Anda di halaman 1dari 63

Bab 1 Pengenalan kepada Perakaunan Pengurusan dan Kos

Soalan 13
(i) Kos prima
= RM124,020 + RM71,184
= RM195,204

(ii) Kos overhed perkilangan


= RM11,100 + RM8,544 + RM11,244 + RM2,244 + RM40,100 + RM86,500 + RM1,920
= RM161,652

(iii) Kos penukaran


= RM71,184 + RM161,652
= RM232,836

(iv) Kos produk


= Kos prima + Kos overhed perkilangan
= RM195,204 + RM161,652
= RM356,856

atau

Kos Produk
= RM124,020 + RM232,836
= RM356,856

(v) Kos tempoh


= RM16,200 + RM2,700 + RM44,460 + RM3,144 + RM1,200
= RM67,704

ACE AHEAD Perakaunan Penggal 2 (ISBN: 978 983 47 1358 4)


© Oxford Fajar Sdn. Bhd. 2014 1
Soalan 14
(i) (a) Kos berubah seunit
= RM400 + RM160 + (RM4 × 4 jam mesin) + RM50
= RM626

(b) Kos tetap


= RM36,000 + RM160,000 + RM20,000 + RM180,000
= RM396,000

(ii) (a) Kos tempoh


= RM160,000 + RM180,000 + (RM50 × 1,000 unit)
= RM390,000

(b) Kos produk seunit


RM36,000 RM20,000
= RM400 + RM160 + + (RM4 × 4 jam mesin) +
1,000 unit 1,000 unit
= RM632

(iii) (a) Kos tenggelam = RM20,000

(b) Kos peluang = RM120,000

Soalan 16
(ii) Jumlah kos
RM
Bahan mentah langsung (RM370,000/5,000 unit) 74.00
Bahan langsung (RM480,000/5,000 unit) 96.00
Overhed kilang (RM427,400/5,000 unit) 85.48
Jumlah kos 255.48

(iii) Kos produk seunit


RM427,400
= RM74 + RM96 +
4,000
= RM74 + RM96 + RM106.85
= RM276.85

Hal ini bermakna kos seunit telah bertambah kerana kos overhed seunit telah bertambah
sebanyak RM106.85 – RM85.48 = RM21.37

ACE AHEAD Perakaunan Penggal 2 (ISBN: 978 983 47 1358 4)


© Oxford Fajar Sdn. Bhd. 2014 2
Soalan 17
(i) Kos berubah per km
RM14,600 – RM12,900
=
22,800 km – 7,600 km
RM1,700
=
15,200 km
= RM0.11

Kos tetap
= RM14,600 – (RM0.11 × 22,800 km)
= RM14,600 – RM2,508
= RM12,092

Kos tetap sebulan


RM12,092
= =
6
= RM2,015.33

(ii) Jumlah kos = RM12,092 + 0.11x

(iii) Kos penyelenggaraan


= RM12,092 + (RM0.11 × 27,000 km)
= RM12,092 + RM2,970
= RM15,062

Soalan 18
(i) Kos setiap pelajar
RM5,000
= =
500
= RM10

(ii) Kos setiap pelajar


RM5,000
= =
2,000
= RM2.50

(iii) Semakin tinggi jumlah pelajar, maka semakin rendah kos tetap seunit.

ACE AHEAD Perakaunan Penggal 2 (ISBN: 978 983 47 1358 4)


© Oxford Fajar Sdn. Bhd. 2014 3
Soalan 19
(i) Kos berubah sekeping x-ray
RM34,800 – RM 20,400
=
8,400 keping – 3,600 keping
RM14,400
=
4,800 keping
= RM3.00

Kos tetap
= RM34,800 – (RM3 × 8,400 keping)
= RM34,800 – RM25,200
= RM9,600

Jumlah kos = RM9,000 + RM3x

(ii) Jumlah kos


= RM9,000 + RM3x
= RM9,000 + (RM3 × 5,520 keping)
= RM9,000 + RM16,560
= RM26,160

Soalan 20
(i) Jumlah kos dan kos per unit
Pengeluaran/Jualan
60,000 unit 80,000 unit
Kos berubah per unit Kos berubah
RM180,000 = RM3 × 80,000
=
60,000 unit = RM240,000
= RM3.00
Kos tetap per unit Kos tetap per unit
RM432,000 RM432,000
= =
60,000 unit 80,000 unit
= RM7.20 = RM5.40
Jumlah kos per unit Jumlah kos per unit
= RM3.00 + RM7.20 = RM3.00 + RM5.40
= RM10.20 = RM8.40

ACE AHEAD Perakaunan Penggal 2 (ISBN: 978 983 47 1358 4)


© Oxford Fajar Sdn. Bhd. 2014 4
(iii) Jumlah kos pada pengeluaran 75,000 unit
RM
Kos berubah (RM3 × 75,000 unit) 225,000
Kos tetap 432,000
Jumlah kos 657,000

Kos purata pada pengeluaran 75,000 unit


RM657,000
=
75,000 unit
= RM8.76

ACE AHEAD Perakaunan Penggal 2 (ISBN: 978 983 47 1358 4)


© Oxford Fajar Sdn. Bhd. 2014 5
Bab 2 Pengekosan Produk
Soalan 19
(i) KPE
2 × 20,000 × RM38
=
RM3 + (15% × 28)
1,520,000
=
RM7.20
= 459.47 unit ≈ 460 unit

(ii) Jumlah kos pada KPE


= Kos pesanan + kos pemegangan
20,000 × RM38 218 + RM7.20
= +
460 2
= RM1,652.17 + RM112.60
= RM1,764.77

(iii) Permintaan purata harian


20,000 unit
=
360 hari
= 55.5 unit

Titik pesanan semula


= Permintaan purata harian × Masa menunggu
= 55.5 unit × 5 hari
= 277.5 ≈ 278 unit

ACE AHEAD Perakaunan Penggal 2 (ISBN: 978 983 47 1358 4)


© Oxford Fajar Sdn. Bhd. 2014 6
Soalan 20
(i) Upah setiap mekanik
Kos
Bayaran Regular Bayaran Kerja Lebih Masa Masa Jumlah
Mekanik
(RM) (RM) Terbiar (RM)
(RM)
A 32 × RM7.50 240 0 0 15 255.00
B (8 + 8 + 7 + 8) × RM4 124 (1 + 0.5 + 0.5) × RM6 12.00 8 144.00
C (8 + 8 + 8 + 8) × RM6 192 (1.5 + 0.5) × RM9 18.00 12 222.00
D (7 + 8 + 8 + 8) × RM5 155 (1.5 + 0.25) × RM7.5 13.13 10 178.13
Jumlah 711 43.13 45 799.13

Kos masa terbiar:


Mekanik Pengiraan RM
A [(1.5 × 7.5) – 7.5] × 4 15
B [(1.5 × 4) – 4] × 4 8
C [(1.5 × 6) – 6] × 4 12
D [(1.5 × 5) – 5] × 4 10

Jumlah upah (Langsung dan tak langsung)


= RM711 + RM43.13 + RM45
= RM799.13

(ii) Jurnal Am
Butir Debit Kredit
RM RM
Dt. Inventori kerja dalam proses 711.00
Overhed bengkel 88.13
Kt. Upah belum bayar 799.13

ACE AHEAD Perakaunan Penggal 2 (ISBN: 978 983 47 1358 4)


© Oxford Fajar Sdn. Bhd. 2014 7
Soalan 21
(i) Pengagihan kos mengikut kaedah langsung
Jabatan Perkhidmatan Jabatan Pengeluaran
Komputer Sumber Penyelaras Pembangunan
Butiran Pemasangan
Manusia Penyelenggaraan Produk
RM RM RM RM RM
Kos overhed sebelum 168,000
60,000 15,000 4,500 165,000
agihan
Agihan daripada
(60,000) - - 56,842(a) 3,158(d)
Jabatan Komputer
Dari Jabatan Sumber
- (15,000) - 6,250(b) 8,750
Manusia
Dari Jabatan
- - (4,500) 1,500(c) 3,000
Penyelenggaraan
Jumlah Overhed 0 0 0 229,592 182,908

Kerja penghitungan:
(a) [1,800/(1,800 + 100)] × 60,000 = 56,842
(b) 15/36 × 15,000 = 6,250
(c) (2,500/7,500) × 4,500= 1,500
(d) [100/(1,800 + 100)] × 60,000 = 3,158

(ii) Pengagihan mengikut kaedah berjujukan


Jabatan Perkhidmatan Jabatan Pengeluaran
Komputer Sumber Penyelaras Pembangunan
Butiran Pemasangan
Manusia Penyelenggaraan Produk
RM RM RM RM RM
Kos overhed sebelum
60,000 15,000 4,500 165,000 168,000
agihan
Agihan daripada
(60,000) 3,000 - 54,000 3,000
Jabatan Komputer
Dari Jabatan Sumber
- (18,000) 1,385 6,923 9,692
Manusia
Dari Jabatan
- - (5,885) 1,962 3,923
Penyelenggaraan
Jumlah Overhed 0 0 0 227,885 184,615

Soalan 22

Syarikat Kadar Overhed Pratentu


Kelabu RM1,475,520/254,400 = RM5.80/ jam buruh langsung
Hijau RM5,725,440/RM806,400 = RM7.1/ kos buruh langsung
Kuning RM5,320,320/782,400 = RM6.8/ jam mesin
Putih RM2,889,120/555,600 = RM5.2/ jam buruh langsung

ACE AHEAD Perakaunan Penggal 2 (ISBN: 978 983 47 1358 4)


© Oxford Fajar Sdn. Bhd. 2014 8
Soalan 23
(i) Kadar overhed pratentu
RM3,500,000
=
100,000 jam mesin
= RM35 sejam mesin

(ii) Jurnal Am
Butir Debit Kredit
RM RM
Dt. Kerja dalam proses 3,412,500
Kt. Overhed perkilangan diserap 3,412,500

Jalan penghitungan:
97,500 jam mesin × RM35 = RM3,412,500

(iii) Overhed terlebih serap


= RM3,412,500 – RM3,400,000
= RM12,500

Jurnal Am
Butir Debit Kredit
RM RM
Dt. Kerja dalam proses 3,412,500
Kt. Kawalan overhed perkilangan 3,400,000
Kos barang dijual 12,500

Soalan 24
(i) Jumlah overhed
= RM125,000 + RM150,000 + RM225,000
= RM500,000

Kadar pratentu keseluruhan


RM500,000
=
(25,000 + 6,250) jam mesin
RM500,000
=
31,250 jam mesin
= RM16 sejam mesin

ACE AHEAD Perakaunan Penggal 2 (ISBN: 978 983 47 1358 4)


© Oxford Fajar Sdn. Bhd. 2014 9
Overhed diagihkan:
Pasu asli
= RM16 × 25,000 jam mesin
= RM400,000

