Anda di halaman 1dari 3

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΠ.

ΕΤΟΥΣ 2012-2013

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : Ν. ΓΛΩΣΣΑ / Α΄ΛΥΚΕΙΟΥ


ΣΕΙΡΑ:
ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 14/10/2012

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ
Α. ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Να συντάξετε την περίληψη του κειμένου σε 100 – 120 λέξεις.
Το κείμενο πραγματεύεται τη διάθεση των νέων να δημιουργούν νέες λέξεις.
Αρχικά, ο αρθρογράφος επισημαίνει ότι πολλοί είναι αυτοί που εκφράζουν έντονα τη
δυσαρέσκειά τους για την κατάσταση που επικρατεί στη γλώσσα μας. Τονίζει, όμως,
πως νέες λέξεις εμφανίζονται τόσο στο χώρο της λογοτεχνίας όσο και της
δημοσιογραφίας και των περιοδικών. Κάποιες από αυτές επιβιώνουν και άλλες
ξεχνιούνται. Οι νέοι είναι αυτοί που κυρίως επινοούν λέξεις συμβάλλοντας στη
γλωσσική παραγωγή, για να ορίσουν νέα στοιχεία της καθημερινότητας και της
συμπεριφοράς. Για να επιβεβαιώσει τον ισχυρισμό του αυτό ο αρθρογράφος
χρησιμοποιεί το παράδειγμα της επιτυχημένης χρήσης μιας νέας λέξης, της
«ατομιστίας», που εννοιολογικά δεν σχετίζεται με τον ατομισμό. Τέλος, επικροτεί
τους νέους για το γεγονός ότι σε αντίθεση με τους μεγαλύτερους κατορθώνουν να
εξελληνίζουν με ελληνοπρεπή τρόπο ξένες λέξεις.

Β. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ
1. Να σχολιάσετε σε μια παράγραφο 80 – 100 λέξεις την ακόλουθη περίοδο: «Ο δήμος των
παιδιών, λοιπόν, για τον οποίο εμείς οι ώριμοι έχουμε αποφασίσει, ερήμην του, ότι πάσχει
από ανίατη λεξιπενία και από βαρύτατης μορφής ξενολατρία, συμβάλλει στη γλωσσική
παραγωγή μάλλον περισσότερο απ’ ό,τι οι μονότονα οδυρόμενοι».
Είναι γεγονός πως η κυρίαρχη αντίληψη για τη γλώσσα των νέων πρεσβεύει ότι αυτοί την
κακοποιούν με ποικίλους τρόπους. Πολλοί, λοιπόν, από τις μεγαλύτερες γενιές κυρίως,
ισχυρίζονται ότι το λεξιλόγιο των νέων είναι φτωχό και συγχρόνως γεμάτο από ξενικές λέξεις
και φράσεις. Είναι δυνατόν, όμως, να διακρίνει κανείς πίσω από τους νεολογισμούς που
χρησιμοποιεί η νέα γενιά μια πλούσια γλωσσική παραγωγή, γεμάτη από πρωτότυπες λέξεις,
οι οποίες αντανακλούν με απόλυτη επιτυχία αυτό που κάθε φορά ο χρήστης τους εννοεί.
Παράλληλα, θα μπορούσε κανείς να ισχυριστεί ότι οι νέοι είναι υπεύθυνοι για τον
εξελληνισμό πολλών λέξεων και την πλήρη αφομοίωση τους από της ελληνική. Επομένως,
θα ήταν, τουλάχιστον, άδικο να θεωρείται η νέα γενιά αποκλειστικά υπεύθυνη για την κρίση
που περνάει η γλώσσα μας.

2. Να εντοπίσετε τα δομικά μέρη της πρώτης παραγράφου του κειμένου


(«Μπορεί…αργκό).
ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ: «Μπορεί…συνεχίζεται»
ΣΧΟΛΙΑ: «Αν έχει… αργκό»
ΚΑΤΑΚΛΕΙΔΑ: δεν υπάρχει

Σελίδα 1 από 3
ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΠ. ΕΤΟΥΣ 2012-2013

3. Να σχηματίσετε μία απλή παράγωγη λέξη από το τελευταίο συνθετικό των λέξεων
που σας δίνονται: λογοτεχνία, περίεργο, παραγωγή, συλλάβουν, νομιμοποιήσει.
 λογοτεχνία: τεχνίτης
 περίεργο: εργάτης
 παραγωγή: αγωγός
 συλλάβουν: λήψη
 νομιμοποιήσει: ποιητής

4. Να βρείτε τα αντώνυμα των ακόλουθων λέξεων: απελευθερώσει, εκπίπτουν,


συλλογική, ξέρουν, ψέγει.
 απελευθερώσει: υποδουλώσει
 εκπίπτουν: αναβαθμίζονται
 συλλογική: ατομική
 ξέρουν: αγνοούν
 ψέγει: επαινεί

Γ. ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΛΟΓΟΥ
Σε μια επιστολή που θα αποστείλετε στον πρόεδρο του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου, να
αναφερθείτε στις αιτίες της γλωσσικής κρίσης και να προτείνετε τρόπους για την
αντιμετώπισή της (300 – 400 λέξεις).

