Anda di halaman 1dari 22

Bin Kişiye Bedel Asker

AMRB. MA'DIKERIB
R a d îya lla h u A n h u
.‫م‬ 0

‫؛ئ‬١ ‫وﺟﺪ ﺋﺬذﺋﻠﺬ‬


‫وﻃﻠﺌﺤﺔ ﺑﻦ ﺧﻮﻳﻠﺪ‬ ‫ﻣﻌﺪﻳﻜﺰب‬ ‫ﻏﻤﺆ ﺑﻦ‬
H z . Ö m e r , S a’d b . E b î V a k k a s a iç l e r i n d e A m r b . M a c ü k e r i b ’i n

d e o l d u ğ u a s k e r le r g n d e r l r k e n ş ö y le b i r m e k t u p y a z m ı ş t ı :
“Sana iki 6in kişiye 6edek, iki çıdam gönderdim:
Jtm r 6. 9/La’dikeri6 ve LuCeyka 6. LCuveyfid. ”
(ib n Hacer, el-isâbc,II, 1 3 6 l)

İsfâmJ4s6erferi! Sasanikerin komutam


“‫؛‬E y
Riistem 6u 6iravuç toprağı size kendisi gönderdi,
gerisini ise siz kıkıçfarınız i[e akacaksınız. ”
Amr b. Ma'dîkerlb (ra)
(Belâziirî, Fiitııhul-Büldân, 2 9 3 , 294 )

Adı A m r b. M a d îk e rib

Anlamı Ö m ü rlü , ö m ü r s ü rm e k

Künyesi E b û S e v r / S e v r ’i n B a b a s ı

Lakabı B ilin m iy o r .

Baba Adı M a ’d i k e r i b b . A b d d u l l a l ı

Anne Adı B ilin m iy o r .

Kabilesi Z ü b e y d o ğ u lla rı/M e z h ic /Y e m e n

Doğum Yeri Y em en

Doğum Yılı N . Ö n c e s i, 1 0 6 /M ila d î, 5 0 4

îslam’a Girişi H i c r e t i n 10. y ılı

Sohbet Süresi 1 y ıl

Rivayeti B ir k a ç t a n e

Savaşları R i d d e S a v a ş la rı, Y e r m û k , K a d is i y ‫؛‬

F e ti h le r i, R e y vs.

Görevleri B il in m iy o r .

Vefat Yeri R û z e /R e y /lra n

Vefat Yılı H ic r î , 2 1 / M ila d î, 6 4 2

Vefat Yaşı 138


Bin Kişiye B edel Asker
AMR B. MA'DÎKERİB
(Radîyallahu Anhu)

 l e m l e r i n R a b b i o l a n A l l a h a ( c c ) h a m d , O ’n u n â l e m l e r e r a h m e t o l a r a k

g ö n d e rd iğ i k u tlu N e b is in e sa lâ t v e se la m , o N e b i n in ( s a s ) m ü b a r e k e lle rin ­

d e y e tiş e n s a h â b e - i g ü z in e fe n d ile r im iz e s e la m o ls u n , b u b a h is te h a y a t d e f te ­

r i n i n s a y f a l a r ı n ı ç e v i e r e c e ğ i m i z A m r b . M a ’d î k e r i b e d e s e l a m o l s u n .

B ereketli B ir T oprak

Ç o r u m g e rç e k te n ç o k ö z e l b ir y e rd ir. S e b e b i m a lu m , o ra s ı b ir s a h â b e

d iy a rıd ır; o ra y a im a n to h u m u n u e k e n s a h â b î o ld u ğ u iç in o g ü n d e n b u g ü n e

h e p m a h s u l k a l i t e l i o l m u ş t u r ; n i c e m e y v e l e r , y a n i v e li le r , â l i m l e r , ö n d e r l e r

y e tiş m iş tir ; d ü n y a d ö n d ü k ç e d e b u b e re k e tli to p r a k v e to h u m , in ş a lla h m e y ­

v e v e r m e y e d e v a m e d e c e k t i r . D ü ş ü n e b i l i y o r m u s u n u z ; O s m a n l ı ’y a ü ç ş e y ­

h ü lis la m h e d iy e e d e n b ir v ila y e t b u r a s ı: E b û S u u d E fe n d i, ( 1 4 9 0 - 1 5 7 4 ) H a c ı

M u s t a f a S u n u l l a h E f e n d i ( 1 5 5 2 - 1 6 1 2 ) v e K a r a h a l i l E f e n d i ( 1 8 0 4 - 1 8 8 0 ) ...

F a t i h ’i n H o c a s ı , E b û E y y ü b e l - E n s â r î ’n i n k a b r i n i n k â ş i f i A k ş e m s e d d i n h a z ­

r e tle r i ( 1 3 8 9 - 1 4 5 9 ) o r a d a n ... İs k ilip li A tıf H o c a ( 1 8 7 5 - 1 9 2 6 ) , r ü y a s ın d a

R e s û l u l l a h ’m ( s a s ) i ş a r e t i il e s a v u n m a s ı n ı y ı r t ı p ş e h a d e t e y ü r ü y e n o b ü y ü k

i n s a n o r a d a n ... F a h r u 1 - M u h a d d i s i n d i y e a n ı l a n , b i r P e y g a m b e r v e s a h â b î

a ş ığ ı Y u s u f B a h r i E f e n d i ( 1 7 6 0 - 1 8 3 0 ) b u r a d a n . . . K a b r i n i z iy a r e t e ttiğ in iz ­

d e o n u n n a s ıl b i r s a h â b î a ş ığ ı o l d u ğ u n u a n la r s ın ız .

B ir b a ş k a P e y g a m b e r v e s a h â b e s e v d a lıs ı o la n M o l la C â m î ( 1 4 1 4 -

1 4 9 2 ) b i r g ü n f a r s ç a o l a r a k ş ö y l e d i y e c e k t i r : " Yâ Resûlallah! Çi bâşed çütı


seg-i Ashâb-ı Kehf? Dâhil-i cennet şevem der zümre-i ashâb-ı tû! O reved der
cennet, men der cehennem key revast? O seg-i Ashâb-ı Kehfj men seg-i ashâb-ı
E n G ü z e l ÖRNEĞİN ( s a s ) , E n G ü z e l ÖRNEKLERİ ( r .a n h u m )

tû/Ya Resûlullah! Ashâb-ı Kehfin köpeği onlarla beraber olduğu için cennete
gidecek. Ben de senin ashabının köpeğiyim, o cennete giderken, ben bundan
mahrum kalırsamj bu reva mıdır?" ‫ الﺀ‬A ş k h a l i il e s ö y l e n m i ş b u c ü m l e Y u s u £
B a h r i E f e n d i y e i l h a m k a y n a ğ ı o l m u ş ; ‫ ه‬d a v e f a t e d e r k e n Ç o r u m , H ı d ı r l ı k ’t a

s a h â b e n in a y a k u ç la r ın a g ö m ü lm e y i is te m iş v e m e z a r t a ş ın a K e h f S û r e s i 18.
Vekelbühüm
a y e t i n d e n ş u i b a r e y i y a z d ı r m ı ş t ı r : " ‫ﺑﺎﻟﺮﺻﻴﺪ‬ ‫ﺑﺎط ذزاﻋﺌﻪ‬ ‫وﻛﻴﻬﻢ‬
bâsidün ziraayhi bıl-vasîd/Ve köpekleri deayaklarım mağaranın önüne uzat-
mış öyleceyatıyordu..."‫وﺀ‬

A d ı n ı b u r a d a t e k t e k s a y a m a y a c a ğ ı m ı z y ü z l e r c e â l i m , v e li, a r i f Ç o -

r u m ’d a n ç ı k m ı ş t ı r . N e d e n p e k i b u b e r e k e t ? N e d e n i b e l l i d i r d e ğ i l m i ? T o h u -
m u e k e n ih lâ s v e a ş k k a h r a m a n la r ı o la n s a h â b î e f e n d ile r im iz o lu n c a , e lb e tte
m e y v e , m a h s u l b ö y l e o la c a k t ı r . B u n d a n d o l a y ı Ç o r u m , ö z e l b i r y e r d i r ; A l l a h

o t o p r a k l a r d a s o n g ü n e k a d a r b u b e r e k e t i d a i m e t s i n i n ş a l l a h ...

Sahâbe D iyarı Ç o ru m

^ r u m ’u n s a h â b e d i y a r ı o l m a s ı , o m d a s a h â b e y e n i s p e t e d i l e n b e ş k a -

b i r / m a k a m ı n b u lu n m a s ı n d a n d o la y ıd ır . B u k a b i r / m a k a m l a r ı n ü ç ü S ü h e y b - i
^ ü m i , U b e y d G a z i v e Ç o r u m l u l a r ı n i f a d e s i il e K e r e b - i G a z i y a n i b u g ü n h a -
y a t m a m i s a f i r o l a c a ğ ı m ı z A m r b . M a ’d î k e r i b , d i ğ e r i k i s i i s e S a ’d b . E b i V a k -

k a s v e a d ı b i l i n m e y e n a m a s a h â b e y i b i z e a n l a t a n e n g ü z e l b i r i f a d e il e i s i m -
l e n d i r i l e n Y a y a n D e d e ’d ir . N e d e n Y a y a n b i l i y o r s u n u z d e ğ i l m i ? Y a y a o l a r a k
M e d i n e ’d e n Ç o r u m ’a k a d a r g e l m i ş t e o n u n iç i n ... B u b e ş k a b i r y a d a m a k a m
b u t o p r a k l a r ı n s a h â b e il e b a ğ ı n ı n n e k a d a r g ü ç l ü o l d u ğ u n u b i z e g ö s t e r m e k -

t e d i r . P e k i, b u k a b i r y a d a m a k a m l a r d o ğ r u m u ? G e r ç e k t e n b u r a d a a d ı a n ı l a n

s a h â b î e f e n d ile r im iz m e tf u n m u d u r ? Ya d a b u r a la r a k a d a r g e lm iş le r m id ir?

