Anda di halaman 1dari 33

PBKK 3023:

PENGURUSAN
PERKHIDMATAN
BIMBINGAN DAN
KAUNSELING
INTERAKSI 12
6. Perancangan Program 
Bimbingan dan Kaunseling

• Analisis Keperluan Murid
• Instrumen Berkaitan
• Perancangan Tahunan
• Carta Gantt
• Buku Rekod Perkhidmatan
INTERAKSI 12
6. Perancangan Program 
Bimbingan dan Kaunseling

• Analisis Keperluan Murid
• Instrumen Berkaitan
• Perancangan Tahunan
• Carta Gantt
• Buku Rekod Perkhidmatan
Perancangan Program Bimbingan Dan Kaunseling:
Analisis Keperluan Murid

Konsep Analisis
Keperluan Murid
Analisis Keperluan Murid
 Analisis keperluan adalah asas
sistematik untuk membuat keputusan
bagaimana hendak mempengaruhi
prestasi (Stout 1995).
 Ia akan bermula dengan mendirikan
perhubungan, meneroka strategi, dan
mentakrifkan proses penyelesaian.
 Kejayaan analisis keperluan
bergantung kepada jawapan jurang
perbezaan antara situasi masa kini
dengan situasi yang diidami serta
Perancangan Program Bimbingan
Dan Kaunseling

1. Menjelaskan konsep keperluan murid


2. Membincangkan kaedah untuk
melaksanakan analisis keperluan murid

1. Analisis Keperluan Murid


2. Instrumen berkaitan
Menjelaskan konsep keperluan murid

Program dibuat selaras dengan kehendak


1. Murid
2. Guru yang mengajar murid tersebut
3. Sekolah yang mengurus keperluan murid
4. Ibu bapa yang menjalankan
tanggungjawab terhadap murid sekolah
tersebut
Menjelaskan konsep keperluan murid
1. guru bimbingan haruslah pula mengambil
langkah untuk merancang perkhidmatan
bimbingan mereka yang bersesuaian
dengan keperluan sekolah dan bersifat
lebih proaktif.
2. apabila seseorang guru dilantik menjadi
guru bimbingan, selalunya dia akan
berfikir
1. apa yang akan dilakukannya,
2. bagaimana,
3. untuk siapa,
4. bila, dan
5. yang paling utama sekali apa langkah
pertama yang harus dilakukan untuk
mencapai matlamat perkhidmatan
Kepentingan analisis keperluan murid

1. Mengenalpasti keperluan murid


2. Menyediakan matlamat bersesuaian
dengan hasrat sekolah dan KPM
3. Menentukan keutamaan program
4. Menetapkan aktiviti dalam sesuatu
program
5. Menentukan personalia yang terlibat
6. Menentukan kos yang diperlukan
Isu:
1. Setiap organisasi mempunyai matlamat
yang tersendiri. Matlamat yang jelas akan
memudahkan segala perancangan.
2. Apabila matlamat organisasi begitu jelas
bentuknya, maka keadaan ini
memudahkan segala keselarasan
perancangan bimbingan dan kaunseling
dengan perancangan matlamat induk.
3. seorang kaunselor terpaksa menghadapi
suatu cabaran untuk mempengaruhi
organisasi sekolah bagi melaksanakan
praktis dan khidmat bimbingan dan
kaunseling yang menyeluruh.
4. Usaha untuk menyampaikan pengaruh ini
Kajian keperluan
1. Kajian keperluan perlu dijalankan sekiranya
personel ingin mendapatkan gambaran
sebenar tentang perkhidmatan, program atau
aktiviti yang telah ataupun akan dijalankan
sesuai atau diperlukan oleh pelanggan (pelajar,
guru ataupun ibu bapa).
2. Kajian keperluan adalah kajian akauntabiliti
yang digunakan untuk mengenal pasti
kekurangan atau ruang kosong dalam
perkhidmatan atau program.
3. Kajian keperluan memerlukan sampel yang
menyeluruh iaitu terdiri daripada pelbagai
lapisan warga sekolah yang menjadi pengguna
atau pelanggan.
4. Hasil kajian dapat menentukan apakah bentuk
Kajian tinjauan
1. Kajian tinjauan dijalankan bagi mendapatkan
bilangan, kuantiti atau data yang melibatkan
angka (numerikal).
2. Contoh kajian adalah untuk mendapatkan
angka sebenar ataupun peratusan pelajar
yang berada di bawah paras kemiskinan,
datang ke sekolah tanpa sarapan pagi dan
terpaksa bekerja pada hujung minggu untuk
menampung keperluan diri ataupun
menambah pendapatan keluarga.
3. Kadang-kadang sampel kajian melibatkan
seluruh populasi sekolah terutama sekolah
kurang murid (SKM) ataupun sekolah yang
terletak di kawasan yang mundur.
Menjelaskan konsep keperluan murid

Dalam usaha kita merancang program


bimbingan ini terdapat beberapa peringkat
yang harus diambil perhatian kerana setiap
peringkat mempunyai kepentingan sendiri.

