Diri
Namun anggota persatuan ini bergiat secara sulit di wilayah-wilayah
Shantung,Hunan, dan Kiangsu. Menjelang pertengahan abad ke-19,kuasa-kuasa Barat mengukuhkan kedudukan
Menjelang tahun 1818,pengaruh Persatuan I Ho Chuan merebak ke wilayah dan pengaruh di China. Kerajaan juga menghadapi beberapa pemberontakan
Chihli. Orang Barat menamakan ahli-ahli kongsi gelap ini sebagai Boxer kerana dalam negeri seperti Pemberontakan Taiping (1851-1864) dan
mereka mengamalkan sejenis tinju Cina yang di sertai dengan ilmu sihir. Pemberontakan Nien (1853-1868). Perkembangan ini telah memberi kesedaran
Pemberontakan Boxer meletakkan asas bagi kejatuhan kerjaan Manchu dan kepada pegawai-pegawai istana dan pemimpin-pemimpin wilayah seperti Putera
kemunculan kerjaan republic di China. Kung (1833-1898), Tseng Kuo-fan (1811-1872), Li Hung-chang (1823-1901)
dan Tso Tsung-tang (1812-1885) mengenai keperluan untuk memodenkan
Gerakan Pembaharuan Ching (1901-1911) China.
Kesedaran untuk memodenkan China telah melahirkan rancangan pemodenan
Kegagalan Pemberontakan Boxer telah menyebabkan kerajaan Manchu yang dikenali sebagai Gerakan Menguatkan Diri. Tokoh yang mengasaskan idea
melancarkan Gerakan Pembaharuan bagi memodenkan China. Pada 29 Januari Gerakan Menguatkan Diri adalah Feng Kuei-fen. Feng Kuei-fen berpendapat China
1901,Maharani Dowger Tzu His mengumumkan Gerakan Pembaharuan harus memperoleh ilmu daripada Negara-negara Barat untuk memodenkan China.
berteraskan ciri-ciri baik peradaban Barat. Kerjaan Manchu mengarahkan Gerakan ini telah dilaksanakan mulai tahun 1861 dan berlanjutan hingga tahun
pegawai-pegawai kanan kerajaan untuk mengemukakan cadangan-cadangan 1895. Langkah-langkah yang diambil untuk menguatkan diri mencakupi bidang
pembaharuan. diplomatik, pendidikan, ketenteraan, ekonomi, pentadbiran serta sistem
Gabenor Jeneral Liu Kun-I dan Chang Chih-tung telah mengemukakan tiga perhubungan dan pengangkutan.
pucuk surat peringatan kepada pihak istana pada bulan Julai 1901. Antara
cadangan-cadangan yang di kemukakan oleh Liu Kun-I dan Chang Chih-tung B) Kejayaan Gerakan Menguatkan Diri
adalah seperti berikut; Penubuhan sekolah-sekolah awam yang moden;
Pembinaan sekolah-sekolah tentera berdasarkan model sekolah tentera Barat; 1. Ketenteran
Merombak semula Peperiksaan perkhidmatan Awam; Menghantar pelajar-
pelajar ke luar negara untuk mempelajari ilmu Barat dan Menggalakkan kerajaan China mengambil langkah memodenkan tentera mengikut sistem
pertumbuhan idustri dengan penubuhan sekolah-sekolah teknologi. ketenteraan barat. Pegawai yang terlibat termasuklah Tseng Kuo-fan, Li Huang-
Pembaharuan yang dilaksanakan oleh gerakan ini meliputi aspek pendidikan, chang, dan Tso Tsung-tang. Antara langkah yang diambil adalah pembinaan kilang
ketenteraan, perlembagaan, ekonomi, sosial dan pentadbiran. senjata iaitu pada 1865 Kilang senjata di kiangnan, shanghai yang membuat
senapang, meriam dan peluru dan terlibat dalam pembinaan kapal perang dengan
Penutup jumlah pekerja seramai 2000 orang.
Tahun 1865 Perbadanan kejuruteraan kim lin di tubuhkan oleh li hung-chang yang
Akibat tindakan-tindakan tersebut, akhirnya kuasa-kuasa Barat berjaya terlibat dalam penghasilan meriam dan senapang. 1866 Kilang senjata api di
menguasai China. China terpaksa diperintah oleh kuasa Barat. foochow, ditubuhkan oleh li hung-chang. 1868 Ditubuhkan di kiangnam shangai
yang melatih pekerja membuat senjata dan kapal berperanan menterjemah buku

89
dalam bidang kejuruteraan ke dalam bahasa China. 1880 Maktab tentera laut telah Yamen ditubuhkan bagi mengurus Hubungan China dengan negara barat. Jabatan
didirikan ini diketuai oleh putera kung dibantu oleh Horantio Nelson
Pembinaan limbungan kapal pada tahun 1866 limbungan kapal didirikan di Penubuhan pejabat perwakilan asing. pada tahun 1866, kerajaan telah menghantar
foochow, didirikan atas bantuan dua orang jurutera berbangsa perancis hanya wakil ke negara barat sekaligus kerajaan China telah menubuhkan kedutaan di
menghasilkan 10 buah kapal dan 5 buah bot peronda. negara barat separti Landon (1877) Berlin (1977) Paris (1878) Washington (187)
Penubuhan angkatan tentera laut, Angkatan tentera laut nanyang sebanyak 17 dan St.petersburg (1879)
buah kapal, Angkatan tentera laut peiyang 15 buah kapal, Angkatan tentera laut pelantikan pesuruhjaya perdagangan. kerajaan melantik pesuruhjaya untuk
hokkien 11 buah kapal. mengendalikan hal ehwal perdagangan dengan orang barat. Pegawai ini
Penghantaran pegawai ke luar negara pada 1872, Pegawai tentera China di hantar ditempatkan di pelabuhan Nanking dan Tientsin
ke Jerman untuk mempelajari sains ketenteraan, tahun 1875 Pelajar limbungan
kapal foochow dihantar ke britain dan perancis untuk menjalani ujian dan tahun 5. Pendidikan
1884 Pelajar akademi laut dihantar ke perancis, britain, dan Jerman untuk
mempelajari pembinaan kapal Penubuhan maktab bahasa, dikenali sebagai Tung-wen Kuan di peking. Di
tubuhkan untuk mengajar bahasa eropah dan ilmu barat. Juga mengajar bahasa
2. Pelaksanaan projek ekonomi Inggeris, rusia, perancis, Jerman, dan Jepun, maktab ini memainkan peranan
sebagai pusat penterjemahan. Sebuah sekolah ditubuhkan di wuchang oleh chang
kerajaan China mengalami masalh eknomi justeru itu kerajaan menanggung chin-tung pada 1893
hutang ini kerana sistem sara diri merosot. Program menghantar pelajar ke luar negara tahun 1877 seramai 30 orang pelajar
memajukan sektor pertanian, meluaskan kawasan pertanian dan meningkatan yang dihantar ke britain dan perancis. Di antara tahun 1872-1881 seramai 120
hasil pengeluaran dengan tindakan membina sistem sliran dan pengairan dan orang pelajar yang dihantar ke Amerika syarikat
mengurangkan cukai pertanian.
kerajaan menubuhkan pelbagai jenis industri kecil-kecilan untuk menambah Penutup:
pendapatan. Projek ekonomi berasaskan prinsip (penyeliaan kerajaan dan
pengellaan saudagar-saudagar) negara China berusaha keras dalam menguatkan diri bagi membangunkan dan
Pada tahun 1872 melaksanakan projek merchants steam navigation company oleh mempertahan kan negara mereka. Pelbagai langkah yang diambil termasuklah dari
li hung-chang yang merancang membina kapal laut. Pada 1878, syt perlombongan aspek ketenteraan, pelaksanaan projek ekonomi, diplomatik, pendidikan serta
arang batu di tubuhkan di kaiping oleh li hung-chan membangunkan sistem perhubungan dan pengangkutan. Namun ianya telah
membuat mesin, gerabak kereta api, kapal penunda, pembinaan landasan kereta membawa kepada kejayaan serta kegagalan atas sebab dan alasan tersendiri.
api, dan pemasangan kabel telefon. Tahun 1878 penubuhan kilang tekstil pertama
dan pada tahun 1894 sebuah kilang besi di dirikan di kweichow dan syt tekstil Soalan 93: Huraikan Gerakan Menguatkan Diri pada tahun 1861-1895 dan faktor
didirikan di hupeh kegagalannya terhadap perluasan kuasa Barat di China.

3. Membangunkan sistem perhubungan dan pengangkutan Pengenalan :

Langkah yang diambil ialah penbinaan landasan kereta api, talian telegraf dan Kekalahan kpd kuasa Barat mberi kesan besar kpd China iaitu menimbulkan
perkhidmatan pos. Pembinaan landasan kereta api dibina pada tahun 1876 yang kesedaran dlm kalangan pemimpin China untk melindungi kedaulatan Negara. Oleh itu,
menghubungkan shanghai dan tientsin dibina oleh kerajaan dengan kerjasama syt kerajaan China tlh melaksanakan rancangan yg dikenali sebagai Gerakan
jardine dan matheson. Tahun 1888 landasan kereta api menghubungkan kaiping Menguatkan Diri. Gerakan ini merupakan salah satu usaha pembaharuan ataupun
dan tientsin dibina dan 1896 landasan kereta api di panjangkn di pinggir bandar pemodenan China.
peking
Pembangunan sistem telegraf 1881 Kerajaan China menubuhkan jabatan Isi-isi Penting:
pentadbiran telegraf diraja. 1881 Talian telegraf menghubungkan tiensin dan
shanghai didirikandan. Tahun 1900 Perkhidmatan yang meliputi 14 000 batu A) Gerakan Menguatkan Diri
menghubungakan bandar-bandar utama disediakan.
Menjelang pertengahan abad ke-19,kuasa-kuasa Barat mengukuhkan kedudukan
4. Hubungan diplomatik dan pengaruh di China. Kerajaan juga menghadapi beberapa pemberontakan
dalam negeri seperti Pemberontakan Taiping (1851-1864) dan
Penubuhan Tsungli Yamen sebagai badan yang bertanggungjawab menjalinkan Pemberontakan Nien (1853-1868). Perkembangan ini telah memberi kesedaran
hubungan diplomatik dengan negara barat. Ia adalah bertujuan untuk menguasai kepada pegawai-pegawai istana dan pemimpin-pemimpin wilayah seperti Putera
ilmu pengetahuan dan teknologi. Sebuah jabatan ditubuhkan sebagai Tsungli Kung (1833-1898), Tseng Kuo-fan (1811-1872), Li Hung-chang (1823-1901)

90
dan Tso Tsung-tang (1812-1885) mengenai keperluan untuk memodenkan Malah menyebabkan kerajaan China tpaksa menanggung kos perbelanjaan perang
China. yg tinggi. Kerajaan China tpaksa membayar ganti rugi yg tinggi kpd uasa-kuasa
Kesedaran untuk memodenkan China telah melahirkan rancangan pemodenan Barat.
yang dikenali sebagai Gerakan Menguatkan Diri. Tokoh yang mengasaskan idea
Gerakan Menguatkan Diri adalah Feng Kuei-fen. Feng Kuei-fen berpendapat China 6. Pemodenan Terhad.
harus memperoleh ilmu daripada Negara-negara Barat untuk memodenkan China. Kerajaan China tdk bersedia utk melakukan pembaharuan-pembaharuan
Gerakan ini telah dilaksanakan mulai tahun 1861 dan berlanjutan hingga tahun radikal bg memodenkan Negara. Tdk bersedia utk melakukan rombakan serta
1895. Langkah-langkah yang diambil untuk menguatkan diri mencakupi bidang menyusun semula institusi-insitusi tradisional bg memodenkn Negara.
diplomatik, pendidikan, ketenteraan, ekonomi, pentadbiran serta sistem Hanya meminjam teknologi Barat utk memodenkan Negara berasaskan institusi-
perhubungan dan pengangkutan. institusi tradisional yg sedia ada. Sikap kerajaan China tdk sanggup mengorbankan
nilai-nilai serta institusi tradisional mjejaskan pencapaian ini.
B) Faktor-fakor kegagalan Gerakan Menguatkan Diri
7. Kelemahan Kerajaan Manchu.
1. Ketiadaan Pemimpin Nasional Yg Cekap. Kelemahan kerajaan Manchu. Tdak mempunyai sistem pentadbiran yg teratur &
Mencapai kejayaan yg terhad kerana tiada pemimpin yg cekap & dinamik bg sistematik. Tdk dpt mengawal amalan rasuah & penyelewengan yg berleluasan
menerajui gerakan ini. Malah kerajaan Manchu jg gagal melahirkan pemimpin- dlm kalangan pegawai-pegawai kerajaan.
pemimpin yg berkaliber bg memimpin gerakan tersebut. Menyalahgunakan dana yg diperuntukkan olh kerajaan pusat bg melaksanakan
Tlh disingkirkan drpd istana pd thn 1875 (pemimpin berkaliber Putera Kung). program-program ini. Menyebabkan Gerakan Menguatkan Diri tdk berjaya.
Maharani Dowager yg memegang tumpuk pemerintahan slpas itu bsifat
antipemodenan. Kesimpulan

2. Tentangan Daripada Golongan Konservatif. Walaupun berusaha memajukan Negara bg menjamin kedaulatan wilayah, langkah
Mendapat tentangan drpd golongan konservatif di istana Ching. Golongan memajukan China kurang Berjaya. Kegagalan China dlm usaha pemodenan ini tbukti
konservatif menentang usaha memodenkan China selepas Putera Kung apabila mereka bjaya dikalahkan olh kecil seperti Jepun dlm Perang China-Jepun.
disingkirkan drpd istana. Kekalahan kpd kuasa Barat mberi kesan besar kpd China iaitu menimbulkan
Pd thn 1875, Maharani Dowager yg mempunyai sifat antipemodenan menerajui kesedaran dlm kalangan pemimpin China utk melindungi kedaulatan Negara. Oleh itu,
pemerintahan China. Baginda membelanjakan wang yg dikutip utk memodenkan kerajaan China tlh melaksanakan rancangan yg dikenali sebagai Gerakan Menguatkan
Negara bg mengindahkan istananya Golongan sarjana & pegawai-pegawai kerajaan Diri. Gerakan ini merupakan salah satu usaha pembaharuan / pemodenan China.
China tdk menyokong program pemodenan krn mereka dikongkong olh adat
resam tradisional & ajaran Confucius. Soalan 94: Huraikan Faktor-faktor Pemberontakan Boxer Terhadap Perluasan Kuasa
Barat di China
3. Masalah Kewangan.
Ekoran masalah kewangan yg dihadapi olh China. Berlaku kerana ekoran bencana Pendahuluan
alam seperti banjir & kemarau (thn 1840-an). Perbelanjaan utk menghadapi
peperangan & pemberontak menambahkan beban kwangan kerajaan China. Menjelang tahun 1899, tercetus pemberontakan yang dikenali sebagai
Kerajaan China membayar ganti rugi kpd kuasa-kuasa Barat selepas Perang Pemberontakan Boxer di China. Pemberontakan ini bertujuan menghalau orang
Candu Pertama & Perang Candu Kedua. Menyebabkan program pemodenan tdk asing dari China dan membunuh orang Cina yang beragama Kristian.
dpt dijalankan. Pemberontakan Boxer Merupakan reaksi orang Cina terhadap tekanan yang
diberikan oleh kuasa-kuasa asing Terhadap kerajaan China, malah anggota
4. Ketiadaan Penyelarasan. Gerakan Boxer menganggap orang asing bertanggungjawab terhadap keruntuhan
Gerekan ini mencapai kejayaan yg terhad krn tiada kerjasama antra kerajaan pusat kerajaan Manchu.
dgn kerajaan di peringkat wilayah. Tidak mendapat kerjasama & sokongan drpda Di samping itu,mereka menganggap orang asing sebagai punca kepada segala
kerajaan pusat Kepincangan yang berlaku dalam bidang politik,ekonomi dan sosial di China.
Li Hung-chang, Tseng Kuo-fan & Tso Tsung-tang tdk memberikan kerjasama Gerakan Boxer berasal daripada sebuah kongsi gelap Cina yang dikenali sebagai I
kpd kerajaan pusat. HO CHUAN (Persatuan Tinju Keadilan dan Keharmonian).
Menjelang tahun 1813, kerajaan mengeluarkan perintah mengharamkan I Ho
5. Kesan Imperialisme Barat & Jepun. Chuan Kerana persatuan ini bersifat antiManchu.Namun anggota persatuan ini
Menyebabkan Gerakan Menguatkan Diri tdk mcapai kejayaan. Keadaan politik di bergiat secara Sulit di wilayah-wilayah Shantung,Hunan dan Kiangsu.
China tdk stabil kerana peperangan yg dilancarkan olh kuasa-kuasa Barat. Terdapat beberapa faktor yang menyebabkan berlakunya pemberontakan Boxer di
China.

