Anda di halaman 1dari 6

BAB 8: PEMBAHARUAN DAN PENGARUH ISLAM DI MALAYSIA SEBELUM KEDATANGAN

BARAT
Pengaruh Islam Terhadap Politik
(1) Pentadbiran
本来 Tanah Melayu 的行政系统是 institusi pemerintahan beraja, dipengaruhi oleh konsep
dewa-raja(tradisi Hindu-Buddha). Islam 来了之后,kedudukan dan corak institusi raja 改变
了:
(a) Raja 开始注重 konsep-konsep Islam
-istilah bagi sultan ,Zillullah fil-alam dan Zillullah fil-ardin (意思是 bayangan Allah di muka
bumi) 开始使用
-konsep Islam mengesahkan kewibawaan seseorang raja
-Pemerintah menggunakan gelaran Khalifatul Mukminin(pemimpin orang mukmin). 例如:
S.Mahmud Shah & S.Abdul Ghaffur Muhyidin

(b)Merujuk tokoh Islam seperti Iskandar Zulkarnain sbg asas nasab keturanan Tuhan
-本来以前是 Hindu-Buddha 的时候,是 menggalurkan nasab keturunan drpd penitisan
dewa (深度化身)
现在这个可以 meninggikan kedudukan raja atau sultan
(c) Institusi sultan di TM kekal sbg institusi berdasarkan pewarisan
-Sistem pewarisan ini meletakkan raja atau sultan sbg kuasa tertinggi dlm pemerintahan
(d) Ulama sbg penasihat sultan
-Sistem kesultana di Perlis, Kelantan, Terengganu, Kedah dan Selangor berbeza drpd system
di N.Sembilan
-N.Sembilan 用 Adat Pepatih. 在 Adat Pepatih, tunjang kuasa 不是 sultan 而是 Yang Di-
Pertuan Besar.
-Sis.Kesultanan dibantu oleh lapisan pembesar, iaitu bendahara, temenggung, laksamana ,
penghulu, bendahari…
-Institusi kesultanan Melayu 跟 ulama 有密切关系。 例子:在 melaka,pemerintah
sering mendptkan nasihat serta pandangan golongan ulama:
(a) Makhdum Sayid Abdul Aziz
(b) Maulana Abu Bakar
(c) Maulana Sadar Jahan
(d) Maulana Jalaludin
(e) Qadi Yusuf
-Ulama Kelantan & Terengganu : Tuk Pulau Manis, Tuk Pulau Condong dan Tuan Tabal
(e) Pegangan org Melayu terhadap konsep daulat mengukuhkan institusi kesultanan
-Konsep daulat: 一个 raja 拥有的权利,只要人民背叛他就会遭受 akibat (tulah)报应
-Merupakan pengikat atr golongan rakyat dgn pemerintah. Tidal diwujud scr bertulis,
namun dipegang sbg sesuatu dipercayai kebenarannya
-这个 konsep meninggikan kedudukan raja dan menimbulkan kehormatan rakyat terhadap
institusi tersebut
-为了巩固 konsep daulat,出现很多 adat istiadat,包括 berpakaian dan jenis pakaian ,
bahasa & pengucapan , tingkah laku, pertabalan

(2)Perundangan
Sistem perundungan penting utk menjamin kerharmonian hidup masyarakat. 有两种
undung:
i. Undang-undang Tidak Bertulis (dikenali sbg adat)

