Anda di halaman 1dari 12

«Οι αναρχικοί είχαν κάτι παραπάνω από ένα στοµάχι

για τον αγώνα»

Συνέντευξη µε τον Juan Carlos Mechoso

Μια συνέντευξη του 2001 µε τον συνιδρυτή της Federación Anarquista Uruguaya (FAU -
Αναρχική Οµοσπονδία Ουρουγουάης). Από την µπροσούρα The Federacion Anarquista
Uruguaya (FAU) Crisis, Armed Struggle and Dictatorship, 1967-1985 (Η Αναρχική
Οµοσπονδία Ουρουγουάης [FAU]: Κρίση, Ένοπλος Αγώνας και Δικτατορία, 1967-1985,
που διατίθεται από την Kate Sharpley Library.

Ο Juan Carlos Mechoso δεν χρειάζεται πολλά-πολλά για να µπει κατευθείαν στο θέµα
του —όσον αφορά την περιοχή El Cerro [στο Μοντεβιδέο]— ένα θέµα που λύνει τη
γλώσσα του και τον συνεπαίρνει περισσότερο απο οτιδήποτε άλλο.
Πριν αρχίσουµε τη συνέντευξη, αφού πήραµε κάποιες φωτογραφίες, µας λέει ότι το El
Cerro είχε πληθυσµό περίπου 80.000 και το µητροπολιτικό El Cerro 150.000. Έτσι, στην
καλύτερη περίπτωση, οι νέοι µπορούσαν να βρουν κάποιες θέσεις εργασίας. Εκείνοι
που κατάφερναν να βρουν δουλειά για πέντε, έξι ή οκτώ µήνες ήσαν ελάχιστοι
αροθµητικά αν και σπάνια κάποιος έχει µια σταθερή δουλειά, λέει (και γελάει) επειδή τον
ρωτήσαµε για τις δοξασµένες µέρες που δεν υπήρχε ανεργία και όταν κάθε οικογένεια
είχε κάπιο µέλος που εργαζοταν στα εργοστάσια των ψυγείων - Swift, Nacional ή Arti-
gas...

«Κάποιος φέρνει σπίτι µερικά κιλά βοδινού την ηµέρα» λέει, απολαµβάνοντας την
έκπληξή µας. «Υπήρχαν οικογένειες µε τρία ή περισσότερα άτοµα που εργάζονταν στα
ψυγεία και έφερναν σπίτι τόσο πολύ κρέας που το έδιναν και αλλού και µάλιστα δωρεάν.
Διάφορα µπάρµπεκιου πραγµατοποιούνταν στην περιοχή και τις λέσχες. Εκείνη την
εποχή ήταν και η περίπτωση που οι εργάτες έχτισαν τα δικά τους σπίτια και
καταστήµατα και όλο αυτό χρειαζόταν υλικά, ξυλεία και µπετό και άλλα και έτσι υπήρχε
ένα κατάστηµα σε κάθε µπλοκ που ήταν µέρος του τοπικού πολιτιστικού δικτύου. Τα
καταστήµατα ήταν γεµάτα µε µπλε στολές και ρούχα».

Φερµένα από την επιχείρηση;


Ναι, δύο στολές το χρόνο και ένα ζευγάρι µπότες. Αυτό ήταν ένα από τα πολλά κέρδη
που είχαµε τότε.

Και οι νεαροί στο El Cerro το γνώριζαν τότε αυτό;


Σίγουρα. Συχνά τους άκουγες να µιλούν γι’ αυτά τα κέρδη που είχαµε τη δεκαετία του '30
σαν να συνέβησαν χθες. Είναι χαραγµένα στη συλλογική µνήµη του El Cerro όλα αυτά
και οι άνθρωποι εξακολουθούν να αναφέρονται σε περιστατικά και πράγµατα που τώρα
έχουν φύγει.

Φτάσατε στο El Cerro µε την οικογένειά σας τότε;


Ήρθαµε από το Flores στο εσωτερικό της χώρας (γεννήθηκε το 1935) και ήρθαµε στο
Μοντεβιδέο, όπως και πολλές άλλες οικογένειες στη δεκαετία του 1940, και
εγκαταστάθηκαµε σε ένα καλό σπίτι στο στο La Teja. Και οποιοσδήποτε από εµάς
µπορούσε να δουλέψει βγήκε να ψάξει για δουλειά. Πήγαινα στο σχολείο και δούλευα
ταυτόχρονα. Τότε µου πρόσφεραν διπλή αµοιβή για περισσότερες ώρες.

Έτσι έπρεπε να σταµατήσεις το σχολείο;


Ναι, στην τετάρτη τάξη. Εκείνη την εποχή σε εκείνα τα barrios τα περισσότερα κορίτσια
δούλευαν, ήταν ένα σπάνιο κατάστηµα που δεν έπρεπε να δείχνεις µια κάρτα που έλεγε
ότι «µόνο αγόρια χρειάζονται εδώ» (ο Mechoso ξεσπάει σε ακατανόητο γέλιο)…
Μόνο!… Πρέπει να ήταν παράδεισος.
Ναι, ήταν. Σχεδόν όλοι µας όπως και τα κορίτσια από το barrio εργαζόµασταν. Όπως και
οι ενήλικες και οι νέοι, σχεδόν όλοι. Ήταν δύσκολο να συνεχίσουµε µε τις σπουδές µας.