91
Isi-isi Penting: kerana barang-barang buatan Barat lebih murah serta bermutu tinggi berbanding
barang tempatan.
Sentimen Anti orang Asing Tambahan pula, kemasukan pelabur-pelabur asing telah menyebabkan
pengusaha-pengusaha tempatan hilang sumber pendapatan,akibatnya bilangan
Sentimen antiorang asing dalam kalangan rakyat dan pihak istana merupakan penduduk tempatan yang menganggur turut meningkat. Penguasaan ekonomi
faktor yang enyebabkan tercetusnya Pemberontakan Boxer.Pencerobohan yang negara oleh kuasa-kuasa asing telah menimbulkan perasaan benci rakyat
dilakukan oleh kuasa-kuasa Barat sejak Perang Candu pertama (1839-1842) tempatan terhadap orang-orang asing.
menimbulkan semangat antiorang asing dalam kalangan rakyat Cina. Sentimen
antiorang asing meningkat ekoran tindakan kuasa-kuasa Barat yang berlumba- Masalah Kewangan
lumba untuk mendapatkan konsesi di China
malah tindakan kuasa-kuasa Barat merebut konsesi telah menjatuhkan maruah Kerajaan China juga menghadapi masalah kewangan dan ekonomi yang serius,
orang Cina dan mencemar kedaulatan China.Semangat antiorang asing juga masalah ini timbul kerana kerajaan China terpaksa membelanjakan wang yang
menebal dalam kalangan sarjan dan pembesar istana. Tokoh-tokoh istana seperti banyak bagi membayar ganti rugi perang kepada kuasa-kuasa Barat.
Maharani Dowager, Putera Chuang dan Kang-I mengamalkan sikap antiorang asing Bagi mengatasi masalah ini,kerajaan China terpaksa memperkenalkan cukai-cukai
terhadap kuasa-kuasa Barat dan Jepun di China. Maharani Dowager Tzu His baharu dan kerajaan juga bertindak menambah cukai yang telah membebankan
bertindak menamatkan Hak Wilayah Asingan yang diberikan Kepada kuasa-kuasa rakyat pada masa itu. Oleh itu,masyarakat Cina pada masa itu yang terdiri
asing di China.Semangat antiorang asing telah menyebabkan rakyat China dan daripada golongan petani dan penganggur menyertai pemberontakan bagi
pihak istana berganding tenaga untuk mengusir orang asing dari China. menghalau orang asing dari Negara China.

Sentimen Anti kristian Bencana Alam

Sikap dan tindakan golongan Mubaligh Kristian menyebarkan agama Kristian Kejadian bencana alam seperti banjir dan kemarau yang melanda China
dalam kalangan Perjanjian Whampoa dan Konvensyen Peking membenarkan menyebabkan Rakyat China terpaksa menanggung pelbagai jenis
golongan Mubaligh Kristian menjalankan aktiviti keagamaan di pelabuhan- penderitaan,antara bencana alam yang yang dihadapi masyarakat Cina pada masa
pelabuhan dan kawasan pedalaman.Penyebaran agama Kristian mencemaskan itu ialah banjir yang berlaku pada tahun 1898 di wilayah-wilayah sekitar Sungai
golongan konservatif yang menganggap ajaran Kristian amat bertentangan Yangtze dan Sungai Hwang Ho dan pada tahun 1900 berlaku kemarau dibahagian
dengan ajaran Confucianisme, buddhisme dan Taoisme yang diamalkan sejak utara Negara China termasuk Peking. Bencana alam ini telah menyebabkan
turun-temurun. kebuluran dan kemusnahan harta benda.
Di samping itu, mubaligh-mubaligh Kristian juga campur tangan dalam kes-kes Oleh itu, masyarakat Cina menyalahkan orang asing sebagai punca kepada
mahkamah yang melibatkan orang Cina yang bukan beragama Kristian, tindakan bencana alam yang melanda negara mereka dan mereka berpendapat projek-
mubaligh-mubaligh Kristian campur tangan dalam hal ehwal tempatan telah projek pembangunan seperti pembinaan landasan kereta api,pemasangan kabel
menimbulkan kemarahan orang Cina.Selain itu, sikap dan kelakuan orang Cina telegraf dan pembinaan kilang telah menganggu keharmonian alam serta
yang memeluk agama Kristian telah permusuhan dengan orang Cina yang bukan menyinggung perasaan dewa-dewi mereka.
Kristian.TambahanPula, hubungan antara orang Cina yang bukan Kristian dengan Selain itu, penyebaran agama Kristian yang telah dilakukan oleh mubaligh-
orang Cina yang memeluk agama Kristian menjadi renggang,antara punca mubaligh Kristian telah menganggu roh nenek moyang dan golongan
hubungan renggang adalah kerana sikap orang Cina beragama Kristian yang tidak pendeta.Justeru masyarakat China berpendapat bencana alam yang melanda
menghormati adat resam yang diwarisi sejak turun-temurun,meninggalkan agama negara mereka merupakan balasan daripada dewa-dewi mereka dan berpendapat
dan kepercayaan asal mereka, enggan menyertai upacara keagamaan dan enggan orang asing yang menjadi punca kepadasegala penderitaan harus diusir keluar
membiayai perayaan keagamaan dari China.
Orang Cina yang beragama kristian dibenci kerana bersikap sombong dan
menganggap diri mereka lebih tinggi daripada masyarakat Cina yang lain dan Penutup
orang Cina yang beragama Kristian dianggap sebagai pengkhianat bangsa kerana
mereka diperalatkan oleh orang asing. Pemberontakan Boxer berlaku disebabkan oleh penguasaan orang Barat terhadap
ekonomi dan mempengaruhi masyarakat Cina untuk memeluk agama Kristian.
Penguasaan Ekonomi Oleh Kuasa Asing Tindakan orang Barat ini menyebabkan masyarakat biasa dan golongan istana
bangkit untuk mempertahankan hak mereka dan menyelamatkan negara mereka
Penguasaan ekonomi China oleh kuasa-kuasa asing juga merupakan faktor daripada terus dikuasai oleh pengaruh orang asing.
Tercetusnya Pemberontakan Boxer. Kemasukan barang-barang asing telah Pemberontakan Boxer merupakan asas kepada kejatuhan kerajaan Manchu dan
menyebabkan perusahaan tempatan seperti perusahaan tekstil dan pertukangan kemunculan kerajaan republic di China
tangan mula merosot dan pasaran tempatan mula dikuasai oleh orang asing

92
Soalan 95: Huraikan kesan-kesan pemberontakan Boxer terhadap perluasan kuasa Tambahan pula kerajaan China dipaksa membayar ganti rugi tersebut dalam
barat di China. tempoh 40 tahun dengan kadar faedah sebanyak 4 peratus.
Kesulitan yang dihadapi oleh China untuk membayar ganti rugi menyebabkan
Pendahuluan Rusia menduduki Manchuria sehingga bayaran ganti rugi diselesaikan.

Menjelang tahun 1899,tercetus pemberontakan yang dikenali sebagai Perang Rusia-Jepun meletus
Pemberontakan Boxer di China.Pemberontakan ini bertujuan untuk menghalau
orang asing dari China dan membunuh orang Cina yang beragama Kristian. Pemberontakan Boxer telah meletakkan asas bagi perang antara Rusia dengan
Pemberontakan Boxer merupakan reaksi orang Cina terhadap tekanan yang Jepun yang tercetus pada tahun 1904.
diberikan oleh kuasa-kuasa asing terhadap kerajaan China.Malah anggota Gerakan Semasa Pemberontakan Boxer, Rusia mengambil kesempatan untuk meluaskan
Boxer menganggap orang asing bertanggungjawab terhadap keruntuhan kerajaan kuasa dan pengaruh di Manchuria.
Manchu. Perkembangan ini membimbangkan Jepun kerana tindakan Rusia bertentangan
Meraka menganggap orang asing sebagai punca kepada kepincangan yang berlaku dengan kepentingan mereka.
dalam bidang politik,ekonomi, dan sosial di China. Hubungan antara Rusia dengan Jepun menjadi semakin tegang apabila Rusia cuba
meluaskan pengaruh di semenanjung Korea.
Isi-isi penting
Muncul gerakan pembaharuan
Kemerosotan Kerajaan Manchu
Pemberontakan Boxer telah memberikan kesedaran kepada kerajaan Manchu
Kebangkitan Boxer mendedahkan kelemahan dan kepincangan yang berlaku tentang kepentingan memperkenalkan Gerakan Pembaharuan.
dalam kerajaan Manchu. Golongan cerdik pandai mendesak kerajaan Manchu melaksanakan pembaharuan
Kebangkitan Boxer telah meletakkan asas bagi perubahan yang berlaku dalam yang menyeluruh seperti yang dianjurkan oleh Kang Yu-Wei
politik serta masa depan megara China. Perkembangan ini menyebabkan kerajaan Manchu memulakan Gerakan
Gerakan ini telah memberi peluang kepada Dr. Sun Yat Sen untuk melancarkan Pembaharuan sebagai langkah untuk menguatkan diri bagi menghadapi ancaman
revolusi bagi menunbangkan kerajaan Manchu dan menunbuhkan kerajaan kuasa-kuasa Barat.
republik di China.
Penutup
Kemerosotan maruah Kerajaan Manchu
Pemberontakan Boxer meletakkan asas bagi kejatuhan kerajaan Manchu dan
Protokol Boxer yang ditandatangani oleh kerajaan China dengan kuasa-kuasa kemunculan kerajaan republik di China.
Barat menjejaskan maruah dan kedaulatan China. Pemberontakan Boxer telah menyebabkan kemunculan Gerakan Pembaharuan.
Kerajaan Manchu terpaksa tunduk dengan pelbagai tekanan dan desakan yang
diberikan oleh kuasa-kuasa Barat. Soalan 96: Huraikan Gerakan Pembaharuan Ching 1901-1911 dan langkah-langkah
Antara syarat protocol Boxer yang menjejaskan maruah kerajaan China adalah: pembaharuan yang telah dilaksanakan
a) Kerajaan China terpaksa membenarkan kuasa-kuasa asing menempatkan
tentera di tempat-tempat yang stategik. Pendahuluan
b) Kerajaan China diharamkan mengimport senjata dari luar selama dua
tahun
Gerakan Pembaharuan Ching (1901-1911). Kegagalan Pemberontakan Boxer telah
c) Kerajaan China menaikkan taraf hubungan dengan kuasa-kuasa Barat ke
menyebabkan kerajaan Manchu melancarkan Gerakan Pembaharuan bagi
taraf kedaulatan.
memodenkan China. Pada 29 Januari 1901, Maharani Dowager Tzu His
Protokal Boxer yang ditandatangani antara kerajaan China dengan kuasa-kuasa
mengumumkan Gerakan Pembaharuan berteraskan ciri-ciri baik peradaban Barat.
Barat mengukuhkan kedudukan kuasa-kuasa Barat.
Kerajaan Manchu mengarahkan pegawai-pegawai kerajaan untuk mengemukan
cadangan-cadangan pembaharuan. Gabenor Jeneral Liu Kun-I dan Chang Chih-tung
Masalah kewangan Kerajaan Manchu
telah mengemukakan tiga pucuk surat peringatan kepada pihak istana pada bulan
Julai 1901. Pembaharuan dilaksanakan oleh gerakan meliputi aspek pendidikan,
Kerajaan China menghadapi masalah kewangan kerana terpaksa membayar ganti
ketenteraan,perlembagaan, ekonomi, sosial dan pentadbiran.
rugi kepada kuasa-kuasaBarat.
Tindakan kuasa-kuasa Barat yang mengenkan ganti rugi sebanyak 450 juta tael
menambahkan beban kerajaan China.

93
Isi-isi Penting: 5. SOSIAL
Kerajaan Manchu telah melaksanakan beberapa pembaharuan dalam bidang
Langkah-langkah Pembaharuan sosial. Antara pembaharuan yang dilakukan oleh kerajaan Manchu ialah
larangan ke atas perkahwinan antara orang Manchu dengan orang Cina ditarik
1. PENDIDIKAN balik (1902) dan larangan terhadap amalan menghisap candu dalam kalangan
Matlamat utama pembaharuan dalam bidang pendidikan adalah untuk melatih kakitangan kerajaan dan orang awam yang berumur di bawah 60 tahun.
pegawai-pegawai kerajaan yang lebih cekap. Pada tahun 1904, sistem Juga menghapuskan amalan mengikat kaki dalam kalangan wanita Cina.
pendidikan moden diperkenalkan oleh kerajaan Manchu berdasarkan model
pendidikan Jepun. Sistem pendidikan merangkumi empat tahap iaitu sekolah 6. PENTADBIRAN
rendah (4 tahun), sekolah menengah (5 tahun), sekolah tinggi/maktab (3 Melaksanakan beberapa pembaharuan dalam bidang pentadbiran.
tahun), universiti peking (3 tahun). Kementerian-kementerian baharu telah ditubuhkan untuk menjalankan
Tahun 1905, Peperiksaan Perkhidmatan Awam Kerajaan yang berdasarkan pemerintahan secara birokratik dan teratur. Di antaranya ialah pada tahun
kitab-kitab klasik Cina dimansuhkan Tahun 1906, Kementerian Pendidikan 1901 Kementerian Luar Negeri, 1905 Kementerian Polis, 1906 Kementerian
ditubuhkan untuk menguruskan pelaksanaan sistem pendidikan dan menyelia Angkatan Tentera Darat dan 1906 Kementerian Kewangan
sekolah-sekolah.
PENUTUP
2. KETENTERAAN
Kerajaan Manchu menjalankan pembaharuan dalam bidang ketenteraan bagi Kerajaan Manchu melancarkan Gerakan Pembaharuan untuk memodenkan China
mengukuhkan sistem pertahanan negara. Kerajaan melantik Yuan Shih-kai pada 29 Januari 1901. Pembaharuan yang dilaksanakan meliputi aspek pendidikan,
untuk merancang dan melaksanakan program-program ketenteraan. ketemteraan, perlembagaan, ekonomi, sosial, dan pentadbiran.
Antara langkah-langkah pembaharuan yang dilaksanakan oleh Yuan Shih-kai
dalam bidang ketenteraan adalah seperti berikut : Soalan 97: Terangkan transformasi sosial, ekonomi dan kemunculan intelektual
a) Membesarkan dan memodenkan angkatan tentera darat tempatan di negara China.
b) Memperkenalkan senjata moden dari negara Barat
c) Memperkenalkan pasukan tentera kerahan berdasarkan sistem Pendahuluan
ketenteraan Jerman.
Dalam kekalahan China terhadap kuasa barat dalam perang candu dan perang
Tahun 1909, seramai 700 pegawai tentera China dihantar ke Jepun untuk
arrow telah mendorong kerajaan mengkaji semula kekuatan negara China dan
menjalani latihan ketenteraan. Tahun 1906, Kementerian Pertahanan telah
melindungi kedaulatan China.
ditubuhkan untuk menguruskan hal ehwal ketenteraan.
Sebilangan pemimpin China yang sedar bahawa China perlu mengambil
teknologi barat sebagai asas negara.bertujuan sebagai idea pemulihan China
3. PERLEMBAGAAN melalui proses pemodenan bagi sektor-sektor industri perkapalan,hubungan
Tahun 1908, kerajaan Manchu meluluskan undang-undang bagi penubuhan luar, perdagangan antarabangsa, penterjemahan, kilang makanan dan kilang
Majlis Perhimpunan Wilayah. Tahun 1909 telah mengemukakan tuntutan kain.
untuk menubuhkan sebuah parlimen. Melalui idea tersebut telah mewujudkan rancangan dikenali sebagai gerakan
Ekoran daripada tuntutan tersebut, Perhimpunan Nasional yang terdiri menguatkan diri pada tahun 1861 hingga tahun 1895.
daripada 200 orang ahli telah ditubuhkan. Separuh daripada Perhimpunan
Nasional dilantik oleh Majlis Perhimpunan Wilayah. Tahun 1913, kerajaan Isi-isi penting
Manchu menubuhkan sebuah Perlimen ekoran desakan daripada Perhimpunan
Nasional. 1) Sosial tempatan di China

