PROSTAT KANSERİ Prof.Dr.

Yücel PAK-GATA Radyasyon Onkolojisi Prostat kanseri 50 yaşın üzerinde cilt kanseri hariç erkeklerde en sık rastlanan kanserdir. Lezyon lokalize ise cerrahi veya radyoterapi iyi bir kür şansı sağlar.Ancak tedaviye karar vermeden önce en uygun evreleme ve evrelere göre optimal tedaviyi seçmek gerekir(1).Şikayeti olmıyan hastalarda digital rektal muayene,PSA,ve/veya ultrason tetkiki tartışmalıdır(2,3). Hastanın sürvisi tümörün yaygınlığı ile ilişkilidir.Sürviyi etkiliyen diğer faktörler histolojik grade,yaş,diğer hastalıkları ve PSA seviyesine göre karar verilmesidir(4-8). Radyoterapi ile tedavi edilen hastalarda klinik T evresi,Gleoson skoru, ve tedavi öncesi PSA seviyesi nüks riskini doğru tahminde kullanılır (9).DNA ploidi de prognostik tetkiktir. Diploid tümörler tetraploid veya aneploid olanlara göre daha iyi prognozludur(10-14).Gençlerde daha definitif yöntem seçilir.Serum asit fosfataz yükselmesi kötü prognoz belirtisidir.PSA yüksek sensitivite ve spesifitesi nedeniyle çok sık kullanılır(6,7,14-19).Biyokimyasal nüks ile klinik metastaz arası 8 yıldır.Metastazdan ölüme kadar geçen süre ek 5 yıldır(20).Küratif amaçlı radyoterapiden sonra PSA yükselmesi prognostik olabilir (21).Lenf nodu yayılımı ve yüksek alkelen fosfataz prognozu kötüleştirir. Palyatif tedavide hormon faydalıdır. Hastanın takibi uzun süre yapılmalıdır, çünkü geç rekürrens ve metastaz sıktır.
Kaynaklar: 1. Garnick MB: Prostate cancer: screening, diagnosis, and management. Annals of Internal Medicine 118(10): 804-818, 1993.

2. Krahn MD, Mahoney JE, Eckman MH, et al.: Screening for prostate cancer: a decision analytic 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13.
view. JAMA: Journal of the American Medical Association 272(10): 773-780, 1994. Kramer BS, Brown ML, Prorok PC, et al.: Prostate cancer screening: what we know and what we need to know. Annals of Internal Medicine 119(9): 914-923, 1993. Gittes RF: Carcinoma of the prostate. New England Journal of Medicine 324(4): 236-245, 1991. Paulson DF, Moul JW, Walther PJ: Radical prostatectomy for clinical stage T1-2N0M0 prostatic adenocarcinoma: long-term results. Journal of Urology 144: 1180-1184, 1990. Matzkin H, Eber P, Todd B, et al.: Prognostic significance of changes in prostate-specific markers after endocrine treatment of stage D2 prostatic cancer. Cancer 70(9): 2302-2309, 1992. Pisansky TM, Cha SS, Earle JD, et al.: Prostate-specific antigen as a pretherapy prognostic factor in patients treated with radiation therapy for clinically localized prostate cancer. Journal of Clinical Oncology 11(11): 2158-2166, 1993. Chodak GW, Thisted RA, Gerber GS, et al.: Results of conservative management of clinically localized prostate cancer. New England Journal of Medicine 330(4): 242-248, 1994. Pisansky TM, Kahn MJ, Rasp GM, et al.: A multiple prognostic index predictive of disease outcome after irradiation for clinically localized prostate carcinoma. Cancer 79(2): 337-344, 1997. Nativ O, Winkler HZ, Raz Y, et al.: Stage C prostatic adenocarcinoma: flow cytometric nuclear DNA ploidy analysis. Mayo Clinic Proceedings 64(8): 911-919, 1989. Lee SE, Currin SM, Paulson DF, et al.: Flow cytometric determination of ploidy in prostatic adenocarcinoma: a comparison with seminal vesicle involvement and histopathological grading as a predictor of clinical recurrence. Journal of Urology 140(4): 769-774, 1988. Ritchie AW, Dorey F, Layfield LJ, et al.: Relationship of DNA content to conventional prognostic factors in clinically localised carcinoma of the prostate. British Journal of Urology 62(3): 254-260, 1988. Lieber MM: Pathological stage C (pT3) prostate cancer treated by radical prostatectomy: clinical implications of DNA ploidy analysis. Seminars in Urology 8(4): 219-224, 1990.

14. Carlton JC, Zagars GK, Oswald MJ: The role of serum prostatic acid phosphatase in the 15. 16. 17. 18. 19. 20. 21.
management of adenocarcinoma of the prostate with radiotherapy. International Journal of Radiation Oncology, Biology, Physics 19(6): 1383-1388, 1990. Stamey TA, Yang N, Hay AR, et al.: Prostate-specific antigen as a serum marker for adenocarcinoma of the prostate. New England Journal of Medicine 317(15): 909-916, 1987. Stamey TA, Kabalin JN: Prostate specific antigen in the diagnosis and treatment of adenocarcinoma of the prostate. I. Untreated patients. Journal of Urology 141(5): 1070-1075, 1989. Stamey TA, Kabalin JN, McNeal JE, et al.: Prostate specific antigen in the diagnosis and treatment of adenocarcinoma of the prostate. II. Radical prostatectomy treated patients. Journal of Urology 141(5): 1076-1083, 1989. Stamey TA, Kabalin JN, Ferrari M: Prostate specific antigen in the diagnosis and treatment of adenocarcinoma of the prostate. III. Radiation treated patients. Journal of Urology 141(5): 10841087, 1989. Andriole GL: Serum prostate-specific antigen: the most useful tumor marker. Journal of Clinical Oncology 10(8): 1205-1207, 1992. Pound CR, Partin AW, Eisenberger MA, et al.: Natural history of progression after PSA elevation following radical prostatectomy. JAMA: Journal of the American Medical Association 281(17): 1591-1597, 1999. American Society for Therapeutic Radiology and Oncology Consensus Panel: Consensus statement: guidelines for PSA following radiation therapy. International Journal of Radiation Oncology, Biology, Physics 37(5): 1035-1041, 1997.

PATOLOJİ Adult prostat kanserleri daima sadece adenokarsinomadır(% 95 in üzerinde).Tümör diferansiasyonunun derecesi ve histolojik büyüme paterni metastaz ve ölüm ile direkt ilişkilidir.İki histolojik grade’leme kullanılır. Mostofi hücre yapısı ve histolojiye göre 3 grup tarif etmiştir. 1) İyi 2) Orta 3)Kötü difransiye anaplastik. Gleoson’un sistemi histolojik yapıya göredir. Bu numara özellikle sürvi ve nodal yayılım insidensiyle ilişkili olarak 2 den 10’a kadar uzar(Gleson skoru). Gleason katagorisinde (1,2) klinik stage’le ilgili olarak histolojik yapı prognozla ilişkili olarak stage ile histolojiyi birlikte yansıtır.İnce iğne aspirasyon biyopsisi “core” iğne biyopsisi ile eşit doğrulukta tanı verebilir(3).
Kaynaklar: 1. Gleason DF, Mellinger GT: Prediction of prognosis for prostatic adenocarcinoma by combined histological grading and clinical staging. Journal of Urology 111(1): 58-64, 1974.

2. Gleason DF: Histologic grading and clinical staging of prostatic carcinoma. In: Tannenbaum M:
Urologic Pathology: The Prostate. Philadelphia: Lea and Febiger, 1977, pp 171-197.

3. Ljung BM, Cherrie R, Kaufman JJ: Fine needle aspiration biopsy of the prostate gland: a study of
103 cases with histological follow-up. Journal of Urology 135(5): 955-958, 1986.

KLİNİK GİDİŞ: Stage A lezyon tesadüfen bulunur.(%10) Bunlarda rectal muayenede prostat normal bulunur ve sadece hastada obstriksiyon şikayeti vardır. Hastalık ancak transurtral prostat rezeksiyon materyalinde histolojik olarak tespit edilir.A2 de de durum aynıdır, ancak tümör 5 den fazla odak halindedir ve bu lezyonlar genellikle kötü difransiye adeno kanser olup pelvik nodlara yayılma oranı %25’tir. B1 lezyonlarında ise (%5-10) şikayeti olmadan da prostata abnormalite vardır.

Lezyon intra kapsüllerdir.<1.5-B1—>1.5 B2 dir. C lezyonlar da extra kapsüllerdir.D lezyonlarda yakın nod (D1) ve uzak metastaz vardır.(D2) ilerlemiş hastalık hastaların çoğunda tespit edilir.Stage C %45, Stage D %40 olguyu teşkil eder. Bunlarda bazen obstiriksiyon ve kemik ağrısına rastlanır. Prostat kanserin çoğu (%85) posterior lobu tutar.Geri kalan ön lobdadır ve palpasyonda bulunması zordur. Bölgesel lenf nodlu yayılımı lezyonun hacim ve diferansiyonuyla ilişki gösterir. Stage A1 lezyonlarının %10’undan azında ,Stage B de %20 ve Stage C de %65 oranında lenf nod yayılımı görülür. Gleason’un skorunda 2-5 arasında %14 yayılım varken ,9-10 arasındaki hemen tüm olgularda vardır. EVRELEME: Prostat kanserinin evrelemesinde genelde kullanılan iki sistem sistemi”(evreA’ dan D’ye), Diğeri AJCC’nin TNM sistemidir(1,2).
Kaynaklar:

vardır.Biri

“Jewett

1. Jewett HJ: The present status of radical prostatectomy for stages A and B prostatic cancer.
Urologic Clinics of North America 2(1): 105-124, 1975.

2. Prostate. In: American Joint Committee on Cancer: AJCC Cancer Staging Manual. Philadelphia,
Pa: Lippincott-Raven Publishers, 5th ed., 1997, pp 219-224.

TANI VE EVRELEME ÇALIŞMASI Dikkatli rektal fizik muayene esastır. Asid fosfataz,prostatik asid fosfataz rektal muayeneden önce bilgi verebilir. Alkalen fosfataz başta olmak üzere karaciğer enzim testleri,biopsi,kemik sintigrafisi,tam kan,IVP, ve akciğer grafisi evreleme ve lezyonu tanımlama ve yaygınlığını saptamada başlıca yöntemlerdir.Lenf nod yayılımını saptamada lenfranjiyografi,lenf nodlarının cerrahi biopsi araştırması ortaya koyar.Komputerize tomografi hem lezyonu ve yaygınlığını göstermede hem de radyoterapi tedavi planlamasında faydalı yöntemdir. TEDAVİ SEÇENEKLERİ ve SONUÇLARI: CERRAHİ:Radikal Prostatektomi prostatın kapsülünün üretra ve seminuler vesikülleri ile birlikte çıkarılmasıdır. Nodal yayılım %8-21 civarında olan lokalize B1 tümörlerde bu yöntem etkin tedavi şeklidir. Bu girişimde hastaların tama yakın bölümünde (%90-100) empotans ve %5-10 oranında üriner inkontines görülür. RADYOTERAPİ :Sıklıkla kullanılan radyoterapi dozu Stage A1(T1a) için 64 Gy, Stage A,B(T1b,c) için 68-70 Gy,ve C lezyonlarda 70-72 Gy eksternal radyoterapi lokal lezyonu etkin şekilde kontrol edebilir.Stage C hastalıkta veya nodal hastalık bulunduğunda tedavi alanı tüm pelvise yönelik ve 4500 rad veya daha fazla dozla radyoterapi gerektirir.Lenfademoktamiyle birlikte radyoterapi (tüm pelvis), %25 den daha fazla hastada peniste,skrotum ve bacakta ödeme neden olduğundan tavsiye edilmez. Aslında proflaktik ve tedavi edici nodal ışınlamanın yeri kesin belirlenmemiştir. Yüksek doz radyoterapi sonrası hastaların %30-50 ‘sinde impotans, %510’unda inkontinens görülür.Klinik olarak tedavi sonrası kontrolde inaktif hastalık bulunmasına rağmen 18 ay sonra alınan biopside hastalık gözlenmektedir.