Εργαζόσουν σε µια αποθήκη, η οποία, νοµίζω, βρισκόταν στο εργοστάσιο


υαλικών όπου δούλευε ο πατέρας σου.
Ναι. Υπήρχαν πολλές διαµάχες σ’ αυτό το εργοστάσιο επειδή είχε ένα πολύ ισχυρό
συνδικάτο µε αναρχοσυνδικαλιστική ηγεσία. «Bigote» ήταν το ψευδώνυµο που δόθηκε
σε έναν από τους ηγέτες. Η συντριπτική πλειονότητα των συνοµιλήκων µου από το The
Cachimba del Piojo, που ζούσαµε κοντά εκεί, έγιναν αναρχικοί συµπαθούντες.

Λέτε ότι τα µέλη του συνδικάτου ήταν πολύ µαχητικά. Πώς έβγαινε αυτό προς τα
έξω;
Μπορώ να θυµηθώ το εργοστάσιο που περικυκλώθηκε από την αστυνοµία επειδή οι
εργαζόµενοι είχαν αναλάβει τον έλεγχο και κρατούσαν τα αφεντικά µέσα ως οµήρους. Το
ήξερα πολύ καλά αυτό επειδή ο πατέρας και ο αδελφός µου ήταν µέσα.

Και σε ποια ηλικία ήσασταν τότε;


Έντεκα ή δώδεκα.

Πότε ξεκινήσατε το φλερτ µε τον αναρχισµό;


Όλα τα αδέλφια µου έγιναν αναρχικοί πριν από µένα. Τους ακολούθησα σύντοµα, σε
ηλικία 14 ετών.

Τι σηµαίνει για σας ο αναρχισµός, ποια ήταν η έλξη του για σας;

Το είδα καθώς οι εργάτες υπερασπίζονταν τον εαυτό τους. Άκουγα που το ζήτηµα αυτό
γινόταν θέµα στο σπίτι. Επιπλέον, όµως, υπήρχε µια αποτελεσµατική, καλά
οργανωµένη προπαγάνδα. Οι περισσότεροι αναρχικοί εργάζονταν στα εργοστάσια
ψυγείων και υπήρχε και µια αναρχική οµάδα στο barrio. Ο 16χρονος αδελφός µου ήταν
ενεργός σε αυτήν και συµµετείχα και εγώ σε αυτήν σε ηλικία 14 χρόνων.

Εννοείς τον αδελφό σου που δολοφονήθηκε; [τον Alberto Mechoso]


Όχι, αυτός που σκοτώθηκε ήταν νεότερος από µένα. Ήµασταν τέσσερις, ένας από τους
οποίους ήταν δραπέτης από το σπίτι και ζούσε µαζί µας.

Δεν ήταν κανονικός αδελφός;


"Όχι, αδελφός από τους δρόµους. Όταν απέδρασε, κατέληξε στο σπίτι µας και έγινε
ένας ακόµη αδελφός. Έγινε αναρχικός, όπως ακριβώς κάναµε κι εµείς. Στην
πραγµατικότητα, ήταν µερικά χρόνια µεγαλύτερος από τον µεγαλύτερο από εµάς.
Ποια ήταν η προπαγάνδα που αναφέρατε;
Κουβέντα. Πολλές κουβέντες και συνοµιλίες µε τις οποίες εξηγούσαµε τις ιδέες µας και τι
ήταν ο σοσιαλισµός. Υπήρχαν δύο ή τρία µέρη που συνηθίζαµε να πηγαίνουµε για
τέτοιες κουβέντες.

Και ποια ήταν η κατάσταση µεταξύ των σοσιαλιστών και των κοµµουνιστών στο El
Cerro τότε;
Δεν υπήρχαν σχεδόν σοσιαλιστές. Υπήρχαν αναρχικοί και, αργότερα, κοµµουνιστές. Το
Κοµµουνιστικό Κόµµα αναπτύχθηκε αργά και είχε οµάδες εργαζοµένων στο El Cerro
καθώς και στη La Teja.

Θυµάσαι τα επιχειρήµατα των αναρχικών και των κοµµουνιστών τότε µέσα στο
εργοστάσιο; Ποια ήταν τα πιο “καυτά ζητήµατα;
Πιστεύω ότι οι αναρχικοί είχαν κάτι παραπάνω από ένα στοµάχι για τον αγώνα γιατι
αγωνίζονταν για αιτήµατα και διεκδικήσεις και έρχονταν σε αντιπαράθεση µε τον ταξικό
εχθρό”.

Πραγµατικά; Περισσότερο από τους κοµµουνιστές;


Ναι. Σε αυτό το σηµείο, ναι. Οι κοµµουνιστές ήταν πιο µετριοπαθείς.

Ίσως ο πόλεµος ήταν ο πρωταρχικός παράγοντας.


Φυσικά. Παρ’ ότι οι κοµµουνιστές δεν εγκατέλειψαν ποτέ την ταξική τους προσέγγιση,
εκείνη τη στιγµή υπήρχε µια συµφωνία για µια ελεύθερη ζωή. Αλλά και πάλι, οι
αναρχικοί ήταν τόσο αιχµηροί, ειδικά µε τα ζητήµατα γύρω από τη ρωσική επανάσταση.