4. EKONOMI Melalui konsep,kerajaan berperanan menyelia atau menyelaraskan projek-


Kerajaan menubuhkan Kementerian Perdagangan di Peking pada tahun 1903. projek tersebut manakala pelaksanaanya diserahkan kepada pihak swasta atau
Antara tahun 1903 hingga 1908, 130 buah kilang didirikan oleh pengusaha para saudagar.
tempatan di China. Pada tahun 1905, Yuan Shih-kai mengadakan satu pameran Jabatan pentadbiran telegraf diraja bertanggungjawab dalam pemasangan talian
perindustrian di Tientsin. antara tientsin dan shanghai dihubungkan pada tahun 1881. pada tahun
Sebuah dewan untuk mempromosikan barangan keluaran tempatan telah 1901,14000 batu wayar telegraf dipasang seluruh bandar utama di China.
didirikan di Peking. Menjelang tahun 1911, kerajaan membina landasan kereta
api sepanjang 9600 kilometer. 2) Ekonomi tempatan di China

94
Salah seorang pemimpin China yang sedar akan pentingnya perubahan di China Tokoh intelektual seperti kang yu-wei dan liang chi-chao telah menyusun semula
iaitu putera kung,anak maharaja tung shih (1862-1874).putera kung institusi sosial dan politik agar mendapat kekuatan untuk menentang
berpendapat China perlu mengubah dasar lebih terbuka dan bertoak ansur pencerobohan asing. China tidak menjadi kuat walaupun berusaha kira-kira 35
dengan barat. tahun untuk menguatkan diri.pada tahun1895 China kalah di tangan negara
Jawatan sebagai pengawas perdagangan ditambah bagi mengurus soal yang lebih kecil iaitu Jepun.
perdagangan dan menjadi pegawai diplomat.antara tokoh pembaharuan China Dalam transformasi di China telah mendapat halangan dari rancangan
ialah kang yu-wei,li hung-chang dan liang chi-chao yang berpendapat untuk pemodenan tidak dilaksanakan.kebanyakkan tokoh pembaharuan yang terlibat
memajukan ekonomi China ialah menubuhkan pelbagai industri. berketurunan China telah mencemburui oleh pemimpin daripada keturunan
Penawaran terhadap tenaga buruh adalah ramai kerana penduduk China Manchu dan pihak maharani serta pengikutnya berasa bimbang akan pengaruh
kehilangan pekerjaan disebabkan kemasukan barang dari barat dan China golongan pembaharuan ini.
berpegang kepada konsep persyarikatan. Program industri dibawah konsep persyarikatan tidak berjalan dengan baik
Pada tahun 1872,li-hung-chang turut menubuhkan syarikat perkapalan wap disebabkan masalah nepotisme dalam menguasai pentadbiran,kecenderungan
saudagar China dan seterusnya pada tahun 1878,telah menubuhkan kilang untuk mengagihkan keuntungan daripada dikumpul untuk perkembangan modal
tekstil iaitu kilang kain kapas China. dan monopoli kerajaan yang mengurangkan insiatif pihak swasta kerana
Pada tahun 1878, syarikat perlombongan moden ditubuhkan untuk keuntungan mereka di sekat.
mengusahakan perlombongan arang batu di kaiping.beberapa tahun
kemudian,syarikat tersebut telah menubuhkan syarikat yang menjual 4.1.2 Reaksi Masyarakat Tempatan di India
mesin,membuat gerabak kereta api, membuat tongkang dan pemasangan dawai
telefon serta landasan kereta api pertama di bina menghubungkan shanghai dan Soalan 98: Bincangkan isu-isu yang menimbulkan rasa tidak puas hati masyarakat
wusung. India terhadap British.

3) Intelektual tempatan di China A) Pendahaluan


Rundingannya dengan kuasa barat memberikan ilham bahawa kuasa barat boleh
mengadakan hubungan baik dengan China melalui mempelajari kelas Kuasa Barat mengalami perubahan besar dalam bidang ekonomi kesan daripada
terjemahan dan sebuah pejabat hal-ehwal luar yang dilakukan oleh putera kung. Revolusi Perindustrian yang berlaku di Eropah yang bermula di England pada
Institusi ini ditubuhkan pada tahun 1861 dikenali sebagai tsung li yamen yang abad ke-18.
mengendalikan hubungan China dengan negara luar.institusi diketuai oleh Kesan daripada revolusi itu telah membawa kepada pertumbuhan kilang,
putera kung dan pada tahun 1880,usaha penterjemahan karya-karya barat Bandar-bandar baharu, pertambahan penduduk, dan kekayaan kepada negara-
dilakukan serta kira-kira 98 karya diterbitkan. negara Barat.
Usaha penterjemahan turut dilakukan oleh badan sendirian dan sepanjang tahun Mereka memerlukan bahan mentah bagi memenuhi keperluan industri-industri
1850-1899,lebih kurang 567 kerja terjemahan dalam bahasa China dilakukan . di Eropah dan pasaran untuk barangan keluaran mereka.
merupakan bidang sains gunaan serta meliputi sains semulajadi. Oleh itu mereka perlu memperluaskan kuasa di kawasan yang kaya dengan
Kerajaan China menggalakan para pegawai mempelajari tamadun barat telah bahan mentah, khususnya di India.
membuka institusi maktab bagi mempelajari bahasa asing seperti tungwen
kuanpada tahun 1862 di beijing. B) Isi-isi penting:
Daripada perjanjian tientsin yang mahukan bahasa Inggeris digunakan dalam
rundingan dan China memerlukan pakar dalam penterjemahan agar tidak 1) Dahagi India
bergantung kepada penterjemahan asing. kurikulum institusi di mantapkan
dengan memasukkan pengajaran sains dan teknologi.pada tahun 1879, terdapat Kebangkitan terbesar masyarakat India menentang kuasa Barat berlaku pada
pelbagai bidang yang diajar antaranya bahasa Inggeris, perancis, Russia, Jerman, tahun 1857 yang dikenali sebagai Dahagi India.
matematik dan psikologi. Kebangkitan ini dianggap sebagai turning point kepada perjuangan orang India
Maktab turut dibina di shanghai, canton dan foochow. kerajaan juga menghantar dibebaskan tanah air mereka daripada belenggu penjajahan Barat.
beberapa pegawai ke luar negara untuk mempelajari teknologi barat dan Peristiwa Dahagi India hanya semata-mata kebangkitan sepoi yang tidak
pencetakan kecil ditubuhkan bagi menerbitkan buku-buku dalam bidang alam berpuas hati terhadap isu peluru rifle.
sekitar, ekonomi, fizik, kimia dan undang-undang pada tahun 1873. Peluru rifle ini menggunaka lemak lembu yang merupakan sesuatu yang haram
Sekolah pelayaran dan membina kapal turut ditubuhkan dalam pembaharuan kepada penganut agama hindu.
melalui sistem pendidikan dan ajaran Confucius tidak diabaikan.kerajaan China
turut menghantar pelajar ke luar negara bagi mempelajari teknologi barat.

Penutup

95
2) Perasaan tidak puas hati terhadap pembaharuan sosial British C) Penutup

Tindakan Gabenor Jeneral British di India, Lord William Bentick menghapuskan Isu-isu ini mendatangkan kemarahan kepada peduduk Negara India.
amalan suttee dan thugee yang diamalkan sejak turun-temurun menimbulkan Ekoran itu beberapa langkah penentangan telah dilakukan kepada pihak British.
rasa kurang senang orang Hindu terhadap pentadbiran British di India.
Melalui amalan suttee, seseorang balu beragama Hidu akan dibakar bersama- Soalan 99: Huraikan tindakan yang dilakukan oleh masyarakat India terhadap
sama mayat suami mereka semasa upacara pengebumian. perluasan kuasa barat.
Pihak British melihat adat ini sebagai tidak berperikemanusiaan lalu menggubal
undang-undang pada tahun 1928 bagi menghapuskan amalan ini. A) Pendahuluan
Amalan thugee pula ialah budaya merompak dan pembunuhan jalanan yang
dilakukan oleh kumpulan-kumpulan agama yang bersenjata. Masyarakat India terhadap perluasan kuasa barat tlah menimbulkan rasa tidak
Mereka mencekik pengembara-pengembara sehingga mati atas nama Dewi Kali. puas hati yang berlaku pada tahun 1857 untuk membebaskan tanah air dari
Bentick turut menghapuskan amalan membunuh bayi perempuan. jajahan kuasa barat.
Lord Dalhousie, pengganti Bentick pula meluluskan Akta Kahwin Semula bagi Pada tahun 1857 perluasan kuasa barat telah menganggap hanya semata-mata
balu-balu Hindu, satu undang-undang yang melanggar tradisi masyarakat Hindu. kebangkitan tentera yang tidak puas hati.
Golongan pembesar tempatan adalah pemegang kuasa telah kehilangan
3) Teknologi baharu yang dibawa oleh Barat bercanggah dengan amalan tradisi kedudukan dan menjejaskan sumber pendapatan dengan cara British iaitu
merampas wilayah-wilayah di India dianggap mencabul hak serta kedaulatan
Penduduk tempatan hanya dibenarkan menaiki kereta api kelas tiga sedangkan pemimpin serta penduduk tempatan.
kelas satu dan dua hanya utuk pegawai-pegawai Inggeris.
B) Isi-isi penting
Diskriminasi sebegini menjejaskan imej masyarakat India yang berkasta tinggi.
1. Punca meletusnya Dahagi India akibat perasaan dendam daripada kaum
4) Alasan penyalahtadbiran
Brahmin dan rajput yang berkasta tinggi ,tindakan British menghantar
mereka berkhidmat di luar negara dianggap mencemarkan kedudukan mereka.
Di Coorg dan Mysore, Bentick menggunakan alas an penyalahtadbiran
Penghantaran tentera India yang berkhidmat di kawasan luar bertujuan
pembesar tempatan dan berjanji untuk menjalankan pentadbiran dengan adil
mengatasi ketidakseimbangan bilangan tentera India dan tentera British.
dan stabil. Lord Ellenborough ingin merampas Sind dan membuat beberapa
Golongan tentera India bimbang tidak di beri elaun dan sering di
tuduhan terhadap amir-amir di Sind.
diskriminasikan dalam kenaikan pangkat.
Amir-amir dipaksa menyerahkan beberapa sebahagian besar wilayah mereka
2. Rasa tidak puas hati dalam kalangan India akibat minyak yang digunakan
dan tidak dibenarkan membuat mata wang sendiri. Hanya mata wang British
untuk membersihkan senapang rifle royal enfield dibuat daripada lemak
sah.
khinzir dan lemak lembu. peluru rifle turut tersebar yang hujungnya terpaksa
Amir-amir marah dan menyerang British. Mereka ditewaskan dan Sind
digigit sebelum dimasukkan.peluru tersebut di salut dengan lemak babi serta
diletakkan di bawah pentadbiran British. Ellenborough berjaya menguasai
lembu. Pihak British menarik balik peluru digantikan dengan peluru berbalut
wilayah Gwalior dan Paniar setelah kematian ketua puak Maratha, iaitu Daulat
kertas.Tetapi,pihak India masih menganggap peluru disapu lemak babi dan
Rao Sindhia.
lembu serta dianggap menghina agama hindu dan islam.
3. India akhirnya mara ke delhi dan mengisytiharkan waris keturunan
5) Teruskan usaha untuk menakluk
moghul iaitu bhahadur shah II sebagai maharaja delhi. pasukan tersebut
telah menyerang tentera British di allaahabad. tentera British bersama
Lord Dalhousie meneruskan usaha untuk menakluk lebih banyak wilayah di
keluarga mereka ditembak dan kemudianya tentera British berjaya
India. Melalui tiga cara iaitu; Menakluk Punjab. Beliau mengisytiharkan perang
menewaskan nana saheb serta menawan cowpore. Pihak British berjaya
ke atas kaum Sikh dan mengalahkan mereka di Gujerat. Punjab berjaya dikuasai.
menawan kembali delhi setelah dikepung selama empat bulan. maharaja delhi
Cara kedua melalui Undang-undang Lesap Waris. Menurut doktrin ini, mana-
ditangkap dan puteranya ditembak.pada tahun 1858 Dahagi India berjaya
mana pemerintah yang tidak meninggalkan waris selepas kemangkatan mereka,
ditamatkan sepenuhnya.
secara automatik negeri itu akan jatuh kepada pihak British.
4. Pihak British turut menghadapi tentangan daripada pemimpin di bengal
Beberapa wilayah diperoleh British melalui doktrin ini, iaitu Sarata, Jaipur,
yang diketuai oleh haji shariatullah. gerakan mereka dikenali sebagai gerakan
Jhansi, dan Tanjore.
faraidi. bagi mereka yang menentang British adalah perlu kerana India bukan
Cara ketiga melalui kebaikan untuk diperintah. Cara ini dilakukan atas alasan lagi negara islam tetapi telah menjadi negara perang. Selepas kematian haji
berlakunya penganiayaan, kezaliman, dan ketidakstabilan politik dalam shariatullah,perjuangannya diteruskan oleh anaknya iaitu dudhu nayan.dudhu
sesebuah negeri.

96
nayan ditangkap serta dipenjarakan pada tahun 1857. Dahagi India bukanlah Faktor seterusnya yang mencetusnya peristiwa Dahagi India ialah tindakan bitish
berpunca daripada ketidakpuasan hati golongan sepoi semata-mata. menghapuskan amalan Thuggee. Amalan thuggee merupakan aktiviti merompak dan
pembunuhan yang dilakukan oleh kumpulan kumpulan agama yang ersenjata terhadap
C) Penutup saudagar dan pengembara.
Kumplan ini menjalankan kegiatan mereka,iaitu menyamar dan melakukan
Penentangan masyarakat India terhadap British yang dapat dilihat menekan pembunuhan atas nama Dewi Kali. Amalan ini menmbulkan ketakutan dan
penduduk tempatan.pihak penjajah selalu menganggap mereka lebih hebat kebimbangan dalam kalangan penduduk ,tetapi amalan ini mendapat sokongan dari
menyebabkan mereka cenderung menggubal dasar. pada golongan agama. LORD WILLIAM BENTICK bertindak mengharamkan amaan
Pengambilan tanah penduduk tempatan untuk dibangunkan projek-projek yang ini ,menimbulkan kemarahan golongan agama yang menyokongnya,
langsung membawa keuntungan sehingga menimbulkan rasa kurang senang
penduduk tempatan. PENGHAPUSAN AMALAN PEMBUNUHAN BAYI PEREMPUAN
Penggunaan bahasa Inggeris dalam urusan pentadbiran khususnya diutara India
sebagai bahasa perantaraan utama. bagi pengisian jawatan dan pegawai tertinggi Diamalkan oleh masyarakat India sejak turun-temurun. Mereka menganggap bayi
dalam perkhidmatan awam tidak diberikan kepada rakyat tempatan walaupun perempuan adalah beban kepada mereka apabila besar kelak. Hal ini disebabkan
ada kalangan keluarga yang layak. Keadaan tersebut menjadikan segenap keluarga anak perempuan terpaksa membayar dowri (mas kawin) yang tinggi kepada
lapisan masyarakat India merasakan tidak puas hati selain melancarkan bakal suami mereka.
penentangan tehadap penjajah tersebut diterjemahkan melalui Dahagi India Lord William Bentick mengharamkan amalan ini kerana di aggap tidak
1857. berperikemanusiaan.