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ:ΕΠΙΣΤΟΛΗ (τυπική – επίσημη)

ΤΟΠΟΣ - ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: «τόπος, 1 Ιανουαρίου 2011» (πάνω δεξιά)


ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΗ: «Αξιότιμε κύριε Υπουργέ», «Κυρίες και κύριοι»
ΓΛΩΣΣΑ: αναφορική λειτουργία λόγω του τυπικού και επίσημου χαρακτήρα του
κειμένου, ασχέτως αν χρησιμοποιούμε εναλλαγή των προσώπων (όλα εκτός από α’
πληθ. και β’ ενικό)
ΥΦΟΣ: επίσημο, σοβαρό
ΑΠΟΦΩΝΗΣΗ: «Με τιμή» ή «Με εκτίμηση»
ΥΠΟΓΡΑΦΗ (κάτω δεξιά)

Α’ ΖΗΤΟΥΜΕΝΟ: ΑΙΤΙΑ ΓΛΩΣΣΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ


§ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ:
Η δυσλειτουργία του εκπαιδευτικού συστήματος απομακρύνει τον μαθητή από την
κατάκτηση μιας ουσιαστικής γλωσσικής παιδείας.
ΑΠΟΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΘΕΣΕΙΣ:
→ υπερέχει ο τεχνοκρατικός χαρακτήρας εκπαίδευσης
→ απουσιάζει ένας συστηματικός τρόπος διδασκαλίας της γλώσσας
→ περιθωριοποιείται το μάθημα της λογοτεχνίας
→ προωθείται η βαθμοθηρία ↔ στείρα απομνημόνευση
§ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ:

Σελίδα 2 από 3
ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΠ. ΕΤΟΥΣ 2012-2013

Τα ΜΜΕ ευθύνονται σε μεγάλο βαθμό για την υποβάθμιση της σύγχρονης. νεοελληνικής
γλώσσας.
ΑΠΟΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΘΕΣΕΙΣ:
→ ο λόγος (και το βιβλίο) παραγκωνίζεται από την εικόνα και τον ήχο
→ χαμηλή γλωσσική ποιότητα των εκπομπών (τηλεγλώσσα)
→ διαφημίσεις = συνθηματολογία
→ ξενόφερτες λέξεις
→ περιορίζεται η ανθρώπινης επικοινωνίας
→ παραγκωνίζονται οι πνευματικοί άνθρωποι
→ προωθείται η προοδοπληξία και ο μιμητισμός
§ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ:
Το καταναλωτικό πνεύμα της εποχής μας ενισχύει τη γλωσσική κρίση.
ΑΠΟΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΘΕΣΕΙΣ:
→ ταυτίζεται το «έχειν» με το «είναι» με αποτέλεσμα την αδιαφορία για την
πνευματική καλλιέργεια
→ περιορίζεται ο ελεύθερος χρόνος κι έτσι προτιμάται μια όχι γνήσια ψυχαγωγία
(π.χ. βιβλία)

Β’ ΖΗΤΟΥΜΕΝΟ: ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΓΛΩΣΣΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ


§ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ:
Το γλωσσικό πρόβλημα θα μπορούσε να αντιμετωπιστεί με μια σειρά εκπαιδευτικών
μεταρρυθμίσεων.
ΑΠΟΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΘΕΣΕΙΣ:
→ να αποκτήσει η εκπαίδευση ανθρωποκεντρικό χαρακτήρα
→ να αυξηθούν οι ώρες διδασκαλίας των γλωσσικών μαθημάτων
→ να συνταχθούν ποιοτικά συγγράμματα
→ να επιμορφώνονται οι εκπαιδευτικοί
§ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ:
Τα ΜΜΕ θα μπορούσαν να συμβάλλουν στην αντιμετώπιση της γλωσσικής κρίσης.
ΑΠΟΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΘΕΣΕΙΣ:
→ να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στη συγγραφή και στον έλεγχο των κειμένων (σε
γλωσσικό επίπεδο) που χρησιμοποιούνται από τους δημοσιογράφους (και
όχι μόνο)
→ να αναβαθμιστούν ποιοτικά τα τηλεοπτικά προγράμματα
→ να καλλιεργηθεί το γλωσσικό όργανο μέσω του Τύπου
§ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ:
Η πολιτεία οφείλει να λάβει τα κατάλληλα μέτρα, για να αντιμετωπιστεί η κρίση της
σύγχρονης νεοελληνικής γλώσσας.
ΑΠΟΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΘΕΣΕΙΣ:
→ να θεσπίσει μέτρα για την καταπολέμηση του αναλφαβητισμού
→ να υπάρξει δράση και ανάληψη πρωτοβουλιών από πνευματικούς ανθρώπους
→ να προωθηθούν μέτρα που θα παρέχουν τη δυνατότητα στον άνθρωπο να έχει
περισσότερο ελεύθερο χρόνο, ώστε να τον αξιοποιεί δημιουργικά (ανάγνωση
βιβλίων, συγχρωτισμός κ.λπ.)

Σελίδα 3 από 3