Anda di halaman 1dari 15

Masa: 3 jam

Arahan: Jawab empat soalan sahaja; dua soalan daripada Bahagian A dan dua
soalan daripada Bahagian B.

BAHAGIAN A

Jawab dua soalan sahaja.

1 Bincangkan peranan pembesar Melayu di Pahang sebelum campur tangan British.


2 Bincangkan kegiatan ekonomi komersial di Sabah pada abad ke-19 dan awal abad ke-20.
3 Bincangkan faktor campur tangan British di Negeri-Negeri Melayu pada abad ke-19.
4 Huraikan kesan sosioekonomi akibat kemasukan orang Cina dan orang India pada akhir abad ke-19
dan awal abad ke-20.
5 Bincangkan usaha kerajaan untuk meningkatkan penglibatan dan sokongan penduduk tempatan
dalam membanteras ancaman komunis dari tahun 1948 hingga tahun 1960.
6 Analisis perkembangan pendidikan di Malaysia dari tahun 1956 hingga tahun 1961.

BAHAGIAN B

Jawab dua soalan sahaja.

7 Huraikan sistem pemerintahan beraja di Thailand dan China sebelum penglibatan kuasa Barat.
8 Bincangkan kewujudan masyarakat berbilang kaum di Myanmar dan Indonesia pada abad ke-19.
9 Bincangkan perkembangan sistem pendidikan di Filipina dan Jepun pada abad ke-19.
10 Bandingkan perjuangan antara Partai Nasional Indonesia dengan Kongres Kebangsaan India dalam
gerakan nasionalisme hingga tahun 1941.
11 Usaha pemodenan di Jepun pada pertengahan abad ke-19 hingga awal abad ke-20 lebih berjaya
berbanding dengan usaha pemodenan di China. Sejauh manakah anda bersetuju dengan pernyataan
ini?
12 Bincangkan usaha pembangunan ekonomi dan sosial yang dilaksanakan di Filipina dan Vietnam
dari tahun 1945 hingga tahun 1963.

Majlis Peperiksaan Malaysia 2008 Sejarah K2 STPM 2008 1

Ace Ahead STPM Sejarah Kertas 2 1 1 4/2/09 11:55:57 AM


JAWAPAN CADANGAN

Bahagian A Di samping itu, pembesar Melayu di Pahang


SOALAN 1 juga berperanan sebagai lidah rasmi sultan untuk
Negeri-negeri Melayu sebelum kedatangan British menyampaikan titah dan perintah kepada rakyat di
mempunyai institusi pemerintahan yang sistematik. daerah kekuasaannya. Selain itu, mereka juga akan
Negeri Pahang mempunyai institusi pembesar mengiringi sultan apabila berpergian ke luar negeri.
yang tersusun dan kemas. Institusi pembesar Tidak ketinggalan juga golongan pembesar Melayu
memainkan peranan penting dalam kerajaan dan di Pahang mempunyai peranan mengetuai angkatan
masyarakat. Golongan pembesar Melayu di Pahang tentera dan bertindak sebagai hakim dalam perbicaraan
dilantik oleh sultan untuk menjalankan semua yang tidak melibatkan hukuman bunuh.
dasar kerajaan meliputi aspek politik, ekonomi dan Kesimpulannya, pembesar Melayu Pahang
sosial. Golongan pembesar Melayu mempunyai merupakan jawatan tradisional dalam kerajaan Melayu
tanggungjawab yang sangat besar untuk memastikan yang menjadi tulang belakang sistem beraja di Tanah
kestabilan kerajaan negeri Pahang. Para pembesar Melayu. Peranan pembesar semakin merosot dan jawatan
biasanya daripada golongan bangsawan dan rakyat tersebut telah dimansuhkan oleh penjajah Barat dan
biasa yang dianugerahkan pangkat pembesar oleh digantikan dengan pegawai British yang menjalankan
raja. Jawatan pembesar disandang secara monarki. semua dasar pemerintahan dan pentadbiran. Campur
Pembesar berperanan secara langsung terhadap raja tangan British dalam hal ehwal pentadbiran negeri
dan masyarakat yang meliputi aspek pemerintahan, Pahang, terutama yang berkaitan dengan adat istiadat
ekonomi dan kebajikan masyarakat. Melayu telah membangkitkan penentangan dalam
Orang Besar Berempat juga dikenali sebagai kalangan pembesar Melayu.
orang besar jajahan. Mereka diberikan kawasan atau
daerah untuk ditadbir. Antaranya ialah Orang Kaya SOALAN 2
Indera Maharaja Perba Jelai, Orang Kaya Indera Segara Kegiatan ekonomi komersial di Sabah pada abad
Temerloh, Orang Kaya Indera Pahlawan Chenor dan ke-19 dan awal abad ke-20 banyak dipengaruhi
Orang Kaya Indera Syahbandar. Mereka memungut oleh pihak Barat. Pihak Barat telah menggunakan
cukai, menghakimi kes-kes jenayah dan sivil. penduduk tempatan di Sabah untuk menjalankan
Orang Besar Berlapan dan Orang Besar Enam kegiatan ekonomi komersial. Masyarakat ini terdiri
Belas mempunyai bidang kuasa yang sama dengan daripada orang Bajau, Kadazandusun, Melayu Brunei
pembesar berempat, tetapi kurang pengaruhnya seperti dan Kedayan. Setiap kaum atau penduduk peribumi
dalam hal cukai, kehakiman dan pentadbiran. Mereka Sabah mengamalkan sistem ekonomi komersial yang
juga diberikan daerah-daerah kecil untuk ditadbir. pelbagai seperti pertanian, penternakan dan perikanan.
Orang Besar Raja merupakan sekelompok Masyarakat peribumi yang tinggal di persisiran
pembesar yang penting semasa berlakunya peperangan. menjadi pedagang dan pengikut rombongan dagang
Mereka mengetuai peperangan dan diberikan kawasan pembesar-pembesar Brunei dan Sulu.
tertentu untuk ditadbir, antaranya ialah Imam Perang Kegiatan ekonomi komersial yang paling utama
Rasul dan Tok Gajah. Pembesar Melayu Pahang di Sabah pada abad ke-19 dan awal abad ke-20 ialah
dilantik dan diturunkan pangkat oleh sultan. Mereka bidang pertanian. Tembakau merupakan tanaman
bertanggungjawab sebagai penasihat dan pembantu dagangan pertama yang penting. Menjelang tahun
sultan atau raja dalam pentadbiran. Pembesar Melayu 1880-an, banyak ladang tembakau telah dibuka oleh
Pahang dianugerahkan wilayah atau daerah kekuasaan. penguasa-penguasa berbangsa Belanda dan Jerman di
Pembesar akan menjaga kebajikan masyarakat dan pantai timur Sabah. Pertanian secara komersial telah
memastikan rakyat memberikan taat setia kepada berkembang dengan pesat di Sabah dengan adanya
sultan. pemodal Barat.
Di samping itu, pembesar Melayu Pahang diberikan Menjelang tahun 1890, terdapat 61 buah ladang
kuasa oleh sultan untuk memungut cukai di daerah tembakau di Sabah. Nilai eksport tembakau telah
kekuasaannya dan memberikan sebahagian cukai meningkat daripada $882 pada tahun 1885 kepada
tersebut kepada sultan. Memandangkan pembesar tidak $1 176 000 pada tahun 1895. Perkembangan kegiatan
dibayar gaji oleh sultan, cukai yang dipungut diambil ekonomi komersial ini disebabkan oleh faktor dasar
oleh pembesar. tanah yang liberal dan ketiadaan cukai eksport serta
Selain itu, golongan pembesar Melayu di Pahang harga pasarannya yang tinggi.
juga mesti menyediakan tenaga kerahan apabila Walau bagaimanapun, pertanian tembakau mulai
diperintahkan oleh sultan pada bila-bila masa sahaja. merosot selepas awal abad ke-20. Pada tahun 1902,
Tenaga kerahan ini diambil daripada kalangan rakyat di penanaman tembakau mulai merosot kerana diserang
bawah kekuasaan pembesar masing-masing, contohnya penyakit dan juga akibat masalah bencana alam,
untuk tujuan membina istana dan gotong-royong. iaitu banjir. Malahan persaingan dengan pengeluar

