Anda di halaman 1dari 9

+

Ngaran: ________________________________ Kalas: ____________________

SK TAGIBANG
KOTA MARUDU
XBA5120
KALATAS PANAASAN BOROS KADAZANDUSUN 2019
TOUN 5 (LIMO)
BOROS KADAZANDUSUN – KALATAS I
OKTOBER
1 ¼ jaam Iso jaam om hopod om limo minit.

KADA UKABO ITI KALATAS NUNG AU PO SUHUWON

1. Kalatas panaasan nopo diti nga kiwaa duo


boogian: Boogian A dan Boogian B.

2. Toodo no ngawi poguhatan nokomoi miampai


manahak sisimbar montok goduo-duo boogian.

3. Iso-iso nopo poguhatan Boogian A nga kiwaa


apat pomilian objektif do sisimbar; A, B, C om D.
Pilio’ iso no sisimbar dit kotunud.
Urodo’ sisimbar id kalatas sisimbar objektif di
pinatanud id kalatas poguhanatan. Nung
simbanan nopo sisimbar nga pugaso’ no kopio.
Urodo’ no sisimbar sisimbar nu kawawagu.

4. Sisimbar nopo Boogian B nga posuaton id


likupan sisimbar pinosodia id kalatas poguhatan.
BOOGIAN A [20 maraka ]

POGUHATAN 1 GISOM 20
Piio’ boros kotunud di milo momogonop do pangaan id siriba diti.

(1)
________ tokou mimpanau id nonggo nopo, haro piipiro kooturan montok

koumoligan do __________
(2) tokou. Kada songkotonudai tulun di au tokou

otutunan. (3)
_________ i, kada ponongkiboros kumaa tulun di au tokou otutunan.
( 4 ) popingintalang do kakamot di apagon o gatang om ogumu
Kada tokou _______

(5)
mooi do au simbiton di mananakau. Mositi tokou tonudon iti kooturan __________

kowosian tinan om nogi paganakan tokou.

1 A Saira B Piro C Isai D Nokuro

2 A tanudo’ B tonudon C tinanud D tumanud

3 A Suai po B Suai no C Suai ko D Suai do

4 A podi B pogi C nodi D nogi

5 A tontok B montok C nontok D dontok

POGUHATAN 6 GISOM 8
Pilio’ boros kotunud montok pomogonop do ayat.

6 Pulut gata nopo nga milo _________ do tayar.


A wonsoi B winonsoi C wonsoyon D kiwonsoi

7 Kada no olingai momoli warana ___________ mongoi dokoyu hilo id kadai.


A saira nopo B piipiro nopo C nonggo nopo D poinkukuro po

8 Opodian mato i Minah tu ___________ do bawang.


A mongorot B mongoridis C momogorib D momudung

POGUHATAN 9 GISOM 10
Pilio’ ayat di di kopitunud o korotion.

11 Kinodut di taka ku i Sima.


A Kinodut di Sima i taka ku.
B Kinodut oku i taka di Sima.
C Kinodut ku i taka di Sima.
D Kinodut i Sima di taka ku.
12 Isai ngaran nu?
A I Lina o ngaran disido.
B I Lina o ngaran dokoyu.
C I Lina o ngaran dika.
D I Lina o ngaran yolo.

POGUHATAN 11 GISOM 12
Pilio’ ayat do kotunud.

13 Pilio‘ ayat di kotunud momoguno boros pongintaban.


A Haro kowaluan tangaanak oporokis id kalas dahai.
B Haro inwalu tangaanak oporokis id kalas dahai.
C Haro waluan tangaanak oporokis id kalas dahai.
D Haro walu tangaanak oporokis id kalas dahai.

14 Nonggo tiso uludan ayat do au kotunud ?.


A Walai ku nopo hilo id soborong nga bawang.
B Walai ku nopo nga hilo id soborong bawang.
C Walai ku nopo id bawang nga hilo soborong.
D Soborong nopo hilo id Walai ku nga bawang

POGUHATAN 13 GISOM 14
Pilio’ ayat do kotunud.

13 Pilio’ o pomogunaan boos “pongitaban” do otopot.


I Minanahak i Juria do songlumping sigup kumaa id tobpinai dau.
II Haro santandan piasau mamau id puyut lamin dii Alan.
III Minokianu i Piah sompurut tusi mantad Halena.
IV Minogowit i tapa sowongkos suduon mantad id tumo.
A I B I om II C I, III om III D I, II, III om IV

14 Pilio’ ayat kotunud do momoguno boros nga id siriba diti.


I Abagos ko nopo balajal nga oruhai ko koilo.
II Kotolunung daa i sido di ralan nga gobulan mananud.
III Ngaran nopo tandaha ku diti nga i Wirasansag.
IV Ogumu tambalut mamarayou dika nga au moguhup saira ko do osusa.
A I B II om IV C I, III om IV D I, II, III om IV

15 Pilio’ ayat kotunud momoguno boros “misaup” id siriba diti.


I Sontias-tias ilo roun kayu kayu do rumatu tu tilibon dilo tongus.
II Miri-tiri po ti waig do ponduran namot magadau.
III Sanggara-gara po yolo aramayan mogintong pialaan buul.
IV Mihad-dihad po i tadi mokitatanud mongoi hilo id kadai.
A I B I om II C I, II om III D III, III om IV
Poguhatan mantad 16 gisom 20.

