Anda di halaman 1dari 42

MOL DAN PERSAMAAN KIMIA

1
AKTIVITI 1: MENULIS FORMULA SEBATIAN

Ion dalam Formula


Nama sebatian Keseimbangan ion
Bil sebatian sebatian
Kation Anion Kation Anion

1 Kuprum(II) klorida

2 Kalium klorida

3 Natrium sulfat

4 Magnesium sulfat

5 Zink karbonat

6 Kalium nitrat

7 Ferum(II) oksida

8 Kalsium nitrat

9 Barium sulfat

10 Stanum(II) klorida

11 Plumbum(II) oksida

12 Aluminum klorida

13 Ammonium nitrat

14 Natrium nitrat

15 Argentum oksida

16 Ferum(III) klorida

17 Natrium bromida

18 Natrium oksida

19 Plumbum(II) sulfat

20 Lithium oksida

21 Magnesium nitrat

22 Kalium iodida

23 Kalium sulfat

24 Magnesium oksida

2
Ion dalam
sebatian Kesimbangan ion Formula
Bil Nama sebatian
sebatian
Kation Anion Kation Anion

25 Ferum(II) karbonat

26 Kuprum(II) karbonat

27 Natrium iodida

28 Ammonium nitrat

29 Kuprum(II) hidroksida

30 Kalsium karbonat

31 Ammonium sulfat

32 Natrium karbonat

33 Argentum sulfat

34 Aluminium oksida

35 Aluminium sulfat

36 Ferum(III) oksida

37 Ferum(III) sufat

38 Kalium karbonat

39 Magnesium hidroksida

40 Kuprum(II) nitrat

41 Karbon dioksida

42 Asid sulfurik

43 Asid hidroklorik

44 Asid nitrik

3
AKTIVITI 2 : PERSAMAAN KIMIA

Persamaan kimia menerangkan tentang tindak balas yang berlaku dari segi kualitatif dan
kuantitatif

Maksud kualitatif:

(a) Jenis bahan tindak balas


(b) Jenis hasil tindak balas
(c) Keadaan fizik bahan tindak balas dan hasil tindak balas

CaCO3 (p) + 2HCl (ak)  CaCl2 (ak) + H2O (ce) + CO2 (g)

Simbol Maksud
CaCO 3 Kalsium karbonat
HCl Asid hidroklorik
CaCl2 Kalsium klorida
CO2 Karbon dioksida
→ Menghasilkan
(p) Keadaan pepejal
(ak) Keadaan larutan
(ce) cecair
(g) Keadaan gas
∆ Dipanaskan
↑ Membebaskan gas
↓ Mendakan terhasil

Kuantitatif bermaksud :

(a) Bilangan mol bagi bahan tindak balas (CaCO3 and HCl) dan
Hasil tindak balas (CaCl2 and CO2 )

Bilangan mol bagi bahan tindak balas dan hasil tindak balas ditulis dihadapan formula

CaCO3 (p) + 2HCl (aq)  CaCl2 (aq) + H2O (ce) + CO2 (g)

1 mol kalium karbonat, CaCO3 bertindak balas dengan 2 mol asid hidroklorik, HCl untuk
menghasilkan 1 mol kalsium klorida, CaCl2 1 mol air , H2O dan 1 mol gas karbon dioksida, CO2.

4
AKTIVITI 3 : PERSAMAAN KIMIA YANG SEIMBANG

Menseimbangkan persamaan kimia adalah untuk memastikan bilangan atom (bilangan mol)
bahan kimia disebelah kiri adalah sama dengan bahan kimia disebelah kanan.

Contoh: Zink bertindak balas dengan oksigen untuk menghasilkan zink oksida

Sebelah kiri Sebelah kanan

Zn(p) + O2 (g)  ZnO (p)

1 atom zink 2 atom oksigen ≠ 1 atom zink, 1 atom oksigen

Persamaan ini tidak seimbang

Terdapat dua atom oksigen disebelah kiri tetapi Cuma satu atom oksigen sahaja disebelah
kanan.

Untuk menseimbangkan persamaan tersebut, kita boleh menulis nombor 2 pada sebelah kanan
dihadapan molekul zink oksida.

Sebelah kiri Sebelah kanan

Zn(p) + O2 (g)  2 ZnO(p)

1 atom zink 2 atom oksigen ≠ 2 atom zink, 2 atom oksigen

Persamaan ini masih lagi belum seimbang

Dimana terdapat satu Atom zink pada sebelah kiri tetapi dua atom zink pada sebelah kanan
Untuk melengkapkan keseimbangan persamaan tersebut, kita perlu menulis nombor 2 pada
sebelah kiri dihadapan atom zink.

Sebelah kiri Sebelah kanan

2Zn(p) + O2 (g)  2 ZnO (p)

2 atom zink 2 atom oksigen = 2 atom zink, 2 atom oksigen

Persamaan ini telah seimbang

5
Seimbangkan persamaan kimia dibawah:

Sebelah kiri Sebelah kanan

(a) Mg + Cl2  MgCl2

Mg = ……. Mg = …….
Cl = ……… Cl = ………

(b) Na2CO3 + HCl  NaCl + H2O + CO2

Na = ……… Na = ………
C = ……… C = ………
O = ……... O = ……...
H = ……… H = ………
Cl = ……… Cl = ………

(c) H2 + O2  H 2O

H = ……… H = ………
O = ……… O = ………

(d) CuCO3  CuO + CO2

Cu = ……… Cu = ………
C = ……… C = ………
O = ………. O = ……….

(e) NH3 + HCl  NH4Cl

N = ……… N = ………
H = ……… H = ………
Cl = ………. Cl = ……….

(f) KI + Pb(NO3)2  PbI2 + KNO3

K = ……… K = ………
I = ……… I = ………
Pb = ………. Pb = ……….
N =……….. N =………..
O = ……….. O = ………..

