Anda di halaman 1dari 92

BUKU PANDUAN

PENGURUSAN PEMBIMBING RAKAN SEBAYA


SEKOLAH RENDAH DAN MENENGAH MALAYSIA

“Bantu Diri Supaya Berupaya Membantu


Orang Lain”

1
Kata Alu – aluan
Menteri Pelajaran Malaysia.

Dalam masa kita giat meningkatkan prestasi pelajar dari segi akademik dan bukan
akademik, kita harus sedar bahawa pelajar adalah golongan yang mempunyai kuasa
besar dalam membentuk masa hadapan Negara ini. Oleh yang demikian, mereka perlu
dididik dan dibimbing bukan sahaja dari segi intelek tetapi juga dari segi rohani,emosi
dan jasmani seperti yang diharapkan oleh Falsafah Pendidikan Kebangsaan, maka
Kementerian Pelajaran Malaysia sentiasa berusaha kearah ini melalui beberapa
program bimbingan yang terancang.

Proses pendidikan di sekolah rendah dan menengah bukan hanya tertumpu kepada
kecemerlangan akademik tetapi juga ko-kurikulum yang mampu mencungkil potensi
pelajar dan juga perkembangan sahsiah pelajar. Perkembangan kanak-kanak dan juga
remaja sering dipengaruhi oleh rakan sebaya.Disinilah letaknya keperluan remaja
sebagai pembimbing rakan sebaya yang mempunyai pengaruh positif terhadap
rakannya.Menyedari hakikat ini, Kementerian Pelajaran Malaysia berusaha membantu
pelajar melalui Program Pembimbing Rakan Sebaya yang memberi pelbagai
kemahiran melalui latihan yang melibatkan pelbagai peringkat umur agar mereka
dapat mempengaruhi rakan mereka kea rah yang diingini.

Buku Panduan Pengurusan Pembimbing Rakan Sebaya Sekolah-Sekolah Menengah


Malaysia ini dihasilkan sebagai panduan guru-guru melaksanakan program ini dengan
berkesan melalui perancangan yang sistematik agar pelajar yang dilatih dapat menjadi
pemimpin yang dicontohi keperibadiannya. Saya berharap buku ini dapat
memudahkan pengurusan guru penasihat Pembimbing Rakan Sebaya supaya
keberkesanan program dapat dinilai dengan lebih baik.

Saya mengucapkan terima kasih kepada Jawatankuasa Pembimbing Rakan Sebaya


supaya keberkesanan program dapat dinilai dengan lebih baik.

Saya mengucapkan terima kasih kepada Jawatankuasa Penulisan Buku Panduan


Pengurusan Rakan Sebaya kerana telah menghasilkan buku ini.

2
Kata Alu – aluan
Ketua Pengarah Pelajaran Malaysia
Kementerian Pelajaran Malaysia.

Bidang pendidikan adalah amat luas. Dengan kelulusan itu jugalah, kita mahu
mendidik pelajar-pelajar agar menjadi orang dewasa yang berguna kepada diri,
masyarakat dan Negara. Pelajar harus diasuh dengan sifat pendidikan yang
luas,supaya tercapai apa yang dirancangkan. Kementerian Pelajaran Malaysia
sentiasa berusaha membantu guru-guru memberi pendidikan dan pelajaran kepada
pelajar. Ini bertujuan memastikan proses pendidikan itu berjalan lancar dan
matlamatnya tercapai dengan berkesan.

Kelahiran buku panduan ini yang telah disusun dengan padat sebagai satu usaha
untuk membantu Guru Bimbingan dan Kaunseling dan juga Guru Penasihat PRS
untuk memulakan perancangan program, seterusnya melaksanakan program-program
yang telah dirancang. Apabila perancangan telah dijalankan dengan baik,maka kesan
yang diharapkan juga sudah tentu akan membawa kesan yang positif. Diharapkan
dengan terhasilnya buku panduan ini, Pelbagai program peningkatan perkembangan
diri dan disiplin pelajar di sekolah dapat dilaksanakan dengan kerjasama Pembimbing
Rakan Sebaya sekaligus dapat meningkatkan prestasi akademik dan kokurikulum.
Buku ini bukan sahaja amat berfaedah kepada guru yang dipertanggungjawabkan
untuk melaksanakan khidmat bimbingan ini malah dapat mengatasi ketandusan
dokumen penting dalam bidang ini.

Matlamat Program Pembimbing Rakan Sebaya iaitu membina budaya kasih mesra
dan saling membantu di kalangan pelajar itu sendiri menunjukkan nilai-nilai murni
yang harus di contohi oleh generasi kini yang semakin ketandusan penghayatan nilai-
nilai murni. Semoga para pelajar dapat menjadi insane yang penyayang dan
bertanggungjawab.

Saya turut merakamkan syabas dan setinggi-tinggi penghargaan kepada setiap


anggota yang berusaha gigih untuk menghasilkan buku ini. Semoga kita memperoleh
kejayaan jua.

3
Kata Alu – aluan
Pengarah Bahagian Sekolah
Kementerian Pelajaran Malaysia.

Pelbagai usaha dijalankan untuk mencapai Falsafah Pendidikan Kebangsaan bagi


melahirkan pelajar yang berterampilan,termasuk usaha melatih pelajar untuk menjadi
pemimpin kepada diri mereka dan pelajar lain di sekolah yang sama, merupakan satu
langkah yang sangat baik dan sememangnya digalakkan. Dengan usaha yang
terancang ini,dijalankan oleh guru yang terlatih dalam bidang perkhidmatan
bimbingan dan kaunseling khususnya, keatas sebilangan pelajar yang berpotensi
menjadi pemimpin, pelajar berkenaan akan dapat memajukan diri dan rakan-rakan
sekolah mereka yang lain. Ini sedikit sebanyak akan dapat menyumbangkan kepada
peningkatan tahap disiplin dan prestasi akademik serta bukan akademik pelajar
tersebut. Melalui program pembing rakan sebaya ,diharap pihak sekolah akan dapat
menggalakkan budaya kasih mesra dan saling mengambil berat di kalangan pelajar,
guru dan ibu-bapa.

Sehubungan itu, penerbitan buku panduan ini akan memudahkan guru penasihat PRS
khususnya melaksanakan program PRS di sekolah secara sistematik dan berkesan.
Buku panduan ini yang memuatkan pelbagai maklumat pengurusan PRS dan disusun
mengikut kesesuaian perlaksanaannya di peringkat sekolah rendah dan menengah.
Saya berharap buku panduan ini akan digunakan sebaik-baiknya supaya khidmat
Pembimbing Rakan Sebaya akan dapat membantu mengurangkan masalah displin dan
mengurangkan gejala sosial yang semakin berleluasa dikalangan remaja kini.Dengan
bermatlamatkan membantu diri untuk berupaya membantu orang lain sudah pasti
mampu menjadikan PRS di sekolah sebagai golongan yang harus dicontohi dalam
membimbing diri sendiri dan rakan sebaya.

Saya mengucapkan tahniah dan merakamkan setinggi-tinggi penghargaan kepada


barisan kaunselor sekolah mengah negeri Selangor yang berusaha menyediakan buku
ini.

Terima kasih.

4
Isi Kandungan

• Kata Alu – aluan Menteri Pelajaran Malaysia.


• Kata Alu – aluan Ketua Pengarah Pelajaran Malaysia
Kementerian Pelajaran Malaysia.
• Kata Alu – aluan Pengarah Bahagian Sekolah
Kementerian Pelajaran Malaysia.
• Bahagian 1: Pengenalan
o Pengenalan
o Sejarah perkembangan
o Prinsip perkhidmatan
o Definisi
o Rasional
o Falsafah
o Visi
o Misi
o Matlamat
o Objektif
o Etika
o Ikrar
o Senarai tugas PRS

• Bahagian 2:Pengurusann PRS


o Carta aliran pengurusan PRS
o Kertas cadangan penubuhan.
o Pelan tindakan penubuhan.
o Contoh Borang pemohonan
o Contoh Borang cadangan keahlian
o Contoh Borang tawaran
o Surat makluman keahlian
o Surat kebenaran ibu bapa
o Surat panggilan kursus.

• Bahagian 3:
o Carta aliran pentauliahan PRS
o Kertas cadangan aturcara majlis pentauliahan PRS.
o Contoh Sijil lulus peperiksaan
o Contoh sijil pentauliahan

• Bahagian 5:Latihan lanjutan

• Bahagian 6:Pemantauan
o Faedah pemantauan
o Cara pemantauan

5
• Bahagian 7:Projek PRS

• Bahagian 8:Pengurusan boku log PRS


o Contoh borang analisa bimbingan PRS mengikut bulan.
o Contoh borang analisa bimbingan PRS mengikut tahun
o Contoh borang rekod penghantaran buku log PRS mengikut bulan.
o Contoh borang rekod penghantaran buku log PRS mengikut tahun.
o Contoh buku log.

• Bahagian 9:Jawatankuasa PRS

• Bahagian 10:Rancangan tahunan PRS

• Bahagian 11:Lagu PRS

• Bahagian 12: Ujian Pra dan pos

• Bahagian 13:Carta aliran


o Penubuhan PRS sekolah
o Kursus / Latihan PRS

6
BUKU PANDUAN
PENGURUSAN PEMBIMBING RAKAN SEBAYA
SEKOLAH-SEKOLAH MENENGAH MALAYSIA

BAHAGIAN 1: PENGENALAN

1.0. PENGENALAN

Program Pembimbing Rakan Sebaya (PRS) telah diperkenalkan di sekolah


menengah Malaysia pada tahun 1988 setelah Institut Aminuddin Baki
menjalankan kursus kejurulatihan bagi kumpulan pertama. Sehingg tahun
1992, tiga kumpulan jurulatih telah menghadiri kursus ini di Institut
Aminuddin Baki.

2.0. SEJARAH PERKEMBANGAN

2.1. Projek perintis di empat buah sekolah iaitu SMK(P) Sri Aman Petalang
Jaya, SMK Aminuddinbaki ,Kuala Lumpur, SM Sains Selangor,
Cheras Kuala Lumpur dan SMK (L) Bukit Bintang Petaling Jaya.
Projek ini telah dijalankan berperingkat-peringkat, dari hujung bulan
februari 1986 hingga bulan November 1986.
2.2. Laporan perkembangan latihan tersebut telah disampaikan kepada
Pengarah Institut Pengurusan Pendidikan Negara (IPPN-IAB
sekarang). Dr. Yaacob bin Haji Mat Nong, dan Pengarah Bahagian
Sekolah-Sekolah, Dato’ Haji Jumaat bin Dato’ Haji Mohd Nor yang
telah menyokong dan meminta supaya program ini diteruskan di
beberapa buah sekolah lagi.
2.3. Rentetan laporan tersebut satu Seminar/Bengkel PRS diadakan pada 19
hingga 23 Januari 1987 yang dihadiri oleh Ketua Penolong Pengarah
Hal Ehwal Murid dan Penyelia Bimbingan dan Kaunseling Jabatan
Pelajaran Negeri, Guru-guru Bimbingan dan Kaunseling yang telah
dikenalpasti oleh Kementerian serta Pensyarah Maktab Perguruan.
Hasil dari seminar/bengkel satu draf modul latihan yang mengandungi
elemen-elemen konsep, falsafah, rasional dan objektif program
Pembimbing Rakan Sebaya telah dikeluarkan untuk dicuba diperingkat
sekolah.
2.4. IPPN (IAB) telah menerima peruntukan dari pinjaman Bank Dunia ke
8 untuk menjalankan kursus pendek tiga bulan yang releven untuk
Kementerian Pelajaran. Salah satu daripada kursus yang dicadangkan
ialah Kursus Pengurusan dan Latihan untuk program PRS bagi
menyedia dan melatih guru bimbingan dan kaunseling menjadi
jurulatih peringkat negeri.
2.5. Pada 9 hingga 10 November 1987 satu mesyuarat menggubal
kurikulum kursus diadakan di IPPN (IAB) dengan disertai oleh
Pensyarah IAB, Pensyarah UKM, UPM dan USM, Pengetua sekolah,

7
Ketua Penolong Pengarah Hal Ehwal Murid dan Penyelia Bimbingan
dan Kaunseling Jabatan Pelajaran Negeri, Pegawai-Pegawai Bahagian
Sekolah dan Pensyarah Maktab Perguruan.
2.6. Pada 7 Disember 1987 hingga 31 Mac 1988, seramai 34 orang peserta
terdiri daripada Guru Bimbingan dan Kaunseling (30 orang ), dan
Pensyarah Maktab Perguruan (4 orang ) telah mengikuti kursus
tersebut. 33 orang peserta telah dianugerahkan sijil lulus dan
disempurnakan oleh Duli Yang Maha Mulia Sultan Pahang, Sultan
Haji Ahmad Shah ibni Al-Marhum Sultan Abubakar dalam majlis
Pembukaan Rasmi sempena pertukaran nama IPPN kepada Institut
Aminuddin Baki (IAB) pada 20 Oktober 1988.
2.7. Jabatan Pelajaran Negeri telah giat meperkembangkan konsep ini
dengan menggunakan tenaga jurulatih untuk menjalankan Kursus
Teragih diperingkat negeri masing-masing.

2.7.1 Pada 21 hingga 24 Ogos 1988 bengkel mengemaskini draf


modul latihan di IAB supaya modul dicetak dan dihantar ke
semua sekolah menengah di seluruh negara untuk dijadikan
panduan.
2.7.2 Pada 13 hingga 14 September 1988 mesyuarat menyelaras
program desentralisasi latihan PRS di IAB dan telah
dipersetujui bahawa kurus-kursus desentralisasi (Teragih) di
peringkat negeri mengikut panduan kandungan kursus yang
sama iaitu
• Pengenalan Konsep, Falsafah dan Matlamat Program
PRS
• Teknik tafsiran keperluan
• Teknik-teknik latihan.
• Teknik penilaian program
• Kemahiran yang diperlukan oleh PRS seperti kesedaran
kendiri, asas komunikasi, asas kaunseling dan
kemahiran lanjutan yang spesifik.
• PRS dari perspektif Islam

2.7.3 Pada 21 hingga 22 Disember 1989 satu bengkel meneliti modul

3.0. PRINSIP PERKHIDMATAN PEMBIMBING RAKAN SEBAYA


3.1. Bersedia dan rela membantu rakan yang memerlukan bantuan tanpa
mengira agama, bangsa, jantina, kedudukan perlakuan dan fizikal.
3.2. Perkhidmatan Pembimbing Rakan Sebaya hendaklah dijalankan
berdasarkan etika PRS.

4.0. DEFINISI

8
Pembimbing Rakan Sebaya ialah seorang pelajar yang telah dilatih dalam
bidang kemahiran asas komunikasi dan kaunseling. Ia berfungsi sebagai
seorang kawan yang berkesan kepada rakan sebaya, terutama kepada mereka
yang memerlukan pertolongan. PRS tidak bertugas untuk memberi nasihat dan
menyelesaikan masalah rakan-rakan tetapi ia menjadi seorang pendengar yang
peka kepada perasaan orang lain, berminat dan mengambil berat serta rela
serta rela memberi khidmat dalam sistem sekolah.

5.0. RASIONAL

Perkhidmatan Bimbingan dan Kaunseling telah lama bertapak dalam system


pelajaran kita. Walaupun perkhidmatan ini masih mempunyai ruanag yang
luas untuk diperbaiki, khidmat “pelajar membantu pelajar” merupakan satu
khidmat sokongan yang penting untuk mengisi ruang tersebut. Oleh sebab
pelajar adalah lebih mudah ditemui dan dijangka lebih memahami curahan
perasaan rakan, maka mereka lebih mudah dirapati. Golongan pelajar yang
terlatih dalam kemahiran asas menolong sangat penting untuk meningkatkan
perkhidmatan bimbingan dan kaunseling di sekolah.

5.1. Guru bimbingan dan kaunseling belum mencukupi untuk menampung


keperluan khidmat yang makin bertambah.
5.2. Bertambah masalah salahlaku dikalangan pelajar. Pelajar memerlukan
bimbingan dan perhatian. PRS sebagai khidmat sokongan.
5.3. Belum lagi menjelajah dan menggunakan pengaruh rakan sebaya
secara sistematik untuk membimbing rakan-rakan kearah perlakuan
positif.
5.4. Membantu khidmat bimbingan dan kaunseling dalam menyediakan
saluran untuk mencurahkan perasaan, dan perkara lain yang tidak
dinyatakan kepada orang dewasa.