Peringkat-peringkat tersebut adalah seperti


yang berikut:
1 Pengumpulan maklumat.
2 Penganalisisan maklumat dan
penentuan keperluan.
3 Pembentukan objektif.
4 Pemilihan aktiviti.
5 Penilaian
Peringkat-peringkat dalam merancang program

1 2
Penganalisisa
n maklumat 
3 4 5
Pengumpulan  Pembentukan  Pemilihan 
dan  Penilaian
maklumat. objektif. aktiviti.
penentuan 
keperluan.
1 Pengumpulan Maklumat
1. Maklumat tentang pelajar, guru-guru,dan
sekolah.
2. Maklumat tentang rancangan daripada
Kementerian Pendidikan berhubung dengan
perkhidmatan ini dan dasar pelajaran
keseluruhannya.
3. Maklumat tentang iklim, ekonomi,
teknologi,dan perubahan sosial yang sedang
berlaku dalam negara, serta dapat meninjau
masa depan agar rancangan yang dibuat
tidak ketinggalan zaman apabila
dilaksanakan nanti.
1 Sumber Maklumat
Secara amnya,maklumatyang diperlukan ini
boleh didapati daripada sumber-sumber yang
berikut:
1. Kad peribadi pelajar 001 (M).
2. Surat-surat pekeliling pentadbiran dan polisi
kerajaan yang berhubung dengan falsafah
pendidikan dan tanggungjawab
perkhidmatan bimbingan dalam menolong
melaksanakan polisi yang telah ditetapkan
serta matlamat pendidikan.
3. Profil guru-guru, kelulusan, ciri-ciri demografi,
dan Iain-lain.
4. Inventori kemudahan-kemudahan yang
terdapat di sekolah.
1 Bagaimanakah Maklumat Dikumpul?
1. Pemerhatian
2. Membuat Rujukan
3. Membuat Tinjauan Keperluan
a) Tinjauan pendapat Pengetua sekolah
b) Tinjauan pendapat guru
c) Tinjau pendapat pakar-pakar perancang
pendidikan
d) Tinjauan pendapat ibu bapa
e) Tinjauan pendapat pelajar
2 PENGANALISISAN MAKLUMAT DAN
PENENTUAN KEPERLUAN UTAMA
Duajenis keperluan yang dapat dikenal pasti
ialah:
1 Keperluan yang disedari.
2 Keperluan yang tak disedari.

Peranan guru bimbingan ialah cuba memahami


keperluan-keperluan ini dan membuat analisis
untuk mendapatkan keperluan utama yang
diperlukan oleh penerima.

