Anda di halaman 1dari 16

Εισαγωγή

1ος Νόμος
-Ενέργεια
ΘΕΡΜΟΔΥΝΑΜΙΚΗ I
-Αρχή διατήρησης της Ενέργειας
ΕΝΤΡΟΠΙΑ
2ος Νόμος
-Ποιότητα της ενέργειας
-Εντροπία
Εντροπία
-Ιδιότητα που δεν διατηρείται
-Αφηρημένη Ιδιότητα-Δύσκολη κατανόηση της
φυσικής της σημασίας
Κ. Περράκης Κ. Περράκης
Τ. Θερμοδυναμική Εντροπία, Διαφάνεια 1 Τ. Θερμοδυναμική Εντροπία, Διαφάνεια 3

Θεώρημα Clausius
Περιεχόμενα Ισόθερμες
p1 Qr,3 διαδρομές
Qr,n-1 Αδιαβατικές
Qr,1
• Ανίσωση Clausius-Εντροπία ορισμός T3
• Αρχή
Α ή της αύξησης
ύξ της Εντροπίας
Ε ί T1
• Υπολογισμός μεταβολής εντροπίας σε καθαρές
ουσίες-Ιδανικό αέριο
T2
• Θερμοδυναμικά διαγράμματα T-s, h-s
Qr,2 T
• Ισεντροπικές αποδόσεις 4 Qr,n
• Ισοζύγιο εντροπίας Qr,4

Q r,1 Q r,2 p2
 0
T1 T2
Κ. Περράκης Κ. Περράκης
Τ. Θερμοδυναμική Εντροπία, Διαφάνεια 2 Τ. Θερμοδυναμική Εντροπία, Διαφάνεια 4

1
Θεώρημα Clausius για ένα αντιστρεπτό κύκλο Εντροπία
Q r,1 Q r,2 Q r,3 Q r,4 Q ΙΣΧΥΕΙ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ ΤΟΥΣ ΚΥΚΛΟΥΣ
  0,  0 Ανισότητα Clausius  T  0 ΑΝΤΙΣΤΡΕΠΤΟΥΣ Η ΜΗ
T1 T2 T3 T4 (ΚΑΙ ΓΙΑ ΨΥΚΤΙΚΟΥΣ ΚΥΚΛΟΥΣ)

Q r,1 Q r,2 Q r,3 Q r,4 Q r,n 1 Q r,n •Αν ο κύκλος είναι αντιστρεπτός μπορεί να αντιστραφεί (ψυκτικός)
    ....   0
T1 T2 T3 T4 Tn 1 Tn •Οι ποσότητες θα έχουν ίδιο μέγεθος αλλά αντίθετο πρόσημο
•Το έργο WC τότε δεν μπορεί να είναι αρνητικό
Q r,i
n Ti
0 •Αφού το WC δεν μπορεί να είναι ούτε θετικό ούτε αρνητικό
τότε στην περίπτωση των αντιστρεπτών κύκλων είναι μηδέν

 Q   Q   Q 

 
 T

 rev
 0 (1)   
T int rev
0    0
T irrev

Κ. Περράκης Κ. Περράκης
Τ. Θερμοδυναμική Εντροπία, Διαφάνεια 5 Τ. Θερμοδυναμική Εντροπία, Διαφάνεια 7

Εντροπία Για το Συνδυασμένο Σύστημα


WC  Q R  dE C (1)  WC  Wrev  Wsys  Θερμοδυναμικές ιδιότητες σε κυκλική διεργασία
Για την Αντιστρεπτή κυκλική διάταξη
Υ
Q R Q Q
 Q R  TR (2)
TR T T Αν για κάποια ιδιότητα Y
(1)(2)  WC  TR
Q
 dE C
ισχύει:
ύ  Y  0
T

 W C  TR 
Q
T 
 dE C   dE C 0  Χ
•Τότε η Y είναι θερμοδυναμική Ιδιότητα
Q •Δεν εξαρτάται από την διαδρομή παρά μόνον από την αρχική
WC  TR   WC  0 
T και τελική κατάσταση και είναι τέλειο διαφορικό
Q Θερμοδυναμικές ιδιότητες V, P, T, U, H, CP , CV
 T
0
Μη Θερμοδυναμικές ιδιότητες: W, Q

Κ. Περράκης Κ. Περράκης
Τ. Θερμοδυναμική Εντροπία, Διαφάνεια 6 Τ. Θερμοδυναμική Εντροπία, Διαφάνεια 8

2
Εντροπία
Υπολογισμός της μεταβολής της Εντροπίας
Έστω ο αντιστρεπτός κύκλος του σχήματος •Η εντροπία είναι θερμοδυναμική ιδιότητα του συστήματος

 Q  •Υπολογίζεται με ολοκλήρωση κατά μήκος μιας αντιστρεπτής μεταβολής

Χ 1   T R R  0 Χ 1
R1 1 2
R1 2
 Q 
2
 Q 
1
 Q  S  S2  S1    
R2 1  T R  2  T R  0 1
T R
2 1 2 ΝR2 2
2 1
 Q   Q 
Υ  
1
T
   
 R1 2 

T R 2
S1 S2 S
Ο υπολογισμός της μεταβολής της Εντροπίας
2 2
 Q   Q  σε μια μη αντιστρεπτή διαδικασία μπορεί να
1  T R  1  T R γίνει κατά μήκος μιας οποιασδήποτε υποθετικής
αντιστρεπτής μεταξύ των ίδιων ορίων
1 2

Κ. Περράκης Κ. Περράκης
Τ. Θερμοδυναμική Εντροπία, Διαφάνεια 9 Τ. Θερμοδυναμική Εντροπία, Διαφάνεια 11