6
(g) Mg + O2  MgO2
Mg = ……… Mg = ………
O = ……… O = ………

(h) Zn + HCl  ZnCl2 + H2

Zn = ……… Zn = ………
H = ……… H = ………
Cl = ……… Cl = ………

(i) CaCO3 + HNO3  Ca(NO3)2 + H2O + CO2

Ca = ……… Ca = ………
C = ……… C = ………
O = ……… O = ………
H =………. H =……….
N = ……… N = ………

(j) CaCO3  CaO + CO2

Ca = ……… Ca = ………
C = ……… C = ………
O = ……… O = ………

7
AKTIVITI 4 : PERIHALKAN PERSAMAAN KIMIA.

Bagi setiap persamaan dibawah diikuti dengan kenyataan memperihalkan persamaan tersebut.
Isikan tempat kosong untuk menentukan bilangan mol bagi setiap formula kimia tersebut.

1. 2Na (p) + Cl2(g)  2 NaCl(p)

__ mol pepejal natrium bertindak balas dengan _____ mol gas klorin untuk menghasilkan
____ pepejal natrium klorida.

2. C2H5Br (ce) + 2 NH3 (g)  C2H5NH2 (ce) + NH4Br (g)

__ mol etilbromida bertindak balas dengan _____ mol gas ammonia untuk menghasilkan
___ mol etilamina dan ____ mol ammonium bromida

3. 2B (g) + 3F2 (g)  2BF3(g)

___ mol gas boron bertindak balas dengan _____ mol gas florin untuk menghasilkan
___ mol boron triflorida

4. 2H2S (g) + 3O2 (g)  2SO2 (g) + 2H2O (ce)

___ mol gas hidrogen sulfida bertindak balas dengan ______ mol gas oksigen untuk
menghasilkan _____ mol gas sulfur dioksida dan _____ mol air

5. 3NO2 (g) + H2O(ce)  2HNO3 (ce) + NO(g)

____ mol gas nitrogen dioksida bertindak balas dengan _____ mol air untuk
menghasilkan _____mol asid nitrik dan ____ mol gas nitrus

6. 2 mol logam natrium bertindak balas dengan 1 mol gas klrin untuk menghasilkan
2 mol pepejal natrium klorida.

___ Na (p) + Cl2 (g)  __ NaCl (p)

8
7. 4 mol natrium bromide bertindak balas dengan 2 mol asid sulfurik untuk menghasilkan
2 mol gas hidrogen bromida, 2 mol cecair natrium sulfat, 1 mol gas bromin dan
1 mol gas sulfur dioksida.

__ NaBr + __ H2SO4  __ HBr + __Na2SO4 + Br2 + SO2

8. 1 mol fosforus bertindak balas dengan 5 mol gas oksigen untuk menghasilkan
2 mol forforus pentoksida.

P4 + __ O2  __P2 O5

9. 2 mol ammonia bertindak balas dengan 1 mol asid sulfurik untuk menghasilkan
1 mol ammonium sulfat.

__ NH3 + H2SO4  (NH4)2SO4

9
AKTIVITI 5 :
PENGIRAAN JISIM MOLEKUL RELATIF (JMR) DAN JISIM FORMULA RELATIF
(JFR)

Formula Jisim molekul relatif (JMR)/


Bil Nama sebatian Jwp
sebatian Jisim formula relatif (JFR)
1 Kuprum(II) klorida CuCl2 64 + 2(35.5) = 135 135

2 Kalium klorida 74.5

3 Natrium sulfat 142

4 Magnesium sulfat 120

5 Zink karbonat 125

6 Kalium nitrat 101

7 Ferum(II) oksida 72

8 Kalsium nitrat 164

9 Barium sulfat 233

10 Stanum(II) klorida 190

11 Plumbum(II) oksida 223

12 Aluminum klorida 133.5

13 Ammonium nitrat 80

14 Natrium nitrat 85

15 Argentum oksida 232

16 Ferum(III) klorida 162.5

17 Natrium bromida 103

18 Natrium oksida 62

19 Plumbum(II) sulfat 303

20 Lithium oksida 30

21 Magnesium nitrat 148

22 Kalium iodida 166

23 Kalium sulfat 174

24 Magnesium oksida 40

10
Formula Jisim molekul relatif (JMR)/
Bil Nama sebatian Jwp
sebatian Jisim formula relatif (JFR)
25 Ferum(II) karbonat 116

26 Karbon dioksida 44

27 Kuprum(II) karbonat 124

28 Natrium iodida 150

29 Ammonium nitrat 80

30 Kuprum(II) hidroksida 98

31 Kalsium karbonat 100

32 Ammonium sulfat 132

33 Natrium karbonat 106

34 Argentum sulfat 312

35 Aluminium oksida 102

36 Aluminium sulfat 342

37 Ferum(III) oksida 160

38 Ferum(III) sufat 400

39 Kalium karbonat 138

40 Asid sulfurik 98

41 Asid hidroklorik 36.5

42 Asid nitrik 63

43 Magnesium hidroksida 58

44 Kuprum(II) nitrat 188


(CH3COO)2M
45 Magnesium etanoat 142
g
46 Magnesium sulfat terhidrat MgSO4.7H2O 246

47 Kuprum(II) sulfat terhidrat CuSO4.5H2O 250

48 Asid butanoik C3H7COOH 88

49 Kalium mangganat(VII) KMnO4 158

11
AKTIVITI 6 : KONSEP MOL (PENGIRAAN)

1. Hitung bilangan mol bagi setiap soalan berikut:


(a) 10 g Natrium hidroksida
Jawapan:
i. Formula natrium hidroksida = NaOH
ii. Jisim molekul relatif natrium hidroksida = 1(23)+1(16)+1(1)
= 40
iii. Jisim molar (1 mol) natrium hidroksida = 40g

iv. Bilangan mol =

40 g NaOH 1 mol NaOH

10 g NaOH

= 0.25 mol

(b) 2 g Kuprum(II) sulfat

(c) 10.44 g Kalium sulfat

(d) 4.75 g Magnesium klorida

12
(e) 2.97 g Zink hidroksida

(f) 1.484 g Natrium karbonat

(g) 2.769 g Aluminium nitrat

(h) 32 g Ferum(III) sulfat

(i) 5.22 g magnesium hidroksida

13
2. Menghitung jisim bagi :

(a) 0.5 mol natrium oksida


Jawapan:
i. Formula bagi natrium oksida = Na2O
ii. Jisim molekul relative natrium oksida = 2(23) + 1(16) = 62
iii. Jisim molar (1 mol) natrium oksida = 62g
v. Bilangan mol = 0.5 mol
vi. Jisim bagi 0.5 mol natrium oksida =