Αλλά υποστήριξαν την επανάσταση µε όρους συνδικαλιστικών οργανώσεων…


“Στο ξεκίνηµα. Αλλά από κάποια στιγµή και έπειτα οποιαδήποτε ελπίδα ότι η
επανάσταση αυτή θα µπορούσε, όπως ισχυρίζονταν, να επιφέρει έναν νέο πολιτισµό,
είχε εξατµιστεί από καιρό.

Πέρασαν περισσότερα από 25 χρόνια.


Ναί. Υπήρξαν αυξανόµενες τριβές µε τα συνδικάτα, καθώς οι πρώτες κοµµουνιστικές
οµάδες διασκορπίστηκαν σε ολόκληρη τη χώρα, όταν συνδέθηκαν µε την Τρίτη Διεθνή
και όταν δηµιουργήθηκε η CGT. Αυτό, όµω;, που έµεινε από τους αναρχικούς ήταν πολύ
κρίσιµο.

Ποια ήταν τα κύρια σηµεία της διαφοράς; Έχουν ίσως κάποια σχέση µε την
απόρριψη ή την αποδοχή της Σοβιετικής Ένωσης;
Κατά µία έννοια, ναι, επειδή η κύρια διαµάχη περιβάλλει το ζήτηµα του «σοσιαλισµού µε
ελευθερία ή του αυταρχικού σοσιαλισµού». Και αυτό το επιχείρηµα υπήρχε από την
αρχή, όταν οργανώθηκε το συνδικάτο. Εκείνες τις µέρες, η συνδικαλιστική ιδιότητα
θεωρείτο δεδοµένη. Αλλά εκείνη την εποχή όλο αυτό ήταν ένα σήµα κατατεθέν της
ελευθεριακής σχολής σκέψης. Ένας τρόπος οργάνωσης σε οµοσπονδιακές γραµµές.

Και τι ήθελαν οι κοµµουνιστές;


Μια κεντριστική µορφή οργάνωσης, µε πιο µόνιµους ηγέτες, µικρή συµµετοχή του
λαού… Θεώρησαν ότι ήταν ο µόνος αποτελεσµατικός τρόπος ποδηγέτησης του
κοινωνικού αγώνα. Αυτό δείχνει πόση δυσπιστία µπορεί να υπάρξει από τον κάθε
εµπλεκόµενο. Συνορεύοντας µε αυτό που συχνά αναφέρεται ως «αναρχία». Αναρχία
σηµαίνει «διαταραχή», «χάος» και «σύγχυση». Ή, όπως λέµε εδώ, σχετικά µε την
χαλαρότητα του River Plate.
Ο αναρχισµός υποστηρίζει και ιστορικά έχει υποστηρίξει, ότι πρέπει να βασιζόµαστε στο
λαό να εµπλακεί και να προσπαθεί να επιτύχει αυτή τη συµµετοχή να είναι πιο µεγάλη
και πιο έντονη όσο περνάει ο καιρός. Οι άνθρωποι µεγαλώνουν µέσω της συµµετοχής.
Αυτό πιστεύουµε. Όσο µεγαλύτερη είναι η συµµετοχή τόσο µεγαλύτερη είναι η ανάπτυξη
και η διαδικασία µάθησης.

Το οποίο είναι ένα από τα βασικά επιχειρήµατα που θέτει ο φεµινισµός για
συµµετοχή.
Ακριβώς. Στην Εθνική Βιβλιοθήκη διαβάζω µια εφηµερίδα, την «El Obrero», που
χρονολογείται από το 1884 και η οποία περιέχει µια θεαµατική φεµινιστική προοπτική,
που είναι σχετική µέχρι σήµερα, σαν να ήταν χθες. Τα πρώτα φεµινιστικά επιχειρήµατα
στη χώρα αυτή προέρχονταν από τα αναρχικά κέντρα. Δεν συµφωνούσαν ότι οι
γυναίκες θα πρέπει να περιµένουν την επανάσταση για να απελευθερωθούν και να
πάρουν τη θέση για την οποία έχουν γννηθεί. Θυµάµαι ότι λεγόταν ότι ο φεµινιστικός
αγώνας per se δεν έχει νόηµα. Τι λέει αυτή η εφηµερίδα του 19ου αιώνα;
Λέει ότι πέρα από τον ταξικό αγώνα και πέρα από τον καπιταλισµό, οι γυναίκες είχαν
έναν διττό πόλεµο για να πολεµήσουν αφού έπρεπε να απελευθερωθούν και από την
πατριαρχία που έπρεπε να υποµείνουν στο σπίτι. Και ότι ο τελευταίος ήταν ένας αγώνας
για να προχωρήσουµε, καθώς οι υποτιθέµενες καλοπροαίρετες αριστερές ιδέες πολύ
συχνά δεν ανταποκρίνονται στις ιδέες τους. Και ένα άλλο ζήτηµα που τέθηκε ήταν η
διατήρηση της φύσης.