B u s o r u y a c e v a p v e r e b i l m e k i ç i n b i r n o k t a y ı iy i c e a n l a m a m ı z g e r e k i r .

B i r ç o k k a y n a ğ ı m ı z ı n b i z e v e r d i ğ i b i l g i y e g ö r e s o n V e d a H a c c ı ’n d a E f e n d i -
m i z ’i, A r a f â t ’t a , M i n a ’d a , M e ş ’a r i ’l - H a r a m ’d a / M ü d e l i f e ’d e d i n l e y e n , d i n l e -
d ik le ri iç in d e g ö re n , g ö rd ü k le ri iç in d e s a h â b î o lm a ş e re fin e , b a h tiy a rlığ ın a

[1] Bediüzzam an SaîdN ursî, Sözler, s. 523.


[2] K e h fl8 /1 8 .

٠٠٩ 466
B i n K İ ş İy e B e d e l A sker Am r b. M a d îk e r ib (r a )

e r e n s a h â b e s a y ıs ı 1 0 0 b in i a ş k ın d ı. H a tta s o m u t b ir r a k a m v e re lim , E b û

R a z i n i n v e r d i ğ i s a y ı y a g ö r e 1 2 4 . 0 0 0 ,d i r . ‫؛‬3‫ ؛‬B u 1 2 4 . 0 0 0 ’n i n b u g ü n b i z s a d e ­

c e 1 0 .0 0 0 n i i s m e n b i l e b i l i y o r u z . T a m 1 0 . 0 0 0 ’d e d e ğ i l d e a m a y u v a r l a k b i r

r a k a m il e k o n u ş u r s a k b u k a d a r ı n ı a n c a k b i l e b i l i y o r u z . B i z i m s a h â b e t a b a -

k a tla r ım ız , ric a l k ita p la r ım ız v e b u a la n d a y a z ılm ış e n ö n e m l i e s e r le rim iz

o l a n İ b n H a c e r ’i n el-îsâbe si, î b n E s î r ’i n Usdüî-Ğâbe’si, İ b n A b d i l b e r r ’i n

el-lstiâb’ı, İs b e h a n i n in Marifetus-Sahâbe si, Z e h e b î n in Tecrid’i ve Siyer-ü


Âlâmı n-Nübelâ’sı v e î b n S a ’d ’m Tabakât’ı d e d iğ im iz g ib i to p l a m d a s a d e c e

1 0 .0 0 0 s a h â b î n in is m in i b iz e v e rir, b u n l a r d a n 5 0 0 0 t a n e s i k a d a r ı n ın h a ­

y a t l a r ı ç o k a z b i l g i l e r l e a n la t ıl ır . G e r i y e k a l a n 5 0 0 0 t a n e s i n i n , 3 0 0 0 k a d a r ı

h a k k ı n d a b i r a z , 2 0 0 0 t a n e s i h a k k ı n d a is e o r t a ö l ç e k t e b i l g i l e r v a r d ı r . 2 0 0 0

s a h â b î e f e n d i m i z i n is e 1 0 0 0 t a n e s i h a k k ı n d a e p e y b i l g i v e r i l i r . ‫؛؛‬4‫؛؛‬B u n u n d a

b a z ı s e b e p le r i v a rd ır; a n c a k e n ö n e m li s e b e p h a d is n a k lin d e a d ı g e ç e n 1 0 0 2

s a h â b î n i n d e t a y l ı a n la t ıl ıp , d i ğ e r l e r i il e a la k a lı b i l g i l e r i n f a z l a v e r i l m e m e s i d i r .

N e y a z ık k i b iz b u g ü n s a h â b e h a k k ın d a k o n u ş tu ğ u m u z d a s a d e c e b u

e s e r le r ü z e r i n d e n k o n u ş a b iliy o r, b u e s e r le r in b iz e v e r d iğ i b ilg ile r ış ığ ın d a

o n la r h a k k ın d a b ir ş e y le r s ö y le y e b iliy o ru z . B u e s e r le r ış ığ ın d a b a k a rs a k ,

Ç o r u m d a a d ı a m la n b e ş s a h â b în in d e g e rç e k te n b u r a d a m e d f u n o lm a d ığ ın ı

s ö y l e r i z . E s e r l e r i m i z e g ö r e , S ü h e y b - i R u m î M e d i n e ’d e ‫؛؛‬5‫ ؛‬A m r b . M a d î k e r i b

R e y ( R û z e / K i r m a n ş a h a n ) ş e h r i n d e y a n i İ r a n d a , ‫؛؛‬6‫ ؛؛‬S a d b . E b î V a k k a s M e d i ­

n e ’d e m e t f u n d u r l a r . ^ 7‫ ؛‬B u ü ç s a h â b î h a k k ı n d a d a i h t i l a f y o k d e n e c e k h a l d e ­

d ir . V e f a t l a r ı n a ş e h a d e t e d e n l e r i n v e c e n a z e n a m a z l a r ı n ı k ı l d ı r a n i s i m l e r i n

a k ta r ım ı ile b u s a b ittir. D iğ e r ik i s a h â b î y a n i U b e y d G a z i v e Y a y a n D e d e iç in

d e z a t e n b i l g i y o k . P e k i, b u r a d a t a O s m a n l ı h a t t a d a h a ö n c e s i d ö n e m d e n

b e r i s a h â b î k a b r i d iy e b i l i n e n b u y e r l e r d e y a t a n l a r k i m ? B u n l a r y a m a k a m

y a d a a d ın ı b ilm e d iğ im iz o 1 1 4 .0 0 0 s a h â b id e n , a d la r ı a y n ı o la n y a d a s ü ­

r e ç iç e r is i n d e ö y le is im le n d ir ile n s a h a b ile r d e n b ir ile r id ir . M e s e lâ ; S u h e y b - i

[3] H âtîb el-Bağdâdî, el-Câmiîi-Ahlâkı'r-râvî, II, 293.


[4] M u h am m ed E m in Yıldırım, Sahâbeyi Nasıl Anlamalıyız?, s. 145.
[5] İbn Sa’d, Tabalcât, III, 432; İbn Hacer, el-îsâbe, II, 910; İbn Esir, Usdüî-Gâbe, III, 41.
[6] Belâziirî, Fütûhuî-Büldân, 365; İb n Hacer, el-îsâbe, II, 1363.
[7] İbn Sad, Tabakât, III, 164; İbn Hacer, el-îsâbe, 1,713; İbn Esîr, Usdul-Gâbe, II, 456.

467
‫ﻣﻌﺈ‬ E n G ü z e l ÖRNEĞİN ( s a s ) , E n G ü z e l ÖRNEKLERİ ( r .a n h u m )

R u m î ’n i n , a s l ı n d a S ü h e y b b . N u ’m â n i s m i n d e b a ş k a b i r s a h â b î o l d u ğ u , a m a
s ü r e ç iç e r is in d e S ü h e y b - i R u m î d iy e m e ş h u r o ld u ğ u s ö y le n ir . ®

D o l a y ı s ı il e h e m e n k e s t i r i p a t m a k , k i t a p l a r ı m ı z d a y o k d e y i p b i r k a n a a t

b e l i r t m e k d o ğ r u d e ğ il d ir . S a h â b e o r d u s u H i c r i 1 7 ’d e n , t a r i h e d i k k a t e d i n ;
E f e n d i m i z ’i n ( s a s ) v e f a t ı n ı n ü z e r i n d e n d a h a 6 y ı l g e ç m i ş k e n A n a d o l u ’y a
u l a ş m a y a b a ş l a d ı k l a r ı k e s i n d i r . O g ü n d e n H i c r î 5 0 ’y e k a d a r y ü z l e r c e s e f e r

b u t o p r a k l a r a d ü z e n l e d i k l e r i b i l i n e n b i r h a k i k a t t i r . B u r a d a n o g ü n k ü a d ı ile
K o s t a n t i n i y y e ’y e g i t t i k l e r i d e k e s i n d i r . S a d e c e H i c r i 4 8 - 5 0 a r a s ı İ s t a n b u l s e ­
f e r le r in d e n a d ı b ilin e n 6 3 s a h â b în in , k im b ilir a d ı b ilin m e y e n k a ç s a h â b î,
o o r d u i ç e r i s i n d e y e r a lm ı ş l a r d ı r . D o l a y ı s ı il e k i t a b î o l m a s a d a b u g ü n A n a d o ­
l u ’d a s a h a b i y e n i s p e t e d i l e n k a b i r v e m a k a m l a r ı n b u m a n a d a b i r d e ğ e r i h t i v a
e ttiğ i u n u tu lm a m a lıd ır.

S a h a b e n in Tebliğ A şkı

B u ra d a ü z e rin d e d u ru lm a s ı g e re k e n ç o k ö n e m li b ir n o k ta d a h a v a r; o

d a s a h â b e d e d i ğ i m i z o k u t l u n e s l i n t e b l i ğ v e c i h a d a ş k ı il e E f e n d i m i z ’i n ( s a s )
v e fa tın ın h e m e n a r d ın d a n d ü n y a n ın d ö r t b ir ta r a fın a d a ğ ılm a la rı, h a y a tla rı

il e m u h a t a p l a r ı n a i m a n ı n m e s a j l a r ı n ı d u y u r d u k l a r ı g ib i , ş u a n d a d a v a r o l a n
k a b i r v e m a k a m l a r ı il e d e a y n ı h i z m e t i h a l e n d e v a m e t t i r m e l e r i d i r . M e s e l â ,

s a h â b e y e a it k a b ir le r e g ittiğ in iz d e o r a la r d a ç o k fa rk lı b i r h a v a y a ş a h i t o lu r s u ­
n u z . B u g ü n Ç o r u m ’d a b u l u n a n H ı d ı r l ı k m e v k i n e g i d i n c e d e d u r u m a y n ıd ı r .
E ğ e r d a h a ö n c e B a k î K a b r i s t a n l ı ğ ı n a g itm iş s e n iz , h e m e n a k lın ız a g e le c e k

o la n , o r a n ı n k o k u s u o la c a k , y o k e ğ e r d a h a g id e m e m i ş s e n i z o r a d a fa rk lı b i r
m a n e v i h a v a n ın o ld u ğ u n u h e m e n itir a f e d e c e k s in iz d ir. Ç ü n k ü A lla h o n la r a
f a r k lı b i r t a t , f a r k l ı b i r h a v a v e i k l i m n a s i p e t m i ş t i r J 10]

[8] İbn Hacer, el-îsâbe, 11,910; ib n Esîi", Usdü'l-Ğâbe, 111,41,42; İbnA bdilbeır, el-lstiâb, 11,287.
[9 ‫ ل‬im am -zâde Esad Efendi, Feth-i Kostantiniyye, s. 19•
[îo ] ŞeJa‫؛‬deı4n kendilerine has bu kokularının nasıl olduğunu anlayabileceğiniz bir örnek verelim:
Yıllar sonra E ey ^ m b e rim iz ashâbıyla bir sefer dönüşü Safi'â m evkiinden geçiyorlardı, o anda
askerlerden biri: “Yâ 14esûlullab, çok güzel bir kolaı duyuyorum , acaba ned ir?” diye sordu, ?ey-
gam berim iz (sas): "Burada Ebû Muâviye'nin [ubeyde bin Hâris] kabri vardır. Bu, onun kabrinden
yaydan kokudur. Şehitlerin kendine özgü bir kokuları vardır, siz de onu hissettiniz !" buyurdu, ib n Esir,
Usdü'l-Ğâbe, 111, 548; ib n Abdilberr, el-lstiâb, 111, 141.
BİN KİŞİYE B e d e l A s k e r A m r b. M a ’d î k e r İ b ( r a ) ‫ض‬

O ihlas ve kahramanları, öyle biiyiikbir sevdamn peşine düştüler ‫ظ‬


Medine’de Mekke’de; Hz. İbrahim’in şehrinde, Efendimiz’in (sas) şehrinde,
Kâbe’nin yanı başında, Ravza-1 Mutahhara’da ölmek dururken, atlarına bi-
nerekya da Yayan Dede gibi, yayan bir halde evlerinden çıktılar ve bir daha
da dönemeden i’la-ı kelimetullah sancağını dünyanın dört bir tarafına taşı-
dılar. Bugün nereye giderseniz gidin, dünyanın hangi bölgesine varırsanız
varın, sizi orada bir sahâbî efendimiz, ya kabri ile ya makamı ile ya da oraya
bıraktığı farklı bir iz ile karşılayacaktır. Anadolu’nun dört b ir tarafı böyledir;
Adıyaman’da Safvan b. Muattal kabri ile, Kıbrıs’ta üm m ü Haram validemiz
ile, İstanbul’da Ebû Eyyüb el-Ensârî ve Ebû Şeybe el-Hudrî ile. Mersinde
Mikdâd b. Amr makamı ile, Bartın’da Ebu’d-Derda makamı ile, Siirt’te Ab-
durrahmanb. A vf makamı ile ...

Çıkın Anadolu’dan Azerbeycan’a, Ermenistan’a doğru gidin; Abdullah


b. Şübeyl ile Ebû Mihcen es-Sekafî ile sizi karşılasın. Gidin ta Semerkant’a,
Özbekistan’a Hz. Hasan’m süt kardeşi, Efendimiz’in (sas) amcasının oğlu
Kuşem b. Abbas sizi ağırlasın, özbekler, ona Şah-ı Zind diyorlar; Yaşayan
Sultan ne kadar doğru değil mi? ‫ﺀ“ل‬ Sizi daha daha ötelere götüreyim, Çin’e
Guanzo’d a /12^ dayı tarafından Hz. Peygambere (sas) akraba olan Vehb b.
Ebî Kebşe 13‫تﺀ‬ile sizi selamlasın.

îşte sahâbe dediğimiz nesil böyle bir nesildir, Allah onlardan ebeden
razı olsun, insanlık onlara çolc şey borçlu, hele biz hele Anadolu insanı ola-
rakbiz... Düşünebiliyor musunuz; onlar gelmeselerdi; Hicri 17’de el-Cezire
fetihleri ile biz sahâbe ile dolayısı ile imanla tanışmasaydık ne olurdu hali-
miz... Kimimiz Zerdüşt olarak, kimimiz Şaman olarak, kimimiz Hıristiyan
olarak ölüp giderdik. Sahâbe olmasaydı bu topraklar 250 sene süren Selçuk-
lu Medeniyetini kurabilir miydi? 600 yıllık Osmanh medeniyeti diye bir şey
olur muydu? Eğer Anadolu !yad b. Ganem’in atı ile, Ebû ubeyde b. Cer­

[l l] M u h a m m e d E m in Yıldırım,Hz.Peygamberin (sas)Albümü, s. 307.


[ 12] Ç in’in güneyinde bulunan bir şehirdir. Eski adı K antondur. G uangdong eyaletinin yönetim m er­
kezidir. Ç in’deki en büyük ve en eski şehirlerden biridir. M edine ile arasındaki mesafe 12.000 km.
civarındadır. D aha o günlerde sahâbenin ayak izlerinin orada bulunm ası gerçekten çok önem li bir
hadisedir.
[13] M uham m ed Ham idullah, İslâm Peygamberi, 1,541,542.
E n G ü z e l ÖRNEĞİN ( s a s ), E n G ü z e l ÖRNEKLERİ ( r .a n h u m )

rah’m sesi ile, Safvan b. Muattarın nefesi ile, Habib b. Mesleme’nin sedası ile,
Ebû Eyyüb el-Ensârî’nin aşkı ile, üm m ü Haram’ın sevdası ile tanışmasaydi;
tarih Alpaslanları, Selahaddin-i Eyyübîleri, Kılıçarslanlar^ Fatihleri, Yavuz-
ları. Kanunileri yazar mıydı? Bizim çok ama çok borcumuz var onlara...

Hz. Ali ne diyordu: "Bana bir harföğretinin 40yıl kölesi olurum’’ 14‫تأ‬de-
ğil mi? Bir harf öğretene 40 yıl köle olunur, el-hak bu söze hiçbir şekilde
itiraz edilmez. Ya bize imanı, İslâm’ı, Kur’ân’ı, Efendimiz’i (sas) öğretenlere
ne olmalıyız? 400 yıl köle olsak, yeri değil midir? He olacağımızı bilmiyo-
rum, ama onlara karşı çok borcumuz olduğu muhakkaktır, bundan dolayı
duamız şu olsun ki: "Allah bize bu borcu ödeyebilecek liyakat‫ م‬ehliyet, aşk, sevda
ve hepsinden önemlisi ihlâs versin. Aşkları aşklarımız olsun ki onlargibi sorum-
luluklarımızıyerinegetirebilelim

İşte şimdi bu sorumluluğun ne olduğunu öğreneceğimiz bir isme mi-


safir olacağız. Çorumluların Kereb-i Gazi dediği, çok fazia tanımadığımız,
farklı bir sahâbî, farklı bir asker, farklı bir şahsiyet olan Amr b. Ma’dîkerib’i
anlamaya, onun hayat defterinin sayfalarını çevirmeye çalışacağız.

A m rb . M a’dıkerib K im dir?

Amr b. Ma’dîkerib, aslen Yemenlidir. Yemenin meşhur kabilelerinden


Mezhic kabilesinin ZübeydkolunamensupturJ15]Kabilesmin reisi olan, çok
sevilen, sayılan ve otoritesi ile bilinen biridir. Karnin dayısıdır biliyor mu-
sunuz? Yeğenin üzerinden nasıl biri olduğunu daha iyi anlayacağız. Bugün
hangi tefsir, hadis, fıkıh, kıraat, kelam kitabını açsanız adını çokça duyaca-
ğınız Tabiîn neslinin meşhur im a la rın d a n biri Mesrûlcb. Ecda’nın ismine
rastlarsınız. 16‫لﺀ‬îşteAmrb. Ma’dîkeribböylebir âlimin, fakîhin öz dayısıdırJ17^

[ 14 ] Bu sözün Hz. Ali’ye nispeti kesin değildir. Aynı manayı çağrıştıran bazı badislei'de ldtaplarım ızda
m evcuttur. Bkz. Taberanî, el-Mu'cemü'l-Kebîr, VIII, 112; Zehebî, Siyeru lâm i’n-Nübelâj XVIII, 352.
[ 15 ] Ibn Sa’d, Tabakât, VI, 261; İbn Hacer, el-lsâbeII, 1360; İbn Esir, Usdü’l-Ğâbe, iy 261; İbnA bdil-
berr, el-lstiâb, III, 279.
[16] Bkz. İbn Sa’d, Tabakât/VLll, I7 V I5 7 .
[ 17] Z eh e b i,SiyeruÂlâmin-Nübelâ, y 24.

‫ﻫﺲ‬ 470
BİN KİŞİYE B e d e l A s k e r A m r b. M a d î k e r İ b ( r a ) ‫و‬

Doğum tarihi konusunda ihtilaflar var, kimilerine göre Miladî 530, ‫ ﻛﻞ‬-
milerine göre 504; bu tarihlerden hangi birini tercih edersek, edelim, İslâm
geldiği zaman yaşh sayılabilecek bir yaşta olduğu anlaşılır. Uzunca bir ömür
yaşamış, 120 belki 140 yıl, bu uzun ömrüne rağmen atın üzerinden hiç in-
memiş, hayatının sonuna kadar da savaş meydanlarında o lm u ştu r J 18]

Hicretin 10. yılma kadar kabilesinin içerisindendir Amr; ٠ günler Ye-


mene gidip gelen elçilerden bu son dine ait bazı şeyler duymuş, Efendimiz’e
(sas) dair bazı bilgilere vakıf olmuştu, o günlerde Efendimiz (sas) Hâlid
b. Saîd’in askeri, Hz. Ali’nin ise idari rehberliğinde bir seriye ¥emen’e gön-
derilmişti. 19‫ا‬-
‫ت‬Bu seriye/birlik, Amr b. Ma’dîkerib’in kabilesinin yakınlarına
geldiğinde, Amr kabilesine dedi ki: “Siz durun, ben onların önüne çıkayım,
kendimi tanıtayım; muhakkak Araplar benim adımı duyunca korkarlar, on-
lar da korkup giderler.” Amr, daha Müslümanları tanımıyor, dediği gibi yapı-
yor; Hz. Hâlidb. Said’in ve Hz. Ali’nin karşısına geçiyor: “Ey Yabancılar! Ben
Ebû Sevr’im!” Künyesini öne çıkararak konuşuyor, sevr biliyorsunuz öküz
demektir. Araplar, kendilerini bazen yırtıcı, güçlü, kuvvetli hayvan isimleri
ile künyeler, çocuklarına da böyle isimler verirlerdi. Bunun amacı, düşmana
korku verm ekti. 20‫تأ‬îşte Amr da kendisini Ebû Sevr diye künyelemiş, şimdi
İslâm askerlerinin karşısında kendisini tanıtarak, onları korkutmak istiyor.
Devam ediyor sözlerine: “Ben şöyle biriyim, size şunu yaparım, bunu ya-
parım; karşıma çıkmayın ve dönüp gidin!” diye devam ediyor. Amr, böyle
konuştuğunda, karşısmdakilerin korkacağını zannetmişti. A m r’m sözleri bi-
tince Hâlid ile Ali birbirleri ile tartışmaya başladılar; Hâlid diyordu İri: “Bu
adamı bana bırak!” Ah diyordu İri: “Hayır sen bana bırak!” Amr, baktı İri
bu adamlar sıradan adamlar değil, tanıdığı hiçbir Arap’a benzemiyorlar, işin
farklı olduğunu görünce, kendisi savaşmaktan vazgeçti ve içerisinde Müslü-
manlara ve Efendimiz’e (sas) olan merakı iyice arttı. 2‫إلا‬

[18] Yaşı konusunda söylenenleri görm ek için bkz. İbn Hacer, el-isâbe, II, 1 3 6 2 ,1363.
[ 19 ] V âladî,Kitâbul-M eğâzî,III, 1079.
[20] Bu meseleyi şu f‫؛‬¥ayet üzerinden d aha iyi anlarız: E bû Dükayş’a soruluyor: “N için çocuklarınıza
kurt, köpek gibi çirldn isim ler ¥ei'iyoı-sunuz da kölelerinize, M erzûk (Rızıklanm ış), R ibh (Kâr,
kazanç) gibi m a k u l isimleı• veriyorsunuz?” Bu soruya E bû Dükayş şöyle cevap verir: “Biz çocuk-
larım ıza düşm anlarım ız için, kölelerim ize de kendim iz için isimlerveririz.”Alûsî, Biilûğu'l-Ereb, 111,

[21] İb n Sa’d, Tabakât,Vl, 262; İbn Hacer, el-lsâbe, 11,1360; İbnA bdilberr, el-îstiâb111,281.
E n G ü z e l ÖRNEĞİN ( s a s ), E n G ü z e l ÖRNEKLERİ ( r .a n h u m )

M edine’ye G idişi ve M üslüm an O luşu

O günlerde Müslüman olan Eerve b. Müseyk’i, Efendimiz (sas) Ye-


men in valisi olarak atamıştı. 22‫ لﺀ‬Amr, İslâm’a dair bazı şeyler duyunca ve
yüreğinde, aklında onlara karşı merak daba fazla olunca, kabilesinin liderle-
rinden ve önemli isimlerinden Kays b. Mekşûh’a: “Gel beraberce Medine’ye
gidelim, peygamberlik iddiasında bulunan Mubammed ile tanışalım, sen
akıllı bir adamsın, onun gerçekten peygamber mi yoksa yalancı biri mi bunu
iyi anlarsın” demiş; ancak Kays buna karşı çıkmış, kendisi gitmek istemediği
gibi, Amr’ı da engellemeye çalışmış hatta gitmemesi konusunda onu uyar-
mıştır. Ancak Amr b. Ma’dikerib, bir kere kafasına koymuştur Medine’ye
gitmeyi... Allah ona hidayet nasip edecek ya; bakın bir sene gecikse sahâbî
olma şerefini yitirecekti, ama Allah ona bu şerefi tattıracaktı.Amr, daha fazla
gecikmeden kabilesinden 10 kişi ile yola çıkmış, M edine’ye varmış; aslen
Yemenli olan bu yönü ile de hemşerisi sayılan Hazrec’in liderlerinden Sa’d
b. ubâde’nin evini sormuş ve ona misafir olmuştu. Tanınan biri olduğu için
Sa’d, onu çok iyi ağırlamış, bir müddet evinde istirahat ettirdikten sonra
Efendimiz’in (sas) huzuruna onu götürmüştü. 23‫تﺀ‬

O Medine’de gezerken insanlar hayran hayran ona bakıyorlardı. Çünkü


çok dehşet bir fiziği vardı Amr’m ... Hatta Hz. Ömer biliyorsunuz, ashâbm
en c a li le r in d e n biriydi, Hz. Ömer bile Amr’ı görünce: f‘Sübhanallah, bizi
ve Am r’ıyaratan Rabbimize hamd olsun” 24‫تأ‬diyerek onun fiziğine karşı hay-
ranlığmı dile getirmişti. Kabilesinin adamları ile Efendimiz’in (sas) huzuru-
na girince, Efendimiz (sas) kabile liderlerini özel bir ihtiram de karşıladığı
gibi Amr’ı da böyle karşıladı, ona İslâm’a ait bazı şeyler anlattı ve orada Amr,
yamndakilerle beraber iman ettiler.^^

Böylece Amr b. Ma’dikerib, bizzat Resûlullah’ın (sas) vesilesi de iman


şerbetini içti. Amr, Müslüman olduktan sonra bir müddet Medine’de kaldı.

[22 ] İbn Sa’d, Tabakât, VI, 262.


[23 ] İbn Sa’d, Tabakât, VI, 262; ib n Hacer, el-lsâbe, II, 1360.
[24 ] İbn Esîr, Usdiıl-Ğâbe, IV262 ‫ ;؛‬İbnA bdilberr, el-lstiâb, III, 279.
[25 ] İbn Sa’d, Tabakât, VI, 262; ib n Hacer, el-lsâbe, ٥ , 1360; ib n Esîi', Usdü'l-Ğâbe, i y 261; İbnA bdil-
berr, el-lstiâb, III, 279, 280.

‫ﻫﺲ‬
.+. 472 ‫ﺳﺆ‬
Bİ n K iş iy e B e d e l A s k e r A m r b . M a d î k e r İ b ( r a )

O günler Efendimiz’in (sas) Veda Haccı için hazırlandığı günlerdi. Sahâbe o


hazırlık günlerinde, bazen Efendimiz e (sas) hac ile alakalı sorular sorarlardı.
Bir gün Amr da Efendimiz e (sas), câhiliye döneminde yapılan haccı hatırla­
tarak, o günlerden kalan telbiyeyi okuyarak, işin doğrusunu öğrenmek iste­
miş; Efendimiz (sas) de hem İslâmî dönemin haccmı hem telbiyesini Amr a
öğretmiştir. Bugün hadis kitaplarımızda Amr’ın aktardığı en önemli rivayet
de budur. ‫؛؛‬26-‫؛‬

Başlayan Yeni H ayat

Amr b. Ma’dîkerib Müslüman olduktan sonra, Efendimiz (sas), onu


kabilesinin lideri olarak bıraktı; ancak bölge valisi Ferve b. Müseyk’e itaat
etmesini ona söyledi. İşte tam burada Amr için büyük bir imtihan başlaya­
caktı. Yaşı 80-90’a dayanmış ve şimdilere kadar hiç kimselere itaat etmemiş
birine, Efendimiz (sas) İslâm’dan önce asla bir araya gelmesi mümkün olma­
yan bu iki isimden birine itaati emrediyordu. Amr b. Ma’dîkerib, hiçbir şey
demeden Efendimiz’in (sas) huzurundan ayrılıyor, birkaç günlük Medine
seyahatinden sonra Yemene, kabilesinin yanına dönüyordu.

Şimdi bu baş olma belası, lider olma sevdası bir insanın başına neler
açar bunun en acı örneklerinden birine Amr’ın hayatının üzerinden şahit
olacağız. Özellikle sahâbenin rehberiyetinin beşeriyetlerinde olduğunu
unutmadan bu örneği anlamaya çalışacağız. Sahâbeyi sahâbe yapan da bu
idi zaten... Onlar her hususiyetleri ile beşerdiler, beşer gibi davrandılar, ba­
zen hatalar ettiler, bazen yanlışlar yaptılar, ama buna rağmen örnek, önder
ve rehber oldular. İşte Amr b. Ma’dîkerib bize buna dair bakın neler söyle-

Müslüman olup kabilesinin içerisine dönünce bir türlü vali Ferve’ye


itaat edemedi. “Ben ki kabilemin lideriyim, ben ‫ ﻓﻆ‬şöyleyim, böyleyim, nasıl
bu adama itaat ederim” gibi bizim dünyamızda çokça kullandığımız cümle-
leri kullanarak Ferve’ye karşı durdu. 27‫تأ‬Resûlullah (sas): “Başınızda Habeş-

[26] ibn Sad, TabakâtjVL, 266; îb n H ace‫'؛‬, el-isâbe, II, 1362; ‫؛‬bnAbdîIberi', el-istiâbj III, 2 8 0 .
[27] İbn Sa’d, Tabakât, VI, 262.

‫وب‬ 473 ‫و‬-


‫ﻣﻨﺤﺊ‬
E n G ü z e l ÖRNEĞİN ( s a s ) , E n G ü z e l ÖRNEKLERİ ( r .a n h u m )

li bir köle bile olsa ona İtaat edin” 28‫تﺀ‬demesine rağmen, A m r bunu bir türlü
ne£sine yediremedi, o günler Efendimiz (sas) vefat etti ve Hz. Ebû Bekir
bab£e oldu.

Malum olduğu üzare Hz. Ebû Bekir’in halifeliğine işin bidayetinde bir-
çokbölgede çokkarşı gelindi. Karşı gelinen yerlerden biri de Yemen’di. Ora-
da o günler Esved ei-Ansi isminde peygamberlikiddiasmda bulunan yalancı
biri ortaya çıkmıştı. Bu yalancı adam, kendisine taraftar toplamak için heı-
vesileyi zorluyordu, o öğrenmişti ki ‫ آس‬Müslüman olmuş; amavahEerve
ile sıkıntıları var. Hemen bu vesileyi ve zaafiyeti kullanarak, Amr ile görüş-
müş ve Amr’a demişti ki: “Bana destek ol, seni Mezhic emirliğine, valihğine
getireyim.” o günlerde içinde böyle bir zaafiyeti olan Amr, bu teklifi kabul
etmiş ve ne yazık ki işin başında Hz. Ebû Bekir’e karşı, sıı:f içindeki ٠ zaafi-
yetten dolayı baş kaldırmıştıJ29^ o halini şöyle bir şiir ile ortaya koymuştu:

En kötü iktidar olarak gördük Ferve’nin iktidarını.


Sanki o burnu pislik kokusu almış bir eşek!
Sen Ebû Umayrı (Ferveyi) gördüğün zaman,
Acaiplikler görürsün pislikten ve ihanetten oluşan... ^ ٥^
Bakın bu tavır, dünyevi bir hesabın, sahâbibile olsa insanı hangi nokta-
ya getireceğinin ibretvari bir örneğidir. Yemende bu harekethlik olunca Hz.
Ebû Bekir,buraya yine Hâlidb. Saîdkomutasmdabir ordu gönderdi. Hâlid’e
giderken Hz. Ebû Bekir, Efendimiz’in (sas) dediği önemli bir sözü hatırlata-
çaktı. Neydi o söz? Bir beldenin Dârü’l-lslâm mı Dârü’l-Harp mi olduğunu
da ’ nebevi bir beyan... Demişti ki Efendimiz: “Bir şehre
girdiğin zaman namaz vaktini bekle! Ezam duyarsan bil ki orası Müslüman
memleketidir. Kimselere karışma! Ezam duymazsan saldırıp, onları esir ola-
rak alabilirsin.” 31‫تﺀ‬Bir memleketin İslâm memleketi olup, olmadığının en
temel nişanesinin ne olduğunu beyan ediyordu Efendimiz... Hâlid b. Saîd
bu uyarıyı alarak Yemen’e, Amr’m kabilesine gitti, bekledi ezan sesini duya-

[28] Buhârî, Ahkâm , 4; İbnM âce, Cihad, 39.


[29 ] ib n Sa’d, Tabakât, VI, 262; İb n Hacer, el-îsâbeII, 1360.
[30 ] İbn Sa’d, Tabakât, VI, 263.
[31 ] İbn Hacer, ebisâbe, II, 1361.

4-74■
Bİ n Kİ ş İy e B e d e l A s k e r A m r b . M a d î k e r İ b ( r a ) ^

mayınca saldırdı. Böylece İslâm ordusu Yemendeki bu hareketi bastırdı ve


içlerinde Amr’ın da bulunduğu birçok insanı esir olarak ele geçirdiler. Amr
b. Ma dîkerib bu hadise sonrası çok pişman oldu, yaptığının ne kadar hatalı
bir şey olduğunu anladı ve komutan Hâhd e, kendisinin çok değer verdiği
daha sonraları da bazı hadiselerden dolayı adından söz ettirecek bir kılıç
olan Samsâme adlı kılıcını hediye ettiJ32^ Çok iyi de bir şair olan Amr, piş­
manlığını dile getiren bazı şiirler de okudu J33^Hâlid b. Saîd, onun hediyesini
kabul etti ve onu serbest bıraktı. Amr, yaptığı hatanın büyüklüğünün altında
ezildi, vicdan azabına daha fazla dayanamadan, gidip Hz. Ebû Bekir’in ko­
mutanlarından Muhacir b. Ebî Ümeyye’ye teslim oldu ve halife Ebû Bekir’in
huzuruna gitmek istediğini söyledi. Muhacir b. Ebî Ümeyye onu Hz. Ebû
Bekir’e gönderdi. Hz. Ebû Bekir’in karşısında suçunu itiraf eden ve tevbe
ettiğini belirten Amr’ı, Hz. Ebû Bekir affetti ve onu serbest bıraktı.34-‫ ^؛‬O da
tekrar Yemene kabilesinin yanına döndü. Döndü dönmesine ama Amr, bü­
yük bir ızdırap ile yaptığı yanlış altında eziliyorduk35^

Sahâbice Tevbe

Sahâbe hatasız bir nesil değil, günahsız bir nesil değil, melek bir nesil
değil; sahâbe hatada ısrar etmeyen bir nesil, hata yapar yapmaz pişman olup
o pişmanlık altında inleyen bir nesil, hatasının düzeyi ne ise, keffaretini de
onunla ödeyen bir nesil...

Hatası, yanlışı, günahı ne ise, nasıl yapmışsa, istiğfarını, keffaretini, tev-


besini de aynı cinsten ödemeye çalışan bir nesil... Nasıl? Size bir örnek ve­
reyim ki bu önemli alan daha iyi anlaşılsın. Sahâbî Hz. Ebû Zer ile Peygam­
ber Mescidinin Müezzini Hz. Bilâl’i çok iyi tanıyorsunuz! İkisi de büyük,
ikisi de dev kamet, ikisi de bambaşka sahâbîler; Allah ikisinden de ebeden

[ 32 ] ib n Hacer, el-lsâbe,1361 ‫راث‬


; i.bn Esîi', Usdü'l-Ğâbe; IV, 261.
[ 33 ] Söylediği şiirde şunları söylüyordu: "Bu armağanı ben, dostun kızgınlığını gidermek ‫ ا<ﺀﺀ'أ‬vermedim;
armağanlar, cömert kimselere‫ﺀ'رإ؛'اةﻣﺂ‬: Ne ben dosta, ne de dost bana ihanet etmiştir; benim dostlarımla ve
nedimlerimle halim bu şekildedir. Ben bu kılıcı, Kureyş'ten cömert birine hediye ettim; o bununla sevindi
ve kendisini hasis kimselerden korudu." Belâzürî, Fütûhu'l-Büldân, 141.
[ 34 ] İbn Hacer, el-lsâbe, II, 1361; İbnE sîr, Usdü'l-Ğâbe, r y 261.
[ 35 ] İbn Hacer, el-lsâbe, II, 1361; ib n Esir, Usdü'l-Ğâbe, I V, 261.

475
% ; E n G ü z e l ÖRNEĞİN ( s a s ) , E n G ü z e l ÖRNEKLERİ ( r .a n h u m )

razı olsun. Birbirlerini çok seviyorlar; ama nasıl olmuşsa b ir gün aralarında
bir tartışma olmuş, iş biraz uzayınca, Hz. Ebû Zer sinirlenmiş, o gadap ba-
liyle: "Uskut Ye’bne’s-Sevda/ Sus Ey Siyah Kadının oğlu!" demiş. Hz. Bilâl, bu
sözden çok rencide olmuş, bir şeyde dememiş Ebû Zehe; karşılık vermemiş,
ama kırık kalbini onarmak için E£endimiz’in (sas) huzuruna gitmiş ve: “Ya
Resûlullah! Ebû Zer ile aramızda şöyle şöyle bir tartışma oldu, o tartışma
anında Ebû Zer bana: ‘Sus Ey Siyab Kadının oğlu!’ dedi” diyerek başından
geçenleri anlatmış. Efendimiz (sas) bu sözden ٠ kadar rahatsız olmuş ki çok
sevdiği Ebû Zer’i hemen çağırtmış, çok sert bir uslup ile: “Ey Ebû Zer‫ ؛‬Sen-
den halen câhiliye kokusu geliyor” demiştir. 36‫تﺀ‬Ebû Zer yaptığı işin ne ka-
dar yanlış olduğunu anlamıştır, anında hiçbir savunmaya girmeden, “işte o
beni kızdırdı, kızgınlık halinde söyledim £alan” demeden E£z. Bilâl’den özür
dileyecektir. Ama özrü en az işlediği hata kadar olmalı, hata nasıl işlenmişse,
özürde öyle söylenmelidir. Hep böyle yapmıştır sahâbe, bunun onlarca ör-
neği vardır, işte ٠ örneklerden birini anlamaya çalışıyoruz ...

Hz. Ebû Zer, E£endimiz’in (sas) huzurundan ayrılınca hemen Hz.


BilâFin evine gitmiş, başını Bilâl’in kapısının eşiğine koymuş: “Ey Bilâl! Seni
ve Resûlullatiı kızdıran ٠ sözü söyleyen hu ağza, ayağın ile basmadan başımı
eşkinden kaldırmayacağım” demiştir. Bilâl: “Tamam, affettim, ne olur kalk”
demesine rağmen, Ebû Zer: “Vallahi, Bilâl ayağın ile ağzıma basmadıkça, bu
baş oradan kalkmaz!” diyecektir. Bilâl bakacak ki Ebû Zer’i kaldırmak müm-
Icün değil, yavaşça ayağı ile ağzına dokunacak, o baş, ٠ eşikten öyle kalka-
cak... 37‫تﺀ‬İşte özür budur, işte sahâbîce tevbe, istiğfar, hatanın telafisibudur.

A m r b. Machkeribln Tevbesi

Amr b. Ma’dîkerib de bir hata etmiş; nefsine uymuş, valiye itaat etme-
mek için irtidat etmiş, sonra yeniden imana dönmüş, şimdi o hatanın telafi-
sini, dikkat edin ٠ günden sonra 11 ‫ آﻣﻢ؛ا‬yıl boyunca, cihad meydanlarında,
atının üzerinden inmeyerek ödeyecektir. Atının üzerinden indiği günde ru-
hunu Rahman’a teslim edecektir. Sahabice tevbe, sahabice istiğfar...

[36] Buhârî, ] ١١١«», 22; Itkj 15; Edeb, 44; Müslim, 10 ‫رﺀ'اﻣﺤﺄااؤئ‬ ; Kastalâııi, İrşadü's-Sârî, 1,113.
[37] B uhârî,]27 , ‫ا' أا‬،‫ﺀات‬
; Itkj 15; Edeb, 44; M üslim ,£10‫ا' اااو‬،‫ ;مﺀ' اأ‬Kastalâni, İrşadü’s-Sârî, 1,113.

‫ؤس‬ 476
BİN KİŞİYE B e d e l A s k e r A m r b. M a ’d i k e r İ b ( r a ) ‫ف‬

Amr b. Ma’dîkerib, dönüp Yemene geldiği günler, duyuyor ki Halife


Hz. Ebû Bekir, Bizans’a karşı büyük bir ordu gönderecek, o günler 90-100
yaşına merdİYen dayamıştır; hemen Yemen’den Medine’ye gelecek, Hz. Ebû
Bekir’den izin alarak Ebû Ubeyde b. Cerrah komutasındaki orduya katıla-
cak ve döneminin Bedir’i sayılan Yermûk savaşında bulunacaktır. 38‫ تﺀ‬Şair
olduğu için dihyle, mücahit olduğu için bileği ile ٠ günYermûkmeydanında
tabir câiz ise destan üzerine destan yazacaktır.

Mâlik b. Abdullah el-Has’ami isimh şahit naklediyor: “Yermûk günü


meydanda kahramanca savaşan iri yan bir Müslüman aslcer gördüm. Küm
çıkıyordu ise karşısına bir pehlivan gibi onu yere deviriyor, bir başkasını
karşısına alıyordu. Hayran, hayran onu dakikalarca seyrettim. Kim olduğu-
nu çok merale etmiştim, sonra yanımdaleilere sordum: ،Şu pehlivanı tanıyan
var mı?’ Biri cevap verdi: ،Evet, ٠ Yemenli Amr b. Ma’dîkerib’dir. o Arabm
Cengâveri Amr’dır.’’^39‫؛‬işte onun Yermûk’taki hali böyledir. o , o gün, o mey-
danda bir gözünü Allah (cc) yolunda kurban olarak verecektir. ^‫^؛‬Âdeta, bir
an olsun Hak’tan ayrılan gözlerinden birini, o gün Yermûk meydanında Hak
adına lceffaret olarak feda edecektir. Artık Amr, gazidir; yani Çorumluların
ifadesi Kereb-i Gazi’dir.

K adisiye M eydanında

Yermûk’tan sonra biz onu İran ile yapılan büyük savaş Kadisiye’de gö-
rüyoruz. Hz. Ömer, Yermûk savaşında Amr b. Ma’dikerib’in ve Tüleyha b.
Huveyhd’in askeri anlamdaki kabiliyetlerinden haberdar olunca, Kadisiye
Savaşı için onları komutan Sa’d b. Ebî Vaklcas’a gönderdi. Onlarla beraber
bir mektup da yazdı. Halik Ömer, komutan Sa’d’a diyordu ‫ ﻧﻂ‬: "Sana İlci bin
kişiye bedel iki adamgönderiyorum. OnlarAmr ‫رأ‬. M a’dîkerib ve Tüleyha b. Hu-
veylid’dir. Sen onları savaşta kullan, onlarla istişare et ve onlara görev ve sorum-
lulukyükle ‫أ"ئ‬41‫ت‬

[38] ib n Hacer, el-îsâbe, II, 1360; ib n Esîr, Usdiil-Ğâbe, IV, 262; İbnA bdilberr, el-istiâb, III, 280.
[39] İbn Hacer, el-îsâbe, II, 1360.
[40] İbn Hacer, el-îsâbe, II, 1360.
[41] İbn Hacer, el-îsâbe, II, 1361.

. ‫ﻣﻲيوﻧﺞ‬
477 ‫ﺳﺆ‬-‫ب‬ •
‫ﻣﺦ‬ E n G ü z e l ÖRNEĞİN ( s a s ) , E n G ü z e l ÖRNEKLERİ ( r .a n h u m )

Hz. Ömer’in bu sözü, Amr b. Ma’dîkerib’i anlamamız açısından çok


önemlidir değil mi? "Bin kişiye bedel bir asker”bulunduğu yerde bin kişinin
yapacağı işi yapacak bir asker, bu ne güzel ve ne kadar mühim bir ifadedir...
Onlar gelip, Sa’d b. Ebi Vakkas’m askerleri arasına dahil ©lunca, Sa’d onları
güzellikle karşıladı. 100’u aşkın yaşı ile Amr’ı ordusunun elçisi olarak edin-
di. Bir ara Sa’d, onu birkaç sahâbi ile birlikte İran tarafının komutanı olan
Rüstem-i Zâl’a gönderdi. Müslüman elçiler, îranh komutan ile bazı mese-
leleri konuştular, söz artık öyle bir noktaya gelmişti ki orada Müslüınanla-
rın zafer inancına dair bir şeyler söylenmeliydi. îşte ٠ noktada Amr söz aldı
ve dedi ki: "Ey ]^üstemi Ne dersen de! Vallahi bizim iman ettiğimizpeygam-
berimiz sizin topraklarınızı bize vaat etti. Biz bu toprakların hâkimi olacağız
inşallah!” !42lAmr’m bu sözüne karşı Rüstem kahkaha atarak cevap verdi.
Yanındaki askerlere: “Bana bir avuç toprak verin” dedi. Askerler bir avuç
toprak Rüstem’e verdiler. Rüstem ٠ toprağı Amr’a doğru savurarak, alaycı
bir ifade ile: “işte size vereceğimiz toprak sadece budur” dedi, o anda Amr,
hemen yere savrulan toprağı topladı, cübbesini çıkardı, o toprağı cübbesinin
içerisine koydu. Herkes şaşkın şaşkın Amr’ın ne yaptığına bakıyordu. Arka-
daşlarıbile anlamamıştı Amr’ın ne yapmaya çalıştığım? Rüstem sordu: “Sen
ne yapıyorsun?” Amr’m cevabı şu oluyordu: "Bu bir avuç toprağı ben uğurlu
saydım. Bunu arkadaki askerlerimize bir müjde olarakgötüreceğim ve diyeceğim
ki: "Ey îslâm Askerleri! Sasanilerin komutanı Rüstem bu bir avuç toprağı size
kendisi gönderdi, gerisini ise siz kılıçlarınız ile alacaksınız.” Rüstem bu sözler
üzerine çılgına döndü: “Eğer elçi olmasaydınız bu sözlerinizden dolayı he-
pinizi şimdi kılıçtan geçirirdim, çıkın gidin, aramızdaki sözcü/hakem bu an-
dan sonra sadece kılıçlardır” dedi. 43‫تﺀ‬

Bu konuşmalardan sonra savaş kaçınılmaz oldu. İran’ın Sasanî ordu­


su 120.000 kişi ile Kadisiye meydanına g e l d i F i l l e r l e donatılmış ordu,
görenlerin ödünü koparıyordu. Müslüman askerlerin atları fillerden kork­
muş, ürkmüşlerdi. Çünkü ilk kez böyle bir düşman ordu ile karşılaşıyorlar­
dı. Tablo insanın kanını donduracak nitelikte idi. İşte o anlarda Amr diliyle

Belâzürî, Fütûhıı'l-Büldân, 293.


Belâzürî, Fiîtûhuî-Büldân, 293-294.
‫ ﻫﺎ‬4 ‫ ل‬Belâzürî, Fütûhıı'l-Büldân, 294.

478 ‫ﻣﺆ‬
BİN KİŞİYE B e d e l A s k e r A m r b. M a ’d î k e r İ b ( r a ) .‫و‬

Müslüman askerlerin karşısında, onları coşturacak, korkularını cesarete çe-


virecek şiirler okuyor, konuşmalar yapıyordu. Askerlere diyordu ki: “Ey İs-
lam Mücahitleri! Onlardan korkmayın ne sayıları nefilleri sizi ürkütmesin. Biz
Peygamberimizin vaadi ile onlara galip geleceğiz ve onları yeneceğiz. Bize düşen
onların askerlerininpeşine düşmeniz ve başlarını gövdelerinden ayırmadıkça da
peşlerini bırakmamanızdır.‫أ"ن‬45‫ت‬Amr, bu sözleri söylerken, Sasanî tarafından
bir asker öne doğru çıktı ve Amr’a doğru bir ok attı. A m r kendini korudu
ve o oku atan iranlı askerin peşine düştü. Ustaca atını sürerek onu yakaladı,
başını gövdesinden ayırarak, getirip Müslüman askerlerin önüne attı ve dedi
ki: “İşte böyle yapacaksınız!” Onun bu hali askerleri daha da cesaretlendir-
di ve savaş bütün şiddeti ile başladı.^^ Savaş meydanında Amr’ııı yaptığı
ilk iş, filleri hedef almaktı. Fillerin hortiımlarını keserek onlardan birkaçını
öldürünce diğerleri de ürktü, sonra Allah onun ve onun gibi mücahitlerin
ve tabi iti Ebû Mihcen es-Sekafî gibi yiğitlerin vesilesi ile Sasani ordusunu
yerle bir etti. Sasani ordusunun komutanı olan Rüstem de öldürüldü, onu
öldürenlerin arasında Amr’ın ismi de zilçredildir. 47‫تأ‬Kadisiye nin meydanı
o gün çok farklı şeylere şahit olacaktı. Savaş Müslümanların galibiyeti ile
sonuçlandı, böylece İranın kapıları da İslâm’a açıldı. Kadisiye’den sonra
Amr’ı, Hz. Ömer’in huzurunda görüyoruz, o savaşı en ince detaylarına ka-
dar halifeye anlatmış, yaptığı kahramanlıktan dolayı da Hz. Öm er’den takdir
ve ta ltif d u y m u ştu 48‫أ‬
r .‫ل‬

H z. Ö m e r’in H u zu ru n d a

Kadisiye’nin fethinden sonra Amr b. Ma’dikerib, Ö m er b. el-Hattab’ın


yanına geldi. Hz. Ömer, ondan Sa’d’ı ve halkın ondan razı olup olmadığını
sordu. Bunun üzerine Amr şunları söyledi: “Ben onu, karınca gibi halkapara
toplarçocuğuna düşkün şefkatli bir anne gibi onlara şefkatli, kanaatında/çadı-
rında bedevi Arap gibi, vergi toplamasında Nebatlı gibi, ganimetleri eşit taksim
eder, adaletle hüküm verir ve savaşta iyi ok atar bir halde bıraktım.” Onun bu

[45 ] Belâzürî, Fütûhul-Büldân, 294 .