6.0. FALSAFAH

“BANTU DIRI SUPAYA BERUPAYA MEMBANTU ORANG LAIN”

PRS harus dilengkapi dengan ilmu pengetahuan, perlakuan, perhubungan,


kemahiran, kreativiti dan keimanan.

7.0. VISI

Sistem pengurusan perkhidmatan Pembimbing Rakan Sebaya yang cemerlang


dan berkualiti.

8.0. MISI

Membentuk dan melahirkan insan yang seimbang dari aspek Jasmani, Emosi,
Rohani, Intelek dan cemerlang berdasarkan falsafah dan etika Pembimbing
Rakan Sebaya.

9
9.0. MATLAMAT

9.1. Membina budaya kasih mesra dan saling membantu dikalangan


pelajar.
9.2. Membina pelajar yang yakin diri dan menghayati nilai-nilai murni
berasaskan kepada kepercayaan kepada Tuhan.
9.3. Memupuk potensi/bakat kepemimpinan dan menjadi individu yang
peka, bertimbangrasa, rela,taat, menolong dan berupaya hidup selesa
dalam masyarakat majmuk.
9.4. Melalui pengaruh positif dan persepaduan dalam aktiviti lain, PRS
dapat memainkan peranan membantu mengurangkan masalah
salahlaku dikalangan pelajar.

10.0. OBJEKTIF

10.1. Membina pasukan PRS yang terlatih untuk membantu rakan dari segi
akademik, perlakuan, emosi dan peribadi.
10.2. Membina khidmat sokongan dalam perkhidmatan bimbingan dan
kaunseling untuk mengisi pertambahan tuntutan dalam perkhidmatan
PRS.
10.3. Melatih pelajar dalam kemahiran asas yang membolehkan mereka
berinteraksi secara berkesan dengan rakan dan individu lain.
10.4. Menubuhkan kumpulan pelajar yang terlatih dan boleh menggerakan
program dan aktiviti perkhidmatan bimbingan dan kaunseling.

11.0. ETIKA PRS

PRS perlu patuh kepada etika berikut:

11.1. Amanah dan menyimpan rahsia.


11.2. Menerima dan menghormati rakan dan orang lain.
11.3. Tahu batasan dan keupayaan diri.
11.4. Sentiasa berusaha meningkatakan diri dari pelbagai aspek.
11.5. Melapor kepada Kaunselor/Guru Bimbingan dan Kaunseling tenteng
kes yang boleh merosakkan diri atau orang lain.
11.6. Merujuk kes rumit kepada Kaunselor/Guru Bimbingan dan
Kaunseling.
11.7. Mematuhi peraturan sekolah dan norma masyarakat dan agama.

12.0 IKRAR PRS

Saya/Kami dengan ini berikrar menerima dan mematuhi serta mengamalkan


teras-teras perkhidmatan semasa berkhidmat sebagai Pembimbing Rakan
Sebaya (PRS ) sesi _____.

12.1. Menerima jawatan ini dan sanggup memikul tanggungjawab serta


amanah yang diberikan tanpa mengira tempat, masa, dan rakan
12.2. Berpegang teguh kepada etika Pembimbing Rakan Sebaya.
12.3. Berusaha menjadi pelajar contoh.

10
12.4. Berazam meningkatkan mutu akademik dan disiplin diri.
12.5. Berkhidmat dengan penuh kemesraan dan kasih sayang.
12.6. Sentiasa berusaha meningkatkan kualiti perkhidmatan PRS

13.0 SENARAI TUGAS PRS

13.1. Menjadi rakan yang peka kepada perasaan orang lain dan keadaan
sekeliling.
13.2. Sebagai khidmat sokongan, PRS membantu menggerakkan
perkhidmatan bimbingan dan kaunseling di sekolah.
13.3. Sebagai salah satu sumber kepada rakan untuk mendapat bantuan.
13.4. Sebagai penghubung kepada khidmat bimbingan dan kaunseling
seperti membuat rujukkan jika perlu.
13.5. Sebagai peninjau rasa untuk membolehkan Kaunselor/Guru Bimbingan
dan Kaunseling menjalankan strategi intervensi jika perlu.
13.6. Sebagai Role Model kepada pelajar lain.
13.7. Menjadi fasilitator yang bersikap terbuka, yakin dan percaya diri,
Berasa selesa dan berimpati.
13.8. Menerima rakan secara terbuka dan tanpa syarat.
13.9. Mendengar, menjelas dan membantu rakan melihat beberapa alternatif
sebelum membuat keputusan.
13.10. Memberi sokongan dan galakkan untuk rakan mengambil langkah
positif.
13.11. Mematuhi etika kerahsiaan.
13.12. Menyedari bahawa buka semua masalah boleh diatasi.
13.13. Berbincang dan membantu rakan yang menghadapi masalah
biasa/normal.
13.14. Memimpin rakan melihat masalah dengan objektif dan
Mengalakkannya mencari penyelesaian sendiri supaya ia belajar
melalui pengalamannya.
13.15. Menjalankan program membantu sambil mempengaruhi rakan lain
supaya melibatkan diri.
13.16. Mengutamakan kesejahteraan diri dan memahami batasan diri untuk
Membantu.

11
BAHAGIAN 2: PENGURUSAN

3.0 Pengurusan Pembimbing Rakan Sebaya (PRS) Sekolah-


sekolah Malaysia

3.1 Carta Airan Pengurusan PRS

Kajian Tindakan

Penyediaan Kertas Cadangan Penubuhan

Perbincangan dengan Pengetua

Taklimat kepada semua guru

Hebahan/Publisiti/Iklan

Borang Permohonan Keahlian


& Borang Cadangan

Proses Borang Permohonan

Temuduga

Surat Tawaran/Surat Makluman kepada ibu Bapa

Surat Panggilan Kursus

12
3.2 Kertas Cadangan Penubuhan PRS

1.0 Pendahuluan
Keperluan PRS di sekolah berlandaskan latar belakang
masalah di sekolah/
Rasional Penubuhan.
1.1 Matlamat Penubuhan PRS
1.2 Objektif
1.3 Sasaran
1.4 Tempoh
1.5 Ahli Jawatankuasa

1.6 Proses:
1.6.1 Pelan Tindakan Penubuhan PRS
(Rujuk Lampiran 1)
1.7 Penutup

1.8 Lampiran
1.0 Contoh Borang
1.1 Borang Permohonan
1.2 Borang Cadangan
2.0 Surat
2.1 Surat Panggilan Temuduga
2.2 Surat Tawaran
2.3 Surat makluman kepada Ibu/Bapa/Guru
Tingkatan
2.4 Surat Persetujuan Ibu/Bapa/Penjaga
2.5 Surat Panggilan Kursus Asas PRS

13
2.6 Surat Kebenaran Ibu Bapa/Penjaga -
(rujuk surat kebenaran ibu bapa/penjaga di
sekolah masing-
masing)

14
LAMPIRAN
1
1.6.1 Pelan Tindakan Penubuhan PRS

Bi Perkara Jan Feb Mac Apri Mei Jun Julai Ogo Sep Okt Catatan
l. l s t
1. Publisiti / Taklimat Guru

2. Keluarkan borang Permohonan & borang


cadangan.
3. Proses Borang Permohonan

4. Temuduga

5. Surat makluman kepada ibu bapa/guru


tingkatan/surat tawaran kepada pelajar
6. Surat Panggilan Kursus

7. Kursus Asas PRS

8. PRAKTIKAL / Percubaan/Ujian
(Lisan&Bertulis)

9. Kursus Lanjutan

10 Perlantikan Rasmi
.
11 Calon-calon PRS yang gagal kursus perlu
. ulang tahap 7 (Kursus Asas ) dan
seterusnya

15
Borang PRS 1.1

Unit Bimbingan dan Kaunseling


SMK / SK ___________________
Telefon/ Fax :………………………

BORANG PERMOHONAN KEAHLIAN


PEMBIMBING RAKAN SEBAYA (PRS)

Nama :………………………………………………….. Ting. :


………………………

Jantina : ………………………….. Kaum :


……………………

No. K/P : …………………………………………………. No. S.B :


……………………

Tatikh Lahir: …………………………………………………. Tempat Lahir:


………………

Alamat :
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………

Sebab anda berminat untuk menjadi PRS :

……………………………………….potong di sini
………………………………………………………………

BOR
ANG PRS 1.2
Unit Bimbingan dan Kaunseling
SMK/SK .............................................................

Ruj. Kami : Bil. ( 07 ) dlm. SMK ……./02/02/006


Tarikh : ______

JAWAPAN PANGGILAN TEMUDUGA PRS

Sukacita dimaklumkan bahawa saudara/saudari dijemput untuk menghadiri


temuduga seperti ketetapan berikut :
Tarikh : ………………………………
Tempat : ……………………………….
Masa : ……………………………….

Sekian, terima kasih.

“BERKHIDMAT UNTUK NEGARA”


16
Saya Yang Menjalankan Tugas,

…………………………………………
( )
Kaunselor/Guru Bimbingan
SMK /.SK
Borang PRS 2.1
Unit Bimbingan dan Kaunseling
SMK / SK ___________________
Telefon/ Fax :………………………

BORANG CADANGAN KEAHLIAN


PEMBIMBING RAKAN SEBAYA (PRS)
Pengetua,
SMK / SK ___________________
(U.P. Penasihat UBK)

Tuan/Puan,

Cadangan Calon Pembimbing Rakan Sebaya (PRS)

Berikut dikemukakan calon-calon PRS Tahun _______________

Bil. Nama Jant Ting No. * Kriteria


. . KP Pencalonan

Ciri –ciri calon PRS :


1 .Suka menolong 2. Bertanggungjawab 3. Peramah & mudah
mesra
4. Boleh dipercayai 5. Mudah diterima oleh rakan sebaya
Sekian, terima kasih.
Tanda tangan
…………………………………. Tarikh : ………………………
Guru Kelas / Guru tingkatan
……………………………………………………potong di sini
…………………………………………………
Borang PRS 1.2
Unit Bimbingan dan Kaunseling
SMK/SK ………………………

Ruj. Kami : Bil. ( ) dlm. SMK BBST/02/02/006


Tarikh : __________________

JAWAPAN PANGGILAN TEMUDUGA PRS

17
Sukacita dimaklumkan bahawa saudara/saudari dijemput untuk menghadiri temuduga
seperti ketetapan berikut :

Tarikh : ………………………………
Tempat : ……………………………….
Masa : ……………………………….
Sekian, terima kasih.

“BERKHIDMAT UNTUK NEGARA”

…………………………………………
( )
Kaunselor/Guru Bimbingan
Borang PRS 2.2

Unit Bimbingan dan Kaunseling


SMK / SK ___________________
Telefon/ Fax :………………………

BORANG TAWARAN KEAHLIAN


PEMBIMBING RAKAN SEBAYA (PRS)

Ruj. Kami : Bil. ( ) dlm. SMK BBST/02/02/006


Tarikh : __________________________

Kepada:

…………………………………………………
Ting. ……………………………

Saudara /Saudari,

TAWARAN MENJADI PEMBIMBING RAKAN SEBAYA (PRS) TAHUN


……………………

Sukacita dimaklumkan bahawa saudara/saudari telah terpilih sebagai


Pembimbing Rakan Sebaya (PRS) Tahun ………………. di sekolah ini.

2. Diharap saudara/saudari dapat memberi momitmen dan


perkhidmatan yang cemerlang.

3. Saudara/saudari juga dikehendaki mengikuti Kursus Asas PRS yang


akan dimaklumkan kemudian.

Sekian, terima kasih.

18
“BERKHIDMAT UNTUK NEGARA”

Saya Yang Menjalankan Tugas ,

…………………………………………
( )
Kaunselor Pelajar / Guru Bimbingan
SMK /.SK

Borang PRS 2.3


Unit Bimbingan dan Kaunseling
SMK / SK ___________________
Telefon/ Fax :………………………

SURAT MAKLUMAN KEAHLIAN KEPADA IBU/BAPA


PEMBIMBING RAKAN SEBAYA (PRS)
Ruj. Kami : Bil. ( ) dlm. SMK BBST/02/02/006
Tarikh :

Kepada:

Ibu Bapa/Penjaga/Guru Tingkatan

Tuan/Puan

MAKLUMAN TAWARAN PEMBIMBING RAKAN SEBAYA (PRS) TAHUN


……………….
Nama Pelajar : ____________________________________________
No. K.P. : ______________________________
Kelas/Ting. : ______________________________

Sukacita dimaklumkan bahawa anak/anak jagaan/pelajar tuan/puan telah dilantik


sebagai Pembimbing Rakan Sebaya (PRS) di sekolah ini. Syabas dan Tahniah
diucapkan.

2. Sehubungan dengan itu, pelajar tersebut dikehendaki mengikuti Kursus


Asas PRS dan dikehendaki lulus kursus-kursus yang akan diadakan dari masa ke
semasa.

3. Sokongan dan komitmen daripada tuan/Puan amatlah diharapkan .

19
Sekian, terima kasih.

“BERKHIDMAT UNTUK NEGARA”

Saya Yang Menjalankan Tugas ,

…………………………………………
( )
Kaunselor Pelajar / Guru Bimbingan
SMK /.SK

Borang PRS 2.4

Unit Bimbingan dan Kaunseling


SMK / SK ___________________
Telefon/ Fax :………………………

SURAT JAWAPAN PENERIMAAN


PEMBIMBING RAKAN SEBAYA (PRS)
Ruj. Kami : Bil. ( ) dlm. SMK BBST/02/02/006
Tarikh :

……………………………………………………..
(Nama ibu/bapa/penjaga)
Alamat : ………………………………………….

Kepada :

Pengetua,
SMK / SK ___________________

(U.P. Penasihat UBK)

Tuan/Puan,

SURAT JAWAPAN TAWARAN KEAHLIAN PEMBIMBING RAKAN SEBAYA


(PRS) TAHUN ……………….
20
Bahawasanya saya, ……………………………………………………….. Bersetuju /Tidak
Bersetuju anak/jagaan saya yang bernama
………………………………………………………….. tingkatan/kelas
…………………………………………….. menjadi Ahli Pembimbing Rakan Sebaya (PRS)
tahun ……………………………………

Sekian, terima kasih.

Saya Yang Benar,

…………………………………………
( )
Nama Ibu/Bapa/Penjaga

Borang PRS 2.5

Unit Bimbingan dan Kaunseling


SMK / SK ___________________
Telefon/ Fax :………………………

SURAT PANGGILAN KURSUS ASAS


PEMBIMBING RAKAN SEBAYA (PRS)
Ruj. Kami : Bil. ( ) dlm. SMK BBST/02/02/006
Tarikh :

Kepada:

Saudara / Saudari,

Nama : ………………………………………………….
Ting. : ……………………………………

Saudara / Saudari,

KURSUS ASAS PRS TAHUN ………………………………..

Adalah dimaklumkan bahawa saudara /saudari diminta menghadiri kursus di atas


seperti ketetapan berikut :

21
Tarikh : ………………………………
Tempat : ……………………………….
Masa : ……………………………….

2. Sebarang kemusykilan, sila hubungi Kaunselor / Guru Bimbingan Sekolah


anda di talian : …………………………………….

Sekian, terima kasih.

“BERKHIDMAT UNTUK NEGARA”

Saya Yang Menjalankan Tugas ,

…………………………………………
( )
Kaunselor Pelajar / Guru Bimbingan
SMK /.SK

BAHAGIAN 3: PENGENDALIAN KURSUS / PRAKTIKAL.

4.1 Contoh Kertas Cadangan Penubuhan PRS

1.0 RASIONAL

Khidmat pelajar bantu pelajar merupakan satu khidmat sokongan yang penting dalam
Perkhidmatan Bimbingan dan Kaunseling di sekolah. Oleh sebab pelajar adalah lebih mudah
ditemui dan dijangka lebih memahami curahan perasaan rakan, maka mereka lebih mudah
dirapati. Golongan pelajar yang terlatih dalam kemahiran asas menolong sangat penting
untuk menguatkan lagi Perkhidmatan Bimbingan dan Kaunseling.

2.0 MATLAMAT

Membina satu kumpulan pelajar ( PRS ) yang mempunyai kemahiran asas untuk
membantu dan membimbing serta menjadi kumpulan rakan sebaya yang positif.