Pasu kontemporari
= RM16 × 6,250 jam mesin
= RM100,000

Kos seunit:
Pasu asli
RM400,000 + RM350,000
=
100,000 unit
= RM7.50 seunit

Kontemporari
RM100,000 + RM75,000
=
25,000 unit
= RM7.00 seunit

(ii) Kadar overhed bagi setiap kelompok:


Penyelenggaraan
RM125,000
=
(25,000 + 6,250) jam mesin
= RM4 sejam

Pengendalian bahan mentah


RM150,000
=
(350,000 + 50,000)
= RM0.375/kendalian

Penyediaan mesin
RM225,000
=
(50 + 20)
= RM3,000/sediaan

Overhed diuntukkan/diagihkan:
Pasu Asli
= (RM4 × 25,000) + (RM0.375 × 350,000) + (RM3,000 × 50)
= RM100,000 + RM131,250 + RM150,000
= RM381,250

ACE AHEAD Perakaunan Penggal 2 (ISBN: 978 983 47 1358 4)


© Oxford Fajar Sdn. Bhd. 2014 10
Kontemporari
= (RM4 × 6,250) + (RM0.375 × 50,000) + (RM3,000 × 25)
= RM25,000 + RM18,750 + RM75,000
= RM118,750

Kos seunit
Asli
RM350,000 + RM381,250
=
100,000 unit
= RM7.31 seunit

Kontemporari
RM75,000 + RM118,750
=
25,000 unit
= RM7.75 seunit

ACE AHEAD Perakaunan Penggal 2 (ISBN: 978 983 47 1358 4)


© Oxford Fajar Sdn. Bhd. 2014 11
Bab 3 Kaedah Pengekosan
Soalan 12
(i) Kadar overhed perkilangan:
Jabatan pemesinan
RM900,000
=
25,000 jam mesin
= RM36 sejam mesin

Jabatan pemasangan
RM1,800,000
=
RM100,000
= 180% atas kos buruh langsung

(ii) (a) Overhed pemesinan


= 1,000 jam mesin × RM36
= RM36,000

Overhed pemasangan
= 180% × RM7,500
= RM13,500

Jumlah kos overhed


= Overhed pemesinan + Overhed pemasangan
= RM36,000 + RM13,500
= RM49,500

(b) Kos bahan mentah


= RM23,400 + RM35,000
= RM58,400

Kos buruh langsung


= RM7,000 + RM7,500
= RM14,500

Jumlah kos untuk kerja 8J8


= RM58,400 + RM14,500 + RM49,500
= RM122,400

ACE AHEAD Perakaunan Penggal 2 (ISBN: 978 983 47 1358 4)


© Oxford Fajar Sdn. Bhd. 2014 12
(iii)
Jabatan Pemesinan Jabatan Pemasangan
Butiran
(RM) (RM)
Overhed perkilangan sebenar 1,050,000 1,850,000
Overhed perkilangan diagihkan:
27,500 jam mesin × RM36 990,000 -
180% × RM1,100,000 - 1,980,000
Terlebih serap / (Terkurang serap) (60,000) 130,000

Soalan 13
(i) Lembaran Kos Kerja J14
Bahan Mentah Buruh Langsung Overhed Perkilangan
Amaun No. Kadar Amaun Kos Kadar Amaun
No. Permintaan Jam
(RM) Tiket (RM) (RM) (RM) (RM) (RM)
Pelbagai
M55 14,700 300 10 3,000 3,000 0.25(a) 750
tiket

Kerja penghitungan:
(a) 455/1,825 = RM0.25

Rumusan Kos
RM
Bahan mentah 14,700
Buruh langsung 3,000
Overhed 750
Jumlah kos 18,450

Lembaran Kos Kerja J15


Bahan Mentah Buruh Langsung Overhed Perkilangan
Amaun No. Kadar Amaun Kos Kadar Amaun
No. Permintaan Jam
(RM) Tiket (RM) (RM) (RM) (RM) (RM)
Pelbagai
M60 13,300 265 11 2,915 2,915 0.51(b) 1,486.65
tiket

Kerja penghitungan:
(b) 825/1,610 = RM0.51

Rumusan Kos
RM
Bahan mentah 13,300.00
Buruh langsung 2,915.00
Overhed 1,486.65
Jumlah kos 17,701.65

ACE AHEAD Perakaunan Penggal 2 (ISBN: 978 983 47 1358 4)


© Oxford Fajar Sdn. Bhd. 2014 13
(ii) Jurnal Am
Butir Debit Kredit
RM RM
Dt. Inventori bahan mentah 13,000
Kt. Akaun Belum Bayar 13,000
Dt. Kerja dalam proses 28,000
Kt. Inventori bahan mentah 28,000
Dt. Kerja dalam proses 5,915
Kt. Upah belum bayar (3,000 + 2,915) 5,915
Dt. Kerja dalam proses 2,720.90
Kt. Kawalan overhed 2,720.90
[(455 + 825)/(1,375 + 1,425) × 5,915]
Dt. Kawalan overhed 3,400
Kt. Akaun Belum Bayar 3,400
Dt. Inventori barang siap 36,151.65
Kt. Kerja dalam proses (18,450 + 17,701.65) 36,151.65
Dt. Kos barang dijual 17,701.65
Kt. Inventori barang siap 17,701.65
Dt. Akaun Belum Terima 28,322.64
Kt. Hasil jualan (17,701.65 × 1.60) 28,322.64

(iii)
A/K Inventori Bahan Mentah A/K Inventori KDP
Baki 20,000 (2) 28,000 Baki 7,900.00 (6) 36,151.65
(1) 13,000 (2) 28,000.00
Baki 5,000 (3) 5,915.00
(4) 2,720.90
A/K Inventori Barang Siap Baki 8,384.25
Baki 24,000.00 (7) 17,701.65
(6) 36,151.65
Baki 42,450.00

ACE AHEAD Perakaunan Penggal 2 (ISBN: 978 983 47 1358 4)


© Oxford Fajar Sdn. Bhd. 2014 14
Soalan 14
(i) Overhed terkurang serap
RM
Bekalan percetakan 3,900
Buruh tak langsung (168 jam × RM6 ) 1,008
Susut nilai 3,120
Overhed lain 4,902
Jumlah overhed sebenar 12,930
Overhed diserap
(492 + 744 + 900 + 132) × RM5.25 11,907
Overhed terkurang serap 1,023

(ii) Kos menyiapkan kerja


Kos Awal Bahan Mentah Buruh Langsung Overhed Jumlah
Kerja
(RM) (RM) (RM) (RM) (RM)
C822 17,472 0 2,952(a) 2,583(d) 23,007
C826 2,520 10,200 4,464(b) 3,906(e) 21,090
C827 - 19,800 5,400(c) 4,725(f) 29,925
74,022

Kerja penghitungan:
(a) 492 jam buruh × RM6.00 = RM2,952
(b) 744 jam buruh × RM6.00 = RM4,464
(c) 900 jam buruh × RM6.00 = RM5,400
(d) 492 jam buruh × RM5.25 = RM2,583
(e) 744 jam buruh × RM5.25 = RM3,906
(f) 900 jam buruh × RM5.25 = RM4,725

(iii) Kerja dalam proses akhir C828


= RM14,400 + (132 jam buruh × RM6) + (168 jam buruh × RM5.25)
= RM14,400 + RM792 + RM882
= RM16,074

ACE AHEAD Perakaunan Penggal 2 (ISBN: 978 983 47 1358 4)


© Oxford Fajar Sdn. Bhd. 2014 15
Soalan 15
(i) Jurnal Am
Butir Debit Kredit
RM RM
Dt. Inventori kerja dalam proses (9,000 + 7,800 + 11,400) 28,200
Overhed perkilangan 4,200
Kt. Inventori Bahan mentah langsung 32,400
Dt. Inventori kerja dalam proses (4,620 + 5,430 + 4,925) 14,975
Overhed perkilangan 1,325
Kt. Upah belum bayar 16,300
Dt. Overhed perkilangan 3,500
Kt. Tunai 3,500
Dt. Inventori KDP 6,888.50
Kt. Overhed perkilangan 6,888.50
[(14,975/RM5) × RM2.30]
Dt. Inventori barang siap 42,873(a)
Kt. Inventori kerja dalam proses 42,873
Dt. Akaun Belum Terima 40,717.80
Kt. Jualan (Kerja 501) 40,717.80
(*RM27,145.20 × 150% = RM40,717.80)

Kerja penghitungan:
(a)
Bahan Mentah Buruh Overhed
KDP Awal Jumlah
Kerja Langsung Langsung Perkilangan(b)
(RM) (RM)
(RM) (RM) (RM)
P501 11,400 9,000 4,620 2,125.20 *27,145.20
P502 - 7,800 5,430 2,497.80 15,727.80
42,873.00

(b) 4,620/5 × RM2.30 = RM2,125.20


5,430/5 × RM2.30 = RM2,497.80

(ii) Kos kerja barang siap = RM42,873 [rujuk (i) di atas]

(iii) Nilai inventori (Kerja P503)


RM4,925
= RM11,400 + RM4,925 + × RM2.30
5
= RM18,590.50

ACE AHEAD Perakaunan Penggal 2 (ISBN: 978 983 47 1358 4)


© Oxford Fajar Sdn. Bhd. 2014 16
(iv) Overhed terkurang serap
RM
Jumlah overhed sebenar
(4,200 + 1,325 + 3,500) 9,025.00
Overhed diserap
[(14,975 jam/RM5) × RM2.30] 6,888.50
Overhed terkurang serap 2,136.50

Soalan 16
(i) Kadar overhed pratentu
RM960,000
=
RM1,200,000
= RM0.80 / kos buruh langsung

(ii) Overhed diserap untuk kerja HD101 pada 31 Ogos 2014


= RM0.80 × RM40,000
= RM32,000

Overhed diserap untuk kerja HD104 pada 30 September 2014


= RM0.80 × RM32,000
= RM25,600

(iii) Overhed terlebih serap bagi bulan September 2014


RM
Overhed diserap
(RM0.80 × RM96,000) 76,800
Overhed sebenar 71,600
Overhed terlebih serap 5,200

Nilai overhed terlebih serap sebanyak RM5,200 akan mengurangkan kos kerja yang dibilkan.