2 Sejarah K2 STPM 2008 Oxford Fajar Sdn. Bhd. (008974-T) 2009

Ace Ahead STPM Sejarah Kertas 2 2 2 4/2/09 11:56:03 AM


tembakau di Amerika Syarikat telah menjejaskan Selain itu, bahan galian mangan telah dijumpai
pendapatan penanam tembakau tempatan di Sabah. pada tahun 1902 di Teluk Marudu. Bahan galian tersebut
Pada tahun 1928, hanya terdapat dua buah ladang telah dilombong oleh sebuah syarikat Barat, iaitu
yang masih beroperasi di Sabah. Syarikat British Borneo Exploration mulai tahun 1905
Kegiatan ekonomi komersial yang kedua penting hingga tahun 1908. Hasil galian mangan telah dieksport
ialah penanaman getah. Tanaman getah telah mula ke Britain.
diusahakan di Sabah pada tahun 1892 oleh para Di samping itu, kegiatan ekonomi komersial
pengusaha Barat, kemudian diikuti oleh para pekebun di Sabah ialah hasil kekayaan bumi Sabah yang
bumiputera dan Cina. Perkembangan penanaman getah dieksploitasi oleh penjajah Barat, iaitu sarang burung,
di Sabah disebabkan oleh pembinaan jalan kereta api pokok launut, terpang dan sirip yu serta sagu. Pada
di antara Jesselton (Kota Kinabalu) dengan Beaufort. tahun 1926, eksport sarang burung bernilai $125 000
Syarikat Berpiagam Utara Borneo turut memberikan dan kawasan pengumpulan sarang burung ialah Gua
pelepasan cukai eksport selama 50 tahun. Permintaan Gomantong, di Sandakan. Pokok launut yang dikenali
sebagai abaka diproses untuk dijadikan tali kapal
yang tinggi di pasaran dunia turut menjadi faktor
untuk dieksport ke Eropah. Pokok sagu atau rumbia
peningkatan penanaman getah di Sabah.
merupakan tanaman tradisional Sabah yang telah
Kawasan penanaman getah yang utama di
dikomersialkan. Memandangkan hasil sagu di pasaran
Sabah pada abad ke-19 dan awal abad ke-20 ialah
dunia adalah mahal, pihak British telah menggalakkan
pantai barat. Keluasan kawasan penanaman getah
penduduk supaya mengusahakannya. Eksport sagu di
telah bertambah dengan mendadak. Contohnya, pada
Sabah pada tahun 1888 bernilai $93 433.
tahun 1907 keluasan tanaman getah ialah 1306 hektar Kesimpulannya, kegiatan ekonomi masyarakat
kemudian bertambah menjadi kira-kira 14 095 hektar peribumi di Sabah sebelum kedatangan British adalah
pada tahun 1917. Sehingga tahun 1941, getah masih bersifat sara diri. Setiap kaum mempunyai sumber
menjadi penyumbang kepada kegiatan ekonomi ekonomi tersendiri. Perbezaan ini disebabkan oleh
komersial bagi Sabah. lokasi petempatan yang berbeza. Namun, kegiatan
Di samping itu, kegiatan ekonomi komersial pertanian dilaksanakan oleh semua kaum peribumi di
yang tidak kurang pentingnya di Sabah pada abad ke- Sabah. Kedatangan Barat telah menyebabkan kegiatan
19 dan awal abad ke-20 ialah pembalakan. Perusahaan ekonomi mereka mengalami perubahan seiring dengan
pembalakan telah mula berkembang di Sabah pada dasar ekonomi British.
tahun 1880-an. Perusahaan pembalakan dikuasai oleh
syarikat-syarikat British dan Cina. Antara kayu balak SOALAN 3
yang mempunyai nilai eksport yang tinggi ialah seraya, Pada akhir abad ke-19, British telah berusaha untuk
kapur, belian dan meranti. Kegiatan pembalakan campur tangan secara langsung di negeri-negeri Melayu.
dijalankan di Sandakan, Lahad Datu dan Tawau. British menggunakan pelbagai alasan untuk campur
Buruh dari Indonesia dan Filipina dibawa masuk ke tangan dalam pentadbiran di Tanah Melayu. Antaranya
Sabah. Nilai eksport kayu balak Sabah menunjukkan ialah pertelingkahan takhta dalam kerajaan Melayu serta
peningkatan yang begitu drastik. Contohnya, pada menjaga keselamatan akibat pergaduhan kongsi gelap
tahun 1890 nilai eksport hanya $44 584 sahaja, tetapi Cina. Setelah berjaya menguasai kerajaan-kerajaan
telah meningkat kepada $642 935 pada tahun 1910. negeri Melayu, British telah memperkenalkan pelbagai
Menjelang tahun 1930, nilai eksport kayu balak dasar yang bertujuan untuk mengukuhkan kedudukan
Sabah ialah $2.5 juta, manakala menjelang tahun mereka. Pengenalan Sistem Residen merupakan langkah
1937, Sandakan muncul sebagai sebuah pelabuhan yang telah digunakan oleh British untuk menstabilkan
pengeksport kayu balak yang penting di dunia. Antara kedudukan mereka di Tanah Melayu. Keadaan huru-
negara yang mengimport kayu balak dari Sabah ialah hara yang disebabkan oleh perang saudara telah berlaku
China, Singapura, Australia, dan Britain. di negeri-negeri Melayu seperti di Perak, Pahang,
Selain itu, kegiatan ekonomi komersial yang Selangor dan Negeri Sembilan. Perkembangan tersebut
menyebabkan para pemodal Eropah mendesak Kerajaan
terdapat di Sabah pada abad ke-19 dan awal abad ke-20
British supaya campur tangan untuk memulihkan
ialah sektor perlombongan. Hasil galian yang terpenting
keamanan supaya kegiatan perdagangan tidak terjejas.
ialah emas. Lombong-lombong emas telah mula
Contohnya, Perak mengalami masalah perebutan kuasa
diusahakan sekitar tahun 1880-an di Sungai Segama.
apabila Raja Ali telah dilantik menjadi sultan setelah
Kegiatan perlombongan emas telah diusahakan oleh
kemangkatan Sultan Jaffar pada tahun 1865. Perebutan
orang Cina. Walaupun pengeluarannya terhad, tetapi kuasa semakin rumit selepas kemangkatan Raja Ali
nilai eksport emas sangat tinggi. Selain itu, bahan apabila tiga orang putera menuntut takhta, iaitu Raja
galian yang terdapat di Sabah ialah arang batu yang Abdullah, Raja Ismail dan Raja Yussof. Malahan masalah
dilombong berhampiran dengan Sungai Silimpopon. di negeri-negeri Melayu yang lain telah menyebabkan
Usaha perlombongan arang batu telah dilakukan oleh Kerajaan British di London mengarahkan Andrew Clarke
Syarikat Cowie Harbour Coal yang telah ditubuhkan supaya terlibat secara langsung untuk menyelesaikan
pada tahun 1905 dan beroperasi hingga tahun 1930. pertikaian raja-raja Melayu.