Είναι περίεργο ότι αυτά τα θέµατα θα έπρεπε να είχαν τεθεί πριν από εκατό
χρόνια.
Ναί. Εντός της οµάδας υπήρχε µεγαλύτερη ανησυχία για τον άνθρωπο. Θα έλεγα ότι η
επανάσταση περιλάµβανε ένα πολύ ευρύτερο µέτωπο. Με ρωτήσατε ποια ήταν τα
επίµαχα σηµεία. Έχουν ως επί το πλείστον να κάνουν µε µορφές σχέσης και
οργάνωσης, συµπεριλαµβανοµένων τρόπων σχέσης µεταξύ των αγωνιστών. Εφόσον
δεν υπήρχαν ηγέτες, όλα συζητούνταν από όλους. Οι απόψεις των πιο σεβαστών
έφεραν κάποια επιρροή, αλλά αυτό φυσικά δεν σήµαινε ότι οι απόψεις τους δεν ήταν
κρίσιµες.

Φαντάζοµαι ότι στις συζητήσεις για συγκεκριµένα προβλήµατα οι διαφορές που


προέκυπταν από τις διαφορετικές στάσεις µέσα στους κόλπους των αναρχικών
θα είχαν κάποια βαρύτητα.
Αυτό είναι γεγονός. Μεταξύ των αναρχικών υπήρχαν αποχρώσεις που αντιστοιχούσαν
σε διαφορετικές στρατηγικές προσεγγίσεις. Εννοώ τις πολιτικά οργανωµένες.

Εσείς, για παράδειγµα, πιστεύατε στην πολιτική οργάνωση ως προτεραιότητα;


Ναι, τάχθηκα υπέρ της ειδικής αναρχικής οργάνωσης, ενός δεδοµένου σχεδίου
πολιτικού έργου διαφορετικού από αυτό των αναρχοσυνδικαλιστών που έκρινε ότι το
συνδικαλιστικό έργο ήταν αρκετό για να επιφέρει χειραφέτηση των εργαζοµένων και στη
συνέχεια να αναδιοργανώσει την κοινωνική ζωή. Μέσα από αυτά τα ρεύµατα
συνεργαστήκαµε µε Ισπανούς που είχαν έρθει µετά τον εµφύλιο πόλεµο και έµειναν
εδώ, ενώ άλλοι πήγαν στην Αργεντινή. Οι άνθρωποι αυτοί επισκέπτονταν το El Cerro
και το La Teja για να δώσουν οµιλίες.

Είπατε ότι εγκαταλείψατε το σχολείο µετά από τέσσερα χρόνια πρωτοβάθµιας


εκπαίδευσης, αλλά έχετε µια παιδεία που ακόµα και ένας ακαδηµαϊκός µπορεί να
ζηλέψει. Πριν από λίγο καιρό συζητήσατε για τον Φουκώ, ο οποίος δεν διαβάζεται
εύκολα. Αλλάζω θέµα και θα ήθελα να µου πείτε τι λέτε για µορφές καταστολής.

Ο Juan Carlos Mechoso γελάει.


Δεν ξέρω. Ανοησίες…

Οχι όχι. Δεν ήταν ανοησίες…


Είπα ότι υπάρχουν µορφές καταστολής σε οικονοµικά, πολιτικά και κοινωνικά ζητήµατα,
οι ιδεολογικές ρίζες των οποίων πηγαίνουν πίσω και καθώς διαπερνούν το σώµα της
κοινωνίας σε κάθε επίπεδο επιτρέπουν στο σύστηµα να αποφύγει την ειβολή της
άµεσης καταστολής. Είναι οι ίδιοι οι πολίτες που υποστηρίζουν και αναπαράγουν την
ιδεολογία που εξυπηρετεί το σύστηµα.

Ενδιαφέρον. Το ερώτηµα είναι πώς φτάσατε εδώ που βρίσκεστε τώρα;


Όπως πολλοί αναρχικοί έφτασαν εδώ µέσα από ανάγνωση και κουβέντα ή συνοµιλίες.
Κοντά εδώ είχαµε το Ateneo Cerro όπου γίνονταν διαλέξεις και συζητήσεις.

Τι είδους ανάγνωση;
Ολα τα είδη. Για παράδειγµα, οι συντρόφισσες µας προτρέπονταν να διαβάζουµε την
ιστορία από την Ελλάδα µέχρι την Πρώτη Διεθνή και την πολεµική του Μπακούνιν µε τον
Μαρξ, τη γέννηση του εργατικού κινήµατος και την καλή λογοτεχνία. Ο Κροπότκιν,
φυσικά, ένας θεωρητικός της αναρχίας που έγραψε ένα βιβλίο σχετικά µε τις φυλακές
υιοθετώντας απόψεις παρόµοιες µε την επιτήρηση και τιµωρία του Φουκώ.

Αλλά ο Κροπότκιν έζησε πριν από έναν αιώνα…


Αλήθεια, ήταν Ρώσος πρίγκιπας. Όταν οι αναρχικοί διαχωρίστηκαν από την Α’ Διεθνή το
1872, συνέχισε να είναι ενεργός στους κόλπους αυτών που ακολούθησαν.