Insan tadau, nokopiruba i Jolius om Rusli. Nosuayan i Rusli nokokito do turos om liou di
Jolius tu araaragang om songingkombob.
Rusli : Ai, nokuro ino turos nu tu araaragang kokitanai ku!
Jolius : Au oku nogi nokoilo. Akatol moti iti. Duo no tadau.
Rusli : Oruol?
Jolius : Au nogi songkuro oruol. Alaalasu topurimanan ku.
okoongoi oku no pokiusap nga au po nolingos.
Rusli : Kaino ongoi kito ruba di todu ku. Kaakalu haro toilaan disido do
pongusap dino.

Pamanau nodi yolo minongoi ruba di todu di Rusli. Minuhot yolo karaaralano' mongusap
do toruol di Jolius.
Rusli : Kopiwosian doungosuab odu.
Todu : Kopiwosian nogi.
Rusli : Odu, haro toilaan nu pongusap dilo liou om turos di Jolius do aragang
Om akatol ka disio?
Todu : Ohoo, miagal dii bunduon ino!
Jolius : O... nokogutok oku nogi moti do bundu di songkonihab.
Todu : Onuo' iti taris do kain om ngoyon pokogoso di guas do bundu.
Jolius : Nunu poboroson?
Todu : Tondu ko nopo iti gonob nu, kusai ko nopo nga iti sorual nu.
Pamanau no, kanto.
Jolius : Kotoluadan.

Pilio om urodo iso sisimbar di kotunud.


16. Isai nokopongogutok puun bundu?
A. Rusli B. Julius C. Todu D. Tondu

17. Poingkuro kokitanan om opurimanan komoyon do bunduon?


A araaragang kulit, akatol, alaalasu B oitom, akatol om oruol
B. kipuri kulit, akatol, alaalasu D kikupus, akatol, alaalasu

18. Isai minonuduk di tanganak do poingkukuro kolilingasain do binunduon dii?


A. i dokutul B. kusai C. Tondu D. Todu
.

Tondu ko nopo iti gonob nu, kusai ko nopo nga iti sorual nu. Pamanau no.

19. Isai komoyon toi ko porikatan do boros diti.


A. sanganu di guas bundu
B. tompuan mogigiyon it guas bundu
C. Tanganak di orohian do minggutok bundu
D. kokusaiyan om tongondu di ogorot mintalib.

20. Maya nopo pongusapan moden, nokuro ma tu bunduan saira kogutok do


puun bundu ?
A. Sinonsulianan do mogigiyon id puun bundu.
B. Notobpusan pulut bundu di ginutok
C. Nootungan roun do bundu.
D Naaraaban do wurisong kulit do bundu.
BOOGIAN B
[30 maraka ]
Poguhatan 21.

A. Suato boros misoup mantad pagaan toniba siriba diti..

Ounsikahan oku tu tahakan oku di molohing ku do tusin. Au oku nogi


minsima-sima momoguno tusin. Poopion ku tusin hilod id bank. Gunoon ku
tusin saira momoli kakamot toponsol. Mogihum oku nogi ralan suai do
momoruhang-ruhang tusin ku.

minsima-sima
i) __________________
momoruhang-ruhang
ii) __________________
[ 2 maraka]

B. Pilio’ boros di kotunud dot popogonop do giwang id siriba diti.

di dii podi
no po nopo

di
i). Nonggo nongoyon nu ____________ kosuab dii?
po
ii). Au podii nopongo luputan tu haro ___________ pipiro dokumen
pokionuon.

iii). nopo dii kasala nga au oku no sumimbar saira togodon


Yoku ________
do mongingia. Mokiampun oku nopo.

[ 3 maraka ]
Poguhatan 22.

A. Suato’ ayat poguhatan di kotunud montok ayat sisimbar id siriba diti.

Ayat poguhatan :

_________________________________________________________ [ 2 maraka ]

Ayat Sisimbar :
Mongoi oku hilo id pasar momoli do sada.

B. Suato’ ayat poguhatan dit kotunud maya do gambal diti.

_ _ _ _ __ _ _ _ _ __ _

_______ _____

Mihad oku tu natagak


it tusin ku. Aiso no dii
pomoli ku taakanon.

Rubiah, nokuro tu mihad ko?


______________________________________________________
Rubiah, nunu tikoihad nu ? [ 2 maraka]

c. Sisimbar diti nga maya do gambal id siriba..