Oxford Fajar Sdn. Bhd. (008974-T) 2009 Sejarah K2 STPM 2008 3

Ace Ahead STPM Sejarah Kertas 2 3 3 4/2/09 11:56:03 AM


Di samping itu, masalah kongsi gelap Cina antara British telah memperkenalkan pelbagai cara untuk
puak Hai San dengan Gee Hin turut menyumbang mengukuhkan kedudukan di Tanah Melayu seperti
ke arah perubahan dasar campur tangan British Sistem Residen.
di Tanah Melayu. Kedua-dua puak sering terlibat Di samping itu, pihak British telah membangunkan
dalam pergaduhan yang mengakibatkan kegiatan pelbagai infrastruktur pengangkutan untuk memudahkan
perlombongan bijih timah dan keselamatan terjejas perhubungan mereka. Perdagangan antara timur dengan
teruk. Malahan pergaduhan kongsi gelap menyebabkan barat semakin cepat dan singkat, contohnya pembukaan
kemusnahan peralatan perlombongan. Peperangan Terusan Suez mampu memendekkan jarak perjalanan.
penting yang berlaku antara kedua-dua puak adalah Selain itu, penciptaan kapal wap turut menyumbang
pada tahun 1861, 1865 dan 1872. Perang yang meletus kepada penguasaan British terhadap Tanah Melayu.
pada tahun 1861 disebabkan tindakan Hai San menyekat Barang dagangan dari Tanah Melayu akan mudah
aliran anak Sungai Perak yang digunakan oleh Gee Hin diangkut ke negara asal. Dengan ini, mereka seharusnya
untuk mengangkut bijih timah. Peperangan tersebut menguasai Tanah Melayu sepenuhnya melalui dasar
mengganggu kedudukan perdagangan British. British campur tangan secara langsung. Pihak British yang
melalui Kapten Speedy telah mendamaikan kedua-dua berada di Tanah Melayu mengubah dasar tidak campur
puak dengan mengiktiraf Hai San sebagai pengusaha tangan kepada dasar campur tangan secara langsung
lombong bijih timah di Larut pada tahun 1873. yang turut didorong oleh pelbagai sekatan oleh negeri-
British ingin menguasai sumber mineral yang negeri Melayu. Misalnya, para saudagar British tidak
bernilai yang terdapat di Tanah Melayu untuk dibenarkan memonopoli perdagangan bijih timah.
pasaran antarabangsa. Selepas meletusnya Revolusi Cukai yang dikenakan terhadap saudagar British
Perindustrian di Eropah, keperluan terhadap bahan terlalu tinggi.
mentah begitu tinggi untuk menampung pengeluaran Kesimpulannya, campur tangan British secara
yang semakin meningkat. Britain amat memerlukan langsung di negeri-negeri Melayu telah mengakibatkan
bahan mentah, terutama bijih timah dan getah. sistem politik dan ekonomi tempatan mengalami
Oleh yang demikian, British di Tanah Melayu telah perubahan yang ketara. Malahan pihak British telah
menguasai sumber-sumber bahan mentah tersebut. berjaya menguasai ekonomi tempatan. Sebenarnya
Tanah Melayu yang kaya dengan bahan mineral tujuan utama British campur tangan di Tanah Melayu
tersebut dieksploitasi oleh British. British menyedari adalah untuk menguasai sumber ekonomi. British
sekiranya Tanah Melayu tidak dikuasai dan jatuh ke turut membangunkan pelbagai infrastruktur di Tanah
tangan pihak Barat lain, mereka akan rugi. Selain itu, Melayu seperti jalan raya. Walau bagaimanapun,
terdapat desakan daripada para pedagang British yang campur tangan Barat telah menyebabkan timbul rasa
menginginkan supaya monopoli terhadap perdagangan tidak puas hati penduduk tempatan, terutama golongan
bijih timah di Tanah Melayu dikuasai oleh British. pemerintah yang kehilangan hak dan kepentingan di
British telah berjaya meningkatkan pengeluaran bijih Tanah Melayu.
timah di Tanah Melayu untuk memenuhi keperluan
perindustrian mengetin makanan. SOALAN 4
Campur tangan British secara langsung di Tanah Sebelum tahun 1800, penduduk di negara kita
Melayu didorong oleh perubahan terhadap politik hanya terdiri daripada penduduk tempatan. Walau
antarabangsa, iaitu persaingan antara negara Barat bagaimanapun, pada akhir abad ke-19 berlaku
untuk meluaskan wilayah. Oleh yang demikian, kemasukan orang Cina dan India secara beramai-
British bimbang dengan usaha-usaha pihak Eropah ramai ke negara kita. Kemasukan orang Cina dan India
yang lain untuk menguasai Tanah Melayu. Pada ketika disebabkan oleh banyaknya peluang ekonomi yang
itu, kuasa-kuasa Eropah yang lain sedang giat mencari terdapat di Tanah Melayu. Mereka mencari kehidupan
kedudukan di Asia Tenggara, contohnya Belanda di yang lebih selesa di Tanah Melayu kerana keperitan
Indonesia, Perancis di Indo-China dan Sepanyol di hidup di negara asal mereka. Malahan British telah
Filipina. Tambahan pula, Jerman sedang berusaha membawa masuk orang Cina dan India ke Tanah
untuk mencari pengaruhnya di Tanah Melayu sekitar Melayu sebagai tenaga kerja di sektor perlombongan
tahun 1871. Keadaan ini telah menguatkan desakan dan perladangan. Kehidupan yang selesa di Tanah
para saudagar British supaya mendesak Kerajaan Melayu menyebabkan golongan ini telah menetap
Britain campur tangan di Tanah Melayu. secara terus. Situasi ini memberikan kesan terhadap
Perubahan politik di Britain telah mempengaruhi kehidupan sosioekonomi di Tanah Melayu.
dasar mereka berkaitan dengan tanah jajahan. Pada Kesan sosial kemasukan orang Cina dan orang
tahun 1874, Parti Konservatif telah berjaya menguasai India pada akhir abad ke-19 dan awal abad ke-20 ialah
parlimen England menyebabkan berlaku perubahan pertambahan bilangan penduduk Tanah Melayu yang
terhadap dasar luarnya. Dasar pentadbiran di Tanah begitu pesat. Pada tahun 1870, bilangan penduduk Tanah
Melayu turut mengalami perubahan. Andrew Clarke Melayu kira-kira 500 000 orang. Setelah kedatangan
telah didesak supaya menjalankan dasar agresif terhadap orang Cina dan orang India ke Tanah Melayu, jumlah
penguasaan Tanah Melayu. Oleh yang demikian, penduduk bertambah menjadi 3 300 000 orang pada