2 yıl genitoüriner grade 2 komplikasyon %10. ve hastanın tercihine göre saptanır(3).palladium. medikal hastalık bulunuşu. B evrede 5 yıl sürvi %70.Prostat kanserleride radyoaktif implant ile (I-125.Ancak. Radikal prostetektomi genellikle lenfadenektomi ile birlikte.Radikal prostetektomi veya eksternal radyoterapi ile alınan sonuçlar benzerdir (22-24). Mo) ve biyolojik olarak daha agressivdir.Eğer TUR yapılmışsa definitif radyoterapi oluşacak darlığı önlemek için 4-6 hafta geciktirilir(11).eksternal radyoterapide %40-60 tır. iyi-differansiye (stage A1): Post mortem çalışmalarda 90 yaş ve üzeri kişilerde .Klinik araştırmalar devam etmektedir.Bunlarda radikal prostetektomi. Bu teknik pelvik nodal olmayanlarda uygulanır.B2 ve küçük C) bu metodun etkinliği küçük volüm implantı ve homojen yerleştirme ile artar hem de 1500-1800 rad dozu prostata verebilme imkanı sağlar. İnterstisyel radyoizotop implantasyonu (I-125.Rektal ülserasyon da görülebilir.Seksüel potens devamlılığı % 86-92 dir(22-24).Orkiektomi de bir tedavi yöntemidir.Bunun bir avantajı ayaktan tedavi niteliğidir. Bunların çoğunda tedavi gerekmez ve dikkatli takip yapılır(1).10 yıl %45 C evrede ise %30-40 civarındadır.(Stage B1.Daha az diferansiye kanserlerde rezeke edilen dokuda birden çok parçada görülür (T1b. brakiterapi.Evre I kanserlerin çoğu iyi diferansiye ve glandı sadece fokal olarak tutmuştur(T1a.yada olmaksızın yapılır. M0.b.Postoperatif radyoterapi lokal nüksü azaltır(21).Bu oran radikal prostetektomide % 10-40.Verilecek karar hastanın yaşı.D1 lezyonda palyasyon hedeflendiğinde morbiditeyi azaltmak için 60-65 Gy eksternal radyoterapi verilir. Daha genç hastalarda (50-60 yaş) beklenen sürvi uzun olduğundan tedavi gerekir(3).Çok kulanılmamaktadır.Kapsul penetrasyonu veya prostetektomi sırasında seminal vezikül invazyonu varsa veya cerrahiden sonraki 3 haftadan sonra saptanabilir seviyede PSA varsa postoperatif radyoterapi düşünülür(1520).Mo). N0. Kombine tedavilerde morbidite artmaktadır.yaşla artış gösteren metastaz yapmamış prostat kanseri görülme oranı % 50-60 tır. Ya da potensi korumak için sinir koruyucu teknikle ya da olmaksızın uygulanır(12-14).iridyum v. Tedavi edilen hastalarda Stage A1 de sürvi 5-10 yılda %95-100 civarındadır. EVRELERE GÖRE TEDAVİ : Evre I de Tedavi T1a. ve bekliyerek gözleme(2-5) benzer sürvi verir.No.idrar sıklığı. .Morbiditeden kaçınmak için dikkatli bir tedavi planı gerekir(15-20).sıkışma ve daha az da üriner retansiyon çoğu hastada görülür ki zamanla azalır.eksternal radyoterapi (6-10).Au196 vs) yapılan interstisyel radyoterapi özellikle lokalize kanserde kullanılmaktadır. Eksternal radyoterapinin normal dokuları korumak amacıyla CT bazlı 3-Boyutlu konformal tedavi planlaması ve Yoğunlaşmış Modüler Radyoterapi klinik çalışma halindedir(27).Retropubik I-125 in elle implantasyonunda lokal başarısızlık ve komplikasyon artar(25-26).rektal ülserasyon riski %12 dir(22).No. Lenf nod yayılımında lenfoadenoktomi veya eksternal radyoterapiye ilaveten intersisyel radyoterapi uygulaması’da kullanılan yöntemdir.İmplant uygulanan hastalarda lokal kontrol oranı %80-90 civarındadır.Evre D de hormon veya eksternal radyoterapi tavsiye edilir.Prostata radyoaktif madde implantasyonundan sonra impotans %10-25 oranında görülmektedir.) özenle seçilmiş T1 veya T2A tümörlü hastalarda ultrason yada CT eşliğinde transperineal teknikle uygulanır.

Physics 12(9): 1597-1600. 1980. 1987. Lieskovsky G. Journal of Urology 150(3): 905-907. Aron BS. Gasser TC. et al. 3. et al. 15. et al. 1988. Journal of the National Cancer Institute Monographs 7: 141-149. et al. Bergstralh EJ. et al. et al. Physics 11(12): 2073-2080.: Definitive radiotherapy in resectable (stage A2 and B) carcinoma of the prostate: results of a nationwide overview. Biology. 16. International Journal of Radiation Oncology.: Radical prostatectomy versus expectant primary treatment in stages I and II prostatic cancer: a fifteen-year follow-up. Urology 27(1): 10-16. 13. Catalona WJ. Nielsen KT. Journal of Urology 149(5): 1029-1034. 18. 1984. Physics 13(5): 659-663. Medini E. Gerber GS. 1986. Lee DJ. . Biology. National Institutes of Health: National Institute of Health Consensus Development Conference statement: the management of clinically localized prostate cancer. 1986. Zincke H.143 patients from a single institution. Journal of Clinical Oncology 12(11): 2254-2263. El-Mahdi AM. DeKlerk DP. International Journal of Radiation Oncology.: Results of local and/or systemic adjuvant therapy in the management of pathological stage C or D1 prostate cancer following radical prostatectomy. Cancer 45(7): 1912-1921. 2. et al.: Results of conservative management of clinically localized prostate cancer. et al. et al. 19. et al. 1985. Seymore CH.: Improving the therapeutic ratio of external beam irradiation for carcinoma of the prostate. Lange PH. 11. Freiha F: External beam radiation salvage for residual or recurrent local tumor following radical prostatectomy. Paull G. Journal of Urology 125(4): 516-520. 1987. Ploysongsang S. Journal of Urology 136(4): 837-839. Eggleston JC. New England Journal of Medicine 317(15): 909-916. Shehata WM. et al. 5. Thisted RA. Epstein JI. 1993. 8. 1990.: Pathological factors that influence prognosis in stage A prostatic cancer: the influence of extent versus grade. Journal of Urology 143(3): 538-544.: The effect of overall treatment time on local control in patients with adenocarcinoma of the prostate treated with radiation therapy. JAMA: Journal of the American Medical Association 258(19): 2727-2730. 7. Cook DW.: Prostate-specific antigen as a serum marker for adenocarcinoma of the prostate. Cantrell BB. Bigg SW: Nerve-sparing radical prostatectomy: evaluation of results after 250 patients.: Comparison of whole pelvis versus small-field radiation therapy for carcinoma of prostate.: Radical retropubic prostatectomy and postoperative adjuvant radiation for pathological stage C (PCN0) prostate cancer from 1976 to 1989: intermediate findings. Ray GR.Kaynaklar: 1. Catalona WJ. Parsons JT. Chodak GW.: Prognosis of untreated stage A1 prostatic carcinoma: a 4. 1994. International Journal of Radiation Oncology. Freeman JA. 10. Stamey TA. 1994. Graversen PH. International Journal of Radiation Oncology. Basler JW: Return of erections and urinary continence following nerve sparing radical retropubic prostatectomy. Forman JD. Hay AR. 1993. 1986. Eggleston JC. Blute ML. 1989. Reddy PK. 6. 14. et al. study of 94 cases with extended follow-up. Amdur RJ. 1990. Skinner DG. Lieskovsky G. Biology. et al. Biology. 12. 1981. Bagshaw MA: External radiation therapy of carcinoma of prostate.: Radiation therapy as adjuvant treatment after radical prostatectomy. Bagshaw MA. Physics 19(6): 1377-1382. 17. Yang N. Journal of Urology 142(5): 1266-1271. Journal of Urology 132(5): 926-930. New England Journal of Medicine 330(4): 242-248. Fitzgerald LT. Pilepich MV.: Radical prostatectomy for clinically localized prostate cancer: long-term results of 1. 1990. Zinreich E. Bagshaw MA. 9. Asbell SO. Carter GE. 1987. Schellhammer PF: The effect of prior transurethral resection of the prostate on post radiation urethral strictures and bladder neck contractures. Urology 36(6): 493-498.

Radikal prostetektomi TURp tan sonra güçleşebilir. Bahnson RR.Lokal rekürensi azaltır(19). Leibel SA.Mo hastalar için standart tedavi seçenekleri uygun hastalarda sadece sıkı gözlem yapılmasıdır. 23. Journal of Clinical Oncology 14(1): 304-315. Grimm PD. Blasko JC. Coleman CN: Role of interstitial radiotherapy in the management of clinically organ-confined prostate cancer: the jury is still out.Radyoterapi TUR dan 4-6 hafta sonra yapılır(9).20. 24. M0. N0. M0 veya T2. eksternal radyoterapi ile % 40-60 tır. İnterstisyel brakiterapi (I-125. seminal vezikül invazyonu prostetektmi sırasında ya da cerrahide 3 hafta geçmesine rağmen belirgin PSA artışında postoperatif radyoterapi gerekir(1318). 27. grade 2 üriner komplikasyon 2 yılda % 10 dur.Bu risk % 12. et al.Diğer alternatif eksternal radyoterapidir(3-7). 22.Dikkatli bir radyoterapi planı morbiditeyi azaltır(13-18).(1. D'Amico AV. Kuban DA. idrar tutamama. International Journal of Radiation Oncology. El-Mahdi AM. M0 T1b. Journal of Urology 142(4): 1011-1017. prostate cancer.elle I-125 implantasyonunda lokal nüks ve komplikasyon artar(23-24). Ragde H. International Journal of Radiation Oncology. Physics 41(3): 501-510. 1989.Nadiren uygulanan retropubik.Seksüel potensin korunması oranı bu yöntemde %86-92. Harrison L: Tumor control and morbidity following transperineal iodine 125 implantation for stage T1/T2 prostatic carcinoma.Klinik yada patolojik tutulmamış pelvik lenf nodlarının proflaktik ışınlanmasının spesifik sürviyi artırdığı görülmemiştir(8). radikal prostektomide %10-40. 1996. 1997.Dejavantajı ise sık idrara çıkma. 1998. Walther PJ: Radical prostatectomy for clinical stage T1-2N0M0 prostatic adenocarcinoma: long-term results. Hanlon AL. et al.Kapsül penetrasyonu. Physics 21(3): 537-547. and future directions. What have we learned 10 years later? Cancer 63(12): 2415-2420. N0. Schellhammer PF: I-125 interstitial implantation for prostate cancer. Biology. Fuks Z. or un differansiye veya T1b.daha az da retansiyon çoğu hastada görülür.: Dose escalation with 3D conformal treatment: five year outcomes. et al. Journal of Urology 144: 1180-1184. N0. Wallner K.iridyum ile) ultrason veya CT eşliğinde dikkatli seçilmiş T1 T2 tümörlü hastalarda transperineal teknikle uygulanır. Avantajı hastaları yatırmadan yapılmasıdır.Mo veya T1c. Cancer 80(3): 442-453.No. M0 veya T1.: Interstitial iodine-125 radiation without adjuvant therapy in the treatment of clinically localized prostate carcinoma.2).Bunun sonuçları radikal prostetektomi veya eksternal radyoterapininkine benzer(20-22). 25. Wallner KE. Ancak sonradan düzelebilir. N0. Journal of Clinical Oncology 14(2): 449-453. Hanks GE. 1989. Eksternal radyoterapi bu evrede kullanılır ve normal dokuları korumak için 3 boyutlu konformal tedavi veya yoğun moduler tedavi(Intese Modulated) klinik araştırma durumundadır(25).No. . Radikal prostetektomi genellikle pelvik lenfadenektomi ile birlikte potensi koruyan sinir koruyucu teknikle ya da olmaksızın uygulanır(10-12). 1991. orta differansiye.Bu risk hekimin hüneri ve uygulama tekniği ile değişir(20). 1996. 26. Catalona WJ: Clinical use of prostate specific antigen in patients with 21.Ayrıca rektal ülserasyon görülebilir.palladium. treatment optimization. Moul JW. N0. Hudson MA. Biology. M0 or T1c. Roy J. Schultheiss TE. Paulson DF. 1990. kötü differansiye.: The effect of local control on metastatic dissemination in carcinoma of the prostate: long-term results in patients treated with 125I implantation. Evre II Prostat Kanseri T1a.

inkontinens.30).2 yıl genitoüriner grade 2 komplikasyon %10.palladium.Çok kulanılmamaktadır. ve barsak yaralanması gibi yan etkiler dikkate alınmalıdır.) özenle seçilmiş T1 veya T2A tümörlü hastalarda ultrason yada CT eşliğinde transperineal teknikle uygulanır. tıbbi hastalığı. Diğer bir seçenek dikkatli izlemedir(1.strüktürü azaltır(9). Eksternal radyoterapinin normal dokuları korumak amacıyla CT bazlı 3-Boyutlu konformal tedavi planlaması ve Yoğunlaşmış Modüler RT klinik çalışma halindedir(25). Eksternal radyoterapi diğer seçenektir(3-7.: Results of conservative management of clinically localized prostate cancer.idrar sıklığı.Lenfadenektomi yapılanda.Bu oran radikal prostatektomide %10-40.Definitif radyoterapi TURp’tan 4-6 hafta sonra yapılmalıdır. New England Journal of Medicine 330(4): 242-248.b. ve hastanın tercihine göre verilir.Hem de cerrahi sınır ve kapsul invazyonunu değiştirdiğinden değerlendirmeyi güçleştirir(31).Bu uygulama lokal rekürrensi azaltır ama sürviyi uzattığı gösterilmemiştir(19). Chodak GW. Gerber GS.iridyum v.27.23.24). 1994.Tedavi kararı hastanın yaşı. İnterstisyel radyoizotop implantasyonu (I-125.Seksüel potens devamlılığı % 86-92 dir(20-33).sadece radyoterapiye göre daha iyidir(26). Ancak.27). N0. Ultrason eşliğinde perkutenöz kriocerrahi de klinik çalışma şeklinde uygulanmaktadır(34).Klinik veya patolojik olarak tutulmamış pelvik lenf nodlarının profilaktik ışınlamasının sürviye katkısı isbatlanmamıştır(8).32).Rektal ülserasyon da görülebilir.No.Tanıdan sonra radikal prostetektomi yapılanlarla gözlenenler arasında Evre III hastalarda sürvi farkı yoktur(2).İyi bir planlama morbiditeyi azaltır(13-18).Küçük palpabl kanserli hastalarda(T2a. metastaz saptanan hastaların prognozu yapılmıyanlardan daha iyidir.sıkışma ve daha az da üriner retansiyon çoğu hastada görülür ki zamanla azalır. Diğer klinik çalışma ise radikal prostatektomiden önce hormon tedavisidir(35.28).2).Radikal prostetektomi veya eksternal radyoterapi ile alınan sonuçlar benzerdir (20-22). et al.Büyük T2b tümörlerde adjuvan hormon tedavisi düşünülmelidir(26).Radyoterapi ile devamlı verilen hormon tedavisinde sonuç.Bunun bir avantajı ayaktan tedavi niteliğidir. Bu alternatif tedavi seçimlerinde impotans. M0 (stage A2 veya B1 veya B2) Bu evrede de aynı yöntemler kullanılır ve benzer sürvi elde edilir(1).T2. Thisted RA.Preoperatif hormon tedavisinin rolü henüz gösterilmemiştir(29.Mo) hastalara göre daha iyi gidiş vardır. .Retropubik I-125 in elle implantasyonunda ve cerrahın kalifikasyonuna göre lokal başarısızlık ve komplikasyon artar(20.Eğer tümörün yayılımı müsaade ederse impotansı ereksiyon için gerekli sinirler korunur(12.11.her iki gland lobunu tutan(T2b.eksternal radyoterapide %40-60 tır.rektal ülserasyon riski %12 dir(22).Kapsuler yayılım veya seminal vezikül tutulumu var veya operasyondan 3 hafta sonra PSA yüksekse postoperatif radyoterapi düşünülür.No. Kaynaklar: 1. Başlangıçta konservatif kalınan daha sonra hormon verilen lokalize prostat kanserlilerde grade’i 1 veya 2 olanlarda hastalık spesifik yaşam 10 yılda % 87 olup overall sürvi aynı yaştaki populasyona benzemektedir(1).Mo) .Tedavi seçeneklerinin başında pelvik lenfadenektomi ile yapılan Radikal prostatektomidir(10.36).

