Anda di halaman 1dari 22

ขัตติยพันธกรณี

สมาชิก
1. ชญานิน สกุลบุญถนอม 5961059

2. จิรัชญา นิมิตรปัญญา 5961071

3. ชัญญานุช ภิญโญธรรมากร 5961193

2
“ การอ่านและพิจารณาเนื้อหา
และกลวิธีในวรรณคดีและ
วรรณกรรม

3
เนื้อเรื่อง
» ปีพ.ศ.2436ไทยเกิดการขัดแย้งกับฝรั่งเศสเรื่องเขตแดนในฝั่งเขมร
» ทำให้ฝรั่งเศสส่งเรือปืนแล่นผ่านป้อมพระจุลจอมเกล้าฯเข้ามาจอดทอดสมอหน้าสถานทูต
ฝรั่งเศส

» ฝรั่งเศสก็ได้ทำการเรียกร้องจากไทย โดย
⋄ ฝรั่งเศสในฐานะเป็นมหาอำนาจผู้คุ้มครองเวียดนามและกัมพูชาจะต้องได้ดินแดน
ทั้งหมดของทางฝั่งตะวันออกของแม่น้ำโขง
⋄ ไทยจะต้องลงโทษทหารทุกคนที่รุกรานชายแดน
⋄ ไทยจะต้องเสียค่าปรับแก่ฝรั่งเศสเป็นจำนวน 3 ล้านฟรังค์เหรียญทอง หรือเท่ากับ
1,560 ,000 บาท สมัยนั้น
4
เนื้อเรื่อง
» เหตุการณ์นี้ทำให้พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าฯเสียพระราชหฤทัย

จนทรงพระประชวรหนัก ไม่ยอมเสวยพระโอสถใดๆ
» ในระหว่างนั้นได้ทรงพระราชนิพนธ์บทโคลงและฉันท์ระบายความทุกข์

โทมนัสในพระราชหฤทัย และได้ทรงส่งบทพระราชนิพนธ์ไปอำลาเจ้า

นายพี่น้องบางพระองค์รวมทั้ง สมเด็จกรมพระยาดำรงฯ ผู้เป็นพระเจ้า


น้องยาเธอด้วย

5
เนื้อเรื่อง
» เมื่อสมเด็จกรมพระยาดำรงฯได้รับบทโคลงก็ทรงนิพนธ์

บทประพันธ์ถวาย ตอบกลับทันที
» ทำให้พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าฯกลับมามีพระราช

หฤทัยอีกครั้ง
» พระองค์ท่านกลับมาเสวยพระโอสถและเสด็จออกว่า

ราชการได้ในเวลาต่อมา

6
โครงเรื่อง
» แบ่งออกเป็น 2 ส่วน :
⋄ ส่วนแรกพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงใช้โคลงสี่สุภาพ
ทั้งหมด 7 บท ซึ่งแสดงให้เห็นถึงความกังวลพระทัย และอาการประชวร

เป็นเวลานาน
⋄ ส่วนที่สองบรรยายถึงความรู้สึกเหนื่อยหน่ายและหมดกําลังพระทัยที่จะ

รักษาพระอาการประชวรและอาจจะไม่สามารถกลับมาทรงงานได้อย่าง
เต็มที่

7
ฉากท้องเรื่อง
» กรุงรัตนโกสินทร์ ในวิกฤตการณ์ ร.ศ. 112 หรือ พ.ศ. 2436

ตัวละคร
» พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
⋄ มีความวิตกกังวลเกี่ยวกับปัญหาที่เกิดขึ้นจนทำให้ประชวรอย่างหนัก
» สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอกรมพระยาดำรงราชานุภาพ
⋄ ผู้ปลอบและให้กำลังใจพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และ
ทรงแสดงถึงความจงรักภักดีต่อพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว

8
บทเจรจา
» “เป็นฝีสามยอดแล้ว ยังราย ส่านอ

ปวดเจ็บใครจักหมาย เชื่อได้

ใช่เป็นแต่ส่วนกาย เศียรกลัด กลุ้มแฮ

ใครต่อเป็นจึ่งผู้ นั่นนั้นเห็นจริง”

» ทรงบรรยายถึงอาการประชวรของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว

เนื่องจากสถานการณ์บ้านเมืองในขณะนั้นกำลังอยู่ในช่วงที่ย่ำแย่จากการโดน

คุกคาม

9
แก่นเรื่อง
» พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวมีความกังวลพระทัยต่อประชาชน

และต่อพระองค์เอง
⋄ ซึ่งแสดงให้เห็นถึงความรักของพระองค์ที่มีต่อประชาชนและประเทศชาติ
» การถวายบทตอบของสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอกรมพระยาดํารงราชานุภาพ
⋄ ทรงให้กําลังพระทัยแด่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว

10
“ การอ่านและพิจารณาการใช้
ภาษาวรรณคดีและ
วรรณกรรม

11
การสรรคำ
มีการเลือกสรรคำที่แสดงถึงความวิตก กังวล ห่วงใยและพร้อมสละเลือด เนื้อและ
ชีวิตหากจะช่วยให้พระองค์ท่านหายประชวร ดังข้อความต่อไปนี้

“เลือดเนื้อผิเจือยา ให้หายได้จะชิงถวาย”

และไม่ใช่เพียงพระองค์ผู้ทรงอยู่ใกล้ที่วิตก กังวลแต่ประชาชนทุกคนก็เป็นห่วง

พระองค์เช่นกัน ดังข้อความต่อไปนี้

“อันพระประชวรครั้ง นี้แท้ทั้งไผทสยาม”

12
การเรียบเรียงคำ
" ขัตติยพันธกรณี เป็นบทพระนิพนธ์และพระนิพนธ์ที่ถูกแต่งขึ้นเป็นคำฉันท์ ทั้งสองพระ

องค์ทรงเลือกใช้อินทรวิเชียรฉันท์โดยมิได้ทรงเคร่งครัดในการใช้คำครุ- ลหุตาม
แบบที่คณะฉันท์ใช้ แต่ทรงใช้ตามการออกเสียงตามธรรมชาติของการพูดภาษาไทย

และเน้นการใช้คำที่สร้างจินตภาพและอารมณ์สะเทือนใจเป็นหลัก

“ประสาแต่อยู่ใกล้ ทั้งรู้ใช่ว่าหนักหนา

เลือดเนื้อผิเจือยา ให้หายได้จะชิงถวาย”

13
การใช้โวหาร
" มีการใช้กวีโวหาร เป็นพรรณนาโวหารได้ชัดเจน ทำให้ผู้อ่านหรือผู้ฟังรู้สึกถึงรส

ไพเราะของเนื้อความได้โดยการสร้างภาพที่เด่นชัดและลึกซึ้งจนเกิดจินตภาพ

คล้อยตาม
" อุปมาโวหาร

○ มีการใช้อุปมาโวหาร เปรียบเทียบว่าสิ่งหนึ่งเหมือนกับสิ่งหนึ่งโดยใช้คำ

เชื่อมต่างๆ เช่น “คล้ายกับผู้จวนม้วย ชีพสิ้นสติสูญ” ใช้คำเชื่อมว่า “คล้าย”

และ “เปรียบตัวเหมือนอย่างม้า ที่เป็นพาหนยาน” ซึ่งมีการใช้คำว่า


“เหมือน”
14
การใช้โวหาร
" มีการใช้ฉันทลักษณ์ที่หลากหลายเป็นแบบอย่างของการแต่งลิลิต

" ไพเราะด้วยสัมผัสนอก สัมผัสใน สัมผัสสระและอักษร การเล่นคำซ้ำคำ

" บทนิราศก่อให้เกิดอารมณ์สะเทือนใจอันเป็นความงามเชิงวรรณศิลป์ได้ดี

" การปิดเรื่องน่าประทับใจ คือ การตั้งจิตอธิษฐานของกวีผู้แต่เป็นบทที่มีผู้จดจำกันได้มาก

" มีการใช้สรรคำเพื่อเเสดงถึงความห่วงใยที่มีต่อพระองคืท่าน เช่น

" “เลือดเนื้อผิเจือยา  ให้หายได้จะชิงถวาย”

หมายความว่า  เขาสามารถสละเลือดเนื้อ เพื่อให้ท่านหายประชวร

15
การใช้โวหาร
" มีการใช้อินทรวิเชียรฉันท์ : โดยไม่ได้เคร่งครัดการใช้คำครุ-ลหุตามเเบบที่คณะฉันท์ใช้ เเต่ทรงใช้การ