Όταν κατέβηκα από το λεωφορείο περπάτησα από το σπίτι σας προς τα µικρά
σπίτια και τον κόλπο. Θα ήθελα να µας δώσετε µια εικόνα του τι ήταν El Cerro µία
φορά κι έναν καιρό. Ευηµερούσα, ζωντανή, µαχητική περιοχή. Πείτε µας λίγο για
το τι ήταν El Cerro όταν ήσασταν 15 ετών.
Ζούσαµε στο El Cerro και ψυχαγωγούµασταν στο El Cerro. Οι άνθρωποι δεν πήγαιναν
στην πόλη πολύ συχνά. Υπήρχε ένα αστείο εκείνη την εποχή. Κάθε φορά που κάποιος
αγόραζε ένα καινούργιο κοστούµι, θα τον ρωτούσαν: ‘θα πας στο κέντρο έπειτα;' Τις
Κυριακές και τις αργίες περπατούσαµε κάτω από την οδό Grecia, σαν να βγαίναµε στην
ύπαιθρο. Υπήρχαν κάποιες αίθουσες κινηµατογράφου, αίθουσες χορού, θέατρο (το Se-
lecto) κοντά στην οδό Grecia. Και πολλά καφέ, όπου θα µπορούσε κανείς να καθίσει
όλη τη νύχτα και να πιει δύο ή τρία φλιτζάνια καφέ. Αριστερά καφέ όπου σύχναζαν
αριστεροί.
Ο εχθρός δεν ήταν οι Blancos ούτε οι Colorados. Επειδή η δεξιά ως τέτοια δεν υπήρχε
τότε ακόµα. [Blancos και Colorados -λευκοί και κόκκινοι- το δικοµµατικό σύστηµα στην
Ουρουγουάη]. Δεν υπήρχαν δεξιά κόµµατα, αν και υπήρχαν δεξιά άτοµα µέσα στα
κόµµατα... Ο Echegoyen, για παράδειγµα, ήταν δεξιός. [Ο Martin Recaredo Echegoyen
ήταν ο ηγέτης του κόµµατος Blanco]. Ο Ναρντόνε ήταν δεξιός. Και ο Pacheco αργότερα.
[Ο Benito Nardone ήταν ραδιοφωνικός εκφωνητής που εκλέχτηκε πρόεδρος το 1958 και
αποδείχτηκε σκέτη απογοήτευση για τους συντηρητικούς ψηφοφόρους του. Ο Jorge
Pacheco Areco, υπήρξε επίσης πρόεδρος και ηγέτης του κόµµατος Colorado].
Σίγουρα… Για να επανέλθω στην ερώτησή σας: συνηθίζαµε να συναντιόµαστε σε εκείνα
τα καφέ όπου µιλούσαµε για τα πάντα, συµπεριλαµβανοµένης της πολιτικής. Ένα από
τα καφενεία ήταν το Mirambell και το άλλο, κάτω από αυτό, ήταν το Viacaba.

Πες µου για τις διαδηλώσεις όταν υπήρχαν διαµάχες.


Οι διαδηλώσεις της Οµοσπονδίας Εργαζοµένων στο Κρέας ήταν µαζικές, πραγµατικά
τεράστιες. Με gauchos [cowboys] να τους οδηγούν.

Ακόµη και οι gauchos συµµετείχαν;


Ναι, τα παιδιά που εργάστηκαν στα πλοία-ψυγεία συµµετείχαν. Με άλογα
ακολουθούσαν πίσω από τα µεγάφωνα της Οµοσπονδίας Εργαζοµένων, καθώς έπαιζε
το Marseillaise (στµ. Μασσαλιώτιδα) σε πλήρη ένταση.

Κανένα τραγούδι;
Όχι, µόνο µουσική. Όταν άκουγαν την Marseillaise, γνώριζαν αµέσως ότι υπήρχε
συγκέντρωση της Οµοσπονδίας ή διαδήλωση στο δρόµο. Στην κορυφή της ποµπής
υπήρχε µια µηχανή που εξαπέλυε κάτι σαν ρουκέτες προς τον ουρανό. Ακολουθούσαν
οι καουµπόηδες -πολλοί από τους οποίους φορούσαν τα ponchos, τα λευκά µαντηλάκια
και τα γκρι σοµπρέρος- ακολουθούσαν οι ποδηλάτες και στη συνέχεια οι άνθρωποι µε
τα πόδια. Ολόκληρες οικογένειες, µικρές και µεγάλες. Πίνοντας yerba mate καθώς
πήγαιναν.

Όλοι µε προορισµό για το Παλάτι... [το κτίριο του κοινοβουλίου στο Μοντεβιδέο]
Ο τελικός προορισµός ήταν το Παλάτι όπου µερικές φορές κατασκήνωναν απ’ έξω. Οι
σκηνές εκτείνονταν κατά µήκος των υψωµάτων που υπάρχουν εκεί. Και τότε
εµφανιζόταν η αστυνοµία. Αυτά γίνονταν στις αρχές της δεκαετίας του 1950.

Τότε ακριβώς που η Ουρουγουάη άρχισε να έχει οικονοµική επιβράδυνση.