0.5 mol Na2O 62 g Na2O

1 mol Na2O

= 31.0g

(b) 1.2 mol stanum (II) klorida

(c) 0.25 mol kuprum(II) karbonat

(d) 0.3 mol kalsium klorida

14
(e) 0.125 mol ferum(II) sulfat

(f) 0.34 mol kalium sulfat

(g) 0.2 mol barium sulfat

(h) 0.3 mol argentums nitrat

(i) 0.12 mol magnesium nitrat

15
Jawapan:
1. (a) 0.25 mol (b) 0.0125 mol (c) 0.06 mol (d) 0.05 mol (e) 0.03 mol (f) 0.014 mol
(g) 0.013 mol (h) 0.08 mol (i) 0.09 mol
2. (a) 31.0g (b) 228.0g (c) 31.0 g (d) 33.30 g (e) 19.0 g (f) 59.16 g (g) 46.60 g (h) 51.0g
(i) 17.76 g

AKTIVITI 5 :

Hitung bilangan atom didalam:

(a) 4 g atom oksigen [jawapan;1.5 x 1023 ]

Jawapan:

i. Formula bagi atom oksigen =O


ii. Jumlah bilangan atom oksigen =1
iii. Jisim atom relatif bagi atom oksigen = 16
iv. Jisim molar (1 mol) atom oksigen = 16g
4g
v. Bilangan mol oksigen = = 0.25 mol
16 g
vi. Bilangan atom oksigen = 1.505 x 1023

4.0g O 1 mol O 1x 6.02 x 10 23 atom O

16 g O 1 mol O

(b) 1.9 g zink


[jawapan;1.8 x 1022]

(c) 3 g magnesium [jawapan:7.5 x 1022]

16
(d) 2 g atom hidrogen [jawapan:1.2 x 1024]

(e) 10.08 g ferum [jawapan:1.08 x 1023]

(f) 0.2 mol sulfur [jawapan:1.2 x 1023]

(g) 0.128 mol atom nitrogen [jawapan:7.68 x 1022]

17
1. Menghitung bilangan atom didalam :

(a) 4 g gas oksigen [jawapan:1.505 x 1023 ]

Jawapan:

i. Formula bagi gas oksigen = O2


ii. Jumlah bilangan atom dalam gas oksigen =2
iii. Jisim molekul relatif gas oksigen = 2(16) = 32
iv. Jisim molar (1 mol) gas oksigen = 32g
4g
v. Bilangan mol = 32 g = 0.125

vi. Bilangan atom = 1.505 x 1023

(b) 5.6 g magnesium oksida [jawapan:1.68 x 1023 ]

(c ) 4.9 g asid sulfurik [Jawapan:2.1 x 1023 ]

(d) 1.8 g magnesium sulfat [jawapan:5.4 x 1022 ]

(e) 1.96 g kuprum(II) hidroksida [jawapan:6 x 1022 ]

(f) 2.6625 g aluminium nitrat [jawapan:9.75 x 1022 ]

18
2. Menghitung bilangan ion didalam :

(a) 4.9 g asid sulfurik [jawapan:9 .03 x 1022 ]

Jawapan:

i. Formula asid sulfurik = H2 SO4


ii. Jumlah bilangan ion dalam asid sulfurik = 3 = 2H+ + 1SO42-
iii. Jisim molekul relatif asid sulfurik = 2(1) + 1(32) + 4(16) = 98
iv. Jisim molar (1 mol) asid sulfurik = 98g
4.9 g
v. Bilangan mol = = 0.05
98 g
vi. Bilangan ion = 9.03 x 10 23

(b) 1.8 g aqueous magnesium sulfat [jawapan:1.8 x 1022 ]

(c) 4.7 g kuprum(II) nitrat [jawapan:4.5 x 1022 ]

(d) 17 g zink klorida [jawapan:2.25 x 1023 ]

(e) 17 g argentums nitrat [jawapan:1.2 x 1023 ]

(f) 414 g kalium karbonat [jawapan:5.4 x 1024 ]

3. Menghitung jisim bagi :

19
(a) 3 x 1023 atom oksigen [jawapan:8.0 g]

Jawapan:

i. Formula bagi atom oksigen =O


ii. Jisim molekul relatif bagi atom oksigen = 16
iii. Jisim molar (1 mol) bagi atom oksigen = 16g
3 x 10 23 atom
iv. Bilangan mol = 6.02 x 10 23 atom = 0.50 mol

v. jisim bagi 3 x 10 23 atom oksigen = 0.50 x 16 = 8.0g

(b) 7.2 x 1023 atom zink [jawapan:78 g]

(c) 7.5 x 1022 atom sulfur [jawapan:4.0 g]

(d) 1.8 x 1021 atom plumbum [jawapan:0.62g]

(e) 2.4 x 1022 atom magnesium [jawapan:0.96 g]

20
AKTIVITI 6: MOL DIDALAM PERSAMAAN KIMIA I

1. 3.1g kuprum(II) karbonat dipanaskan untuk menghasilkan kuprum(II) oksida dan gas
karbon dioksida.
[ jisim atom relatif bagi Cu,64;C,12;O,16; 1 mol gas menempati 22.4 dm3 pada STP]

CuCO3  CuO + CO2

Daripada tindakbalas, hitung:

(a) Jisim kuprum(II) oksida yang terhasil.

(b) isipadu gas karbon dioksida yang terhasil pada STP.

2. CaCO3  CaO + CO2

Dalam tindakbalas ini, 300 cm3 gas karbon dioksida dihasilkan apabila kalsium karbonat
dipanaskan.
[ jisim atom relatif bagi Cu,64;C,12;O,16; 1 mol gas menempati 22.4 dm3 pada STP]

Hitung:

(a) Jisim kalsium karbonat yang digunakan.

(b) Jisim kalsium oksida yang dihasilkan.

21
3. 2Na + 2H2O  2NaOH + H2

Apabila 0.23g natrium bertindak balas dengan air, logam tersebut bertindakbalas dengan
cergas dipermukaan air dan menghasilkan larutan natrium hidroksida dan gas hydrogen.
[jisim atom relatif bagi Na,23;H,1;O,16; 1 mol gas menempati 24 dm3 pada keadaan
bilik]

Hitung:

(a) Jisim natrium hidroksida yang dihasilkan.