Εντροπία – ορισμός Παράδειγμα 7–1


Μεταβολή της Εντροπίας σε μια Ισόθερμη ∆ιεργασία
Υπάρχει μια συνάρτηση των θερμοδυναμικών συντεταγμένων Μια διάταξη εμβόλου - κυλίνδρου περιέχει ένα μίγμα νερού – υδρατμών, θερμοκρασίας
300 Κ. Κατά τη διάρκεια μιας διεργασίας σταθερής πίεσης, μεταφέρεται στο νερό
ενός συστήματος της οποίας η διαφορά τιμών μεταξύ αρχικής θερμότητα 750 kJ. Ως αποτέλεσμα ένα μέρος του νερού στον κύλινδρο εξατμίζεται. Να
και τελικής κατάστασης ισούται με το ολοκλήρωμα προσδιορίσετε τη μεταβολή της εντροπίας του νερού κατά τη διάρκεια αυτής της
διεργασίας.
f
 Q 
 
i

T R
Αυτή η συνάρτηση είναι μια θερμοδυναμική ιδιότητα που
Q 750kJ
ονομάζεται Εντροπία και συμβολίζεται με S Ssys,isothermal    2,5 kJ / K
Tsysy 300K
f
 Q  Για απειροστές μεταβολές
    Sf  Si
T R Q R
i
 dS
T
Κ. Περράκης Κ. Περράκης
Τ. Θερμοδυναμική Εντροπία, Διαφάνεια 10 Τ. Θερμοδυναμική Εντροπία, Διαφάνεια 12

3
Αρχή της αύξησης της Εντροπίας Αρχή της αύξησης της Εντροπίας
Q
 T
 0 (Clausius)

2 1
Q  Q 
 1
T
 
2

T int rev
0

2
Q

1
T
 S1  S2  0

2
Q
S2  S1  
1
T Sgen  Stotal  Ssys  Ssurr  0
Q
Ή σε διαφορική μορφή dS  >0 μη αντιστρεπτές διεργασίες
T
Η ισότητα ισχύει για την περίπτωση αντιστρεπτής μεταβολής Sgen =ΔStotal =0 αντιστρεπτές διεργασίες
<0 αδύνατες διεργασίες
Κ. Περράκης Κ. Περράκης
Τ. Θερμοδυναμική Εντροπία, Διαφάνεια 13 Τ. Θερμοδυναμική Εντροπία, Διαφάνεια 15

Αρχή της αύξησης της Εντροπίας


Συμπεράσματα για την Εντροπία
2
Q Μεταφερόμενη εντροπία
S2  S1   με μεταφορά θερμότητας
1
T • Οι διεργασίες πραγματοποιούνται προς την κατεύθυνση
Η μεταβολή της εντροπίας ενός κλειστού συστήματος κατά την διάρκεια μιας μη αύξησης της ολικής εντροπίας ΔSολικό ≥ 0.
αντιστρεπτής διεργασίας είναι πάντα μεγαλύτερη από την μεταφορά εντροπίας
• Η εντροπία είναι ιδιότητα που δεν διατηρείται γενικά (παρά
Δηλαδή υπάρχει ένα ποσό 2 μόνον σε αντιστρεπτές διαδικασίες)
Q
παραγόμενης εντροπίας Sgen S2  S1   T
 Sgen οπου Sgen  0
• Η παραγωγή εντροπίας είναι μέτρο της παρουσίας παραγόντων
λόγω αναντιστρεπτοτήτων και έτσι 1
αναντιστρεπτότητας.
• Οι παράγοντες αναντιστρεπτότητας υποβαθμίζουν την απόδοση
0 των μηχανικών
ώ συστημάτων.
ά
Σε ένα μονωμένο Q
SIsolated    Sgen  0 Αρχή της αύξησης • Η απόδοση μηχανικών διατάξεων συσχετίζεται ποσοτικά με
σύστημα (ή κλειστό T
αδιαβατικό) Q=0 της Εντροπίας την παραγόμενη εντροπία.
SIsolated  0

Κ. Περράκης Κ. Περράκης
Τ. Θερμοδυναμική Εντροπία, Διαφάνεια 14 Τ. Θερμοδυναμική Εντροπία, Διαφάνεια 16

4
Παράδειγμα 7–2
Η έννοια της Εντροπίας
Παραγωγή Εντροπίας κατά τη διάρκεια ∆ιεργασιών Μεταφοράς Θερμότητας
Ένα θερμοδοχείο στους 800 Κ χάνει 2000 kJ θερμότητας προς ένα •Η εντροπία του Σύμπαντος αυξάνεται-Το Σύμπαν προοδευτικά
ψυχροδοχείο, θερμοκρασίας (α) 500 Κ και (β) 750 Κ. Να προσδιορίσετε ποια γίνεται περισσότερο χαοτικό-Θερμικός θάνατος του Σύμπαντος
διεργασία μεταφοράς θερμότητας είναι σε μεγαλύτερο βαθμό μη αντιστρεπτή.
•Η Εντροπία μιας καθαρής κρυσταλλικής ουσίας στο απόλυτο
μηδέν μηδενίζεται εφόσον δεν υπάρχει πλέον αβεβαιότητα για την
κατάσταση των μορίων (Τρίτος νόμος της Θερμοδυναμικής)
Sgen  S total  Ssource  Ssin k •Εντροπία και παραγωγή εντροπίας στην καθημερινή ζωή

Κ. Περράκης Κ. Περράκης
Τ. Θερμοδυναμική Εντροπία, Διαφάνεια 17 Τ. Θερμοδυναμική Εντροπία, Διαφάνεια 19