ออกเสียงตามธรรมชาติของการพูดภาษาไทย เเละเน้นการใช้คำที่สร้างจินตนาการเเละอารมณ์สะเทือนใจ

เป็นหลัก

“ประสาเเต่อยู่ใกล้         ทั้งรู้ใช่ว่าหนักหนา

เลือดเนื้อผิเจือยา          ให้หายได้จะชิงถวาย”

" มีการใช้อุปลักษณ์ เช่น

“ดุจเหว่าพละนา วะเหว่ว้ากะปิตัน

นายท้ายฉงนงัน ทิศทางก็คลางแคลง”

หมายความว่า  เหมือนพวกชาวเรือที่ขาดกัปตัน นายท้ายก็ฉงนงงงวย ไม่รู้จะไปมางไหนดี

16
การใช้โวหาร
" มีการใช้อุปมาโวหาร เช่น
“เปรียบตัวเหมือนอย่างม้า ที่เป็นพาหนยาน
ผูกเครื่องบังเหียนอาน ประจำหน้าพลับพลาชัย”
หมายความว่า  เปรียบตัวเหมือนข้าพระพุทธเจ้าเหมือนกับม้าที่เป็นพาหะนะผูก
เครื่องบังเหียนอาน ประจำพร้อมหน้าพลับพลา
" มีการใช้บุคคลวัติ : การกล่าวถึงสิ่งต่างๆที่ไม่มีชีวิตโดยให้สิ่งต่างๆเหล่านี้ เเสดงกริยา
อาการ ความรู้สึกได้เหมือนมนุษย์ เช่น
“ผิวพอกำลังเรือ ก็เเล่นรอดได้ไม่ร้าวราน
หากกรมจะบรรดาล ก็คงล่มทุกลำไป”
หมายความว่า ถ้าเรือพอมีกำลังก็จะต้านลมได้ ก็จะทำให้เเล่นรอดปลอดภัย เเต่ถ้ามีกรรมก็
จะบรรดาลให้ล่มจมทุกลำไป

17
การใช้โวหาร
" มีการใช้อติพจน์ : โวหารที่กล่าวเกินจริง

“ประสาเเต่อยู่ใกล้ ทั้งรู้ใช่ว่าหนักหนา

เลือดเนื้อผิเจือยา ให้หายได้ชิงถวาย”

หมายความว่า  ตามประสาของผู้ที่อยู่ชิดใกล้ รู้ว่าคงไม่หนักหนาอะไร ถ้า

จะเอาเลือดเนื้อเจือยา ให้หายได้ ก็จะยอมถวาย

18
“ การอ่านและพิจารณา
ประโยชน์หรือคุณค่าใน
วรรณคดีและวรรณกรรม

19
คุณค่าทางคุณธรรม
เเสดงให้เห็นถึงด้านคุณธรรมของกษัตริย์ ที่ปกป้อง เเละ ดูเเลความ

เป็นอยู่ของประชาชน ในขณะที่มีภัยมาคุกคาม

คุณค่าทางสังคม
1. ทำให้เห็นถึงความเชื่อ หรือ การใช้ชีวิตของคนไทยสมัยอดีตได้เป็นอย่างดี

2. ปลุกจิตสำนึกให้คนในชาติรักประเทศไทยเเละให้ตระหนักถึงความเหนื่อย
ยากของบรรพบุรุษที่ช่วยกันกอบกู้เอกราชย์, ต้องยอมเสียเลือดเสียเนื้อ

เเละ ยอมเเลกด้วยชีวิตเพื่อรักษาผืนเเผ่นดินไทยไว้

20
คุณค่าด้านอื่นๆ
เนื้อหาของเรื่องขัตติยพันธกรณีไม่ซับซ้อนเเละยุ่งยาก จึงทำให้
เข้าใจได้ง่ายด้วยตนเอง มากไปกว่านั้น
กลวิธีในการเเต่งของเรื่องขัตติยพันธกรณีนั้นใช้วิธีการเปรียบเทียบ
เเละยกตัวอย่าง ซึ่งเเสดงให้เห็นถึงข้อคิดเเละติดตามได้ง่ายขึ้น จึง
ทำให้ผู้อ่านสามารถนําไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจําวันได้ ไม่ว่าจะ
เรื่องปัญหาที่ต้องเผชิญ หรือ ภาระหน้าที่ที่ต้องทำ

21

ขอบพระคุณค่ะ

22