Soalan 100: Bincangkan faktor-faktor dan peristiwa tercetusnya Dahagi di India pada PENGENALAN AKTA KAWIN SEMULA
tahun-1857
Lord Dalhousie telah meluluskan akta kawin semula bagi balu-balu hindu. Mendapat
Pendahuluan penentangan daripada penduduk tempatan kerana dalam perkhawinan semula adalah
tidak di benarkan sama sekali dalam masyarakst hindu.
Pada tahun 1857, berlakunya penentangan terhadap pemerintahan British yang di Tindakan memperkenalkan akta ini menyebabkan penduduk tempatan mengaggap
kenali sebagai Dahagi India. Dahagi India merupakan pemberontakan yang di British menghina amalan trdisi mereka.
lancarkan oleh sepoi sepoi yang menentang pemerintahan British di India. Org
India menganggap Dahagi sebagai perjuangan untuk membebaskan Negara PENGENALAN SISTEM PENDIDIKAN BARAT
daripada pemerintahan British.
Selain sepoi, golongan putera,nawad, dan pembesar yang kehilangan gelaran Menimbulkan rasa tidakpuas hati dalamkalangan masyarakat terhadap penjajah. British
tanah dan kuasa ,turut menyertai pemberontakan ter sebut . Dahagi berlaku secara menjadikan bahasa Inggeris sebagai kata penghantar bagi sekolah dan kolej. Bahasa
setempat dan hanya melibatkan beberpa buah kawasan tertentu sahaja. Inggeris jiga dijadikan bahasa rasmi dalam bidang pentadbiran dan kehakiman.
Sebahagian besar penduduk tidak terlibat dalam pemberontakan tersebut. Dalam Jawatan-jawatan pengting di berikan kepada yang berpendidikan Inggeris. Perubahan
pada itu ,bukan semua askar bangkit menentang bitish. Askar-askar sikh dan ini tidak di senangi oleh penduduk tempatan kerana jawatan tinggi tidak di berikan
rejimen tempatan yang lain bertindak menyebelahi British. kepada penduduk tempatan yang tidak berpendidikan Inggeris. Pendidikan yang
disebarkan oleh orang Inggeris dianggap sebagai percubaan menyebarkan agama
Isi-isi Penting: kristian.

PENHAPUSAN AMALAN SUTTEE. PENGENALAN TEKNOLOGI BARAT.

Faktor yang menyebabkan muncul rasa tidak puas hati dlam kalangan penduduk di Pemerintahan British memperkenalkan sistem perhubungan dan pengankutan moden
India terhadap pemerintahan British ialah penghapusan amalan suttee. Amalan suttee seperti pembinaan landasan keretapi dan sistem telegraf telah mengancam amalan
adalah amalan yang di amalkan oleh penduduk beragama hindu sejak turun-temurun tradisi masyarakat India. Pengenalan sistem pengangkutan barat turut mengancam
lagi. Mengikut adat ini,balu yang kehilangan suami akan dibakar bersama-sama mayat amalan kasta yang di warisi sejak turun-temurun oleh masyarakat India.
suaminya semasa upacara pengebumian. Masyaraat India hanya dibenarkan menaiki gerabak kelas ke-3 manakala kelas 1 dan
Pada tahun 1828,LORD WILLIAM BENTICK merupakan Gabenor Jeneral British di India 2 pula untuk pegaai-pegawai Inggeris. Perkembngan ini menjejskan pendidikan
telah menggubal undang-undang untuk mengharamkan amalan ini. Tindakan British masyarakar India daripada kasta tinggi kerana mereka juga terpaksa menaiki gerabak
menimbulkan kemarahan penduduk yang beragama hindu terhadap pemerintahan kelas ke3 bersama dengan penduduk kasta rendah. Pengenalan teknolog ibarat di
British. anggap sebagai satu langkah British untuk mencemarkan adat resam dan aama hindu.

PENGHAPUSAN AMALAN THUGGEE


97
DASAR PENGILHAKAN Tentera India juga menentang amalan diskriminasi yang diamalkan oleh pentadbiran
Britsh dalam soal kenaikkan pangkat dan jawatan . Tentera India diberi gaji yang
Dsar pengilhakan yang diperkenalkan oleh Lord dalhausie merancakkan penentangan rendah dan mendapat layanan yang kurang baik.
penduduk India terhadap penjajahan British. Menurut dasar ini, lord Dalhausie telah
merampas hak dan kedaulatan pemerintah tempatan dengan mengilhakan wilyah KES SENAPANG RIFFLE ROYAL ENFIELD
wilayah yang ditadbir oleh mereka. Dasar pengilhakan ini dilaksanakan berpandu
pada tiga alasan, iaitu undang-undang lesap waris , hak menakluk kuasa agung dan Kemarahan tentera terhadap pentadbiran British memuncak apabila sepoi-sepoi India
salah tadbir tempatan. Menerusi dasar ini , Lord Dalhausie mengilhakan bebrapa buah mendapat tahu bahawa minyak yang digunakan untuk membersihkan senapang riffle
wilayah seperti Punjab, karnatik, tanjor, Jhansi, baghat, jaitpur, oudh, dan sambalpur. royal enfield mengandungi lemak babi dan lemak lembu. Selain itu, tersebar berita
Dasar ini menjejaskan maruah pemerintah tempatan hingga menyebabkan putra- bhawa sepoi-sepoi India yang menggunakan senapang tersebut perlu minggit hujung
putra raja tempatan seperti nana sahed, nawab dari karnatik dan raja tanjor menyertai peluru yang telah disapu dengan lemak babi dan lemak lembu.
penentanagn terhadap penjajah British. Nana sahed merupakan anak angkat baji rao Perkembangan ini menyebabkan sepoi-sepoi yang beraga hindu dan islam merasakan
(pemerintah wilayah Peshawar) tidak berpuas hati dengan tindakan British bahawa pentadbiran British segaja melakukan hal-hal yang demikian untuk menghina
membatalkan bayaran pencen yang patut diberikan kepadanya serta merampas tanah kedua-dua agama.
milik ayahnya. Manakala nawab menentang tindakan British meletakkan wilayah
oudh dibawah pentadbiran mereka atas alasan keadaan huru hara di oudh dan amalan PENUTUP
rasuah eka atas alasan keadaan huru hara di oudh dan amalan rasuah berleluasa
dalam kalangan pemerintah oudh. Selepas menumpaskan Dahagi, British melakukan rombakan dalan sistem pentadbiran
di India. British membubarkan SHTI dan meletakkan pentadbiran India dibawah
PERASAAN DENDAM SEPOI INDIA. mahkota British. Peristiwa ini juga menyebabkan pemerintahan Mughal di India
berakhir apabila Maharaja Bahadur Shah II ditangkap dan dibuang negeri ke Myanmar.
Faktor serta merta yang menyebabkan Dahagi India tercetus ialah perasaan tidak puas
hati dalam kalangan sepoi-sepoi India. British telah melantik sepoi-sepoi daripada Soalan 101: Huraikan kesan-kesan Dahagi di India pada tahun 1857
kalangan kaum Brahmin dan rajput yang terdiri daripada golongan berkasta tinggi di
Wilyah oudh. Tindkan British menghantar sepoi-sepoi India ke luar Negara Pendahuluan
menimbulkan kemarahan kerana tindakan tersebut mencemarkan image dan maruah
mereka yang berkasta tinngi. Pada tahun 1857, berlaku penentangan terhadap pemerintahan British yang
Malah terdapat kepercayaan dalam penganut agama hindu bahawa kesucian kasta dikenali sebagai Dahagi India. Dahagi India merupakan pemberontakan yang
mereka akan hilang apabila mereka melintasi lautan. Perkembangan ini menyebabkan dilancarkan oleh sepoi-sepoi yang menentang pemerintahan British di India.
sepoi-sepoi India daripada rejimen 47 yang diarahkan untuk berkhidmat di Myanmar Orang India menganggap Dahagi sebagai perjuangan untuk membebaskan negara
enggan mematuhi arahan hingga menyebabkan rejimen tersebut terpaksa dibubarkan. daripada pemerintahan British. Dalam pada itu, bukan semua askar bangkit
menentang British kerana askar-askar Sikh dan rejimen tempatan yang lain
PENGENALAN PERATURAN BAHARU bertindak menyebelahi British.

Penentangan terhadap pemerintahan British juga disebabkan oleh pengenalan dasar Isi-isi Penting:
dan peraturan baharu oleh British. Salah satu peraturan yang menimbulkan rasa tidak
puas hati penduduk terhadap pemerintahan British ialah akta penjajahan Punjab 1907. 1. PEMBUBARAN SYARIKAT HINDIA TIMUR INGGERIS (SHTI)
Menerusi akta ini, kerajaan British bertindak meninggikan cukai tanah dan Peristiwa Dahagi India yang tercetus pada tahun 1857 jelas menunjukkan
mengenakan bayaran bagi bekalan air. kegagalan Syarikat HIndia Timur Inggeris (SHTI) memerintah dan mentadbir
Tindakan ini telah menambahkan beban golongan petani dan mereka terpaksa Benua Kecil India. Mengikut Akta Kerajaan India yang dikuatkuasakan pada
menaggung hutang serta hidup dalam keadaan miskin. Selain itu, pihak pemerintah tahun1858, SHTI telah dibubarkan. Pentadbiran India diletakkan di bawah
British juga tidak menggalakkan kegiatan mengimport barangan dari Negara luar. pentadbiran Mahkota British pada 2 Ogos 1858.
Perkembangan menyebabkan Benua Kecil India menjadi Tanah Jajahan
AKTA PENGAMBILAN KHIDMAT AWAM. Mahkota British Semua dasar dan hal ehwal pentadbiran India diletakkan di
bawah Setiausaha Negara India yang dibantu oleh Majlis yang terdiri daripada
Semasa pentadbiran Lord canning akta pengambilan khidmat awam memberikan 15 orang ahli. Pentadbiran dijalankan oleh Gabenor Jeneral yang diberikan
kuasa kepada pihak British untuk menghantar tentera berkhidmat dalam dan luar gelaran Wizurai.
Negara. Akta ini tidak disokong oleh tentera India kerana mereka tidak mendapat
elaun tambahan.

2. PERUBAHAN DALAM SISTEM PENTADBIRAN


98
Kerajaan British telah menubuhkan Majlis Kerja dan Majlis Perwakilan bagi
melicinkan sistem pentadbiran. Akta Majlis India 1861, menambahkan Tiada perpaduan
bilangan perwakilan dalam Majlis Kerja dan Majlis Perundangan.
Tahun 1862, perwakilan daripada kalangan orang-orang India dilantik dalam Faktor utama kegagalan Dahagi India adalah disebabkan tiadanya perpaduan
Majlis Perundangan. Perwakilan terdiri daripada golongan bangsawan yang dalam kalaangan pemberontakan. Terdiri daripada beberapa pelbagai lapisan
tidak memahami hasrat orang-orang India. masyarakat,seperti penduduk tempatan,petani ,tentera,dan pemimpin-pemimpin
tempatan menentang demi kepentingan masing-masing.
3. PENGHAPUSAN UNDANG-UNDANG LESAP WARIS Ratu Jhansi berjuang untuk mempertahankan hak baginda sebagai putera raja.
Kerajaan British mengambil keputusan untuk menghapuskan Undang-Undang Nana saheb berjuang untuk membalas dendam atas kehilangan tanah
Lesap Waris yang menimbulkan rasa tidak puas hati dalam kalangan pemimpin ayahandanya. Sepoi-sepoi pula berjuang disebabkan oleh faktor peribadi seperti
tempatan. kehilangan kedudukan dan bayaran upah yang rendah.
Pemimpin yang tidak mempunyai waris dibenarkan mengambil anak angkat
untuk dijadikan waris yang sah terhadap semua harta dan peninggalan mereka. Tiada Sokongan

4. KEDUDUKAN PUTERA-PUTERA RAJA Dahagi India juga tidak dapat sokongan padu daripada semua lapisan penduduk
Tahun 1858, Ratu Victoria mengumumkan bahawa putera-putera raja India .Sebahagian masyarakat sikh tidak menyokong Dahagi India.
tempatan tidak akan kehilangan hak-hak seperti yang dinyatakan dalam Golongan yang berpendidikan barat, tuan-tuan tanah, golongan petani serta
perjanjian sebelum ini. peniaga turut menyokong pemerintahan britsh yang akan menyediakan peluang
Baginda memberi keampunan kepada mereka yang terlibat dalam Dahagi India ekonomi yang baik.
kecuali meraka yang terlibat dalam pembunuhan rakyat British.
Dasar Toleransi Lord Canning
5. PEMERINTAHAN MUGHAL BERAKHIR
September 1857, British Berjaya menawan semula kota Delhi daripada Lord canning dalam mengatasi masalah yang dihadapi oleh orang Indiameredakan
pemberontakan. Menangkap Maharaja Bahadur Shah II dan baginda dibuang kemarahan orang India terhadap pemerintahan British
negeri ke Myanmar. Sepoi-sepoi India juga menaruh harapan yang tinggi terhadap perubahan yang
Pemberontakan 1857 telah menyebabkan pemerintahan Mughal Di India akan di bawa oleh lord canning dalam menjaga kepentingan dan kebajikan mereka.
berakhir dan diganti oleh pemerintahan British.
Kekurangan Pemimpin
Penutup
Dahagi juga gagal disebabkan oleh ketiadaan pemimpin yang berwibawa dalam
Dahagi merupakan pemberontakan sepoi bagi menentang pemerintahan British di kalangan pemberontak.
India. Peristiwa Dahagi bermula pada 10 Mei 1857 di Meerut apabila British Tidak wujud kesepakatan dalam kalangan pemimpin-pemimpin yang terlibat
bertindak memenjarakan sepoi-sepoi yang enggan menggunakan peluru senapang dalam pemberontakan.
Riffle.
Menjelang tahun 1858, pihak British Berjaya mengawal Dahagi daripada tersebar Penutup
ke seluruh benua kecil India.
Dahagi merupakan pemberontakan sepoi bagi menentang pemerintahan British di
Soalan 102: Huraikan Faktor-faktor kegagalan Dahagi di India India. Peristiwa Dahagi bermula pada 10 Mei 1857 di Meerut apabila British
bertindak memenjarakan sepoi-sepoi yang enggan menggunakan peluru senapang
Pendahuluan Riffle.
Menjelang tahun 1858, pihak British Berjaya mengawal Dahagi daripada tersebar
Pada tahun 1857, berlaku penentangan terhadap pemerintahan British yang ke seluruh benua kecil India.
dikenali sebagai Dahagi India. Dahagi India merupakan pemberontakan yang
dilancarkan oleh sepoi-sepoi yang menentang pemerintahan British di India. Soalan 103: Terangkan usaha-usaha mendaulatkan India dalam menuju
Orang India menganggap Dahagi sebagai perjuangan untuk membebaskan negara kemerdekaan pada abad ke-20
daripada pemerintahan British. Dalam pada itu, bukan semua askar bangkit
menentang British kerana askar-askar Sikh dan rejimen tempatan yang lain Pendahuluan
bertindak menyebelahi British.
Usaha-usaha menjadikan India sebagai sebuah negara yang berdaulat pada abab
Isi-isi Penting: ke-20 berjalan dengan rancak

99
Setelahhampir setengah abab usaha itu berlaku, barulah India keluar dari bersetuju dengan membatalkan kempen melanggar perintah awam. Sebagai
belenggu penjajahan balasan, British akan menarik balik segala tindakan kekerasan dan memberi
jaminan untuk membebaskan nasionalis India yang ditahan. Gandhi yang
Isi-isi penting: menghadiri persidangan itu mendapati pegawai-pegawai British bergodak-dalik
dalam hal memberi peluang kepada orang India mentadbir Negara mereka
1. Sepanjang tempoh 1905-1918, muncul gerakan bersifat radikal yang deketuai sendiri. British mendakwa Gandhi gagal menyakinkan mereka cara
oleh BG. TILAK, LALA LAJPAT RAI, BIPIN CHANDRA PAI, dan AUROBINDHO menyelesaikan perpaduan dalam kalangan masyarakat India. Sikap British itu
GHOSH. Tokoh-tokoh ini memainkan peranan yang penting dalam mengerakan mengecewakan Gandhi dan menjalankan semula gerakan menentang British
penentangan terhadap British. Mereka mahukan tindakan dilakukan terhadap setelah pulang ke India. Sekali lagi beliau di tahan. Keadaan menjadi lebih buruk
penjajah British dan menyarankan supaya memulaukan segala perkara yang apabila pihak British mengumumkan anugerah perkauman pada bulan ogos
berkaitan dengan penjajah British Masyarakat islam secara umumnya 1932. Menurut peraturan ini, masyarakat India dari golongan bawahan di beri
menganggap TURKI mewakili pemerintahan islam dan khalifah TURKI dianggap pilihan raya secara berasingan. Gandhi membantah dan mengadakan mogok
khalifah islam sejagat.. Abu kalam azad khan, Muhammad ali, dan shaukat ali lapar di penjara. Walau bagaimanapun Gandhi menghentikan mogok lapar
melancarkan gerakan yang dinamakan gerakakn khilafah. Pemimpin gerakan ini apabila British memperkenankan pakatan poona(1932). Melalui pakatan ini,
mendakwa India bukanlah Negara islam dan menyarankan masysrakat islam British bersetuju memberikan 143 kerusi kepada kelas bawahan atas dasar
berhijrah ke Negara islam, iaitu Afghasnistan persamaan bukan perkauman