(b) Isipadu gas hidrogen yang dihasilkan pada suhu bilik.

4. 2Mg + O2  2MgO

1.2g Kepingan magnesium dibakar dengan oksigen untuk menghasilkan magnesium


oksida.
[Jisim molekul relatif bagi Mg,24;O,16]

Hitung:

(a) Jisim magnesium oksida yang dihasilkan

(b) Jisim oksigen yang diperlukan bagi tindakbalas ini.

22
5. C3H8 + 5O2  3CO2 + 4H2O

Persamaan diatas menunjukkan apabila gas propana dibakar didalam oksigen. Sebanyak
3.36 dm 3 gas karbon dioksida dihasilkan dalam tindakbalas ini pada STP,
[ Jisim atom relatif bagi C,12;O,16;H,1; 1 mol gas menempati 22.4 dm3 pada STP]

Hitung:

(a) Jisim propana yang terbakar.

(b) Isipadu oksigen yang bertindakbalas.

6. 2Al + 3CuO  Al2O3 + 3Cu

1.35g serbuk aluminium dan kuprum(II) oksida ditindak balaskan untuk menghasilkan
aluminium oksida dan kuprum.
[ jisim atom relatif bagi Al,27;O,16;Cu,64]

Hitung:

(a) Jisim kuprum(II) oksida yang bertindakbalas.

(b) Jisim aluminium oksida yang dihasilkan.

(c) Jisim kuprum yang dihasilkan.

23
Jawapan:

1. (a) 2 g (b) 0.56 dm3 2.(a) 1.25 g (b) 0.7 g 3. (a) 0.4g (b) 0.12 dm3

4. (a) 2 g (b) 0.8 g 5.(a) 2.2 g (b) 5.6 dm3 6.(a) 6 g (b) 2.55 g (c) 4.8 g

AKTIVITI 6 :MOL DALAM PERSAMAAN KIMIA II

1. 4K + O2  2K2O

11.7g kalium ditindak balaskan dengan oksigen untuk menghasilkan kalium oksida
[jisim atom relatif: K, 39; O, 16; 1 mol gas menempati 24 dm3 pada keadaan bilik]

Hitung:

(a) Jisim kalium oksida yang dihasilkan.

(b) Jisim oksigen yang bertindakbalas pada keadaan bilik.

2. 2Fe + 3Cl2  2FeCl3

33.6g besi bertindakbalas dengan gas klorin untuk menghasilkan Ferum(III) klorida.
[jisim atom relatif: Fe, 56; Cl, 35.5; 1 mol gas menempati 24 dm3 pada keadaan bilik]

Hitung:

(a) Jisim ferum(III) klorida yang dihasilkan.

(b) Isipadu gas klorin yang bertindakbalas pada keadaan bilik.

24
3. 2Mg + O2  2MgO

3.84g magnesium dibakar didalam oksigen untuk menghasilkan magnesium oksida.


[jisim atom relatif: Mg, 24; O, 16; 1 mol gas menempati 24 dm3 pada keadaan bilik ]

Hitung:

(a) Jisim magnesium oksida yang dihasilkan.

(b) Isipadu oksigen yang bertindakbalas dengan magnesium pada keadaan bilik.

4. 2KNO3  2KNO2 + O2

5.05g kalium nitrat dipanaskan dengan kuat untuk menghasilkan kalium nitrat dan gas
oksigen.
[Jisim atom relatif: K, 39; N, 14; O, 16; 1 mol gas menempati 24 dm3 pada keadaan bilik]

Hitung:

(a) Jisim kalium nitrat yang dihasilkan.

(b) Isipadu gas oksigen yang dihasilkan pada keadaan bilik.

25
5. 2Pb(NO3)2  2PbO + 4NO2 + O2

7.282g plumbum(II) nitrat dipanaskan dengan kuat untuk menghasilkan plumbum(II) oksida,
gas nitrogen dioksida dan juga gas oksigen.
[Jisim atom relatif: Pb, 207; N, 14; O, 16; 1 mol gas menempati 22.4 dm3 pada STP]

Hitung:

(a) Jisim plumbum(II) oksida.

(b) Isipadu gas nitrogen dioksida yang dibebaskan pada STP.

(c) Isipadu gas oksigen yang dihasilkan didalam eksperimen ini pada STP.

6. 2Al + 6HCl  2AlCl3 + 3H2

3.24g serbuk aluminium ditambahkan kedalam asid hidroklorik didalam kelalang kon.
Tindakbalas tersebut menghasilkan gas hidrogen dan larutan aluminium klorida.
[Jisim atom relatif: Al, 27; Cl, 35.5; H, 1; 1 mol gas menempati 24 dm3 pada keadaan bilik]

Hitung:

(a) Jisim asid hidroklorik yang bertindakbalas dengan aluminium

(b) Jisim aluminium klorida yang dihasilkan.

26
(c) Isipadu gas hydrogen yang dibebaskan pada keadaan bilik.

7. 3Mg + Fe2O3  3MgO + 2Fe

3 g serbuk magnesium ditambah kepada ferum(III) oksida dan dipanaskan dengan kuat.
Tindakbalas tersebut menghasilkan wasap putih magnesium oksida dan logam perang besi.
[Jisim atom relatif: Mg, 24; O, 16; Fe, 56]

Hitung:

(a) Jisim ferum(III) oksida yang bertindakbalas dengan magnesium.

(b) Jisim wasap putih yang dibebaskan didalam tindakbalas.

(c) Jisim besi yang dihasilkan.

27
Jawapan:

1. (a) 14.1 g (b) 1.8 dm3 2.(a) 97.5 g (b) 21.6 dm3 3.(a) 6.4 g (b) 1.92 dm3
3
4. (a) 4.25 g (b) 0.56 dm 5. (a) 4.906 g (b) 0.9856 dm3 (c) 0.2464 dm3
6. (a) 13.14 g (b) 16.02 g (c) 4.32 dm3 7.(a) 6.67 g (b) 5 g (c) 4.67 dm3

ACTIVITY 7 : OBJECTIVE QUESTIONS


AKTIVITI 7: SOALAN OBJEKTIF

1 The equation below represents the reaction to extract aluminium from aluminium oxide.
Persamaan dibawah mewakili tindakbalas pengekstakan aluminium daripada aluminium oksida.