Μεταβολή της Εντροπίας των καθαρών ουσιών


Η έννοια της Εντροπίας

•Εντροπία: μέτρο της μοριακής αταξίας ενός συστήματος


s = sf +x (sg - sf ), s@P,T = sf@T
•Συνδέεται με τον ολικό αριθμό των δυνατών μικροσκοπικών
καταστάσεων
ά ενός
ό συστήματος
ή (θερμοδυναμική
(θ δ ή πιθανότητα
θ ό p).
) ΔS = m Δs = m (s2-ss1)

•S=k ln p (εξίσωση Boltzman),


όπου k=1.3896 10-23 (kJ/kmol K) η σταθερά Boltzman
•Η εντροπία ενός συστήματος αυξάνεται με την μοριακή αταξία
(αβεβαιότητα ή μοριακή πιθανότητα).
•Οι διεργασίες μπορούν να πραγματοποιηθούν μόνο προς την Αδιαβατικές-Αντιστρεπτές
κατεύθυνση αύξησης της ολικής εντροπίας ή μοριακής αταξίας
Ισεντροπικές διαδικασίες
•Η μεταφορά ενέργειας με την μορφή έργου δεν συνοδεύεται
Δs=0 ή s2=s1
από μεταφορά εντροπίας.
Κ. Περράκης Κ. Περράκης
Τ. Θερμοδυναμική Εντροπία, Διαφάνεια 18 Τ. Θερμοδυναμική Εντροπία, Διαφάνεια 20

5
Θερμοδυναμικά Διαγράμματα Θερμοδυναμικά Διαγράμματα

ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ T-s
για νερό

Κ. Περράκης Κ. Περράκης
Τ. Θερμοδυναμική Εντροπία, Διαφάνεια 21 Τ. Θερμοδυναμική Εντροπία, Διαφάνεια 23

Θερμοδυναμικά Διαγράμματα
Θερμοδυναμικά Διαγράμματα
 QR  TdS

Τ   QR   S     S  ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ h-s
   T   CP  T  T  (Mollier) για νερό
 T P  T P    P

κή


Ισεντροπικ

  QR   S   C  T  S 
   T    V  
 T V  T V   T  V
 S  CP   T  T
      
 T  P T   S P CP

 S  CV   T  T
   
   
 T V T   S V C V
Ισόθερμη
 T   T 
αφου C P  CV     
S
 S  V  S P

Κ. Περράκης Κ. Περράκης
Τ. Θερμοδυναμική Εντροπία, Διαφάνεια 22 Τ. Θερμοδυναμική Εντροπία, Διαφάνεια 24

6
Παραδείγματα 7-1 Ένα σύστημα υφίσταται μια διεργασία μεταξύ δυο σταθερών καταστάσεων,
αρχικά με τρόπο αντιστρεπτό και στη συνέχεια με μη αντιστρεπτό τρόπο. Σε ποια
7-3. Θερμότητα 2000 kJ μεταφέρεται από ένα θερμοδοχείο 1000 Κ προς περίπτωση η μεταβολή της εντροπίας είναι μεγαλύτερη και γιατί;
ένα ψυχροδοχείο 400 Κ με δύο τρόπους (α) άμεσα (β) μέσω μιας 2
7-2 Το ολοκλήρωμα 1  Q / T έχει την ίδια τιμή για όλες τις διεργασίες μεταξύ των
αντιστρεπτής μηχανής (Carnot). Να υπολογιστούν οι αντίστοιχες
ίδιων καταστάσεων 1 και 2; Να τεκμηριώσετε την απάντησή σας.
μεταβολές εντροπίας.
ρ ρ μ της
7-3 Για τον προσδιορισμό ης μεταβολής
μ β ής της ης εντροπίας
ρ ς γγια μια
μ μη αντιστρεπτή
ρ ή
7-4. Ψυκτικό R-134a εισέρχεται στις σπείρες ενός εξατμιστήρα διεργασία μεταξύ των καταστάσεων 1 και 2, το ολοκλήρωμα θα πρέπει να
συστήματος ψύξης ως κορεσμένο μίγμα υγρού – ατμών σε πίεση 160 υπολογίζεται κατά μήκος της πραγματικής διαδρομής, ή κατά μήκος κάποιας
kPa. Το ψυκτικό απορροφά 180 kJ θερμότητας από τον υπό ψύξη χώρο, υποθετικής αντιστρεπτής διαδρομής; Να τεκμηριώσετε την απάντησή σας.
ο οποίος διατηρείται στους -5οC και εξέρχεται από αυτόν ως κορεσμένος 7-4 Μια ισόθερμη διεργασία είναι υποχρεωτικά και εσωτερικά αντιστρεπτή; Να
ατμός στην ίδια πίεση. Να προσδιορίσετε (α) τη μεταβολή της εντροπίας τεκμηριώσετε την απάντησή σας με ένα παράδειγμα.
του ψυκτικού, (β) τη μεταβολή της εντροπίας του υπό ψύξη χώρου και 2
7-5 Πώςς συγκρίνονται
γ ρ οι τιμές ηρ μ ς 1  Q / T γγια μια
μ ς του ολοκληρώματος μ αντιστρεπτή
ρ ή και
( ) τη συνολική
(γ) λ ή μεταβολή
β λή της εντροπίας
ί για αυτήή τη διεργασία.
δ ί μια μη αντιστρεπτή διεργασία, μεταξύ των ίδιων καταστάσεων;
7-5. Υδρατμός εκτονώνεται εντός ισεντροπικού στροβίλου μιας εισόδου 7-6 Η εντροπία μιας ψημένης πατάτας ελαττώνεται καθώς αυτή ψύχεται. Παραβιάζει
και μιας εξόδου. Στο σημείο εισόδου, ο υδρατμός βρίσκεται σε 2 ΜΡa αυτό την αρχή αύξησης της εντροπίας; Να τεκμηριώσετε την απάντησή σας.
και 360°C. Η πίεση εξόδου του στροβίλου είναι 100 kPa. Να
7-7 Μπορεί η εντροπία να δημιουργηθεί; Μπορεί να καταστραφεί;
υπολογιστεί το ειδικό έργο που παράγει ο στρόβιλος, (kJ/kg).
Κ. Περράκης Κ. Περράκης
Τ. Θερμοδυναμική Εντροπία, Διαφάνεια 25 Τ. Θερμοδυναμική Εντροπία, Διαφάνεια 27