Ναι, η βιοµηχανία κατεψυγµένου κρέατος ήταν σε κρίση και οι ξένες επιχειρήσεις
άρχιζαν να αποµακρύνονται. Η Οµοσπονδία Εργατών Κρέατος άρχισε να έχει σοβαρά
προβλήµατα και σταµάτησε να παίζει το ρόλο της. Το Ateneo Cerro σήκωσε τότε τις
σηµαίες της εξέγερσης. Υπήρχαν ειδικοί σε διάφορα πεδία που έρχονταν και έκαναν
οµιλίες. Σχετικά µε το χιούµορ, τον κινηµατογράφο και την ιστορία. Ορισµένα από αυτά
τα µαθήµατα διαρκούσαν έξι µήνες. Ταυτόχρονα άρχισαν και κινήσεις αλληλεγγύης σε
κινήµατα απελευθέρωσης γύρω στη Λατινική Αµερική... στη Γουατεµάλα, το Σάντο
Ντοµίνγκο και την Κούβα, όπου οι µάχες οδήγησαν στην επανάσταση. Επίσης ένας
αριθµός ελευθεριακών τραγουδιστών και καλλιτεχνών όπως ο Carlos 'El Gaucho' Molina
και ο Alfredo Zitarrosa (1936-1989), πολύ δηµοφιλής τραγουδιστής, συνθέτης και
συγγραφέας τα τραγούδια του οποίου απαγορεύτηκαν στην Ουρουγουάη µετά το 1971
και ο ίδιος αναγκάστηκε να φύγει από τη χώρα. Και τα Σαββατοκύριακα γίνονταν
συνοµιλίες µε τους Ισπανούς εξόριστους. Ήρθε ακόµα και ο πρύτανης του
πανεπιστηµίου και παρουσιάστηκε από τον Gomensoro [πιθανώς τον Jose Gomensoro,
λέκτορα Ιατρικής στο Πανεπιστήµιο του Μοντεβιδέο. Και ο Gatti που µίλησε για τον
φασισµό σε µια διαδήλωση δρόµου. Το Ateneo ήταν πάντα σε κίνηση και ενεργό σε
διάφορα θέµατα, όχι µόνο σε εθνικό επίπεδο αλλά σε ολόκληρη τη Λατινική Αµερική.

Ποιο είναι το επίκεντρο της δράσης του Ateneo στις µέρες µας;
Ένα από τα πράγµατα που νιώθω ότι είναι σηµαντικό σήµερα, είναι η ανάγκη να
αγωνιστούµε ενάντια στον κατακερµατισµό που προκαλείται από τις νέες ιστορικές
συνθήκες.

Η υπονόµευση της δύναµης της εργατικής τάξης.


Ακριβώς. Αυτή τη στιγµή το Ateneo πρέπει να καταβάλει όσο το δυνατόν περισσότερη
προσπάθεια για να συγκεντρώσει τις διάσπαρτες δυνάµεις, ώστε να ανοικοδοµήσει τον
ιστό της κοινωνικής αλληλεγγύης. Είχαµε πάντα την τάση να µην καταστήσουµε τον
άνθρωπο φυλακισµένο του συλλογικού.

Είναι αυτό που ισχύει και υφίσταται αυτή τη στιγµή.


Και το οποίο έχει γεννήσει µια σειρά από πρακτικές ενίσχυσης της δύναµης µιας
µικροσκοπικής παράταξης που µπορεί να κάνει ό,τι θέλει, ενώ οι πλατιές µάζες, έχοντας
εξατοµικευθεί, έχουν χάσει µεγάλο µέρος της δύναµής τους. Αυτό που ψάχνουµε µέσα
από το Ateneo είναι κατά κάποιο τρόπο να έρθουµε όλοι µαζί σε επαφή και να
συντονιστούµε µε κάθε άλλο κοινωνικό κίνηµα στο El Cerro και, στη συνέχεια, µε στόχο
τη δηµιουργία ενός ισχυρού κοινωνικού κινήµατος µε απαντήσεις στα σύγχρονα
ζητήµατα, λαµβάνοντας υπόψη ιδιαίτερα ότι οι παραδοσιακοί πολιτικοί µηχανισµοί έχουν
αυτές τις µέρες εξαντληθεί.

Πώς βλέπετε την απόδοση του καθεστώτος σε αυτό το πλαίσιο;


Το καθεστώς έχει γίνει πολύ πιο συµφιλιωτικό. Έχουµε έναν ιδιαίτερα αδίστακτο
καπιταλισµό βασισµένο στο χρηµατιστικό κεφάλαιο που δηµιουργεί ανοίγµατα γι’ αυτό
σε όλο τον κόσµο, παίρνοντας νόµους για την προστασία τους. Αυτό που έχουν κάνει ο
Menem και ο Cavallo [Carlos Saul Menem, περονιστής πρόεδρος της Αργεντινής στη
δεκαετία του 1990. Domenico Cavallo, υπουργός Οικονοµίας της Αργεντινής στη
δεκαετία του 1990] και άλλοι στην Αργεντινή, είναι ότι έχουν θέσει σε εφαρµογή τις
νοµικές εκείνες προϋποθέσεις που επιτρέπουν στο κεφάλαιο να κάνει ό,τι θέλει. Και ένα
άλλο σηµαντικό σηµείο: δεν περιγράφεται πλέον όλο αυτό ως ιµπεριαλισµός”.

Έχει αναδηµιουργηθεί και γίνει γνωστή ως παγκοσµιοποίηση.