2Al2O3  4Al + 3O2

What is the mass of aluminium that can be extracted from 102 g of aluminium oxide?
Apakah jisim bagi aluminium yang boleh di ekstrak daripada 102g aluminium oksida?
[Relative atomic mass/Jisim atom relatif: O, 16; Al,27]

A 13.5 g
B 27.0 g
C 54.0 g
D 108.0 g

2 XCO3  XO + CO2

The equation above shows the action of heat on the carbonate salt of metal X.
How many moles of XCO3 are needed to produced 4.0 g of oxide X?
Persamaan diatas menunjukkan tindak balas pemanasan garam karbonat bagi logam X.
Berapa mol XCO3 yang diperlukan bagi menghasilkan 4.0g oksida X ?
[Relative atomic mass/ Jisim atom relatif: C, 12; O, 16; X, 64]

A 0.03
B 0.05
C 0.08
D 0.09

3 Sulphuric acid used as an electrolyte in a car battery has a concentration of 0.5 mol dm-3.
How many moles of sulphuric acid is there in 100 cm3?
Asid sulfurik digunakan sebagai elektrolit bateri kereta yang berkepekatan 0.5 mol dm-3 .
Berapakah mol asid sulfurik didalam 100 cm 3 asid itu?

A 0.025
B 0.05
C 0.1
D 0.5

28
4 Diagram 1 shows the set-up of apparatus for the titration of potassium hydroxide solution with
sulphuric acid.
Rajah 1 menunjukkan susunan radas bagi pentitratan larutan kalium hidroksida dengan asid sulfurik.

Sulphuric acid 0.1 mol dm-3 /


Asid sulfurik 0.1 mol dm -3

20 cm3 of potassium hydroxide


solution 0.1 mol dm-3 +
phenolphthalein as an indicator/
20 cm 3, 0.1 mol dm -3 larutan
natrium hidroksida + fenolfthalein

Diagram 1/Rajah 1

What is the total volume of the mixture in the conical flask at the end point of the titration in
Diagram 1 ?
Apakah jumlah isipadu campuran didalam kelalang kon pada titik akhir pentitratan pada Rajah 1?

A 10 cm3
B 20 cm3
C 30 cm3
D 40 cm3

5 Diagram 2 shows an energy level diagram.


Rajah 2 menunjukkan rajah aras tenaga

Energy/Tenaga

J (s) +T2+ (aq)

∆H=-220kJmol-1

J 2+ (aq)+ T (s)

Diagram 2/Rajah 2

Based on Diagram 2, what is the increase in temperature of the solution if excess J powder is added to
50 cm3 of T salt solution 0.2 mol dm -3?
Berdasarkan Rajah 2, apakah pertambahan suhu terhadap larutan sekiranya serbuk J secara
berlebihan ditambah kepada 50 cm 3 larutan garam T 0.2 mol dm -3 ?
[Specific heat capacity of solution/muatan haba tentu bagi larutan: 4.0 J g-1 0C-1]

A 4.4 0C
B 5.5 0C
C 8.8 0C
D 11.0 0C

29
6 Which of the following quantities of substance contain 6 x 1022 molecules?
Manakah antara kuantiti bahan berikut mengandungi 6 x 10 22 molekul?
[Relative atomic mass/Jisim atom relatif: H, 1; C, 12; O, 16;
Avogadro’s Constant/pemalar avogadro: 6 X 1023 mol -1]

I 1.8 g water/air
II 1.0 g hydrogen gas/gas hidrogen
III 3.2 g oxygen gas/gas oksigen
IV 4.4 g carbon dioxide/karbon dioksida

A I and II only/ I dan II sahaja


B III and IV only/III dan IV sahaja
C I, III, and IV only/I,III dan IV sahaja
D I, II, III, and IV/I,II,III dan IV

8 The equation below represents the decomposition of hydrogen peroxide solution.


Persamaan dibawah mewakili penguraian larutan hydrogen peroksida.

2H2O2(aq)  2H2O(l) + O2(g)

Which of the following are produced when 1 mole of hydrogen peroxide is decomposed completely?
Manakah antara berikut menghasilkan 1 mol hydrogen peroksida apabila penguraian lengkap
berlaku?

[1 mole of gas occupies 24 dm3 at room condition/1 mol gas menepati 24 dm 3 pada keadaan bilik;
Avogadro’s Constant/Pemalar Avogadro: 6.0 X 1023 mol-1]

I 2 moles of water/air
II 12x dm3 of oxygen gas/gas oksigen
III 3 x 1023 of oxygen molecules/molekul oksigen
IV 1.2 x 1024 of water molecules/molekul air

A I and III only/I dan III sahaja


B I and IV only/I dan IV sahaja
C II and III only/I dan III sahaja
D II and IV only/I dan III sahaja

9. What is the number of molecules in 1 mole of ammonia, NH3?


Use the information that the Avogadro constant = 6.0 x 1023 mol-1
Apakah bilangan molekul didalam 1 mol ammonia, NH3 ?
Gunakan maklumat bahawa pemalar Avogadro = 6.0 x 10 23 mol -1

A 1.5 X 1023 molecules/molekul


B 6.0 X 1023 molecules/molekul
C 1.2 X 1024 molecules/molekul
D 2.4 X 1024 molecules/molekul

30
10. A compound with formula X2CO3 has a relative formula mass of 138.
What is the relative atomic mass of X?
Use the information that the relative atomic mass of C = 12 and O = 16.
Sebatian yang berformula X2CO3 mempunyai jisim formula relatif 138.
Apakah jisim atom relatif bagi X ?
Gunakan maklumat dimana jisim atom relative bagi C = 12 dan O = 16

A 39
B 69
C 78
D 110

11. The equation shows the reaction between sulphuric acid and sodium hydroxide.
Persamaan menunjukkan tindakbalas antara asid sulfuric dan natrium hidroksida.

