Anda di halaman 1dari 8

J4012 PNEUMATIK & HIDRAULIK (i)

MODUL
POLITEKNIK
KEMENTERIAN
PENDIDIKAN MALAYSIA

J4012
PNEUMATIK DAN HIDRAULIK

AHMAD SYAYUTHI BIN ABD. RAHMAN (PUO)


CHE MOHD AZMI BIN CHE IBRAHIM (PUO)
KAMARUZAMAN BIN DAUD (PUO)
J4012 PNEUMATIK & HIDRAULIK ( ii )

BIODATA PENULIS
J4012 - PNEUMATIK DAN HIDRAULIK

Nama : Ahmad Syayuthi B Abdul Rahman


Alamat : Jabatan Kejuruteraan Mekanikal
Politeknik Ungku Omar
Jln Raja Musa Mahadi, 31450 Ipoh.
No Tel :05-5457656/7622 ext 465
Email : syayuthi@hotmail.com
Kelulusan : BEng (Hons) KejMekanikal(USM)
(Bahan)
Sijil Teknologi Pembuatan (POLIMAS)
Jawatan : Pensyarah Teknik

Nama : Che Mohd Azmi Bin Che Ibrahim


Alamat : Jabatan Kejuruteraan Mekanikal
Politeknik Ungku Omar
31450 Jln Raja Musa Mahadi, Ipoh.
No Tel :05-5457656/7622 ext 465
Email :
Kelulusan : Sarjana Pendidikan (Teknikal)(UTM)
BSc (Hons) Kej Mekanikal(UTM)
(Teknologi Pembuatan)
Diploma Tek. Perindustrian (KUSZA)
Jawatan : Pensyarah Teknik

Nama : Kamaruzzaman Bin Daud


Alamat : Jabatan Kejuruteraan Mekanikal
Politeknik Ungku Omar
Jln Raja Musa Mahadi,31450, Ipoh
Perak
No Tel :05-5457656/7622 ext 468
Email : kman_dd@hotmail.com
Kelulusan :Diploma Kejuruteraan Pert. (UPM)
Jawatan : Pensyarah Teknik
J4012 PNEUMATIK & HIDRAULIK ( iii )

SOAL SELIDIK MODUL OLEH PELAJAR

Tajuk Modul : _________________________Kod Modul : _____________

Nama Pelajar : _______________________ No. Pendaftaran : ____________

Kursus : ____________________________________

Nama Penulis Modul : ______________________________

Sila gunakan skala berikut untuk penilaian anda.

4 Sangat setuju
3 Setuju
2 Tidak setuju
1 Sangat tidak setuju

Arahan : Tandakan √ pada ruangan skor yang dipilih.

Bil ELEMEN PENILAIAN SKALA


A. FORMAT 1 2 3 4
1 Susun atur muka surat adalah menarik.
2 Saiz font yang digunakan adalah senang untuk dibaca.
Saiz dan jenis gambar serta carta yang digunakan sesuai
3
dengan input.
4 Carta dan gambar senang dibaca dan difahami.
Jadual yang digunakan tersusun dengan teratur dan mudah
5
difahami.
6 Teks input disusun dengan cara yang mudah difahami.
7 Semua ayat berbentuk arahan dipamerkan dengan jelas.
B. ISI KANDUNGAN 1 2 3 4
8 Saya faham semua objektif dengan jelas.
9 Saya faham pada idea yang disampaikan.
10 Cara persembahan idea adalah menarik.
11 Semua arahan yang diberikan mudah difahami.
Saya boleh melaksanakan semua arahan yang diberikan
12
dalam unit ini.
13 Soalan dalam aktiviti adalah mudah dijawab.
14 Saya boleh menjawab soalan-soalan dalam penilaian kendiri.
15 Maklum balas boleh membantu mengenalpasti kesilapan saya.
16 Ayat-ayat yang digunakan mudah difahami.
17 Gaya penulisan menarik.
18 Saya boleh mengikuti unit ini dengan mudah.
19 Unit ini memudahkan saya mempelajari & memahami topik ini.
20 Penggunaan modul ini menarik minat saya.
J4012 PNEUMATIK & HIDRAULIK ( iv )

GRID KURIKULUM
Grid kurikulum ini adalah berdasarkan kepada kurikulum yang sedang digunakan
di Politeknik-Politeknik Kementerian Pendidikan Malaysia.