Και εκεί, στην αλλαγή αυτή της ορολογίας βρίσκεται η παγίδα που συγκαλύπτει τι
συµβαίνει πραγµατικά, ο πραγµατικός µηχανισµός εν δράσει. Ας µην χρησιµοποιήσουµε
πια τις λέξεις «τάξη», ούτε «αγώνα» ούτε «αντιπαράθεση» ούτε «ιµπεριαλισµός».
Ταυτόχρονα, έχουν προκαλέσει συναίνεση γύρω από αυτό το ψέµα. Όπως το θέτει ο
Τσόµσκι: «Ποτέ δεν είχαµε τόσους πολλούς διανοούµενους µεγάλου διαµετρήµατος που
να έχουν συµµορφωθεί και να είναι άνετοι µε το σύστηµα όπως είναι τώρα. Ούτε τόσο
παραγωγικούς ως προς τις αξίες του».
Όπως τα βλέπετε, ποιος είναι ο σκοπός πίσω από αυτές τις αλλαγές στην
ορολογία;
Να µας εµποδίζει να σκεφτόµαστε αυτά τα πράγµατα. Προσφέροντάς µας µια
αντιπροσώπευση που δεν ταιριάζει µε τα γεγονότα. Προλαµβάνει µια πιθανή σωστή
ανάλυσή τους. Ο Gaston Bachelard έχει κάνει κάποια ενδιαφέρουσα έρευνα γι’ αυτό.
Έτσι ανήκουν στην ίδια κατηγορία µε το «τέλος της ιδεολογίας», «το τέλος της ιστορίας»
και «το αδύνατο του σοσιαλισµού»; Ή ότι «δεν υπάρχουν πια τάξεις» και« αυτές οι
µέρες έχουν φύγει». Όπως λέει ο Τσόµσκι: «Εάν υπάρχει ένα πράγµα που είναι
αυτονόητο, είναι η ύπαρξη τάξεων».
Υπάρχει ένας οικονοµολόγος, Αµερικανός, όπως ο Τσόµσκι, ο Kenneth Galbraith, ο
οποίος αναφέρει στην Ιστορία της Οικονοµίας, ότι «η οικονοµία είναι µια επιστήµη που
καλλιεργείται σε µεγάλο βαθµό από αυτούς που λένε ό,τι οι πλούσιοι είναι πρόθυµοι να
ακούσουν». Και ότι «τα νοµισµατικά µέτρα δεν είναι πολιτικά και είναι κοινωνικά
ουδέτερα.
Αληθές, αυτό είναι κάτι άλλο που πρέπει να καταπιούµε. Ένας από τους θεωρητικούς
του Θατσερικού συντηρητισµού είπε ότι ήταν καλό πράγµα για τη σοσιαλδηµοκρατία να
κερδίσει από καιρό σε καιρό για «να εισάγει κάποιο ιδεολογικό οξυγόνο». Προφανώς,
αυτό έχει προκαλέσει ορισµένες προσδοκίες µεταξύ των ανθρώπων που έκαναν εφικτό
το να θέσουν άµεσα αιτήµατα».

Ας δούµε λίγο πιο πίσω στο παρελθόν. Επιστροφή στις ηµέρες της δικτατορίας.
Εσείς χτυπηθήκατε πολύ σκληρά από την άποψη των νεκρών και εξαφανισµένων,
εσείς ο ίδιος είχατε έναν αδελφό που πέθανε στο Orletti [στρατόπεδο
συγκέντρωσης].
«Ναι, ο αδελφός µου [Alberto Mechoso] είναι ένας από αυτούς που εξαφανίστηκαν στο
Orletti µαζί µε τους Gerardo Gatti και León Duarte. Μαζί µε έναν άλλο σύντροφο, τον
Perro Pérez [Washington ‘Perro’ Perez, αγωνιστή των FAU και PVP], για παράδειγµα,
ήταν οι ιδρυτές της FAU. Δραστηριοποιήσαµε παράλληλα µε αυτούς σε µια σειρά
καθηκόντων ... τις ROE και OPR (ένοπλη οργάνωση που πραγµατοποίησε αρκετές
δράσεις). Όπως η απαγωγή του βιοµήχανου Molaguero, ή την απαγωγή της συζύγου
του Κώστα Γαβρά, Michele Ray, ή η κλοπή της σηµαίας '33 Orientales’ και την απαγωγή
του Cambon, του εκπροσώπου µιας σειράς αποφάσεων.

Τι ήταν πίσω από την απαγωγή του Molaguero;


Ο Molaguero ήταν βιοµήχανος που συµµετελιχε στη βιοµηχανία παπουτσιών, ένας
πραγµατικός φεουδάρχης που απέλυε ανθρώπους, παρενοχλούσε το συνδικάτο και
ακόµη και ξυλοφόρτωνε κάποιους ανθρώπους. Εκείνη την εποχή, ο Alfaro είχε
δηµοσιεύσει ένα άρθρο σχετικά µε την κακή µεταχείριση που έκανε στους εργάτες. Ήταν
µέλος της Juventud Uruguaya de Pie Alert Uruguayan Youth και απήχθη σε σχέση µε
µια διαµάχη.
Υποστηρίχτηκε τότε ότι τον βασανίσατε.
Το οποίο είναι ένα πλήρες ψέµα. Η σκέψη µας σε τέτοια θέµατα ήταν πολύ ξεκάθαρη. Τα
βασανιστήρια σε βάρος ενός ανυπεράσπιστου δεν ήταν ανεκτά. Όχι µόνο λόγω αυτού
που θα γινόταν στο θύµα, αλλά και λόγω του τρόπου µε τον οποίο θα επηρέαζε τον
αγωνιστή. Ήταν το µόνο θύµα απαγωγής που ισχυριζόταν ότι βασανίστηκε και έλεγε
ψέµµατα. Όσον αφορά την απαγωγή της δηµοσιογράφου Michele Ray, στόχος ήταν να
υπάρξει δηµοσιότητα για τους λόγους για τους οποίους δεν ψηφίσαµε στις εκλογές.
Ξοδέψαµε µια νύχτα σε µιλώντας µαζί της. Ήταν πολύ καλά ενηµερωµένη για την
κατάσταση στη Λατινική Αµερική και η συνοµιλία µας ήταν πολύ ευχάριστη.

