Anda di halaman 1dari 16

Linux Commands

Komandat ne Linux
Linux Commands

UNIX komandat
Nje komande eshte nje program i cili indervepron
me kernel per te shfaqur nje mjedis dhe performon
funksionet te cilat thirren nga perdoruesi.

Nje komande mund te jete nje : komande shell


built-in; nje file te ekzekutueshem shell , e njohur
si nje shell script; ose nje burim I kompiluar, file
objekt kod.

Shell eshte nje interpretues command line


.Perdoruesi ndervepron me kernel ndermjet shell .
Linux Commands

UNIX Shell
Shell eshte I vendosur ndermjet nesh dhe sistemit
operativ dhe vepron si nje interpretues komandash
.

Ai lexon hyrjet ne terminal dhe I perkthen


komandat ne veprime qe merren nga sistemi .

Shell eshte analog me command.com ne DOS.

Kur Shell fillon ai lexon filet e fillimit dhe vendos


variablat e mjedisit dhe ekzekuton ato komanda qe
jane te specifikuara ne keto file .
Linux Commands

UNIX Shell
Shelli origjinal ishte Bourne shell, sh.
Default prompt per Bourne shell eshte $ (ose #, per
perdoruesinroot ).
Nje tjeter shell popullor eshte C Shell.
Linux Commands

Programimi ne Shell
Ne mund te shkruajme programe t ne shell duke
krijuar skripte.

Rreshti I pare I script duhet te filloje me #! I cili


duhet te percaktoje kernelin qe scripti te
ekzekutohet direkt .

Me pas duhet et ndiqet nga emri I shell ose I


programit qe do te ekzekutohet duke perdorur
emrin e plote te pathit .

Per te vendosur nje Bourne shell : #! /bin/sh


Linux Commands

Komandat ne linux
Menaxhimi I File dhe pamja
Menaxhimi Filesystem
Menaxhimi I Help, punes dhe Procesit
Menaxhimi I rrjetit
Menaxhimi I sistemit
Menaxhimi I perdoruesit
Printimi dhe Programimi
Pergatitje te dokumentit
Linux Commands

Struktura e Komandes
Komanda <Options> <Arguments>
Shume komanda jane te ndara nga; mund te
ekzekutohen nje pas nje
Linux Commands

Thjeshtesi ndihmese per


komandat
Te kuptojem punen me komanda dhe opsionet e
perdorimit (man command)
perdorimi I GNU Info System (info, info command)
Listimi I pershkrimit te nje programi (whatis
command)
Linux Commands

Pipet
Nje zhvillim I rendesishem I unix ishte shpikja e pipe
nje menyre e kalimit te daljes ne nje hyrje tjeter.
eg. $ who | wc −l
Nga kombinimi I ketyre dy toolseve , duke dhene
komanden wc ne dalje te who, ne mund te ndertojme
nje komande te re ne listen e numrit te perdoruesve
re sistemit.
Linux Commands

Menaxhimi I fileve ne Linuxdhe


veshtrimi
Menaxhimi I fileve dhe I direktorive

cd ndryshon direktorine ku ndodhemi. Cd pa


argumenta ndryshon perdoruesit ne home directory. (cd
<directory path>)
chmod ndryshon te drejtat e fileve
shembull: chmod 751 myfile : ndryshon te drejtat e fileve
ne rwx per ne, rx per grup dhe x per te tjeret
shembull: chmod go=+r myfile : shton te drejtat( read
)per grupin dhe te tjeret (karakteret nenkuptojne u-user,
g-group, o-other, +shton te drejten ,-remove,r-read,w-
write,x-exe)
Linux Commands

Menaxhimi I File dhe pershkrimi


chown ndryshon pronesine .
shembull : chown <owner1> <filename> : ndryshon
pronesine e nje file te owner1.
chgrp ndryshon grupin.
shembull : chgrp <group1> <filename> : ndryshon grupin
Change group of a file to group1.
cp kopjon nje file nga nje vendodhje ne nje tjeter
shembull: cp file1 file2 : kopjon file1 tek file2
shembull: cp –R dir1 dir2 : kopjon dir1 tek dir2
md5sum Printon MD5 Checksum
Linux Commands

Menaxhimi I fileve ne linux (vazhdim)

ls Liston permbajtjen e nje diretorie


shembull: ls, ls –l , ls –al, ls –ld, ls –R
(-rwxrwxr-x 1 juan juan 0 Sep 26 12:25 foo )

mkdir krijon nje direktori


shembull: mkdir <directory name> : krijon nje direktori
shembull mkdir –p /www/chache/var/log do te krijoje te
gjithe direktorite qe fillojne nga www.
mv leviz ose riemron nje file ose nje direktori
shembull: mv <burimi > <destinacioni>
Linux Commands

Menaxhimi I fileve ne linux


find gjen direktorite ose filet (find <start directory> -name
<file name> -print)

shembull: find /home –name readme -print


(kerkon per readme duke filluar nga home dhe pathi I
plote.)
“/home" = kerkon per fillimin e direktorise home dhe
vazhdon me te gjitha nendirektorite .
"-name readme" = kerkon per nje file me emrin readme
"-print" = na shfaq pathin e plote te kesaj file
Linux Commands

Menaxhimi I fileve ne linux


pwd shfaq ose liston direktorite qe po punohet me gjithe
pathin e plote.
rm fshin file (Remove files). (rm –rf <directory/file>)
rmdir fshin nje directory. Direktoria duhet te jete bosh.
(rmdir <directory>)
touch ndryshon timestamps e filet. Na krijon nqs file nqs
nuk ekziston. (touch <filename>)
whereis lokalizon filen binar dhe man per nje
komand L. (whereis <program/command>)
which Na shfaq pathin e plote te komandave qe na
duhen .(which <command>)
Linux Commands

Menaxhimi I fileve ne linux


Pamja dhe editimi I fileve
emacs Full screen editor.
Pico text editor I thjeshte.
vi Editor me nje command mode dhe text mode. Starti
ine command mode.
gedit GUI Text Editor
tail shohim ne rreshtat e fundit te nje file
shembull: tail –f <filename> ,
shembull: tail -100 <filename>
head shohim ne rreshtat e fillimit te nje file. (head
<filename>)
Linux Commands

Menaxhimi I fileve ne linux


Kompresimi dhe rikthimi I fileve
compress kompreson te dhenat
uncompress shton te dhenat
cpio ruajtja e te dhenave ne arkiv
gzip - zip I nje file tek nje file.
gunzip - unzip I nje gz file.
tar arkivon filet dhe direktorine.
shembull: tar -zcvf <destination> <files/directories> -
Arkivon grupet e fileve. tar –zxvf <compressed file> ne
uncompress
zip – kompreson nje file ne a .zip file.
unzip – dekopreson nje file me prapashtesen .zip e