ACE AHEAD Perakaunan Penggal 2 (ISBN: 978 983 47 1358 4)


© Oxford Fajar Sdn. Bhd. 2014 17
Soalan 17
(i) Kos bahan mentah seunit
RM10,000 + RM30,000
=
10,000
= RM4

Kos penukaran seunit


RM20,000 + RM60,000
=
8,000
= RM10

Kos seunit
= Kos bahan mentah seunit + Kos penukaran seunit
= RM4 + RM10
= RM14

(ii) Kos kerja dalam proses akhir


RM
Kos bahan (RM4 × 4,000) 16,000
Kos penukaran (RM10 × 2,000) 20,000
Kos kerja dalam proses akhir 36,000

Kos barang dipindah keluar


= RM14 × 6,000
= RM84,000

Soalan 18
(i) Jadual aliran unit fizikal:
RM RM
Unit untuk diakaunkan:
Unit kerja dalam proses awal 50,000
Unit dimulakan 160,000
Jumlah unit untuk diakaunkan 210,000
Unit telah diakaunkan:
Unit siap dan dipindah keluar:
Mula dan siap 135,000
Dari kerja dalam proses awal 50,000 185,000
Unit kerja dalam proses akhir 25,000
Jumlah unit telah diakaunkan 210,000

ACE AHEAD Perakaunan Penggal 2 (ISBN: 978 983 47 1358 4)


© Oxford Fajar Sdn. Bhd. 2014 18
(ii) Jadual unit setara:
Bahan Mentah Penukaran
Butiran
Langsung Buruh Langsung Overhed
Unit disiapkan
(Unit KDP akhir) × (Peratusan siap) 185,000 185,000 185,000
Bahan mentah (25,000 × 100%) 25,000 - -
Buruh Langsung; Overhed
(25,000 × 60%) 15,000 15,000
Unit setara output 210,000 200,000 200,000

(iii) Kos seunit setara:


Kos bahan mentah seunit setara
RM10,000 + RM105,500
=
210,000
= RM0.550

Kos buruh langsung seunit setara


RM5,000 + RM50,000
=
200,000
= RM0.275

Kos overhed seunit setara


RM15,000 + RM135,000
=
200,000
= RM0.75

Jumlah kos seunit setara


= RM0.55 + RM0.275 + RM0.75
= RM1.575

(iv) Kos barang dipindah keluar


= RM1.575 × 185,000 unit
= RM291,375

Kos kerja dalam proses akhir


= (RM0.55 × 25,000 unit) + (RM0.275 × 15,000 unit) + (RM0.75 × 15,000 unit)
= RM13,750 + RM4,125 + RM11,250
= RM29,125

ACE AHEAD Perakaunan Penggal 2 (ISBN: 978 983 47 1358 4)


© Oxford Fajar Sdn. Bhd. 2014 19
Soalan 19
Syarikat Hening
Jabatan 1
Laporan Kos Pengeluaran bagi tahun berakhir 31 Disember 2014

Aliran Fizikal:
Unit Setara
Jumlah
Bitiran Kos Bahan Kos Buruh
Unit Overhed
Mentah Langsung
Kerja dalam proses awal -
Unit dimulakan 50,000
Unit akan diakaunkan (Input) 50,000

Unit siap 42,000 42,000 42,000 42,000


Kerja dalam proses akhir 8,000(a) 8,000 7,600(b) 7,600(b)
Unit telah diakaunkan (Output) 50,000 50,000 49,600 49,600

Kerja penghitungan:
(a) 50,000 unit – 42,000 unit = 8,000 unit
(b) 95% × 8,000 unit = 7,600 unit

Kos yang akan diakaunkan:

Kos Jumlah Kos


Kos Semasa Unit
Elemen Kos Asal Kos Seunit
(RM) Setara
(RM) (RM) (RM)
Bahan mentah 0 100,000 100,000 50,000 2.00
Bahan langsung 0 99,200 99,200 49,600 2.00
0 148,800 148,800 49,600 3.00
Jumlah 0 348,000 348,000 7.00

ACE AHEAD Perakaunan Penggal 2 (ISBN: 978 983 47 1358 4)


© Oxford Fajar Sdn. Bhd. 2014 20
Kos yang telah diakaunkan:

Unit Setara
Jumlah
Bahan
Penyelarasan Kos Kos Buruh Overhed
Mentah
(RM) Langsung Perkilangan
Langsung
RM RM RM RM
Unit siap dan dipindah keluar
(42,000 × RM7) 294,000 42,000 42,000 42,000
Kerja dalam proses akhir:
Bahan mentah langsung
(8,000 × RM2) 16,000 8,000
Buruh langsung (7,600 × RM2) 15,200 7,600
Overhed perkilangan
(7,600 × RM3) 22,800 7,600
Jumlah kerja dalam proses akhir 54,000
Jumlah kos telah diakaunkan 348,000

Soalan 20
Syarikat Cucibersih Bhd.
Laporan Kos Pengeluaran bagi tahun berakhir 31 Disember 2014

Kuantiti dan Unit Setara:


Unit Setara
Butiran Kuantiti Bahan Buruh Overhed
Mentah Langsung Perkilangan
Unit untuk diakaunkan:
Kerja dalam proses awal,
(100% bahan mentah,
80% buruh langsung,
overhed) 200,000
Unit dimulakan 1,000,000
Unit untuk diakaunkan 1,200,000
Unit telah diakaunkan:
Unit siap 900,000 900,000 900,000 900,000
Kerja dalam proses akhir
(100% bahan mentah, 50%
buruh langsung, overhed) 300,000 300,000 150,000 150,000
Unit telah diakaunkan/
1,200,000 1,200,000 1,050,000 1,050,000
Unit setara pengeluaran

ACE AHEAD Perakaunan Penggal 2 (ISBN: 978 983 47 1358 4)


© Oxford Fajar Sdn. Bhd. 2014 21
Kos Unit Setara:
Bahan
Jumlah Buruh Overhed
Mentah
Butiran Kos Langsung Perkilangan
Langsung
(RM) (RM) (RM)
(RM)
Kos untuk diakaunkan:
Kerja dalam proses 1/1/14 653,000 140,000 320,000 192,000
Kos dilibatkan dalam
tahun 4,148,000 1,300,000 1,780,000 1,068,000
Jumlah kos (a) 4,800,000 RM1,440,000 RM2,100,000 RM1,260,000
Unit setara (b) 1,200,000 (u) 1,050,000 (u) 1,050,000 (u)
Kos seunit setara (a) ÷ (b) RM4.40 RM1.20 RM2.00 RM1.20

Penyelarasan Kos:
Unit Setara
Jumlah
Bahan
Butiran Kos Buruh Overhed
Mentah
(RM) Langsung Perkilangan
Langsung
Kos telah diakaunkan:
Unit siap dipindah keluar
(900,000 × RM4.40) 3,960,000 900,000 900,000 900,000
Kerja dalam proses 31/12/14
Bahan mentah (× RM1.20) 360,000 300,000
Buruh langsung
(× RM2.00) 300,000 150,000
Overhed (× RM1.20) 180,000 150,000
Jumlah kerja dalam proses 840,000
Jumlah kos telah diakaunkan 4,800,000

Soalan 21
Jurnal Am
Butir Debit Kredit
RM RM
Dt. Kawalan inventori barang siap 3,960,000
Kt. Kerja dalam proses 3,960,000
Dt. Akaun Belum Terima 4,435,200
Kt. Hasil jualan (160% × RM2,772,000) 4,435,200
Dt. Kos barang dijual 2,772,000
Kt. Kawalan inventori barang siap
(70% × 3,960,000) 2,772,000

ACE AHEAD Perakaunan Penggal 2 (ISBN: 978 983 47 1358 4)


© Oxford Fajar Sdn. Bhd. 2014 22
Soalan 22
Kadar overhed pratentu
RM500,000
=
RM200,000
= 250% atas kos buruh berkemahiran

Kos kontrak pembinaan:


RM
Bahan mentah langsung 35,000
Buruh langsung profesional 25,000
Overhed (250% × RM25,000) 62,500
Jumlah kos kontrak 122,500

Soalan 23
(i) Enapdesa Luhur Sdn Bhd.
Penyata Kos Perkhidmatan bagi 6 bulan berakhir 31 Disember 2014
RM RM RM
Inventori pakej pelancongan sewaan
dalam proses 1/7/2014 62,500
Inventori bekalan 1/7/2014 20,000
+ Belian bekalan 78,000
98,000
– Inventori bekalan 31/12/2014 (30,000)
Bekalan digunakan 68,000
Buruh langsung 70,000
Overhed diserap 262,700
– Overhed terlebih serap (14,000)
Overhed sebenar 248,700 386,700
Jumlah kos perkhidmatan 449,200
Tolak: Inventori pakej pelancongan
sewaan dalam proses 31/12/14 125,000
Jumlah kos perkhidmatan yang ditawarkan 324,200

ACE AHEAD Perakaunan Penggal 2 (ISBN: 978 983 47 1358 4)


© Oxford Fajar Sdn. Bhd. 2014 23
(ii) Enapdesa Luhur Sdn Bhd.
Penyata Pendapatan bagi 6 bulan berakhir 31 Disember 2014
RM RM
Hasil perkhidmatan (1,500 × RM600) 900,000
Tolak: Kos kendalian perkhidmatan 324,200
Margin kasar 575,800
Tolak: Belanja-belanja operasi
Pemasaran dan promosi 28,000
Pentadbiran am 39,000 67,000
Pendapatan bersih 508,800

ACE AHEAD Perakaunan Penggal 2 (ISBN: 978 983 47 1358 4)


© Oxford Fajar Sdn. Bhd. 2014 24
Bab 4 Pengekosan Marginal dan Serapan
Soalan 8
(i) Jumlah kos perkilangan seunit:
RM
Kos perkilangan berubah seunit 60.00
Kos perkilangan tetap seunit (RM392,000/32,000 unit) 12.25
Jumlah kos perkilangan seunit 72.25

Kos inventori akhir mengikut pengekosan serapan


= 8,000 unit × RM72.25
= RM578,000

Kos inventori akhir mengikut pengekosan marginal


= 8,000 unit × RM60
= RM480,000

(ii) Pendapatan bersih mengikut pengekosan serapan:


RM
Jualan (24,000 × RM100) 2,400,000
Tolak: Kerja dalam proses (24,000 × RM72.25) 1,734,000
Margin kasar 666,000
Tolak: Belanja jualan dan pentadbiran
[(24,000 × RM8) + RM168,000] 360,000
Pendapatan bersih 306,000

Pendapatan bersih mengikut pengekosan marginal:


RM RM
Jualan (24,000 × RM100) 2,400,000
Tolak: Kerja dalam proses berubah (24,000 × RM60) 1,440,000
Margin perkilangan 966,000
Tolak: Belanja jualan dan pentadbiran (24,000 × RM8) 192,000
Margin caruman 768,000
Tolak: Kos tetap perkilangan 392,000
Jualan dan pentadbiran 168,000 560,000
208,000
Pendapatan bersih

ACE AHEAD Perakaunan Penggal 2 (ISBN: 978 983 47 1358 4)


© Oxford Fajar Sdn. Bhd. 2014 25
Perbezaan dalam pendapatan bersih:
RM
Pengekosan serapan 306,000
Pengekosan marginal 208,000
Perbezaan dalam pendapatan bersih 98,000
atau
Pertambahan dalam inventori (unit) 8,000 unit
× kos tetap seunit RM12.25
Perbezaan dalam pendapatan bersih RM98,000

Soalan 9
(i) Kos produk seunit:
(a) Pengekosan marginal
= RM200
(b) Pengekosan serapan
RM20,000
= + RM200
RM200
= RM300