Graversen PH. 1994. Aron BS. 12. Carter GE. Roy J. Zincke H. 15. Journal of Clinical Oncology 14(2): 449-453. et al. Journal of Clinical Oncology 14(1): 304-315. Bagshaw MA: External radiation therapy of carcinoma of prostate. Lange PH. 1980. Biology. Journal of Urology 142(5): 1266-1271. et al. Journal of Urology 143(3): 538-544. et al. Biology. Freiha F: External beam radiation salvage for residual or recurrent local tumor following radical prostatectomy. International Journal of Radiation Oncology. 1990. Biology.: Results of local and/or systemic adjuvant therapy in the management of pathological stage C or D1 prostate cancer following radical prostatectomy. 1987. et al. Seymore CH. Bagshaw MA. et al. 13.143 patients from a single institution. 1990.: Radical prostatectomy for clinically localized prostate cancer: long-term results of 1. 16. 1985. Lieskovsky G. Parsons JT. Reddy PK. Lee DJ.: Prostate-specific antigen as a serum marker for adenocarcinoma of the prostate. Bahnson RR. Bergstralh EJ. Bigg SW: Nerve-sparing radical prostatectomy: evaluation of results after 250 patients. Physics 19(6): 1377-1382. Amdur RJ. 18. 7. International Journal of Radiation Oncology. Journal of Urology 142(4): 1011-1017. . Catalona WJ. 1993. 20. treatment in stages I and II prostatic cancer: a fifteen-year follow-up. Lieskovsky G. Journal of the National Cancer Institute Monographs 7: 141-149. Stamey TA. Asbell SO. Journal of Clinical Oncology 12(11): 2254-2263. Catalona WJ. Cancer 45(7): 1912-1921. 1986. Shehata WM. et al. Yang N. Pilepich MV. Fitzgerald LT. International Journal of Radiation Oncology. Journal of Urology 150(3): 905-907. 17. Biology. Ray GR. Ploysongsang S. Physics 11(12): 2073-2080. Blute ML.: The effect of overall treatment time on local control in patients with adenocarcinoma of the prostate treated with radiation therapy. Harrison L: Tumor control and morbidity following transperineal iodine 125 implantation for stage T1/T2 prostatic carcinoma. Physics 13(5): 659-663. Biology. Forman JD. Schellhammer PF: The effect of prior transurethral resection of the prostate on post radiation urethral strictures and bladder neck contractures. Martz KL. Moul JW. Journal of Urology 132(5): 926-930. 1996. a phase III study for T1BN0M0 (A2) and T2N0M0 (B) prostate carcinoma. Nielsen KT. Paulson DF. Coleman CN: Role of interstitial radiotherapy in the management of clinically organ-confined prostate cancer: the jury is still out. El-Mahdi AM.: Radiation therapy as adjuvant treatment after radical prostatectomy. 1989. Journal of Urology 149(5): 1029-1034. Hay AR.: Comparison of whole pelvis versus small-field radiation therapy for carcinoma of prostate. Asbell SO. 1990. New England Journal of Medicine 317(15): 909-916. et al.: Improving the therapeutic ratio of external beam irradiation for carcinoma of the prostate. 19. Physics 40(4): 769782. Hudson MA. et al. International Journal of Radiation Oncology. 1988. 1989. 1986. 6. 9. et al. Medini E.: Radical prostatectomy versus expectant primary 3.: Definitive radiotherapy in resectable (stage A2 and B) carcinoma of the prostate: results of a nationwide overview. Urology 36(6): 493-498. 5. 1984. Urology 27(1): 10-16. 1993. Skinner DG. D'Amico AV. Journal of Urology 144: 1180-1184. 21. Freeman JA. 1987. Walther PJ: Radical prostatectomy for clinical stage T1-2N0M0 prostatic adenocarcinoma: long-term results. Catalona WJ: Clinical use of prostate specific antigen in patients with prostate cancer. 1990. et al. 11. Physics 12(9): 1597-1600. Wallner K. Zinreich E. Cook DW. 1998. 14. et al.: Radical retropubic prostatectomy and postoperative adjuvant radiation for pathological stage C (PCN0) prostate cancer from 1976 to 1989: intermediate findings. 1996. Bagshaw MA.: Impact of surgical staging in evaluating the radiotherapeutic outcome in RTOG #77-06. 8.2. 4. Shin KH. International Journal of Radiation Oncology. Basler JW: Return of erections and urinary continence following nerve sparing radical retropubic prostatectomy. Gasser TC. 10.

rationale.: Radical surgery versus radiotherapy for adenocarcinoma of the prostate. Schellhammer PF: I-125 interstitial implantation for prostate cancer. Debruyne FM: Preliminary results of a prospective randomized study comparing radical prostatectomy versus radical prostatectomy associated with neoadjuvant hormonal combination therapy in T2-3 N0 M0 prostatic carcinoma.22. Proceedings of the American Urological Association 155(Suppl): A-976. Stroumbakis N. Hinshaw W. Biology. Cancer 80(3): 442-453. 1996. Schultheiss TE. Journal of Urology 154(3): 1096-1099.gov/clinic/prossumm. 1997.Eksternal radyoterapi ile uygulandığında en uygun tedavi yöntemi olup lokal kontrol ve hastalıksız sürviyi artırmada başarılıdır (2. Evidence Report/Technology Assessment: Number 4. et al. et al. Proceedings of the American Urological Association 155(Suppl): A-1426. 1997. 1996. Journal of Urology 128(3): 502-504. Eastham JA.Büyük tümörlerde interstisyel brakiterapi teknik açıdan zordur. et al. Relative effectiveness and cost-effectiveness of methods of androgen suppression in the treatment of advanced prostatic cancer.: Prostate specific antigen based disease control following ultrasound guided iodine-125 implantation for stage T1/T2 prostatic carcinoma. 1995. Rockville. et al.: Interstitial iodine-125 radiation without adjuvant therapy 23. Vaughan ED. Summary. eds. 33. Kuban DA. 34. Lin GH. Agency for Health Care Policy and Research. Leibel SA. treatment optimization. 1996. et al.initial results. 28. Simpson JR. What have we learned 10 years later? Cancer 63(12): 2415-2420. Physics 21(3): 537-547. et al. Urology 49(5): 721-725. Grimm PD. interstisyel implantatasyon. pp 2574-2564. et al. Accessed 6/14/99. 1998. 1998. January 1999. 25. Philadelphia: W. Journal of Urology 156(1): 115-121. Wajsman Z. 31. 36. Garcia D.. In: Walsh PC. Biology. Fair WR. 1989.: Cryosurgical treatment of localized prostate cancer (stages T1 to T4): preliminary results.: Factors influencing outcome of definitive radiotherapy for localized carcinoma of the prostate.Prognoz büyük ölçüde . Perez CA.3). 1989. 27. in the treatment of clinically localized prostate carcinoma. Cookson MS. et al. Blasko JC. Zheng W. Connolly JA. 1997. Urology 49(Suppl 3A): 46-55. Retik AB.1 Radikal prostatektomi sonuçları evre II dekilerden daha kötüdür. Fuks Z. Available at: http://www. 32. 1982. Witjes WP.: Campbell's Urology. Paulson DF. Hanlon AL. MD. 555A. Soloway MS.: Morphologic changes induced by neoadjuvant androgen ablation may result in underdetection of positive surgical margins and capsular involvement by prostatic adenocarcinoma. Schulman CC. Radiotherapy and Oncology 16(1): 1-21.: Randomized prospective study: radical prostatectomy alone vs radical prostatectomy preceded by androgen blockade in cT2b prostate cancer .. et al. Shinohara K. and future directions. Sharifi R. Hanks GE. M0 (stage C) Esternal radyperapi. 35. 1991.: Update on neoadjuvant androgen deprivation therapy (ADT) and radical prostatectomy in localized prostate cancer. N0. El-Mahdi AM.B.htm. Wallner K. Ragde H. Bazinet M. Urology 49(Suppl 3A): 65-69. Evre III Prostat Kanseri T3. 26. 7th ed. Stroumbakis N. 29. et al. Saunders. Cookson MS. Presti JC.: The effect of local control on metastatic dissemination in carcinoma of the prostate: long-term results in patients treated with 125I implantation. Wallner KE. et al.: The indications. International Journal of Radiation Oncology. Blasko JC. 1997. Grimm PD. et al. International Journal of Radiation Oncology. 24. 667A. 30.: Dose escalation with 3D conformal treatment: five year outcomes. Begin LR.ahcpr. Physics 41(3): 501-510. ve radikal prostatektomi kullanılır. Fair WR. Scardino PT: Radical prostatectomy. and results of neoadjuvant androgen deprivation in the treatment of prostatic cancer: Memorial Sloan-Kettering Cancer Center results.

5.nötron.Hemen tedavi kolunda patolojik fraktür. 3.6. Zagars GK. Kapsul penetrasyonu veya seminal vezikül tutulumu saptanan veya cerrahiden 3 hafta sonra PSA sı yüksek olanlarda postoperatif radyoterapi düşünülmelidir(13.multilif kollimatörlü foton tedavi (25.12).RTOG çalışmasında T3 No vra T3 N1 Mo prostata ve pelvise radyoterapi alan hastaların bir grubuna hemen adjuvan goserelin.: Phase III trial of androgen suppression using goserelin in unfavorable-prognosis carcinoma of the prostate treated with definitive radiotherapy: report of Radiation Therapy Oncology Group protocol 85-31. 2. yada azalmış komplikasyon elde edilmektedir (26. pp 107-160.14.26) lokal kontrolde artış . seçenek genellikle pelvik lenfadenektomiyle beraber yapılan (çok uygun olgularda) radikal prostatektomidir(16). Pilepich MV.RTOG (9) dir.9).17. İkisi arasında 5 yıl sürvide fark gözlenmemiştir(4). Hormonal tedavi radyoterapi ile birlikte verilebilir. 1987. Babaian RJ. In: deKernion JB.TURp.Bu konuda yapılan diğer çalışmalar EORTC (5.24) kullanılmıştır.7).radikal cerrahi.Hem de bunun yaptığı morfolojik değişiklikler cerrahi sınır ve kapsul invazyonunun değerlendirilmesini güçleştirir(21).bölgesel lenf nod durumuyla ilgilidir. del Regato JA.Hormonal tedavi orkiektomi.estrojen (DES).Bu ise radyoterapi(2.Ultrason eşliğinde perkutenöz kriocerrahi de klinik çalışma şeklinde uygulanmaktadır(29).11-13). 2. Seçenek hormon maniplasyonu(orkiektomi veya LHRH agonisti)dur (10). % 44 ü başka hastalıktan ölmektedir(3). Pittman DD: Twenty years follow-up of patients with inoperable 4. Kaynaklar: 1.spinal kord kompresyonu ve ureter obstrüksiyonu daha azdı(10). Tedavi seçenekleri:1.AHCRP (8). Paulson DF. cancer of the prostate (stage C) treated by radiotherapy: report of a national cooperative study.: Genitourinary Cancer Management. non-steroid eantiandrojen veya steroid antiandrojen kullanılabilir.3. International Journal of Radiation Oncology.bir grubuna rölapsta goserelin verilmiştir. Biology.Eksternal radyoterapi(2. Philadelphia: Lea and Febiger. Physics 26(2): 197-201. Byhardt RW. 4. Trailins AH.veya hormonal maniplasyonla olur.3. Semptomatik tedaviler:Birçok evre III hastanın üriner semptomları olduğundan bunların kontrolu gerekir.11. . Ayala AG: Radiation therapy of stage C prostate cancer: significance of Gleason grade to survival.3. 1993. uygun T3 olgularda eksternal radyoterapi ile birlikte interstisyel brakiterapi(23.buna hormon eklenmesi(4.8.20). Eds. Seminars in Urology 8(4): 225-231. seçenek tedaviye hemen başlanmayıp dikkatli izlemedir(22). 1987.Palyatif cerrahi(TURp).27). Radyoterapi’nin alternatif şekilleriyle(mikst ışın(nötron/proton). Hormonal tedaviye hemen başlamak(orkiektomi veya LHRH) ya da gözleyip progresyon olunca hormon tedavisi vermek lokal ileri ve asemptomatik metastazlı prostat kanserlerinde daha iyi sürvi sağlarken hemen tedavi edilenlerde prostat kanseri spesifik sürvi gösterdi.yada artmış sürvi. Journal of Clinical Oncology 15(3): 1013-1021. Paulson DF: Management of prostate malignancy.Neoadjuvan hormon tedavisinin rolü belli değildir(19. 1997. Caplan R.Radyoterapi ile tedavi edilen ve 20 yıl izlenen hastalardan % 47 si prostat kanserinden ölürken. 1990. et al.leuprolide veya LHRH agonisti.18).Küratif radyoterapi TURp dan 4-6 hafta sonra(15) yapılmalı ve konformal radyoterapi (15) uygulaması gelişmektedir.

