Anda di halaman 1dari 2

ΑΕΦΦ 100

Ο πολιτισμός του βιβλίου - Ι

Η ελληνιστική περίοδος
(Εισαγωγή στην Αρχαιογνωσία, σελ. 249-71)

Ελληνιστική λογοτεχνία: η ελληνική λογοτεχνία της περιόδου από τον θάνατο του Μ.
Αλεξάνδρου και την πτώση του βασιλείου των Πτολεμαίων το 31 π.Χ.

- Η διάκριση ελληνιστικής και αλεξανδρινής λογοτεχνίας


- Η σταδιακή συγκέντρωση των ποιητών στα κέντρα εξουσίας και η αποκοπή
τους από το παραδοσιακό δημόσιο πλαίσιο της ποιητικής παραγωγής για τις
εκδηλώσεις της πόλης
- Η εμφάνιση συλλογών ποιημάτων
- Ποίηση και λογιότητα – η εξάρτηση από το βιβλίο
- Πτολεμαίος Α΄ Σωτήρ, Πτολεμαίος Β΄ Φιλάδελφος – η συνεισφορά τους στην
αλεξανδρινή λογοτεχνία και στη φιλολογία – η ίδρυση του Μουσείου και της
Βιβλιοθήκης της Αλεξάνδρειας – το ιδιαίτερο προφίλ των αλεξανδρινών
ποιητών (ποιητής ἅμα καὶ κριτικός)
- Η βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας – διευθυντές και βιβλιοθηκάριοι
Ζηνόδοτος: διευθυντής της βιβλιοθήκης και επιφανής μελετητής του Ομήρου
Φιλίτας από την Κω: ο πρώτος επιφανής λόγιος ποιητής, δάσκαλος του
Πτολεμαίου Β΄ Φιλαδέλφου που γεννήθηκε στην Κω
- Λόγιοι ποιητές ήταν και οι επόμενοι βιβλιοθηκάριοι, ο Απολλώνιος Ρόδιος, ο
Ερατοσθένης, ο Ευφορίων.
- Ο Καλλίμαχος Κυρηναίος ως βιβλιοθηκάριος και φιλόλογος ο οποίος άσκησε
τεράστια επίδραση στην Αλεξάνδρεια και αργότερα στη Ρώμη (στην ύστερη
δημοκρατία και την αυτοκρατορική περίοδο)

ΤΑ ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΑ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΕΙΔΗ

 ΔΡΑΜΑΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑ-ΔΡΑΜΑΤΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ

o ΤΡΑΓΩΔΙΑ
- Η εξάπλωσή της στον ελληνόφωνο κόσμο από τον 4ο αι. κε.
- Η τραγωδία ως «βιβλιακή» σύνθεση
- Οι τραγικοί ποιητές στην αυλή του Πτολεμαίου Β΄ Φιλαδέλφου – Πλειάδα – ο
Σωσίθεος και το σατυρικό δράμα – η Αλεξάνδρα του Λυκόφρονα

o ΝΕΑ ΚΩΜΩΔΙΑ
- Κυριότεροι εκπρόσωποι: Μένανδρος, Άλεξις, Δίφιλος, Φιλήμων,
Απολλόδωρος
- Έργα του Μενάνδρου
- Η τεράστια επίδραση της νέας κωμωδίας στην ρωμαϊκή κωμωδία
- Κύρια μέριμνα της νέας κωμωδίας η διατήρηση του οίκου, ιδιαίτερη προσοχή
στο κοινωνικό και νομικό πλαίσιο που είναι το θεμέλιο του οίκου –οι ηθικές
επιταγές της νέας κωμωδίας

o ΠΑΡΑ-ΔΡΑΜΑΤΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ
- Η ποίηση του Μάχωνα
- Οι μιμίαμβοι του Ηρώδα
- Η βουκολική ποίηση του Θεόκριτου

 ΙΑΜΒΙΚΗ ΚΑΙ ΣΑΤΙΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ


- Οι Ίαμβοι του Καλλίμαχου – χαρακτηρίζεται από δυσνόητη ειρωνεία και
υπαινιγμούς (σε αντίθεση με τους επιθετικούς λιβέλους του Ιππώνακτα –βλ.
αρχαϊκή ποίηση)
- Τίμων ο Φλειάσιος
- Σωτάδης

 ΤΟ ΑΦΗΓΗΜΑΤΙΚΟ ΕΠΟΣ
- Τα Αργοναυτικά του Απολλώνιου Ρόδιου και η τεράστια απήχησή τους
- Το επύλλιο
o Η Εκάλη του Καλλίμαχου: περιεχόμενο, μορφή, καινοτομία

 ΠΟΙΗΤΙΚΟΙ ΚΑΤΑΛΟΓΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ


- Ποιητικοί κατάλογοι – η επίδραση του Ησίοδου
- Τα Αίτια του Καλλίμαχου – ελεγειακή ποίηση σε 4 βιβλία – απαρχές εθίμων
και λατρειών όλου του ελληνικού κόσμου
- Το διδακτικό έπος: Νίκανδρος Κολοφώνιος (Θηριακά, Αλεξιφάρμακα),
Άρατος (Φαινόμενα)

 ΥΜΝΟΙ ΚΑΙ ΕΓΚΩΜΙΑ


- Οι Ύμνοι του Καλλίμαχου (στον Δία, στον Απόλλωνα, στην Άρτεμη, στη Δήλο,
στην Αθηνά, στη Δήμητρα) – η σχέση τους με τους Ομηρικούς Ύμνους

 ΤΟ ΕΠΙΓΡΑΜΜΑ

- Η Παλατινή ανθολογία – η σχέση της με τις συλλογές του Μελεάγρου και του
Φιλίππου
- Σταδιακή επικράτηση του ελεγειακού διστίχου

 ΙΣΤΟΡΙΟΓΡΑΦΙΑ

- Πολύβιος από τη Μεγαλόπολη – ο στόχος των Ιστοριών του Πολύβιου


- Διόδωρος Σικελιώτης – Βιβλιοθήκη ιστορική