4 Sejarah K2 STPM 2008 Oxford Fajar Sdn. Bhd. (008974-T) 2009

Ace Ahead STPM Sejarah Kertas 2 4 4 4/2/09 11:56:04 AM


tahun 1921. Pada tahun 1931, jumlah penduduk bukan ladang getah seperti di Ipoh, Kinta, Taiping, Kuala
Melayu lebih ramai berbanding dengan masyarakat Lumpur, Seremban dan Johor Bahru. Seiring dengan
tempatan di Tanah Melayu. Situasi tersebut telah kewujudan bandar-bandar baru tersebut, kerajaan
melahirkan situasi masyarakat majmuk di negara kita. British telah membina jaringan jalan perhubungan dan
Kehidupan mereka bercorak berasingan dan pengangkutan seperti jalan kereta api dan jalan raya.
mengamalkan kebudayaan masing-masing. Orang Sistem jalan pengangkutan tersebut menghubungkan
Cina yang datang ke Tanah Melayu terdiri daripada antara ladang getah dan lombong bijih timah dengan
pelbagai kelompok. Mereka berbeza dari segi dialek, kilang mahupun pelabuhan.
adat dan pengkhususan ekonomi. Malahan terdapat Di samping itu, kesan ekonomi kemasukan orang
permusuhan antara mereka. Orang India pula tinggal Cina dan India ialah meningkatkan kemajuan Tanah
di kawasan ladang-ladang getah. Sedangkan penduduk Melayu secara keseluruhannya. Orang Cina dan
tempatan, iaitu orang Melayu tinggal di kawasan orang India banyak menetap di kawasan pantai barat
kampung luar bandar dan pesisir pantai. Tanah Melayu. Malahan orang Cina dan India lebih
Di samping itu, kesan kemasukan orang Cina dan banyak menetap di Pulau Pinang dan Singapura. Hal
orang India ialah kewujudan sistem persekolahan yang ini telah menyebabkan kedua-dua buah negeri tersebut
tidak seragam dan menyulitkan pemerintahan British berkembang dengan pesat. Contohnya, Singapura
menguruskan persekolahan di Tanah Melayu. Sistem telah berkembang sebagai sebuah pelabuhan entrepot.
pendidikan vernakular telah berkembang dengan pesat. Kesimpulannya, kemasukan orang Cina dan orang
Orang Cina dan orang India membuka sekolah masing- India telah memberikan kesan terhadap kehidupan
masing. Mereka menggunakan sistem pendidikan yang sosioekonomi di Tanah Melayu. Orang Cina dan India
dibawa dari negara asal mereka. Situasi ini mewujudkan yang datang untuk memperbaik kehidupan mereka
jurang antara kaum kerana semangat perpaduan melalui telah tinggal secara tetap di Tanah Melayu. Tidak dapat
pendidikan tidak wujud sama sekali. dinafikan bahawa orang Cina dan orang India telah
Selain itu, kesan sosial kemasukan orang
memainkan peranan yang penting dalam pembentukan
Cina dan orang India ialah masalah jenayah yang
masyarakat majmuk. Mereka terlibat secara langsung
berleluasa, khasnya di negeri-negeri kawasan lombong
dalam kehidupan sosial dan ekonomi di Tanah Melayu.
bijih timah seperti di Perak, Selangor dan Negeri
Kehidupan secara bersama antara kaum di Tanah
Sembilan. Kumpulan orang Cina yang berbeza telah
Melayu telah mewujudkan keharmonian kaum.
mewujudkan kongsi gelap untuk menjaga kepentingan
masing-masing. Kumpulan kongsi gelap Cina sering
SOALAN 5
bermusuhan untuk mengukuhkan kedudukan dan
Parti Komunis Malaya (PKM) telah melancarkan
mempertahankan kawasan lombong bijih timah
pemberontakan bersenjata terhadap pemerintahan
mereka. Antara kumpulan kongsi gelap ialah Hai San
dan Ghee Hin. di Tanah Melayu pada tahun 1948. Tujuan utama
Selain itu, kesan sosial kemasukan orang Cina dan PKM melancarkan pemberontakan adalah untuk
orang India ialah aktiviti pelacuran yang berlaku dalam menggulingkan kerajaan dan seterusnya menubuhkan
kalangan masyarakat. Terdapat aktiviti membawa Republik Komunis Tanah Melayu. PKM telah didesak
wanita-wanita Cina dari negara China untuk dijadikan oleh Komunis Antarabangsa yang telah bersidang di
pelacur. Walaupun aktiviti tersebut hanya melibatkan Calcutta, India. Dalam usaha tersebut, PKM telah
orang Cina, tetapi sering menimbulkan keadaan tidak melakukan kekejaman, iaitu pembunuhan para
tenteram kerana berlaku pergaduhan. Hal ini telah pegawai British, terutama pembunuhan tiga orang
menyebabkan kemantapan politik terganggu. British peladang British di Sungai Siput pada tahun 1948.
telah mengambil tindakan untuk mengatasi masalah British berusaha untuk membendung kegiatan komunis
pelacuran dan pergaduhan tersebut. dengan mengisytiharkan darurat pada tahun 1948.
Kesan ekonomi kemasukan orang Cina dan Sepanjang tempoh 12 tahun Tanah Melayu
India ialah perekonomian semakin meningkat, diisytiharkan darurat, pelbagai langkah telah dilaksanakan
khususnya dalam bidang perlombongan bijih timah untuk membendung kegiatan komunis. Antara langkah
dan perladangan getah. Orang Cina dibawa ke Tanah awal yang dilaksanakan adalah memperkenalkan
Melayu sebagai buruh di lombong bijih timah kerana undang-undang darurat. Dalam pada itu, kerajaan
kemahiran dalam aktiviti tersebut. Manakala orang telah mengharamkan Parti Komunis Malaya di Tanah
India merupakan buruh yang mahir dalam perladangan Melayu. Melalui undang-undang darurat, kerajaan
getah. Selain itu, aktiviti perniagaan turut berkembang berkuasa untuk menangkap sesiapa sahaja yang disyaki
dengan pesat. Contohnya, orang Teochew dan Hakka terlibat dalam kegiatan komunis. Kerajaan akan
merupakan peniaga yang telah membuka banyak kedai menangkap mereka tanpa dibicarakan. Selain itu, orang
di kawasan bandar dan lombong bijih timah. Hal ini ramai tidak dibenarkan untuk berkumpul lebih daripada
telah meningkatkan ekonomi di Tanah Melayu. lima orang. Pelaksanaan undang-undang darurat telah
Kesan seterusnya ialah pembentukan bandar- menyebabkan banyak yang tidak bersalah ditangkap.
bandar baru. Orang Cina dan orang India membuat Malahan telah menyebabkan pergerakan orang ramai
petempatan berkelompok di kawasan lombong dan terbatas kerana mereka bimbang ditangkap kerajaan.