H2SO4 + 2NaOH  Na2SO4 + 2H2O

What is the volume of 1.0 mol dm-3 sodium hydroxide solution which can neutralize 25.0 cm3 of
1.0 mol -3 sulphuric acid?
Apakah isipadu bagi 1.0 mol dm -3 natrium hidroksida yang boleh meneutralkan 25.0 cm 3 asid
sulfurik 1.0 mol dm -3 .

A. 12.5 cm3
B. 25.0 cm3
C. 50.0 cm3
D. 75.0 cm3

12. 3.2 g of cooper(II) oxide powder is reacted with excess dilute nitric acid.
What is the mass of cooper(II) nitrate formed in the reaction?
3.2 g serbuk kuprum(II) oksida berttindakbalas dengan asid nitric cair secara berlebihan.
Apakah jisim kuprum(II) nitrat yang terbentuk dalam tindakbalas tersebut?

Use the information that the relative atomic mass of N = 14, O = 16 and Cu = 64.
Gunakan maklumat dimana jisim atom relatif bagi N=14, O=16 dan Cu=64.

A. 3.76 g
B. 4.96 g
C. 5.04 g
D. 7.52 g

13. The following equation shows the combustion of heptane, C7H16, in excess oxygen.
Tindakbalas berikut menunjukkan pembakaran bagi heptana, C7H16, didalam oksigen berlebihan.

C7H16 (l/ce) + 1102 (g)  7CO2 (g) + 8H2O (l/ce), ∆H = -5 512 kJ mol-1

The combustion of heptane in excess oxygen released 1,378 kJ of energy.


What is the mass of heptane used?
Pembakaran heptana didalam oksigen berlebihan membebaskan 1,378 kJ tenaga.
Apakah jisim heptana yang digunakan ?

31
Use the information that the relative atomic mass of H = 1 and C = 12.
Gunakan maklumat dimana jisim atom relative bagi H=1 dan C=12.

A. 25.0g
B. 36.0g
C. 77.0g
D. 88.0g

14. The diagram shows two balloons filled with oxygen gas and hydrogen gas.
Rajah menunjukkan dua belon yang disikan penuh dengan gas oksigen dan gas hirogen.

Which of the following statements is true about the two gases?


Manakah antara berikut kenyataan benar tentang kedua-dua gas ?

A. The number of moles of oxygen gas is greater than hydrogen gas


Bilangan mol gas oksigen adalah lebih besar berbanding gas hydrogen.

B. The number of moles of oxygen gas and hydrogen gas is equal


Bilangan mol gas oksigen dan gas hydrogen adalah sama

C. The number of oxygen gas molecules is greater than hydrogen gas molecules
Bilangan molekul gas oksigen adalah lebih besar berbanding molekul gas hydrogen

D. The number of oxygen gas molecules is fewer than hydrogen gas molecules
Bilangan molekul gas oksigen adalah kurang berbanding molekul gas hidrogen

15. A hydrocarbon compound is burnt completely in air to form 17.6 g of carbon dioxide gas and
7.2 g of water.
What is the molecular formula of the hydrocarbon compound?
Sebatian hidrokarbon terbakar lengkap diudara membentuk 17.6g gas karbon dioksida dan 7.2 g
air.
Apakah formula molekul bagi sebatian hidrokarbon tersebut?

Given that the relative atomic mass of C=12, H=1, O=16.


Diberikan jisim atom relatif bagi C=12, H=1, O=16.

A. C2H6
B. C3H8
C. C4H8
D. C4H10

32
16. The picture shows a waste disposal site. The activity of microorganisms in the waste produces methane
gas.
Gambar menunjukkan kawasan pembuangan bahan buangan. Aktiviti mikroorganisma terhadap
bahan buangan menghasilkan gas methana.

18 dm 3 of methane gas/
18 dm 3 gas metana

Waste disposal site


Kawasan pembuangan
sampah

What is the mass of methane gas produced?


Apakah jisim gas methana yang dihasilkan?

Given that the relative atomic mass of H=1, C=12, and 1 mol of gas occupies 24dm3 at room
temperature and pressure.
Diberikan jsim atom relatif bagi H=1, C=12 dan 1 mol sebarang gas memenuhi 24 dm 3 pada suhu
bilik dan tekanan piawai.

A.12g
B.16g
C.21g
D.27g

17. 5 g of element X reacted with 8 g of elements Y to form a compound with the formula XY2.
What is the relative atomic mass of element X?
5g unsur X bertindakbalas dengan 8g unsur Y untuk membentuk sebatian berformula XY2.
Apakah jisim atom relatif bagi unsur X?

Given that the relative atomic mass of Y=80.


Diberikan jisim atom relatif bagi Y = 80.

A. 25
B. 40
C. 50
D.100

33
18. 0.12 g of magnesium reacts with excess hydrochloric acid to produced hydrogen gas. Given that the
relative molecular mass of H=1, Mg=24, Cl=35.5 and 1 mol of gas occupies 24 dm3at room
temperature pressure.
Which of the following is true about the reaction?
0.12g magnesium bertindakbalas dengan asid hidroklorik berlebihan untuk menghasilkan gas
hidrogen.
Diberikan jisim atom relatif bagi H=1, Mg=24, Cl=35.5 dan 1 mol sebarang gas memenuhi 24 dm 3
pada suhu bilik dan tekanan piawai.
Manakah antara berikut adalah benar bagi tindakbalas tersebut?

I. Mg + 2H+Mg2+ +H2
II. Volume of gas released is 120 cm3
Isipadu gas yang dibebaskan ialah 120 cm 3
III. Mass of the salt formed is 0.30g
Jisim garam yang terbentuk ialah 0.30g.
IV. This is a redox reaction
Ini merupakan tindakbalas redox

A. I and II only/I dan II sahaja


B. I and III only/I dan III sahaja
C. I, II and IV only/I,II dan IV sahaja
D. II, III and IV only/II,III dan IV sahaja

19. In an experiment, the decomposition of 25cm3 of 0.1 mol dm-3 hydrogen peroxide solution produces
oxygen gas.
Didalam eksperimen penguraian 25 cm 3 larutan hidrogen peroksida 0.1 mol dm -3 meghasilkan gas
oksigen.
Volume of oxygen gas/ cm 3
Isipadu gas oksigen/cm 3

Time/ s
Masa/s

If the experiment is repeated using another solution, which solution will produce curve Q?
Sekiranya eksperimen diulangi dengan menggunakan larutan lain, larutan yang manakah
menghasilkan lengkung Q ?

