Anda di halaman 1dari 3

De werkelijke betekenis van ṣaḥīḥ

door shaykh Mohammad Akram Nadwi, Oxford (2018)


vertaald door H. Verstaen

Zij vroegen: Wat is de werkelijke betekenis van de ṣaḥīḥ (authentieke) hadith?


Ik antwoordde: Experts van deze discipline hebben hier diverse betekenissen aan gegeven,
die allemaal de betrouwbaarheid of verificatie van de toeschrijving van een overlevering aan
zijn bron met elkaar gemeenschappelijk hebben.

Drielagig gebruik van saḥīḥ


Zij vroegen: Wat zijn de belangrijkste betekenissen hiervan?
Ik antwoordde: Er zijn drie gangbare betekenissen van het begrip ṣaḥīḥ:
De eerste gangbare betekenis van ṣaḥīḥ is voor een overlevering die wordt toegeschreven
aan de Profeet (‫ )ﷺ‬die voldoet aan vijf voorwaarden:

1. Aaneengesloten (ittiṣāl)1 keten: Er moet duidelijke continuïteit in de keten zijn zonder


enige ontbrekende link of bedrog aan de zijde van enige overleveraar (tadlīs).
2. Morele rechtschapenheid (ʿadālah): Iedere overleveraar van het begin tot aan het eind
van de keten moet beschreven worden als waarachtig in woord en daad, zoals bekend bij de
mensen van zijn of haar tijdperk.
3. Nauwkeurigheid (ḍabṭ): Nauwkeurigheid en precisie dienen aanwezig te zijn bij iedere
overleveraar, hetzij middels geheugen of schrijven, bescherming tegen iedere vervorming,
misrepresentatie, grove fouten of verwaarlozing. Hier onderscheidden bepaalde
overleveraars zich van anderen middels de lengte van hun gezelschap en vriendschap met
hun docenten.
4. De afwezigheid van tegenstrijdige elementen (ʿadam al-shudhūdh): De overlevering moet
niet in strijd zijn met een andere die erom bekend staat sterker te zijn, hetzij qua aantal
ketens of qua inhoud.
5. Vrij zijn van enige verborgen zwakten (ʿadam al-ʿillal): Er dient een redelijke zekerheid te
zijn dat de overlevering geen subtiel ontbrekende links bevat terwijl zij ogenschijnlijk
verbonden zijn, niet per ongeluk verheven tot de Profeet (‫)ﷺ‬, of geen foutieve toevoeging
aan de tekst bevat, of een misrepresentatie, vervorming, vervanging of enige andere
soortgelijke afwijkende gebreken.

1
D.w.z. verbonden en ononderbroken (vert.).
Deze voorwaarden zijn specifiek voor de Ṣaḥīḥ compilaties van de twee grote imams en
experts Abū ʿAbdullah Muḥammad b. Ismāʿīl al-Bukhārī (d. 256/870) en Abū al-Ḥusayn
Muslim b. al-Ḥajjāj al-Qushayrī (d. 261/875). Hun beider compilaties voldoen volledig aan
alle voorwaarden, evenmin treden zij daarbuiten, behalve in hun secundair materiaal
(ondersteunende en getuigende2 overleveringen en hoofdstuktitels).
De tweede gangbare betekenis van ṣaḥīḥ is voor die overleveringen die worden
overgeleverd door betrouwbare individuen middels een keten die duidelijk verbonden is,
evenals voor sommige overleveringen van onbekende individuen die anderszins werden
geaccepteerd door vroege experts en critici zoals Mālik, Shuʿbah en hun gelijken.
Dit is de betekenis van het begrip ṣaḥīḥ wanneer gebruikt door de meerderheid van de
vroege hadith-geleerden zoals Imām Aḥmad b. Ḥanbal en zijn metgezellen, Abū Dāwūd,
Tirmidhī en zelfs Bukhārī en Muslim in hun werken, afgezien van hun twee Ṣaḥīḥ compilaties.
De derde gangbare betekenis is voor iedere overlevering overgeleverd door overleveraars
die niet beschuldigd werden van liegen, grote fouten of zware verwaarlozing. Dit is de
betekenis van ṣaḥīḥ bij Ibn Khuzaymah, Ḥākim, Ibn Ḥibbān en anderen.

Waar kunnen we de Muwaṭṭaʾ plaatsen?