2. Selepas perang dunia pertama, perjuangan penduduk tempatan bercorak 6. Persidangan meja bulat ke 3 diadakan bagi menyelesaikan isi-isi berkaitan
sederhana tetapi enggan berkerjasama dengan pihak British. Gandha memimpin dengan perlembagaan. Kerajaan British mencadangkan usul-usul dan
kongres kebangsaan India (INC) dari tahun 1920 hingga tahun 1939. Prinsip kemudiannya dikenali sebagai akta kerajaan India 1935. Melalui akta ini
swadesi atau berdikari sendiri bagi mendapatkan keperluan tanpa dicadangkan penubuhan sebuah persekutuan India dan memberi kuasa
mengharapkan bantuan orang lain. autonomi kepada wilayah-wilayah jajahan British. Akta ini melantik gabenor
jeneral yang bertanggungjawab dalam hal ehwal luar negeri, pertahanan dan
3. Gandhi menyarankan penduduk India kembali kepada kehidupan sederhana, keagamaan. Melalui perlembagaan ini, satu pilihan raya akan diadakan pada
mengunakan barangan buatan India seperti kapas, dan memasuki sekolah- tahun 1937. Pengenalan akta tersebut masih tidak memuaskan hati pemimpin
sekolah India. Melalui prinsip ini timbul kesedaran dalam kalangan penduduk politik di India kerana kuasa mutlak masih berada di tangan gabenor jeneral dan
India sepaya menghargai produk sendiri yang mengalami kemerosotan sejak gabenor wilayah.
tahun ke-18 kesan monopoli perdagangan penjajah British, perancis dan portoga.
Gandhi seorang pejuang anti kekerasan. Baginya melakukan kekerasan tidak 7. Dalam pilihan raya umum 1937, INC memenangi 716 kerusi daripada 1161
dapat menyelesaikan masalah sebaliknya menimbulkan masalah lain. Gandhi kerusi yang dipertandingkan. INC mencapai kemenangan besar di lapan wilayah
mungkin terpengaruh dengan kesan buruk yang di terima daripada peristiwa sementara liga muslim menguasai 3 kawasan sahaja. Liga muslim mendakwa INC
Dahagi India. Salah satu daripada prinsip ahimsa adalah mogok lapar yang di memperjuangkan nasib orang hindu sahaja. Muhammad Ali Jinnah mendesak
lakukan pada tahun 1920. Penentangan melalui mogok lapar menyebabkan wilayah-wilayah mejoriti penduduknya beragama islam berjuang dibawah liga
kekuatan British tidak berguna kerana tiada penentangan bersenjata. muslim. Beliau juga meminta parti Unionist pimpinan sikander Hyatt Khan agar
menyertai liga muslim demi perjuangan masyarakat islam di India. Bermula dari
4. Akibat desakan orang India, beberapa akta telah digubal bagi mempercepatkan sinilah, idea penubuhan Pakistan diperjuangkan diperingkat lebih luas. Pada
orang tempatan memerintah India. Antaranya termasuklah Akta Majlis India tahun 1940-an, liga muslim menerima sokongan sebilangan orang islam tetapi
(1909) dan Akta Momage-Chelmsford. Pada bulan mac 1930, Gandhi menjadi sebuah parti massa yang mendapat sokongan semua lapisan masyarakat.
melancarkan gerakan penentangan awam dan peristiwa itu dikenali sebagai Isu pertikaian hindu dan islam tidak dapat dibendung lagi. Gabenor Jeneral India,
perarakan garam. Kerajaan British yang memonopoli pengeluran garam telah Lord Louis Mountbatten bersama-sama peminpin INC dan LIGA MUSLIM telah
menaikkan harga garam dan tindakan itu menimbulkan kesukaran terutama mencapai kata sepakat. Kebuntuan politik mungkin dapat diselesaikan jika India
golongan bawahan. Pihak British menahan dan memenjarakan pemimpon- dipecahkan kepada dua iaitu satu untuk orang hundu dan satu untuk orang islam.
pemimpin INC termasuk Gandhi pada bulan mei 1930 dan mengharamkan parti
INC. Bagaimanapun di Landon, satu desakan agar British mengadakan 8. Pada bulan ogos 1945, merupakan tarikh keramat bagi kedua-dua buah Negara,
perdamaian dengan INC. Persidangan meja bulat diadakan. iaitu berakhirnya era penjajahan British. Pakistan mencapai kemerdekaan pada
14 ogos 1945 dan India mencapai kemerdekaan pada 15 ogos 1945. Muhammad
5. Pada tahun 1930, persidangan meja bulat yang di hadiri oleh raja-raja India, Ali Jinnah dilantik sebagai gabenor jeneral Pakistan dan Jawaharlal Nehru
orang islam, hundu, kristian, dan sikh gagal mencapai kata sepakat. INC sebagai perdana menteri India yang pertama.
memboikot persidangan itu. Tidak lama kemudian, British bekerjasam dengan
INC dan menganjurkan pakatan Gandhi-Irwin pada tahun 1931. Gandhi

100
Penutup Reformasi arya samaj

Pelbagai usaha telah dilakukan oleh pelbagai pihak bagi membebaskan India Gerakan pemulihan hindu diasaskan oleh swami dayananda saraswati, seorang
daripada penjajahan dan menjadi sebuah Negara yang berdaulat. Brahmin dari gujerat. Dayananda cuba untuk membentuk bangsa India
Bagaimanapun usaha membebaskan diri dari penjajahan British terjejas kesan berdasarkan tradisi, agama, dan budaya tempatan bukan dipengaruhi oleh
konflik antara orang hindu dan islam dan akhirnya menyebabkan India berpecah budaya dan tamadun India.
kepada dua buah Negara iaitu India dan Pakistan Antara usahanya ialah memulihkan kesucian veda dan menjalankan aktiviti
menghindukan semula bekas penganut agama hindu yang telah menganut agama
Soalan 104. Terangkan tranformasi sosial, ekonomi dan kemunculan intelektual kristian dan islam.
tempatan di Negara India Cuba mengembalikan sistem pendidikan berasaskan veda dengan menegaskan
bahawa segala bentuk ilmu pengetahuan yang berkaitan saintifik, sosial, dan
Pendahuluan kerohanian boleh diperolehi oleh ajaran veda.

Lebih kurang 80 peratus penduduk India tinggal di kampong yang jumlahnya Transformasi intelektual
menjangkau setengah juta kampong.
Kampong merupakan unit politik dan ekonomi yang berdikari dan anggotanya Pihak barat cuba mengembangkan ajaran kristian melalui penubuhan sekolah-
bergantung antra satu sama lain. sekolah Inggeris. sekolah ini dibuka di benares. Hindu free school dibina di simla
oleh rasik Krishna malik. Pada tahun 1817, kolej hindu dibuka di Calcutta
Isi-isi penting: Amalan keagamaan masyarakat hindu dan islam amat kuat di India.
Pergerarakan reformasi muslim menggunakan pendekatan baru pada awal abab
Transformasi sosial ke 20 dengan munculnya syed ahmad khan. Beliau menubuhkan sekolah
Inggeris di mudarabad dan ghazipur. Untuk memperluaskan ilmu barat, beliau
Melalui sistem jajmani, berlaku tanggungjawab turun-temurun antara dua atau telah menubuhkan the translation society di ghazipur yang kemudian di kenali
lebih keluarga tertentu daripada beberapa kasta di sesuatu kawasan. Individu, sebagai the scientific society.
keluarga atau kampong yang menerima perkhidmatan di panggil jajman dan Pada tahun 1864, sekolah yang dinamakan mohammeda anglo-oriental college
yang memberi perkhidmatan di panggil kamin. telah didirikan. Kemudian, institusi ini dinamakan muslim university of Aligarh.
Jajmin berkasta atasan, kamin berkasta rendah dan tidak mempunyai tanah. Kurikulum di universiti itu mengikut kurikulum eropah dan pengajian
Berlaku integrasi kasta-kasta. Kebajikan kamin terjamin khususnya sewaktu dibahagikan kepada dua, iaitu pengajian barat (moden) dan pengajian timur
perkahwinan, kematian dan memerlukan bantuan kawangan. yang diajar dalam bahasa urdu
Pada tahun 1886, beliau membentuk mohammadan education conference yang
Transfomasi ekonomi mengadakan persidangan dalam kalangan cendiakawan islam untuk
membincangkan isu pendidikan masyarakat islam di India..
Proses industrilisasi turut membawa kesan. Berdasarkan doktrin laissez-faire
atau ekonomi bebas, pihak British telah menjadikan India sebagai kawasan Penutup
pembekal bahan mentah.
India juga menjadi tempat longokan barang buatan British. Kewujudan pasar Pelbagai usaha telah dilakukan oleh pelbagai pihak bagi membebaskan India
telah memberikan peluang kepada penduduk kampong berhijrah ke kawasan daripada penjajahan dan menjadi sebuah Negara yang berdaulat.
Bandar. Bagaimanapun usaha membebaskan diri dari penjajahan British terjejas kesan
konflik antara orang hindu dan islam dan akhirnya menyebabkan India berpecah
Reformasi brahmo samaj kepada dua buah Negara iaitu India dan Pakistan

Merupakan gerakan reformasi yang pertama dan berkesan. Diasaskan oleh raja 4.2 Konflik Antarabangsa (Dunia, Eropah dan Asia)
ram mohan ray yang dianggap bapa pemodenan India atau bapa pemulihan
hindu. 4.2.1 Perang Dunia Pertama
Dilihat sebagai pergerakan pertama yang di asaskan secara tersusun oleh
golongan berpendidikan. Soalan 105. Bincangkan sebab-sebab meletusnya perang dunia pertama pada 1914-
Antara usaha yang diperjuangkan oleh raja ram mohan roy melalui brahmo 1918 di eropah
samaj ialah menghapuskan amalan suttee, pembungan bayi perempuan dan
penyembahan patung. Pendahuluan

101
Perang dunia pertama berlangsung antara tahun 1914-1918 dan hanya berlaku Pedagang British sering melihat pedagang Jerman menjual barangan yang murah
dalam kalangan Negara-negara eropah. Perang dunia pertama melibabkan dua daripada pedagang yang lain di pasaran antarabangsa, mereka juga melihat
pihak iaitu triple alliance(perikatan tiga kuasa) dan triple entente(pakatan tiga pegawai-pegawai Jerman terlibat dalam persaingan merebut wilayah dibeberapa
kuasa) kawasan di afrika, timur tengah, dan asia timur.
Negara-negara di asia dan afrika turut dilibatkan apabila wilayah di kudua-dua
benua tersebut menjadi rebutan Negara-negara eropah untuk dijadikan tanah 3. Perlumbaan senjata dan mobilisasi ketenteraan
jajahan. Akhirnya triple entente dibawah pimpinan rusia Berjaya menewaskan Perlumbaan senjata berlaku terutamanya antara Jerman, Britain, dan perancis.
triple alliance yang diketuai Jerman. Disatu pihak, perlumbaan senjata ini menguntungkan syarikat pengeluaran
senjata seperti syarikat krupp di Jerman dan Coventry ordnance work di Britain.
Isi-isi penting Tahun 1906, Britain Berjaya menghasilkan HMS dreadnought, sebuah kapal
perang yang canggih dan terhebat di dunia ketika itu serta berkuasa tinggi yang
1. Kegagalan sistem pakatan berupaya menguasai lautan. Tindakan tersebut bertujuan menyaingi angkatan
Salah satu puncanya yang menyebabkan meletusnya perang dunia pertama ialah tentera Jerman yang dianggap menyaingi kekuatan tentera Britain. Pembinanan
kegagalan sistem pakatan berfungsi untuk mewujudkan keseimbangan kuasa kapal perang dan persaingan dalam bidang ketenteraan menelan belanja yang
dalam kalangan Negara-negara eropah. Sistem ini wujud selepas prusia(Jerman) besar.
mengalahkan perancis pada tahun 1870 yang menyebabkan eropah terbahagi Kuasa besar seperti Britain, jeman, rusia dan Austria-hungary dikatakan telah
kepada dua blok iaitu triple alliance dan triple entente. menambah lebih 50% pembelanjaan ketenteraan sekitar tahun 1908-1914.
Britain hanya memberi sokongan kepada sekutunya. Pada bulan ogos 1914 Golongan tentera semakin berpengaruh dalam bidang politik dan pentadbiran
setelah Jerman menyerang Belgium. Belgium ialah Negara berkecuali yang di disebauh Negara. Nilai-nilal ketenteraan diterima oleh sebahagian besar rakyat
jamin oleh Negara-negara eropah. Jerman sebagai satu perkara biasa dalam kehidupan seharian. Justeru,
Sistem pakatan kuasa tidak lagi sesuai pada abab ke 20 di sebabkan persaingan pengistiharan perang yang di buat kerajaan pada tahun 1914 mendapat
Negara-negara eropah untuk mendapatkan pengaruh dirantau Balkan setelah sokongan daripada rakyat.
runtuhnya empayar turki, uthmaniyah, dan kebimbangan Britain terhadap Penigkatan bilangan ankatan tentera yang ketara, selepas tahun 1900 di
pembesar tentera laut Jerman. rusiamenigkatkan bilangan tentera hingga mencecah 1.3juta orang dan di
Pergolakan yang berlaku antara tahun 1911-1914 di Negara-negara Balkan yang Jerman dan perancis masing-masing mempunyai jumlah tentera seramai 900
bebas daripada penguasaan turki jelas menonjolkan kegagalan sistem pakatan 000 orang menyebabkan perang tidak dapat di elakkan.
sebagai satu cara mengawal Negara-negara berdaulat dalam hubungan
antarabangsa. 4. Idea dan pendidikan.
Selepas tahun 1908, Negara seperti Serbia yang disokong rusia bagitu bebas Seorang pemikir Jerman, Frendrich Nietzsche dalam tulisannya menyelar nilai-
bertindak dengan menggunakan tentera sehingga sistem pakatan tidak dapat nilai masyaratkat borjois eropah. Bagi pengikutnya, friendrich menawarkan
mengawal Negara-negara yang melanggar peraturan yang dipersetujui. pembebasan diri daripada nilai liberal dan rasional yang di anggap
mengongkong generasi baharu pada awal abab ke 20. Idea nya apa popular
2. Imperialisme ekonomi dalam kalangan intelek muda di Jerman, rusia dan Serbia.
Pada penghujung abab ke 19, Negara-negara eropah seperti Jerman, Britain, Sistem pendidikan yang dilaksanakan dibeberapa nagara eropah turut meniup
perancis, dan itali percaya untuk menjadi kuasa besar, sebuah Negara perlu semangan patriotic yang akhirnya menyemai bibit-bibit kearah peperangan.
mempunyai tanah jajahan. Keadaan ini menyebabkan Negara-negar tersebut Kurikulum pendidikan di Jerman memberi penekanan terhadap bahasa Jerman
bersaing untuk mendapatkan tanah jajahan. kerana para pemimpinnya berpendapat hanya melalui bahasa sikap mencintai
Pada tahun 1980-an, Jerman memulakan tindakan dengan merampas tanah Negara dapat diwujudkan dalam kalangan generasi muda.
jajahan di afrika daripada Negara-negara yang dianggap lemah seperti Portugal Dismping itu, persatuan belia di Jerman diasuh supaya mengagungkan
dan perancis. Itali pula cuba untuk mendapatkan bekas tanah jajahan tukri peperangan dan ciri-ciri keperwiraan dengan setiap anggota di beritahu bahawa
uthmaniyah dengan menakluki cyrenaika dfan Tripoli dan menjadikan tanah mati dimedah pentempuran lebih baik daripda mati di atas katil. Malahan rakyat
jajahan baru yang dikenali Libya Jerman dianggap mulia disisi masyarakat jika nama-nama mereka yang
Apabila Jerman membesarkan angkatan lautnya, Britain merasa bimbang kerana terkorban dipahat di tugu peringatan.
tanah jajahan diseberang laut merupakan tonggak kemakmuran Negara. Oleh itu Di perancis, pendidikan sejarah yang dilaksanakan pada tahun 1912
Britain memerlukan angkatan laut yang kuat bagi melindungi empayarnya dan mengingatkan rakyatnya tentang kemungkinan berlakunya perang. Secara
perjalanan perdagangan antarabangsa yang cukup menguntungkannya. tersirat kerajaan meminta rakyatnya membuat persiapan yang sewajarnya.
Jerman dilihat mempunyai kekuatan ekonomi melebihi jirannya, iaitu Britain Setiap pelajar di beritahu kewajiban mempertahankan Negara perancis yang
dan perancis. Pada tahun 1865, Britain mengeluarkan besi melebihi Jerman. paling cantik dan makmur di dunia.
Bagaimanapun, pada tahun 1900, jika digabungkan keluaran Britain dan
perancis, tidak mampu untun menandingi keluaran besi di Jerman.