3.0 OBJEKTIF

22
3.1 Memahami dan menguasai kemahiran asas komunikasi dan berupaya
mempraktikkannya dengan rakan-rakan, guru, keluarga, dan orang lain.
3.2 Memahami dan menguasai teknik-teknik asas dalam kemahiran kaunseling
supaya mereka dapat berfungsi sebagai PRS yang peka kepada perasaan
rakan.
3.3 Mendapat pengetahuan dan berupaya memahami dan menilai kelebihan dan
kelemahan diri.
3.4 Membina strategi bagaimana meningkatkan kelebihan diri dan mengurangkan
kelemahan diri supaya dapat membina sikap positif.
3.5 Memahami sifat-sifat remaja dan aspirasi mereka dan dapat membantu diri dan
rakan-rakan untuk membina matlamat hidup yang positif.
3.6 Membina daya dorongan untuk membina budaya saling membantu, hormat, dan
kasih mesra antara rakan-rakan dan masyarakat sekolah.

4.0 KUMPULAN SASAR

Pelajar yang berminat:


 Kumpulan Perintis - Tingkatan 1 dan 2 seramai 40 orang pelajar lelaki dan
perempuan di bawah kelolaan seorang jurulatih / guru pembimbing.

5.0 INPUT KURSUS

Merujuk kepada Modul Latihan Asas PRS Kementerian Pendidikan Malaysia 1992.

6.0 JANGKA MASA KURSUS

Masa tidak kurang daripada 15 jam


( Satu sesi 2 jam x 3 kali seminggu )

7.0 SUMBER KEWANGAN

7.1 PCG Bimbingan dan Kaunseling


7.2 Sumbangan pelajar yang dilantik sebagai PRS

23
7.3 Derma PIBG
7.4 Derma masyarakat

8.0 ANGGARAN PERBELANJAAN

Bagi tahun ini, kursus melatih kumpulan PRS adakan diadakan pada peringkat dalaman
sahaja iaitu dikendalikan oleh Guru Kaunseling dengan menjalankan aktiviti-aktiviti asas
dalam bidang Perkembangan Diri dan Kemahiran Asas Komunikasi. Oleh yang demikian,
hanya keperluan untuk membeli peralatan tulis sahaja yang diperlukan:

 Kertas Sebak =10 x 50 sen = RM 5.00

 Kad manila = 10 x 60 sen = RM 6.00

 Kertas warna = 5 x 80 sen = RM 4.00

 Pen Marker ( Merah, Hitam, Biru ) =6 x RM 2.50 = RM 15.00


Jumlah = RM 30.00

9.0 PEMILIHAN PEMBIMBING RAKAN SEBAYA ( PRS )

Pemilihan PRS sekolah dilakukan berdasarkan langkah-langkah berikut:

LANGKAH 1

 Kaedah 1
 Guru Kaunseling mengiklan di papan kenyataan tentang pemilihan PRS baru.
 Masa yang diperuntukkan adalah dalam tempoh seminggu ( 7 hari ) dari tarikh
iklan.
 Pelajar yang berminat diminta untuk mengisi borang permohonan yang boleh
didapati dari Unit Bimbingan dan Kaunseling.

 Kaedah 2
 Dengan mengedarkan soal selidik. Pelajar-pelajar diminta memilih dan
mencatatkan nama pelajar lain yang mereka merasa selesa untuk berbincang
tentang sebarang masalah / persoalan.

 Kaedah 3
 Guru memilih dan mengisi borang cadang nama pelajar yang dianggap sesuai
dilantik sebagai PRS.

24
LANGKAH 2
 Kaedah 1
 Semua nama pelajar yang dicalonkan akan disenaraikan. Guru Kaunseling akan
membuat satu pemberitahuan tentang tarikh, masa, dan tempat untuk calon-calon
PRS mengikuti ujian personaliti.
ATAU
 Kaedah 2
 Sekiranya bilangan pencalonan tidak melebihi 30 orang, maka satu sesi temuduga
akan dijalankan untuk memilih calon-calon yang layak dilantik sebagai PRS.
 Calon yang terpilih adalah layak untuk mengikuti latihan asas PRS yang akan
dimaklumkan.

Contoh Risalah / Iklan PRS

PROGRAM LATIHAN
PEMBIMBING RAKAN SEBAYA

Apa itu Pembimbing Rakan Sebaya (PRS)?

Ia adalah seorang pelajar yang berkhidmat dan membantu pelajar lain, terutama mereka
yang memerlukan pertolongan di dalam mengendalikan masalah. Pembimbing Rakan Sebaya
akan dilatih di dalam bidang perhubungan manusia supaya ia berupaya menggalakkan
kawan-kawan berbincang tentang masalah, pandangan, kebimbangan, dan lain-lain aspek
lagi. Maklumat-maklumat yang diberi akan dirahsiakan. Pembimbing Rakan Sebaya dilatih
bagaimana menjadi seorang kawan yang berkesan melalui pembinaan hubungan yang
berasaskan rasa hormat dan faham. Pembimbing Rakan Sebaya akan diselia dengan teliti
oleh Guru Kaunseling dalam masa mereka menjalankan tugas. Satu faedah yang didapati
ialah dalam masa mereka menolong kawan memahami diri dan masalahnya, Pembimbing

25
Rakan Sebaya sendiri akan belajar memahami dirinya sendiri. Ini yang dipanggil kesedaran-
kendiri (self-awareness).

Adakah anda masih berminat mengikuti latihan ini?

Ringkasnya Pembimbing Rakan Sebaya ( PRS ) ialah:


 seorang yang mesra dan senang bergaul dan berupaya menolong orang lain.
 mempunyai sifat menerima, sabar, mengambil berat, berminat, dan boleh
dipercayai.
 mempunyai sikap yang positif terhadap kawan-kawan sebaya, sekolah, dan
juga orang dewasa.

Apa tanggungjawab Pembimbing Rakan Sebaya?

 Menjadi pendengar yang faham kepada masalah kawan.


 Membantu Guru Kaunseling di dalam aktiviti bimbingan dan kaunseling.
 Membantu pelajar baru dalam masa orientasi.
 Memimpin kumpulan perbincangan.
 Membantu Guru Kaunseling di dalam kaunseling kelompok.
 Menjadi tenaga pengajar kepada pelajar yang lemah di dalam satu-satu mata pelajaran.
 Menjadi sebagai contoh / model.
 Merancang projek membantu pelajar-pelajar yang memerlukan pertolongan dari segi
moral dan material.
 Menolong menjayakan kempen-kempen untuk faedah pelajar umumnya.

Masihkah anda berminat?

Jika masih berminat, isikan borang permohonan yang boleh didapati daripada Guru
Kaunseling di Bilik Kaunseling sama ada:
 Anda sendiri berminat untuk memohon menjadi ahli PRS ; atau
 Anda ingin mencadangkan nama rakan anda yang anda tahu dia berminat dan
berpotensi untuk menjadi ahli PRS.

Pemilihan akan dibuat sedikit masa lagi. Borang yang telah lengkap diisi hendaklah
dimasukkan ke dalam kotak berwarna merah yang diletakkan di pintu Bilik Bimbingan &
Kaunseling.

26
Disediakan oleh; Tarikh :
………………………………….

…………………………………….
( )
Guru Kaunseling / Guru Bimbingan

Contoh Borang Cadang Nama PRS

UNIT BIMBINGAN DAN KAUNSELING


SEKOLAH MENENGAH KEBANGSAAN USJ 4 SUBANG JAYA,
JALAN USJ 4/3, 47600 SUBANG JAYA,
SELANGOR DARUL EHSAN.

CADANGAN PESERTA
PEMBIMBING RAKAN SEBAYA ( PRS )

Saya ingin mencadangkan _________________________________________

27
dari Tingkatan _________________________ menjadi peserta dalam projek Latihan

Pembimbing Rakan Sebaya Sekolah Menengah Kebangsaan USJ 4 Subang Jaya. Pelajar ini

saya dapati layak untuk menjadi seorang PRS kerana :

1. __________________________________________________________

2. __________________________________________________________

3. __________________________________________________________

4. __________________________________________________________

5. __________________________________________________________

Nama *Guru / Pelajar yang mencalonkan nama: Tarikh : …………………………..

………………………………………………………

Tingkatan : ……………………………………….

* Potong yang tidak berkenaan

4.2 Lantikan Jawatankuasa

Jawatankuasa Induk
Penasihat : Pengetua / Guru Besar
Pengerusi : GPK HEM
Naib Pengerusi : Penyelia Petang
Setiausaha : Guru Kaunseling / Guru Bimbingan
Penolong Setiausaha : Guru Kaunseling / Guru Bimbingan
Bendahari : Bendahari PIBG
AJK : Penyelaras Tingkatan 1 – 5 / Penyelaras Darjah 4 – 6
Guru Disiplin

28
Guru Pendidikan Islam / Guru Pendidikan Moral

4.3 Mesyuarat JK Pelaksana Kursus

i) Berbincang dengan GPK HEM dan usul kertas cadangan.


ii) Mendapatkan kelulusan
iii) Tetapkan tarikh mesyuarat dan tentukan agenda dan tempahan bilik mesyuarat
iv) Keluarkan surat panggilan mesyuarat
v) Menjalankan mesyuarat
vi) Menyediakan minit mesyuarat yang juga terkandung senarai tugas
Jawatankuasa
vii) Maklumkan rancangan tahunan kepada Jawatankuasa

4.4 Surat Jemputan Penceramah

- Surat yang dikeluarkan adalah ditandatangan oleh Pengetua / Guru Besar

29
CONTOH SURA

Ruj. Kami : ………


Tarikh : …………

Pengetua
……………………
……………………
……………………
4.5 Mengendalikan Ujian Lisan / Bertulis

30
PENGENDALIAN KURSUS/ LATIHAN/ PRAKTIKAL

4.2 Lantikan Jawatankuasa Pelaksana Kursus

Contoh :

Penasihat : Pengetua/ Guru Besar


Pengerusi : Penolong Kanan Hal Ehwal Murid
Naib Pengerusi: Penyelia Petang
Setiausaha : Guru Kaunseling SM / Guru Bimbingan SR/
Guru Penasihat PRS
Naib Setiausaha: Guru Kaunseling/ Guru Bimbingan
Bendahari : Bendahari PIBG
AJK : i) Penyelaras Tingkatan 1-5
ii) Guru disiplin
iii) Guru Agama / Pendidikan Moral

4.3 Carta Aliran Mesyuarat Jawatankuasa Pelaksana Kursus

Contoh :

Berbincang dengan PK HEM


(Usulkan kertas cadangan)

Dapatkan kelulusan

Tetapkan tarikh mesyuarat,


Tentukan agenda, tempahan bilik mesyuarat

Keluarkan surat panggilan mesyuarat

Mesyuarat dijalankan
# Rujuk contoh minit mesyuarat, senarai tugas J/K,
Rancangan Tahunan PRS.

4.4 Surat Jemputan kepada kepada penceramah

4.4.1 Surat Pelepasan/ Jemputan Penceramah mesti ditandatangani oleh tanda tangani.
4.4.2 Surat jemputan kepada penceramah perlu melalui dan salinan PPD
4.4.3 Setiap surat mesti Salinan Kepada ( s.k) ke PPD. (Ketua Sektor Pengurusan &
Pembangunan Manusia).

4.5 Mengendalikan Ujian Lisan / Bertulis

Contoh-contoh soalan Ujian Lisan dan Bertulis

31
UJIAN LISAN

1. Nama, Tempat tinggal, kampong, Anak yang ke berapa, Ibu bapa/penjaga, cita-cita,
hobi, isu-isu semasa dan lain-lain.
2. Bagaimana anda boleh menjadikan unit bimbingan dan kaunseling lebih diminati di
kalangan pelajar ?
3. Dari mana anda mendapatkan maklumat tentang PRS.
4. Kenapa anda berminat untuk menjadi PRS?
5. Apakah maksud PRS?
6. Bagaimana anda menghabiskan masa lapang anda?
7. Apakah peranan anda yang boleh anda mainkan sebagai PRS yang berjaya?
8. Apakah kekuatan/ kelemahan yang ada pada diri anda untuk menjadi seorang PRS?
9. Pada pendapat anda, apakah masalah-masalah yang sering dihadapi oleh para
pelajar di sekolah ini?
10. Bagaimana cara yang boleh menjadikan seseorang pelajar itu sebagai PRS yang
berkesan?
11. Adakah pernah anda menolong rakan anda dalam menyelesaikan masalah?
12. Apakah program / aktiviti unit bimbingan dan kaunseling yang telah anda ikuti di
sekolah ini?
13. Apakah pandangan anda mengenai unit bimbingan dan kaunseling?
14. Pada pandangan anda, apakah personality , kebolehan, kemahiran yang mesti ada
pada PRS?
15. Jika anda ada masalah, mahukah anda berbincang dengan seseorang mengenai
masalah tersebut. Mengapa?
16. Apakah harapan anda/ cadangan anda untuk meningkatkan keberkesanan unit
bimbingan dan kaunseling di sekolah?
17. Berapakah jumlah guru Unit Bimbingan dan Kaunseling di sekolah ini?
18. Apakah yang anda tahu tentang kaunseling/ komunikasi?
19. Bagaimanakah cara anda mengendalikan sesebuah kes rakan anda yang kronik?
20. Bagaimanakah cara anda memberi respon / tindakbalas terhadap cerita rakan anda?
21. Apakah perasaan anda jika anda tidak terpilih sebagai PRS pada tahun ini?

UJIAN BERTULIS

32
Nama : ………………………
Tingkatan : ………………………
Tarikh :……………………….

ARAHAN : Sila beri respon kepada satu jawapan sahaja, dengan membulatkan jawapan
yang anda pilih.

1. Komunikasi di antara manusia ialah

A. Cara kita berhubung dengan orang lain


B. Cara kita menggunakan alat-alat pancaindera
C. Cara kita menggunakan khidmat orang lain
D. Cara kita berusaha mencari bantuan orang lain

2. Di bawah ialah sebab-sebab berlakunya masalah perhubungan di antara manusia,


melainkan:

A. Tidak faham bahasa


B. Sudah ada syak-prasangka
C. Maksud yang dihantar tidak jelas
D. Persefahaman di antara satu dengan lain

3. Kaunseling bermaksud

A. Pertemuan bersemuka di antara Kaunselor dengan Klien


B. Kaunselor beri nasihat
C. Klien diberi pertolongan material
D. Menyelesaikan semua masalah

4. Satu cara meninggikan kepercayaan terhadap seseorang ialah

A. Pendedahan diri yang tinggi


B. Beri pinjam duit
C. Perhubungan yang berkesan
D. Selalu berjumpa

5. Di dalam memberi kepercayaan kepada seseorang terdapat risiko:

A. Sama ada hubungan menjadi lebih baik atau buruk terpulang kepada kelakuan
seseorang itu pada masa hadapan
B. Hubungan dengan seseorang akan bertambah erat
C. Kepercayaan yang diberi akan menambahkan beban seseorang
D. Hubungan dengan seseorang tidak akan berlanjutan.

6. Etika Kaunselor ialah seperti di bawah MELAINKAN:

A. Menyimpan rahsia
B. Memberi rujukan khidmat lain jika Kaunselor tidak upaya menolong
C. Menerangkan dengan jelas syarat-syarat menerima pertolongan
D. Menganggap Klien bukan unik, mereka serupa sahaja

33
7. Di dalam perhubungan kaunseling, pekara yang pertama yang harus diusahakan oleh
Kaunselor ialah:

A. Memberi pertolongan secepat mungkin


B. Membina hubungan Kaunselor-Klien yang kukuh
C. Mendapat beberapa banyak maklumat mengenai Klien
D. Memberi nasihat yang berguna

8. Kemahiran penting yang harus dipelajari oleh Kaunselor ialah:

A. Memberi nasihat
B. Memberi maklumat
C. Memberi perhatian
D. Memberi panduan

9. Empati bererti:

A. Faham tentang perasaan dan emosi seseorang seolah-olah diri sendiri


mengalaminya.
B. Berasa kasihan terhadap penderitaan seseorang
C. Menghormati perasaan seseorang dengan tidak mencungkil
D. Memberi pertolongan supaya seseorang itu tidak menderita lagi

10. Respon yang menunjukkan empati kepada ayat ini: “Saya tidak tahu apa yang mesti
saya buat. Setiap kali saya bericadangan ada saja yang tidak betul. Kalau macam ini
lebih baik saya berdiam diri”

A. Kalau macam itu, memang baik awak berdiam diri.


B. Mungkin awak cakap kasar dengan dia
C. Awak rasa bosan dengan sikap dia
D. Usaha awak untuk mengambil bahagian tidak dihargai, ini membuat awak marah
dan kecil hati.