9. Walsh PC. et al. Freiha F: External beam radiation salvage for residual or recurrent local tumor following radical prostatectomy. et al. 7.htm. 1988. 1997.: Morphologic changes induced by neoadjuvant androgen ablation may result in underdetection of positive surgical margins and capsular involvement by prostatic adenocarcinoma. Urology 49(Suppl 3A): 46-55. et al. 1997. New England Journal of Medicine 337(5): 295-300.: Adjuvant estrogen following radiation therapy for stage C adenocarcinoma of the prostate: long-term results of a prospective randomized study. 15. Khoo VS. Relative effectiveness and cost-effectiveness of methods of androgen suppression in the treatment of advanced prostatic cancer. et al. Reddy PK. Physics 12(9): 1597-1600. Perez CA. Gonzalez D. Urology 49(Suppl 3A): 65-69. . 1988. El-Mahdi AM. et al. 8. von Eschenbach AC. Perez CA. Radiotherapy and Oncology 16(1): 1-21. Journal of Urology 149(5): 1029-1034. prostate cancer treated with radiotherapy and goserelin.: The indications. 1986. Available at: http://www. rationale. 17. Al-Sarraf M. 1999. Immediate versus deferred treatment for advanced prostatic cancer: initial results of the Medical Research Council Trial. 1989. 19. Freeman JA. 22. Norman AR. Lange PH. 1987.: Improved survival in patients with locally advanced 6.gov/clinic/prossumm. 1997. 11. Krall JM. Cookson MS. Journal of Urology 132(5): 926-930. Journal of the National Cancer Institute Monographs 7: 141-149. Stroumbakis N. Urology 30(6): 535-540. Begin LR. Zagars GK. Seymore CH. Warde P. Pilepich MV. 1997. Witjes WP. and results of neoadjuvant androgen deprivation in the treatment of prostatic cancer: Memorial Sloan-Kettering Cancer Center results. 10. International Journal of Radiation Oncology.ahcpr. Agency for Health Care Policy and Research. Debruyne FM: Preliminary results of a prospective randomized study comparing radical prostatectomy versus radical prostatectomy associated with neoadjuvant hormonal combination therapy in T2-3 N0 M0 prostatic carcinoma. 1993. et al.: Comparison of radiation side-effects of conformal and conventional radiotherapy in prostate cancer: a randomised trial. Adolfsson J: Deferred treatment of low grade stage T3 prostate cancer without distant metastases.: Factors influencing outcome of definitive radiotherapy for localized carcinoma of the prostate. Garcia D. 20.: Radiation therapy as adjuvant treatment after radical prostatectomy. Johnson RJ. et al. Damber JE. Physics 14(6): 1085-1091. Simpson JR. Bolla M. Evidence Report/Technology Assessment: Number 4. Schulman CC. Cancer 45(7 Suppl):1906-1911. 1995.: Radical retropubic prostatectomy and postoperative adjuvant radiation for pathological stage C (PCN0) prostate cancer from 1976 to 1989: intermediate findings. et al. 18. Medini E. 1993. Urology 49(5): 721-725. Zheng W. Johnson DE.5. Urology 45(4): 616-623. Bagshaw MA. Pilepich MV. Schellhammer PF: The effect of prior transurethral resection of the prostate on post radiation urethral strictures and bladder neck contractures. Biology. Journal of Urology 149(2): 326-329. 1998. 1997. Rockville. 1984. Ray GR. Lancet 353(9149): 267-272. Lieskovsky G. 16.: Androgen deprivation with radiation therapy compared with radiation therapy alone for locally advanced prostatic carcinoma: a randomized comparative trial of the Radiation Therapy Oncology Group. et al. Granfors T. British Journal of Urology 79(2): 235-246. 12. Summary. Fair WR. 1980. Modig H. January 1999. Journal of Urology 159(6): 2030-2034. Bazinet M. Biology. 21. et al. et al.: Prognostic significance of nodal involvement in locally advanced (stage C) carcinoma of prostate: RTOG experience. MD. 14. 13.: Combined orchiectomy and external radiotherapy versus radiotherapy alone for nonmetastatic prostate cancer with or without pelvic lymph node involvement: a prospective randomized study. The Medical Research Council Prostate Cancer Working Party Investigators Group. Cook DW. Dearnaley DP. International Journal of Radiation Oncology. Jewett HJ: Radical surgery for prostatic cancer.

1996. herhangibir N. Russell KJ. 1993. Laramore GE. et al. Krall JM. Seidenfeld J. Seminars in Radiation Oncology 3(4): 240-249. advanced prostate cancer: a systematic review and meta-analysis. 1993.Elde edilen tüm ölümlerin azalmasınnda adjuvan androjen süpresyonunun radyoterapiyle birlikte başlanması ve uzun yıllar devam ettirilmesine bağlanmıştır. 27.ya da herhangibir T. semptomlar. SWOG-8794. Herhangibi T . Physics 32(1): 3-12.herhangi N.9. Southwest Oncology Group: Phase III Randomized Evaluation of Adjuvant Radiotherapy vs No Adjuvant Therapy Following Radical Prostatectomy and Pelvic Lymphadenectomy in Surgical Stage C Adenocarcinoma of the Prostate (Summary Last Modified 05/98). International Journal of Radiation Oncology.Hormonal maniplasyon (5.En sık semptom üriner sistem ve kemik metastazından olur. Biology.: Advanced prostate cancer: the results of a randomized comparative trial of high dose irradiation boosting with conformal protons compared with conventional dose irradiation using photons alone. Connolly JA. 1993.: Single-therapy androgen suppression in men with 24.Patolojik fraktür .3).10. Blasko JC. Shinohara K. et al. Physics 28(1): 47-54. N0. 1995. 2000. 01/01/1997. 25. Bu evrede tedavi seçenekleri : 1. International Journal of Radiation Oncology. Verhey LJ. et al. Hasselblad V.: Photon versus fast neutron external beam radiotherapy in the treatment of locally advanced prostate cancer: results of a randomized prospective trial. Grimm PD. M1 hastalarda. Annals of Internal Medicine 132(7): 556-577. M1 (stage D1 veya D2) AHPCR araştırmasında(1) büyük T2 tümörlü hastalarda radyoterapiye eklenen sürekli androjen supresyonu sadece radyoterapiyle karşılaştırılmıştır. fakat hastaların çoğunda şaşırtıcı subjektif veya objektif cevaplar vardır.23.12).7. yada herhangibir T. N1-3.spinal kord basısı ve üreter obstrüksiyonu daha azdır(4). Biology. M0.6. M0. clinical trial.: Cryosurgical treatment of localized prostate cancer (stages T1 to T4): preliminary results. Thomas FJ. Munzenrider JE. closed. Ragde H: Brachytherapy and organ preservation in the management of carcinoma of the prostate. 28. Önce yapılan TUR veya radyoterapi ve sora yapılan radyoterapi veya hormon tedavisi bu hastalarda önem kazanır. Samson DJ. et al. Shipley WU. Laramore GE. 26. Evre IV Prostat Kanseri Tedavi seçimi yaş. Caplan RJ. T4.: Fast neutron radiotherapy for locally advanced prostate cancer: final report of a Radiation Therapy Oncology Group randomized clinical trial. birlikteki medikal hastalık.ya da sadece lenf nodu tutulumu olmasına bağlı olarak yapılır. American Journal of Clinical Oncology 16(2): 164-167.8. 29. Thompson IM.11.hormon tedavi uzak metastazlı hastaların başlıca tedavisidir. Diğer bir çalışmada hemen verilen hormon tedavisi daha uzun sürvi sağlamada üstün bulunmuştur (2.Hemen başlanan hormon tedavisinde (orkiektomi veya LHRH analoğu) daha iyi sürvi sağlanmaktadır . Journal of Urology 156(1): 115-121. . Kür nadirdir. et al. Presti JC. vee uzak metastaz olup olmaması.

8. 10.44). Sharifi R. 5.Hormon refrakter hastalarda sistemik kemoterapi(çalışma devam ediyor) (17. Relative effectiveness and cost-effectiveness of methods of androgen suppression in the treatment of advanced prostatic cancer. 2000. Agency for Health Care Policy and Research. Suppl): 45-52. et al. Edwards L. Crawford ED. 1989. Journal of Urology 143(1): 68-71. Peeling WB: Phase III studies to compare goserelin (Zoladex) with orchiectomy and with diethylstilbestrol in treatment of prostatic carcinoma. New England Journal of Medicine 341(24): 1781-1788.TURp’tan 4-6 hafta sonra yapılmalıdır(15).Eksternal radyoterapi (çok uygun Mo hastalarda) küratif yaklaşılabilir (13. closed. Parmar H.: A controlled trial of leuprolide with and without flutamide in prostatic carcinoma. Rockville. British Journal of Urology 79(2): 235-246. Bagshaw MA: External radiation therapy of carcinoma of prostate. Evidence Report/Technology Assessment: Number 4. Accessed 6/14/99. Walsh PC: Early androgen deprivation for prostate cancer? New England Journal of Medicine 341(24): 1837-1838. clinical trial. Manola J. Eisenberger MA. Cancer 45(7): 1912-1921. 1984. British Journal of Urology 59(3): 248-254. Eisenberger MA. 1987. Lancet 355(9214): 1491-1498. . Kaynaklar: 1.Palyatif radyoterapi. New England Journal of Medicine 311(20): 1281-1286. The Medical Research Council Prostate Cancer Working Party Investigators Group.Orkiektomi ile birlikte radikal prostatektomi ( çalışma halinde)(16) 7. 13. Eisenberger MA. Scott WW. 1980. 2. Available at: http://www. 1980. 5. 4. 9. Immediate versus deferred treatment for advanced prostatic cancer: initial results of the Medical Research Council Trial. Walsh PC: Hormonal therapy of prostatic cancer.Palyatif cerrahi. 1990. 11. 09/15/1994. January 1999. et al. SWOG-8894. 1999. New England Journal of Medicine 321(7): 419-424. 1999. Southwest Oncology Group: Phase III Comparison of Flutamide vs Placebo Following Bilateral Orchiectomy in Patients with Stage D2 Adenocarcinoma of the Prostate (Summary Last Modified 12/92). Menon M.ahcpr. Prostate Cancer Trialists' Collaborative Group: Maximum androgen blockade in advanced prostate cancer: an overview of the randomised trials. et al. McLeod DG.htm. 6. 6.gov/clinic/prossumm. 12. Sarosdy M.: Immediate hormonal therapy compared with 3.: Orchiectomy versus long-acting D-Trp-6-LHRH in advanced prostatic cancer. Summary. 1989. 3. observation after radical prostatectomy and pelvic lymphadenectomy in men with node-positive prostate cancer.18) uygulanabilir. The Leuprolide Study Group: Leuprolide versus diethylstilbestrol for metastatic prostate cancer. Cancer 45(7): 1929-1936. 1997.Uygun hastalarda dikkatli izleme.Eksternal radyoterapiye hormonal tedavi eklenebilir(1). 4. Phillips RH.2. Messing EM. Soloway M: Clinical study of leuprolide depot formulation in the treatment of advanced prostate cancer. Urology 33(5. 7. MD.

Hudes GR. Journal of Urology 132(5): 926-930. Journal of the National Cancer Institute Monographs 7: 141-149. Skinner DG. International Journal of Radiation Oncology. Aron BS. et al.Bunlar radyoterapi dışında kortikosteroidler(23.: Phase II evaluation of oral estramustine and oral etoposide in hormone-refractory adenocarcinoma of the prostate. Ploysongsang S. the management of pathological stage C or D1 prostate cancer following radical prostatectomy. 18. Shehata WM. 16. Urology 27(1): 10-16. Journal of Urology 142(5): 1266-1271. Schellhammer PF: The effect of prior transurethral resection of the prostate on post radiation urethral strictures and bladder neck contractures.Ancak günümüzde standart bir kemoterapi rejimi yoktur. Lieskovsky G.Ağrılı kemik metastazlarında birçok yaklaşım vardır. et al. 1988. Sadece eksternal radyoterapiye göre buna ilave stronsyum-89 verilende hastalık gidişi daha yavaş. analjezik ihtiyacı daha az görülmüştür(12). Journal of Urology 149(5): 1029-1034. Biology. 1993. Seymore CH.27). NÜKS PROSTAT KANSERİ: Nükste . 1993. Zincke H: Extended experience with surgical treatment of stage D1 adenocarcinoma of prostate: significant influences of immediate adjuvant hormonal treatment (orchiectomy) on outcome. 6.Hormon tedavi sonrası nüks olgularında kemoterapi ve biyolojik ajanlar araştırılmaktadır(8).Prostatektmi sonrası sadece lokal nüks olanlarda definitif radyoterapi verilir(1-4). 3. Freiha F: External beam radiation salvage for residual or recurrent local tumor following radical prostatectomy.Sadece radyoterapi yapılan bu hastalarda uzun süreli hastalık kontrolü hormon tedavisiyle sağlanır ve sağlanan kanser spesifik ortalama sürvi 6 yıldır(6). Schellhammer PF.: Radical retropubic prostatectomy and postoperative adjuvant radiation for pathological stage C (PCN0) prostate cancer from 1976 to 1989: intermediate findings. tedavi seçimi daha önce yapılan tedavilere. Lange PH. 5.: Comparison of whole pelvis versus small-field 15. Redman B. 1989. El-Mahdi AM: Treatment of clinical local failure after radiation therapy for prostate carcinoma. Cook DW. Journal of Urology 33(5. 1984. Moul JW. et al. radiation therapy for carcinoma of prostate. 1994. 1986. 1986. Physics 12(9): 1597-1600. et al.: Phase II study of estramustine and vinblastine. Medini E.gallium nitrat ve radyonüklidler( stronsyum-89). Hussain M. two microtubule inhibitors.Kemik ağrılarında palyatif radyoterapi faydalıdır.Benzer cevap lokal radyoterapi veya yarımvücut radyoterapisi ile de sağlanır(11). Suppl): 27-36.Radyoterapi sonrası nükste kriyocerrahi araştırılmaktadır(7). Paulson DF: The role of radical surgery in the management of radiation recurrent and large volume prostate cancer. Reddy PK. Krigel RL. Stronsyum-89 verilende % 80 olguda ağrı palyasyonu sağlanır(10). Carter GE. Journal of Clinical Oncology 10(11): 1754-1761.14. . Greenberg R. Radyoterapi sonrası lokal nükste bir hastada kurtarma prostetektomisi sağlanabilir(5). Kuban DA.: Results of local and/or systemic adjuvant therapy in 4. Hormon refrakter hastalıkta kemoterapinin palyatif faydası olduğu bildirilmiştir ve bu konuda çalışmalar vardır(13-15).: Radiation therapy as adjuvant treatment after radical prostatectomy. Journal of Clinical Oncology 12(10): 2005-2012. Freeman JA. Cancer 68(6): 1265-1271. Pienta KJ.nüks bölgesine. Journal of Urology 150(6): 1851-1855. Bagshaw MA.diğer medikal hastalıklara. 17.ve hastanın durumuna göre yapılır. 1991. 2. et al. et al. 1989.ve bifosfanatlardır(9). El-Mahdi AM.Dissemine nüksü olan hastalar hormonla tedavi edilir. Kaynaklar: 1. 1992. Ray GR. in hormone-refractory prostate cancer. Lieskovsky G.