A. 25 cm3 of 0.15 mol dm-3 hydrogen peroxide/ 25 cm 3 hidrogen peroksida 0.15 mol dm -3
B. 20 cm3 of 0.15 mol dm-3 hydrogen peroxide/20 cm 3 hidrogen peroksida 0.15 mol dm -3
C. 15 cm3 of 0.15 mol dm-3 hydrogen peroxide/15 cm 3 hidrogen peroksida 0.15 mol dm -3
D. 10 cm3 of 0.25 mol dm-3 hydrogen peroxide/10 cm 3 hidrogen peroksida 0.25 mol dm -3

34
20. The chemical formula for potassium hexacyanoferrate(III) is K3Fe(CN)6.
What is its relative formula mass?
Formula kimia bagi kalium heksasianoferrat ialah K3Fe(CN)6.
Apakah jisim formula relatifnya?

[Relative atomic mass of/Jisim atom relatif bagi C =12, N=14, K=39 and/dan Fe = 56]

A 121
B 199
C 251
D 329

21. If the Avogadro number is represented by the letter x, what is the number of hydrogen gas particles,
H2, with the molar volume of 24 dm3 mol-1 at room temperature and pressure?
Sekiranya nombor avogadro diwakili oleh huruf x, apakah bilangan zarah gas hidrogen, H2 dengan
isipadu molarnya ialah 24 dm 3 mol -1 pada suhu dan tekanan piawai ?

A x
B 2x
C x2
D 1x
2

22. A dibase acid, H2J has the concentration of 0.5 mol dm-3
Letter J is not the actual symbol of the element. What is the volume of potassium hydroxide, KOH, 1.0
mol dm-3 that can neutralize 25.0cm3 of the H2J acid solution?
Asid dwibes, H2J mempunyai kepekatan 0.5 mol dm -3.
Huruf J bukan merupakan simbol sebenar bagi unsur. Apakah isipadu bagi kalium hidroksida, KOH,
1.0 mol dm -3 yang boleh meneutralkan 25.0 cm 3 larutan asid H2J ?

A 6.25 cm3
B 12.50 cm3
C 25.00 cm3
D 50.00 cm3

23. Which of the following reactants produces the highest rate of reaction with zinc powder?
Manakah antara berikut bahan tindakbalas yang menghasilkan kadar tindakbalas yang tinggi bagi
serbuk zink ?

A 25 cm3 of 0.1 mol dm-3 sulphuric acid / 25 cm 3 asid sulfurik 0.1 mol dm -3
B 25 cm3 of 0.1 mol dm-3 ethanoic acid /25 cm 3 asid etanoik 0.1 mol dm -3
C 25 cm3 of 0.1 mol dm-3 nitric acid /25 cm 3 asid nitrik 0.1 mol dm -3
D 25 cm3 of 0.1 mol dm-3 hydrochloric acid /25 cm 3 asid hidroklorik 0.1 mol dm -3

35
24. Diagram 3 shows three types of substances.
Rajah 3 menunjukkan tiga jenis bahan

1 mol of liquid X/ 2 mol of solid Y/ 3 mol of gas Z/


1 mol cecair X 2 mol pepejal Y 3 mol gas Z

Diagram 3/Rajah 3

Which of the following is true about the substance in Diagram 3?


Yang manakah berikut adalah benar bagi bahan pada Rajah 3?

I. The number of particles in gas Z is 3 x 6·02x1023


Bilangan zarah didalam gas Z ialah 3 x 6∙02x1023
II. All the substances have only 6·02 x 1023 particles
Semua bahan mempunyai hanya 6∙02 x 1023 zarah
III. The number of particles in liquid X is less than in gas Z.
Bilangan zarah didalam larutan X adalah kurang berbanding gas Z.
IV. The number of particles in solid Y is two times greater than in liquid X.
Bilangan zarah dalam pepejal Y ialah dua kali ganda berbanding larutan X.

A I and II only/I dan II sahaja


B III and IV only/III dan IV sahaja
C I, II and IV only/I,II dan IV sahaja
D I, III and IV only/ I,III dan IV sahaja

25. Which of the following gases contains 0·4 mol of atoms at room temperature and pressure?
Manakah antara gas-gas berikut mengandungi 0.4 mol atom pada suhu bilik dan tekanan
piawai ?
[1 mol of gas occupies the volume of 24 dm3 at room temperature and pressure]
[1 mol gas memenuhi isipadu sebanyak 24 dm 3 pada suhu bilik dan tekanan piawai]

A 4· 8 dm3 He
B 4· 8 dm3 H2
C 4· 8 dm3 SO3
D 4· 8 dm3 CO2

36
26. The following equation shows the decomposition reaction of copper(II) carbonate when heated at
room temperature and pressure.
Persamaan berikut menunjukkan penguraian bagi tindakbalas kuprum(II) karbonat apabila
dipanaskan pada suhu bilik dan tekanan piawai.

CuCO3  CuO + CO2

Which of the following is not true when 1 mol of copper (II) carbonate is decomposed?
Yang manakah antara berikut tidak benar apabila 1 mol kuprum(II) karbonat diuraikan ?
[Relative atomic mass: C=12, O=16, Cu=64 and 1 mol of gas occupies the volume of 24 dm3 at
room temperature and pressure.]
[Jisim atom relatif: C=12; O=16 dan 1 mol gas memenuhi isipadu 24 dm 3 pada suhu dan
tekanan piawai]

A 1 mol of copper(II) oxide is formed


1 mol kuprum(II) oksida terbentuk
B 1 molecule of carbon dioxide gas is given off
1 molekul gas karbon dioksida dibebaskan.
C 80 g copper(II) oxide is formed
80g kuprum(II) oksida terbentuk
D 24 dm3 of carbon dioxide gas is given off
24 dm 3 gas karbon dioksida dibebaskan.

27. Diagram 4 shows the neutralization reaction between a strong acid and a strong alkali.
Rajah 4 menunjukkan tindakbalas penenutralan diantara asid kuat dan alkali kuat.