Modop nopo i Faroud, au moguhup diolo do momolidang kalas.

Suato ot tukadan do kosudong gambal id sawat diti.


Mamabo walai.
________________________________________________________ [2 maraka]
Poguhatan 23.

A. Basao’ carta id siriba om onuan no do sisimbar o poguhatan sumusuhut.


Kawo do rinomos i patahamon do tulun.

Suusuai 15%
Rinomos
45%
Taakanon
Kasa 3%

Logam 6%

Kalatas 7%

24%

Palasitik kasa. ( 1 marka )


kasa 3% ( 2 marka )
(i) Rinomos nopo tokuri i pataamon do tulun nga _______________. [ 2 maraka]

Rinomos Takanon
ii) Nunu kawo rinomos di ogumu id pogun tokou? : ___________________
45 %
Piro piatus ? _______________. [ 2 maraka )

B. Pisudongo’ duo koboboroso id siriba diti.

Tin aluminium nopo nga is kawo rinomos logam.

Kawasa nogi rinomos ngawi pataamon hilod raat. kotunud

au kotunud
Ogumu rinomos taakanon i pataamon do tulun.

Minomuluwang tana i Raju posuangan do rinomos.

[ 3 maraka]
Poguhatan 24

Basao’ om suato’ o sisimbar montok iso-iso poguhatanan.

Ontok tadau Tiwang di nakatalib, minuli i tambaloi di John id kampung dau.


Minokiuhup i tambaloi di John do mintong-intong di walai disido.
Ontok kumoduo totuong naamot do makan, tigog ka do korongou i John do
tasu disido mingusig. Miagal tibabangos po i tasu au kotoron. Intong no isio
id titigaon. Kokito no disido titiu do salait. Osuayan i John tu au po nokouli ii
tambaloi disio. Oilaan disio do haro mananakau nokosuang id lamin dii.
Ponelefon no isio do pulis. Au alaid, korikot no korita do pulis. Miagal po do
kodumaat i mananakau. Osiau kopio minanangkus do mogidu. Au osonong nasip di
mananakau tu nagakom kasari dii pulis. Opurak mato i manananakau tu aiso
naanu-anu.
Ounsikou i John tu nokoponguhup di tambaloi disio mogumolig walai mantad
apanakahan.

(i) Nonggo nongoi di tambaloi di John ?


Minuli i tambaloi di John id kampung dau
_________________________________________________________ ( 1 maraka )

(ii) Piro tulun suminuwang hilo id walai tambaloi di John ?

Songulun suminuwang hilo id walai tambalut di John./


_________________________________________________________ ( 1 maraka )
(songulun ) √

(iii) Isai sanganu do tasu it minongusi dii ?

John /
_________________________________________________________
Tasu di John. ( 1 maraka )

(iv) Poingkukuro kosisiau di minanakau do mogidu ?

Miagal po do kodumaat /
Miagal po do kodumaat do minanangkus
_________________________________________________________ ( 1 maraka )

(v) Nunu nangku pomusarahan i tambaloi di John saira korongou do


narakop i mananakau dii?

Ounsikahan /
_________________________________________________________
Oondos, otomon/ ( 2 maraka )
Osonong ginawo
Poguhatan 25

A. Basao’ sudawil id siriba om onuan no do sisimbar o poguhatan sumusuhut.

1 Norikot nodii kolimpupuson, 3 Kanou tokou minggoos,


Balajal id Toun Kolimo, Popoingkawas do toilaan,
Kada lihuai i nabalajalan Kanou ingkakat tokou,
Naamot hiti id Toun Kolimo. Tu yotokou tulun mamasok.

2 Kada kolunggui o ginawo 4 Id pamanahan tokou ambalut,


Kopiruba id Toun Koonom, Pokodoho'o ginawo,
Kopiambalut i kawagu, Sundung po do orumpad,
Minsingilo toilaan kawawaqu Kada tokou no korosiai

(i) Nunu kalas do toun tiiso ?


Toun Koonom
_______________________________________________________ ( 1 maraka )

(ii) Nokuro tu au tagal do olunggui?


Kopiruba id Toun Koonom, Kopiambalut i kawagu.
_________________________________________________________ ( 1 maraka )

B. Tandao’ ( √ ) montok boros totopot om ( X ) montok boros au otopot


maya do sudawil id sawat diti.

Kanou tokou minsingilo toilaan kawawaqu. √

yotokou diti nga tulun pasok do pogun tokou.


[ 2 maraka]

Nabalajalan kui id Kalas : Mambasa, monuat, ………….,

B. Suato po susuai do nabalajalan nu id kalas toi ko sikul.

Mongintob, papabantang, suminding, sumayau,


___________________________________________________________
mogiambalut,.............

___________________________________________________________

[ 2 maraka]

KINOWION DO POGUHATAN PANAASAN