Williams MJ. Powe JE. Logothetis CJ. prostate in men with recurrent prostate carcinoma following radiation therapy. Myers C. Kronik: Prostat radyasyona oldukça dayanıklıdır.: Chemotherapy for small cell carcinoma of prostatic origin. Physics 25(5): 805-813. Cancer 72(11. et al.dan radioterapi. Fradet Y.: Short-term outcomes after cryosurgical ablation of the 8. et al.: Strontium-89 (Metastron) versus external beam radiotherapy in patients with painful bone metastases secondary to prostatic cancer: preliminary report of a multicenter trial. 1989. Debruyne FJ. 10. Hastaların %10’unda Proktit ve sistit görülür. Scher HI. Urology 46(5): 676-680. Nah inti dari materi saya yang paling inti adalah bagaimana kita sebagai radiographer bisa melakukan atau membuat teknik spectroscopy yang tepat agar grafik rasio colin dan creatinin Nampak bagus. et al. et al. Seminars in Oncology 20(3. Journal of Urology 147(3 pt 2): 935-937. Seminars in Oncology 21(5): 630-656. 1994. Bales GT.MRI. Kirk D. et al. RADYOTERAPİYE BAĞLI YAN ETKİLER VE MORBİDİTE Akut: Radyoterapi süreside diyare ve dizüri sık görülür ve genellikle lomotil ile nisbeten kontrole alınır.: Results of a randomized phase-III trial to evaluate the efficacy of strontium-89 adjuvant to local field external beam irradiation in the management of endocrine resistant metastatic prostate cancer.Saya mengambil tema PERANAN MRI DAN MR SPECTROSCOPY DALAM MENENTUKAN STAGING CA PROSTAT.: Suramin: a novel growth factor antagonist with activity in hormone-refractory metastatic prostate cancer. Tannock I. 14. et al. 1992. 1998. Meakin W. Chung LW: Bone metastases: improving the therapeutic index. Sebelum kita mulai menginjak injak isinya mari kita tengok parameter yang kita gunakan ϖ 3D VISTA . Suppl 2): 32-33. Nah kebetulan saya diberi kesempatan untuk berbagi mengisi modalitas MRI.Baik konvensional. 1992. Bolger JJ.Dengan materi penatalaksanaan traktus urinarius dengan berbagai modalitas. Dearnaley DP. Biology. Robinson RG: Strontium-89: precursor targeted therapy for pain relief of blastic metastatic disease. 1995. Journal of Clinical Oncology 7(5): 590-597. Journal of Clinical Oncology 10(6): 881-889. Urology 52(1): 7281. 1993. 9. 1993. 15. 12.: Treatment of metastatic prostatic cancer with low-dose prednisone: evaluation of pain and quality of life as pragmatic indices of response. Yapılan tedaviye göre değişmek üzere komplikasyon olarak impotans görülür. et al. Suppl): 3433-3435. 1993. McEwan AJ. Sinner M. Cooper M.7. Porter AT. Amato RJ.Kebetulan tema ini sangat menarik dan kebetulan juga ada banyak kasus yang kita tangani di rumah sakit kami so apa lgi kalo nggak kita sheringkan betul gakkkkkk. Murray R. 11.: Liarozole: a novel treatment approach for advanced prostate cancer: results of a large randomized trial versus cyproterone acetate. International Journal of Radiation Oncology. Stein C. 13.CT scan. Gospodarowicz M.(%25-50) Hari yang menyenangkan 3 hari kita radiographer melaksanakan workshop ilmiah yang bertempat di Bali pulau eksotis tanggal 13-15 November 2009. Hallinan R.

.Habis gitu buat irisan axial T2 W_TSE langsung buat spectroscopy di daerah prostat.ϖ T1 Weighted_TSE ϖ T2 Weighted_TSE ϖ T2 Fat Sat ϖ DWIBS ϖ THRIVE_SPAIR ϖ SV PRESS_120 T2-Weighted ϖ Slice thikness : 3mm ϖ Slice gap : 0-20% of slice thickness (0-0.4mm) ϖ FOV : 200-250mm ϖ TR=500-700 TE=12-20 ϖ Two saturation slabs TEKNIK PENTING Pasien harus kencing dulu kenapa? Biar buli kosong donggggggg.4mm) ϖ FOV : 150-200mm ϖ TR=2500-4500 TE=100-300 ϖ Two saturation slabs T1-Weighted ϖ Slice thikness : 3mm ϖ Slice gap : 0-20% of slice thickness (0-0.Dan yang paling penting voxel dibuat tepat di prostat.Nah gitu maksudnya. Lo mas kok gak dibuat setelah kontras dulu?”Kalo nunggu lama2 isi buli nanti penuh”.Dan saya yakin setelah membaca ini Anda pasti bisa mengerjakannya.penting lahhh?la iya apa? Yang pasti biar gak kebelet pipis.Itu harapan saya.Apa boleh kalo sudah semua sequence diambil dulu baru pasien dikeluarkan trus suruh pipis di pispot habis gitu di masukkan lagi habis gitu di spectroscopy ?”boleh boleh aja”yang penting hasilnya jadi.Apa pentingnya ????? yah .he heh ehhheehheheheheh Yang pasti spectroscopi gak mau tuh kalo ada cairan yang dekat2 voxel.Maka dari itu pasien harus kencing dulu.. Nggak apa2 deh yang penting isi buli kosong. Ok teman2 radiografer kita sudah belajar MRI prostat.Apa nggak repot bu….

Kontrol dışı çoğalan hücreler tümör adı verilen hücre topluluklarını oluşturur. Erkeklerde akciğer kanserlerinden sonra 2. Prostat kanserlerinin %85'i 65 yaşın üzerindeki erkeklerde saptanır. Prostat kanseri. Suçlanan ana unsurlar şunlardır: Aile hikayesi Yaşlanma Zenci ırkında beyazlara nazaran daha sık rastlanmaktadır. Testosteron (erkeklik hormonu): Puberteden önce kısırlaştırılmış erkeklerde prostat kanseri (ca) görülmemektedir. karaciğer ve kemiklere yayılır. PROSTAT KANSERİNİN NEDENLERİ: Prostat kanserinin sebebi henüz bilinmemektedir. Aşağıda sayılan şikayetlerden herhangi biri olduğunda mutlaka bir doktora başvurulması gereklidir. Belirtiler ancak idrar yolunu tıkadıktan sonra ortaya çıkar. eğer yeterince uzun yaşarsa. İçinde bulunan bazı enzimler erkekleri hem enfeksiyonlara karşı korur hem de çocuk sahibi olmaları için gereken bazı koşulları ayarlarlar. gerekmediği halde çoğalmasıdır. Yaş arttıkça prostat kanseri gelişme riski artar. Prostatta geliştikten sonra çevre dokulara komşuluk yoluyla yayılabilir. Genellikle 70 yaşından sonra görülür ve yaş ilerledikçe sıklığı artar. bazı erkeklerde çok daha erken yaşlarda prostat kanseri gelişebilir. Östrojen hormonunun (kadınlık hormonu) izafi olarak arttığı kronik karaciğer hastalarında prostat ca ‘ya rastlanmamaktadır. Prostat bezi ikincil bir cinsel organdır. rektumun önünde yerleşmiş ceviz büyüklüğünde bir bezdir. prostatı oluşturan hücrelerin kontrolsüz bir şekilde. Kanserli hücreler bu yol ile kısa zamanda akciğere. Kanser hücreleri köken aldıkları tümörden kan ve lenf yolu ile ayrılabilir. yenilenir. YAŞLANMA ve TESTOSTERON'dur. vücutta dolaşarak yeni yerleştikleri yerlerde de çoğalabilirler. KİM RİSK ALTINDADIR? Erkek. 50 yaşın altında çok nadirdir. Lenf damarlarıyla da bölgesel lenfatiklere yayılır. hemen hemen tüm erkeklerde prostat kanseri gelişir. sırada ölüme neden olan kanserdir. Bir diğer yayılma yolu kan yoluyladır. Prostat kanseri erkeklerde en sık görülen kanser türüdür. Bütün vücut dokularında hücreler kendilerini belirli bir kontrol mekanizması içerisinde yenilerler. Bu şekilde köken aldıkları organ dışına sıçramış ve oralarda büyümekte olan tümörlere metastaz denir.PROSTAT KANSERİ: PROSTAT CA: Prostat mesanenin altında. Hiç bir yakınmaya da yol açmayabilir. Cinsel boşalma anında gelen meninin sıvı kısmının yaklaşık 1/ 3 ‘ünü oluşturur. Böylece zedelenen doku tamir edilir. PROSTAT KANSERİ BELİRTİLERİ: Maalesef bir çok hastada GEÇ DÖNEMLERE KADAR HİÇ BELİRTİ VERMEYEBİLİR. Ancak. Yağlı gıdaların fazla tüketimi gibi çevresel faktörler * Prostat kanseri için olmazsa olmaz 2 unsur. Sık idrara çıkma (özellikle geceleri) . örneğin 100 yaşına kadar yaşanabildiği takdirde. Bu nedenle sizin ya da 50 yaş üzeri aile üyesi diğer erkeklerin bu hastalık için doktora başvurması ve izleyen yıllarda da düzenli kontrolden “check up’tan“ geçmeleri çok önemlidir.

Prostat biopsisi: En erken 6 hafta sonra bakılmalıdır. . PSA (Prostat Spesifik Antijeni) adlı kan tetkiki ile BPH ile prostat kanseri teşhisi arasında ayırım yapmaya çalışılır. kişinin prostat kanseri olma olasılığı da o denli yüksektir.5 ‘a kadar indirenler de vardır.prostat enfarktüsü . ağrılı olup olmaması gibi unsurların mutlaka dikkate alınması gerekmektedir. * kontrolü hem BPH hem Prostat Ca açısından genişletecek olursak ilaveten Üroflowmetri denilen özel bir işeme ( miksiyon ) testi de yapılabilir. prostat bezi hücreleri tarafından üretilen bir proteindir ve meninin sıvılaşmasını sağlar. Prostatik infarktlar ve akut retansiyon 4. DİJİTAL REKTAL MUAYENE (TUŞE REKTAL): Parmakla prostatın makattan muayenesi anlamına gelir ve belki de ürolojideki eskimeyen ender muayene yöntemlerinden biridir. Gerek check-up’ta veya gerekse şüphelenilen durumlarda yapılması gereken birçok ortak aşama vardır. Sistoskopi: Travmatik işlem yoksa anlamlı artış olmaz . İlaçlar : BPH ‘nın medikal tedavisinde kullanılan . PSA'yı yükselten veya değiştirdiği iddia edilen iyi huylu (benign) patolojiler: 1. PSA. hareketliliği. 7. 3. PROSTAT KANSERİ TANISI: GENELLİKLE GEÇ BULGU VERDİĞİNDEN. kalça ve bel ağrısı idrarda kan ya da iltihap olması Menide kan ve ağrı gibi belirtiler olabilir.ancak 1 hafta sonra bakılması veya öncesinden bakılmasında fayda vardır. Kanserle karışabilen tanıların (BPH . Proscar ( Finasterid = 5 alfa redüktaz inhibitörü ) PSA ‘ yı 6 ay sonra yarıya indirir. ısısı. prostatın büyüklüğü. DRM (Digital Rektal Muayene): Anlamlı yükselme olmaz . Transüretral prostat rezeksiyonu : TURP : En erken 6 hafta sonra 8.prostatit .İdrar yaparken zorlanma İnce ve kesintili idrar yapma İdrar yaparken acı veya ağrı duyma İdrarda kan görme Sırt. kıvamı. Akut bakteriel prostatit 6. Üretral sonda takılması 5. prostat kanserine özgün bir madde değildir. Her ne kadar yanılma payı yüksekse de yine de muayenenin vazgeçilmezidir. PSA. PSA yüksekliği değerli bir tanı metodu ise de tek başına kanser tanısı koymada yetersiz kalabilir ve diğer tanı metodları ile koordine edilmelidir. Normal şartlarda total PSA 4 ng / ml değerinin altında olmalıdır. Bu tetkik hem teşhis koyucu hem de prostat kanseri tedavisinin seyri hakında bilgi verir. 2. TARAMA VEYA CHECK-UP'ların ÖNEMİ BÜYÜKTÜR. Başka patolojilerde de PSA artabillir. Hatta bazen bu değeri 2.tüberküloz prostatit (tbc) ve biopsi sonrası oluşan sertliklerin (endürasyonların) ayırımı açısından.her halükarda TR’ den 24 saat sonra kesinlikle normale iner. Ancak kan PSA düzeyi ne kadar yüksekse. Rutin Kontrollerde: Hikaye dinlenir PSA testi yapılır Genel amaçlı TÜM BATIN ULTRASONOGRAFİSİ yapılır Gerekiyorsa TR ile prostat muayenesi yapılır.prostat taşları .