TOPIK UNIT
PENGENALAN KEPADA PNEUMATIK 1 2
SISTEM KERJA PNEUMATIK 3 4
REKABENTUK LITAR 5 6
KOMPONEN-KOMPONEN SISTEM HIDRAULIK 7
LITAR ASAS HIDRAULIK 8 9
PEMBINAAN LITAR HIDRAULIK 10
PERMASALAHAN DALAM SISTEM HIDRAULIK 11

PENGENALAN KEPADA PNEUMATIK

Unit 1 Sistem Pneumatik ( 2 Jam )

1.0 Pengenalan
1.1 Komponen Sistem Pneumatik
1.2 Kebaikan Sistem Pneumatik
1.3 Keburukan Sistem Pneumatik

Unit 2 Sistem Penjanaan Pneumatic Dan Pengagihan Udara ( 2 Jam )

2.0 Pengenalan
2.1 Persamaan yang berkaitan dengan udara mampatan
2.2 Pemampat udara
2.3 Jenis-jenis Pemampat
2.4 Penghasilan udara bebas
2.5 Penyahidratan udara

SISTEM KERJA PNEUMATIK

Unit 3 Penggerak Dan Injap ( 2 Jam )

3.0 Pengenalan
3.1 Penggerak pneumatik
3.2 Jenis-jenis Silinder Lelurus
3.3 Menentukan daya dan saiz silinder
3.4 Pengkusyenan dalam silinder pneumatik
3.5 Pencagak silinder
J4012 PNEUMATIK & HIDRAULIK (v)

3.6 Silinder istimewa


3.7 Penggerak berputar
3.8 Penggerak istimewa
3.9 Injap

Unit 4 Penderia Dan Kawalan Gerakan Satu Selinder ( 2 Jam )

4.0 Pengenalan
4.1 Penderia
4.2 Pengawalan Pergerakan silinder

REKABENTUK LITAR

Unit 5 Kawalan Turutan Berbilang Selinder ( 5 Jam )

5.0 Pengenalan
5.1 Pengendalian litar asas kawalan turutan berbilang silinder
5.2 Rajah gerakan masa
5.3 Membina litar lata (Cascade)
5.4 Membina litar pembilang langkah (Step Counter)

Unit 6 Fungsi Tambahan Kawalan Turutan Pneumatic


Dan Elektro-Penumatik ( 3 Jam )

6.0 Pengenalan
6.1 Fungsi dan alat tambahan bagi kawalan turutan pneumatik dan
elektropneumatik.

KOMPONEN-KOMPONEN SISTEM HIDRAULIK

Unit 7 Simbol Piawai Dan Kegunaan Komponen ( 3 Jam )

7.0 Pengenalan
7.1 Simbol piawai bagi komponen hidraulik
7.2 Pengenalan kepada komponen asas hidraulik
7.3 Pam
7.4 Injap
7.5 Penggerak

LITAR ASAS HIDRAULIK


J4012 PNEUMATIK & HIDRAULIK ( vi )

Unit 8 Susunatur Komponen Dan Sistem Asas Litar Hidraulik ( 3 Jam )

8.0 Pengenalan
8.1 Susunatur komponen hidraulik
8.2 Sistem asas hidraulik
8.3 Litar sistem asas hidraulik

Unit 9 Pengawalan Tekanan Dan Aliran Pada Penggerak ( 1 Jam )

9.0 Pengenalan
9.1 Pengawalan tekanan dan aliran pada penggerak-penggerak sistem hidraulik

PEMBINAAN LITAR HIDRAULIK

Unit 10 Rekabentuk Litar ( 5 Jam )

10.0 Pengenalan
10.1 Pembinaan litar kawalan
10.2 Gabungan litar kawalan

PERMASALAHAN DALAM SISTEM HIDRAULIK

Unit 11 Masalah-Maslah Utama Dalam Sistem Hidraulik ( 2 Jam )

11.0 Pengenalan
11.1 Permasalahan dalam sistem hidraulik

PANDUAN MENGGUNAKAN MODUL


J4012 PNEUMATIK & HIDRAULIK ( vii )

1. Modul ini dibahagikan kepada 11 unit. Setiap unit disediakan dalam jilid yang sama.
2. Mukasurat dinomborkan berdasarkan kepada kod subjek, unit dan halaman.