Adat Pepatih (di N.Sembilan) Adat Temenggung


 Diasaskan oleh Datuk Pepatih  Diasaskan oleh Datuk
Nan Sebatang (berasal Pagar Ketumanggungan (memerintah
Ruyung) Palembang)
 Musyawarah(协商)→asas bagi √ 起初这个 adat dipengaruhi
pentadbiran dan penyelesaian ajaran Hindu,后来经由 mazhab
msl Shafie 删改成 ajaran Islam
 Ahli suku 不可以跟同样 suku  Berasaskan system
的人结婚 Parilineal→mementingkan jurai
 Ketua adat suku dikenali sbg keturunan bapa
Lembaga √Lelaki diutamakan dlm
 Ketua peringkat dilantik oleh pembahagian harta pusaka
kumpulan ketua drpd peringkat (Hukun Faraid Islam)
bawah  Perkahwinan bebas,也可以跟
 Bersifat matrilineal →nasab sepupu 组织家庭只要不触犯
keturunan mengutamakan jurai hukum Isam
keturunan ibu.所以女生可以继
承财产
ii. Undang-undang Bertulis (Peraturan / Hukum)
 Islam 还没来之前是根据 Hukum Kanun Manu (perundangan yg berbentuk tradisi
Hindu-buddha).根据这个 hukum,不同 kelas 的人有不同的 hukuman
 Islam 来了之后,hukum-hukum Islam menjadi asas perundangan
 例子:Hukum Kanun Melaka, Undang-undang Laut Melaka, Undang2 Perak &
Undang2 Johor
Hukum Kanun Melaka Undang_undang Laut Melaka
 Menjelaskan tanggungjawab  Menerangkan bhw
raja dan pembesar nakhoda(kapten) dlm sebuah
 Pantang larang masyarakat kapal diertikan sbg iman
 Hukuman terhadap kesalahan manakala anak buah kapal sbg
jenayah makmun
 Permaslahan ibadah(膜拜)
 Jenis-jenis hukuman terhadap
kesalahan
 Undang2 Bertulis 作为:
i. Sebagai peraturan dan hukuman
ii. Corak perjalanan pemerintahan dan pentadbiran
iii. Perjalan masyarakat tersusun dgn pelakuan, tanggungjawab serta hukuman
terhadap pesalah
Pengaruh Islam Terhadap Sosiobudaya
a) Pendidikan
Pendidikan formal Pendidikan Tidak formal
 意思: berkaitan dgn keagamaan scr  意思: Pendidikan awal dlm
langsung melalui perantaraan institusi institusi keluarga
tertentu  Penekanan terhadap nilai-niali
 Tempat belajar: istana, masjid, moral.学习方式是透过
rumah, surau, madrasah & pondok pendengaran, penglihatan &
 Rumah pemerhatian
 Pengajaran al-Quran  孩子跟父母学习 kemahiran,例
 在 rumah tok guru,学生由 7-15 如抓鱼,种稻,手工艺品
岁组成  父母教导孩子 ajaran agama,
 Istana kelakuan dan adat resam, sikap
 Pusat pendidikan dan ilmu nersopan-santun, cara berkahwin
pengetahuan & menjaga maruah
 Tempat menyimpan buku  Nilai murni 通过 cerita lisan 得
hikayat 到: cerita binatang, jenaka
(Hikatat Amir Hamzah & Hikayat berbentuk teladan dan
Muhammad Ali Hanafiah) pengajaran
 Sejarah Melayu 记录 istana 是  Cerita anjing dengan bayang-
pusat pengajian agama. bayang 劝人不要贪心
Sultan Mansur Syah telah menerima  Cerita Sang Kancil Kepandaian
pengajaran Islam drpd Mulana Abu Bakar. dan kebijaksanaan 帮忙解决问
Melaka 教育方面的发展跟 ulama yg 题
menetap di Melaka 的出现有关系。吸引  Mempelajari pantang larang
ulama 来 melaka 的原因: melalui pergaulan social
∞Kerajaan 注重 ilmu pengetahuan  在人面前要 tunduk sambil
∞Pemerintah 对 ilmu pengetahuan 有兴趣 menghulurkan tangan
例子:Sultan Mansor Shah 对 kitab  也透过 teka-teki, pantun dan
tasawuf, iaitu al-Dur al-Manzum (Mutiara peribahasa 方式获得
Tersusun) 有兴趣  Sikap senohong gelama ikan duri,
***Tasawuf→意思是 suci/jernih bercakap bohong lama-lama
mencuri →要孩子别说谎
 Masjid dan Istana
 Pusat pertemuan dan perkumpulan
masyarakat
 Tempat ideal utk mengembangkan
ilmu Islam
 孩子学习更 formal 的知识:
→fikah (法理)
→tajwad (规则)
→cara & bacaan dlm sembahyang
→perkara penting yg harus diketahui
 到了晚上就成为大人的 pusat
pengajian,学更难的 fikah, usuludin,
hadis,tasawuf
 Pondok
 注重 ilmu keagamaan dan
menyediakan pelajar menjadi guru
agama dan berkhidmat kdp
masyarakat
 Kelantan→ Pondok Pulau Condong &
Pondok Kutan
 Terengganu →Pondok Pulau Manis
 Kedah→ Pondok titi Gajah & Pondok
Langgar
 学生花了至少 10 年完成学业

 Madrasah
 Berdasarkan sukatan pelajaran dan
dilaksanakan scr kelas
 Pendidikan mengikut tahap:
permulaan dan pertengahan,也有
pengkhususan
 Diawasi oleh Mudir (guru besar),
diselia (监督) oleh lembaga,
jawatankuasa kewangan

b) Bahasa dan Kesusastaraan


I. Memperkenalkan tulisan jawi
-当做了 penyesuaian dgn tulisan Melayu 之后使 org Melayu 更容易接受,成为 saluran
ulama utk pembacaan dan penulisan
-Menjadi hak milik org Melayu
-Sebelum tulisan jawi, tulisan Pallava, Kawi (Jawa kuno), Sundo kuno, Batak dan Rencong
digunakan

II. Perbendaharaan kata bahasa Melayu bertambah


-Istilah baru bertambah (berasal drpd bhs Arab /al-Quran
-例子:adat, adil, daulat, hakim, hokum, fikah, tauhid (信仰), tafsir

III. Kesusasteraan berkembang


-初期 kesusasteraan disebarkan scr lisan. Cerita haiwan terkenal: Sang Kancil
-Cerita jenaka dan lucu menunjukkan sifat.例如: Pak Kaduk & Lebai Malang 显示
kebodohan, Pak Pandir 显示 watak lurus dan betul, Pak Belalang dan Si Luncai 显示聪明
-Cerita dongeng memberi pengajaran →Batu Belah Batu Bertangkup & Bawang Putih
Bawang Merah
-Dlm bentuk puisi→ Pantun, teka-teki, gurindum dan seloka
IV. Penulisan karya berkembang
-关于 Nabi Muhammad s.a.w 的→ Hikayat Nur Muhammad 和 Hikayat Bulan Berbelah
-其他 Nabi→ Hikayat Nabi Yusuf, Abu Bakar, Hasan dan Husin, Muhammad Ali Hanafiah
-Dlm bentuk puisi→ Syair Dahulu Kala
-Hikayat Abu Nawas dan Hikayat Hasan DAmsyik (bercorak Arab-Parsi) →Perbendaharaan
persuratan Melayu bertambah
c) Kesenian
 Berasal drpd perkataan seni: 意思是 sesuatu yg indah dan menyenangkan sama ada
kpd penciptanya atau penatapnya
 Islam 还没来之前,seni 是 dlm linkungan tradisi Hindu-Budhha.例如:
→Penemuan Candi Bukit Batu Pahat, Candi Sungai Batu, Candi Bukit Pendiat di
Lembah Bujang. Candi Borobudur di Pulau Jawa. Angkor Wat di Vietnam
→ Hasil ukiran iaitu Avalokitesvara di Lembah Bujang
 Islam 来了之后, seni 成为 gabungan antr elemen keagamaan dgn kehalusan seni
tempatan