fiziksel aktivite . PIN : Yüksek grade li PIN kendisi yükseltmez ancak genellikle Prostat ca ile birlikte olduğundan yüksek PSA ya rastlanır 10. PSA Velocity: Artış Hızı : 6 ay arayla 3 kez alınan PSA ölçümlerinde yıllık PSA artışı < 0. Bilgisayarlı Tomografi ve MR: Ultrasonografi gibi prostat kanserini gösterme ve . BPH: 11. 70 yaş ve üstü : 0 – 6.!!! * PSA. Oysa.5) [ kemik sintigrafisine gerek yok ] Radikal prostatektomi sonrasında 3 hafta içinde PSA ölçülemeyecek düzeye = 0.8 in üzerinde olmaması gerektiği kabul edilmiş 3. Free / Total PSA: > 0.15 ise benign Burada PSA değeri trans rektal ultrasonografide saptanan prostat hacmine bölünmüş ve bu değer % 15 in üzerinde çıktığında iyi huylu olma olasılığı yüksek kabul edilmiş 2. Yukarıda da belirttiğimiz gibi PSA. Yaşa bağlı PSA: Burada hastaların yaş dilimlerine göre en fazla çıkabilecek PSA değerleri saptanmış. 60 – 69 yaş : 0 – 4. 50 – 59 yaş : 0 – 3. Eksersiz .5 .9. Ultrason: Hem prostat kanserini gösterme hem de yayılma derecesini anlamada önemli bir tetkiktir.25 ise ve PSA 4 . aksi durum yani. Free / total PSA < 0. PSA < 4 mg ise kanserin % 80 organ sınırlı olma olasılığı vardır.25 Bu oran genelde PSA nın 4 – 10 ng / ml arasında olan gri (gray) zon denilen riskli bölgedeki şahıslara uygulanmalı ve oranı 0.10 arasında ise BİOPSİ (TRUS eşliğinde) yapılmalıdır.5 . TRUS ayrıca görerek biyopsi almada da kullanılır. 1. (% 0. Ultrason karından yapılabileceği gibi aşağıdaki resimde görüldüğü gibi makattan yapılabilmekte “trans rektal ultrasonografi TRUS“ ve prostat kanseri ve kanserin prostat dışına yayılımı net olarak görülmektedir.ejekülasyon / masturbasyon: PSA'yı etkilemez. 40 – 49 yaş : 0 – 2. PSA > 50 iken büyük oranda lenf metatstazı vardır.artmış cinsel ilişki . PSA > 10 ise % 50 organ sınırlı.stress . Prostat kanserinden şüphelenildiği zaman iğne ile prostattan parça alınıp patolojide incelenilir.5 .25 den fazlaysa benign olma ihtimali fazla olduğundan biopsiye gerek yoktur.5 ng / ml 4. Prostat kanserine özgün olmadığından. Ultrason probundan sokulan otomatik iğneler yardımı ile kanserli alandan kontrollü bir şekilde değişik sayıda ( 8-12 kadrandan ) parça almak mümkündür.75 ng / ml / yıl olmalı Burada şüpheli hastalarda senelik PSA artışları kontrol edilmiş ve senelik artış hiçbir zaman total PSA için 0. BPH / Prostat Ca ayırımı açısından daha etkin ve değerli olabilmesi için çeşitli parametreler araştırılmıştır. PSAD: PSA density: Serum PSA değeri / TRUS ile saptanan prostat volümü < 0. PSA < 10 iken . Fakat PSA’ sı normalken de % 15 lenf metastazının olabileceği de unutulmamalıdır. kemik metastazı yok gibidir. Prostat Ca evrelemesinde ve tedavi sonrası durumun değerlendirmesinde yardımcı rol alır.1 inmelidir !!! İnmeme durumunda rest doku veya metastaz var demektir !!! Radyoterapi sonrası PSA: 1 yıl içinde 1 ng/ ml nin civarına inmelidir !!! Androjen Deprivasyonu (hormonal tedavi ) sonrasında : 6 ay içinde normal sınırlar içine düşmelidir !!! Herhangi bir tedavi esnasında veya sonrasında PSA daki artış klinik veya radyolojik nüks bulgusundan 6 – 12 ay öncesini yansıtır.

TRUS Biopsi işleminden sonra yan etkisi olarak her 200 hastadan 1 tanesinde biyopsi sonrası prostat enfeksiyonu gelişebilir. PSA değeri > 10 ng/ml olan hastalarda yaptırılması tavsiye edilmektedir. Kemik Sintigrafisi: Kanserin kemiklere yayılıp yayılmadığının anlaşılmasında kullanılan çok faydalı bir tetkiktir.özellikle lenf bezlerine olan yayılma derecesini anlamada kullanılırlar. içindeki çekirdeklerin büyüklüğü ve şekline bakarak üreme ve yayılım hızı . Eğer doktor muayenesinde şüpheli bir bulguya rastlar veya PSA değeri hastanın yaşından beklenenden yüksekse veya kabaca 4 ng/ml'nin üzerinde olursa ileri tetkikler istenir. Eğer biyopsi negatif gelirse bu hastalar 6 ila 12 ay aralarla muayene ve PSA testi ile izlenirler. hastada şikayete yol açmamış erken evredeki prostat kanseri yakalanabilmektedir. kanlı idrar yapma şikayetleri görülebilir. PIN ( PROSTATİK İNTRAEPİTELİAL NEOPLAZİ ) dir. TEŞHİS NASIL KONUR? Yukarıda sayılan şikayetlerle başvuran hastalarda öncelikle PSA değerleri incelenir ve hastaların parmakla muayenesinde “tuşe rektal = dijital rektal muayene“ rektumun hemen önünde bulunan prostat bezi hissedilerek büyüklüğü ve kıvamı hakkında bilgi sahibi olunur. Bu hastalarda yüksek ateş ve idrar yaparken sancılanma. Anestezi gerektirmez. Eğer biyopside prostat kanseri teşhis edilirse. Gleason Skoru Nedir? Biopside kanser teşhis edildikten sonra. Düşük ve yüksek dereceli “grade” li PIN vardır. İşlemden sonraki ilk 2-3 haftada meni kanlı “hemospermi” gelebilir. Bu işleme “tru-cut prostat biyopsisi“ denir. Düz ve ilaçlı rontgen filmleri: Kanserin kemiklere veya akcigerlere yayılıp yayılmadığını anlamak için çekilir. Bu olasılığı en aza indirebilmek için TRUS Biopsi öncesinde hastalara koruyucu “profilaktik” antibiotik başlanmaktadır. Biopsilerde dikkat edilmesi gerek önemli bir tanı da. Bu şekilde henüz belirti vermemiş. PSA değeri > 20 ng/ml olan hastalarda yaptırılması tavsiye edilmektedir. Bu bakımdan bu tip hastaları daha yakın aralıklarla takip etmeli ve daha sık biopsi yapılmalıdır. Ayrıca rektum içinden yapılan ultrason tetkiki (transrektal ultrasonografi TRUS) ile de prostat hakkında fikir elde edilebilir. İdrarda ve büyük tuvalette kan görülmesi işlemden sonraki 2-3 gün devam edebilir. Düşük grade’li olanı iyi huylu kabul edilip önemsenmez ve hatta patolog raporunda bile belitmemesi gerektiği önerilmektedir. prostattan iğne ile parça alarak “TRUS BİOPSİ” mikroskop altında incelenmesini isteyebilir. Eğer doktor yaptığı muayene ve istediği tetkikleri şüpheli bulursa. Yüksek grade’li olanı ise çok önemli olup kanser odaklarıyla yandaşlık gösterir. biopsi örneklerindeki kanser hücrelerinin görünümü . PROSTAT KANSERİ HAKKINDA SIKÇA SORULAN SORULAR Erken teşhis mümkün müdür ? EVET! 50 yaştan başlamak üzere her erkek her yıl bir ÜROLOG’a muayene olmalı ve kanda PSA baktırmalıdır.

PROSTAT KANSERİ EVRELEMESİ Tx Tümör varlığı değerlendirilmemiştir T0 Tümör yok T1 Klinik olarak parmakla ve görüntü ile tespit edilemeyen tümör T1a Diğer bir nedenle yapılan prostat ameliyatı sırasında bulunmuş ve örneklerin %5’inden azında saptanmış tümör T1b Diğer bir nedenle yapılan prostat ameliyatı sırasında bulunmuş ve örneklerin %5’inden fazlasında saptanmış tümör T1c Prostat muayenesi normal olupta. Bu tip hastalarda prognoz kötü kabul edilir. Gleason Skor 2-4: İyi differansiye (iyi nitelikte farklışama gösteren) kanser hücreleri Gleason Skor 5-6: Orta differansiye kanser hücreleri Gleason Skor 7-10: Kötü differansiye kanser hücreleri Yüksek “Gleason Skoru” aşırı hızlı çoğalma kapasitesine sahip tümörleri ifade eder ve teşhis edildiğinde. prostat dışına yayılım ihtimalinin yüksek olduğu bilinmektedir. “2” yavaş ilerleme potansiyeline sahip kanser hücrelerini ifade ederken. Düşük “Gleason Skoru”nda daha yavaş ilerleyen ve daha iyi prognoz söz konusudur. “10” aşırı hızlı ilerleme ve çoğalma kapasitesine sahip tümör anlamını taşır.hakkında bilgi sahibi olmamızı sağlayan ve GLEASON SKORU olarak belirlenen bir derecelendirmeye tabii tutulur. Gleason Skor’u 2 ile 10 arasında değişen bir skordur.den büyük olmayacak şekilde birçok lenf bezinde tümör var N3 Bölgesel lenf bezlerinde>5 cm boyutunda lenf bezinde tümör var Mx Uzak organlara tümör yayılımı konusunda değerlendirilemiş M1 Uzak organ metastazı var M1a Uzak lenf bezlerinde tümör var M1b Kemiklere atlamış tümör yayılımı var M1c Diğer organlarda tümör yaylımı var En çok kullanılan T1-T4 evrelemesinde basitleştirecek olursak: . yüksek PSA nedeniyle yapılan prostat biopsisinde tespit edilmiş tümör T2 Tümör prostat içinde sınırlı ve muayenede hissedilebiliyor T2a Prostatın bir yanının (lobunun) yarısından azında tümör var T2b Prostatın bir yanının yarısından fazlasında tümör var T2c Prostatın her iki lobunda da tümör var T3 Tümör prostat kapsülünü aşmış T3a Tümör bir yanda prostat kapsülünü aşmış T3b Tümör iki yanda da prostat kapsülünü aşmış T3c Tümör seminal vezikülleri (meni kanalını) tutmuş T4 Tümör seminal vezikül dışındaki diğer komşu organları da tutmuş T4a Tümör mesane boynunu da tutmuş T4b Tümör prostat altındaki kaslara ve pelvik tabanı tutmuş Nx Bölgesel lenf bezlerinde örnekleme yapılmamış N1 Bölgesel lenf bezlerinde <2 cm tek bir adet lenf bezinde tümör var N2 Bölgesel lenf bezlerinde 2-5 cm arasında ya da 5 cm.

brakiterapi hormonal tedavi: cerrahi kastrasyon . Radikal Cerrahi + Geç Hormonal tedavi. Medikal onkolog ve Radyasyon onkologu ekip anlayışıyla hastaya yaklaşmalı ve pek çok faktörü göz önüne alarak tedavi planını belirlemelidir. yakın takip . . Bu durumda kanserin büyümesini yavaşlatmayı veya durdurmağı amaçlayan tedavi seçenekleri ön plana çıkar. Lenf Nodüllerine Metastazlı Prostat Kanserlerinde (T4) Tedavi: 10 yıllık sürvi % 30 civarındadır. T4 de ise uzak organlara da yayılım vardır.T1-T2 de kanser prostat bezinde sınırlı kalmıştır. Lokal Yayılım Gösteren Prostat Kanserinde (T3) Tedavi: Bekle gör. kanseri vücuttan tamamen çıkarmak ya da kanser hücrelerini öldürmektir. Brakiterapi. Radikal Cerrahi. Evre D de ise kemik gibi uzak organlara da metastaz yapmıştır. . Ürolog.T2: ERKEN EVRE TEDAVİSİ Erken evrelerde birinci amaç. PSA takibi ve progresyon durumunda uygun tedavi ** Grade’ i orta derecede (Gleason Skor 4-7) ise.medikal kastrasyon kemoterapi kriyoterapi Tedavi seçeneğinin belirlenmesinde en önemli kriterler. kanser hücreleri tamamen temizlenmeyecek ya da öldürülemeyecek kadar çoğalmış demektir. *** Grade’ i yüksek (Gleason Skor 7-10) ise Radikal Cerrahi uygundur. Erken hormonal tedavi (androjen ablasyonu). Hastanın genel durumu. Lokalize Prostat Kanserinde: T1 . T3 de yakın dokulara da metastaz (yayılım) yapmıştır. Tek başına veya ilaveten Hormonal tedavi uygulanabilecek tedavi alternatiflerindendir! Amaç: Hastalığın ilerlemesinin kontrol altına alınması ve hayat kalitesinin bozulmasını önlemek. PSA'nın yüksekliği.lokalize prostat Ca larda beklenen yaşam 10 yıldan az ise.perineal laparoskopik radyoterapi: external .Radyoterapi (RT) (10 yıllık yaşam süresi = Radikal cerrahi % 80) .RADİKAL CERRAHİ (15 yıllık yaşam süresi anlamlı) • Grade’ i düşük (Gleason Skor 1-4) . Geç endokrin tedavi.organa sınırlı . PROSTAT KANSERİNDE TEDAVİ SEÇENEKLERİ: radikal prostatektomi: retropubik .RT . Radikal Cerrahi + (cerrahi sonrasında) Adjuvan KT denenebilir .Radikal cerrahi uygundur. RT + hormon. METASTATİK PROSTAT KANSERLERİNDE HORMONAL TEDAVİ: Eğer kanser ileri evrelere ulaşmış ise. External RT. Biopsideki hücre özelliği (Gleason skoru) ve Kanserin Evresi (stage) dir.Bekleme . Radikal Cerrahi + Aynı Anda Hormonal Tedavi. Eski ancak hala kullanılan bir sistem de ise: Evre A ve B'de kanser prostat bezinde sınırlı kalmıştır. Evre C'de yakın dokulara da metastaz (yayılım) yapmıştır. RT.