(ii) (a) Pendapatan bersih apabila 100 unit dikeluarkan dan 105 unit dijual:
Pengekosan Pengekosan
Serapan Marginal
RM RM
Jualan (105 × RM500) 52,500 52,500
Kos produk
(RM300 × 105); (RM200 × 105) (31,500) (21,000)
Kos bukan perkilangan berubah (RM75 × 105) (7,875) (7,875)
Kos perkilangan tetap - (20,000)
Kos bukan perkilangan tetap (10,000) (10,000)
Pendapatan bersih/(Rugi bersih) 3,125 (6,375)

(b) Pendapatan bersih apabila 100 unit dikeluarkan dan 90 unit dijual:
Pengekosan Pengekosan
Serapan Marginal
RM RM
Jualan (90 × RM500) 45,000 45,000
Kos produk
(RM300 × 90); (RM200 × 90) (27,000) (18,000)
Kos bukan perkilangan berubah (RM75 × 90) (6,750) (6,750)
Kos perkilangan tetap - (20,000)
Kos bukan perkilangan tetap (10,000) (10,000)
Pendapatan bersih/(Rugi bersih) 1,250 (9,750)
ACE AHEAD Perakaunan Penggal 2 (ISBN: 978 983 47 1358 4)
© Oxford Fajar Sdn. Bhd. 2014 26
Soalan 10
(i) (a) Penyata Pendapatan mengikut pengekosan serapan:
Syarikat Perkilangan Fidah
Penyata Pendapatan mengikut Pengekosan Serapan
bagi tahun berakhir 31 Disember 2014
RM
Jualan (39,600 unit × RM36) 1,425,600
Tolak: Kerja dalam proses
[39,600 × (7.20 + 8.40 + 3.60 + 216,000/54,000)] 918,720
Margin kasar 506,880
Tolak: Belanja jualan dan pentadbiran
[(39,600 × 2.40) + 139,200] 234,240
Pendapatan bersih 272,640

(b) Penyata Pendapatan mengikut pengekosan marginal:


Syarikat Perkilangan Fidah
Penyata Pendapatan mengikut Pengekosan Marginal
bagi tahun berakhir 31 Disember 2014
RM RM
Jualan (39,600 unit × RM36) 1,425,600
Tolak: Kerja dalam proses 760,320
[(7.20 + 8.40 + 3.60) × 39,600]
Margin perkilangan 665,280
Tolak: Belanja jualan dan pentadbiran 95,040
(39,600 × 2.40)
Margin caruman 570,240
Tolak: Kos tetap
Perkilangan 216,000
Jualan dan pentadbiran 139,200 355,200
Pendapatan bersih 215,040

Soalan 11
(i) (a) Inventori akhir mengikut pengekosan serapan
RM480,000
= 20,000 unit × (RM4.80 + RM3.20 + RM1.60) +
200,000
= 20,000 unit × RM12
= RM240,000

ACE AHEAD Perakaunan Penggal 2 (ISBN: 978 983 47 1358 4)


© Oxford Fajar Sdn. Bhd. 2014 27
(b) Inventori akhir mengikut pengekosan marginal
= 20,000 unit × (RM4.80 + RM3.20 + RM1.60)
= 20,000 unit × RM9.60
= RM192,000

(ii) (a) Penyata pendapatan mengikut pengekosan serapan:


Syarikat Barus Berhad
Penyata Pendapatan mengikut Pengekosan Serapan
bagi tahun berakhir 31 Disember 2014
RM RM
Jualan (180,000 unit × RM24) 4,320,000
Tolak: Kos barang dijual
Inventori awal 0
Kos pengeluaran (200,000 unit × RM12) 2,400,000
– Inventori akhir (20,000 unit × RM12) 240,000 2,160,000
Margin kasar 2,160,000
Tolak: Belanja jualan dan pentadbiran
[RM256,000 + (RM1.60 × 180,000 unit)] 544,000
Pendapatan bersih 1,616,000

(b) Penyata pendapatan mengikut pengekosan marginal:


Syarikat Barus Berhad
Penyata Pendapatan mengikut Pengekosan Marginal
bagi tahun berakhir 31 Disember 2014
RM RM
Jualan (180,000 × RM24) 4,320,000
Tolak: Kos barang dijual berubah
Inventori awal 0
Kos pengeluaran (200,000 unit × RM9.60) 1,920,000
– Inventori akhir (20,000 unit × RM9.60) 192,000 1,728,000
Tolak: Belanja jualan dan pentadbiran berubah
(180,000 unit × RM1.60) 288,000
Margin caruman 2,304,000
Tolak: Kos tetap
Perkilangan 480,000
Jualan dan pentadbiran 256,000 736,000
Pendapatan bersih 1,568,000

ACE AHEAD Perakaunan Penggal 2 (ISBN: 978 983 47 1358 4)


© Oxford Fajar Sdn. Bhd. 2014 28
(iii) Perbezaan dalam pendapatan bersih
= RM1,616,000 – RM1,568,000
= RM48,000
atau
Pertambahan dalam inventori (unit) 20,000 unit
× kos tetap seunit RM2.40
Perbezaan dalam pendapatan bersih RM48,000

Soalan 12
(ii) (a) Nilai inventori barang siap itu salah kerana bagi penyata kewangan yang diterbitkan,
sesebuah syarikat perlu menggunakan penghitungan kos seunit / kos inventori
berasaskan pengekosan serapan, iaitu kos berubah seunit + kos overhed tetap seunit.

(b) Nilai inventori yang patut dipaparkan


RM180,000
= RM20 + RM10 + RM4 +
60,000 unit
= RM34 + RM3
= RM37 seunit

Soalan 13
(i) (a) Penyata pendapatan mengikut pengekosan marginal:
Perkilangan Jamrias Sdn. Bhd.
Penyata Pendapatan mengikut Pengekosan Marginal
bagi tahun berakhir 31 Disember 2014
RM RM
Jualan (8,635 × RM880) 7,598,800
Tolak: Kos barang dijual berubah
Inventori awal (RM250 × 2,120) 530,000
Kos pengeluaran (RM250 × 7,380(a)) 1,845,000
2,375,000
– Inventori akhir (RM250 × 865) 216,250 2,158,750
Tolak: Belanja jualan dan pentadbiran berubah
(RM155 × 8,635) 1,338,425
Margin caruman 4,101,625
Tolak: Kos tetap
Overhed perkilangan 716,000
Belanja operasi 534,000 1,250,000
Pendapatan bersih 2,851,625

Kerja penghitungan:
(a) 865 unit + 8,635 unit – 2,120 unit = 7,380 unit

ACE AHEAD Perakaunan Penggal 2 (ISBN: 978 983 47 1358 4)


© Oxford Fajar Sdn. Bhd. 2014 29
(b) Penyata pendapatan mengikut pengekosan serapan:
Perkilangan Jamrias Sdn. Bhd.
Penyata Pendapatan mengikut Pengekosan Serapan
bagi tahun berakhir 31 Disember 2014
RM RM
Jualan (8,635 × RM880) 7,598,800
Tolak: Kos barang dijual
Inventori awal (RM250 + 97(b)) × 2,120 735,640
Kos pengeluaran (RM347 × 7,380) 2,560,860
3,296,500
– Inventori akhir (RM347 × 865) 300,155 2,996,345
Margin kasar 4,602,455
+ Overhed terlebih serap 37,690
Margin kasar terlaras 4,640,145
Tolak: Belanja
Berubah 1,338,425
Tetap 534,000 1,872,425
Pendapatan bersih 2,767,720

Kerja penghitungan:
(b) RM716,000/7,380 unit = RM97

(ii) Perbezaan dalam pendapatan bersih


= RM2,851,625 – RM2,767,720
= RM83,905
atau
Perbezaan dalam pendapatan bersih
= Pertambahan dalam inventori (unit) × kos tetap seunit
= 865 unit × RM97
= RM83,905

Perbezaan dalam pendapatan berlaku kerana kos overhed tetap seunit sebanyak RM97 dalam
nilai inventori akhir mengikut pengekosan serapan.

ACE AHEAD Perakaunan Penggal 2 (ISBN: 978 983 47 1358 4)


© Oxford Fajar Sdn. Bhd. 2014 30
Soalan 14
(i) (a) Mengikut pengekosan serapan
Kos seunit:
RM
Bahan mentah langsung (RM2,250/3,000) 0.75
Buruh langsung (RM2,700/3,000) 0.90
Overhed berubah (RM1,200/3,000) 0.40
Overhed tetap (RM3,750/3,000) 1.25
Kos seunit 3.30

Kos inventori akhir


= (RM3.30 × 750 unit)
= RM2,475

(b) Mengikut pengekosan marginal


Kos seunit:
RM
Bahan mentah langsung (RM2,250/3,000) 0.75
Buruh langsung (RM2,700/3,000) 0.90
Overhed berubah (RM1,200/3,000) 0.40
Kos seunit 2.05

Kos inventori akhir


= (RM2.05 × 750 unit)
= RM1,537.50

(ii) Margin caruman seunit


= Hasil jualan – Kos berubah
= RM10 – (RM2.05 + RM1.50)
= RM6.45

ACE AHEAD Perakaunan Penggal 2 (ISBN: 978 983 47 1358 4)


© Oxford Fajar Sdn. Bhd. 2014 31
(iii) Penyata pendapatan mengikut pengekosan marginal:
Syarikat Rumpai Sdn. Bhd.
Penyata Pendapatan mengikut Pengekosan Marginal
bagi bulan berakhir 31 Januari 2015
RM RM
Jualan (RM10 × 2,250) 22,500.00
Tolak: Kos barang dijual berubah
(RM2.05 × 2,250) 4,612.50
+ Komisen (RM1.50 × 2,250) 3,375.00 7,987.50
Margin caruman 14,512.50
Tolak: Kos tetap
Overhed perkilangan 3,750.00
Belanja pentadbiran 1,000.00 4,750.00
Pendapatan bersih 9,762.50

Pengekosan marginal telah digunakan kerana kos tetap tidak meningkat walaupun jualan
telah bertambah.

ACE AHEAD Perakaunan Penggal 2 (ISBN: 978 983 47 1358 4)


© Oxford Fajar Sdn. Bhd. 2014 32
Bab 5 Analisis Kos-Volum-Untung
Soalan 6
(i) Titik pulang modal (unit)
RM360,000
= RM900,000
RM45 –
30,000 unit
RM360,000
=
RM45 – RM30
= 24,000 unit

Titik pulang modal (RM)


= 24,000 unit × RM45
= RM1,080,000

(ii) Margin keselamatan


= (RM30,000 × RM45) – RM1,080,000
= RM270,000

(iii) RM
Jualan (30,000 × RM45) 1,350,000
Tolak: Kos berubah (900,000 × 60%) 540,000
Margin sumbangan 810,000

Titik pulang modal (unit)


RM360,000 + RM350,000
= RM810,000
30,000 unit
RM710,000
=
RM27
= 26,297 unit

Titik pulang modal (RM)


= 26,297 unit × RM45
= RM1,183,365 (atau RM1,183,333.33)

(iv) Rancangan untuk pelaburan dalam teknologi baharu tidak harus diteruskan kerana rancangan
itu memerlukan titik pulang modal yang lebih tinggi berbanding dengan situasi semasa
(perbezaan antara TPM adalah sebanyak RM1,183,365 – RM1,080,000 = RM103,365).

ACE AHEAD Perakaunan Penggal 2 (ISBN: 978 983 47 1358 4)


© Oxford Fajar Sdn. Bhd. 2014 33
Soalan 7
(i) Nisbah margin sumbangan
RM30
= × 100
RM90
= 33.33%

(ii) Jualan = Kos berubah + kos tetap + untung


90Q = 60Q + 600,000 + 0
30Q = 600,000
600,000
Q=
30
Q = 20,000

Titik pulang modal (unit) = 20,000 unit

Titik pulang modal (RM)


= 20,000 × RM90
= RM1,800,000

(iii) Tambahan jualan RM680,000


× Nisbah caruman 33.33%
Peningkatan margin caruman RM226,644

Pendapatan (untung) telah meningkat sebanyak RM226,644.

(iv) Jualan = Kos berubah + kos tetap + untung


90Q = 60Q + 600,000 + RM145,000
30Q = 745,000
745,000
Q=
30
Q = 24,834

Titik pulang modal (unit) = 24,834 unit

(v) Margin keselamatan


= RM2,700,000 – RM1,800,000
= RM900,000

ACE AHEAD Perakaunan Penggal 2 (ISBN: 978 983 47 1358 4)


© Oxford Fajar Sdn. Bhd. 2014 34
Soalan 8
(i) Kos berubah seunit
= RM4.40 + RM7 + RM2.20 + RM5.50 + RM2.10 + RM3.80 + RM1.30
= RM26.30

Margin caruman seunit


= Harga jualan seunit – Kos berubah seunit
= RM35 – RM26.30
= RM8.70

Nisbah margin sumbangan


RM8.70
= × 100
RM35.00
= 0.25 atau 25%

(ii) Titik pulang modal (kotak)


RM75,000 + RM26,500
=
RM8.70
= 11,667 kotak

Titik pulang modal (RM)


= 11,667 kotak × RM35
= RM408,345 (atau RM408,333.31)

(iii) RM
Jualan (40,000 × RM35) 1,400,000
Kos berubah (40,000 × RM26.30) 1,052,000
Margin caruman 348,000
Kos tetap (RM75,000 + RM26,500) 101,500
Untung bersih 246,500

(iv) Titik pulang modal (kotak)


RM75,000 + RM26,500
=
RM38.00 – RM26.30
RM101,500
=
RM11.70
= 8,675.2 ≈ 8,676 unit

ACE AHEAD Perakaunan Penggal 2 (ISBN: 978 983 47 1358 4)


© Oxford Fajar Sdn. Bhd. 2014 35
RM RM
Jualan (35,500 × RM38) 1,349,000
Tolak: Kos-kos
Kos berubah (35,500 × RM26.30) 933,650
Kos tetap (RM75,000 + RM26,500) 101,500 1,035,150
Untung bersih 313,850

Nasihat: Syarikat tersebut patut menaikkan harga daripada RM35 kepada RM38 kerana
tindakan ini dapat menambahkan untung sebanyak RM67,350 (RM313,850 – RM246,500).

Soalan 9
(i) Komisen yang diterima oleh Vinto Travel Agency
= 10% × RM800
= RM80

Harga (hasil komisen) = RM80


Kos tetap = RM18,000
Kos berubah = RM20

Margin caruman
= RM80 – RM20
= RM60

Titik pulang modal (tiket)


RM18,000
=
RM60
= 300 tiket pergi balik

(ii) Jualan yang diperlukan


RM18,000 + RM12,000
=
RM60
RM30,000
=
RM60
= 500 tiket pergi balik

ACE AHEAD Perakaunan Penggal 2 (ISBN: 978 983 47 1358 4)


© Oxford Fajar Sdn. Bhd. 2014 36
(iii) Mengikut sistem baharu, Vinto Travel Agency patut terima komisen pada kadar RM50
sahaja untuk tiket RM800.

Hasil komisen = RM50


Kos tetap = RM18,000
Kos berubah = RM20

Margin caruman
= RM50 – RM20
= RM30

Titik pulang modal (tiket)


RM18,000
=
RM30
= 600 tiket pergi balik

Jualan yang diperlukan untuk mengekalkan untung RM12,000


RM18,000 + RM12,000
=
RM30
RM30,000
=
RM30
= 1,000 tiket pergi balik

Komen: Sistem pembayaran baharu itu merugikan Vinto Travel Agensi kerana melalui
sistem pembayaran baharu ini, Vinto Travel Agency perlu menjual lebih banyak tiket
sebelum mencapai titik pulang modal dan untuk mencapai untung sasaran.

(iv) (a) Margin keselamatan


= Komisen jualan sebenar – Komisen jualan pada TPM
= (750 tiket × RM50) – (600 tiket × RM50)
= RM37,500 – RM30,000
= RM7,500

ACE AHEAD Perakaunan Penggal 2 (ISBN: 978 983 47 1358 4)


© Oxford Fajar Sdn. Bhd. 2014 37
(b) Graf kos-volum-untung
Kos/Hasil (RM)
Jumlah hasil
(Komisen)
Jumlah kos
37,500
MK = RM7,500
TPM
30,000

18,000 Kos tetap


MK = 150
0 Kuantiti (tiket)
600 750

Nota:
Graf yang dilakar tidak perlu mengikut skala
MK ialah margin keselamatan

Soalan 10
(i) Titik pulang modal (unit)
RM96,000
=
RM12
= 8,000 unit

(ii) Unit jualan yang diperlukan untuk mengekalkan untung RM45,000


RM96,000 + RM45,000
=
RM12
RM141,000
=
RM12
= 11,750 unit

(iii) Nisbah margin sumbangan


RM12
= × 100
RM30
= 0.4 atau 40%

(iv) Dengan jualan tambahan RM37,500, pendapatan tambahan


= 0.40 × RM37,500
= RM15,000

ACE AHEAD Perakaunan Penggal 2 (ISBN: 978 983 47 1358 4)


© Oxford Fajar Sdn. Bhd. 2014 38
(v) Unit yang mesti dijual untuk mencapai untung 20% atas jualan
RM96,000 + [(RM30 × Q) × 0.2]
Q=
RM12
96,000 + 6Q
Q=
12
12Q = 96,000 + 6Q
12Q – 6Q = 96,000
6Q = 96,000
96,000
Q=
6
Q = 16,000 unit

Penyata Pendapatan…
RM
Jualan (16,000 × RM30) 480,000
Tolak: Belanja berubah (16,000 × RM18) 288,000
Margin sumbangan 192,000
Tolak: Belanja tetap 96,000
Pendapatan bersih 96,000

(iv) Nisbah margin keselamatan


16,000 – 8,000
= × 100
16,000
= 0.5 atau 50%

Ulasan: Jualan boleh berkurang sebanyak 50% sebelum mengalami kerugian (berada pada
titik pulang modal). Hal ini bermakna sekiranya pengurangan jualan melebihi 50%, maka
syarikat tersebut akan mengalami kerugian.

ACE AHEAD Perakaunan Penggal 2 (ISBN: 978 983 47 1358 4)


© Oxford Fajar Sdn. Bhd. 2014 39
Soalan 11
(i) Kos berubah seunit
= RM6.40 + RM1.28
= RM7.68

Nisbah margin caruman


RM12.80 – RM7.68
= × 100
RM12.80
= 0.4 atau 40%

(ii) Titik pulang modal (RM)


RM675,840
=
0.4
= RM1,689,600

Titik pulang modal (unit)


RM1,689,600
=
RM12.80
= 132,000 unit (kotak)

(iii) Penyata Pendapatan…


RM
Jualan (400,000 × RM12.8) 5,120,000
Tolak: Belanja berubah (400,000 × RM7.68) 3,072,000
Margin caruman (400,000 × RM5.12) 2,048,000
Tolak: Belanja tetap 675,840
Pendapatan bersih 1,372,160

(iv) Kos berubah baharu bagi makanan suplemen


= RM6.40 + 25%
= RM8.00

Kos berubah seunit baharu


= RM8.00 + RM1.28
= RM9.28

ACE AHEAD Perakaunan Penggal 2 (ISBN: 978 983 47 1358 4)


© Oxford Fajar Sdn. Bhd. 2014 40
Harga jualan baharu untuk mengekalkan nisbah caruman asal
Harga jualan seunit – Kos berubah seunit
Nisbah margin caruman =
Harga jualan seunit
P – 9.28
0.4 =
P
0.4P = P – 9.28
0.4P = P – 9.28
0.6P = 9.28
9.28
P=
0.6
P = 15.47

Harga jualan baharu untuk mengekalkan nisbah caruman asal ialah RM15.47.

(v) Nisbah margin caruman baharu


RM12.80 – RM9.28
= × 100
RM12.80
= 0.275 atau 27.5%

Titik pulang modal (RM)


RM675,840
=
0.275
= RM2,457,600

Titik pulang modal (unit)


RM2,457,600
=
RM12.80
= 192,000 unit (kotak)

ACE AHEAD Perakaunan Penggal 2 (ISBN: 978 983 47 1358 4)


© Oxford Fajar Sdn. Bhd. 2014 41
(vi) Graf kos-volum-untung
Kos/Hasil (RM)
Jumlah hasil
(Komisen)
Jumlah kos

TPM
2,457,600

675,840 Kos tetap

0 Kuantiti (kotak)
192,000

Nota:
Graf yang dilakar tidak perlu mengikut skala

Ulasan: Dengan pertambahan kos belian suplemen dan perkara-perkara tidak berubah, maka
syarikat tersebut perlu menjual lebih banyak unit keluaran untuk mencapai titik pulang
modal.

Soalan 12
(i) Kos berubah seunit
Jumlah kos – Kos tetap
=
Kuantiti
RM1,050,000 – RM300,000
=
50,000 unit
= RM15

Unit jualan yang diperlukan untuk mengekalkan untung RM280,000


RM300,000 + RM280,000
=
RM50 – RM15
RM580,000
=
RM35
= 16,572 unit

ACE AHEAD Perakaunan Penggal 2 (ISBN: 978 983 47 1358 4)


© Oxford Fajar Sdn. Bhd. 2014 42
(ii) Titik pulang modal baharu (unit)
RM36,000
RM300,000 +
= 6
RM50 – (RM15 – RM5 + RM9)
RM306,000
=
RM31
= 9,871 unit

(iii) Untung tahun lepas


RM
Jualan (50,000 × RM50) 2,500,000
Tolak: Jumlah kos 1,050,000
Pendapatan bersih (Untung bersih) 1,450,000

Unit yang perlu dijual


Kos tetap baharu + Untung sasaran
=
Magin caruman baharu
RM306,000 + RM1,450,000
=
RM31
= 56,646 unit

ACE AHEAD Perakaunan Penggal 2 (ISBN: 978 983 47 1358 4)


© Oxford Fajar Sdn. Bhd. 2014 43
Bab 6 Pembuatan Keputusan
Soalan 12
(i)
Item Kos Buat (RM) Beli (RM) Kos Tolak (RM)
Kos seunit:
Bahan mentah langsung 14.70 - 14.70
Buruh langsung 3.30 - 3.30
Overhed berubah 3.72 - 3.72
Overhed tetap* 12.00 12.00 -
Harga belian dari luar - 24.00 (24.00)
Jumlah kos seunit 33.72 36.00 (2.28)

Nota:
*Kos tetap overhed tidak bertukar sama ada membuat sendiri atau membeli komponen, maka
kos ini adalah kos tidak releven dan boleh diabaikan dalam pembuatan keputusan.

Keputusan: Syarikat perlu membuat sendiri komponen kerana kosnya lebih murah, iaitu
sebanyak RM2.28 seunit.

(ii) Analisis di (i) adalah betul kerana analisis tersebut memfokuskan perbezaan antara dua
alternatif berasaskan kos relevan. Akan tetapi, jika syarikat telah mengambil kira kos tetap
RM12 seunit, sedangkan ia adalah tidak relevan (buat atau beli masih melibatkan kos tetap
berkenaan), maka ini akan menjadikan analisis yang dibuat adalah salah, iaitu keputusan di
mana syarikat patut membeli dari luar (keputusan yang salah).

ACE AHEAD Perakaunan Penggal 2 (ISBN: 978 983 47 1358 4)


© Oxford Fajar Sdn. Bhd. 2014 44
Soalan 13

Kos Buat Sendiri


Butiran Kos Seunit (RM)
10,000 Unit Pam (RM)
Belian komponen 240,000 24
Buruh langsung 600,000 60
Overhed perkilangan berubah 600,000 60
Jumlah kos 1,440,000 144

Jika pam dibuat sendiri, maka jumlah kos pengeluaran relevan seunit ialah RM144. Sebaliknya,
jika pam dibeli dari pembekal luar, maka kosnya ialah RM140. Hal ini bermakna syarikat
sepatutnya membeli pam terus dari luar.

Soalan 14
Untung jika unit tambahan (25,000 unit) dibeli dari luar
= [100,000 unit × (RM15 – RM2 – RM3 – RM1)] + [25,000 unit × (RM15 – RM14)] –
RM500,000
= (100,000 unit × RM9) + (25,000 unit × RM1) – RM500,000
= RM425,000

Untung jika unit tambahan dibuat sendiri


= [125,000 unit × (RM15 – RM6)] – RM500,000 – RM120,000
= RM505,000

Untung (pendapatan bersih) akan meningkat sebanyak RM80,000 jika membuat sendiri
(RM505,000 – RM425,000 = RM80,000).

Soalan 15
(i) Kos relevan untuk bahan mentah XEE yang digunakan untuk mengeluarkan pesanan khas ini
ialah jualan bernilai RM29,000 yang syarikat mesti lepaskan jika syarikat menggunakan
bahan kimia berkenaan. Kos ini ialah kos peluang.

(ii) (a) Nilai jualan RM29,000 seperti yang dibincangkan di (i) ialah kos relevan.
(b) 4,000 unit × RM4 = RM16,000, tidak relevan kerana nilai bukunya ialah kos
hangus/tenggelam.
(c) 4,000 × RM4.80 = RM19,200, iaitu kos belian semasa, tidak relevan kerana syarikat
tidak akan membeli bahan mentah XEE.

ACE AHEAD Perakaunan Penggal 2 (ISBN: 978 983 47 1358 4)


© Oxford Fajar Sdn. Bhd. 2014 45
Soalan 16

RM RM
Hasil dari pesanan khas (5,000 unit × RM13.60) 68,000
Kos untuk pesanan khas:
Bahan mentah
[5,000 unit × (RM92,400/38,500 unit)] 12,000
Buruh langsung
[5,000 unit × (RM123,200/38,500 unit) × 120%] 19,200
Overhed perkilangan berubahc
[5,000 unit × (RM73,920/38,500 unit) × 2/3] 6,400
Belanja pentadbiran (tetap) 1,600 39,200
Untung daripada pesanan khas 28,800
Tolak: Untung atas kehilangan jualan biasa
[1,600 unit × (RM16 – RM2.40 – RM3.20 – RM1.28
– RM0.16)] 14,336
Untung bersih tambahan dari pesanan khas 14,464

Keputusan: syarikat tersebut harus menerima pesanan khas ini.

Soalan 17

Seunit Jumlah
RM RM
Jualan (50,000 unit × RM16) 800,000
Tolak: Kos-kos berubah
Bahan mentah (RM5.00 + RM0.76) 5.76
Buruh langsung 2.20
Overhed berubah 3.00
10.96 548,000
Tolak : Mesin pencetak logo 100,000
Untung tambahan 152,000

ACE AHEAD Perakaunan Penggal 2 (ISBN: 978 983 47 1358 4)


© Oxford Fajar Sdn. Bhd. 2014 46
Soalan 18
Ulasan: Analisis oleh Pengurus Jualan tersebut adalah salah kerana pengurus tersebut telah
memasukkan kos-kos yang dikongsi (kos dialokasi), iaitu kos yang akan terus ditanggung oleh
syarikat sama ada aktiviti penghantaran piza terus beroperasi atau ditutup.

Kos-kos yang dikongsi itu


= Utiliti + Susut nilai bangunan + Gaji pengurus
= RM3,480 + RM4,800 + RM3,600
= RM11,880

Analisis yang betul:


RM RM
Jualan 54,000
Tolak: Kos jualan (Kos barang dijual) 24,000
Margin kasar 30,000
Tolak: Belanja-belanja operasi
Upah kakitangan kaunter piza 14,400
Bekalan 4,800
Susut nilai peralatan kaunter piza 3,000
22,200
Untung kaunter piza 7,800

Soalan 19
(i)
Butir Produk P Produk Q Produk R Jumlah
RM RM RM RM
Jualan 63,000 50,000 90,000 203,000
Tolak: Kos berubah
Kos barang dijual(a) 22,500 12,500 18,000 53,000
Jualan dan pentadbiran(b) 9,000 5,900 7,560 22,460
Margin caruman 31,500 31,600 64,440 127,540
Tolak: Kos tetap
Perkilangan 75,870(c)
Jualan dan pentadbiran 16,500(d)
Pendapatan bersih 35,170

Kerja penghitungan:
(a) Produk P: RM2.50 × 9,000 = RM22,500
Produk Q: RM2.50 × 5,000 = RM12,500
Produk R: RM3.00 × 6,000 = RM18,000
(b) Produk P: RM1.00 × 9,000 = RM9,000
Produk Q: RM1.18 × 5,000 = RM5,900
Produk R: RM1.26 × 6,000 = RM7,560
(c) RM128,870 – RM53,000 = RM75,870
(d) RM38,960 – RM22,460 = RM16,500

ACE AHEAD Perakaunan Penggal 2 (ISBN: 978 983 47 1358 4)


© Oxford Fajar Sdn. Bhd. 2014 47
Oleh sebab produk P memberi margin caruman yang positif, iaitu RM31,500, maka untung
syarikat akan berkurangan dengan amaun ini jika produk P diberhentikan.

(ii)
RM
Pengurangan pendapatan hasil dari (i) 31,500.00
Tambah: Kurangan margin caruman dari produk R
[120 unit × (RM64,440/6,000)] 1,288.80
Jumlah pengurangan untung dari pemberhentian produk P 32,788.80

Soalan 20
(i) Penutupan Divisyen Cangkerang
RM RM
Jangkaan pengurangan dalam hasil 108,750
Jangkaan pengurangan belanja:
Belanja berubah:
Kos barang dijual 26,250
Jualan dan pentadbiran 52,500
Belanja tetap:
Kos barang dijual 12,500
Jualan dan pentadbiran 7,500
Jangkaan jumlah pengurangan belanja 98,750
Jangkaan pengurangan pendapatan bersih 10,000

(ii)

Penyata Pendapatan…
Jumlah Pengurangan Jika Jumlah Tanpa
Keseluruhan Divisyen Divisyen
(Termasuk Divisyen Cangkerang Cangkerang
Cangkerang) Diberhentikan (RM)
(RM) (RM)
Jualan 423,750 108,750 315,000
Tolak: Belanja berubah
Kos barang dijual 76,250 26,250 50,000
Jualan dan pentadbiran 187,500 52,500 135,000
Jumlah belanja berubah 263,750 78,750 185,000
Margin caruman 160,000 30,000 130,000
Tolak: Belanja tetap
Kos barang dijual 63,750 12,500 51,250
Jualan dan pentadbiran 66,250 7,500 58,750
Jumlah belanja tetap 130,000 20,000 110,000
Pendapatan bersih 30,000 10,000 20,000

ACE AHEAD Perakaunan Penggal 2 (ISBN: 978 983 47 1358 4)


© Oxford Fajar Sdn. Bhd. 2014 48
(iii) Analisis yang tidak betul tertumpu pada kerugian lini produk Cangkerang. Kesilapan dalam
analisis yang tidak betul ialah analisis tersebut mengabaikan belanja tetap yang terlibat
dengan jualan Divisyen Cangkerang. Sebenarnya, hanya belanja tetap RM20,000 boleh
dielakkan jika Divisyen Cangkerang diberhentikan, manakala belanja tetap RM25,000 masih
diteruskan. Syarikat akan mengalami kerugian (kehilangan untung) sebanyak RM10,000 jika
Divisyen Cangkerang diberhentikan (ditutup).

Soalan 21
(i) Faktor terhad ialah ruangan lantai (kaki persegi) untuk pameran produk.
(ii)
Produk
Butiran
Peti Sejuk Mesin Basuh
(1) Unit boleh dipamer sekaki persegi:
Peti sejuk (25 unit/6,400) 0.00391
Mesin basuh (50 unit/6,400) 0.00781
(2) Margin caruman seunit × RM720 × RM414
(3) Margin caruman sekaki persegi
ruang pameran (1) × (2) RM2.8152 RM3.2333
Kapasiti (bilangan kaki persegi) × 6,400 × 6,400
Jumlah margin caruman mengikut
RM18,017.28 RM20,693.12
kapasiti ruang pameran

Keputusan: Keutamaan harus diberikan kepada produk mesin basuh kerana margin caruman
yang lebih tinggi.