11. ‘Pendedahan Diri’ di dalam konteks kaunseling bererti:

A. Membuka minda
B. Mendedahkan rahsia orang
C. Menceritakan hal peribadi yang sulit kerana percaya.
D. Berkongsi perasaan

12. Di dalam memberi respon menunjukkan empati, perkara yang ditekankan ialah:

A. Kisah yang diceritakan oleh seseorang


B. Perasaan seseorang apabila berlaku satu peristiwa
C. Keinginan seseorang untuk bercerita
D. Perkara-perkara yang ditinggalkan semasa bercerita

13. Memberi respon (maklumbalas) yang minimum adalah seperti di bawah:

A. “Hmm…m…m
B. “Ceritakanlah lagi, apa berlaku”
C. “Tentu awak rasa marah pada saya”
D. “Oh, begitu rupanya”

34
14. Kumpulan perkataan-perkataan di bawah menunjukkan perasaan seseorang,
MELAINKAN:

A. Benci, marah, gundah


B. Terlupa, terkenang, bersepah
C. Gembira, senang, tenang
D. Kecewa, hampa, bangga

15. Maksud yang hendak disampaikan boleh diberi melalui, MELAINKAN

A. Gerak Badan
B. Air Muka
C. Pandangan Mata
D. Tanpa pertemuan

16. Satu daripada kenyataan di bawah menunjukkan soalan jenis terbuka:

A. Ini awak punya?


B. Bagaimana perasaan awak sekarang?
C. Awakkah yang buat?
D. Tahukah awak siapa yang melakukannya?

17. Matlamat kaunseling individu yang bermasalah ialah:

A. Menukar perlakuan kepada yang lebih diterima


B. Menerima masalahnya
C. Memberi pertolongan seberapa yang boleh
D. Menggalakkan perlakuan yang sedia ada

18. Kaunseling individu ialah untuk:

A. Orang sakit jiwa


B. Orang yang ada masalah biasa
C. Orang gila
D. Orang yang dirasuk fikiran yang karut

19. Satu daripada cara memastikan seseorang kaunselor itu faham tentang apa yang
dicadangkan oleh klien ialah

A. Mengesahkan (Checking)
B. Cungkil
C. Berdiam diri
D. Menerima

20. Satu daripada cara untuk menolong seseorang mengetahui tentang dirinya ialah:

A. Beri maklumbalas yang jujur


B. Jangan ditegur
C. Perhatikan sahaja
D. Beritahu orang lain

35
UJIAN EMPATI
(RESPON BERKESAN)

Nama : ………………………
Tingkatan : ………………………
Tarikh :……………………….

ARAHAN: Baca kenyataan di bawah. Cuba anda pilih satu jawapan sahaja dengan
menandakan kepada respon yang anda fakir PALING sesuai untuk kenyataan-kenyataan
berikut.

1. “Kedua ibu bapa terutama ayah saya merasa kecewa dengan saya. Dia sering
membandingkan saya dengan kakak saya. Kenapa dia tidak menerima hakikat
bahawa saya tidak dapat menandingi kakak saya?

A. Mungkin ayah anda berpendapat bahawa anda tidak benar-benar berusaha seperti
kakak anda.
B. Telah menjadi kebiasaan bagi ibu bapa membandingkan anak-anak mereka.
Mungkin anda bersikap terlalu sensitive.
C. Anda merasa marah dan kecil hati kerana ayah anda tidak menghargai diri anda?
D. Apakah sebab-sebab kenapa ibu bapa anda tidak berpuas hati dengan anda?

2. “ Saya cuba ikut nasihat cikgu. Saya tidak mahu lagi berkawan dengan budak-budak
jahat itu, tetapi mereka sentiasa mengganggu saya. Apa patut saya buat?”

A. Jangan pedulikan mereka, buat tak tahu saja.


B. Kenapa awak berkenalan dengan dia dulu
C. Awak rasa menyesal sekarang berkawan dengan dia dulu.
D. Awak rasa bimbang dan takut setiap kali mereka menganggu awak. Awak rasa
diri awak terancam dan sekarang awak serba salah.

3. “Saya tak dapat langsung menumpukan perhatian pada pelajaran. Fikiran saya
melayang setiap kali saya mula belajar, saya apa pun tak dapat saya kerjakan. Kalau
beginilah seterusnya, saya pasti gagal. Oh Tuhan, apa yang harus saya lakukan?
Saya tak pernah gagal sebelum ini. Kedua ibu bapa menaruh penuh harapan kepada
saya.”

A. Jangan bimbang. Kadang-kadang seseorang itu gagal. Saya pasti ibu bapa anda
akan faham.
B. Saya rasa awak ini terlalu memberatkan harapan keluarga anda
C. Oleh kerana penumpuan perhatian merupakan masalah anda, bolehkah anda
sebutkan perkara-perkara menganggu fikirkan anda sehingga menghalang kerja-
kerja anda?
D. Rasa takut gagal buat pertama kalinya di dalam hidup dan tidak dapat memenuhi
harapan ibu bapa amat merunsingkan anda.

4. “Adik saya mahu mengaku saya ini kakak dia. Tiap-tiap kali dia cakap dengan
kawannya saya bukan kakak dia. Saya ingat dia benci saya”

A. Awak rasa kecil hati adik awak menolak awak sebagai kakaknya. Dia buat awak
rasa kekurangan pada diri awak.
B. Mengapa dia tidak mahu mengaku, kan ke awak kakak dia? Semua orang tahu.
C. Agaknya dia iri hati dengan awak sebab awak cantik?
D. Awak cakaplah dengan dia yang awak rasa kecil hati, bila dia kata begitu.

36
5. “ Kadang-kadang saya mahu berhenti sekolah. Saya tidak nampak faedah
mempelajari semua ini yang kebanyakannya tidak berguna langsung apabila saya
bekerja nanti.”

A. Jangan lakukan sesuatu yang akan anda kesali kemudian kelak. Anda tidak akan
sedar pentingnya pelajaran sehingga anda mengharungi alam pekerjaan
B. Kenapa anda mengatakan yang pelajaran tiada kaitan dengan pekerjaan anda
pada masa depan?
C. Mempelajari sesuatu yang kurang berkaitan dengan dunia pekerjaan benar-benar
membosankan anda dan ini membuat anda ingin behenti sekolah
D. Saya faham sekolah menjemukan kerana saya pernah merasa begitu

6. “ Saya tahu saya gemuk. Itu sebab orang tak suka saya.”

A. Lebih baik awak diet


B. Biasanya orang gemuk memang orang tak suka
C. Awak rasa awak tak cantik sebab awak gemuk
D. Awak rasa sedih bila orang tak pedulikan awak. Awak rasa diketepikan kerana
awak gemuk.

7. “Saya sedang memikirkan dengan serius untuk menarikdiri daripada pencalonan


sebagai ketua murid. Saya rasa ada pelajar lain yang lebih berkebolehan untuk
menjalankan tugas itu”

A. Anda tidak sepatutnya mengundur diri disaat akhir. Apa anggapan kawan-kawan
dan guru-guru anda nanti.
B. Bagi saya anda mempunyai kebolehan menyandang jawatan itu, lebih-lebih lagi
pada tahun lalu anda adalah nai ketua murid.
C. Adakah sesuatu kurang pada diri anda yang membuatkan anda merasa tidak
dapat menjalankan tugas itu sebaik orang lain?
D. Anda ragui kebolehan anda memikul tanggungjawab sebagai ketua murid.

8. “ Macam mana nak belajar? Mak bapa saya sentiasa berkelahi. Macam mana saya
nak tumpukan fikiran pada pelajaran?”

A. Mengapa mak bapa awak selalu berkelahi?


B. Awak pergilah belajar di perpustakaan
C. Awak rasa curiga dan takut setiap kali mak bapa awak berkelahi. Ini membuatkan
awak runsing dan tak tenteram
D. Awak tak boleh tumpukan fikiran pada pelajaran sebab emak bapa awak selalu
berkelahi.

9. “Saya tak tahan lagi dengan ibu bapa saya. Asyik nak ambil tahu hal saya saja.
Kenapa tak boleh biarkan sahaja saya sendirian?. Kadang-kadang saya rasa lebih
baik mereka mati.”

A. Anda tidak harus mengeluarkan kata-kata begitu terhadap ibu bapa anda. Saya
pasti mereka kasihkan anda.
B. Anda rasa ibu bapa anda mengongkong hidup anda dan ini benar-benar
membosankan anda.
C. Kemungkinan ibu bapa anda merasa anda masih memerlukan perhatian dan
perlindungan.
D. Bersabarlah. Saya faham perasaan anda. Saya pasti ibu bapa anda akan memberi
anda kebebasan yang lebih setelah anda dewasa.
37
10. “Saya tak ada masa untuk belajar. Saya orang miskin dan terpaksa membantu emak
saya menjual kuih.

A. Awak rasa bertanggungjawab terhadap adik beradik awak.


B. Tanggungjawab yang awak pikul sangat berat & awak tak berani melepaskannya
kerana takut bersalah.
C. Saya kasihan melihat penderitaan awak. Boleh saya beri RM50 untuk menolong
awak.
D. Adik-beradik awak yang lain tak boleh menolong awak?

LATIHAN KOMUNIKASI

ARAHAN: Tandakan satu respon yang anda fikirkan boleh menunjukkan anda mendengar
dengan empati dan boleh menggalakkan rakan anda berkongsi maklumat tambahan
selanjutnya.

1. “Ali beritahu saya, Cikgu hendak jumpa saya.”

A. Ya, saya dengar awak tak boleh bergaul dengan orang lain di dalam kelas
B. Oh ya, memang betul. Cakaplah apa yang telah berlaku antara awak dengan
kawan-kawan lain di dalam kelas
C. Memang sudah lama saya hendak bercakap dengan awak. Bagaimana perasaan
awak tentang kawan-kawan awak di dalam kelas selama ini?
D. Ya, saya cuma ingin menolong anda supaya berasa senang di dalam kelas. Boleh
kita bincang tentang apa yang berlaku di dalam kelas selama ini.
E. Saya hendak dengar cerita awak tentang apa yang berlaku di dalam kelas.

2. “Memang saya tak akan berjaya di dalam temuduga itu. Saya tahu saya akan gagal
seperti dulu juga.”

A. Tidak, Awak takkan gagal. Katakan pada diri awak, awak takkan gagal
B. Hai, awak harus yakin pada diri sendiri, saya pasti awak berjaya
C. Awak bertanyalah orang yang pernah pergi temuduga, mungkin mereka boleh
tolong awak untuk jadikan panduan.
D. Awak bertanyalah orang yang pernah pergi temuduga, mungkin mereka boleh
tolong awak untuk jadikan panduan.
E. Awak rasa, sebab awak pernah gagal masa lepas di dalam temuduga, kali ini pun
akan gagal juga.

3. “ Saya datang berjumpa awak kerana saya perlukan pertolongan. Apa patut saya
buat?

A. Nampaknya awak mahu saya beritahu awak apa yang harus awak lakukan.
B. Perkara pertama pertama yang patut awak buat ialah mendapatkan seberapa
banyak maklumat. Sudah awak Tanya tentang biasiswa?
C. Saya tak boleh menyelesaikan masalah awak
D. Apa yang awak hendak buat?
E. Saya tidak pasti. Boleh kita bincang lagi tentang perkara itu?

38
4. “Kalaulah saya dengar cakap bapa saya, perkara ini tidak akan berlaku”

A. Kita hidup dan kita belajar. Bukan buruk sangat membuat kesilapan.
B. Menyesali perkara yang telah berlaku tiada guna
C. Memang susah. Cakaplah pada saya apa yang telah berlaku.
D. Awak rasa takut sebab bapa awak selalu betul di dalam beberapa
perkara.Mungkin ada perkara lain yag dia betul.
E. Saya tertanya-tanya apa yang awak telah usahakan untuk menolong diri awak
sendiri.

Ingat! bila anda memberi respon, anda tidak mahu menjadi seperti hakim, penyiasat @
seolah-olah tidak berminat. Memang sukar untuk kita menyampaikan rasa mesra dan
penerimaan melalui kata-kata. Pendedahan diri yang sangat awal, tidak akan
menolong kerana perhatian ditumpukan pada diri sendiri. Cubalah sampaikan
perasaan yang sedang dialami oleh Klien anda.

SELAMAT MENCUBA

4.6 Praktikal
CONTOH SOALAN-SOALAN LISAN:

1. Berikan definisi Pembimbing Rakan Sebaya ?


Jawapan :
Pembimbing Rakan Sebaya ialah seorang pelajar yang telah dilatih dalam bidang
kemahiran asas komunikasi dan kaunseling. Ia berfungsi sebagai seorang kawan yang
berkesan kepada rakan sebaya terutama mereka yang memerlukan pertolongan.

2. Apakah falsafah Pembimbing Rakan Sebaya?


Jawapan:
Bantu Diri Supaya Berupaya Membantu Orang Lain

3. Apakah visi Pembimbing Rakan Sebaya ?


Jawapan :
Sistem pengurusan perkhidmatan Pembimbing Rakan Sebaya yang cemerlang dan
berkualiti.

4. Apakah misi Pembimbing Rakan Sebaya?


Jawapan:
Membentuk dan melahirkan insan yang seimbang dari aspek jasmani, emosi , rohani ,
intelek dan cemerlang berdasarkan etika Pembimbing Rakan Sebabya.

5. Senaraikan 5 daripada 7 etika PRS yang anda tahu?


Jawapan:

39
i: amanah dan menyimpan rahsia
ii: menerima dan menghormati rakan dan orang lain
iii : tahu batasan dan keupayaan diri
iv : sentiasa berusaha meningkatkan diri dari pelbagai aspek
v : melapor kepada kaunselor/ guru bimbingan dan kaunseling tentang kes yang
boleh
merosakkan diri atau orang lain
vi : merujuk kes rumit kepada kaunselor / guru bimbingan dan kaunseling
vii : mematuhi peraturan sekolah dan norma masyarakat serta agama

6. Apakah matlamat utama PRS ?


Jawapan :
i : membina budaya kasih-sayang , mesra dan saling membantu di kalangan pelajar
ii : membina pelajar yang yakin diri dan menghayati nilai-nilai diri berasaskan
kepercayaan kepada Tuhan
iii ;memupuk potensi / bakat kepemimpinan dan menjadi individu yang peka ,
bertimbang-rasa , rela , taat , menolong dan berupaya hidup selesa dalam
masyarakat majmuk

7. Senaraikan tugas dan tanggungjawab PRS?


Jawapan :
i: menjadi rakan yang peka kepada perasaan orang lain dan keadaan sekeliling
ii: sebagai khidmat sokongan , PRS membantu menggerakkan perkhidmatan
bimbingan
dan kaunseling sekolah
iii: sebagai salah satu sumber kepada rakan untuk mendapat bantuan
iv: sebagai penghubung kepada khidmat bimbingan dan kaunseling seperti membuat
rujukan jika perlu
v: sebagai peninjau rasa untuk membolehkan kaunselor / guru bimbingan dan
kaunseling menjalankan strategi intervensi jika perlu
vi:sebagai role model kepada pelajar lain
vii: menjadi fasilitator yang bersikap terbuka, yakin dan percaya diri, berasa selesa dan
berempeti
viii: menerima rakan secara terbuka dan tanpa syarat

40
8. Nyatakan satu kemahiran asas dalam kaunseling?
Jawapan:
i: kemahiran mendengar
ii: kemahiran memberi perhatian
iii: kemahiran memberi respons dan maklum balas
iv: kemahiran membuat refleksi

9. Nyatakan peringkat umur alam remaja?


Jawapan:
Remaja ialah mereka yang berada dalam peringkat umur 12 tahun hingga 18 tahun.

