Anda di halaman 1dari 13

ARHEOLOGIJA NA FACEBOOK-u

KADA ČOVEK NE RADI U


DRŽAVNOJ SLUŽBI ON I NEMA
VREMANA ZA FACEBOOK.
MEĐUTIM KAKO NE BI IZGUBIO
KONTAKT SA ARHEOLOGIJOM IPAK
FACEBOOK JE REŠENJE .
NEKOLIKO
ZAPAŽANJA O
ARHEOLOGIJI NA
FACEBOOK-U

ODAKLE SRPSKA
ARHEOLOGIJA NA
FACEBOOK-U

ODGOVOR JE
JEDNOSTAVAN - DANAS
POSTOJI VELIKI BROJ
TRAGAČA ZA
ARHEOLOŠKIM
ARTEFAKTIMA KOJI SE
SLUŽE FACEBOOK-om
MNOGI “NALAZI” POTIČU SA TERENA
VOJVODINE

UGLAVNOM JE REČ O PERIODU SEOBA


NARODA
ALI NA ŽALOST NEPOZNATI SU LOKALITETI,
ODNOSNO TAČNA MESTA NALAZA, A NISU
BELEŽENA NI IMENA NALAZAČA JER TO NIJE CILJ
OVOG MALOG PROJEKTA

IPAK ONO ŠTO NAM SE OVAJ PUT


ČINI NAJZANIMLJIVIJE JE TO ŠTO
RELATIVNO VELIKI BROJ
“NALAZA”
SU GERMANSKI NALAZI IZ
PERIODA SEOBE NARODA SA
TERITORIJA SREMA
PROTUMAČITI
SVE VIĐENE
NALAZE NIJE
MOGUĆE JER
SU TO IPAK
SAMO SLIKE SA
FACEBOOK-A
DAKLE, MOŽE SE LAKO UOČITI DA BROJNI NALAZI,
UGLAVNOM IZ OKOLINE SREMSKE MITROVICE,
PRIPADAJU GERMANSKIM NALAZIMA SEOBE NARODA

PA DA IZDVOJIMO
TE GERMANSKE
NALAZE

IZ SREMA NA
FACEBOOK-u
TAKVIH
NALAZA
IMA
UISTINU
MNOGO

GERMANSKI NALAZI SEOBE NARODA


U SREMU
Možemo definisati da germanski “nalazi”
pronađeni uz pomoć metal detektora na
području Srema odgovaraju poznatim
istorijskim okolnostima perioda seobe
naroda u prostoru Podunavlja i relativno
brojni nalazi ne menjaju već poznatu sliku,
perioda druge polovine V i prve polovine VI
veka u Sremu. To je period dominacije
germanskih Istočnih Gota i Gepida u
provinciji Panoniji Sekunda, vrlo dobro
poznat na osnovu istorijskih izvora.
Diskoidne tzv. rotirajuće
bronzane fibule, sa
sredinjim delom u obliku
diska, iz kojeg izrastaju
četiri naspramno
postavljene orlovske glave.
To su tipični, ali do sada u
srpskoj arheologiji retki
germanski nalazi.
Ilustrujemo ovu vrstu fibula
sa osam primeraka. Sve
prikazane fibule su dobro
očuvane, ali bez igle, sa
sačuvanim nosačima
mehanizma za kopčanje.

Da kažemo neke opšte poznate stvari. Germanska prevlast


posledica je pobede nad Hunima u bitci iz 454. god. kod
nepoznate panonske rijeke Nedao. Germansku vojsku
predvodili su Gepidi predvođeni gepidskim kraljem
Ardarikom. Poslije poraza glavnina Huna povukla se prema
donjem Dunavu i Crnom moru. Gepidi su takođe pretrpeli
velike gubitke, ali su tom pobedom postali gospodari
istočnog dela Panonije i Karpatske kotline. Zapadnu
Panoniju preuzeli su Ostrogoti, koje su vodila tri brata iz
vladajućeg roda Amal: Valamir, Thiudimir i Vidimir, oni su se
obratili rimskom istočnom caru Marcijanu (450-457. god.) i
od njega dobiliodobrenje da se nastaneu rimskojPanoniji.
Pticolike, manje
bronzane fibule, sa
kljunom koji podseća na
izgled ptica grabljivica,
takođe su tipični
germanski proizvodi.
Međutim na području
Srbije to su retki nalazi..
Fibule su dobro očuvane,
ali bez igle, sa sačuvanim
nosačima mehanizma za
kopčanje

Već 488-489. došlo je do sukoba između Gepida i


Ostrogota pod vostvom Teoderika Amalca, u kome su
Gepidi izvukli deblji kraj, ali je njihova država sa
sedištem u Sirmijumu, opstala. Teoderikovo uništenje
te gepidske države uslediće tek 504. godine. Gepidi će
ipak povratiti Sirmijum oko 530. godine i ponovo
uspostaviti svoje kraljevstvo u Drugoj Panoniji, ali i u
Pomoravlju, u dolini Velike Morave, od Beograda do
Stalaća, gde takođe nalazimo germanske nalaze.
Naime u područje Singidunuma i u delu Pomoravlja,
istočna rimska država je naselila germansko pleme
Heruli, koji su se pridružili Gepidima.
Srpska arheološka
literatura mnogo
bolje poznaje
livene bronzane
lučne fibule. Naših
osam fibula,
pronađenih od
strane tragače sa
metal detektorima
su uglavnom cele
sačuvane, ali bez
igle .

I na kraju izdvajamo možda najzanimljiviji segmenat


ovog prikaza nelegalnog tržišta arheoloških predmeta,
nalazi novca germanskog, gepidskog kraljevstva. Na
područja Srema česti su nalazi tog novca, a reč je
uglavnom o kovanju srebrnog novca, četvrtine silikve,
kovnice Sirmijum. Među 13 pronađenih komada
novca deset primeraka su kovanja u ime istočnog
rimskog cara Anastasija I, sa manje ili više vešto
izvedenim natpisom-D N ANASTASIVS P P AVC, na
reversu je, takođe manje ili više vešto izveden natpis A
INVICTA ROMA, са Teodеrikоvim monogramom IXD u
sredini. Obišno jе iznad monograma krst, a ispod
monograma zvezda. Zа jedan od primeraka ne
možemoda rekonstruišemo natpis na aversu.
Na jednom od primeraka nalazimo kovanje u
ime Justina I-D N IVSTINVS P P AVC, dok na
jednom u ime Justinijana- D N IVSTINIANVS P
P AVC. Poznato je da su ubrzo nakon
Justinijanove smrti (565. god.), Langobardi
567. god. uništili gepidsko kraljevstvo, a da su
Avari već 582. god. zauzeli Sirmijum, tako da
su kovanja u ime istočnog rimskog cara
Justinijana i poslednja germanska kovanja u
Sirmijumu.
NA KRAJU
MOŽEMO REĆI
DA OVI “NALAZI”
SAMI ZA SEBE
GOVORE O
JEDNOM
VA Ž N O M
PERIODU U
PROŠLOSTI
SREMA
ODNOSNO
GOVORE O
NEISTRAŽENOSTI
NAŠIH
N A L A Z I Š TA