Oxford Fajar Sdn. Bhd. (008974-T) 2009 Sejarah K2 STPM 2008 5

Ace Ahead STPM Sejarah Kertas 2 5 5 4/2/09 11:56:04 AM


Di samping itu, kerajaan telah menambah jumlah Jawatankuasa Hubungan Antara Kaum merupakan
tentera untuk memerangi anggota komunis di Tanah usaha ke arah itu. Tujuan penubuhan jawatankuasa
Melayu. Semasa darurat, kira-kira 40 000 orang tentera tersebut adalah untuk mengurangkan sokongan
termasuk beberapa Rejimen Askar Melayu telah dikerah orang Cina terhadap gerakan Parti Komunis Malaya.
untuk menghapuskan komunis. Selain itu, tentera turut Jawatankuasa tersebut dianggotai oleh wakil-wakil
mendapat bantuan daripada pasukan polis yang berjumlah daripada semua kaum utama di Tanah Melayu,
70 000 orang dan Home Guard yang dianggarkan contohnya Dato’ Onn bin Jaafar mewakili orang
berjumlah 25 000 orang yang mengawal di peringkat Melayu, E.E.C. Thuraisinggam mewakili kaum India dan
kampung. Pasukan Special Constables (SC) yang Tan Cheng Lock mewakili kaum Cina. Dengan wujudnya
berjumlah 29 897 orang dikerah untuk menjaga kawasan kerjasama tersebut, semangat kebangsaan telah dapat
ladang pertanian. Melalui pertubuhan Komanwel, Tanah ditanam dalam kalangan kaum Cina dan India. Tambahan
Melayu mendapat bantuan ketenteraan asing untuk pula, pihak kerajaan telah melonggarkan pemberian taraf
memerangi komunis, antaranya dari New Zealand, kerakyatan.
Australia dan India. Walau bagaimanapun, tindakan Kerajaan turut melancarkan perang saraf untuk
ketenteraan kurang berjaya kerana anggota komunis memberikan kesedaran kepada rakyat Tanah Melayu.
berada di dalam hutan. Kerajaan telah menggunakan Pelbagai cara telah dilakukan untuk menghebahkan
teknik perang gerila terhadap komunis. keburukan perjuangan komunis. Kerajaan telah
Seterusnya kerajaan telah melancarkan Rancangan mengadakan ceramah di seluruh pelosok Tanah
Briggs yang telah diasaskan oleh Sir Henry Gurney pada Melayu, terutama di kawasan luar bandar. Selain itu,
tahun 1950. Pengarah operasi yang bertanggungjawab kerajaan mengedarkan poster-poster tentang usaha
dalam melaksanakan rancangan ini ialah Leftenan Sir kerajaan memerangi komunis. Malahan kerajaan turut
Harold Briggs. Tujuan pelaksanaan rancangan tersebut menjadikan pihak komunis sebagai sasaran perang
adalah untuk melumpuhkan kegiatan sokongan saraf untuk menyedarkan kumpulan tersebut. Risalah-
komunis, iaitu Min Yuen. Tindakan yang dijalankan risalah tentang pengampunan kepada anggota komunis
adalah memindahkan penduduk Cina dari kawasan yang menyerah diri telah digugurkan di kawasan
pinggir hutan ke kawasan petempatan baru atau hutan. Pihak kerajaan juga menawarkan hadiah yang
kampung baru. Hal ini bertujuan untuk menyelamatkan lumayan kepada sesiapa yang memberikan maklumat
mereka daripada diugut dan digunakan oleh gerakan sehingga tertangkapnya anggota komunis, contohnya
Min Yuen bagi mendapatkan bekalan makanan dan Chin Peng bernilai $250 000 dan anggota yang lain
sebagainya. Petempatan semula yang dibina oleh bernilai $20 000.
kerajaan dikawal ketat dan dipagari kawat berduri untuk British juga telah menggalakkan penubuhan
menjaga keselamatan mereka. Rancangan tersebut parti-parti politik sama ada daripada kalangan orang
telah berjaya memindahkan kira-kira 570 500 orang Melayu, Cina mahupun India. Kesempatan ini telah
ke kawasan lebih 400 buah kampung baru menjelang digunakan oleh orang Cina untuk menubuhkan parti
tahun 1952. politik, iaitu MCA. MCA bertujuan untuk membela
Pada tahun 1952, Sir Gerald Templer telah hak dan kepentingan kaum Cina, manakala kaum
dilantik sebagai Pesuruhjaya Tinggi British di Tanah India telah menubuhkan MIC yang turut berusaha
Melayu. Antara usaha yang dilakukan oleh beliau untuk memperbaik taraf hidup kaum tersebut di Tanah
adalah mewujudkan kawasan hitam dan kawasan putih. Melayu. Parti-parti politik pelbagai kaum di Tanah
Rancangan tersebut digunakan untuk memberi kesedaran Melayu telah bersatu untuk mewujudkan perpaduan.
kepada penduduk Tanah Melayu supaya tidak memberi Contohnya, Parti Perikatan antara UMNO-MCA telah
bantuan kepada pihak komunis. Selain itu, usaha ini juga bergabung pada tahun 1952. Hasil usaha tersebut telah
bertujuan untuk menghalang rakyat daripada terpengaruh menyebabkan mereka berjaya memenangi pilihan
dengan ideologi komunis. Kawasan-kawasan yang raya Majlis Bandaran Kuala Lumpur pada tahun 1952.
terdapat anasir komunis diisytiharkan sebagai kawasan Dengan wujudnya parti-parti politik mengikut kaum,
hitam. Pihak tentera dan polis mengadakan sekatan dan parti-parti yang berfahaman sosialis dan radikal telah
kawalan yang rapi di kawasan tersebut. Usaha untuk diharamkan oleh British.
membersihkan kawasan hitam daripada pengaruh Kesimpulannya, darurat yang berlaku di Tanah
komunis dilakukan dari Johor hingga ke utara Tanah Melayu selama 12 tahun ialah suatu usaha yang dilakukan
Melayu. Kawasan yang berjaya dibersihkan daripada oleh kerajaan untuk menghapuskan gerakan komunis.
anasir komunis pula dikenali sebagai kawasan putih. Langkah yang dilakukan oleh kerajaan telah berjaya.
Kawasan tersebut telah dimajukan oleh kerajaan dengan Dengan menggunakan kekuatan tentera, pihak komunis
menyediakan pelbagai kemudahan asas seperti jalan yang berada di dalam hutan berjaya ditumpaskan. Selain
pengangkutan, pusat kesihatan dan sebagainya. Hal ini itu, undang-undang darurat telah mengehadkan pergerakan
telah menyebabkan rakyat bekerjasama dengan pihak penduduk Tanah Melayu sekali gus membatasi usaha
kerajaan untuk memerangi komunis. PKM mempengaruhi masyarakat. Segala usaha yang
Seterusnya pihak British cuba mengeratkan dilaksanakan oleh kerajaan telah berjaya menghapuskan
hubungan antara kaum di Tanah Melayu. Penubuhan anasir komunis. Walau bagaimanapun, dalam tempoh