10. Apakah bentuk-bentuk kegiatan yang dilakukan oleh remaja?


Jawapan:
Jawapan yang berkaitan boleh diterima

41
CONTOH SOALAN BERTULIS:

1. Apakah isu salah laku yang sering berlaku di sekolah anda?


…………………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………………

2. Apakah respons anda terhadap isu di atas?


……………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………
……

3. Pada pandangan anda adakah murid boleh dan mesti dilatih supaya mereka dapat
membantu murid lain dengan berkesan ?
……………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………
……

4. Pada pandangan anda bidang adakah PRS dapat membantu menjayakan program
sekolah dengan lebih berkesan. Bagaimana?
……………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………
……

5. Senaraikan ciri-ciri seorang PRS yang berkesan?


……………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………
……...

42
1. Kursus Pengenalan - Masa 5 jam
- Ceramah dan Aktiviti Suai Kenal - 1 ½ jam
- Rehat - ½ jam
- Latihan Dalam Kumpulan - 1 jam
- Bengkel - 1 ½ jam
- Penilaian kursus - ½ jam

2. Latihan Kemahiran

Minggu 1
Sesi I - Kesedaran Kendiri
Aktiviti 1 - Membina identiti PRS
Aktiviti 2 - LDK - Salji di padang pasir

Minggu 2
Sesi I - Asas Komunikasi
a) Definasi komunikasi
b) Komunikasi lisan dan bukan lisan
c) Bengkel / praktikal

Minggu 3
Sesi 2 - Asas Komunikasi - Latihan
- Meningkatkan perhubungan manusia, membina kepercayaan
- Halangan Komunikasi
Aktiviti - LDK - Halangan Komunikasi

Minggu 4
Sesi 3 - Asas Komunikasi
Aktiviti 1 - Pidato Spontan
Aktiviti 2 - LDK - Menghantar mesej

Minggu 5
Sesi I - Asas Kaunseling
Kemahiran Mendengar
Latihan Kemahiran Mendengar
Aktiviti - LDK - Titanic

43
Minggu 6
Sesi 2 - Asas Kaunseling
Latihan Kemahiran Memberi Perhatian
Aktiviti - Topi Saya

Minggu 7
Sesi 3 - Asas Kaunseling
Kemahiran Memberi Respon dan Maklumbalas
Aktiviti - LDK - Kemahiran memberi respon dan
maklumbas.

Minggu 8
Sesi 4 - Asas Kaunseling
Rumusan Kemahiran Asas Kaunseling
Aktiviti - LDK - DYAD (berpasangan)
- PRS dan klien menjalankan sesi membantu

Minggu 9
Sesi I - Perkembangan Remaja
Pengenalan
- Definisi Remaja
- Bengkel
- Apa yang remaja suka lakukan dan tidak suka
lakukan.
- Apa yang remaja harapkan daripada ibu bapa, rakan
sebaya, dan lain-lain

Minggu 10
Sesi 2 - Perkembangan Remaja
Mengadakan lawatan
- contohnya ke pusat membeli belah
Minggu 11
Sesi 3 - Perkembangan Remaja
- Ceramah oleh penceramah khas

44
Lampiran Contoh LDK

Tajuk : Salji di padang pasir


Objektif : 1. Supaya peserta sedar bahawa persepsi terhadap seseorang itu timbul
kerana
dikawal oleh apa yang hendak dilihat.
2. Supaya peserta sedar bahawa prasangka, syak, dan lain-lain boleh
menyekat perhubungan.
3. Supaya peserta sedar bahawa penerimaan tanpa syarat boleh
membuatkan seseorang berasa selesa dan rela berkongsi perasaan.
Alat : 3 keping gambar:
- gambar orang tua – orang muda (lampiran A)
- gambar muka kembar – pasu bunga (lampiran B)
- gambar garis-garis muka – kaki lilin (lampiran C)
Langkah :
1. Edarkan lampiran A, minta peserta teliti apa yang mereka nampak.
Lekatkan gambar itu di dinding.
2. Edarkan lampiran B dan C. Pastikan tiap-tiap peserta dapat peluang
meneliti gambar-gambar itu.
3. Bincangkan mengapa ada peserta nampak jelas satu aspek saja daripada
gambar-gambar itu, misalnya di dalam gambar lampiran A ada yang
nampak rupa orang muda dan ada yang nampak rupa orang tua sahaja.
Terangkan bahawa apabila seseorang memandang sesuatu, otaknyaakan
memberitahu mata supaya menumpukan perhatian kepada satu yang jelas
kelihatan sahaja. Kaitkan ini dengan cara individu mengukur seseorang
dengan memandang lahiriah saja. Tanpa mengenali dengan lebih dekat,
kesimpulan dan penilaian awal akan dibuat sama ada ada cara sedar atau
tidak.
4. Kaitkan bagaimana faktor membuat penilaian awal ini boleh menyekat
penerimaan terhadap individu itu, terutama di dalam proses menolong.
5. Tegaskan bahawa prasangka dan lain-lain akan membuatkan Pembimbing
Rakan Sebaya mempunyai fikiran tertutup dan perhubungan tidak akan
berkesan.

45
Tajuk : Latihan Penghalang Komunikasi
Objektif :
1. Supaya peserta memahami jenis-jenis halangan komunikasi
2. Supaya peserta dapat mengelakkan halangan komunikasi dalam hubungan
menolong
Alat : Kertas nota (lampiran A), kertas kosong, pen
Langkah :
1. Arahkan peserta duduk dalam bulatan
2. Edarkan kertas nota halangan komunikasi
3. Pembimbing menerangkan halangan-halangan komunikasi serta contoh-
contohnya
4. Untuk setiap jenis halangan komunikasi, dapatkan respon peserta dan
minta mereka memberikan contoh-contoh yang lain
5. Kemudian minta peserta mencari pasangan, setiap pasangan dikehendaki
melakonkan peranan PRS dan rakan sebaya. Minta rakan sebaya menulis
masalahnya dalam kertas. Kemudian PRS menyenaraikan ayat-ayat
sebagai respon kepada masalahnya. Selepas itu tukar peranan.
6. Kemudian minta pasangan itu melakonkannya di depan kumpulan besar
dan peserta lain boleh berbincang dengan bantuan pembimbing. Diikuti
dengan pasangan-pasangan yang lain.

Perbincangan :
Soalan-soalan panduan :
 Apa itu jenis-jenis halangan komunikasi?
 Berikan contoh bagi halangan komunikasi jenis …
 Apakah kesannya halangan komunikasi ini kepada perhubungan menolong?
 Apakah perasaan anda jika orang memberi respon dalam bentuk ayat yang
menggambarkan halangan komunikasi?

Jelaskan :
 Komunikasi tiak akan berkesan jika di dalamnya terrdapat bentuk-bentuk halangan.
 Penerokaan kendiri tidak akan lancar jika terdapat halangan komunikasi
 Kita mesti menggunakan ayat-ayat yang membawa maksud menolong, bebas dari
sebarang bentuk ancaman, paksaan, dan lain-lainPERLAKUAN MENYEKAT
KOMUNIKASI

46
1. MENGARAH, MEMERINTAH – perbuatan atau perkataan yang memerintah dan
mengarah (biasanya keras) membuatkan seseorang itu berasa tidak senang.
Contohnya : “Awak dengar apa saya kata”

2. AMARAN, MENGANCAM – menyatakan pada rakan anda apa hukuman atau kesan
buruk yang akan menimpa jika ia melakukan sesuatu. Contohnya : “Awak akan
dikenakan denda jika awak melakukan perkara itu”

3. BERKHUTBAH, MENEKAN ‘HARUS’ DAN ‘TIDAK HARUS’ – mengatakan pada


rakan anda apa yang patut / harus menyelesaikannya sama ada awak suka atau
tidak

4. MEMBERI NASIHAT, MEMBERI PENYELESAIAN / CADANGAN – menunjukkan


kepada rakan anda bagaimana menyelesaikan masalahnya tanpa memahaminya
terlebih dahulu, seolah-olehcadangan anda paling baik. Contohnya : “Awak tak dapat
mengulangkaji sebab awak tak rancang jadual waktu. Awak buat jadual waktu dulu,
baru boleh atasi masalah awak”

5. MENGAJAR, MEMBERI FAKTOR-FAKTOR YANG LOGIK – anda cuba


mempengaruhi rakan anda dengan memberi faktor-faktor yang sah. Contohnya :
“Awak fikirkan logiknya. Kita ada hanya 2 penggal, bagaimana kita boleh habiskan
projek itu”

6. MENGEJEK, MELABELKAN NAMA – anda membuatkan rakan anda berasa bodoh,


memalukannya. Contohnya : “ Kelakuan awak seperti budak 2 tahun, tak ada akal”

7. MENUDUH, MENGKRITIK – mengeluarkan komen negatif. Contohnya : “ Awak


sebenarnya seorang pemalas”

8. MEMUJI, BERSETUJU, MENYEDAPKAN HATI – menyatakan sesuatu kepada rakan


anda untuk menyedapkan hatinya sahaja. Contohnya : “Awak bijak, awak boleh
menjadi ketua, semua orang tahu”

9. BERTANYA, MENCUNGKIL, MENYOAL SELIDIK – cuba mencari sebab-sebab


berlaku, mencari maklumat dengan bertanya bertubi-tubi. Contohnya : “Bagaimana
hal itu terjadi? Siapa yang melakukannya? Pukul berapa ia mula?”

47
10. MENARIK DIRI, PERKATAAN PEDAS, MENGALIH PERKATAAN – mencuba
mengalihkan perhatian rakan anda daripada masalahnya. Anda cuba menarik diri
daripada terlibat. Anda mempermainkan rakan anda dengan kelucuan. Contohnya :
“Mari kita cakap hal lain”

Tajuk : Topi Saya


Objektif : 1. Supaya peserta sedar bagaiman pentingnya memberi perhatian
terhadap
seseorang apabila dia sedang bercakap.
2. Supaya peserta sedar bahawa bahasa tanpa lisan dan gerak-geri
mereka meninggalkan kesan terhadap seseorang, terutama di dalam
proses mendengar.
Alat : - 5 keping kad manila yang dipotong selebar 8 cm dan panjangnya
mencukupi
untuk melilit kepala. Kad manila itu terdiri daripada warna yang berlainan
- Stapler, pen marker
- Kertas Nota Peringkat Di dalam Proses Mendengar
(Lampiran A)

Langkah :
1. Dapatkan 4 orang peserta untuk mengambil bahagian secara sukarela.
2. Beri arahan kepada mereka supaya keluar dari bilik untuk berbincang tentang tajuk
yang mereka ingin bercakap di hadapan rakan-rakan mereka. Tajuknya bebas. Masa
untuk bercakap ialah 3 minit seorang.
3. Apabila mereka telah meninggalkan bilik, terangkan kepada fpeserta lain tentang
proses aktiviti ini, iaitu mereka mesti memberi reaksi terhadap topi yang dipakai oleh
rakan mereka apabila tiap-tiap orang mengambil giliran bercakap.
4. Tuliskan perkataan di bawah di atas kepingan kad manila tadi:
 Jangan pedulikan saya
 Dengar cakap saya
 Kondem / kutuk saya
 Ketawakan saya
 Galakkan saya
5. Panggil mereka masuk jika telah sedia.
6. Mereka harus duduk lurus di dalam satu baris bersedia untuk menyampaikan pendapat
mereka. Mereka tidak dibenarkan melihat topi yang dipakaikan di kepala rakan yang
lain.
48
7. Klip kad manila tadi untuk diletakkan di atas kepala peserta berkenaan sebagai topi.
8. Mereka mula bercakap jika telah sedia.
9. Peserta lain menunjukkan reaksi mengikut topi yang dipakai apabila rakan mereka
bercakap. Contohnya apabila orang yang memakai topi “Kondem / kutuk saya”
bercakap peserta lain haruslah mengutuknya setiap kali dia memberi pendapat. Ini
diteruskan sehingga keempat-empat peserta selesai mengambil giliran mereka.
10. Bincangkan reaksi peserta yang mengambil bahagian.
 Apa perasaan peserta yang mengambil bahagian
 Apa reaksi yang timbul jika pendapat mereka tidak diperendahkan atau jika mereka
dikutuk
 Apa reaksi mereka apabila pendapat mereka didengar dan diterima baik
 Apa gerak-geri mereka yang dapat dilihat menunjukkan perasaan mereka
 Apa pembelajaran baru yang mereka dapat daripada aktiviti ini
 Bagaimana aktiviti ini boleh dikaitkan dengan peranan mereka sebagai Pembimbing
Rakan Sebaya

(Nota)

49
PERINGKAT SITUASI

PERINGKAT 1
 Mendengar sekejap-sekejap. Kadang-  Sedar bahawa ada lain bersama-
kadang mendengar dan kadang-kadang sama tetapi berfikir untuk membuat
fikiran melayang ke tempat / perkara lain sesuatu bersendirian.

 Separuh mendengar – mengikut


perbincangan sehingga mendapat peluang  Menunggu giliran atau peluang
untuk bercakap, kemudian hilang minat mencelah

 Diam dan mendengar tanpa respon.


Mendengar sepanjang masa tetapi tidak
melihat orang yang bercakap.  Seperti mendengar radio atau
menonton televisyen

PERINGKAT 2
 Mendengar untuk mendapatkan idea-idea  Satu kuliah yang pada akhirnya akan
yang penting tetapi tidak mengambil disudahi dengan ujian.
bahagian untuk berinteraksi dengan orang
yang bercakap.

 Mendengar dengan sempit – memandang  Kemungkinan cara ini banyak


kepada orang yang bercakap tetapi tidak digunakan.
dapat menangkap idea yang penting
kerana telah membuat kesimpulan awal.

PERINGKAT 3
 Mendengar dengan aktif dan menyoal.  Cara ini harus dipraktikkan apabila
Memberi fokus kepada idea yang penting, mendengar di dalam bilik darjah,
memerhati gerak-geri, air muka dan bercakap dengan kawan-kawan, dan
mendengar tanpa membuat penilaian atau lain-lain.
kesimpulan awal.

50
TAJUK : TITANIC

OBJEKTIF:

1. Memupuk sifat berani di kalangan peserta untuk membuat pengucapan


umum
2. Pelajar sedar dan dapat menyatakan kelebihan dan kepentingan diri
berbanding peserta lain
3. Peserta dapat meyakinkan orang lain.

BAHAN YANG DIPERLUKAN :

1. Kertas yang dipotong memanjang ( 1sm X 5 sm ) mencukupi untuk 5


helai bagi seorang peserta
2. Radio
3. Lagu Titanic

LANGKAH :

1. Pelajar duduk dalam kumpulan LDK masing-masing


2. Fasilitator menerangkan cara permainan
3. Peserta duduk dalam kedudukan bulatan ( bahu bertemu bahu )
4. Peserta diberi masa 1 minit untuk memikirkan tentang kelebihan diri
dan sebab mengapa dia lebih layak diselamatkan berbanding peserta
lain
5. Peserta berdiri dalam kedudukan bulatan ( bahu bertemu bahu )
6. Setiap peserta di beri masa 30 saat untuk merayu dan mempengaruhi
peserta-peserta yang lain dengan pengucapan umum yang
disampaikan olehnya
7. Lagu Titanic dimainkan
8. Peserta duduk semula dalam bulatan sambil menutup mata
9. Fasilitator menyentuh bahu peserta tanda giliran mereka telah sampai
untuk memilih siapa yang ingin diselamatkannya. Ini diteruskan
sehingga semua peserta selesai membuat pilihan.
10. Peserta bergilir menyerahkan keratan kertas kepada rakan-rakan yang
mereka fikir perlu untuk dibantu.
11. Setelah selesai fasilitatir memberi arahan kepada peserta untuk
membuka mata
12. Peserta membuka mata dan mengira bilangan kertas yang ada dalam
tangan mereka.
13. Peserta yang mempunyai bilangan kertas yan banyak akan dikira
selamat manakala yang lain dikira mati tenggelam.
14. Fasilitator meminta peserta membayangkan keadaan ini betul-betul
berlaku. Bayangkkan keadaan rakan-rakan dalam kumpulan yang mati
dan yang terselamat.
15. Fasilitator mengulas permainan.