Contoh : J4012 / Unit 1 / 1

Subjek
Unit
Halaman

3. Pada permulaan unit, objektif am dan khusus dinyatakan.


4. Setiap unit mengandungi urutan aktiviti dan diberikan simbol berikut :-

OBJEKTIF
Bahagian ini mengandungi objektif am dan khusus setiap
pembelajaran

INPUT
Input mengandungi maklumat yang akan anda pelajari.

AKTIVITI
Bahagian ini mengandungi proses pembelajaran secara aktif untuk
menguji kefahaman anda. Anda perlu ikuti dengan teliti dan
melaksanakan arahan yang diberikan.

MAKLUMBALAS KEPADA AKTIVITI


Bahagian ini mengandungi jawapan kepada soalan-soalan yang
dikemukakan dalam aktiviti

PENILAIAN KENDIRI
Penilaian kendiri menguji kefahaman anda dalam setiap unit.

MAKLUMBALAS KEPADA PENILAIAN KENDIRI


Bahagian ini mengandungi jawapan kepada soalan-soalan yang
dikemukakan dalam penilaian kendiri

5. Anda perlu mengikuti unit demi unit yang disediakan.


6. Anda boleh meneruskan unit selanjutnya setelah berjaya melalui unit sebelumnya
dan yakin dengan pencapaian anda.

PERNYATAAN TUJUAN
J4012 PNEUMATIK & HIDRAULIK ( viii )

Modul ini disediakan untuk kegunaan pelajar-pelajar Semester 5 yang mengikuti


kursus Diploma di Jabatan Kejuruteraan Mekanikal, Politeknik-Politeknik
Kementerian Pendidikan Malaysia. Ianya bertujuan untuk memberi pendedahan
kepada pelajar tentang konsep sesuatu unit kearah pembelajaran kendiri atau
dengan bimbingan daripada pensyarah.
PRA-SYARAT KEMAHIRAN.
Pra-syarat untuk mengikuti modul ini adalah lulus penuh pada semester
sebelumnya.

OBJEKTIF AM

Diakhir modul ini, pelajar akan dapat :-


1. Mempelajari, memahami dan melakarkan rajah blok struktur dan aliran
isyarat sistem pneumatik, sistem penjanaan udara dan pengagihan udara.
2. Mempelajari , memahami, merekabentuk dan melakarkan binaan silinder,
injap dan penderia.
3. Mempelajari , memahami, merekabentuk dan menerangkan kawalan
turutan berbilang silinder dan fungsi tambahan.
4. Mempelajari , memahami dan melakarkan binaan injap dan penggerak.
5. Mempelajari , memahami dan melakarkan susunatur, litar asas,
pengawalan tekanan dan aliran pada penggerak-penggerak sistem
hidraul.
6. Menyatakan dan menyelesaikan masalah-masalah utama dalam sistem
hidraulik.
PERALATAN & SUMBER YANG PERLU DIGUNAKAN BERSAMA MODUL
1. Kertas graf.
2. Alat-alat geometri.
3. Kalkulator.
4. OHP.
5. Magnetic Teaching.

RUJUKAN
1. S. Majumdar, Pneumatic Systems, Principles and Maintenance, Mc Graw
Hill, 1995
2. David Booth, Pneumatic & Hydraulic, Oxford University, 1998.
3. Peter Rohner, Pneumatic Control for Industrial Automation,AE
Press,1987.
4. Aizerman,Pneumatic & Hydraulic Control System, Penrgamon Press,
1968.
5. CD Simulasi SMC, SMC Pneumatic Sdn. Bhd.
6. CD Simulasi Festo, Festo Didactic Sdn. Bhd.