6 Sejarah K2 STPM 2008 Oxford Fajar Sdn. Bhd. (008974-T) 2009

Ace Ahead STPM Sejarah Kertas 2 6 6 4/2/09 11:56:05 AM


darurat penduduk Tanah Melayu mengalami pelbagai Sistem pendidikan menengah terbahagi kepada tiga
penderitaan seperti tidak bebas bergerak dan masalah peringkat, iaitu menengah rendah, menengah atas dan
ekonomi yang terjejas. prauniversiti.
Pada peringkat menengah rendah, para pelajar
SOALAN 6 akan menduduki peperiksaan Sijil Rendah Pelajaran
Sistem pendidikan pada zaman sebelum Perang Dunia (SRP/LCE) yang akan melayakkan mereka belajar di
Kedua berkembang mengikut haluan masing-masing. peringkat menengah atas sehingga Tingkatan Lima.
Sekolah-sekolah dibina mengikut kepentingan setiap Para pelajar akan menduduki Sijil Persekutuan Tanah
kaum. Hal ini turut mempengaruhi keseimbangan Melayu yang setaraf dengan Cambridge Overseas
peluang dalam kalangan kanak-kanak untuk mendapatkan Certificate. Kelulusan sijil tersebut akan digunakan untuk
pendidikan. Sekolah vernakular India, Cina, Melayu memasuki prauniversiti, iaitu Tingkatan Enam yang
dan Inggeris berkembang tanpa adanya keseragaman. akan ditempuhi selama dua tahun, sebelum menduduki
Keadaan ini telah menyebabkan wujud perbezaan ras Sijil Tinggi Persekolahan yang akan digunakan sebagai
yang amat ketara sehingga menghalang perpaduan syarat utama kemasukan ke universiti.
kaum di Tanah Melayu. Justeru, selepas Tanah Melayu Melalui Penyata Razak, bahasa Melayu dan
merdeka, sistem pendidikan untuk membentuk bahasa Inggeris wajib diajarkan di semua sekolah
perpaduan kaum telah diwujudkan. Sistem pendidikan rendah mahupun menengah. Malahan bahasa Melayu
tersebut memberikan peluang kepada kanak-kanak telah digunakan sebagai bahasa kebangsaan untuk
daripada semua kaum untuk menikmati pendidikan. menyatupadukan rakyat Tanah Melayu yang berbilang
Usaha kerajaan jelas terbukti dengan sistem pendidikan kaum. Dengan mengajarkan bahasa Melayu di sekolah,
yang digariskan dalam Penyata Razak 1957 dan Akta akan dapat membentuk persefahaman dan perhubungan
Pelajaran, 1961. yang baik antara kaum, di samping pembentukan sukatan
Penyata Razak atau juga dikenali sebagai Laporan pelajaran yang sama untuk semua sekolah. Sistem
Razak merupakan satu usaha untuk mewujudkan pendidikan bercorak Tanah Melayu dan dianggap sebagai
sistem pendidikan yang bercorak kebangsaan. Dato asas sistem pendidikan kebangsaan.
Abdul Razak bin Hussein telah dipertanggungjawabkan Laporan Rahman Talib telah disiapkan oleh Abdul
untuk mengkaji sistem pendidikan pada masa itu. Rahman bin Haji Talib selaku Menteri Pendidikan pada
Jawatankuasa Razak telah berjaya mengemukakan ketika itu. Laporan Rahman Talib pada tahun 1960
cadangan untuk memperbaik sistem pendidikan telah berjaya menambahbaikkan sistem pendidikan
kebangsaan. Antaranya adalah mewujudkan dua jenis kebangsaan. Laporan tersebut telah membuat kajian
sekolah rendah, iaitu Sekolah Rendah Kebangsaan tentang pelaksanaan sistem pendidikan sebelumnya,
atau dikenali juga Sekolah Umum yang menggunakan kemudian mengemukakan beberapa cadangan. Antara
bahasa Melayu sebagai bahasa pengantar, dan Sekolah cadangan yang dikemukakan ialah para pelajar akan
Rendah Jenis Kebangsaan atau Sekolah Jenis Umum mendapat peluang bersekolah sehingga berumur 15
yang menggunakan bahasa Inggeris, Tamil atau Cina tahun. Hal ini bererti kenaikan secara automatik di
sebagai bahasa pengantar. Bahasa Melayu dan Inggeris semua sekolah rendah dan menengah bantuan kerajaan,
wajib diajarkan di kedua-dua jenis sekolah tersebut. mendapat pendidikan di sekolah rendah selama enam
Para pelajar India dan Cina dari aliran Inggeris tahun kemudian akan melanjutkan ke sekolah menengah
diberikan peluang untuk mempelajari bahasa ibunda sehingga tingkatan tiga dan pelajaran di peringkat
mereka sekiranya memenuhi syarat, iaitu terdapat sekolah rendah diperoleh secara percuma.
sekurang-kurangnya 15 orang pelajar dan mendapat Bahasa kebangsaan, iaitu bahasa Melayu dijadikan
permohonan daripada ibu bapa pelajar. Guru-guru bahasa pengantar di sekolah dan institusi pengajian
yang mengajar di sekolah-sekolah tersebut mestilah tinggi. Hal ini merupakan usaha lanjutan yang
mempunyai kelayakan, iaitu Sijil Sekolah Menengah terdapat dalam Laporan Razak yang berusaha untuk
Rendah atau mendapat latihan mengajar sekurang- menjadikan bahasa Melayu sebagai alat perpaduan
kurangnya satu tahun. Kerajaan telah memberi bantuan antara kaum. Bahasa Melayu turut digunakan untuk
kewangan kepada sekolah yang mematuhi garis semua peperiksaan awam sama dan di sekolah rendah
panduan yang terkandung dalam Penyata Razak. mahupun sekolah menengah. Hal ini bererti semua
Di peringkat menengah, Penyata Razak telah calon wajib lulus dalam mata pelajaran bahasa Melayu
mengemukakan cadangan penubuhan dua jenis sebagai syarat memasuki sekolah menengah. Selain
sekolah, iaitu Sekolah Menengah Kebangsaan dan itu, kelas peralihan untuk para pelajar dari sekolah
Sekolah Menengah Jenis Kebangsaan. Sekolah rendah aliran Tamil dan India selama setahun. Kelas
Menengah Kebangsaan menggunakan bahasa Melayu peralihan tersebut bertujuan untuk memperbaik
sebagai bahasa pengantar, manakala Bahasa Inggeris penguasaan bahasa Melayu pelajar yang berpindah ke
menjadi mata pelajaran wajib. Sekolah Menengah Jenis aliran Melayu atau Inggeris. Di samping itu, Laporan
Kebangsaan menggunakan bahasa Inggeris, bahasa Rahman Talib mengesyorkan supaya pelajar Tingkatan
Tamil atau bahasa Cina sebagai bahasa pengantar Tiga diwajibkan untuk mengambil peperiksaan LCE/
dan Bahasa Melayu menjadi mata pelajaran wajib. SRP.