102
Pelajar yang di beritahu sejak abab ke18 lagi, perancis telah menyumbang kekalahan yang dihadapi oleh rusia khususnya dalm pertempuran dengan Jerman
kepada dunia idea-idea tentang keadilan dan kemanusiaan serta menyebut menyerlahkan kelemahan kerajaan tsar. Kekalahan besar tentera dimedan
perancis merupakan Negara paling adil di dunia. peperangan menyebabkan sebahagian tentera berbelah-bagi kesetian mereka
kepada kerajaan tsar
5. Pembunuhan Archduke franz Ferdinand Pejuang revolusi yang terdiri daripada kelas menengah, pekerja, dan petani telah
Peristiwa pembunuhan beliau dan isterinya di sarajeva pada 28 jun 1914 berpecah ekoran perbezaan kepentingan. Bagaimanapun Lenin Berjaya
menjadi sebab serta merta seluruh eropah terjerumus dalm perang dunia mendapatkan sokongan pekerja dan petani kerana menyokong rampasan tanah
pertama. Dengan tidak menghiraukan amaran anti Austria oleh golongan yang dilakukan oleh petani. Dengan sokongan mereka dan tentera komunis yang
nasionalis bosnia berketurunan serb, bakal raja Austria dan isterinya berdisiplin, lenin Berjaya menggulingkan kerajaan tsar. Perang dunia pertama
mengunjungi bosni. Mereka di tembak oleh seorang pemuda Serbia yang telah memulakan sebuah kerajaan komunis pertama didunia dibawah
merupakan ahi kongsi gelap black hand. pemerintahan lenin.
Kerajaan Austria mengambil kesempatan daripada peristiwa ini untuk
menghapuskan kedaulatan serbia. Kerajaan Austria menganggap Serbia sudah 2. Kesan politik di Jerman dan Austria hungary
lama menghsut rakyat Austria yang berbangsa serb supaya berusaha Perang dunia pertama yang berterusan menimbulkan keresahan dalam kalangan
membebaskan diri daripada pemerintahan Austria. Tindakan Austria mendapat golongan bawahan seperti petani, pekerja, dan tentera. Penentangan terhadap
sokongan Jerman. perang juga turut timbul dalam kalangan ahli-ahli politik walaupun sebelum ini
Melihat keadaan tersebut, rusia yang merupakan sekuti Serbia memberi amaran mereka menyokong penglibatan kerajaan dalam perang dunia pertama.
kepada Austria dan bersiap sedia menyerang Austria. Kerajaan Jerman bimbang Dalam keadaan ekonomi dan sosial yang terumbang ambing disamping keadaan
dengan perkembangan tersebut dan meminta rusia menghentikan persiapanya. perang yang tidak menentu Kaiser wilhem ll bersetuju turun takhta dan mendapat
Rusia pula enggan menurut saranan Jerman itu menyebabkan Jerman suaka politik di Belanda. Parti sosial democrat pimpinan friedrich ebert telah
mengistiharkan perang terhadap rusia dan sekuti-sekutunya. membentuk sebuah kerajaan republic yang dikenali sebagai republic weimer.
Bagaimanapun republik ini masih menggunakan khidmat golongan tentera dan
Penutup pentadbiran lama untuk mengendalikan urusan Negara sehingga adolf hitler
berkuasan pada tahun 1933 apabila semua pihak terpaksa mengikut apa-apa
Bermula pada awal abab ke 20 hingga pertengahan abab ke 20, dunia sahaja kemahuannya dalam usaha menguasai eropah.
menyaksiakan kerakusan pemimpin-pemimpin Negara tertentu bertindak Kerajaan Austria hungary turut mengalami kemusnahan apabila dinasti hubsburg
menguasai antara satu sama lain. Perang dunia pertama membawa Jerman, rusia, ditamatkan. Ini menyebabkan berlakunya pemberontakan yang dicetuskan oleh
Austria-hungary, perancis, Britain dan lain-lain terlibat dengan perebuatn kuasa bangsa-bangsa yang pernah dikuasainya seperti Czech, pole, Slovak, finn dan
politik dan kancah peperangan yang membawa bukan sedikit kerugian kepada Lithuania. Kerajaan pemberontakan tersebut telah menyebabkan lahirnya Negara-
Negara-negara terlibat. negara baharu seperti Czechoslovakia, Estonia, finland, hungary, Latvia, Lithuania,
Keadaan politik yang berlaku di eropah pada awal abab ke 20 tidak mengizinkan Rumania, Yugoslavia.
masyarakat hidup aman dan harmoni. Persaingan antara kuasa-kuasa barat dan
masalah ekonomi menyumbang kepada perang dunia pertama. 3. Termeterinya perjanjian versailles
Ditandatangani pada tahun 1919 telah menamapkan perang dunia pertama.
Soalan 106: Huraikan kesan-kesan politik, ekonomi, dan sosial akibat daripada Perjanjian ini di anggap tidak adil kerana pihak yang kalah dipaksa menerima
perang dunia pertama syarat-syarat yang berat sebelah. Jerman terpaksa menerima hukuman yang berat
daripada pihak yang menang (Triple Entente)
Pendahuluan Antara syarat yang mesti dipatuhi oleh Jerman ialah menyerahkan 12% daripada
jumlah penduduknya, menyerahkan 13% daripada daerahnya termasik hasil
Perang dunia pertama yang meletus antara tahun 1914 meninggalkan kesan besi dan 1/5 hasil arang batu, membayar ganti rugi dan pemapasan perang yang
yang besar dalam sejaran dunia. tinggi dan mengurangkan tenteranya daripada 400 000 orang kepada 200 000
Kesan-kesan perang dunia pertama dapat dilihat daripada bidang politik, menjelang 30 september 1919 dan 100 000 menjelang 13 mac 1920.
ekonomi, dan sosial. Matlamat perjanjian ini adalah untuk melumpuhkan Jerman sebagai satu kuasa
besar. Rakyat Jerman begitu marah dan terhina dengan syarat-syarat tersebut.
Isi isi penting Perdana menteri Jerman , philipp scheldemann meletak jawatan sebagai tanda
protes. Para perwakilan Jerman ke versailes terpaksa menurunkan tandatangan
1. Kesan politik di Rusia mereka kerana yakin Jerman tidak mampu untuk ingkar dan berperang semula.
Perang dunia pertama telah menamatkan pemerintahan beraja di rusia di bawah
kerajaan tsar yang memerintah rusia selama 400 tahun. Perang dunia pertama
telah menguji kemempuan kerajaan menghadapi cabaran semasa. Kekalahan demi

103
4. Terbentuknya liga bangsa. Soalan 107: Huraikan kesan Perang Dunia Pertama dari segi Politik
Selepas perang dunia pertama, liga bangsa dibentuk pada tahun 1919 bagi
menjaga keamanan serta mengelak daripada berlakunya peperangan. Pertubuhan Pendahuluan
yang berpusat di Geneva ini berharap sebarang masalah antarabangsa dalam
kalangan Negara-negara anggota dapat di selesaikan melalui rundingan. Perang Dunia Pertama meletus pada awal bulan Ogos 1914 merupakan
Hampir semua Negara eropah kecuali rusia dan amerika syarikat menyertai peperangan yang melibatkan Britain, Perancis, Jerman, Rusia, Austri-Hungary,
pertubuhan ini dan taraf kuasa besar diberikan kepada British, perancis, itali dan Belgium, Serbia, Itali, Bulgaria dan Turki. Peperangan ini bermula dengan serangan
Jepun. Diperingkat awal, pertubuhan ini Berjaya menyelesaikan masalah Jermann ke atas Belgium pada 4 Ogos 1914. Penyertaan Amerika Syarikat pada
sempadan antara Bulgaria dan Greece pada tahun 1926. tahun1917 di pihak Britain-Perancis menyebabkan Jerman dan sekutunya dapat
Bagaimanapun, ketiadaan amerika syarikat dan rusia melemahkan pertubuhan ini ditewaskan. Perang ini ditamatkan menerusi beberapa perjanjian yang dibuat
dan kerana berhadapan dengan masalah yang lebih mencabar pada tahun 1930-an secara berasingan antara pihak yang menang dengan pihak yang kalah.
seperti pernaklukan itali terhadap habsyah dan penaklukan Jepun keatas Dalam hal ini, Perjanjian Versailles yang diadakan antara Jerman dengan pihak
manchucia. Liga ini dibubarkan pada bulan april 1945. yang menang merupakan perjanjian yang amat penting dan meninggalkan
implikasi yang amat mendalam terhadap sejarah Eropah selanjutnya. Dalam
5. Kesan ekonomi jangka pendek atau panjang. Perang dunia pertama telah memberi impak yang
Di Jerman, kekurangan bekalan makanan menyebabkan masalah inflasi. Kesannya amat mendalam kepada negara-negara Eropah.
kerajaan terpaksa mengenakan catuan terhadap bahan makanan penting seperti
roti, kentang, susu dan daging sehingga menyebabkan rusuhan anti kerajaan pada Isi-isi Penting:
tahun 1917 di berlin dan leipzip yang melibapkan hamper 300 000 pekerja.
Pada tahun 1922, nilai matawang Jerman telah menjunam turun hingga kurang 1. Keruntuhan Pemerintahan Monarki.
daripada seperseratus daripad nilainya pada tahun 19914. Pengeluaran industri Perang Dunia Pertama telah melenyapkan pemerintahan monarki.Perang ini
Jerman juga terjeja. Pemgeluaran arang batu dan besi Jerman jauh berkurang menyebabkan sistem pemerintahan beraja di Jerman,Rusia,dan Turki berakhir.pada
daripada jumpah pengeluaran sebelum perang. tahun 1925,sultan empayar Turki Uthmaniyah turun daripada takhta ekoran kekalahan
Di rusia timbul masalah dalam sector pertanian akibat kekurangan buruh kerana Turki dalam Perang Dunia Pertama.Perkembangan ini menyebabkan empayar Turki
empat juta buruh dalam sector ini dikerah menyertai pasukan tentera. Keadaan Uthmaniyah yang meliputi Poland,Bulgaria,Czechoslovakia dan Finland berakhir.sistem
tersebut menyebabkan pengeluaran pertanian terus berkurang. pemerintahan beraja berakhir di Jerman apabila Kaiser William II,Raja Jerman dibuang
Pada tahun 1916, sistem pengangkutan tidak berfungsi. Kepincangan sistem negeri ke Belanda.Pemerintahan beraja berakhir di Rusia apabila tercetus Revolusi Rusia
pengangkutan memberi kesan kepada tentera rusia yang berada di medan perang pada tahun 1917.
kerana bekalan gagal dihantar kepada pasukan yang memerlukan bantuan.
Pasaran dunia mula dilantik alih amerika syarikat dan Jepun. Perkara ini amat 2. Kebangkitan Demokrasi
dirasai oleh Negara-negara eropah terutama Britain, sebuah Negara industri dunia merupakan salah satu kesan Perang Dunia Pertama dari aspek politik.Kerajaan Monarki
yang sebelum ini menguasai peratus perdagangan dunia yang besar. Perang dunia berakhir dan diganti dengan kerajaan bercorak demokrasi selepas tamat perang. Selain
pertama menyebabkan Britain kehilangan 1/3 daripada perdagangan besarnya. itu, kemunculan kerajaan republik di Rusia, Turki, Jerman, Austria,Poland, Lithhuania,
Latvia dan Estonia. Di Jerman, sebuah kerajaan republik didirikan apabila bekas
6. Kesan sosial maharaja emapayar Jerman dibuang negeri. Austria menjadi sebuah republik apabila
Perang dunia pertama banyak mengorbankan nyawa. Kira-kira 8.5 juta tentera pemerintahan Habsburg dihapuskan. Revolusi Rusia telah menumbangkan kerajaan
terkorban dan 12.5 juta orang awam terkorban. Dari segi harta benda pula perang beraja dan muncul kerajaan komunis yang pertama di bawah pimpinan Vladimir Lenin.
ini mengakibatkan kemusnahan yang bernilai AS$36 760 juta.
Britain kehilangan 750 000 rakyatnya, iaitu 9%daripada jumlah penduduk 3. kemunculan Negara-negara Baharu.
lelakinya yang berusia 45 tahun kebawah, manakala bilangan tercedera Perjanjian Versailles(1919),telah mengubah peta Eropah,Antara negara-negara baharu
dianggarkan berjumlah dua juta orang. yang ditubuhkan daripada empayar Rusia ialah Poland,Finland,Estonia,Latvia dan
Lebih kurang 1.4 juta rakyat perancis terkorban dan 3.5 juta tercedera. Lithuania manakala negara baharu dari empayar Turki Uthmaniyah ialah Lebanon,Syria
Pencemaran udara da bumi turut berlaku kesan penggunaan senjata kimia. dan Iraq.Seterusnya dari empayar Austria-Hungary ialah Austria,Hungary,Czehoslovakia
dan Yugoslavia. Perkembangan semangat Antarabangsa.Kemunculan semangat
Penutup antarabangsa dalam kalangan bangsa Eropah dan di selurh dunia.Kesedaran ini
meletakkan asas bag Persidangan Damai Paris yang diadakan di Paris pada 18 Januari
Perang dunia pertama telah mengubah landskap politik Negara-negara eropah 1919.
kesan keruntuhan beberapa empayar dan kemunculan Negara-negara baharu.
Ketidakpiasan hati Jerman terhadap perjanjian Versailles merupakan salah satu 4. Penubuhan Liga Bangsa
punca meletusnya perang dunia ke dua. ialah kesan amat signifikann ekoran tercetus Perang Dunia Pertama.Badan antarabangsa

104
ini ditubuhkan ekoran persetujuan yang dicapai dalam Perjanjian Versailles pada tahun 1. Kehilangan nyawa
1919.Di samping itu, kesan -kesan lain dari aspek politik ialah Jerman kehilangan Perang dunia pertama telah menyebabkan ramai anggota tentera dan orang
wilayah. Perjanjian Versailles menyebabkan Jerman kehilangan wilayah dan jajahan awam terkorban.
takluknya.Wilayah Alscace dan Lorraine telah diserahkan kepada Belgium.wilayah- Perang menyebabkan 10 juta orang anggota tentera terkorban manakala 20
wilayah Memel,Lithuania,dan barat Prusia diserahkann kepada Poland yang baharu juta tercedera.
diwujudkan.Wilayah Lembah Saar diserahkan kepada Perancis sebagai pampasan Dianggarkan lebih kurang 13 juta orang awam terkorban dalam peperangan ini.
perang.wilayah ini ditadbir Liga Bangsa bagi temphh 15 tahun. Jerman dikehendaki
mengiktiraf kemerdekaan Belgium, Poland, Czechoslovakia. Jerman juga kehilangan 2. Semangat perkauman luntur
sebahagian besar tanah jajahan di Afrika dann rantau Pasifik kepada British, Perancis Semangat perkauman dan perbezaan warna kulit yang menebal dalam
dan Jepun. Selain itu,Jerman dikehendaki menyerahkan hak istimwanya terhadap kalangan bangsa Eropah mulai luntur.
China,Thailand,Mesir,Morocco dan Liberia. Sebelum perang, rakyat Britian, Perancis dan Jermanmementingkan keagungan
bangsa.
5. Kekuatan Tentera Jerman Dilumpuhkan. Orang Eropah memandang rendah orang kulit hitam(India)
Menerusi Perjanjian Versailles,asas ketenteraan Jerman dihapuskan sama sekali.antara Semua bangsa serta dalam perang.Tentera India dan Afrika bantu British
peruntukan utama dalam perjanjian ini adalah pelucutan senjata terhadap Jerman.selain
itu, Jerman dikehendaki mengehadkan jumlah tenterenya kepada 100000 orang tentera 3. Peningkatan peranan wanita
sahaja dan dilarang menempatkan tenteranya di wilayah Rhineland yang terletak Golongan lelaki terpaksa menyertai tentera untuk mempertahankan negara.
berhampiran dengan Perancis. Disebabkan itu, wujudnya kekurangan tenaga kerja (perkilangan dan pejabat)
Wanita berpeluang berkerja dalam sector perkilanagan dan pengurusan.
6. Perkembangan Nasionalisme.
Perang Dunia Pertama telah melahirkan sentimen kebangsaan dalam kalangan negara- 4. Institusi pendidikan tidak berfungsi
negara bangsa.Konsep nasionalisme menjadi teras kepada pembentukan negara Terpaksa ditutup apabila perang meluas.
bangsa.Pengumuman Presiden Woodrow Wilson mengenai hak menentukan nasib Pelajar-pelajar diwajibkan menyertai ketenteraan dan mengambil bahagian
sendiri telah mempengaruhi gerakan nasionalisme di India dan Asia Tenggara. dalam peperangan.