7-8 Όταν ένα σύστημα είναι αδιαβατικό, τι μπορούμε να πούμε για τη μεταβολή της
εντροπίας μιας ουσίας σε αυτό το σύστημα;

7-9 Το έργο είναι απαλλαγμένο εντροπίας και μερικές φορές διατυπώνεται ο


ισχυρισμός ότι το έργο δεν μεταβάλλει την εντροπία ενός ρευστού, το οποίο διέρχεται
διαμέσου ενός αδιαβατικού συστήματος σταθεροποιημένης ροής, μιας εισόδου και μιας
εξόδου. Είναι έγκυρος αυτός ο ισχυρισμός;

7-10 Μια διάταξη εμβόλου - κυλίνδρου περιέχει αέριο ήλιον. Κατά τη διάρκεια μιας
αντιστρεπτής και ισόθερμης διεργασίας, η εντροπία του ηλίου θα αυξηθεί (ποτέ,
Ερωτήσεις για κατανόηση μερικές φορές, πάντοτε).
της έννοιας της εντροπίας 7-11 Μια διάταξη εμβόλου - κυλίνδρου περιέχει αέριο άζωτο. Κατά τη διάρκεια μιας
αντιστρεπτής και αδιαβατικής διεργασίας, η εντροπία του αζώτου θα αυξηθεί (ποτέ,
μερικές φορές, πάντοτε).

7-12 Μια διάταξη εμβόλου - κυλίνδρου περιέχει υπέρθερμο ατμό. Κατά τη διάρκεια
μιας πραγματικής αδιαβατικής διεργασίας, η εντροπία του υδρατμού θα αυξηθεί (ποτέ,
μερικές φορές, πάντοτε).

7-13 Η εντροπία του ατμού θα (αυξάνεται, ελαττώνεται παραμένει η ίδια), καθώς αυτός
ρέει διαμέσου ενός πραγματικού αδιαβατικού στροβίλου;
Κ. Περράκης Κ. Περράκης
Τ. Θερμοδυναμική Εντροπία, Διαφάνεια 26 Τ. Θερμοδυναμική Εντροπία, Διαφάνεια 28

7
7-14 Η εντροπία του εργαζόμενου μέσου ενός ιδανικού κύκλου Carnot (αυξάνεται,
ελαττώνεται παραμένει η ίδια), κατά τη διάρκεια μιας ισόθερμης διεργασίας Μεταβολή της Εντροπίας Στερεών και Υγρών
προσθήκης θερμότητας.

7-15 Η εντροπία του εργαζόμενου μέσου ενός ιδανικού κύκλου Carnot (αυξάνεται, du dv
ελαττώνεται παραμένει η ίδια) κατά τη διάρκεια μιας ισόθερμης διεργασίας αποβολής Tds = du + Pdv  ds  P
θερμότητας. T T
7-16 Κατά τη διάρκεια μιας διεργασίας μεταφοράς θερμότητας, η εντροπία ενός Για υγρά-στερεά dv≈0
συστήματος (πάντοτε, μερικές φορές ή ποτέ δεν) αυξάνεται

du cdT 2 dT T
7-17 Υδρατμός επιταχύνεται καθώς ρέει διαμέσου ενός πραγματικού αδιαβατικού
ακροφυσίου. Η εντροπία του υδρατμού στην έξοδο του ακροφυσίου θα είναι ds   s 2  s1   c  cavg ln 2
T T
1 T T1
(μεγαλύτερη, ίση ή μικρότερη από) την εντροπία στην είσοδο του ακροφυσίου;

7-18 Είναι δυνατόν η μμεταβολή


β ή τηςης εντροπίας
ρ ς ενόςς κλειστού συστήματος
ήμ ς να ισούται Για ισεντροπικές διεργασίες υγρών-στερεών
με το μηδέν, κατά τη διάρκεια μιας μη αντιστρεπτής διεργασίας; Να τεκμηριώσετε την
απάντησή σας. T2
s 2  s1  cavg ln  0  T2  T1
7-19 Ποιοί είναι οι τρεις διαφορετικοί μηχανισμοί που μπορούν να προκαλέσουν τη T1
μεταβολή της εντροπίας ενός όγκου ελέγχου;

Κ. Περράκης Κ. Περράκης
Τ. Θερμοδυναμική Εντροπία, Διαφάνεια 29 Τ. Θερμοδυναμική Εντροπία, Διαφάνεια 31

Οι σχέσεις Τds
Θεωρούμε απειροστή αντιστρεπτή διεργασία για σύστημα PVT Μεταβολή της Εντροπίας στα Ιδανικά Αέρια
Α’ ΝΟΜΟΣ dU = δQR - δWR και
dT dv Iδανικό Aέριο :
δQR = T dS
δWR = PdV Tds = du + Pdv  ds  cv R du=cvdT
T v
Συνδυασμός των παραπάνω σχέσεων δίνει
dT dP dh=cpdT
TdS = dU + PdV (1) (ή Tds = du + Pdv ) Πρώτη εξίσωση TdS (εξίσωση Gibbs) Tds = dh - vdP  ds  cp R
H = U + PV και διαφορίζοντας dH = dU + PdV + VdP
T P
Και αντικαθιστώντας από την (1) έχουμε
2
dT v
TdS = dH - VdP (2) (ή Tds = dh - vdP ) ∆εύτερη εξίσωση TdS
s 2  s1   c v  R ln 2
1
T v1
Οι σχέσεις (1)(2) είναι οι ακρογωνιαίοι λίθοι της κλασσικής Θερμοδυναμικής για συστήματα
2
PVT
dT P
Περιέχουν μόνο θερμοδυναμικές Ιδιότητες s 2  s1   c p  R ln 2
Εφαρμόζονται σε κάθε μεταβολή (αντιστρεπτή ή μη) ενός συστήματος PVT
1
T P1

Κ. Περράκης Κ. Περράκης
Τ. Θερμοδυναμική Εντροπία, Διαφάνεια 30 Τ. Θερμοδυναμική Εντροπία, Διαφάνεια 32

8
Μεταβολή της Εντροπίας στα Ιδανικά Αέρια Μεταβολή της Εντροπίας στα Ιδανικά Αέρια
1. Υπολογισμός για σταθερές ειδικές θερμότητες 2. Υπολογισμός για μεταβλητές ειδικές θερμότητες…

T2 v T2 P 2β. Για θερμοκρασία αναφοράς το απόλυτο μηδέν ορίζεται:


s 2  s1  cv ln  R ln 2 και s 2  s1  cp ln  R ln 2
T1 v1 T1 P1 T dT
Οι τιμές των s0 δίνονται σε
s0   c p (T) πίνακες σαν συναρτήσεις
0 T
της θερμοκρασίας

T2 dT
και s02  s10   c p (T)
T1 T
2
dT P P
s 2  s1   c p  R ln 2  s 02  s10  R ln 2
1
T P1 P1
Κ. Περράκης Κ. Περράκης
Τ. Θερμοδυναμική Εντροπία, Διαφάνεια 33 Τ. Θερμοδυναμική Εντροπία, Διαφάνεια 35

Μεταβολή της Εντροπίας στα Ιδανικά Αέρια Ισεντροπικές διαδικασίες στα Ιδανικά Αέρια
2. Υπολογισμός για μεταβλητές ειδικές θερμότητες R
T v T R v T  v  cv
2α. Από αναλυτικές σχέσεις ειδικών θερμοτήτων με θερμοκρασία s 2  s1  c v ln 2  R ln 2  ln 2   ln 2  ln 2  ln  1 
T1 v1 T1 c v v1 T1  v2 
C = f (T)
R
T P T R P T  P  cp
s 2  s1  c p ln 2  R ln 2  ln 2  ln 2  ln 2  ln  2 
cp =a  bT cT 2  dT 3 (T σε K, cp σε kJ/kmol · K) T1 P1 T1 c p P1 T1  P1 
Αλλά για ΙΑ: R=cp-cv , k= cp/cv , R/cv=k-1, R/cp=(k-1)/k
a, b, c, d σταθερές για κάθε ουσία (Πίνακας Α-2) T2  v1 
k 1

 
T1  v 2  Tv k 1  . Ισχύουν για
•Ιδανικά
Ιδ ά Αέρια
Αέ
k 1
Πχ. Άζωτο N2: a =28.90 b=0.1571x10-2 c=0.8081x10-5 d=2.873x10-9 T2  P2  k TP (1 k) / k  . •Ισεντροπικές
διαδικασίες
 
T1  P1  •Σταθερές ειδικές
k
Pv k  . θερμότητες
 P2   v1 
  
Κ. Περράκης
Τ. Θερμοδυναμική Εντροπία, Διαφάνεια 34  P1   v 2 
Κ. Περράκης
Τ. Θερμοδυναμική Εντροπία, Διαφάνεια 36

9
Υπολογισμοί σε ισεντροπικές μεταβολές-Σχετική πίεση Παραδείγματα- Εντροπία Ιδ. Αερίων
7.7 Αέρας συμπιέζεται σε συμπιεστή μόνιμης ροής ισχύος 5 kW από τα 100
Αν σε ισεντροπική μεταβολή IA δίνεται ο λόγος των πιέσεων kPa και τους 17°C, σε πίεση 600 kPa και 167°C με ρυθμό 1.6 kg/min. Κατά
την διεργασία μεταφέρεται κάποιο ποσό θερμότητας μεταξύ του συμπιεστή
P2 και του περιβάλλοντος θερμοκρασίας 17°C. Να προσδιορίσετε τον ρυθμό
s 2  s1  0  s02  s10  R ln  μεταβολής της εντροπίας του αέρα κατά τη διάρκεια της διεργασίας, και την
P1 συνολική
λ ή μεταβολή
β λή εντροπίας.
ί
P2
s02  s10  R ln 7.8. Αέρας συμπιέζεται αντιστρεπτά και αδιαβατικά σε διάταξη εμβόλου-
P1
κυλίνδρου από τα 100 kPa και τους 17°C, σε πίεση 800 kPa. Να προσδιορίσετε
 P2 
0
s02  s10 exp s 2 / R P  την τελική θερμοκρασία και το έργο που καταναλώνεται κατα τη διάρκεια της
   exp   r2 διεργασίας, υποθέτοντας για τον αέρα (α) σταθερές ειδικές θερμότητες και (β)
 P1 s R 0
exp s1 / R 
Pr1  μεταβλητές ειδικές θερμότητες.

Pr =exp(s0/R) : Σχετική πίεση 7.9 Αέρας εισέρχεται σε ακροφύσιο με 280 kPa, 77°C και 50 m/s και εξέρχεται
με πίεση 85 kPa και 320 m/s. Οι απώλειες θερμότητας από το ακροφύσιο προς
(αδιάστατη ποσότητα, Pr = f(T) ) το περιβάλλον στους 20 °C εκτιμώνται σε 3.2 kJ/kg. Υπολογίστε την
θερμοκρασία εξόδου και την συνολική μεταβολή εντροπίας.

Κ. Περράκης Κ. Περράκης
Τ. Θερμοδυναμική Εντροπία, Διαφάνεια 37 Τ. Θερμοδυναμική Εντροπία, Διαφάνεια 39

Υπολογισμοί σε ισεντροπικές μεταβολές Αντιστρεπτό έργο σε μόνιμη ροή


Σχετικός ειδικός όγκος Έργο διατάξεων σταθεροποιημένης ροής
Αν σε ισεντροπική μεταβολή IA δίνεται ο λόγος των ειδικών όγκων  q rev   w rev  dh  dke  dpe (1) 

 q rev  Tds     w rev  vdP  dke  dpe (3)
P1v1 P2 v 2   q rev  dh  vdP (2) 
  Tds  dh  vdP  
T1 T2 2 2

v 2 T2 P1 T2 Pr1 T2 / Pr 2 w rev    vdP  ke  pe η w rev    vdP


   1 1
v1 T1 P2 T1 Pr 2 T1 / Pr1 2
Συμπιεστές-αντλίες w rev,in   vdP
 v2  vr 2
  
1

 v1 s v r1 Διατάξεις
ξ ς σταθεροποιημένης
ρ ημ ης ρροής
ής ασυμπίεστων
μ ρρευστών v=στ

vr = Τ/Pr: Σχετικός ειδικός όγκος Χωρίς παραγωγή έργου

vr = f(T) V22  V12


v(P2  P1 )   g(z 2  z1 )  0 Εξίσωση Bernoulli
2
Κ. Περράκης Κ. Περράκης
Τ. Θερμοδυναμική Εντροπία, Διαφάνεια 38 Τ. Θερμοδυναμική Εντροπία, Διαφάνεια 40

10
Ελαχιστοποίηση του έργου συμπίεσης
2
w rev,in   vdP
1

Ισεντροπικές Αποδόσεις
Διατάξεων Σταθεροποιημένης Ροής

Κ. Περράκης Κ. Περράκης
Τ. Θερμοδυναμική Εντροπία, Διαφάνεια 41 Τ. Θερμοδυναμική Εντροπία, Διαφάνεια 43

Ισεντροπικές Αποδόσεις -Στρόβιλοι


Παραδείγματα
7.10 Συμπίεση μιας Ουσίας στην Υγρή έναντι της Αέριας Φάσης
Να προσδιορίσετε το έργο εισόδου του συμπιεστή που απαιτείται για την ισεντροπική
συμπίεση νερού, από τα 100 kPa στο 1 ΜΡa, υποθέτοντας ότι το νερό στην κατάσταση
εισόδου είναι (α) κορεσμένο υγρό και (β) κορεσμένος ατμός,.

7-11. Υγρό νερό εισέρχεται σε αντλία ισχύος 25 kW με 100 kPa και ρυθμό 5 kg/s. Να
προσδιορίσετε την υψηλότερη πίεση που μπορεί να έχει το υγρό νερό στην έξοδο της
αντλίας. Οι μεταβολές της κινητικής και της δυναμικής ενέργειας του νερού
θεωρούνται αμελητέες και ο ειδικός όγκος του νερού είναι 0,001 m3/kg

Ισεντροπικός
συντελεστής

Wa h1  h2a
nT  
Ws h1  h2s
Κ. Περράκης Κ. Περράκης
Τ. Θερμοδυναμική Εντροπία, Διαφάνεια 42 Τ. Θερμοδυναμική Εντροπία, Διαφάνεια 44

11
Ισεντροπική Απόδοση
Ισεντροπική Απόδοση Στροβίλου Ακροφυσίων

Παράδειγμα 6.16 W h h
2
V2a h h
nT  a  1 2a nN  2  1 2a
Ws h1  h2s V2s h1  h2s
Κ. Περράκης Κ. Περράκης
Τ. Θερμοδυναμική Εντροπία, Διαφάνεια 45 Τ. Θερμοδυναμική Εντροπία, Διαφάνεια 47

Ισεντροπική Απόδοση Συμπιεστών-Αντλιών Παραδείγματα-Ισεντροπικές Αποδόσεις


1. Υδρατμός με 8 ΜΡa και 500°C εκτονώνεται στα 30 kPa σε έναν αδιαβατικό
στρόβιλο με ισεντροπική απόδοση 90%. Να προσδιορίσετε την θερμοκρασία στην
έξοδο και την παραγόμενη από τον στρόβιλο ισχύ, σε kW, όταν η παροχή μάζας είναι 3
kg/s.

22. Υδ
Υδρατμός
ό εισέρχεται
έ σε αδιαβατικό
δ β ό στρόβιλο
όβ λ με 7 ΜΡa,
ΜΡ 600°C και 80 m/s / και
εξέρχεται σε 50 kPa, 150°C με 140 m/s. Εάν η ισχύς εξόδου του στροβίλου είναι 6MW,
να προσδιορίσετε (α) την παροχή μάζας του υδρατμού που ρέει μέσα από το στρόβιλο
και (β) την ισεντροπική απόδοση του στροβίλου.

3. Αέρας εισέρχεται σε αδιαβατικό συμπιεστή με 100 kPa, 17°C και ρυθμό 2,4 m3/s και
εξέρχεται στους 257°C. Ο συμπιεστής έχει ισεντροπική απόδοση 84%. Αγνοώντας τις
μεταβολές
μ β ς τηςης κινητικής
η ής και της
ης δυναμικής
μ ής ενέργειας,
ργ ς, να προσδιορίσετε
ρ ρ (α)
( ) την
η πίεσηη
του αέρα στην έξοδο και (β) την απαιτούμενη ισχύ λειτουργίας του συμπιεστή.

Ws h2s  h1 4. Καυσαέρια εκτονώνονται αδιαβατικά στο ακροφύσιο στην έξοδο ενός


Αδιαβατικός Συμπιεστής nC   αεριωθούμενου κινητήρα από 260 kPa , 747οC και 80 m/s σε 85 kPa. Να προσδιορίσετε
Wa h2a  h1 την ταχύτητα και την θερμοκρασία του αέρα στην έξοδο, εάν η ισεντροπική απόδοση
του ακροφυσίου είναι 92%.
Κ. Περράκης Κ. Περράκης
Τ. Θερμοδυναμική Εντροπία, Διαφάνεια 46 Τ. Θερμοδυναμική Εντροπία, Διαφάνεια 48

12
Το Ισοζύγιο της Εντροπίας
Μεταβολή της εντροπίας ενός Συστήματος

Μεταβολή της εντροπία στην εντροπία στην


συνολικής εντροπίας = τελική
ελική κα
κατάσταση
ά α η - αρχική
αρ ική κα
κατάσταση
ά α η
του συστήματος
Το Ισοζύγιο της Εντροπίας
Δssystem =Sτελική - Sαρχική = S2 - S1

Αν οι ιδιότητες του συστήματος δεν είναι ομοιόμορφες

Ssystem   sδm   sρdV


V

Κ. Περράκης Κ. Περράκης
Τ. Θερμοδυναμική Εντροπία, Διαφάνεια 49 Τ. Θερμοδυναμική Εντροπία, Διαφάνεια 51

Το Ισοζύγιο της Εντροπίας


Το Ισοζύγιο της Εντροπίας
Μηχανισμοί μεταφοράς της εντροπίας Sin ,Sout
Ισοζύγια
Μηχανισμοί
•Μεταφορά θερμότητας
Ενέργειας & Εντροπίας μεταφοράς της
εντροπίας •Μεταφορά
Μ ά (ροή)
( ή) μάζας
άζ
Συστήματος

Ολική Ολική Ολική Μεταβολή της


εντροπία - εντροπία + παραγόμενη = συνολικής εντροπίας
εισόδου εξόδου εντροπία του συστήματος

Sin - Sout + Sgen = ΔSsystem

Κ. Περράκης Κ. Περράκης
Τ. Θερμοδυναμική Εντροπία, Διαφάνεια 50 Τ. Θερμοδυναμική Εντροπία, Διαφάνεια 52

13
Μηχανισμοί μεταφοράς της εντροπίας Το Ισοζύγιο της Εντροπίας-Παραγωγή Εντροπίας
για οποιοδήποτε σύστημα
Μεταφορά θερμότητας Μεταφορά Έργου

Καθώς το έργο διαπερνά τα όρια του συστήματος, δεν


παρατηρείται μεταφορά εντροπίας. Όταν, όμως, εντός του Sin - Sout + Sgen = ΔSsystem
συστήματος
υ ή α ος τοο έργο υυποβαθμίζεται
οβαθ ίζε αι σεε μια
ια λιγό
λιγότερο
ερο ωφέλι
ωφέλιμη
η Καθαρή
Κ θ ή μεταφορά ά Μεταβολή
Μ β λή της
Παραγωγή
Η μετάδοση θερμότητας μορφή ενέργειας, τότε μπορεί να παραχθεί εντροπία. εντροπίας μέσω συνολικής εντροπίας
εντροπίας
συνοδεύεται πάντα από SHeat 
Q
(T σταθερο)
θερμότητας και μάζας του συστήματος
μεταφορά εντροπίας! T Sgen: Παραγόμενη εντροπία μέσα στα όρια του συστήματος άρα αν
2 δQ Q
SHeat  =  Κ (T μεταβλητο) Sgen = 0 : Εσωτερικά αντιστρεπτή διεργασία (όχι ολικά αντιστρεπτή)
1 T TΚ Υπολογισμός συνολικά παραγόμενης εντροπίας γίνεται σε ένα
Κ. Περράκης
Τ. Θερμοδυναμική Swork  0 Εντροπία, Διαφάνεια 53
εκτεταμένο σύστημα (σχήμα)
Κ. Περράκης
Τ. Θερμοδυναμική Εντροπία, Διαφάνεια 55

Το Ισοζύγιο της Εντροπίας Το Ισοζύγιο της Εντροπίας


Μηχανισμοί μεταφοράς της εντροπίας Sin ,Sout Κλειστό Σύστημα
Qk
Μεταφορά T +Sgen  ΔSΣΥΣΤ  S2  S1
k
Ενέργειας & Εντροπίας
Κλειστό Αδιαβατικό Sgen  ΔSΑΔΙΑΒΑΤ. ΣΥΣΤ
με την μεταφορά μάζας
Σύστημα Sgen   ΔStotal  ΔSΣΥΣΤ  ΔSΠΕΡΙΒ

Ανοιχτό Σύστημα-Όγκος Ελέγχου


Smass  ms (σταθερη s) Qk
 T + m s   m s
i i e e  Sgen  ΔSΣΥΣΤ   S2  S1 CV
Μεταφορά (ροή) μάζας k
S mass   sρVn dA c Qk
(ανοικτά συστήματα) Ac
Σταθεροποιημένη ροή Sgen   mes e   mi si  
Tk
Smass   sδm   S mass dt (ΔSΣΥΣΤ =0)
Qk
∆t Ένα ρεύμα
Sgen  m  s e  s i   
Tk
Κ. Περράκης Κ. Περράκης
Τ. Θερμοδυναμική Εντροπία, Διαφάνεια 54 Τ. Θερμοδυναμική Εντροπία, Διαφάνεια 56

14
Παραδείγματα-Ισοζύγιο εντροπίας
4. Κρύο νερό (cp=4,18 kJ/kg·oC) εισέρχεται σε ένα καλά μονωμένο εναλλάκτη
Ισοζύγιο Εντροπίας θερμότητας, αντιρροής, διπλού σωλήνα, με λεπτό τοίχωμα σε θερμοκρασία 10οC με
Ανοιχτό Σύστημα ρυθμό 0,95 kg/s και θερμαίνεται με τη βοήθεια ζεστού νερού (cp=4,18 kJ/kg.oC) στους
70oC που εισέρχεται στους 85oC και με ρυθμό 1,6 kg/s. Να προσδιορίσετε (α) το ρυθμό
μεταφοράς θερμότητας και (β) το ρυθμό δημιουργίας εντροπίας στον εναλλάκτη
θερμότητας.

Κ. Περράκης Κ. Περράκης
Τ. Θερμοδυναμική Εντροπία, Διαφάνεια 57 Τ. Θερμοδυναμική Εντροπία, Διαφάνεια 59

Παραδείγματα-Ισοζύγιο εντροπίας Παραδείγματα-Ισοζύγιο εντροπίας


5. Ένα τεμάχιο σιδήρου άγνωστης μάζας και θερμοκρασίας 85οC, ρίχνεται εντός
1. Άζωτο συμπιέζεται με τη βοήθεια αδιαβατικού συμπιεστή από 100 kPa και 25oC σε μονωμένης δεξαμενής που περιέχει 20 λίτρα νερού θερμοκρασίας 20οC. Ταυτόχρονα,
800 kPa και 307oC. Να υπολογίσετε την εντροπία που δημιουργείται για αυτήν τη ενεργοποιείται μια φτερωτή που λειτουργεί με τη βοήθεια ενός κινητήρα ισχύος 200 W
διεργασία, σε kJ/kg.K. (13-14) για την ανάδευση του νερού. Η θερμική ισορροπία αποκαθίσταται ύστερα από 10
λεπτά με τελική θερμοκρασία 25οC. Να προσδιορίσετε (α) τη μάζα του τεμαχίου
σιδήρου και (β) την εντροπία που δημιουργείται κατά τη διάρκεια αυτής της
2. Ένα ηλεκτρικό σίδερο 1000 W αφήνεται πάνω στη σιδερώστρα με τη βάση του διεργασίας.
εκτεθειμένη στον αέρα σε θερμοκρασία 20οC. Εάν η θερμοκρασία της επιφάνειας της
βάσης είναι 400οC, να προσδιορίσετε το ρυθμό παραγωγής εντροπίας κατά τη διάρκεια
αυτής της διεργασίας και για σταθεροποιημένη λειτουργία. Πόση από αυτή την
εντροπία δημιουργείται μέσα στο σίδερο? (13-14)

33. Ατμός εκτονώνεται εντός στροβίλου με σταθερό ρυθμό 40.000


40 000 kg/h εισερχόμενος με
8 MPa και 500οC και εξερχόμενος σε 40 kPa ως κορεσμένος ατμός. Εάν η ισχύς που
παράγεται από το στρόβιλο είναι 8,2 MW, να προσδιορίσετε το ρυθμό δημιουργίας της
εντροπίας για τη διεργασία αυτή. Να υποθέσετε ότι το περιβάλλον μέσο βρίσκεται σε
θερμοκρασία 25οC.

Κ. Περράκης Κ. Περράκης
Τ. Θερμοδυναμική Εντροπία, Διαφάνεια 58 Τ. Θερμοδυναμική Εντροπία, Διαφάνεια 60

15
Παραδείγματα-Ισοζύγιο εντροπίας
5. Υγρό νερό σε 200 kPa και 20οC θερμαίνεται εντός θαλάμου, αναμιγνυόμενο με
υπέρθερμο ατμό σε 200 kPa και 150οC. Το υγρό νερό εισέρχεται στο θάλαμο ανάμιξης
με ρυθμό 2,5 kg/s και ο θάλαμος εκτιμάται ότι χάνει θερμότητα προς τον περιβάλλοντα
αέρα θερμοκρασίας 25οC με ρυθμό 1200 kJ/min. Εάν το μίγμα εγκαταλείπει το θάλαμο
ανάμιξης με 200 kPa και 60οC, να προσδιορίσετε (α) την παροχή μάζας του
υπέρθερμου
έ θ ατμούύ και (β) το ρυθμό
θ ό δημιουργίας
δ ί της εντροπίας
ί κατά ά τη διάρκεια
δά αυτής
ή
της διεργασίας ανάμιξης. (13-14)

Κ. Περράκης
Τ. Θερμοδυναμική Εντροπία, Διαφάνεια 61

Περιεχόμενα

• Ανίσωση Clausius-Εντροπία ορισμός


• Αρχή
Α ή της αύξησης
ύξ της Εντροπίας
Ε ί
• Υπολογισμός μεταβολής εντροπίας σε καθαρές
ουσίες-Ιδανικό αέριο
• Θερμοδυναμικά διαγράμματα T-s, h-s
• Ισεντροπικές αποδόσεις
• Ισοζύγιο εντροπίας

Κ. Περράκης
Τ. Θερμοδυναμική Εντροπία, Διαφάνεια 62

16