Diffüze olan bu testosteron prostatta 5 alfa reduktaz enzimi ile dihidro testosterona (DHT) dönüşür bu da nukleustaki (çekirdek) androjen reseptörlerine bağlanır ve nukleus içine girer orada m RNA yı aktive eder ve protein sentezi ve hücre gelişimi sağlanır. Ancak testosteronun % 3'ü serbest halde olup prostat hücrelerine diffüze olur. Potens ve libido devam eder. hem de medikal kastrasyon (LHRH analogları enjeksiyonu) testis kaynaklı testosteron etkisini ortadan kaldırırlar. Bu nedenle. İlerlemiş prostat kanserinin tedavisi . bu hormonların etkisini ortadan kaldırmak için ek ilaçların kullanılmasına gerek vardır. Hormonal temelli bu amaca ilaçlarla ulaşıldığında MEDİKAL KASTRASYON (Östrojen tedavisi . Saf Antiandrojen: Nonsteroidal Antiandrojen: Flutamid. vücuttaki tüm testosteron etkisini tam olarak engellemezler. Flutamid – . Bu ilaçlara "antiandrojenler" denir. Steroidal Antiandrojenler: CPA : Ciproteron asetat. Östrojenle aynı etkiyi gösterir ancak kardiovasküler sisteme (CVS) yan etkileri daha azdır. Östrojen Tedavisi: Negatif feedback mekanizma ile LHRH ve dolayısiyle Testosteron üretiminin azalmasına neden olur. LHRH kullanımında ilk 15 gün süresince Testosteronda artma olacaktır. cerrahi olarak testislerin alınmasıyla ulaşılmaya çalışıldığında CERRAHİ KASTRASYON ( bilateral orşiektomi ) olarak adlandırılır. ANTİANDROJENLER: steroidal ve nonsteroidal tipleri vardır. Nilutamide. Biculamid.Prostat kanseri temelde testosteron gibi erkelik hormonlarının etkisi ile büyür. Miyocard infartüsüne neden olduğu için bugün kullanılmamaktadır. LH seviyesi normal olup. % 5'i sürrenallerden (böbrek üstü bezi) salınır. erkeklik hormonlarının kanser hücrelerini beslemesini engellemek ile mümkün olabilir. Ömür boyu uygulanımı gerektiği için oldukça pahalıdır. Dolaşımdaki testosteronun % 95’i testisler. İmpotans – sıcak basması – libido kaybına neden olur. alfa agonist olan Clonidin veya ciproteron asetat verilebilir.buserelin triptorelin vs. Cerrahi kastrasyon = BİLATERAL ORŞİEKTOMİ: En kolay ve ucuz yöntemdir . Medroxyprogesterone acetate Hem antiandrojenik (prostattaki hücre duvarındaki andojen reseptörlerine bağlanarak androjenlerin etki etmesini önleme ) hemde progestatsyonel etki ( LH sekresyonunu önleme ) vardır. Testosteronun prostat hücresiyle etkileşimi engellendiğinde kanser gelişim de durdurulmuş olur. Antiandrojenler). Böbrek üstü bezleri de çok az oranda da olsa bir miktar testosteron etkisi gösteren hormon sentezlerler. Sıcak basması orşiektomiden fazladır bu sebeple.goserelin . Serum testosteronu normal veya yüksektir. Megestrol acetate. LHRH agonistlerinin verilmesi . gibi ilaçları aylık veya 3 aylık depo dozlarıyla karın cildinden uygulayarak cerrahi kastrasyona eşdeğer tablo elde edilebilir. LHRH analogları = medikal kastrasyon: leuprorelin . Komplet Hormonal Tedavi: Hem cerrahi kastrasyon (orşiektomi). Ancak. Bu sebeple metastazlı hastalarda flare effect adı verilen spontan (kendiliğinden) kırıklara neden olabileceği için bu dönemde antiandrojenlerle birlikte kullanılması uygundur.

Vücut dışından şua tedavisi. . Kemoterapötik ajan olarak da: Estramustin fosfat . amaç aynıdır. RADYOTERAPİ: a) EXTERNAL BEAM RADYOTERAPİ: Radyasyon ışınlarının vücut dışından prostat bezine doğrudan uygulanması ile yapılan bir tedavi şeklidir. Amaç: “Kanserden korunma (prostatın çıkarılması ile vücuttan kanser hücrelerini tam olarak temizlemek) + idrar kontinansının sağlanması ve cinsel yaşamın sürdürülebilmesi“ dir. Kemik kırıklarını engellemek için ise tedaviye Zoedronate eklenmesi artık rutine alınmıştır. b) BRAKİTERAPİ (IŞINLI ÇEKİRDEK TEDAVİSİ): PROSTAT KANSERİNDE MODERN TEDAVİ: Prostat bezi içerisine küçük radyoaktif tohumları ekerek uygulanan bir tedavidir. Günümüzde gelişen cerrahi teknikler sayesinde özellikle sinir koruyucu teknikler (nerve sparing ) ile yukarıda sayılan komplikasyonlar çok düşük oranlara indirilmiş vaziyettedir. Ancak tüm tedaviler paliyatif olmaktan ileriye gidemezler. 2 ay kadar sürmekte. Tamoksifen de kemik met. Medikal veya cerrahi kastrasyonun antiandrojen ilaçlar ile kombine edilmesine komplet hormonal tedavi denir. Kemik ağrıları için Stronstium-89 . Kullanılan metoda göre değişik oranlarda kanama ve ameliyat sonrası gelişebilecek İktidarsızlık ( empotans ) ve idrar tutmada zaafiyet ( inkontinans ) gibi yan etkileri olabilir.Sanarium 153 veya Radyoterapi (ışın tedavisi) kullanılabilmektedir. Buna antiandrojen withdrawal sendrom (yoksunluk sendromu) denir.Mitoxantrone kullanılmaktadır. HORMON TEDAVİSİNE DİRENÇLİ (REFRAKTER) PROSTAT KANSER TEDAVİSİ: Bütün hastalar toplan 1.Biculamid – Ciproteron Asetat bu grup ilaçlardır.PERİNEAL .5 sene gibi bir süre sonra hormona refrakter hale geçerler. Total androjen blokajı altındaki hastaların % 50 sinde androjen reseptörlerinde mutasyon olur ve PSA artar. RETROPUBİK . idrar kesesi ve kalın barsağı da etkileyerek bazı idrar veya dışkılama sorunlarına yol açmaktadır. Bu ilaçlar kan dolaşımındaki testosteronun prostat hücrelerine ulaşmalarını engellerler. Komplet hormonal tedavi vücuttaki erkeklik hormonu etkisini tam olarak ortadan kaldırır ve tümörün büyümesini yavaşlatır. Ketokonazol de hem androjen yapımını bozar hemde sitotoksik etkilidir.Etoposid . RADİKAL PROSTATEKTOMİ: Prostatın ve seminal bezlerin ameliyat ile komple çıkartılmasıdır. Bu durumda İKİNCİL (sekonder) hormono terapi veya KEMOTERAPİ yapmak gerekir. yani PSA seviyeleri artmaya başlar.Paclitaxel Docataxel . Bu durumda antiandrojenin kesilmesi bazen düzelmeye neden olur.LAPAROSKOPİK yapılabilir. Cevap yoksa Kortikosteroidler denenebilir. lerinde gerilemeye neden olabilmektedir.

ameliyathane ortamında. makat bölgesinden sokulan iğneler aracılığıyla prostat bezi içine yerleştirilir. Çekirdek yerleştirme işlemi. ışınlarını sadece birkaç milimetre uzağa yaydıklarından. Dalam beberapa kasus. Bu çekirdeklerden yayılan ışınlar (radyasyon). Radyasyon tedavisi de iktidarsızlık. wasir atau ambeien disebabkan oleh kesalahan dalam melakukan gerakan pada . teknolojinin de gelişmesiyle son yıllarda adeta yeniden dirilmiş ve şu anda A. idrar torbası.% 30’unun extraprostatik yayılmış kanseri olduğu ve % 10’ununda BPH nedeniyle yapılan prostatektomi biopsi numunesinde (spesimeninde) şans eseri (insidental) olarak kanser saptanarak tanı konduğu anlaşılmaktadır. grade’i yüksek anöplöid kanserlerde ilerleme hızlı olduğundan EVET. Dolayısıyle ancak % 15 kadar hasta gerçek tedavi şansını yakalayabilecektir. yara iltihaplanması veya açılması gibi istenmeyen durumlarla karşılaşılmaz. genel anestezi altında yapılır ve hasta en çok bir gün sonra taburcu edilir. atau sering disebut ambeien (dalam bahasa Inggris atau Latin disebut Hemorrhoid dan dalam bahasa kedokteran disebut Piles) adalah penyakit atau gangguan pada anus dimana Sphinchter Ani atau bibir anus. Prostat brakiterapisinde. yüzyılın başlarından itibaren denenmeye başlayan ve zaman zaman terk edilen bu yöntem. Aslında 20.!!! Bu durumun Türkiye'de çok daha aşağı oranlarda olduğu tahmin edilmektedir! Bu grupta da Radyoterapi veya Radikal cerrahinin morbiditesi göz önüne alındığında ve 10 yıl sonraki nüks oranları dikkate alındığında erken evrede yakalansa dahi tedavinin gerekliliği tartışılmaktadır. çevre damar ve sinirler gibi komşu organlara herhangi bir zarar vermezler. açık ameliyatlarda görülen kanama. son zamanların çığır açan gelişmesi ise “BRAKİTERAPİ” dir. BRAKİTERAPİ UYGULANIŞ YÖNTEMİ Hasta anestezi altında ve jinekolojik pozisyonda tutulup TRUS eşliğinde radyoaktif çekirdekler yerleştirilmekte.İşte prostat kanseri tedavisindeki bütün bu risk ve istenmeyen etkilerin en aza indiği.B. Bunların yarısı kadarı da en uygun olarak kabul edilen radikal cerrahi sonrası daha yüksek evrelerde olduğu saptanmaktadır. Aksi durumda yavaş ilerleme olduğundan gerekliliği sorgulanabilir !!! Wasir. Yalnız bazı hastalarda geçici olarak idrar yapma zorluğu gelişebilir ve bir süre sonda konulabilir. kanseri yokedici ışınları veren radyasyon kaynağının direkt olarak kanserli organın içine yerleştirilmesiyle yapılan bir çeşit şua tedavisidir. Amerika'da prostat kanserli hastaların ilk başvurularında % 30’unun yaygın metastazlı (dissemine) . Prostat brakiterapisi için prostat bezi içine yerleştirilen çekirdekler. ishal. Soru: Erken teşhis gerekli midir? Genç. Yani hastaların ancak % 30 luk bir bölümünde tam anlamıyla (küratif) tedavi yapılabilecektir. mengalami pembengkakan yang kadang-kadang disertai pendarahan. barsaklar. makatta rahatsızlık ve idrar yapmakta zorluklar gibi yan etkilere neden olabilir. karın ağrıları. adına çekirdek (seed) denilen pirinç tanesine benzer ışın kaynakları. Brakiterapi. prostat kanser hücrelerini yavaş yavaş öldürerek hastalığı tedavi eder. Ayrıca.D ve Avrupa’da gittikçe artan oranda uygulanmaya başlamıştır.

Darahnya bisa membuat air di kakus menjadi merah. Dengan suntikan ini. faktor genetika (keturunan). Gatal pada daerah anus (pruritus ani) bisa menjadi gejala dari wasir. juga lebih rawan terjadi pada wanita daripada pria. misalnya tumor atau kanker. terutama setelah buang air besar. Rasa gatal ini terjadi karena keadaan wasir yang terkeluar itu menghambat pembersihan anus secara efisien. Itu disebabkan karena wanita lebih sering mengalami pelebaran pembuluh balik atau pembuluh vena (misalnya saat menstruasi atau hamil) dibandingkan pria. Untuk keadaan yang lebih serius. Iritan ini dapat berpotensi menjadi kanker bila tidak segera ditangani. Tetapi umumnya. bisa dibantu dengan pemeriksaan anoskopi dan sigmoidoskopi Pengobatan Biasanya. pembuluh vena digantikan oleh jaringan parut. Suntikan skleroterapi diberikan kepada penderita wasir yang mengalami perdarahan. Gejala Wasir bisa mengeluarkan darah. penyebabnya adalah karena mengejan terlalu keras saat buang air besar dan terlalu banyak duduk atau berdiri. Obat pelunak tinja atau psilium bisa mengurangi konstipasi dan peregangan yang menyertainya. . mengejan terlalu keras saat buang air besar (biasanya akibat konstipasi) dan dapat terjadi juga pada wanita hamil. Diagnosis Diagnosis wasir yang membengkak dan terasa nyeri ditegakkan berdasarkan hasil pemeriksaan di daerah anus dan rektum. Tetapi jumlah darah biasanya sedikit dan wasir jarang menyebabkan kehilangan darah yang berat atau anemia.olahraga tertentu misalnya pada olahraga angkat beban atau olahraga pernapasan. Wasir yang menonjol keluar mungkin harus dimasukkan kembali dengan tangan perlahan-lahan atau bisa juga masuk dengan sendirinya.dapat menyebabkan partikel-partikel kecil dari feses menumpuk pada kulit perianal dan bekerja sebagai iritan. terlalu banyak duduk atau berdiri. sehingga tinja mengandung darah atau terdapat bercak darah di handuk/tisu kamar mandi. Wasir dapat membengkak dan menjadi nyeri bila permukaannya terkena gesekan atau jika di dalamnya terbentuknya pembekuan darah. Kadang wasir bisa mengeluarkan lendir dan menimbulkan perasaan bahwa masih ada isi rektum yang belum dikeluarkan. wasir tidak membutuhkan pengobatan kecuali bila menyebabkan gejala.