[46] Belâzürî, Fütûhul-Büldân, 294 .
[47 ] İb n Sa’d, Tabakât, VI, 263,264.
[48] Belâzürî, Fütûhul-Büldân, 317.

‫ؤس‬ 479 ‫ب‬


‫غ‬ ' E n G ü z e l ÖRNEĞİN ( s a s ) , E n G ü z e l ÖRNEKLERİ ( r .a n h u m )

cevabını dinleyen ve daha önce de Sa’d’m Amr’ı öven m ektubunu okuyan


Ömer: “Sanki sizler birbirinizi övdünüz” dedi. Bunun üzerine Amr: "Hayır
Ey Müminlerin Emiri’.Ben ancak bildiğimi açıkça anlattım'de diJ49]

Hz. Ömer daha sonra: “Ey Amr! Bana savaşı anlat!” dedi. Amr şunları
söyledi: “Onu içen Hmseye tadı acıdır; kim savaşta sabrederse adı lcahı•; kim
zaaf gösterirse yok olur.” Ömer: “Bana silahtan haber ver” diye sorunca Amr:
“Ey Mü’minlerin Emil'‫ !؛‬Hangisini istiyorsan sor” deyince Ömer: “Mızrağı
anlat” dedi. Amr: “Süngü senin kardeşindir; bazen sana ihanet edebilir” diye
cevap verdi. Ömer: “Oku anlat” deyince Amr: “ölüm lerin elçileridir; hata
da eder, isabet de eder” diye karşılık verdi. Ömer: “Kalkanı anlat” deyince
Amr: “Bu siperin etrafında belalar dolaşır” diye cevaplandırdı. Ömer: “Zırhı
anlat” deyince de Amr: “Süvariyi uğraştırır, yayayı yorar; ancak bu sağlam
bir kaledir” cevabını verdi. Böylece şiir tadında bir sohbet ile Amr, bütün
olan biteni Hz. Ömer’e anlattı ve ondan yaptıklarına karşı takdir gördü. 50‫تأ‬

C epheden, C epheye K oşan B ir Yiğit

Amr b. Ma’dikei'ib, Kadisiyeden sonra yine cephededir. Biz onu İran


cephesinde birçok savaşta ve en son Nihavend Savaşı’nda görüyoruz. 51‫تﺀ‬Sa-
sani Devleti, Kadisiyedeki mağlubiyetinin gidermek için çok büyük bir
ordu ile Müslümanların üzerine saldırı hazırlıklarına girişir. Müslümanlar
da bunu haber alınca N u’mân b. Mulcarrin komutasında büyük bir ordu ile
onların karşısına çıkar. Ama iranlılar, bulundukları yerlerin önüne hendek-
ler kazarak savunma savaşı yaparlar. Günler süren o kuşatma Miblümanla-
rı epey yorar. Daha sonra İslâm askerleri içerisindeki kahramanlar Ka’ka b.
Amr, Amr b. Ma’dîkerib, Tüleyha b. Huveylid, Huzeyfe b. Yemân ve daha
niceleri iranhları hendekler dışına çılanaya mecbur ederler. Onlar çılunca
savaşın seyri değişir, gerçi İslâm ordusunun komutanı N u’mân b. Mukarrin
şehit olur, ama şahsa değil davaya kitlenen ٠ yiğitler, komutanlarının şeha-
detine rağmen savaşın galibi olurlar. 52‫لأ‬

[49] Belâziirî, Fütûhul-Büldân, 317; ibn Hacer, el-îsâbe, 11,1361.


[50] Belâzürî,Fütûhul-Büldân, 317.
[51] İbn Sa’d, Tabakât, ٧ !, 264; ibn Hacer, el-îsâbe, 11,1361.
[52] İbn Hacer, el-îsâbe, 11,1362.
B İ n Kİ ş İy e B e d e l A sicer A m r b . M a d î k e r İb ( r a ) vj ‫؛‬J

O s a v a ş s ı r a s ı n d a A m r b . M a d î k e r i b d e y a r a l a n ı r . Y a ş ı 1 2 0 ’l e r e b e l k i

1 4 0 ’l a r a m e r d i v e n d a y a m ı ş t ı r . O y a ş m a r a ğ m e n c i h a d m e y d a n l a r ı n d a a t k o ş -

t u r m u ş t u r . E n s o n u n d a d a N ih a v e n d s a v a ş ın d a a ğ ır b i r ş e k i ld e y a r a la n m ış ­

tır . İ s l â m a s k e r l e r i y a r a l ı b i r h a l d e , s e d y e y e b e n z e r b i r ş e y il e o n u a lıp y o l a

ç ık m ış la rd ır. B u g ü n İr a n ın R e y ş e h r in in iç e r is in d e o la n R û z e k a s a b a s ın a g e ­

lin c e o r a d a , o r d u k o n a k la m ış tır. H a r e k e t v a k ti o lu n c a a s k e r le r A m r i u y a n ­

d ır m a k is te d ile r , a m a A m r ö te le r e ç o k ta n k a p ı a ç m ış tır, o a n la r d a u y a n d ı v e

g ö z ü n ü k a p a t t ı , b i r d a h a d a g ö z ü n ü a ç m a d ı ; ş e h i t o l m u ş t u . H a n ı m ı C a ’f e r iy -

y e v e k ız ı d a o r a d a y d ı; h a n ım ı o n u n iç in b i r ş iir o k u d u v e s a h â b e o n u R û z e /

K i r m a n ş a h ’t a d e f n e t t i / 53-‫ ؛‬A r a b m c e n g â v e r i , u z u n c a b i r ö m r ü n s o n y ı l l a r ı n ı

A lla h (c c ) y o l u n d a h a rc a y a r a k , b u â le m e ç o k d e r i n iz le r b ı r a k a r a k g itm iş ti.


A lla h k e n d is in e r a h m e t e ts in , b iz i o n d a n v e o n u n g ib i İ s lâ m y o lu n d a o la n

m ü c a h id le r in a y a k iz le r in d e n a y ır m a s ın .

Z a t ı n d a u n u t m a , y a n ı l m a o l m a y a n R a b b u 1 - Â le m in o l a n R a b b i m i z ,

o n u n h a y a tın ı v e â le m e b ır a k tığ ı iz le ri u n u t m a d ı v e 1 4 a s ı r s o n r a b ile u n u t ­

t u r m a d ı , u n u t t u r m a y a c a k d a . .. B u g ü n Ç o r u r h d a o n u n a d ı n a n i s p e t e d i l e n

k a b i r / m a k a m b u n u n e n ö n e m li iş a r e tid ir . O v e y a S a â d e t a s r ın ın b a ş k a b ir

y ı l d ı z ı Ç o r u m ’d a y a tıy o rs a , b iz e d ü ş e n , b u to p r a k la r a e k ile n o to h u m la r ı

z a y i e tm e m e k , o n la r ın b u r a la r a k a d a r g e tir d ik le r i r is a le t d a v a s ın ın m e s a jla ­

r ı n ı , b u r a l a r d a n d a h a f a z la ö t e l e r e t a ş ı m a k t ı r .

Sahâbe’yi Yollara D ü şü ren Aşk, A şkım ız O lu r m u?

H e p im iz in u y k u la r ın ı k a ç ır m a s ı g e r e k e n b ir b ilg iy i s iz le rle p a y la ş m a k

is tiy o ru m . 1 9 0 0 l ü y ılla rın b a ş ın d a Afrika k ıta s ın ın to p la m n ü fu s u 3 0 0 m il­

y o n d u . B u n ü f u s u n sa d e c e y ü z d e ü ç ü n ü H ıris tiy a n la r o lu ş tu r u y o r d u . 2 0 1 0

y ı l ı n d a is e , o g ü n d e n b u g ü n l e r e g e l i n c e , a r a d a n g e ç e n 1 1 0 y ı l ı n a r d ı n d a n

A f r i k a ’n ı n n ü f u s u B i r m i l y a r 1 3 m i l y o n o l d u . P e k i, H ı r i s t i y a n l a r ı n o r a n ı n e

k a d a r a u l a ş t ı ? Y ü z d e 5 7 ! E v e t y a n l ı ş d u y m a d ı n ı z ş u a n A f r i k a ’d a 5 7 7 m i l y o n

H ı r i s t i y a n v a r? ^ 54‫ ؛‬S a h â b e b u b i l g i y e v a k ı f o ls a y d ı, b i l e m e m u y u y a b i l i r l e r

m iy d i? B ilm e m b iz i m g ib i b ir b ir l e r i n i y e m e y e v a k itle r i o l u r m u y d u ? Y o k sa

[53] B elâzürî,Fütûhu’l-Büldân, 365; İb n H a c e r,d-îsâbe, I I 1363.


[54] Fügen Berktay-Emin Atasoy “D inler Coğrafyasına Küresel Bir Bakış’’ Balıkesir Üniversitesi Sosyal
Bilimler Enstitüsü Dergisi, X, sayı: 18, Aralık 2007, s. 18-44.