51
Nota:

1. Lagu Titanic akan dipasang secara perlahan sepanjang permaianan


untuk membawa mood kepada peserta.
2. Bilik haruslah dalam keadaam suram untuk menambah impak kepada
permainan

Falsafah:

1. Pelajar dapat belajar menghargai rakan-rakannya


2. Memupuk sifat berani di kalangan peserta
3. Peserta dapat merasakan perasaan dihargai orang lain

TAJUK : MENGHANTAR MESEJ


Objektif :
1. Supaya peserta sedar bagaimana pentingnya komunikasi
melalui penggunaan perkataan yang sesuai dengan gerak-geri.
2. Supaya peserta sedar tentang beberapa halangan komunikasi
yang boleh menimbulkan masalah perhubungan manusia.
3. Supaya peserta sedar tentang kesan komunikasi sehala dan dua
hala.
Alat : Kad Mesej (Lampiran), kertas kosong, pen
Langkah :
1. Peserta duduk dalam bulatan.
2. Pembimbing menyampaikan cerita yang tertulis di atas kad mesej
secara berbisik kepada peserta pertama.
3. Peserta itu pula membisikkan cerita berkenaan kepada rakan
sebelahnya. Ini dilakukan sehingga peserta terakhir.
4. Peserta terakhir dikehendaki menulis mesej yang diterima di atas
kertas kosong yang diberi.
5. Pembimbing meminta peserta itu membaca mesej itu dengan
kuat.
6. Bandingkan cerita terakhir itu dengan cerita asal.

Bincangkan :
Bincangkan mengapa cerita itu terpesong daripada cerita asal. Ini dihubungkaitkan
dengan bahaya mendengar khabar angin, cerita umpat-mengumpat, mengata orang,
membawa mulut, dan lain-lain. Kaitkan dengan bahaya seorang PRS jika suka
mendengar cakap orang, kerana ia akan membuat kesimpulan awal terhadap

52
seseorang itu. Sikap ini akan membuat orang tidak percaya dan berasa takut untuk
menghampirinya. Mereka harus mengasah sifat berfikiran terbuka dan tidak mudah
menilai seseorang sebelum mengenalinya dengan lebih rapat.

Falsafah :
1. Jika mesej itu disampaikan dari mulut ke mulut melalui seorang
demi seorang, mesej yang akan diterima kelak akan ditokok
tambah atau didapati ada kekurangannya.
2. Jangan terlalu mudah percaya pada khabar angin dan hendaklah
dikaji terlebih dahulu akan kebenaran sesuatu cerita yang
didengar.
3. Adalah lebih baik menyampaikan satu-satu maklumat itu secara
bertulis.

ADA SEEKOR ANAK KAMBING


DI LEHERNYA ADA LOCENG
BUNYINYA KLING … KLING … KLING
DITENDANG OLEH MALING
JATUH TERGULING-GULING
LALU MATANYA JULING

TAJUK : KEMAHIRAN MENDENGAR


Objektif : Selepas menjalani latihan ini peserta diharapkan:
1. Menyedari pentingnya mendengar dengan teliti
2. Memahami kesan memberi perhatian dengan teliti
3. Memahami bahawa dalam proses membimbing, kemahiran
mendengar amat penting agar mesej yang diterima tepat seperti
maksud yang hendak disampaikan oleh penyampai
Alat : Tiada
Langkah :
1. Peserta dikehendaki memilih pasangan masing-masing (A dan B)
2. Aktiviti dijalankan secara berpasangan A dan B. A akan
menceritakan tentang dirinya atau pengalamannya kepada B (5
minit). B mendengar dengan teliti dan akan menceritakan semula
apa yang didengar kepada A.
3. Ulang aktiviti ini dengan B menceritakan tentang dirinya atau
pengalamannya kepada A (5 minit). A mendengar dengan teliti
dan akan menceritakan semula apa yang didengar kepada B.

53
4. Semua peserta berkumpul semula berkumpul semula dalam
bulatan dan membincangkan kesan mendengar dengan penuh
perhatian.
5. Perbincangan dibimbing oleh fasilitator dengan menekankan
bahawa:
i) Dalam proses melayan rakan-rakan, PRS mestilah
memberi penuh perhatian agar rakan yang dibimbing
berasa diterima dan dihormati.
ii) Kemahiran mendengar penting dalam proses
membimbing supaya mesej yang disampaikan tidak
menimbulkan sebarang kekeliruan, salah faham
ataupun rasa tersinggung kepada rakan itu.

TAJUK : KEMAHIRAN MEMBERI RESPON DAN TINDAKBALAS


Objektif : Supaya peserta dapat berlatih mengenalpasti respon yang
menggalakkan komunikasi dan yang menghalang komunikasi
Alat : Kertas Latihan Komunikasi (Lampiran A)
Langkah :
1. Tiap-tiap peserta diberi satu kertas latihan. Dalam masa 10 minit
mereka diminta mencari respon yang paling sesuai bagi tiap-tiap
kenyataan yang diberi.
2. Berbincang dan mencari respon yang paling menggalakkan.
Mendapatkan pendapat peserta mengapa respon yang lain
dianggap tidak sesuai dan apakah kesannya jika seseorang
memberi respon demikian. Pastikan tiap-tiap peserta mendapat
peluang mengeluarkan pendapat mereka.
Lampiran A

1. “Ali beritahu saya, cikgu hendak jumpa saya”


a. Ya, saya dengar awak tidak boleh bergaul dengan orang lain di dalam
kelas.
b. Oh ya! Memang betul. Cakaplah apa yang telah berlaku di antara
awak dengan kawan-kawan lain di dalam kelas
c. Memang sudah lama saya hendak bercakap dengan awak.
Bagaimana perasaan awak tentang kawan-kawan awak di dalam
kelas selama ini?

54
d. Ya, saya cuma ingin menolong awak supaya berasa senang di dalam
kelas. Boleh kita bincang tentang apa yang berlaku di dalam kelas
selama ini?
e. Saya hendak dengar cerita awak tentang apa yang berlaku di dalam
kelas.

2. “Memang saya tak akan berjaya di dalam temuduga itu. Saya tahu saya akan
gagal seperti dahulu juga”
a. Tidak, awak takkan gagal. Kata pada diri awak, awak takkan gagal.
b. Hai, awak harus yakin pada diri sendiri. Saya pasti awak berjaya
c. Awak runsing kalau-kalau awak gugup apabila awak masuk
temuduga?
d. Awak bertanyalah orang yang pernah pergi temuduga, mungkin
mereka boleh tolong awak untuk jadikan panduan
e. Awak rasa, sebab awak pernah gagal masa lepas, kali ini pun akan
gagal juga.

3. “Saya tak faham mengapa kami berdua selalu bertengkar. Nampaknya kami
tak boleh berbincang langsung”
a. Ceritakanlah lagi pada saya
b. Gigi dan lidah lagikan tergigit, nikan pula sahabat karib
c. Memang menakutkan apabila awak memendam perasaan marah
pada kawan awak itu. Ini merunsingkan awak kerana awak tidak
faham apa yang telah berubah.
d. Apa punca yang awak selalu bertengkar dengan dia sekarang?
e. Mungkin awak perlukan perubahan. Ubahlah tabiat awak.
f. Jauhkan diri buat sementara waktu darinya.

4. “Saya datang berjumpa awak kerana saya perlukan pertolongan. Apa patut
saya buat?”
a. Nampaknya awak mahu saya beritahu awak apa yang harus awak
lakukan.
b. Perkara pertama yang patut awak buat ialah mendapatkan beberapa
banyak maklumat. Sudah awak tanya tentang biasiswa?
c. Saya tak boleh menyelesaikan masalah awak.
d. Apa yang awak hendak buat?
e. Saya tidak pasti. Boleh kita bincang lagi tentang perkara itu?

55
5. “Keputusan UPSR makin bertambah baik tahun ini. Saya dengar mereka
tidak mahu mengambil pelajar yang gagal walau satu mata pelajaran masuk
ke tingkatan satu”
a. Awak bimbang jika awak tidak diberi tempat ke tingkatan satu jika
keputusan awak tidak memuaskan.
b. Tak tahulah. Saya pun risau juga. Tak tahu saya dapat atau tidak.
c. Makin hari makin bertambah susah. Sudah ramai sangat orang yang
bijak-bijak sekarang.
d. Jangan takut. Tentu awak dapat tempat. Itu cuma khabar angin saja.
Awak dengan saya sama sahaja. Tak tahu lagi nasib.

6. “Saya tak pasti sekolah swasta yang mana saya hendak masuk. Saya ingat
hendak belajar di Singapura tetapi saya tak dapat pasport”
a. Nampaknya awak banyak berfikir tentang hal ini
b. Apa dia perkara-perkara yang awak pentingkan dalam sekolah swasta
yang awak hendak masuk itu?
c. Awak dah pergi melawat sekolah-sekolah yang awak cadang hendak
masuk?
d. Memang sukar membuat keputusan. Elok kita bincangkan tentang
perasaan awak pada tiap-tiap sekolah yang awak cadang hendak
pergi.
e. Awak kelihatan hilang semangat. Ceritakan pada saya apa yang perlu
perubahan.

7. “Saya datang berjumpa awak, awak tidak menolong saya sedikit pun. Awak
tak boleh mengubah apa-apa”
a. Awak berharap sangat saya dapat meringankan bebab awak
b. Awak seperti hilang harapan. Awak mengharapkan yang saya akan
berupaya mengubah keadaan yang awak alami sekarang.
c. Pada pandangan saya, awak tidak mahu mencuba langsung.
d. Mungkin ada perkara-perkara lain yang boleh awak ubah.
e. Saya boleh nampak awak putus harapan. Ceritakanlah pada saya apa
yang harus diubah.

8. “Kalaulah saya dengar cakap bapa saya, perkara ini tidak akan berlaku”
a. Kita hidup dan kita belajar. Bukanlah buruk sangat kalau membuat
kesilapan.

56
b. Menyesali perkara yang telah berlaku tidak berguna.
c. Memang susah. Cakaplah pada saya apa yang telah berlaku.
d. Awak rasa takut sebab bapa awak selalu betul dalam beberapa
perkara. Mungkin ada perkara lain yang dia salah.
e. Saya tertanya-tanya apa yang awak telah usahakan untuk menolong
diri awak sendiri.

9. “Ibu bapa saya sentiasa mencari salah saja. Dia mahu tahu di mana saya
pergi, dengan siapa, apa buat, dia tak pernah memberi saya kebebasan.”
a. Memanglah ibu bapa kita risau tentang diri kita.
b. Awak benar-benar kecewa kerana awak fikir ibu bapa awak tidak
percaya pada awak.
c. Ibu bapa awak sayang awak. Mereka bimbang dan mengambil berat.
Zaman remaja sekarang sangat mencabar.
d. Pernahkah awak melakukan sesuatu yang membuatkan mereka tidak
percaya pada awak?
e. Memang elok kalau kita sedar mereka sangat mengambil berat
tentang diri kita.

57
PANDUAN SENARAI KEMAHIRAN MEMBANTU PRS
SENARAI KEMAHIRAN YA TIDAK
KEMAHIRAN ASAS
1. Menerima klien dengan terbuka
2. Menggalakkan klien bercerita
3. Membuat klien berkeyakinan dan percaya kepada PRS
4. Menggunakan kemahiran bertanya soalan tepat pada masa dan
keadaan
5. Mendapatkan kepelbagaian dan kemungkinan kepada pencetus
permasalahan klien
6. Memberi tunjuk sasar dan hala tuju kepada klien dalam proses
membantu
7. Memberi peluang kepada klien untuk memikirkan agendanya
sendiri
8. Membuat klien menyusun langkah-langkah mengatur agenda
9. Menganalisa segala kemungkinan dan risiko yang bakal
dihadapi klien
10. Menggunakan segala maklumat yang diperolehi daripada
klien sepanjang sesi
11. Mendapatkan komitmen daripada klien secara konsisten
KEMAHIRAN MENGENAL EMOSI
1. Menggunakan Pra - frasa
2. Menggunakan bahasa bukan lisan yang bersesuaian
3. Mengklasifikasikan perasaan klien
4. Menilai ketepatan maklumat dari klien berdasarkan perasaan
emosi yang ditonjolkan
5. Menjadi pemudahcara bagi klien meluahkan perasaan
KEMAHIRAN BEREMPATI
1. Mendengar dan menggunakan ekspresi yang bersesuaian
2. Menggunakan nada dan bahasa yang membuat klien rasa selesa
3. Memberi perhatian pada klien dan menerimanya tanpa syarat
4. Mewujudkan interaksi ‘ perhubungan ‘ yang harmoni dalam
sesi membantu
KEMAHIRAN MENDENGAR
1. Peka pada setiap rangsangan yang klien tunjukkan (melalui
pancaindera )
2. Memberi perhatian pada fakta dan perasaan klien
3. Memahami setiap maklumat yang diberi oleh klien
4. Mengingati segala maklumat penting yang boleh digunakan
untuk menganalisa masalah klien
5. Menunjukkan empati dengan perhatian dan pertanyaan yang
tepat kepada klien.
6. Memberi tindakbalas secara lisan dan bukan lisan

JUMLAH
Pembimbing Rakan Sebaya :……………………………………….

Nama Penyelia :……………………………………………………………

58
BAHAGIAN 4: PENTAULIAHAN

CARTA ALIRAN PENTAULIAHAN PRS


(FORMAT JPS)

Mula / Promosi

Isi Borang Permohonan

Pemilihan Temuduga

Tidak
Sesi Temuduga

LULUS
Ya

Mengikuti Kursus

Ujian Bertulis dan Ujian Lisan


Tidak

LULUS
Ya

Latihan Praktikal

Tidak
LULUS
Ya

Tamat

59
CADANGAN ATURCARA MAJLIS PENTAULIAHAN PRS

- Nyanyian lagu
: Negaraku
: Negeri Selangor
: Lagu Sekolah

- Bacaan doa

- Ucapan guru penasihat PRS

- Ucapan pengetua

- Majlis pentauliahan PRS

- Bacaan ikrar PRS

- Nyanyian lagu PRS

60
Contoh Sijil Lulus Peperiksaan

SIJIL PENILAIAN

PEMBIMBING RAKAN SEBAYA

Dengan ini disahkan

__________________________________________________________

telah mengikuti Kursus Pembimbing Rakan Sebaya pada _____________ bertempat


di _________________________ dan telah mendapat keputusan

Ujian Bertulis Ujian Lisan

LULUS LULUS

Pada _________________________ di _____________________________

…………………………….
t.t Pengarah JPS Tarikh: ……………….

61
Contoh Sijil Pentauliahan

SIJIL PERLANTIKAN

PEMBIMBING RAKAN SEBAYA

Dengan ini disahkan

__________________________________________________________

dari Sekolah

___________________________________________________________

telah lulus Ujian Penilaian Pembimbing Rakan Sebaya dan dilantik


sebagai PEMBIMBING RAKAN SEBAYA
mulai ________________________

…………………………….
t.t Pengarah JPS Tarikh: ……………….

62
BAHAGIAN 5: LATIHAN LANJUTAN

Latihan Lanjutan perlu diberi kepada PRS untuk meningkatkan kemahiran membantu.
Latihan lanjutan tidak perlu panjang dan lama. Aspek latihan terpulang kepada
keperluan pelajar. Contoh Modul :

i. Kemahiran membuat keputusan


ii. Kemahiran belajar
iii. Kemahiran mengurus masa
iv. Kemahiran mengatasi masalah
v. Kemahiran mengendali mesyuarat
vi. Kemahiran mengurus tekanan
vii. Kemahiran berfikir cemerlang
viii. Tutor sebaya
ix. Lain-lain kemahiran yang berkaitan

BAHAGIAN 6: PEMANTAUAN

Pemantauan penting kerana apabila PRS dipantau dengan teliti mereka berupaya
berkembang dan mendapat panduan dalam menjalankan tugas mereka. Pemantauan
adalah satu aspek penting di dalam program latihan pembimbing rakan sebaya. Tanpa
pemantauan mereka tidak akan tahu sama ada peranan mereka telah dijalankan
dengan betul atau tidak.

7.1 Faedah Pemantauan :


1. Melalui pemantauan program latihan akan berkembang dan mempunyai
kualiti yang tinggi.
2. Guru kaunseling mendapat maklumbalas tentang kemajuan yang dicapai
oleh PRS.

63
3. Pemantauan yang teratur memberi kenyakinan kepada guru kaunseling
bercakap tentang program latihannya, kemajuan yang dicapai dan aspirasi
pada masa hadapan.

7.2 Cara Pemantauan

1. Bertemu dalam kumpulan perbincangan untuk mendengar laporan tiap-tiap


pembimbing rakan sebaya.