Dengan adanya penentuan keperluan utama ini


barulah objektif perkhidmatan dapat dibentuk.
3 PEMBENTUKAN OBJEKTIF
1. Objektif ialah satu kenyataan perubahan
perlakuan yang perlu dicapai oleh penerima
bagi mencapai sesuatu keperluan atau bagi
menyelesaikan satu-satu masalah.
2. Setiap aktiviti yang dijalankan perlu
mempunyai objektif yang jelas dan
kadangkala dinyatakan juga kemungkinan
hasil yang akan diperoleh.
3. Objektif yang tepat dan jelas adalah
mustahak bagi menentukan arah kerja.
4. Objektif juga boleh dijadikan panduan untuk
memilih aktiviti yang sesuai dan menolong
dalam proses penilaian program.
3 PEMBENTUKAN OBJEKTIF
Berikut dinyatakan teknik membina objektif
yang boleh dijadikan panduan, iaitu:
1. Objektif perlulah ditulis tentang perkara yang
perlu dilakukan oleh penerima (pelajar).
2. Objektif haruslah ditulis dengan jelas dan
senang difahami.
3. Objektif harusjuga ditulis agar hasilnya
senang dikira,dilihat,dan dinilai.
4. Objektif haruslah dipertimbangkan agar
objektif ini boleh dicapai.
5. Objektif bimbingan ini juga haruslah
mempunyai unsur sejagat (universal) yang
boleh digunakan di mana-mana sahaja
walaupun cara melaksanakannya mungkin
4 MEMILIH AKTIVITI
1. Aktiviti ialah salah satu daripada proses
pembelajaran.
2. Untuk berjaya dalam sesuatu pelajaran,
aktiviti haruslah dirancang dengan betul agar
bersesuaian dengan pelajar dan dapat
menarik minat pelajar untuk melibatkan diri
secara aktif.
3. beberapa faktor yang harus difikirkan semasa
memilih aktiviti tersebut.
1. Objektif- objektif yang telah dibina
merupakan panduan utama yang harus
digunakan. Aktiviti ialah pelakuan atau
kaedah yang dipilih untuk memenuhi
objektif.
4 PELAKSANAAN AKTIVITI
Merancang dan memilih cara yang sesuai untuk
memberi pengalaman yang perlu kepada
pelajar. Kaedah pelaksanaan ini dapat
dibahagikan kepada dua
1. Cara Bersemuka
1. Secara individu
2. Secara berkelompok
2. Secara tidak bersemuka
PENILAIAN
5 Penilaian perlu untuk mendapatkan beberapa
maklumat penting berhubung dengan program yang
dirancang dan dilaksanakan.
Antara faedahnya ialah:
1. Dapat melihat kesesuaian aktiviti yang dirancang
dengan keperluan pelajar.
2. Dapat membaiki program yang telah dirancang
agar lebih menepati objektif.
3. Dapat merancang program sambungan untuk
mengukuhkan program pertama.
4. Dapat membantu guru-guru bimbingan menilai
kemahiran mereka sendiri untuk membolehkan
mereka membaiki dan meningkatkan prestasi
mereka.
5. Dapat membantu guru bimbingan merancang bagi
mendapatkan pertolongan yang lebih khusus
untuk kepentingan kemajuan program.
1. Kesimpulannya, dalam membentuk
perkhidmatan bimbingan di sekolah, guru
bimbingan haruslah menjalani satu proses
perancangan yang teliti.
2. Ini termasuklah proses
a) mengumpulkan maklumat,
b) menganalisis maklumat tersebut,
menentukan keperluan pelajar,
c) membina objektif hasil daripada
maklumat yang dikumpul,
d) memilih aktiviti yang sesuai untuk
mencapai objektif yang dibina, dan
e) menilai aktiviti yang telah dilaksanakan.

3. Langkah ini ditunjukkan dalam Rajah 2.


Sumber Rujukan : Mizan Adiliah Ahmad Ibrahim
Sumber Rujukan : Othman Mohamed (2006). Prinsip Psikoterapi dan Pengurusan
dalam Kaunseling. Kuala Lumpur: Penerbit UPM
1. Kesimpulannya, dalam membentuk
perkhidmatan bimbingan di sekolah, guru
bimbingan haruslah menjalani satu proses
perancangan yang teliti.
2. Ini termasuklah proses
a) mengumpulkan maklumat,
b) menganalisis maklumat tersebut,
menentukan keperluan pelajar,
c) membina objektif hasil daripada
maklumat yang dikumpul,
d) memilih aktiviti yang sesuai untuk
mencapai objektif yang dibina, dan
e) menilai aktiviti yang telah dilaksanakan.

3. Langkah ini ditunjukkan dalam Rajah 2.


Instrumen berkaitan
SENARAI SEMAK MASALAH PELAJAR
1. Guru Bimbingan dan Kaunseling
mengenalpasti masalah pelajar melalui
analisis “Borang Senarai Semak Masalah
Pelajar”
2. Satu data operasi mengikut senarai semak
masalah pelajar disediakan bagi
menentukan kategori pemasalahan pelajar.
3. Program dan aktiviti dirancang
berdasarkan senarai semak data operasi
masalah pelajar.
4. Senarai semak masalah pelajar
dilaksanakan pada awal persekolahan.
5. Guru Bimbingan dan Kaunseling serta PRS
boleh membina hubungan bagi mengenali
Instrumen berkaitan
Senarai Semak Mooney

Senarai Semak Keperluan


Program Keperluan Murid

Borang Soal Selidik Masalah


Murid

Borang kenali diri
Instrumen berkaitan
Senarai Semak Mooney
1. mempunyai 220 soalan
2. mempunyai 11 kategori masalah
3. menanda sebanyak 2 kali iaitu menandakan
(1) pada pembacaan pertama dan menanda
(2) pada pembacaan kali kedua pada item
yang berkaitan dengan diri pelajar.
4. Guru akan menganalisis masalah pelajar
berdasarkan kategori.
5. Guru akan mengambil tindakan membantu
pelajar.
PENGURUSAN PERKHIDMATAN BIMBINGAN DAN KAUNSELING

ISL
Buat rujukan dan dapatkan
pelbagai jenis instrumen
analisis keperluan murid dan
cara dilaksanakan.
TUTORIAL

Sediakan satu bengkel


pengendalian instrumen
untuk menganalisis
keperluan murid di
sekolah
Sekian, terima kasih