Oxford Fajar Sdn. Bhd. (008974-T) 2009 Sejarah K2 STPM 2008 7

Ace Ahead STPM Sejarah Kertas 2 7 7 4/2/09 11:56:05 AM


Mata pelajaran akhlak turut akan diajarkan di Sistem beraja di Thailand merupakan
sekolah. Laporan tersebut mencadangkan supaya kesinambungan daripada beberapa dinasti sebelumnya.
diadakan kemudahan untuk pengajaran Pendidikan Pemerintahan Dinasti Chakri telah berjaya mengekalkan
Agama Islam, dengan syarat jumlah pelajar Islam kemerdekaan Thailand daripada penguasaan penjajah
sekurang-kurangnya 15 orang, manakala para pelajar Barat. Sistem pemerintahan beraja Thailand adalah
bukan Islam akan belajar mata pelajaran Moral. Kedua- berkuasa mutlak. Ajaran agama Hindu-Buddha
dua mata pelajaran wajib diajarkan di sekolah-sekolah meletakkan raja mempunyai kuasa mutlak tanpa boleh
untuk melahirkan pelajar yang seimbang dari aspek dipersoalkan. Dalam hal yang demikian, raja dianggap
ilmu dan kerohanian, manakala mata pelajaran bahasa sebagai keturunan dewa dan mempunyai darah putih.
Tamil dan Cina akan diajarkan di sekolah sekiranya Mereka dikaitkan dengan dewa atau tuhan yang
terdapat permintaan daripada ibu bapa pelajar. dikenali sebagai devaraja. Konsep devaraja melihat
Bagi membentuk sistem pendidikan kebangsaan raja sebagai bayangan tuhan. Hak seorang pemerintah
yang lebih mantap, laporan tersebut telah mencadangkan berasaskan bun rami atau kuasa akhlak dan kebolehan
supaya kurikulum dan semua bentuk peperiksaan peribadi. Seseorang yang ingin menjadi raja tidak
diselaraskan. Laporan tersebut turut mencadangkan semestinya berasal daripada dinasti yang pernah
supaya pendidikan teknik dan vokasional diwujudkan memerintah, tetapi memaparkan bun rami dan kebolehan
untuk mendedahkan para pelajar kepada perkembangan yang luar biasa. Seorang raja berhak memerintah selagi
bidang teknik dan vokasional. Sebagai menyahut usaha masih mempunyai bun rami.
tersebut, tiga buah institusi teknologi telah dibina Di samping itu, dalam bidang politik raja
yang masing-masing terdapat di Kuala Lumpur, Ipoh memainkan peranan penting, iaitu memelihara
dan Pulau Pinang. Selain itu, Jemaah-jemaah Nazir di perpaduan dalam kalangan masyarakat. Dalam masa
peringkat negeri dan persekutuan juga ditubuhkan untuk yang sama merupakan alat untuk mengawal sistem
mengawasi perjalanan pendidikan di sekolah-sekolah. pentadbiran negara. Lebih penting lagi raja mempunyai
Kesimpulannya ialah sistem pendidikan yang penguasaan yang cukup besar terhadap sumber tenaga
diperkenalkan sebaik-baik sahaja Tanah Melayu manusia. Sebagai contoh, Raja Mongkut merupakan
mencapai kemerdekaan sehingga 1961 bertujuan raja yang berjaya mengelakkan Thailand daripada
untuk mewujudkan perpaduan kaum. Dalam usaha dijajah oleh kuasa asing melalui kebijaksanaannya.
membentuk sistem pendidikan kebangsaan, pandangan Beliau mengamalkan dasar diplomasi dengan kuasa-
daripada semua kaum diambil kira melalui rundingan kuasa Barat untuk mengekalkan kemerdekaan dan
antara kaum. Melalui sistem pendidikan telah kedaulatan Thailand.
memberikan peluang kepada semua kaum untuk Selain itu, dalam sistem ekonomi, abad ke-19
mendapatkan pendidikan yang seimbang. Malahan
merupakan tempoh kuasa besar giat meluaskan
kerajaan telah memberikan bantuan kewangan kepada
pengaruh mereka di Asia Tenggara. Raja Thailand
semua sekolah. Penyelarasan sistem pendidikan Tanah
telah mengamalkan dasar berbaik-baik dengan kuasa
Melayu telah membantu mewujudkan perpaduan
Barat. Contohnya, pada tahun 1824 kerajaan Thailand
kaum. Hal ini jelas terbukti dengan pengajaran Bahasa
dan British telah menandatangani suatu perjanjian yang
Melayu di semua sekolah, selain penyeragaman
membolehkan Thailand memperoleh pengiktirafan
kurikulum dan peperiksaan. Laporan Razak dan
daripada British untuk menguasai Negeri-negeri Melayu.
Akta Rahman Talib telah menjadi asas pembentukan
Thailand telah mengamalkan dasar pintu terbuka untuk
sistem pendidikan kebangsaan selepas pembentukan
mendapatkan hasil dagangan daripada negara luar. Hal
Malaysia pada tahun 1963.
ini telah dilakukan semasa pemerintahan Raja Rama III.
Sistem pemerintahan beraja di Thailand, terutama
Bahagian B
dalam aspek sosial memperlihatkan perubahan ketara
SOALAN 7 semasa pemerintahan Raja Mongkut. Beliau telah
Sistem pemerintahan beraja merupakan suatu bentuk mengubah adat istiadat seperti upacara meminum air
kerajaan yang wujud di kebanyakan negara di Asia ketaatan. Pemerintah Mongkut telah mengubah suai
sebelum penglibatan kuasa Barat. Raja Thailand beberapa adat lain seperti membenarkan rakyat melihat
berlandaskan ajaran agama Buddha. Kuasa tertinggi wajah raja dapat merapatkan golongan rakyat dengan
dalam pemerintahan negara di Thailand dan China pemerintah.
ialah raja atau maharaja. China mengamalkan sistem Selain itu, Raja Chulalongkorn merupakan seorang
maharaja yang berlandaskan ajaran Confucius. Dalam raja yang berwibawa. Beliau telah mendapat pendidikan
masyarakat Cina, seorang maharaja dianggap sebagai tradisional dan pendidikan Barat. Faktor ini telah
wakil tuhan yang diutus. Raja Thailand dan Maharaja membantu Raja Chulalongkorn dalam kejayaan
China mempunyai kedudukan yang tinggi dalam sistem pemerintahan beliau. Chulalongkorn telah melakukan
politik, mahupun sosial dalam masyarakat, selain
pengubahsuaian dalam adat tempatan seperti
mempunyai pengaruh dalam semua hal ehwal di dunia.
menghapuskan adat menunduk kepala semasa
Dengan yang demikian, raja bertanggungjawab penuh
berhadapan dengan raja. Selain itu, beliau juga
ke atas keamanan, kemakmuran serta kesejahteraan
menghapuskan amalan perhambaan, memberikan
rakyat keseluruhannya.