2. Pemantauan dijalankan secara individu melalui pertemuan yang berstruktur.

3.Guru kaunseling berada bersama-sama semasa satu projek atau sesi itu
dijalankan dengan keizinan kedua-dua pihak.

4. Pemantauan boleh juga dijalankan melalui laporan peribadi yang dibuat


oleh
PRS mengenai kemajuan, halangan dan keperluan yang dialami semasa
bertugas.

5. Pemantauan boleh juga dibuat melalui laporan guru-guru mengenai


perkembangan dan perubahan diri PRS dari kaca mata orang luar.
6. Galakkan tiap-tiap PRS mempunyai satu buku catatan harian PRS (diari)
mengenai perasaan, reaksi mereka dan rakan-rakan yang mereka tolong,
kemajuan, kelemahan dan lain-lain.

64
BAHAGIAN 7: PROJEK PRS

Projek PRS boleh dijalankan mengikut tempoh masa tertentu atau mengikut
perancangan yang telah dibuat.. Antaranya ialah :

i. Membina sistem Tutor Rakan Sebaya


ii. Info Unit Bimbingan dan Kaunseling
iii. Buletin Unit Bimbingan dan Kaunseling
iv. Fasilitator Program Maju Diri
v. Budaya Ucap Terima Kasih
vi. Program Khidmat Masyarakat
vii. Program “Study Group”
viii. Program Pendidikan Kerjaya – Buku Skrap, Kiosk Kerjaya dll.
ix. Minggu PRS
x. Kempen-kempen Masalah Remaja – Kempen Anti Merokok dsb.

65
BAHAGIAN 8: PENGURUSAN BUKU LOG

ANALISA BIMBINGAN PRS MENGIKUT BULANAN


BULAN:

TING/ JENIS KAUM KLIEN JENIS BIMBINGAN JUMLAH


MELAYU CINA INDIA LAIN-LAIN A D K P R L
TAHUN L P L P L P L P
PERALIHAN
1
2
3
4
5
6/6

RENDAH
6 ATAS
JUMLAH
ANALISA BIMBINGAN PRS SECARA KESELURUHAN

TAHUN:

TING/ JENIS KAUM KLIEN JENIS BIMBINGAN JUMLAH


MELAYU CINA INDIA LAIN-LAIN A D K P R L
TAHUN L P L P L P L P
PERALIHAN
1
2
3

66
4
5
6/6

RENDAH
6 ATAS
JUMLAH

REKOD PENGHANTARAN BUKU LOG MENGIKUT BULAN

BULAN: ………………………………

BIL. NAMA PRS NO. TINGKATAN/ TARIKH CATATAN


PENDAFTARAN TAHUN
PRS

67
REKOD PENGHANTARAN BUKU LOG MENGIKUT TAHUN

TAHUN: ………………………………

BIL NAMA NO TING/TAHUN BULAN 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 JUM


PRS PENDAFTARA TARIKH
N PRS

TANDATANGAN

68
(Muka Hadapan Buku loq)

PEMBIMBING RAKAN SEBAYA

LOGO PRS

BUKU LOG

Nama :
Tingkatan/Tahun :
Sekolah :
Tahun :
No. Pendaftaran PRS :

69
MAKLUMAT DIRI

NAMA :

SEKOLAH :

TAHUN/TINGKATAN :

TARIKH LAHIR :

TARIKH LANTIKAN :

TARIKH PEPERIKSAAN UPSR :


KEPUTUSAN :

TARIKH PEPERIKSAAN PMR :


KEPUTUSAN :

TARIKH PEPERIKSAAN SPM :


KEPUTUSAN :

TARIKH PEPERIKSAAN STPM :


KEPUTUSAN :

NAMA BAPA/PENJAGA :

PEKERJAAN BAPA/PENJAGA :

NAMA IBU/PENJAGA :

PEKERJAAN IBU/PENJAGA :

ALAMAT RUMAH :

NO. TELEFON :

70
FALSAFAH PEMBIMBING RAKAN SEBAYA (PRS)

“BANTU DIRI SUPAYA BERUPAYA MEMBANTU ORANG LAIN”

PRS harus dilengkapi dengan ilmu pengetahuan, perlakuan, perhubungan, kemahiran,


kreativiti dan keimanan.

PRINSIP PRS

12.0. Bersedia dan rela membantu rakan yang memerlukan bantuan tanpa mengira
agama, bangsa, jantina, kedudukan perlakuan dan fizikal.
13.0. Perkhidmatan Pembimbing Rakan Sebaya hendaklah dijalankan berdasarkan
etika PRS.

PERANAN ANDA SEBAGAI PRS

a. Menjadi rakan yang peka kepada perasaan orang lain dan keadaan
sekeliling.
b. Sebagai khidmat sokongan, PRS membantu menggerakkan
perkhidmatan bimbingan dan kaunseling di sekolah.
c. Sebagai salah satu sumber kepada rakan untuk mendapat bantuan.
d. Sebagai penghubung kepada khidmat bimbingan dan kaunseling
seperti membuat rujukkan jika perlu.
e. Sebagai peninjau rasa untuk membolehkan Kaunselor/Guru Bimbingan
dan Kaunseling menjalankan strategi intervensi jika perlu.
f. Sebagai Role Model kepada pelajar lain.
g. Menjadi fasilitator yang bersikap terbuka, yakin dan percaya diri,
berasa selesa dan berimpati.
h. Menerima rakan secara terbuka dan tanpa syarat.
i. Mendengar, menjelas dan membantu rakan melihat beberapa alternatif
sebelum membuat keputusan.
j. Memberi sokongan dan galakkan untuk rakan mengambil langkah
positif.
k. Mematuhi etika kerahsiaan.
l. Menyedari bahawa bukan semua masalah boleh diatasi.
m. Berbincang dan membantu rakan yang menghadapi masalah
biasa/normal.
n. Memimpin rakan melihat masalah dengan objektif dan
mengalakkannya mencari penyelesaian sendiri supaya ia belajar melalui
pengalamannya.
o. Menjalankan program membantu sambil mempengaruhi rakan lain
supaya melibatkan diri.
p. Mengutamakan kesejahteraan diri dan memahami batasan diri untuk
membantu.

ETIKA PRS

71
PRS perlu patuh kepada etika berikut:

1. Amanah dan menyimpan rahsia.


2. Menerima dan menghormati rakan dan orang lain.
3. Tahu batasan dan keupayaan diri.
4. Sentiasa berusaha meningkatakan diri dari pelbagai aspek.
5. Melapor kepada Kaunselor/Guru Bimbingan dan Kaunseling tenteng kes yang
boleh merosakkan diri atau orang lain.
6. Merujuk kes rumit kepada Kaunselor/Guru Bimbingan dan Kaunseling.
7. Mematuhi peraturan sekolah dan norma masyarakat dan agama.

PERKARA YANG BOLEH DAN TIDAK BOLEH DILAKUKAN OLEH PRS

Perkara yang boleh dilakukan oleh PRS Perkara yang tidak boleh dilakukan oleh
PRS
a. Pemudah cara dalam keadaan a. Mengawal,memberi khutbah atau
terbuka,penuh kepercayaan rasa mendesak rakan tentang apa yang
selesa dan empati. harus mereka lakukan.

b. Menerima rakan dengan terbuka. b. Membuat kesimpulan awal dan


cuba mengubah mereka.

c. Mendengar,menjelas dan
membantu rakan melihat beberapa c. Memberi nasihat atau memberi
alternatif sebelum membuat cadangan penyelesaian untuk
keputusan. diikuti.

d. Memberi sokongan dan galakan


untuk rakan mengambil langkah d. Menyelamatkan rakan denmgan
positif. membuat sesuatu yang sepatutnya
dilakukan oleh rakan itu sendiri.

e. Mematuhi kerahsiaan. e. Bercerita dengan orang lain.

f. Menyedari bukan semua masalah f. Mengharapkan semua masalah


boleh diatasi boleh diatasi dengan segera.

g. Berbincang dan membantu rakan g. Berbincang dengan rakan yang


yang menghadapi masalah biasa menghadapi masalah emosi
seharian. mendalam.

h. Memimpin rakan melihat h. Bertindak menyelesaikan masalah


masalahnya dengan objektif dan rakan.
menggalakkan mereka mencari
penyelesaian sendiri supaya
mereka belajar melalui
pengalamannya.

72
i. Merujuk kes-kes yang berat i. Menghadapi sendiri masalah yang
kepada guru bimbingan dan runcing sehingga mengganggu
menjadi jambatan kepada rakan ketenteraman jiwa.
yang bermasalah untuk bertemu
dengan guru BK atau orang yang
lebih arif.

j. Menjalankan projek membantu j. Menjalankan projek bersendirian


sambil mempengaruhi rakan lain dan mengetepikan rakan lain.
supaya melibatkan diri.
k. Terlibat dengan masalah rakan
k. Memberatkan kesajahteraan diri secara peribadi sehingga
dan memahami limitasi diri untuk mengganggu pelajaran dan
membantu. perasaan.

CARA MEREKOD MAKLUMAT

Tarikh : 1) Catatkan tarikh setiap kali anda berbincang dengan rakan


anda berkenaan dengan sesuatu isu atau aktiviti.
2) Tarikh harus ditulis semasa PRS menyediakan laporan.
3) Guru Kaunseling menulis tarikh semasa membuat pemantauan
laporan aktiviti PRS.

Nama : Gunakan nama samaran rakan yang berbincang dengan


anda.

Kod Bimbingan: BI : Bimbingan Individu


BK : Bimbingan Kelompok

Jenis Bimbingan : Bulatkan jenis bimbingan yang diberi.

A : AKADEMIK
D : DISIPLIN
K : KELUARGA
P : MASALAH PERIBADI
R : RAKAN SEBAYA
L : LAIN-LAIN

Latar Belakang Rakan :

Latar belakang keluarga, keadaan ekonomi ibu bapa, keadaan fizikal, emosi rakan
semasa berjumpa Pembimbing Rakan Sebaya (PRS).

73
Isu Perbincangan :

Catatkan isu perbincangan merujuk jenis bimbingan.


Tetapkan matlamat perbincangan.

Maklumbalas :

Nyatakan respon daripada rakan atas alternatif yang diberi.


- ada perubahan tingkahlaku atau tiada perubahan.
- Masalah bertambah serius.

Tindakan Susulan :
- Dirujuk kepada Guru Bimbingan dan Kaunseling.
- Berbincang seminggu sekali.
- Berbincang setiap hari dengan rakan.

IKRAR PRS

Saya/Kami dengan ini berikrar menerima dan mematuhi serta mengamalkan teras-
teras perkhidmatan semasa berkhidmat sebagai Pembimbing Rakan Sebaya (PRS )
sesi _____.

1. Menerima jawatan ini dan sanggup memikul tanggungjawab serta amanah


yang diberikan tanpa mengira tempat, masa, dan rakan
2. Berpegang teguh kepada etika Pembimbing Rakan Sebaya.
3. Berusaha menjadi pelajar contoh.
4. Berazam meningkatkan mutu akademik dan disiplin diri.
5. Berkhidmat dengan penuh kemesraan dan kasih sayang.
6. Sentiasa berusaha meningkatkan kualiti perkhidmatan PRS

74
BAHAGIAN 9: JAWATANKUASA PRS

Penasihat
(Guru Kauanseling)

Pengerusi
(Pelajar Tingkatan Lima)

Naib Pengerusi
(Pelajar Tingkatan Empat)

Setiausaha
(Pelajar Tingkatan Lima)

Naib Setiausaha
(Pelajar Tingkatan Empat)

Bendahari
(Pelajar Tingkatan Lima)

Naib Bendahari
(Pelajar Tingkatan Empat)

AJK

Biro Akademik Biro Publisiti Biro Kerjaya Biro


Latihan

Biro Kebajikan Biro Lawatan

Wakil Tingkatan 1 - 5

75
BAHAGIAN 10: RANCANGAN TAHUNAN PRS

CADANGAN PERANCANGAN TAHUNAN PRS

Bulan Aktiviti Sasaran Personalia Catatan


Januari Promosi PRS PRS tingkatan Guru
• Pemilihan Ahli 1-5 Kaunseling
• Temuduga
• Ujian Personaliti AJK UBK
• Mesyuarat Agung PRS
• Rancangan Tahunan
• Perlantikan Biro / AJK
• Pembahagian Tugas

Februari Program Orientasi PRS PRS tingkatan Guru


• Ramah Mesra 1-5 Kaunseling
• Taklimat AktivitiTahunan
• Kursus PRS 1 (Modul Asas AJK UBK
1- Kesedaran Kendiri dan
Asas Komunikasi)
• Kursus PRS 2 (Modul Asas
2- Asas Kaunseling dan
Perkembangan Remaja)

Mac Pemantauan PRS PRS tingkatan Guru


• Semakan Buku Log PRS 1-5 Kaunseling
• Bimbingan Penyelesaian
Masalah AJK UBK

April Pemantauan PRS PRS tingkatan Guru


• Semakan Buku Log PRS 1-5 Kaunseling
• Bimbingan Penyelesaian
Masalah AJK UBK
Aktiviti Luar
• Kursus Kepimpinan
• Rekreasi
• Lawatan

Mei Pemantauan PRS PRS tingkatan Guru


• Semakan Buku Log PRS 1-5 Kaunseling
• Bimbingan Penyelesaian
AJK UBK

76
Masalah
Latihan Kemahiran Lanjutan

Jun Pemantauan PRS PRS tingkatan Guru


• Semakan Buku Log PRS 1-5 Kaunseling
• Bimbingan Penyelesaian
Masalah AJK UBK
Penglibatan Aktiviti Pertandingan
Kerjaya Sekolah / Daerah

Julai Pemantauan PRS PRS tingkatan Guru


• Semakan Buku Log PRS 1-5 Kaunseling
• Bimbingan Penyelesaian
Masalah AJK UBK
Aktiviti Luar
• Kursus PRS
• Lawatan

Ogos Pemantauan PRS PRS tingkatan Guru


• Semakan Buku Log PRS 1-5 Kaunseling
• Bimbingan Penyelesaian
Masalah AJK UBK
Penglibatan Aktiviti Pertandingan
Kerjaya Peringkat Negeri

September Penilaian PRS dan Laporan PRS tingkatan Guru


Pencapaian 1-5 Kaunseling

AJK UBK

Oktober Penyediaan Sijil PRS tingkatan Guru


Jamuan Akhir Tahunan / Jamuan 1-5 Kaunseling
Perpisahan
AJK UBK

77
BAHAGIAN 11 : PERLEMBAGAAN PRS

PERLEMBAGAAN KELAB PEMBIMBING RAKAN SEBAYA

1. MATLAMAT

Untuk melengkapkan pengetahuan dari sumbangan murid membantu rakan dan

juga sesiapa sahaja yang memerlukan bantuan. Selain itu, murid dapat

menyakinkan diri dalam memberi bantuan dan juga cadangan serta boleh

berinteraksi dengan lebih baik dari masa kesemasa.

2. OBJEKTIF

2.1 Mendapat pengetahuan dan berupaya memahami dan menilai

kelebihan dan kelemahan diri .

2.2 Membina strategi bagaimana meningkatkan kelebihan diri dan

mengurangkan kelemahan diri supaya dapat membina sikap positif.

2.3 Memahami dan menguasai kemahiran asas komunikasi dan berupaya

mempraktikkannya dengan rakan-rakan , guru,keluarga dan orang

lain..

78
2.4 Mengetahui dan menguasai teknik-teknik asas dalam kemahiran

kaunseling supaya mereka dapat berfungsi sebagai PRS yang peka

kepada perasaan rakan-rakan dan berupaya membantu rakan dengan

lebih berkesan.

2.5 Memahami sifat-sifat remaja dan aspirasi mereka dan dapat membantu

diri dan rakan-rakan untuk membina matlamat hidup yang positif.

2.6 Membina daya dorongan ntuk membina budaya saling membantu,

hormat dan kasih mesra antara rakan-rakan dan masyarakat sekolah.

3. KEAHLIAN

3.1 Dibuka kepada semua murid sekolah ini.

3.2 Pemohon menjadi ahli adalah dengan cara mengisi borang yang

disediakan.

3.3 Temuduga akan diadakan dari masa kesemasa dan murid yang layak

sahaja akan dipilih.

3.4 Kelayakan murid yang akan dipilih ialah :

i. Minat dan aktif

ii. Boleh berkomunikasi dengan baik.

iii. Personaliti yang baik.

iv. Tiada masalah disiplin.

v. Mempunyai pencapaian akademik yang baik.