Soalan 22
(i) Tempoh bayar balik
A B C
RM425,016 RM454,896 RM434,360
RM180,000 RM120,000 RM100,000
= 2.36 tahun = 3.79 tahun = 4.34 tahun

(ii) Nilai kini bersih


Tahun Nilai Kini × 12% A B C
RM RM RM
0 (425,016) (454,896) (434,360)
1 – 3 RM180,000 × 2.4018 432,324 - -
1 – 5 RM120,000 × 3.6048 - 432,576 -
1 – 8 RM100,000 × 4.9676 - - 496,760
Nilai kini bersih 7,308 (22,320) 62,400

ACE AHEAD Perakaunan Penggal 2 (ISBN: 978 983 47 1358 4)


© Oxford Fajar Sdn. Bhd. 2014 49
(iii) Mengikut kaedah tempoh bayar balik, Projek A akan dipilih kerana tempoh bayar balik bagi
Projek A ialah 2.36 tahun bermakna projek ini dapat dibayar balik dalam masa yang
terpendek berbanding dengan Projek B dan Projek C.
Mengikut kaedah nilai kini bersih pula, Projek C akan dipilih kerana projek ini memperoleh
nilai kini bersih paling tinggi, iaitu sebanyak RM62,400 berbanding dengan projek-projek
lain.

Soalan 23
(i) Nilai kini bersih
(a) Peralatan memunggah
Tahun Aliran Tunai Faktor Diskaun Nilai Kini
(RM) (14%) (RM)
0 (150,000) 1.0000 (150,000)
1 90,000 0.8772 78,948.00
2 45,000 0.7695 34,627.50
3 60,000 0.6750 40,500.00
4 30,000 0.5921 17,763.00
5 15,000 0.5194 7,791.00
Nilai kini bersih 29,630.00

(b) Peralatan membungkus


Tahun Aliran Tunai Faktor Nilai Kini
(RM) Diskaun (14%) (RM)
0 (150,000) 1.0000 (150,000.00)
1 15,000 0.8772 13,158.00
2 15,000 0.7695 11,542.50
3 90,000 0.6750 60,075.00
4 120,000 0.5921 71,052.00
5 135,000 0.5194 70,119.00
Nilai kini bersih 75,947.00

ACE AHEAD Perakaunan Penggal 2 (ISBN: 978 983 47 1358 4)


© Oxford Fajar Sdn. Bhd. 2014 50
(ii) Tempoh bayar balik
(a) Peralatan memunggah

Penjimatan Penjimatan Pelaburan Bersih yang Perlu


Tahun
Tunai Tunai Terkumpul Dilibatkan pada Akhir Tahun
RM RM RM
0 – – 150,000
1 90,000 90,000 60,000 (150,000 – 90,000)
2 45,000 135,000 15,000 (150,000 – 135,000)
3 60,000

RM15,000
Tempoh bayar balik = 2 tahun + × 1 tahun
RM60,000
= 2.25 tahun

(b) Peralatan membungkus

Penjimatan Penjimatan Pelaburan Bersih yang Perlu


Tahun
Tunai Tunai Terkumpul Dilibatkan pada Akhir Tahun
RM RM RM
0 – – 150,000
1 15,000 15,000 135,000 (150,000 – 15,000)
2 15,000 30,000 120,000 (150,000 – 30,000)
3 90,000 120,000 30,000 (150,000 – 120,000)
4 120,000

RM30,000
Tempoh bayar balik = 3 tahun + × 1 tahun
RM120,000
= 3.25 tahun

Sebab penggunaan tempoh bayar balik adalah satu strategi yang rasional:
• Mengukur risiko pelaburan, iaitu semakin cepat sesuatu pelaburan projek dapat
dipulihkan (dikembalikan), maka semakin kurang risiko yang ditanggung.
• Dari segi kecairan syarikat, iaitu sesebuah syarikat perlu memperoleh pulangan yang
cepat.
• Jika sesuatu pelaburan itu mengambil masa yang lama, maka masalah “kehausan”
(absolence) peralatan akan berlaku.

ACE AHEAD Perakaunan Penggal 2 (ISBN: 978 983 47 1358 4)


© Oxford Fajar Sdn. Bhd. 2014 51
Soalan 24
(i) (a) Tempoh bayar balik Rancangan A
RM6,000,000
=
RM1,500,000
= 4 tahun

Tempoh bayar balik Rancangan B


RM4,800,000
=
RM1,050,000
= 4.6 tahun

(b) Nilai kini bersih Rancangan A


Tahun Aliran Tunai Faktor Nilai Kini
(RM) Diskaun (16%) (RM)
0 (6,000,000) 1.0000 (6,000,000)
1–7 1,500,000 4.0386 6,057,900
Nilai kini bersih 57,900

Nilai kini bersih Rancangan B


Tahun Aliran Tunai Faktor Nilai Kini
(RM) Diskaun (16%) (RM)
0 (4,800,000) 1.0000 (4,800,000)
1–7 1,050,000 4.0386 4,240,530
7 600,000 0.3538 212,280
Nilai kini bersih (347,190)

(ii) Teknik tempoh bayar balik (TBB) lebih mudah dikira dan difahami, berasaskan aliran tunai,
dan berfokus pada risiko. Akan tetapi, TBB telah mengabaikan keberuntungan dan nilai
masa wang. Teknik nilai kini bersih (NKB) pula juga berasaskan aliran tunai, boleh
digunakan untuk menilai keberuntungan, dan mengambil kira nilai masa wang. Walau
bagaimanapun, penghitungan NKB agak rumit kerana mesti menggunakan jadual kadar
diskaun, tetapi hasil pengiraan adalah tepat.

ACE AHEAD Perakaunan Penggal 2 (ISBN: 978 983 47 1358 4)


© Oxford Fajar Sdn. Bhd. 2014 52
Soalan 25
(i) Kadar pengebilan (Caj sejam perkhidmatan)
RM160,000 + RM100,000
=
2,000 jam
= RM130 sejam

(ii) (a) Kesanggupan pelanggan membayar kadar itu


(b) Caj yang dikenakan oleh pesaing

Soalan 26
(i) Harga jualan mengikut pengekosan serapan
RM
Bahan mentah langsung 570.00
Buruh langsung 290.00
Overhed perkilangan berubah 190.00
Overhed perkilangan tetap (RM1,036,800/3,000) 345.60
Belanja jualan dan pentadbiran berubah 140.00
Jumlah kos perkilangan 1,535.60
Tokokan 50% 767.80
Harga jualan 2,303.40

(ii) Harga jualan mengikut pengekosan marginal


RM
Bahan mentah langsung 570.00
Buruh langsung 290.00
Overhed perkilangan berubah 190.00
Belanja jualan dan pentadbiran berubah 140.00
Jumlah kos marginal 1,190.00
Tokokan 125% 1,487.50
Harga jualan 2,677.50

Soalan 27
Jumlah kos sasaran
= Jumlah jualan ramalan – Jumlah keuntungan diingini
= (RM3,000 × 1,200 unit) – (RM6,000,000 × 20%)
= RM3,600,000 – RM1,200,000
= RM2,400,000

Kos sasaran seunit


RM2,400,000
=
1,200 unit
= RM2,000 seunit

ACE AHEAD Perakaunan Penggal 2 (ISBN: 978 983 47 1358 4)


© Oxford Fajar Sdn. Bhd. 2014 53
Bab 7 Pengekosan Piawai
Soalan 10
(i) Varians harga bahan kimia cair
= Kuantiti sebenar × (Harga sebenar – Harga piawai)
RM146,467
= 81,825 liter × – RM1.60
81,825 liter
= 81,825 liter × (RM1.79 – RM1.60)
= RM15,546.75 (TM)

Varians harga bahan kimia MXM


= Kuantiti sebenar × (Harga sebenar – Harga piawai)
RM50,186
= 109,100 liter × – RM0.50
109,100 liter
= 109,100 liter × (RM0.46 – RM0.50)
= RM4,364 (M)

(ii) Varians penggunaan bahan kimia cair


= Harga piawai × (Kuantiti sebenar – Kuantiti piawai)
= RM1.60 × [70,915 liter – (115,200 liter × 0.6 liter )]
= RM1.60 × (70,915 liter – 69,120 liter)
= RM2,872 (TM)

Varians penggunaan bahan kimia MXM


= Harga piawai × (Kuantiti sebenar – Kuantiti piawai)
= RM0.50 × [90,000 liter – (115,200 liter × 0.7 kg)]
= RM0.50 × (90,000 liter – 80,640 liter)
= RM4,680 (TM)

(iii) Varians kadar buruh langsung


= Jam sebenar × (Kadar sebenar – Kadar piawai)
RM57,750
= 11,550 jam × – RM4.50
115,550 jam
= 11,550 jam × (RM5.00 – RM4.50)
= RM5,775 (TM)

ACE AHEAD Perakaunan Penggal 2 (ISBN: 978 983 47 1358 4)


© Oxford Fajar Sdn. Bhd. 2014 54
(iv) Varians kecekapan buruh langsung
= Kadar piawai × (Jam sebenar – Jam piawai)
= RM4.50 × [11,550 jam – (115,200 jam × 0.1 jam )]
= RM4.50 × (11,550 jam – 11,520 jam)
= RM135 (TM)

Soalan 11
(i) (a) Varians harga bahan langsung
= Kuantiti sebenar × (Harga sebenar – Harga piawai)
= 10,800 kg × (RM36.40 – RM36.00)
= RM4,320 (TM)

Varian penggunaan bahan langsung


= Harga piawai × (Kuantiti sebenar – Kuantiti piawai)
= RM36 × [10,800 kg – (5,000 unit × 2 kg)]
= RM36 × 800 kg
= RM28,800 (TM)

Varian bahan langsung


= RM4,320 (TM) + RM28,800 (TM)
= RM33,120 (TM)

(b) Varians kadar buruh langsung


= Jam sebenar × (Kadar sebenar – Kadar piawai)
= 16,600 jam × (RM6.15 – RM6.15)
=0

Varians kecekapan buruh langsung


= Kadar piawai × (Jam sebenar – Jam piawai)
= RM6.15 × [(5,000 unit × 3.2 jam) – 16,600 jam]
= RM3,690 (M)

Varians buruh langsung


= 0 + RM3,690 (M)
= RM3,690 (M)

(ii) Varians bahan langsung mesti disiasat, kerana RM33,120 (TM) > RM10,000.
Varians buruh langsung tidak perlu disiasat, kerana RM3,690 (M), < RM5,000.