Peran pada defekasi Ketika rektum penuh akan terjadi peningkatan tekanan di dalamnya dan memaksa dinding dari saluran anus. Pembukaan dan penutupan anus diatur oleh otot sphinkter. Wasir juga bisa dihancurkan dengan menggunakan laser (perusakan laser). disebut ligasi pita karet. atau lubang bokong (Latin: ānus) adalah sebuah bukaan dari rektum ke lingkungan luar tubuh. yang dengan segera akan mengurangi nyeri. meyebabkan wasir menjadi layu dan putus tanpa rasa sakit. Paksaan ini menyebabkan feses masuk ke saluran anus. Anus Dalam anatomi. Bila wasir dengan bekuan darah menyebabkan nyeri. Pengeluaran feses diatur oleh otot sphinkter.BAB). Struktur Anus manusia terletak di bagian tengah bokong. maka bisa diobati dengan cara: • • • duduk berendam dalam air hangat mengoleskan salep obat bius lokal pengompresan dengan kemiri. diikat dengan pita karet. dubur. Nyeri dan pembengkakan biasanya akan berkurang beberapa saat kemudian. Anus sering dianggap sebagai bagian yang tabu oleh berbagai kelompok masyarakat. anus. Feses dibuang dari tubuh melalui proses defekasi (buang air besar . sinar infra merah (fotokoagulasi infra merah) atau dengan arus listrik (elektrokoagulasi). bagian posterior dari peritoneum. Cara ini. yang merupakan fungsi utama anus. Terdapat dua otot sphinkter anal (di sebelah dalam dan luar). dan bekuan menghilang setelah 4-6 minggu. . Pembedahan mungkin digunakan bila pengobatan lain gagal. Salah satu dari otot sphinkter merupakan otot polos yang bekerja tanpa perintah. Mungkin diperlukan 3-6 kali pengobatan. Otot ini membantu menahan feses saat defekasi. sedangkan lainnya merupakan otot rangka. Pilihan lainnya adalah memotong vena dan mengeluarkan bekuan.Wasir dalam yang besar dan tidak bereaksi terhadap suntikan skleroterapi. Pengobatan ini dilakukan dengan selang waktu 2 minggu atau lebih.

hormon testosteron memberikan dampaknya pada beberapa bagian tubuh pria (sekitar 13-14 tahun). Pubertas Selama masa pubertas. Seks anal dapat saja memberikan rangsangan bagi pasangan yang saling berhubungan (mengingat banyak badan akhir saraf di anus). Di Indonesia. Beberapa hewan juga melakukan seks anal. Hal ini dapat dicegah dengan lubrikasi. kadang-kadang disebut sodomi. rambut pubis akan tumbuh mengelilingi anus pada remaja berusia 18 tahun. Biasanya anus dibersihkan dengan membilasnya dengan air atau kertas tisu toilet. Seks anal. menyebutkan tingkat anal sebagai salah satu tingkatan perkembangan. perlakuan sodomi merupakan perbuatan kriminal dan dikenai sanksi hukum. Patologi . adalah aktivitas seksual yang ditabukan oleh sebagian masyarakat. kenikmatan seks anal diperkirakan berasal dari hubungan rektum dan vagina yang dekat secara anatomis. Peran pada seksualitas Anus memiliki banyak badan akhir saraf dan merupakan daerah yang peka. Kesehatan Kebersihan adalah faktor yang penting untuk kesehatan di sekitar anus. Cedera pada otot sphinkter dapat mengganggu kontrol terhadap defekasi. Bagi pria. manusia selalu membersihkan anus setelah defekasi. Teori Sigmund Freud mengenai perkembangan psikoseksual. seperti tumbuhnya rambut pubis di sekitar anus. Sabun yang keras atau membersihkan dengan kertas tisu toilet yang kasar dapat membuat iritasi kulit di sekitar atus dan dapat membuat rasa gatal. daya cengkeram dari anus disebutkan sebagai salah satu faktor kenikmatan seks anal. Penetrasi anus dengan penis atau benda lainnya dapat membuat iritasi di bagian dalam anus. Bagi wanita.Untuk mencegah penyakit pada anus dan dalam rangka hidup sehat. Membasuhnya dengan sabun dan air akan membuat anus tetap dalam keadaan bersih. Freud menyebutkan hipotesisnya bahwa anak balita dapat merasakan kenikmatan seksual saat membuang feses.

Kanker dan wasir adalah penyakit pada anus yang sering terjadi. Dan obstipasi yang cukup parah dapat menyebabkan kanker usus yang berakibat fatal bagi penderitanya. Konstipasi yang cukup hebat disebut juga dengan obstipasi. tinja berbentuk cair. atau membiasakan diri untuk buang air besar setiap hari dengan membuat jadwal buang air besar yang disebut bowel training. akibat kelainan kongenital (kelainan yang terjadi saat bayi dalam masa kandungan). engobatan Foto hasil sinar-x seseorang yang sedang mengalami konstipasi atau sembelit.5 juta orang pergi ke dokter karena masalah konstipasi. maka penderita dilarang: • • • • Menahan buang air besar Mengkonsumsi makanan siap saji dan bersifat panas Makan dalam porsi yang banyak Meminum minuman yang berkafein dan soft drink Penyebab . yaitu dengan mengkonsumsi obat pencahar disebut laksatif (yang kadang-kadang menyebabkan perut terasa melilit berlebihan. Agar penderita konstipasi dapat cepat sembuh. terapi serat. meminum minuman prebiotik dan probiotik. Setiap tahunnya kira-kira lebih dari 2. Anus juga merupakan tempat penularan penyakit seks menular (PMS). rajin berolahraga. atau bahkan ketergantungan obat pencahar). dan pembedahan (walaupun pilihan ini cukup jarang dilakukan). Sedangkan dengan cara sedikit dipaksa yang biasanya untuk penderita obstipasi. penghisapan tinja atau feses dengan alat khusus. Pada bayi dapat terjadi stenosis (tidak adanya saluran) anus. Pengobatan dan peredaan konstipasi secara alami dapat dilakukan dengan pengubahan pola makan menjadi lebih sehat. memijat perut. minum air putih sebanyaknya. Konstipasi atau sering disebut sembelit adalah kelainan pada sistem pencernaan di mana seorang manusia (atau mungkin juga pada hewan) mengalami pengerasan feses atau tinja yang berlebihan sehingga sulit untuk dibuang atau dikeluarkan dan dapat menyebabkan kesakitan yang hebat pada penderitanya.

Usus kurang elastis (biasanya karena mengalami kehamilan atau usia lanjut). menahan rangsangan untuk buang air besar dalam jangka waktu yang lama dan seharusnya segera dikeluarkan dan dibuang. lebih panas. terasa seperti ada yang mengganjal. aktivitas yang padat. Tubuh tidak fit. hormon. Sering berdebar-debar sehingga cepat emosi yang mengakibatkan stres sehingga rentan sakit kepala atau bahkan demam. kekurangan cairan tubuh atau dehidrasi.gaya hidup dan bentuk usus besar setiap orang berbeda-beda. tidak nyaman. tetapi biasanya gejala dan tanda yang umum ditemukan pada sebagian besar atau kadangkadang beberapa penderitanya adalah sebagai berikut: • • • • • • • • • • Perut terasa begah. Bahkan diperkirakan sekitar 80% manusia pernah mengalami konstipasi atau sembelit. Bagian anus atau dubur terasa penuh. dan bahkan terasa kaku. cepat lelah. Menurunnya frekwensi buang air besar. Pada saat buang air besar feses atau tinja sulit dikeluarkan atau dibuang. tidak plong. tubuh berkeringat dingin. dan masih banyak lainnya. kelainan anatomis pada sistem pencernaan. dan berwarna lebih gelap daripada biasanya. karena usia lanjut. disebakan oleh penyakit. dan antasida). tidak bersemangat. kekurangan makanan berserat. Konstipasi atau sembelit adalah keluhan pada sistem pencernaan yang paling umum dan banyak ditemui di masyarakat luas termasuk di sekitar kita. Lebih sering buang angin yang berbau lebih busuk daripada biasanya. lesu. menderita panas dalam. Tanda dan gejala Gejala dan tanda akan berbeda antara seseorang dengan seseorang yang lain. efek samping akibat meminum obat tertentu (misalnya obat antidiare. dan terasa berat sehingga malas mengerjakan sesuatu bahkan kadang-kadang sering mengantuk. kekurangan asupan vitamin C. Tinja atau feses lebih keras. . 2 (konstipasi sedang) dan 3 (konstipasi ringan) dari Bristol Stool Chart yang menunjukkan tingkat konstipasi atau sembelit. pengaruh hormon dalam tubuh. Aktivitas sehari-hari terganggu karena menjadi kurang percaya diri. gaya hidup yang buruk. dan gerakannya lebih lambat daripada biasanya. berbunyi saat air diserap usus. dan terganjal sesuatu disertai sakit akibat bergesekan dengan tinja atau feses yang kering dan keras atau karena mengalami ambeien atau wasir sehingga pada saat duduk terasa tidak nyaman. stres dalam pekerjaan. dan meningkatnya waktu buang air besar (biasanya buang air besar menjadi 3 hari sekali atau lebih). dan tubuh terasa terbebani yang mengakibatkan kualitas dan produktivitas kerja menurun. sedang dalam masa kehamilan. analgesik.Model tinja atau feses 1 (konstipasi kronis). Penyebab umum konstipasi atau sembelit yang berada disekitar kita antara lain karena sedang menjalankan ibadah puasa. dan lebih sedikit daripada biasanya. penuh. dan kadang-kadang harus mengejan ataupun menekan-nekan perut terlebih dahulu supaya dapat mengeluarkan dan membuang tinja (bahkan sampai mengalami ambeien). karena pola makan.

Frekwensi buang air besar dapat mencapai berminggu-minggu. Tetap merasa lapar tapi ketika makan akan lebih cepat kenyang (apalagi ketika hamil perut akan terasa mulas) karena ruang dalam perut berkurang. Konstipasi atau sembelit lebih sering terjadi pada anak-anak (karena sistem pencernaan pada anakanak belum terlalu sempurna) dan orang tua (karena kinerja sistem pencernaan pada orang tua menurun). Yang lainnya Munculnya rasa mulas dan nyeri pada perut bukan suatu tanda dan gejala. dan lebih banyak terjadi pada wanita dibandingkan dengan pria. lemas dan berat. Biasanya gangguan-gangguan ini hanya dapat hilang bila si penderita sudah sembuh dari konstipasi atau obstipasi. Gangguan kulit Gangguan kulit biasanya jarang ditemukan pada penderita konstipasi biasa dan lebih rentan menyerang penderita obstipasi. Gangguan yang dapat terjadi misalnya kulit kusam. maka toksin itu menyebar ke seluruh tubuh. Mengalami mual bahkan muntah. Manusia dapat melakukan buang air besar beberapa kali dalam satu hari atau satu kali dalam beberapa hari. Pada anak-anak. jerawat. Gejala akibat penyebaran toksin inilah yang dapat langsung terlihat pada kulit penderita. Sering kurang percaya diri dan kadang-kadang ingin menyendiri. Tinja sangat keras dan berbentuk bulat-bulat kecil. [1] Buang air besar (biasanya disingkat menjadi BAB) atau defekasi adalah suatu tindakan atau proses makhluk hidup untuk membuang kotoran atau tinja yang padat atau setengahpadat yang berasal dari sistem pencernaan mahkluk hidup. gejala pada penderitanya tidak terlalu berbeda hanya saja sedikit lebih parah yaitu: • • • • • • • Perut terlihat seperti sedang hamil dan terasa sangat mulas. begitupula mulas dan nyeri yang tak tentu juga tidak menuju ke suatu gejala penyakit. Tubuh sering terasa panas.Sedangkan untuk konstipasi yang kronis atau obstipasi. Tetapi bahkan dapat mengalami gangguan yaitu hingga hanya beberapa kali saja dalam satu minggu atau dapat berkali-kali dalam satu hari. dan sebagainya. Karena kinerja hati terbebani. Apabila si penderita memilliki daya tahan tubuh yang lemah maka gangguan tersebut akan semakin tampak. konstipasi dapat mengarah kepada soiling (enuresis dan encopresis). Penyebabnya karena racun atau toksin yang berasal dari tinja menumpuk di usus besar dan membebani kinerja hati. flek hitam. eksim. biasanya gangguan-gangguan tersebut .

Sementara. . Otot sphinkter pada anus akan membuka lubang anus untuk mengeluarkan tinja. konstipasi dapat terjadi.diakibatkan oleh gaya hidup yang tidak benar dan jika dibiarkan dapat menjadi masalah yang lebih besar. dan tinja menjadi sangat padat. Tinja akan didorong menuju ke saluran anus. Pernapasan juga akan terhenti sementara ketika paru-paru menekan diafragma dada ke bawah untuk memberi tekanan. tekanan di dalam rektum akan terus meningkat dan menyebabkan rangsangan untuk buang air besar. Akibatnya. otot dada. Otot-otot pada dinding rektum yang dipengaruhi oleh sistem saraf sekitarnya dapat membuat suatu rangsangan untuk mengeluarkan tinja keluar tubuh. Mekanisme Gerakan peristaltis dari otot-otot dinding usus besar menggerakkan tinja dari saluran pencernaan menuju ke rektum. Jika buang air besar tidak dapat dilakukan untuk masa yang agak lama dan tinja terus mengeras. Jika tindakan pembuangan terus ditahan atau dihambat maka tinja dapat kembali ke usus besar yang menyebabkan air pada tinja kembali diserap. Keadaan demikian disebut dengan diare. tinja menjadi lebih encer sehingga perut terasa mulas dan dapat terjadi pembuangan secara tanpa diduga. otot dinding abdomen. dan diafragma pelvis menekan saluran cerna. Selama buang air besar. Tekanan darah meningkat dan darah yang dipompa menuju jantung meninggi. bila ada infeksi bakteri atau virus di usus maka secara refleks usus akan mempercepat laju tinja sehingga penyerapan air sedikit. diafragma. Ketika rektum telah penuh. Pada rektum terdapat bagian yang membesar (disebut ampulla) yang menjadi tempat penampungan tinja sementara.

dan faktor faal dan saraf) . Kehilangan kontrol dapat terjadi karena cedera fisik (seperti cedera pada otot sphinkter anus).Pengaturan buang air besar Buang air besar dapat terjadi secara sadar dan tak sadar. radang. penyerapan air pada usus besar yang kurang (menyebabkan diare. kematian.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful