Anda di halaman 1dari 6

Nama : Mukhtar

NPM : 21601053002
Fak / Prody : Teknik / Elektro

A. Persamaan diferensial homogen


Suatu fungsi f (x,y) dikatakan homogen berderajat n,
jika :
f (dx, dy) = dn f (x,y)
PD : M( x , y ) dx + N( x , y ) dy = 0
Dikatakan persamaan diferensial Homogen derajat n jika :
M (x,y) dan N (x,y) adalah fungsi homogen yang
berderajat sama.
Untuk mencari solusi dari persamaan diferensial homogen
kita lakukan transformasi :
y = vx dan dy = v dx + x dv
dengan transformasi tsb diperoleh suatu PD dalam x dan
v dengan variabel terpisah.

Contoh:
1. (x2+y2) dx + xy dx = 0
subtitusikan y = vx dan dy = v dx + x dv,
sehingga diperoleh :
( x 2  (vx) 2 )dx  x(vx)(vdx  xdv)  0
( x 2  2 x 2 v 2 )dx  x 3vdv  0
x 2 (1  2v 2 )dx  x 3vdv  0...... PD. variabel terpisah

dx vdv dx vdv

x (1  2v 2 )
0   x

(1  2v 2 )
0

1 1 y2
ln x  ln( 1  2v 2 )  c  ln x  ln( 1  2 2 )  c
4 4 x
B. Persamaan Diferensial Eksak
Bentuk umum :
m (x,y) dx + n(x,y) dy = 0
m n
Disebut PD Eksak bila dipenuhi 
y x

Cara menyelesaikan :
 Dicari fungsi F(x,y) = C yang memenuhi persamaan diferensial
F F
tersebut, maka dx  dy  0
y x

F F
 Maka  m( x, y )dan.  n( x, y )
x y

 F(x,y) =  m( x, y ).dx  Q( y )

 Turunkan terhadap y dan disamakan dengan n (x,y) diperoleh Q


(y) Sehingga diperoleh penyeesaian F (x,y) = C.

Contoh :
1. Selesaikan persamaan diferensial berikut :
(2xy - sin x) dx + x2 dy = 0
Jawab :
m
m= 2 xy – sin x   2x
y

n
.n = x2   2 x Jadi merupakan PD Eksak.
x

Penyelesaian :
F(x,y) =  (2 xy  sin x)dx  Q( y )

F(x,y) = x2 y + cos x + Q(y)


F
.  n( x, y)  x2 + 0 + Q’(y) = x2  Q’(y) = 0  Q(y) = C
y

Jadi F(x,y) = x2 y + cos x = C

2. Selesaikan persamaan diferensial berikut :


(3+ y exy ) dx – ( 3y – x exy) dy = 0
Jawab :
m
m= .(3+ y exy )   e xy  xyexy
y

n
n = – ( 3y – x exy)   e xy  xyexy Jadi merupakan PD Eksak.
x

Penyelesaian :
F(x,y) =  {3  ye xy ) }dx  Q( y )

F(x,y) = 3x + exy + Q(y)


F
.  n( x, y)  0+ x exy + Q’(y) = – ( 3y – x exy)
y

Q’(y) = - 3y  Q(y) = - 3/2 y2 + C


Jadi F(x,y) = 3x + exy – 3/2 y2 = C

C. Persamaan Diferensial Bernoulli


Bentuk Umum :
dy
+P( x) y = Q( x) . yn
dx

Cara Menyelesaikan :
 Dibagi yn :
1 dy
+P( x) y1-n = Q( x)
y n dx
 Dimisalkan u = y1-n  du = (1-n) y-n dy
1 du 1 dy

1  n dx y n dx

 Persamaan diferensial akan menjadi:


1 du
 P( x).u  Q( x)
1  n dx
du
 (1  n) P( x).u  (1  n)Q( x)  PD linier orde satu dalam u.
dx

Penyelesaian umum :

ue  { q( x).e
 p ( x ) dx p ( x ) dx
dx  C}

Dimana p(x) = (1-n) P(x)


.q(x) = (1-n) Q(x)

Contoh:
1. Selesaikan persamaan diferensial berikut :
dy
+ y =(2- 3x.) y4
dx

Jawab :
 Dibagi y4 :
1 dy
+ y-3 = (2-3x)
y 4 dx

 Dimisalkan u = y-3  du = (-3) y-4 dy


1 du 1 dy

 3 dx y 4 dx

 Persamaan diferensial akan menjadi:


1 du
+ u = (2-3x)
 3 dx
du
 3.u  3(2  3x)  PD linier orde satu dalam u.
dx

Penyelesaian umum :

ue  { q( x).e
 p ( x ) dx p ( x ) dx
dx  C}

u  e  { (6  9 x).e dx  C}
  3dx  3dx

u  e3 x { (6  9 x).e 3 x dx  C}

 (9 x  6)  3 x
u  e3 x { e  e  3 x  C}
3
1
3
 (2  3x)  1  Ce3 x
y

1
.y = ///
3
1  3 x  Ce3 x

2. Selesaikan persamaan diferensial berikut :


dy 2
+ y = 3x.y3
dx x

Jawab :
 Dibagi y3 :
1 dy 2
3
+ y2 = 3x
y dx x

 Dimisalkan u = y-2  du = (-2) y-3 dy


1 du 1 dy

 2 dx y 3 dx

 Persamaan diferensial akan menjadi:


1 du 2
+ u = 3x
 2 dx x
du 4
 .u  6 x  PD linier orde satu dalam u.
dx x

Penyelesaian umum :

ue  { q( x).e
 p ( x ) dx p ( x ) dx
dx  C}

4 4

  dx   x dx
ue x
{ (9 x).e dx  C}

u  e 4 ln x { (9 x).e 4 ln x dx  C}

u  x 4{ (9 x).x 4 dx  C}

1
 x 4 ( 92 x  2  C )
y2

1 9 2 1
2
 2 x  Cx 4  y = ///
y 9
2
x 2  Cx4