Πέστε για τους συντρόφους σας που «εξαφανίστηκαν» στο Orletti..


Αυτοί οι σύντροφοι εµφανίστηκαν σε ένα επεισόδιο αυτού που είναι γνωστό ως Opera-
tion Condor.

Πείτε µας για το περιστατικό όταν πήγαν τον Perro Pérez στο Orletti για να
πάρουν κάτι που οι Ουρουγουανοί που εµπλέκονταν στην επιχείρηση Condor στο
Μπουένος Άιρες έψαχναν.
Οι άνθρωποί µας απήγαγαν έναν βιοµήχανο στην Αργεντινή και πήραν 10 εκατοµµύρια
δολάρια λίτρα γι’ αυτόν. Ήµουν στη φυλακή την εποχή εκείνη. Ο στρατός -ο Gavozzo, ο
Cordero και οι υπόλοιποι- πήραν αέρα από τα χρήµατα και ήθελαν µια περικοπή. Την
εποχή εκείνη κρατούσαν τον Gerardo Gatti και τον Duarte στην Orletti. Ο Perro Pérez,
πολύ γνωστός και πολύ ενεργός αναρχικός και εργαζόµενος στο FUNSA [Uruguayan
National Tyre Plant], ήταν ένας από τους πιο δραστήριους στην απεργία του 1972 στο
Μπουένος Άιρες.

Στην παρανοµία;
Όχι, ζούσε ανοιχτά επειδή δεν υπήρχε ένταλµα σύλληψής του. Είχε ένα γωνιακό
κατάστηµα εφηµερίδων και υποστήριζε τον εαυτό του και την οικογένειά του. Μια µέρα,
ένας Ουρουγουανός στρατιωτικός εµφανίστηκε και προσφέρθηκε να απελευθερώσει
τους συντρόφους του από την Orletti µε αντάλλαγµα για δύο εκατοµµύρια και πρότεινε
να τον οδηγήσουν στην Orletti για να κανονίσουν τις λεπτοµέρειες. Τον πήγαν στο Orletti
- βέβαια µε τα µάτια δεµενα. Ο Perro ζήτησε να δει τον Gerardo Gatti, αλλά του είπαν ότι
δεν ήταν εκεί.
Στη συνέχεια ζήτησε να δει τον Duarte και τον έφεραν. Δεν µπορούσε να τον
αναγνωρίσει καλά-καλά. Φαινόταν φρικιαστικός. Με κοµµατιασµένα ρούχα και µε τα
πόδια του γυµνά. Ο Perro κοίταξε τα πόδια του και είπε: «Γιατί δεν έχεις παπούτσια;»
Εκεί ο στρατιώτης, ο οποίος άκουγε, έσπευσε να πει: «Υπάρχουν παπούτσια στην
αίθουσα», χαµογελώντας. Όταν ο Leon πήγε αργότερα στο δωµάτιο, υπήρχαν πάνω
από πενήντα ζευγάρια ανδρικών και γυναικείων παπουτσιών εκεί. Ο Perro Pérez είχε
µια κουβέντα µε τον Duarte. Έβαλε την πρόταση του στρατού της Ουρουγουάης και
συµφώνησε να επιστρέψει για να ακούσει την απάντηση. Την έφεραν λίγες µέρες
αργότερα. Ποια ήταν η απάντηση, δεν ξέρω, αλλά ξέρω ότι πριν χωρίσουν αυτοί οι δύο
σύντροφοι αγκάλιασαν ο ένας τον άλλο και ο Duarte ψιθύρισε στο αυτί του: «Φύγετε
από εδώ. Θα σας σκοτώσουν». Την ίδια µέρα ο Perro και η οικογένειά του έκαναν
αίτηση στη σουηδική πρεσβεία για άσυλο και έτσι επέζησε. Οι Duarte και Gatti
εξαφανίστηκαν. Ο Duarte ήξερε ότι, είτε µε χρήµατα είτε χωρίς χρήµατα, θα
σκοτώνονταν.

Και ο Perro τώρα είναι νεκρός.


Ναι, επέστρεψε από τη Σουηδία το 1986 ή το 1987 για ένα αφιέρωµα που κάναµε στον
Duarte. Έκανε την οµιλία του και στη συνέχεια κάθισε. Δέκα λεπτά αργότερα έπεσε
νεκρός. Η καρδιά του σταµάτησε να λειτουργεί.

*Η συνέντευξη έγινε από την Maria Esther Gillo. Πηγή: Brecha, Ουρουγουάη, Ιούλης
2001. Αγγλική µετάφραση: Paul Sharkey. Ελληνική µετάφραση: Ούτε Θεός-Ούτε
Αφέντης. Πάρθηκε απο την ιστοσελίδα της Kate Sharpley Library.