Zij vroegen: Waarom heb je de Muwaṭṭaʾ niet in de eerste categorie opgenomen?
Ik antwoordde: Vanwege twee eenvoudige redenen: ten eerste omdat de Muwaṭṭaʾ een
complexer werk is dat tot zowel tot deze categorie als andere kan behoren, en ten tweede
omdat alles dat dit werk bevat aan overleveringen van de eerste categorie ṣaḥīḥ reeds
aangetroffen wordt in de twee Ṣaḥīḥ collecties.

De voorwaarden van Bukhārī en Muslim bestaan uit twee lagen


Zij vroegen: Waarom geloof jij dat Bukhārī en Muslim geen enkele van deze vijf voorwaarden
oversloegen? Is er niet vastgesteld dat zij enkele van deze voorwaarden oversloegen in hun
ṣaḥīḥ overleveringen?
Ik antwoordde: Nee, het is zoals ik zei. Bukhārī en Muslim sloegen geen van deze
voorwaarden over in hun ṣaḥīḥ overleveringen van de eerste laag maar alleen in hun ṣaḥīḥ
overleveringen van de tweede laag.
Zij vroegen: Geef een voorbeeld dat Bukhārī een overlevering ṣaḥīḥ verklaart die zich niet in
zijn Ṣaḥīḥ werk bevindt en die niet voldoet aan de voorwaarden van dat werk.
Ik antwoordde: Tirmidhī zegt in zijn werk, in het Boek van Reinheid (Ṭahārah), Hoofdstuk:
[Wat is overgeleverd over degene met excessieve bloeding van de baarmoeder dat zij twee
gebeden kan combineren met een wassing]: Muḥammad b. Bashshār leverde aan mij over:
Abū ʿĀmir al-ʿAwadī leverde aan mij over: Zuhayr b. Muḥammad leverde aan mij over: van

2
D.w.z. mutābaʿāt en shawāhid (vert.).
ʿAbdullah b. Muḥammad b. ʿUqayl: van Ibrāhīm b. Muḥammad b. Ṭalḥah: van zijn oom
ʿImrān b. Ṭalḥah: van zijn moeder Ḥamnah bint Jahsh, die zei: “Ik leed aan excessieve en
hevige bloeding, dus ik kwam bij de Profeet (‫ )ﷺ‬om zijn advies te vragen…”

Abū ʿĪsā (Tirmidhī) zegt daarna: Deze hadith is ḥasan ṣaḥīḥ… Ik vroeg Muḥammad (d.w.z.
Bukhārī) over deze hadith en hij zei dat deze ḥasan ṣaḥīḥ is. Dit is ook wat Aḥmad b. Ḥanbal
zei.
Zij vroegen: Geef ons ook een voorbeeld van een hadith die authentiek is verklaard door
imam Muslim die hij niet in zijn Ṣaḥīḥ opnam.
Ik antwoordde: Muslim zegt in zijn Ṣaḥīḥ:
In de hadith overgeleverd op gezag van Jarīr op gezag van Sulaymān van Qatādah, bevindt
zich de toevoeging: “Als [de Qurʾān] wordt gereciteerd [in het gebed], dien je stil te zijn.”
De volgende woorden worden niet aangetroffen in een hadith overgeleverd door niemand
behalve Abū Kāmil van Abū ʿAwānah: “Voorwaar, God zwoor dit middels de tong van God’s
Boodschapper (‫)ﷺ‬: ‘God luistert naar degene die Hem prijst.’”

Abū Isḥāq (een student van Imam Muslim) zei: Abū Bakr de zoon van de zus van Abū Naḍr
heeft deze hadith kritisch besproken. Imam Muslim zei tegen hem: Wie kun jij vinden die
authentieker is als een overleveraar van hadith dan Sulaymān? Abū Bakr antwoordde hem
(Imam Muslim): Wat denk je van de hadith overgeleverd door Abū Hurayrah, d.w.z. de
hadith dat wanneer de Qur’an wordt gereciteerd (in het gebed) je stil dient te zijn? Muslim
antwoordde: Die hadith is ṣaḥīḥ volgens mijn inschatting. Abū Bakr vroeg toen: Waarom heb
je hem dan niet opgenomen (in jouw compilatie)? Muslim antwoordde: Ik heb in dit werk
niet iedere hadith opgenomen die ik authentiek acht, maar ik heb alleen zodanige
overleveringen opgenomen waarover overeenstemming is.
De betekenis van “waarover overeenstemming is” is dat het ṣaḥīḥ is met voorwaarden
waarover de experts het eens zijn, hetgeen het eerste type van ṣaḥīḥ is waarop we eerder
doelden.

Bron: http://alsalam.ac.uk/articles/true-meaning-sahih/