.+.٠‫؟‬ 481
4 ‫ ^؛‬E n G ü z e l Ö r n e ğ İn ( s a s ), E n G ü z e l Ö r n e k l e r ! ( r .a n h u m )

gecelerini, gündüzlerine katıp dünyanın dört bir tarafına risaletin mesajları­


nı mı duyururlardı?

Onların meseleyi ne kadar doğru anladıklarına dair size bir tablo ak­
tarayım, sonra Hz. Amr’ın hayatının üzerinden alınması gereken mesajlara
sözü getireyim.

Hicretin 5. yılı; Ahzab orduları oluşturulmuş, Akif’in Çanakkale için


söylediği: "Kimi Hindu kimi Yamyam kimi bilmem ne bela” dediği gibi, Mek­
ke Müşrikleri, Gatafanlılar, Hayber Yahudileri ve daha niceleri 10.000-
12.000 kişilik büyük bir ordu ile Medine’ye doğru hareket etme hazırlığına
girmişler... [55] Efendimiz (sas) sahâbe ile istişare ediyor, îranlı Selmân
hendekler kazahm, düşmana hendeklerin yardımı ile savunma yapalım, di­
yor. Fikir kabul ediliyor ve başlanılıyor hendekler kazılmaya... Zor zaman­
lar, zor anlar; açlık diz boyu, günler geçmiş ve o nasırlaşan ellerin sahipleri
bir şeyler yememiş, bir tarafta 12.000 kişilik bir ordu, arka tarafta ihanet
içerisinde olan Benî Kurayza Yahudileri; Müslümanlar iki ateş arasında...
Böyle zor bir tabloda hendeklerin orta bir yerinde koca bir kaya çıkmış...
Sahâbe ne yapmışsa kaya yerinden oynamamış. Durum Efendimize (sas)
bildirilmiş... Efendimiz (sas) hemen o kayanın yanma gelmiş, eline, Sel-
mân-ı Fârisî’nin elinde olan balyozu almış/56‫؛؛‬üç kez arka arkaya koca taşa
balyozu indirmiş. Her seferinde kıvılcımlar semaya yükselmiş ve derken
kaya paramparça olmuş. Sonra dönmüş Efendimiz (sas): “Semaya yükse­
len kıvılcımları gördünüz mü?” diye ashâbına sormuş. Sahâbe: “Gördük Ya
Resûlullah” demişler! Efendimiz: “Neydi o kıvılcımlar biliyor musunuz?” di­
yor sorm uş.. Onlar her zamanki edepleri ile “Allah ve Resûlü daha iyi bilir!”
derler. Efendimiz (sas) orada şöyle buyurur: “O kıvılcımlar Kisra’nm Kay-
ser’in, Yemenin, yani Sasanîlerin ve Romahların saraylarının sizlerin ola­
cağının müjdeleridir.”57‫ ]؛؛‬Rüyaya bakın rüyaya... Bu ne demek? Devrin iki
süper gücü yakında sizin olacaktır demek... Karınları açlıktan iki büklüm
olmuş sahâbeye böyle bir müjde veriliyor. Peki, bu müjdeye karşı sahâbe ne

[55] Vâkıdî, Kitâbul-Meğâzî, II, 444; İbn Sa’d, Tabakât, II, 67.
[56] Taberî, Târih, III, 45.
[57] A hm ed b. H anbel, el-Müsned, XXX, 625; İbn Hişâm, es-Sîre, III, 230; Bey hâki, Delâil, III, 417.

482 ٠
^‫•؛‬+• +*“
Bİ n K İ ş İy e B e d e l A s k e r A m r b . M a d î k e r İ b ( r a )

d i y o r ? ،tO d i y o r s a d o ğ r u d u r . Ç ü n k ü O S â d i k u l - M a s d u k ’t u r . S ö y l e d i ğ i h e r
ş e y d o ğ r u l a n a n d ı r . ” d iy o r la r .

B ir Kez D aha M enkıbe Yazmak İçin

B u h a d is e y i v e riv a y e ti o n la r c a k e z o k u m u ş , d in le m iş iz d ir . B iz im le
s a h â b e n e s li a ra s ın d a b u riv a y e ti d e ğ e r le n d ir m e n o k ta s ın d a k i e n te m e l fa rk
n e d i r b i l i y o r m u s u n u z ? B iz b u r i v a y e t i d i n l e y i n c e , o b ü y ü k i n s a n l a r ı n b ü ­
y ü k l ü k l e r i n i i k r a r e d ip , b u r a d a n b i z e n e v a r , b i z e n e d ü ş e r d i y e h i ç b i r s o r u y u
k e n d im iz e s o rm u y o ru z . A n c a k , s a h â b e , ta b iîn v e te b e -i ta b iîn n e s li b u v e

b u n a b e n z e r r i v a y e t l e r i d u y d u k l a r ı n d a a n ı n d a s o r d u k l a r ı s o r u ş u i d i : “E f e n ­
d im iz (s a s) b iz e b ir m ü jd e v e rd i, ö n ü m ü z e g e r ç e k le ş tir m e k iç in b ir h e d e f

k o y d u . O h a ld e b e n b u h e d e f in g e rç e k le ş m e s i iç in n e y a p a b ilir im ? ” İş te a r a ­
m ız d a k i fa rk b u ? O n la r b u ta r z h e d e fle ri d u y u n c a ş a h la n ıy o r, b iz d u y u n c a
u y u y o r u z . M e n k ı b e l e r u y u m a k i ç i n d e ğ il , u y a n m a k i ç i n d i n l e n i r d i ; a m a b i z

n e y a z ık k i b ö y le y a p m ıy o ru z , y a p m a d ığ ım ız iç in d e b ir k e z d a h a m e n k ıb e ­

le r y a z d ır a m ıy o ru z .

U y a n m a k v e o g ü z e l i n s a n l a r ı n y o l l a r ı n ı y o l o l a r a k e d i n m e k iç i n , o n l a ­
r ı n r e h b e r l i ğ i n d e y ü r ü m e k iç i n , A m r b . M a ’d î k e r i b ’i n h a y a t ı n ı n ü z e r i n d e n

ç o k m e s a j l a r a l ı n a b i l i r d e ö z e l l i k l e o , b i z e b u b a h i s v e s i l e s i il e ş u b e ş ö n e m l i
a l a n i ç i n m e s a j l a r v e r d i . N e d i r b u a la n l a r ?

1- Ihlâsın Derinliği ve Bereket


2- Davet Aşkı ve Temsiliyet
3- Zaafiyetlerin Tehlikesi ve Felaket
4- Hatayı Savunmama ve Keffaret
5- Davanın Kutsiyeti ve Şahsiyet

A lla h b u m e s a jla rı b u r a la r d a b ır a k m a s ın . H e p im iz e a n la m a y ı v e y a ş a ­

m a y ı n a s ip e ts in .

B u b a h s i b i r h a d i s il e n o k t a l a m a k i s t i y o r u m . T i r m i z î n i n Menâkıh ba­
“Ashâbımdan biri bir
b ı n d a g e ç e n b i r h a d i s i n d e E f e n d i m i z ( s a s ) b u y u r u r k i:

beldede vefat ederse, kıyamet günü onlar için bir komutan ve aydınlık saçan
bir rehber olarak diriltilir.’^58^

[58] Tirmizî, Menâkıb, 132.

■+.♦-+^1‫؛‬ 4 g3
E n G ü z e l Ö r n e ğ İn ( s a s ), E n G ü z e l Ö r n e k l e r i ( r .a n h u m ) ____

İnşallah, Anadolu’nun dört bir tarafında var olan sahibi efendilerimiz,


kıyamet günü bizlerin komutanları ve rehberleri olurlar. Duamız şu olsun
ki: Allah o gün onların arkasında yürüyebilecek yüzleri hepimize nasip et­
sin. Başta Efendimiz (sas) ve ashâbın büyükleri olmak üzere, tüm sahibeye
ve Amr b. Ma’dîkerib’e bizleri cennette komşu eylesin.

'٠ ٢ A M R B . M a ’dÎIO E R İb’İN H A Y A T IN D A N M E S A J L A R ^ ٠ ٠ ٠

£■1+ îhlâsını her gün biraz daha derinleştir ve yenile! Bu alanın


kahramanlan olan sahabeyi hiçbir zaman unutma! İhlâs amellerin
hem kabul olunma vesilesi hem bereketidir. İşinin başına ihlâsı
koy ki neticede sevinebilesin.

•§٢٠■Davet ve tebliğ senin aslî ve ulvî bir vazifendir. Tebliğ edebilmen


için önce temsil etm en gerekir. Hakkı ile temsiliyet zaten sana
bu aşkı kazandıracaktır. Davanı kendine ask olarak edin ki son
nefesine kadar diriltme adına gayret ortaya koyabilesin.

Zaafiyetler beşer olmanın bir gereğidir. Tehlikeli olan, bu


zaafıyetleri doğru bir m uhasebe ile ortaya koyup, gereken tedbiri
almamaktır. Var olan hastalıklarını tespit edip iyice kontrol altına
al ki felakete sürüklenmeyesin.

h‫■؛‬Hata eder etm ez, beşerin atası olan Hz. Âdem gibi davranmalısın.
Asla hatanı savunmamaîı, bahanelere sığınmamak, işin bedelini
başkalarına ödetmem elisin. Hatanın büyüklüğü n e ise keffareti de
o düzeyde olmalı ki ahirette pişmanlık çekmeyesin.

h ‫■؛‬Davanın kutsiyetini hiçbir zaman unutamamalısm. Dava risaletin


davasıdır. Dava Allah'ın alî/yüce olan kelimesini ötelere taşıma
davasıdır. Öyleyse hedefe kitlenmeli, şahıslara takılmamak ve
şahsiyetini davana yakışır bir biçimde inşa etm elisin ki yarı
vollarda kalmayasın.
a g