Hydrochloric acid solution/ 1 mol dm -3 sodium hydroxide solution/


Larutan asid hidroklorik Larutan natrium hidroksida 1 mol dm -3

Diagram 4/Rajah 4

What is the volume of the alkali needed to produced 1·4625 g of salt?


Apakah isipadu alkali yang diperlukan bagi menghasilkan 1.4625g garam ?

[Relative atomic mass/ Jisim atom relative : Na=23, Cl=35·5, H=1, O=16]

A 0·005 cm3
B 0·025 cm3
C 5·000 cm3
D 25·000 cm3

37
28. In an experiment, 2·4 g of magnesium powder is added to 100 cm3 of 2·0 mol dm3 copper(II)
sulphate solution.
The temperature of the mixture increases by 1·0 0C.
What is the heat of reaction in the experiment?
Didalam satu eksperimen, 2.4g serbuk magnesium ditambahkan kepada 100 cm3 larutan
kuprum(II) sulfat 2.0 mol dm-3
Apakah haba tindakbalas bagi eksperimen tersebut?

[Specific heat capacity of a solution = 4∙2 J g-10C-1; Relative atomic mass of Mg = 24]
[Muatan haba tentu larutan = 4∙2 J g-10C-1; Jisim atom relatif bagi Mg = 24]

A -0∙42 kJ mol-1
B -0∙48 kJ mol-1
C -4∙20 kJ mol-1
D -4∙80 kJ mol-1

29. Propane burns completely in oxygen according to the equation shown below.
Propana terbakar dengan lengkap dalam oksigen mengikut persamaan dibawah.

C3H8 (g) + 5O2 (g)  3CO2 (g) + 4H2O (l/ce)

If 1.0 mole of propane gas is burnt completely, which volume of gaseous product is obtained,
measured at room temperature and pressure ?
Sekiranya 1.0 mol gas propana terbakar dengan dengkap, manakah isipadu gas yang dihasilkan,
diukur pada suhu bilik dan tekanan ?

A 0.1 dm3 C 2.4 dm3


B 0.3 dm3 D 7.2 dm3

30. A mixture containing 1 mole of ethane and 4 mole of oxygen is ignited, in a sealed container at
100 0 C. The reaction occurring is shown by the equation below.
Campuran yang mengandungi 1 mol ethane dan 4 mol okygen dinyalakan didalam bekas yang
tertutup pada suhu 100 0 C . Tindakbalas terbentuk ditunjukkan pada persamaan dibawah.

C2H4 (g) + 3O2 (g)  2CO2 (g) + 2H2O (g)

What was the total number of moles of gas at the end of the reaction?
Apakah jumlah bilangan mol bagi gas pada akhir tindakbalas ?

A 2 C 4
B 3 D 5

38
ACTIVITY 8 : STRUCTURED QUESTIONS
AKTIVITI 8: SOALAN STRUKTUR

1. Diagram above shows the structural formula of aspirin.


Rajah menunjukkan formula struktur bagi formula aspirin

(a) What is the molecular formula of aspirin?


Apakah formula molekul bagi aspirin ?

(b) What is the molecular mass of aspirin?


Use the information that the relative atomic mass of H = 1, C = 12 and O = 16.
Apakah jisim molekul bagi aspirin
Gunakan maklumat dimana jisim atom relatiF bagi H=1, C=12 dan O=16.

[Answer: (a) C9H8O4 (b) 180 ]


\

39
2. The ionic equation for the precipitation reaction of silver chloride is:
Persamaan ion bagi tindakbals pemendakan argentums klorida adalah:

Ag+(aq/ak) + Cl-(aq/ak)  AgCl(s/p)

What is the number of moles of Ag+ ions that reacted with Cl- ions?
Apakah bilangan mol bagi ion Ag + yang bertindakbalas dengan ion Cl - ?

[Answer/Jawapan: 0.0125 mol]

3. When 10cm3 of 0.5 mol dm-3 sodium sulphate solution is added to excess lead(II) nitrate solution,
a white precipitate lead(II) sulphate is formed.
Apabila 10 cm3 larutan natrium sulfat 0.5 mol dm -3 ditambah kepada larutan plumbum(II) nitrat
berlebihan, mendakan putih terbentuk.

i. Write the chemical equation for the reaction.


Tulis persamaan kimia bagi tindakbalas tersebut.

ii. Describe the chemical equation in (3)(i).


Perihalkan persamaan di (3)(i)

iii. Calculate the number of mole of sodium sulphate in the solution.


Hitungkan bilangan mol natrium sulfat didalam larutan

40
iv. Calculate the mass of precipitate formed.
Given that the relative atomic mass of O=16, S=32, Pb=207.
Hitung jisim mendakan yang terbentuk.
Diberikan jisim atom relatif bagi O=16, S=32, Pb=207

[Answer/Jawapan:
(i) Pb(NO3)2 + Na2SO4  PbSO4 + 2NaNO3
(ii) 1 mole lead(II) nitrate reacts with 1 mole of sodium sulphate to produce
1 mole of lead(II) sulphate and 2 moles of sodium nitrate/
1 mol plumbum(II) nitrat bertindak balas dengan 1 mol natrium sulfat untuk menghasilkan
1 mol plumbum(II) sulfat dan 2 mol natrium nitrat
(iii) 0.005 mol
(iv) 1.515g]

41
4. Chemical equation below shows how a nitrogen dioxide is converted into nitric acid.
Persamaan kimia dibawah menunjukkan bagaimana nitrogen dioksida ditukarkan kepada asid
nitrik

4NO (g) + 2H2O (l/ce) + 3O2  4HNO3 (aq/ak)

Calculate :
Hitung:

(a) The number of mole of nitrogen(II) oxide, NO.


Bilangan mol bagi nitrogen(II) oksida, NO.

(b) The maximum mass of nitric acid which can be produce from 720 dm 3 of nitrogen(II)
oxide, NO at room temperature and pressure.
Jisim maksima asid nitrik yang dihasilkan daripada 720 dm3 nitrogen(II) oksida,NO pada
suhu bilik dan tekanan.

[Answer/Jawapan: (a) 30 mol (b) 1890g ]

42