Kesimpulanya, 5. Rekaan peralatan perang moden.


Banyak peralatan dan senjata telah dicipta.
Perang Dunia Pertama memberi impak kepada semua aspek umumnya dari aspek politik. Kapal terbang dan kapal tentera laut menyebabkan berlaku perubahan yang
Pelbagai perubahan dalam aspek politik disebabkan tercetusnya Perang Dunia Pertama ketara dalam taktik perang.
seperti keruntuhan monarki dan Jerman kehilangan wilayah serta muncul negara-negara
baharu. Aspek Ekonomi

Soalan 108: Huraikan kesan-kesan Perang Dunia Pertama dari aspek sosial dan 1. Kos perbelanjaan perang yang tinggi
ekonomi. Di anggarkan US$ 338 billion telah dibelanjakan oleh negara-negara yang
terlibat sepanjang peperangan. Purata 80 juta rupees dibelanjakan oleh negara
Pendahuluan yang terlibat setiap hari.
Britain membelanjakan : 1) 15 lac pounds sehingga bulan Mac 1915 dan 60 lac
Perang Dunia Pertama berlangsung antara rahun 1914 hingga 1918. Berlaku pounds pada tahun 1917-1918
dalam kalangan negara-negara Eropah seperti, Jerman, Britain, Rusia, Perancis,
Australia, Hungary, Serbia, Italia, Belgium dan Turki. Seterusnya, Negara di Asia 2. Hutang Antarabangsa
dan di Afrika turut terlibat apabila wilayah mereka dijadikan rebutan negara Menanggung hutang yang tinggi. Britain tanggung hutang. Dianggarkan 74350
Eropah untuk dijadikan tanah jajahan. Peperangan ini melibatkan dua pihak. lac pound.
Triple Alliance (Perikatan Tiga Kuasa) dan Triple Entente (Pakatan Tiga Kuasa). Francis 1474720 lac pound Perancis dan Jerman 1606000 lac Marks
Akhirnya, Triple Entente yang dipimpin Rusia Berjaya menewaskan Triple Alliance
yang diketuai Jerman. 3. Peningkatan cukai
Cukai yang tinggi dikenakan terhadap rakyat bagi menanggung perbelanjaan
Isi-isi Penting: perang yang tinggi.
Mata wang kerja diperkenalkan.
Aspek Sosial
4. Peningkatan harga barang

105
Peningkatan harga barang secara mendadak dan Timur. Bagi Nazisme, Eropah Tengah dan Eopah Timur merupakan kawasan
Berlakunya inflasi penting bagi bangsa dan negara Jerman.
Kekurangan bekalan makanan
2) Kelemahan Perjanjian Versailles
5. Pasaran dunia
Dikuasai Amerika Syarikat dan Jepun. Perjanjian Versailles telah menimbulkan rasa tidak puas hati dalam kalangan
Britain sebagai negara industri menguasai peratus perdagangan dunia yang pemimpin negara terumanya Jerman.Justeru itu,perang dunia kedua sering
terbesar. disebut World War 2 resulted from the unfinished business of World War 1.
Britain kehilangan satu pertiga daripada perdagangan luarnya. Adolf Hitler yang tidak berpuas hati dengan Perjanjian Versailles telah
melanggar perjanjian tersebut.Pada tahun 1935,Hitler telah mengumumkan
Penutup: pembentukan Tentera Udara Jerman.Seminggu selepas itu,Jerman
memperkenalkan semula dasar kerahan tenaga bagi membentuk pasukan
Kesimpulannya, kesan Perang Dunia pertama dari segi sosial, ramai anggota tentera yang mempunyai 500 000 anggota.Pada tahun 1936,tentera Jerman
tentera dan orang awam terkorban dan semangat perkauman dalam kalangan menawan kembali daerah Saar dan Rhineland yang diberikan kepada Perancis.
bangsa Eropah luntur. Malah, golongan wanita melibatkan diri dalam Adolf Hitler seterusnya beralih ke Poland. Tindakan, Adolf Hitler itu
pembangunan ekonomi dan politik negara. Disamping itu, institusi pendidikan di membimbangkan Britain dan Perancis,dan kedua-dua kuasa itu memberi
tutup dan peralatan canggih direka. Manakala, dari segi Ekonomi pula ia memakan jaminan akan membantu Poland jika diserang oleh Jerman.Pada bulan
kos perbelanjaan yang tinggi dan beban hutang perang yang tinggi. Selain itu, cukai September 1939,seperti diduga Jerman menyerang Poland.Britain dan Perancis
tinggi dikenakan terhadap rakyat dan berlaku inflasi dan kebuluran. mengisytiharkan perang terhadap Jerman.Dengan itu bermulalah Perang Dunia
Kedua.
4.2.2 Perang Dunia Kedua Perjanjian Versailles gagal memusnahkan negara Jerman seblaliknya Jerman
hanya dapat dilemahkan buat sementara waktu sahaja.Ada dalam kalangan
Soalan 109: Bincangkan sebab-sebab meletusnya Perang Dunia Kedua. pemimpin Eropah yang tidak mahu Jerman dilemahkan terus kerana Jerman
boleh member sumbangan kepada kemakmuran ekonomi dan kestabilan politik
Pendahuluan di Eropah. Selain itu, Itali yang berada di pihak yang menang dalam Perang Dunia
Pertama turut melahirkan rasa tidak puas hati terhadap Perjanjian Versailles.Hal
Perang dunia kedua ini berlangsung antara tahun 1939 hingga 1945. ini kerana Itali tidak diberikan ganjaran yang sewajarnya seperti tanah jajahan.
Perang dunia kedua melibatkan dua pakatan iaitu Kuasa Berikat yang dianggotai
oleh Amerika Syarikat, Britain, Perancis dan Rusia manakala Pakatan Paksi yang 3) Desakan Ekonomi
dianggotao oleh Jerman,Itali dan Jepun.
Perang dunia kedua melibatkan kawasan yang lebih luas,iaitu di Eropah, Asia, Kejatuhan harga saham di Bursa Saham New York pada tahun 1929 dikatakan
Afrika, dan Kepulauan Pasifik. menjadi punca bermulanya kemelesetan ekonomi dunia.Para pemodal (pelabur)
di Amerika Syarikat terjejas teruk sehingga mereka terpaksa menarik balik
Isi-Isi Penting semua pinjaman yang telah berikan kepada pelabur di Eropah.Keadaan ini
menyebabkan keadaan ekonomi dunia tidak stabil. Semasa kemelesetan
1) Pertembungan Ideaologi Demokrasi Menentang Fasisme/Nazisme ekonomi,para petani kecil menghadapi masaalah memasarkan gandum sehingga
remain petani menjadi miskin.Masaalah yang dihadapi oleh sector pertanian
Fasisme dikaitkan dengan Benito Mussolini yang menjadi dictator Itali antara turut memberi kesan kepada industri pengguna dan kerjaan.
tahun 1922 hingga tahun 1943.Nazisme pula,muncul di Jerman lewat tahun Masaalah pengangguran berlaku dengan meluas terutamanya dalam kalangan
1920-an dan mejadi idealogi negara setelah Adolf Hitler menguasai Jerman pada kakitangan awam,manakala graduan universiti pula ramai yang menjadi
tahun 1933. Fasisme memberi keutamaan kepada kepentingan negara melebihi penganggur.Di Jerman,pada tahun 1932 terdapat hampir enam juta pekerja yang
kepentingan individu.Benito Mussolini menubuhkan satu pasukan tentera khas menganggur. Krisis sistem kredit dan institusi bank turut menjejaskan
bagi menghapuskan semua tentangan serta mengukuhkan penguasaanya sebagai perdangangan antarabangsa di Eropah.Pada tahun 1932,sebuah bank di Austria
ketua parti dan ketua negara.Fasisme menekankan dasar perluasan wilayah. telah mengamalkan dasar tutup pintu.
Adolf Hitler telah dilantik sebagai Canselor (Perdana Menteri) pada tahun 1933, Pengunduran Britain daripada melibatkan diri dalam perdangangan di Eropah
mempunyai tentera peribadi (Parti Nazi) telah mengetepikan perlembagaan memberi peluang kepada Jerman mengukuhkan kedudukan ekonominya di
dengan menumpaskan semua tentangan dalam negeri dan melantik dirinya Eropah Timur dan Eropah Tengah yang kemudiannya menyebarkan pengaruh
sebagai dictator Jerman sehingga tahun 1945. Nazisme juga mengutamakan politiknya.
kepentingan negara,mengagungkan bangsa Jerman (bersifat anti-Yahudi dan
anti-Slav),dan menyatukan bangsa Jerman yang berselerak di Eropah Tengah

106
4) Sikap Negara-Negara Terlibat Perang Dumia Kedua meletus apabila Jerman menyerang Poland pada 1
september 1939. Perkembangan ini menyebabkan Britain dan Perancis
Ameirka Syarikat mula menonjolkan diri dan keluar dari dasar pemencilan yang mengisytiharkan perang ke atas Jerman pada 3 september 1939.
diamalkan sejak sekian lama.Amerika Syarikat berasa tergugat dengan dasar
perluasan kuasa Jepun dan curiga dengan sikap British. Menjelang tahun 1930- 2. Serangan blitzkrieg
an,Jepun cuba bersaing dengan Britain untuk menguasai perdangangan di
China.Britain sedar bahawa tidak ada harapan untuk menewaskan Jepun jika Selepas peperangan diisytiharkan, Hitler menunjukkan kekuatannya
mereka berperang di Asia Timur kerana Jepun memiliki angkatan tentera yang menerusi serangan yang di kenali sebagai Blitzkrieg atau serangan kilat.
kuat manakala tentera British jumlahnya kecil di Asia Timur berbanding Jepun. Panglima-panglima perang Jerman seperti Heinz Gderian dan Erwin Rommel
Oleh itu,Britain sanggup bersekongkol dengan Jepun dan menyatakan besediaan telah menggunakan taktik ini dengan berkesan dalam medan perang.
berunding soal pembahagian keuntungan yang diperolehi daripda aktiviti Pada 27 september 1939, pasukan tentera Jerman Berjaya menawan Poland
perdangangan di China.Sekiranya Amerika Syarikat bergabung dengan Britain dan keadaan menjadi senyap untuk beberapa bulan, iaitu antara bulan
untuk menyerang Jepun,sudah tentu Jepun dapat di tewaskan. oktober 1939 hingga bulan april 1940.
Presiden Franklin D.Roosevelt member amaran kepada rakyat Amerika Syarikat Dalam tempoh tersebut, berlaku peperanga kecil. Tempoh waktu ini di kenali
supaya menyokong kerajaan kerana sikap agresif Jepun menguasai China pada sebagai sitzkrieg ataupun Phoney War. Dalam pada itu, Rusia mengambil
tahun 1937 sebagai the epidemic of world lawlessness is spreading. kesempatan melanggar dan menawan Latvia, Lithuania, Estonia dan
beberapa bahagian Finland.
C) Penutup
3. Penaklukan barat daya eropah
Wujud 2 pemimpin iaitu Benito Mussolini yang mempunyai fahaman Fasisme
dan Adolf Hitler yang mempunyai fahaman Nazism. Menjelang bulan april 1940, tentera Jerman Berjaya menakluk Denmark dan
Perjanjian Versailles menimbulkan rasa tidak puas hati Jerman kerana Norway tanpa sebarang tentangan yang kuat. Pada bulan mei 1940, Jerman
kehilangan tanah jajahan dan terpaksa membayar pampas an perang yang tinggi. Berjaya menawan Belanda, Belgium dan Luxemburg. Selepas itu, tentera
Jerman merempuh banteng pertahanan pasukan tenytera Berikat dan mara
Soalan 110: Huraikan peristiwa perang dunia kedua menuju ke Selat Inggeris.
Tentera Perancis dan British tidak dapat mempertahankan kemaraan tentera
Pendahuluan Jerman dan terpaksa berundur hingga ke pelabuhan Dunkrik. Adalah
dianggarkan seramai 300 000 anggota tentera British terperangkap di
Selepas tamat perang dunia pertama, masih wujud rasa tidak puas hati dalam pelabuhan Dunkrik.Dengan bantuan 900 buah kapal, tentera-tentera British
kalangan negara yang terlibat dalam peperangan tersebut. Antara Negara yang Berjaya menyeberang Selat Inggeris.
paling terjejas adalah Jerman. Jerman menganggap syarat-syarat yang di tetapkan Selepas itu, Jerman mula melancarkan serangan terhadap tentera Perancis di
dalam Perjanjian Versailles berta sebelah dan tidak adil. bahagian selatan. Pada bulan jun 1940, pasukan tentera Jerman Berjaya
Perkembangan ini menyebabkan Jerman bertindak tidak mematuhi Perjanjian masuk ke wilayah Perancis selepas menyeberang Sungai Somme. Pada 14 jun
Versailles dan memulakan program mengukuhkan kekuatan tentera. Tindakan 1940, tentera Jerman Berjaya menawan Paris dan akhirnya kerajaan Perancis
Jerman menimbulkan kebimbangan Kuasa Berikat yang terdiri daripada Britain, menyerah diri pada 17 jun 1940.
Perancis, Rusia dan Amerika Syarikat. Dalam pada itu, Jerman mewujudkan
pakatan dengan Itali dan Jepun yang dikenali sebagai Kuasa Paksi. 4. Empayar Jepun tumbang
Perkembangan ini telah menyebabkan wujud ketegangan antara kedua-dua belah
pihak hingga menyebabkan dunia berada di ambang peperangan. Perang dunia Menjelang tahun 1942, Jepun mula mengalami kekalahan dalam
kedua tercetus apabila Jerman bertindak melancarkan serangan terhadap Poland pertempuran dengan tentera laut Amerika Syarikat di rantau Pasifik. Pada
pada 1 september 1939. tahun 1942, Amerika Syarikat Berjaya menguasai kepulauan Marshall dan
kepulauan Marianas daripada Jepun.
Isi-isi Penting: Pada tahun 1945, Amerika Syarikat Berjaya menguasai Filipina daripada
Jepun. Pangkalan-pangkalan tentera ini digunakan oleh kapal terbang B-29
1. Peperangan bermula milik Amerika Syarikat untuk mengebom bandar-bandar perusahaan Jepun
yang penting.
Menjelang awal tahun 1939, pasukan tentera Jerman menawan seluruh Dalam satu battalion angkatan laut Amerika Syarikat bersedia untuk
Czechoslovakia. Selepas itu, Jerman menuntut agar bandar raya daniz di membuat serangan akhir ke atas Jepun. Sementara itu, tentera British di
Poland diserahkan kepada mereka dan menuntut sebidang tanah yang bawah pimpinan Lord Mountbatten mengundurkan tentera Jepun dari
terletak di antara Jerman dan Prusia. Myanmar.