79
4. GURU PENASIHAT

4.1 Guru penasihat adalah terdiri daripada guru sekolah ini.

4.2 Guru penasihat mempunyai kuasa mutlak merancang,melaksana atau

membatalkan sesuatu aktiviti apabila difikirkan perlu.

5. AHLI JAWATANKUASA

5.1 Dilantik semasa mesyuarat Agung.

5.2 Ahli yang hadir dan ahli yang tidak hadir tetapi menulis surat layak

dicalonkan sebagai AJK.

5.3 Pemilihan AJK adalah secara undian.

5.4 AJK kecil boleh dilantik oleh Guru Penasihat tanpa mengadakan

mesyuarat.

5.5 AJK yang hendak meletak jawatan hendaklah menghantar surat

perletakan jawatan kepada Guru Penasihat.

5.6 AJK yang tidak hadir semasa aktiviti / perjumpaan / mesyuarat

sebanyak tiga kali tanpa sebab-sebab yang munasabah akan dilucutkan

jawatannya semerta.

5.7 AJK Kelab terdiri:

i. Pengerusi

ii. Naib Pengerusi

iii. Setiausaha Agung

iv. Penolong setiausaha

80
v. Bendahari

vi. Penolong Bendahari

vii. AJK mengikut tingkatan

viii. Pemeriksa kira-kira

5.8 Guru Penasihat boleh menambah bilangan AJK jika difikirkan perlu.

6. KEHADIRAN /PENYERTAAN

6.1 Ahli kelab dikehendaki menghadiri setiap aktiviti/perjumpaan

sekurang-kurangnya 70% sepanjang tahun.

6.2 Kegagalan berbuat demikian boleh dikenakan tindakan disiplin dan

kehilangan hak-hak keahlian kelab.

7. AKTIVITI

7.1 Dijalankan sebagaimana yang dirancang dalam mesyuarat agung atau

mesyuarat ahli jawatankuasa.

7.2 Sebarang pindaan aktiviti akan dibuat oleh guru penasihat dan

diumumkan kepada pengetahuan ahli.

8. PERATURAN-PERATURAN

8.1 Peraturan sekolah adalah peraturan asas kelab.

8.2 Peraturan khas yang ditetapkan oleh kelab hendaklah dipatuhi oleh

semua ahli.

8.3 Ahli-ahli yang melanggar peraturan kelab akan dikenakan tindakan tata

tertib.

81
8.4 Semua ahli mestilah patuh dengan etika PRS yang telah ditetapkan.

9. TINDAKAN DISIPLIN

9.1 Diambil ke atas ahli yang melanggar perlembagaan kelab dan tidak

mematuhi peraturan yang telah ditetapkan.

9.2 Tindakan disiplin adalah seperti berikut:

i. Amaran lisan

ii. Amaran bertulis

iii. Menggantung keahlian

iv. Pecat keahlian

9.3 Ahli yang dikenakan tindakan disiplin akan hilang semua hak ahli

kelab.

9.4 Ahli yang tidak puas hati dengan tindakan yang diambil boleh

membuat rayuan kepada Guru Penasihat Kelab secara bertulis dan

keputusan Guru Penasihat adalah muktamad.

10. PINDAAN PERLEMBAGAAN

10.1 Mana-mana bahagian dari perlembagaan kelab ini sah sehingga ia

dipinda.

10.2 Cadangan pindaak perlembagaan boleh dibuat oleh ahli ,guru penasihat

,murid, ahli jawatankuasa atau pentadbir sekolah dengan bertulis.

82
10.3 Satu mesyuarat khas yang dihadiri oleh Guru Penasihat dan ahli

jawatankuasa akan membincangkan cadangan tersebut dan meluluskan

sekiranya perlu.

10.4 Setiap pindaan yang telah diluluskan hendaklah dipamirkan dan

disahkan oleh Pengetua.

11. DERMA

11.1 Sumber utama kewangan kelab adalah melalui derma yang ditetapkan.

11.2 Kelab juga boleh memperolehi kewangan melalui aktiviti.

11.3 Ahli yang menyertai sesuatu aktiviti yang memakan belanja besar

boleh dikenakan derma khas bagi membiayainya.

12. HAL-HAL LAIN

12.1 Setiap ahli perlu mengetahui tanggungjawab sendiri terhadap aktiviti

kelab

12.2 Ahli-ahli hendaklah sentiasa peka dan mengikuti aktiviti-aktiviti

kelab dengan penuh minat.

83
BAHAGIAN 11: LAGU PRS

PRS

PRS WE’RE ALWAYS THERE FOR YOU


WHEN YOU NEED US LENDING AN EAR TO YOU
PRS we’llhejp light up your life
Together, friend for eternity
*(P) Positivity (R) rational thinking (S) Sensitivity
That’s what we strive to be you’
Time after time (through and through)
PRS, that us!

Whwn you’re down, when you are full of frowns


And you’re alone, screaming for help, a shoulder to cry on,
PRS, your friend in times of need,
So don’t feel shy, don’t wait, just look for us
(Repeat*)

Your friend in need, that’s us! (PRS, That us)


Drop in for a chat with us! (PRS, That’s us)
Anytime, anyplace, eeverybody welcome! (PRS, that’s us)
PRS, that’s us!!

PRS,kan s’lalu di sampingmu


Sambutlah bantuan yang ikhlas dari kami
PRS, menyuluhi jalan hidupmu
Bersama, sahabat’tuk selamanya

(P) Sikap positif ® minda rasional (S) sikap sensitive


‘Tuhan harapan kami
Setiap masa (setiap kali)
Kami PRS

Bila dirimu, muram dan hilang senyumanmu


Dan kan perlukan bantuan, tempat ‘tuk mengadu
PRS, sahabatmu yang sejati
Pintu kami ’kan terbuka tuk mu

84
Kami PRS!
Kami PRS!
Kami PRS!
KAMI PRS!!!

SURRANGGANI
SURANGGANI (2X)
SURANGGANI KAMALUKANAVA,
MALU-MALU KAMALU KANAVA,
SURANGGANIKA MALU,
SURANGGANIKA MALU KANAVA...

EPO A TAI TAI

HEY EPO A TAI TAI A YAH (2X)


HEY APO A TAI TAI APO,
ITUKI TUKI APO,
ITUKI TUKI EYAHHH...

SAMBALEE

SAMBALE SAMBALOA,
AMINAMINA SAMBALOA,
AMINAMINA YEH YEH YEH,
AMINAMINA OOOOOO,
LU SAMA LU GUA SAMA GUA,
LU JANGAN DENGKI SAMA KITAK PRS,
PRS NO.1 PRS NO. 1 YEAHH...

MASIHKAH KAU INGAT

MASIHKAH KAU INGAT,


PADA WAKTU ITU,
SEKUNTUM BUNGA MEKAR,
KU SELIT KE RAMBUTMU,
MASIHKAH KAU INGAT,
IA MENJADI MIMPI DAN MENJADI RINDU,
MASIHKAH KAU INGAT,

MASIHKAH KAU INGAT


KITA BERLARI-LARI
DI KAKI LANGIT MENCARI PELANGI
LALU HUJAN TURUN
KITA BASAH BERSAMA
MASIHKAH KAU INGAT
MASIHKAH KAU INGAT

85
MASIHKAH KAU INGAT
SEKUNTUM BUNGA ITU
DI TAPAK TANGAN INI IA MENJADI LAYU
LALUKU GENGAM IA MENJADI DEBU
MASIHKAH KAU INGAT MASIHKAH KAU INGAT...

I HAVE A DREAM

I HAVE A DREAM, A SONG TO SING


TO HELP ME COPE WITH ANYTHING
IF YOU SEE THE WONDER OF A FAIRY TALE
YOU CAN TAKE THE FUTURE EVEN IF YOU FAIL
CHORUS:
I BELIVE UN ANGEL
SOMETHING GOOD IN EVERYTHING I SEE
I BELIVE IN ANGEL
WHEN I KNOW THE TIME IS RIGHT FOR ME
I’LL CROSS THE STREAM
I HAVE A DREAM............

I HAVE A DREAM,A FANTASY


TO HELP ME THOUGH REALITY
AND MY DESTINATION MAKES IT WORTH THE WHILE
PUSHING THROUGH THEDARKNESS,STILL ANOTHER MILE

86
FIKIRKAN BOLEH!!!!

Engkaulah apa kau fikirkan,


Terkandung dalam
Jika kau fikirkan kau boleh pemikiran,
Kau hampir boleh melakukan, Kau fikir boleh melakukan,
Jika kau fikirkan ragu-ragu, Fikirkan boleh
Usahamu tidak menentu.
Percaya apa kau lakukan,
Jika kau fikirkan kekalahan, Tabah apa kau usahakan,
Kau hampiri kegagalan, Bertindak atas kemampuan
Jika kau fikirkan Engkau Boleh,
kemenangan, Engkau Boleh,
kau hampiri kejayaan. Engkau Boleh,

LAGU PEMIMPIN WAJA

BUMI LUAS TERBENTANG


DI SELURUH NUSANTARA
TIADA GUNUNG TERLALU TINGGI DEBURAN OMBAK KU KAYUH
BUAT KAMI DAKI DI SIANG HARI CUACA GELAP KU REMPUH
TIADA JURANG TERLALU DALAM KAMILAH, PEMIMPIN WAJA - WAJA
BUAT KAMI TURUN DI MALAM KELAM-MALAM KELAM,

HUTAN RIMBA 2X
PADANG LALANG 2X
DUSUN SUNYI JALANNYA JAUH
PANAS TERIK, HUJAN GERIMIS
AYOHLAH! AYOHH, MAJU KAWANKU,

HARAM PATAH 2X
HATI KAMI 2X
KERANA TERLATIHNYA
KAMILAH, PEMIMPIN WAJA
AYOH LAWAN SEMUA 2X

87
RUKUNEGARA

Kepercayaan kepada tuhan


Kesetiaan kepada raja dan negara
Keluhuran perlembagaan
Kedaulatan undang-undang
Kesopanan dan kesusilaan

BAHAGIAN 12: UJIAN PRA DAN POST

UJIAN PRA

Sila jawab dengan jujur kenyataan no 1 hingga 15 dengan membulatkan skala YA


atau TIDAK

Bil Penyataan / Item Skala


YA TIDAK
1. Saya tahu apa itu PRS
2. Saya tahu peranan PRS
3. Saya tahu etika PRS
4. Saya tahu membantu guru kaunseling adalah salah
satu tanggung jawab pemimpin PRS
5. Saya tahu bagaimana merekodkan maklumat-
maklumat di dalam buku log PRS
6. Saya sudah didedahkan dengan kemahiran –
kemahiran asas kaunseling
7. Saya yakin pada diri sendiri
8. Saya boleh berkomunikasi dengan rakan-rakan
9. Saya boleh berkongsi pengalaman dengan orang lain
10. Saya boleh bekerjasama dengan orang lain
11. Saya boleh bercakap dikhalayak ramai
12. Saya bersedia membantu orang lain pada bila-bila
masa

88
13. Saya tahu kekuatan diri saya
14. Saya tahu kelemahan diri saya
15. Saya boleh berbual dengan kawan baru

UJIAN POS

Sila jawab dengan jujur kenyataan no 1 hingga 15 dengan membulatkan skala YA


atau TIDAK

Bil Penyataan / Item Skala


YA TIDAK
1. Saya tahu apa itu PRS
2. Saya tahu peranan PRS
3. Saya tahu etika PRS
4. Saya tahu membantu guru kaunseling adalah salah
satu tanggung jawab pemimpin PRS
5. Saya tahu bagaimana merekodkan maklumat-
maklumat di dalam buku log PRS
6. Saya sudah didedahkan dengan kemahiran –
kemahiran asas kaunseling
7. Saya yakin pada diri sendiri
8. Saya boleh berkomunikasi dengan rakan-rakan
9. Saya boleh berkongsi pengalaman dengan orang lain
10. Saya boleh bekerjasama dengan orang lain
11. Saya boleh bercakap dikhalayak ramai
12. Saya bersedia membantu orang lain pada bila-bila
masa
13. Saya tahu kekuatan diri saya
14. Saya tahu kelemahan diri saya
15. Saya boleh berbual dengan kawan baru

BAHAGIAN `13: CARTA ALIRAN

i. Penubuhan PRS Sekolah

4.0 Pengurusan Pembimbing Rakan Sebaya (PRS) Sekolah-sekolah Malaysia

3.1 Carta Airan Pengurusan PRS

Kajian Tindakan

Penyediaan Kertas Cadangan Penubuhan

89
Perbincangan dengan Pengetua

Taklimat kepada semua guru

Hebahan/Publisiti/Iklan

Borang Permohonan Keahlian


& Borang Cadangan

Proses Borang Permohonan

Temuduga

Surat Tawaran/Surat Makluman kepada ibu Bapa

Surat Panggilan Kursus

BAHAGIAN 14 : BIBLIOGRAFI

1. Abd Latif Mohd Ali (1982).Konsep Bimbingan dan Kaunseling.Berita


Bimbingan dan Kaunseling 1, 5 – 8,3,32.KPM.
2. Aminah Hj Hashim dan Arthur P. Lloyd (1988) Bimbingan dan Kaunseling di
Malaysia.DBP.KL
3. Annes Jones (1997) “School Counselling In Practice”.Ward Lock Educational
Campany London.
4. Kementerian Pendidikan Malaysia (1993) Perlaksanaan perkhidmatan
bimbingan dan kaunseling di sekolah menengah .Kuala Lumpur:Unit
Bimbingan dan Kaunseling,Bahagian Sekolah,Kementerian Pelajaran
Malaysia.
5. Sufean Hussin (1993).Pendidikan di Malaysia : Sejarah,Sistem dan Falsafah.
Kuala Lumpur.DBP
6. Sufean Hussin(2002)Inovasi Dasar Pendidikan,Perspektif Sistem Dan
Organisasi.K.L.Penerbit Universiti Malaya.
7. Suradi Salim (1997) Bimbingan dan Kaunseling.Utusan Publications &
Distributors Sdn Bhd. K.L
8. William H.Van Hoose and John J.Pietrofesa(1970)Counseling and Guidance in
the Twentieth Century.Reflections and Reformations.Boston.Houghton Mifflin
Company.
9. Zuraidah Bt Abd Rahman (1988).Pengenalan Kaunseling Kelompok.Petaling
Jaya :IBS Buku Sdn Bhd.

90
10. Zuraidah Bt Abd Rahman(1996) Pembimbing Rakan Sebaya.Petaling
Jaya,Selangor.ibsbuku.

Disediakan oleh:

• Tn Hj Ishak B. Naim
Penyelia Kaunseling, JPS Selangor.

• En Ahmad Kamal B. Ariffin


Kaunselor SMK. Seksyen 18 Shah Alam,Petaling

• Pn Zubaidah Bt Mat @ Ahmad


Kaunselor SMK. Tengku Ampuan Rahimah,Klang

• En Mohd Said B. Julpin


Kaunselor SMK Puchong Utama (1),Petaling

• Pn Julia Bt Abu Sari


Kaunselor SMK Puchong Perdana,Petaling

• Pn Zunaidah Bt Zakaria
Kaunselor SMK(P) Taman Petaling,Petaling

• Pn Masbah Bt Lamat
Kaunselor SMK Bukit Gading, Gombak

• Pn Hamidah Bt Mohammad Ali P.P.N.


Kaunselor SMK Bukit Rahman Putra ,Gombak

91
Pn Chuah Mooi Kim
Kaunselor SMJK Yu Hua,Kajang

En Adnan B. Hj. Mansor


Kaunselor SMK USJ 13,Subang Jaya, Petaling

Cik Sabariah Bt. Bakar


Kaunselor SMK USJ 4, Subang Jaya,Petaling

Pn. Norazwa Bt Mohd Sidek


Kaunselor SMK Cheras Jaya, Hulu Langat.

Pn Salmiah Bt Monshie
Kaunselor SMK Dengkil, Sepang

Pn. Yusnita Bt. Mohamed Yusop


Kaunselor SMK (P) Bukit Kuda,Klang

Pn. Noraini Bt Mohd Mustaffa


Kaunselor SMK Jalan Tiga Bandar Baru Bangi

Pn. Zaiton Bte Sharif


Kaunselor SMK Bandar Baru Salak Tinggi,Sepang.

92