ACE AHEAD Perakaunan Penggal 2 (ISBN: 978 983 47 1358 4)


© Oxford Fajar Sdn. Bhd. 2014 55
(iii) Tiga sebab berlaku varians:
(a) Varians penggunaan bahan langsung
 Bahan mentah yang berkualiti rendah
 Kerosakan peralatan yang menyebabkan pembaziran bahan
 Kesilapan semasa proses pengeluaran
(b) Varians keefisiesan:
 Kerosakan peralatan yang menyebabkan kerja berulang
 Pekerja (operator pengeluaran) yang tidak terlatih
 Penyeliaan yang lemah

Soalan 12
(i) (a) Varians harga bahan langsung
= Kuantiti sebenar × (Harga sebenar – Harga piawai)
= 515,200 gelen × (RM1.80 – RM1.70)
= RM51,520 (TM)

Varian penggunaan bahan langsung


= Harga piawai × (Kuantiti sebenar – Kuantiti piawai)
= RM1.70 × [515,200 gelen – (18,400 unit × 25 gelen)]
= RM1.70 × (515,200 gelen – 460,000 gelen)
= RM93,840 (TM)

(b) Jurnal Am
Butir Debit Kredit
RM RM
Dt. Inventori bahan langsung
(515,200 gelen × RM1.70) 875,840
Varians harga bahan langsung 51,520
Kt. Akaun Belum Terima/Tunai
(515,200 × RM1.80) 927,360
Dt. Inventori kerja dalam proses 782,000
Varians penggunaan bahan langsung 93,840
Kt. Inventori bahan langsung 875,840

(ii) (a) Varians kadar buruh langsung


= Jam sebenar × (Kadar sebenar – Kadar piawai)
= (18,400 unit × 0.75 jam) × (RM3.80 – RM3.50)
= 13,800 jam × RM0.30
= RM4,140 (TM)

ACE AHEAD Perakaunan Penggal 2 (ISBN: 978 983 47 1358 4)


© Oxford Fajar Sdn. Bhd. 2014 56
Varians kecekapan buruh langsung
= Kadar piawai × (Jam sebenar – Jam piawai)
= RM3.50 × [(18,400 unit × 0.75 jam) – (18,400 unit × 0.90)]
= RM3.50 × (13,800 jam – 16,560 jam)
= RM9,660 (M)

(b) Jurnal Am
Butir Debit Kredit
RM RM
Dt. Upah buruh langsung
(13,800 jam × RM3.50) 48,300
Varians kadar bahan langsung 4,140
Kt. Upah belum bayar/tunai
(13,800 jam × RM3.80) 52,440
Dt. Inventori kerja dalam proses 57,960
Kt. Upah buruh langsung 48,300
Varians kecekapan buruh 9,660

Soalan 13

Bahan Keperluan Kos Seunit Kos Piawai Bahan


Langsung Campuran (RM) (RM)
Lyn 12 kg 2.90 34.80
Lex 9.6 liter 3.60 34.56
Tet 5 kg 4.80 24.00
Jumlah 93.36

Kos piawai bahan mentah untuk setiap tin 10 liter ialah RM93.36.

Soalan 14
(i) Kos bahan langsung kulit
= RM640 × 5,000 unit
= RM3,200,000

Kos buruh langsung


= RM24 × 5,000 unit
= RM120,000

Jumlah kos bahan dan buruh ialah RM3,320,000.

ACE AHEAD Perakaunan Penggal 2 (ISBN: 978 983 47 1358 4)


© Oxford Fajar Sdn. Bhd. 2014 57
(ii) Varians harga bahan kulit
= Kuantiti sebenar × (Harga sebenar – Harga piawai)
= 41,000 keping × (RM78.50 – RM80)
= 41,000 keping × RM1.50
= RM61,500 (TM)

Varians penggunaan bahan kulit


= Harga piawai × (Kuantiti sebenar – Kuantiti piawai)
= RM80 × [41,000 keping – (8 keping × 5,000 unit)]
= RM80 × (41,000 keping – 40,000 keping)
= RM80,000 (TM)

Varians bahan kulit


= RM61,500 (TM) + RM80,000 (TM)
= RM141,500 (TM)

(iii) Varians kadar buruh langsung


= Jam sebenar × (Kadar sebenar – Kadar piawai)
= 20,800 jam × (RM6.20 – RM6)
= RM4,160 (TM)

Varians kecekapan buruh langsung


= Kadar piawai × (Jam sebenar – Jam piawai)
= RM6 × [20,800 jam – (4 jam × 5,000 unit)]
= RM6 × (20,800 jam – 20,000)
= RM4,800 (TM)

Varian buruh langsung


= RM4,160 (TM) + RM4,800 (TM)
= RM8,960 (TM)

Soalan 15
(i) Varians perbelanjaan overhed berubah
= Overhed berubah sebenar – (Jam sebenar × Kadar serapan overhed berubah)
RM1,800,000
= RM160,000 – 26,750 jam ×
300,000 jam
= RM160,000 – RM160,500
= RM500 (M)

ACE AHEAD Perakaunan Penggal 2 (ISBN: 978 983 47 1358 4)


© Oxford Fajar Sdn. Bhd. 2014 58
(ii) Varians kecekapan overhed berubah
= Kadar serapan overhed berubah piawai × (Jam sebenar – Jam piawai)
= RM6 × [26,750 jam – (13,000 unit × 2 jam)]
= RM6 × (26,750 jam – 26,000 jam)
= RM4,500 (TM)

(iii) Varians perbelanjaan overhed tetap


= Overhed tetap sebenar – Overhed tetap dibelanjawankan
RM1,500,000
= RM130,000 –
12 bulan
= RM130,000 – RM125,000
= RM5,000 (TM)

(iv) Varians volum overhed tetap


= Overhed tetap dibelanjawankan – Overhed tetap diserap
RM1,500,000
= RM125,000 – 26,000 jam ×
300,000 jam
= RM125,000 – RM130,000
= RM5,000 (M)

Soalan 16
(i) (a) Varians perbelanjaan overhed berubah
= Overhed berubah sebenar – (Jam sebenar × Kadar serapan overhed berubah)
= RM1,715,000 – (770,000 jam × RM2)
= RM1,715,000 – RM1,540,000
= RM175,000 (TM)

(b) Varians kecekapan overhed berubah


= Kadar serapan overhed berubah piawai × (Jam sebenar – Jam piawai)
RM6
= RM2 × 770,000 jam – 260,000 unit ×
RM2
= RM2 × (770,000 jam – 780,000 jam)
= RM20,000 (M)

(c) Varians perbelanjaan overhed tetap


= Overhed tetap sebenar – Overhed tetap dibelanjawankan
= RM393,000 – [(RM2,000,000 – (800,000 jam × RM2)]
= RM393,000 – RM400,000
= RM7,000 (M)

ACE AHEAD Perakaunan Penggal 2 (ISBN: 978 983 47 1358 4)


© Oxford Fajar Sdn. Bhd. 2014 59
(d) Varians volum overhed tetap
= Overhed tetap dibelanjawankan – Overhed tetap diserap
= RM400,000 – RM393,000
= RM7,000 (TM)

Soalan 17
(i) Varian harga bahan langsung
Harga sebenar
= Kuantiti sebenar × (Harga sebenar – Harga piawai) RM611,000
= 11,750 meter × (RM52 – RM50) =
11,750 unit
= RM23,500 (TM)
= RM52
Varians penggunaan bahan langsung
= Harga piawai × (Kuantiti sebenar – Kuantiti piawai)
= RM50 × (11,750 meter – 12,000 meter) Kuantiti piawai
= RM12,500 (M) = 12,000 unit × 1 meter
= 12,000 meter
Varians bahan langsung
= RM23,500 (TM) + RM12,500 (M)
= RM11,000 (TM)

atau

Varian harga dan varians penggunaan bahan langsung

AQ × AP AQ × SP SQ × SP
11,750 × RM52 11,750 × RM50 12,000) × RM50
= RM611,000 = RM587,500 = RM600,000

RM23,500 (TM) RM12,500 (M)


(Harga) (Penggunaan)

RM11,500 (TM)
(Bahan langsung)

ACE AHEAD Perakaunan Penggal 2 (ISBN: 978 983 47 1358 4)


© Oxford Fajar Sdn. Bhd. 2014 60
(ii) Varians kadar buruh langsung
= Jam sebenar × (Kadar sebenar – Kadar piawai) Kadar sebenar
= 11,600 jam (RM5.10 – RM5.00) RM59,160
=
= RM1,160 (TM) 11,600 unit
= RM5.10
Varians kecekapan buruh langsung
= Kadar piawai × (Jam sebenar – Jam piawai)
= RM5 × (11,600 jam – 12,000 jam) Jam piawai
= RM2,000 (M) = 12,000 unit × 1 jam
= 12,000 jam
Varian buruh langsung
= RM1,160 (TM) + RM2,000 (M)
= RM840 (M)

atau

Varians kadar dan varian kecekapan buruh langsung

AH × AP AH × SR SH × SR
11,600 × RM5.10 11,600 × RM5 12,000 × RM5
= RM59,160 = RM58,000 = RM60,000

RM1,160 (TM) RM2,000 (M)


(Kadar) (Kecekapan)

RM840 (M)
(Buruh langsung)

ACE AHEAD Perakaunan Penggal 2 (ISBN: 978 983 47 1358 4)


© Oxford Fajar Sdn. Bhd. 2014 61
(iii) Varians perbelanjaan overhed tetap
= Overhed tetap sebenar – Overhed tetap dibelanjawankan
= RM12,000 – (10,000 jam × RM1)
= RM12,000 – RM10,000
= RM2,000 (TM)

Varians volum overhed tetap


= Overhed tetap dibelanjawankan – Overhed tetap diserap
= RM10,000 – (12,000 unit × RM1)
= RM10,000 – RM12,000
= RM2,000 (M)

Varians jumlah overhed tetap


= RM2,000 (TM) + RM2,000 (M)
=0

atau

Varians perbelanjaan dan varians volum overhed tetap

Overhed tetap sebenar Overhed tetap Overhed tetap diserap


RM12,000 dibelanjawankan RM1 × 12,000 = RM12,000
RM1 × 10,000 = RM10,000

RM2,000 (TM) RM2,000 (M)


(Perbelanjaan) (Volum)

(iv) Varians perbelanjaan overhed berubah


= Overhed berubah sebenar – (Jam sebenar × Kadar serapan overhed berubah)
= RM21,000 – (11,600 × RM2)
= RM21,000 – RM23,200
= RM2,200 (M)

ACE AHEAD Perakaunan Penggal 2 (ISBN: 978 983 47 1358 4)


© Oxford Fajar Sdn. Bhd. 2014 62
Varians kecekapan overhed berubah
= Kadar serapan overhed berubah piawai × (Jam sebenar – Jam piawai)
= RM2 × [11,600 jam – (12,000 unit × 1 jam)]
= RM2 × (11,600 jam – 12,000 jam)
= RM800 (M)

Varians jumlah overhed berubah


= RM2,200 (M) + RM800 (M)
= RM3,000 (M)

atau

Varians perbelanjaan dan varians kecekapan overhed berubah

Overhed berubah sebenar Overhed berubah Overhed berubah diserap


RM21,000 dibelanjawankan RM2 × 12,000 = RM24,000
RM2 × 11,600 = RM23,200

RM2,200 (M) RM800 (M)


(Perbelanjaan) (Kecekapan)

RM3,000 (M)
(Overhed berubah)

ACE AHEAD Perakaunan Penggal 2 (ISBN: 978 983 47 1358 4)


© Oxford Fajar Sdn. Bhd. 2014 63