107
Tentera Jepun juga bersedia untuk menawan Tanah Melayu. Dalam pada itu, dalam kancah Perang Dingin menyebabkan dunia turut berpecah kepada tiga
tentera pimpinan Chiang KaiShek mula menentang Jepun di China. kelompok iaitu Negara-negara pro-Amerika Syarikat,Negara-negara pro-Soviet
Union dan Negara-negara berkecuali.
5. Bom atom Eropah terbahagi kepada dua blok,iaitu Eropah Timur yang pro-komunis dan
Eropah Barat yang pro-demokrasi.Jerman dibahagi kepada dua dan Tembok
Pada 26 Julai 1945, kerajaan Britain, Amerika Syarikat dan China membuat Berlin memisahkan di bawah pengaruh komunis (Jerman Timur) dan pengaruh
pengisytiharan bersama meminta Jepun supaya menyerah diri. Pada 6 Ogos demokrasi (Jerman Barat).
1945, sebuah kapal terbang B-29 telah menggugurkan bom atom ke atas Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu (PBB) telah ditubuhkan secara rasmi pada
bandar raya Hiroshima. tahun 1945,iaitu selepas Perang Dunia Kedua apabila Liga Bangsa dibubarkan
Serangan tersebut menyebabkan hampir 60 000 nyawa terkorban dan lebih setelah gagal mengawal daripada berlakunya Perang Dunia Kedua. Sebuah majlis
kurang 100 000 orang cedera. Pada 9 Ogos 1945, sebuah lagi bom atom keselamatan telah dibentuk bagi mengawal keamanan antarabangsa.Majlis
digugurkan ke atas bandar Nagasaki. Pada masa yang sama, Rusia telah Keselamatan dianggotai oleh kuasa-kuasa besar dunia seperti Amerika
mengisytiharkan perang ke atas Jepun Syarikat,Rusia,Perancis,Britain dan China.
Pada 14 Ogos 1945, kerajaan Jepun bersetuju tanpa syarat untuk menyerah Selepas Perang Dunia Kedua, kuasa-kuasa imperialis Barat tidak mampu lagi
diri. Penyerahan diri telah ditandatangani dengan rasminya pada 2 untuk mempertahankan empayar masing-masing di Asia dan Afrika sehingga
September 1945 di dalam kapal perang Amerika, Missouri di Teluk Tokyo. proses kearah memerdekakan tanah jajahan itu tidak dapat dielakan.
Peristiwa tersebut menandakan bahawa Perang Dunia Kedua tamat.
2) Kesan Ekonomi dan Sosial
Penutup
Hampir dua juta tentera Jepun kembali ke dalam kehidupan awam.Tiga juta
Peristiwa Perang Dunia Kedua ini menimbulkan banyak kesan kepada Negara tentera Jepun dan tiga juta orang awam di seberang laut telah dibawa pulang ke
Jerman, Britain, Perancis, Rusia dan Amerika Syarikat dalam bidang politik, ekonomi Jepun.Kilang-kilang senjata juga dimusnahkan.Lebih kurang 167 000 bekas
dan sosial. Dari sudut politik, penubuhan badan dunia yang dikenali sebagai angota tentera Jepun dilarang mengambil bahagian dalam politik secara
pertubuhan bangsa-bangsa bersatu (PBB), kebangkitan semangat kebangsaan, terbuka.Mereka didapati membawa Jepun ke kancah peperangan.
Amerika Syarikat dan Rusia muncul sebagai kuasa besar dunia, perpecahan negara Program mengubah status petani-penyewa kepada perani-pemilik dilaksanakan.
Jeman dan perubahan sempadan negara-negara Eropah. Hampir empat juta ekar tanah pertanian dibahagikan kepada tiga juta perani
Dari sudut ekonomi pula, kemusnahan ekonomi negara-negara Eropah, banyak yang dahulunya menyewa tanah daripada tuan-tuan tanah.
nyawa yang terkorban dalam sejarah manusia dan Negara yang menang menuntut Selain itu, SCAP menggalakkan penubuhan koperasi pertanian di setiap
ganti rugi daripada Negara yang kalah dalam perang. kampong.Kurikulum pendidikan disusun semula dan semua kandungan yang
Manakala dari sudut sosial pula, perubahan peranan kepada golongan wanita, timbul berunsur ketenteraan dan ultra-nasionalis dihapuskan.Sebaliknya,digantikan
masalah pelarian dan perbicaraan terhadap penjenayah-penjenayah perang. dengan perkara yang menyemai sifat demokrasi, bertanggungjawab, dan
individualisme.
Soalan 111: Huraikan kesan-kesan akibat daripada Perang Dunia Kedua.
Beberapa pembaharuan diperkenalkan dalam bidang ekonomi ,politik,dan
pendidikan telah mempercepatkan proses pemulihan Jepun serta membuka
A) Pendahuluan
jalan kearah pemodenan Jepun.
Perang dunia kedua ini berlangsung antara tahun 1939 hingga 1945.
3) Perang Dunia Kedua dan Penduduk Jepun
Perang dunia kedua melibatkan dua pakatan iaitu Kuasa Berikat yang dianggotai
oleh Amerika Syarikat,Britain,Perancis dan Rusia manakala Pakatan Paksi yang
Nasionalisme di Burma dan Indonesia mendapat latihan ketenteraan di
dianggotao oleh Jerman,Itali dan Jepun.
Jepun,Mereka menjadikan latihan tersebut sebagai usaha membebaskan tanah
Perang dunia kedua melibatkan kawasan yang lebih luas,iaitu di air daripada belenggu penjajahan.Hubungan antara Jepun dan Asia Tenggara
Eropah,Asia,Afrika, dan Kepulauan Pasifik. turut terjejas buat sementara waktu dan dipulihkan secara beransur-ansur pada
tahun 1950-an.
B) Isi-Isi Penting
Dalam perjanjian San Francisco 1951 menetapkan bahawa Jepun membayar
ganti rugi kepada negara-negara yang pernah ditaklukinya,walaupun keupayaan
1) Kemunculan dua kuasa utama dunia yang baru
Jepun berbuat demikian agak terhad. Bagaimanapun, hubungan Jepun dan Asia
Tenggara dapat dipulihkan dengan lebih cepar kerana kepentingan strategik
Selepas tamatnya Perang Dunia Kedua,muncul dua kuasa besar baharu,iaitu Amerika Syarikat ekoran Perang Dingin.Bagi Amerika Syarikat,kemajuan
Amerika Syarikat dan Soviet Union.Kedua-dua kuasa tersebut berada dalam satu ekonomi dapat menyekat pengaruh komunis di Asia Tenggara.
pakatan yang sama semasa Perang Dunia Kedua.Persaingan kedua-dua kuasa ini

108
4) Jepun dibangunkan semula dan Kadar kematian yang berlaku di Perang Dunia Perang dunia kedua menunjukkan bahawa liga bangsa yang ditubuhkan selepas
Kedua perang dunia kedua pertama gagal memainkan peranan dengan berkesan bagi
menghalang peperangan.
Jepun dibangunkan semula melalui SCAP sebagai sebuah kuasa ekonomi
dunia.Negara-negara Asia Tenggara seperti Burma,Filipina,dan Indonesia amat b) Dekolonisasi
memerlukan bantuan luar negara bagi membiayai rancangan ekonomi selepas
mencapai kemerdekaan. Perang Dunia Kedua membangkitkan semangat kebangsaan dalam kalangan
Perang dunia kedua mengorbankan banyak nyawa.Dianggarkan 600 000 rakyat penduduk di Asia dan Afrika. Perkembangan ini telah menyebabkan muncul
Jerman terkorban akibat serangan bom manakala tenteranya berjumlah 500 000 gerakan nasionalisme bagi membebaskan tanah air daripada penjajah.
terbunuh dalam pertempuran. Kadar kehilangan nyawa yang tinggi turut dialami Selepas tamat perang, negara-negara Eropah memulakan proses dekolonisasi
oleh Rusia.Lebih kurang tujuh juta orang awam dan 11 juta tentera dengan memberikan kemerdekaan kepada tanah-tanh jajahan mereka.
terkorban.Britain dan negara-negara Komanwel kehilangan 445 000 Perkembangan ini telah menyebabkan India dan Pakistan mencapai kemerdekaan
tentera,lebih separuh daripada jumlah itu ialah tentera Britain. Jumlah kematian daripada Britain pada bulan Ogos 1947. Seterusnya, Malaysia dan negara-negara di
berpunca daripada serangan tentera, serangan bom, serangan roket, penyakit, Asia Tenggara turut mencapai kemerdekaan.
kekurangan makanan, pembunuhan dengan niat, dan kerja berat.
c) Perang Dingin
C) Penutup
Selepas perang tamat, Amerika Syarikat dan Rusia muncul sebagai kuasa besar dunia.
Wujud dua kuasa besar iaitu Amerika Syaritkat dan Soviet Union. Dan terbentuk Hubungan antara kedua-dua kuasa besar ini menjadi tegang sehingga mencetuskan
sebuah pertubuhan iaitu (PBB) dimana untuk mengawal keselamatan negeri. perang dingin.
Pihak bersekutu iaitu SCAP telah banyak menolong rakyat Jepun yang berada Semasa perang ini berlangsung, kedua-dua kuasa besar tersebut menggunakan
dalam kesusahan seklaigus memperkenalkan beberapa pembaharuan dalam pendekatan untuk mengukuhkan ideologi masing-masing. Perang ini berlanjutan
bidang ekonomi,politik dan pendidikan. Akibat daripada Perang Dunia Kedua hingga keruntuhan negara-negara komunis di Eropah Timur pada tahun 1989.
banyak kematian telah berlaku.
d) Perpecahan Jerman
Soalan 112: Huraikan Kesan Dari Aspek Politik Dan Ekonomi Perang Dunia Kedua.
Selepas Perang Dunia Kedua, Jerman dibahagikan kepada empat buah zon yang
dikuasai oleh Britain, Perancis, Amerika Syarikat, dan Soviet Union. Pada bulan
Pendahuluan :
Disember 1946, Britain, Perancis, dan Amerika Syarikat menggabungkan zon-zon
mereka.
Perang dunia kedua tercetus apabila Jerman melancarkan serangan terhadap
Dalam pada itu, Rusia bertindak membangunkan Jerman Timur sebagai zon komunis.
Poland pada tahun 1939. Dalam peperangan tersebut, Britain, Rusia, Perancis, dan
Pada bulan Jun 1948, Rusia bertindak menutup jalan darat yang menghubungkan
Amerika Syarikat membentuk pakatan yang dikenali sebagai Kuasa Berikat.
Jerman Timur dan Jerman Barat. Tindakan Rusia menyebabkan penduduk di Jerman
Dalam pada itu, Jerman, Itali, dan Jepun mewujudkan pakatan yang dikenali
Barat menghadapi masalah kebuluran.
sebagai Kuasa Paksi. Perang Dunia Kedua meninggalkan kesan yang amat
mendalam dalam bidang politik.
e) Perubahan Sempadan Negara-Negara Eropah
Isi-isi Penting :
Perang Dunia Kedua menyebabkan berlaku perubahan dalam sempadan negara-
negara Eropah. Soviet Union meluaskan sempadan hingga meliputi wilayah Jerman,
Aspek Politik
Finland, Poland, Czechoslovakia, Romania, dan Jepun.
a) Penubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu Perancis bertindak menguasai wilayah Saar dari Jerman manakala Poland
menguasai wilayah Silesia dari Jerman. Poland mendapat ganti rugi dengan
Selepas Perang Dunia Kedua, badan dunia yang dikenali sebagai Pertubuhan Bangsa- menguasai wilayah-wilayah perindustrian di Silesia, Jerman. Jerman terlah
Bangsa Bersatu (PBB) ditubuhkan. PBB memainkan peranan memelihara keamanan kehilangan satu perempat daripada wilayahnya dalam Perang Dunia Kedua.
dunia dan menghalang peperangan.
Aspek ekonomi :
PBB juga memainkan peranan yang lebih aktif dengan memberikan bantuan
kemanusian serta mencegah wabak penyakit berjangkit dalam kalangan negara-
a) Kemusnahan ekonomi
negara anggota.

109
Perang dunia kedua menyebabkan ekonomi negara-negara Eropah musnah. pertempuran berlaku di Medan Eropah Perang Dunia Kedua medan Atlantik dan di
Peperangan ini menyebabkan kawasan tanah perindustrian yang luas rosak dan sekitar Eropah, dan dalam Peperangan Pasifik medan Pasifik di Pasifik dan Asia
pengeluaran hasil pertanian merosot. Timur.
Jumlah hasil pertanian yang dikeluarkan oleh negara-negara Eropah pada tahun
1946, hanya satu pertiga daripada hasil pertanian yang dikeluarkan pada tahun Terdapat beberapa kesan daripada perang dunia kedua. Di antaranya ialah dari
1938. segi aspek Sosial dan Ketenteraan.

Isi-isi Penting:
b) Kehilangan nyawa Kesan Sosial

Perang dunia kedua merupakan peperangan yang mengorbankan banyak nyawa Perubahan Peranan Wanita.
dalam sejarah manusia. Selain serangan bom, angka kematian yang tinggi juga
disebabkan oleh wabak penyakit, pembunuhan, dan masalah kekurangan makanan. Perang Dunia Kedua telah menyebabkan wanita turut mengalami perubahan.
Sementara itu, dalam kalangan pihak Berikat, negara yang mengalami kehilangan Penglibatan ramai golongan lelaki dalam peperangan menyebabkan pekerja di
nyawa paling tinggi ialah Rusia. sector perindustrian dan perkilangan.
Kaum wanita mula mengambil alih kerja-kerja yang sebelum ini dilakukan oleh
c) Ganti rugi perang kaum lelaki di sektor perindustrian. Ramai kaun wanita kini menjadi pekerja dan
buruh di kilang-kilang.
Selepas tamat perang, negara-negara yang menang menuntut ganti rugi daripada
negara-negara yang kalah dalam peperangan. Menurut Perjanjian Damai Paris, Masalah Pelarian.
Hungary, Findlad, dan Romania dikehendaki membayar ganti rugi sebanyak $360
000 000 kepada Soviet Union. Lebih kurang enam juta kumpulan etnik minority Jerman di Czechlovakia dan
Amerika Syarikat turut mendapatkan paten (hak cipta) bagi semua jentera dan Hungrary menjadi pelarian.
mesin-mesin yang dihasilkan oleh saitis Jerman. Ratusan ribu pekerja-pekerja di Eropah Timur yang tidak mahu kembali ke Negara
asal mereka telah menjadi orang pelarian.
Penutup :
Perbicaraan Jenayah Perang.
Perang Dunia Kedua meninggalkan kesan yang amat mendalam dalam bidang
politik. Perang ini menyebabkan Amerika Syarikat dan Rusia muncul sebagai Selepas tamat Perang Dunia Kedua, perbicaraan terhadap penjenayah-penjenayah
kuasa besar dunia. Hubungan tegang antara kedua-dua kuasa besar dunia telah diadakan di Nuremberg. Sebanyak 13 perbicaraan telah diadakan antara
menyebabkan tercetus Perang Dingin yang berlarutan hingga tahun 1989. tahun 1945 hingga 1947 terhadap orang Jerman yang dituduh melakukan jenayah
perang.
Soalan 113: Huraikan kesan dari aspek sosial dan ketenteraan Perang Dunia Kedua. Perbicaraan ini telah dikendalikan oleh para hakim dari Amerika Syarikat, Britain,
Perancis dan Rusia. Seramai 177 orang Jerman telah dihadapkan ke mahkamah
Pengenalan: pengadilan atas tuduhan jenayah perang. 25 orang tekah dikenakan hukuman
mati, 20 orang dikenakan hukuman penjara manakala 35 orang dibebaskan.
Perang Dunia Kedua atau Perang Dunia II (PD2 atau PDII) ialah satu konfik
sedunia yang memakan masa hampir selam