8 Sejarah K2 STPM 2008 Oxford Fajar Sdn. Bhd. (008974-T) 2009

Ace Ahead STPM Sejarah Kertas 2 8 8 4/2/09 11:56:06 AM


kebebasan beragama, membahagikan Thailand kepada banjir atau kemarau. Maharaja akan sentiasa memberi
18 monthon dan setiap monthon dibahagikan kepada bantuan berupa makanan dan pakaian kepada mangsa
beberapa maung. bencana alam.
Maharaja bertindak sebagai ketua negara dalam Maharaja juga mempunyai kuasa untuk
pemerintahan China. Hal ini menunjukkan bahawa menentukan segala bentuk dan jumlah cukai yang akan
maharaja memiliki kuasa mutlak. Kuasa mutlak dikenakan kepada rakyatnya. Maharaja telah melantik
maharaja jelas dalam penggubalan undang-undang para pembesar untuk menjalankan semua kegiatan
kerajaan. Undang-undang yang digubal oleh maharaja ekonomi, terutama pemungutan cukai, perdagangan
adalah untuk menjaga kestabilan negara dan melicinkan dan sebagainya. Dalam bidang sosial, maharaja
pentadbiran kerajaan. Malahan undang-undang yang bertanggungjawab penuh terhadap keamanan dan
digubal oleh maharaja bertujuan untuk mengukuhkan kesejahteraan rakyat. Sekiranya seseorang maharaja
kedudukannya dalam sistem politik negara. Hal ini gagal memerintah negara, beliau akan digulingkan
diperkuat dengan anggapan bahawa rakyat tidak berhak oleh rakyat. Menurut kepercayaan masyarakat Cina,
untuk mempersoalkan segala bentuk undang-undang seseorang maharaja gagal dalam pemerintahannya
yang digubal oleh maharaja. apabila berlaku malapetaka dalam negara seperti banjir,
Dalam bidang kehakiman, maharaja China kemarau dan sebagainya. Oleh itu, rakyat jelata berhak
bertanggungjawab mengadili setiap kes yang menggulingkan pemerintahan kerajaan tersebut.
dilaporkan, malahan maharaja akan menjatuhkan Sebelum kedatangan Barat, sistem pemerintahan
hukuman ke atas setiap pesalah, terutama yang beraja di Thailand dan China merupakan tunjang
melibatkan kesalahan yang membawa kepada kehidupan politik bagi negara tersebut. Raja berada
hukuman mati. Dalam masyarakat China, keadilan di lapisan tertinggi dalam masyarakat dan dipandang
seorang maharaja sangat diutamakan kerana mereka sangat mulia oleh rakyatnya. Pengaruh dan kekuasaan
percaya bahawa maharaja merupakan pelindung raja di Thailand semakin berkurangan serta tercabar
kepada masyarakat bawahan. setelah golongan intelektual memperkenal sistem
Negara China yang sangat luas telah mengundang pemerintahan raja berperlembagaan. Manakala sistem
pemberontakan dan peluasan kuasa oleh bangsa lain, beraja di China mengalami kemerosotan setelah
terutama Mongol. Oleh yang demikian, maharaja campur tangan pihak Barat, terutama British. Kuasa
mestilah seorang yang mempunyai pengetahuan raja juga tergugat dengan penentangan yang dilakukan
yang tinggi dalam bidang ketahanan dan pertahanan. oleh rakyat tempatan. Sistem maharaja di China telah
Maharaja merupakan seorang ketua dalam ketenteraan. berakhir setelah pengaruh komunis menguasai sistem
Walaupun maharaja tidak terlibat secara langsung politik di negara tersebut.
di medan perang, tetapi semua keputusan berkaitan
dengan peperangan ditentukan oleh maharaja seperti SOALAN 8
mengisytiharkan perang dan juga perdamaian. Dalam Pada abad ke-19, kawasan Asia Tenggara menjadi
hal yang lebih penting lagi maharaja yang berkaliber dan tumpuan para imigran India dan Cina. Antara negara
disanjung oleh rakyatnya mestilah bertanggungjawab yang menjadi tumpuan imigran India dan Cina ialah
menjaga dan mampu mengekalkan keamanan serta Myanmar dan Indonesia. Kemasukan para imigran ke
keselamatan rakyat dan negara China. negara-negara tersebut kerana banyak peluang pekerjaan
Memandangkan maharaja dalam masyarakat dan ekonomi. Selain itu, pihak Barat turut memberi
China dianggap sebagai anak tuhan atau wakil tuhan, galakan kemasukan para imigran sebagai sburuh
seseorang maharaja akan mengetuai semua upacara kasar yang murah. Orang-orang India di Myanmar
keagamaan. Malahan terdapat tempat-tempat suci telah berjaya menguasai bidang ekonomi. Sebahagian
di dalam istana maharaja yang tidak boleh dimasuki besar mereka terdiri daripada pemodal dan tuan-tuan
oleh orang lain selain maharaja. Terdapat perayaan tanah. Orang Cina yang berada di Indonesia turut
keagamaan yang dilaksanakan mestilah mendapat berjaya menguasai perekonomian tempatan sehingga
perkenan dan dimulai oleh maharaja. menimbulkan perasaan anti-Cina di Indonesia.
Dalam bidang ekonomi, maharaja menguasai Imigran India di Myanmar telah bermula
segala hal ehwal ekonomi dan kekayaan negara. dengan pesat pada abad ke-19 apabila British berjaya
Malahan semua tanah pertanian merupakan kepunyaan menguasai Myanmar. British telah membawa masuk
maharaja yang diusahakan oleh rakyat jelata. Kegiatan orang India ke Burma untuk dijadikan buruh kasar,
perdagangan mestilah dijalankan dengan kebenaran khususnya di ladang pertanian dan perkilangan milik
maharaja. Hubungan perdagangan dengan negara luar British. Buruh-buruh India dibayar dengan gaji yang
mestilah mendapat restu daripada maharaja. Oleh yang murah, malahan kos pengangkutan untuk membawa
demikian, ibu kota dijadikan pusat kegiatan ekonomi. imigran India rendah kerana jarak antara Myanmar
Maharaja juga berusaha untuk memastikan dengan India adalah dekat. Kedatangan orang India
kemakmuran ekonomi rakyat sentiasa terjamin. Hal ke Myanmar telah menyebabkan perkembangan
ini terbukti apabila maharaja memberi bantuan kepada dalam bidang ekonomi, khususnya penanaman padi.
rakyat yang mengalami masalah bencana alam seperti Buruh-buruh India diguna untuk membuka kawasan

Oxford Fajar Sdn. Bhd. (008974-T) 2009 Sejarah K2 STPM 2008 9

Ace Ahead STPM Sejarah Kertas 2 9 9 4/2/09 11:56:06 AM


penanaman padi yang baru. Dengan menggunakan Orang Cina juga terlibat dalam gerakan
buruh India, keluasan kawasan penanaman padi nasionalisme di Indonesia, tetapi lebih menjurus kepada
bertambah daripada 6 juta ekar kepada 8 juta ekar perkembangan nasionalisme di negara asal, iaitu
menjelang abad ke-20. Selain itu, buruh India turut China. Perjuangan nasionalisme di China memberikan
digunakan ketika musim menuai padi. pengaruh terhadap kesedaran kebangsaan orang
Selepas Perang Dunia Kedua, orang India di Cina di Indonesia. Hal ini terbukti dengan wujudnya
Myanmar mulai menguasai perekonomian, tetapi pertubuhan seperti Persatuan Orang Cina dan Kelab
bukan sebagai buruh. Mereka muncul sebagai pemilik Pengembara Nanyang. Pertubuhan-pertubuhan tersebut
perusahaan, khususnya pertanian. Mereka memiliki giat menganjurkan kempen kesedaran dalam kalangan
tanah-tanah pertanian yang luas dan mampu bersaing orang Cina. Malahan mereka telah menerbitkan beberapa
dengan pengusaha tempatan. Orang India menjadi buah akhbar berbahasa Cina seperti Li Po, Chabar
golongan Chetti yang menguasai ekonomi Myanmar. Perniagaan dan Jawa Tengah. Walau bagaimanapun,
Golongan ini bertindak sebagai pemiutang kepada Belanda telah menyekat kegiatan politik orang Cina
para petani. Dalam hal ini, petani akan mencagarkan kerana bimbang mereka akan membentuk kerjasama
tanah mereka kepada Chetti. Akhirnya golongan ini dengan golongan nasionalis Indonesia.
memiliki banyak tanah apabila petani tidak dapat Kesimpulannya, kewujudan masyarakat majmuk
membayar hutang. Golongan Chetti India telah di Myanmar dan Indonesia pada abad ke-19 banyak
berjaya menguasai ekonomi Burma, terutama tentang dipengaruhi oleh sistem perekonomian. Golongan
pemilikan tanah pertanian. imigran berlumba-lumba untuk mendapatkan peluang
Penghijrahan orang Cina ke Indonesia ekonomi yang tersedia di Myanmar dan Indonesia.
mendatangkan kesan yang besar terhadap ekonomi. Tambahan pula, penjajah British di Myanmar dan
Pada peringkat awal, orang Cina hanya menjadi buruh Belanda di Indonesia memberi kebenaran kepada para
kasar di estet milik Belanda. Menjelang pertengahan imigran untuk masuk ke negara tersebut. Kemasukan
abad ke-19, orang Cina telah menceburkan diri dalam masyarakat majmuk ke Myanmar dan Indonesia telah
pelbagai aktiviti ekonomi, terutama perdagangan. menimbulkan pelbagai kesan terhadap kehidupan
Misalnya mereka menjalankan perniagaan, perjudian bangsa Myanmar dan Indonesia. Golongan imigran
dan pengangkutan feri. Orang-orang Cina telah telah menguasai ekonomi dan politik negara tersebut.
berjaya menguasai ekonomi Indonesia, bahkan mereka Situasi tersebut telah menyebabkan perasaan tidak
memiliki kekayaan yang melebihi penduduk peribumi puas hati dalam kalangan penduduk tempatan.
Indonesia. Oleh yang demikian, sebilangan besar
orang Cina terlibat dalam perniagaan, iaitu kira-kira SOALAN 9
37 peratus daripada jumlah orang Cina di Indonesia. Pada abad ke-19, negara-negara di Asia mengalami
Bagi menjamin dan melindungi perniagaan mereka, perkembangan sistem pendidikan, terutama setelah
mereka telah menubuhkan Dewan Perniagaan Cina, kedatangan kuasa-kuasa Barat. Sistem pendidikan
Indonesia pada tahun 1908. di Filipina telah lama bermula sebelum kedatangan
Kehadiran orang Cina di Indonesia turut memberi bangsa Sepanyol dan Amerika Syarikat. Perkembangan
kesan terhadap sistem pendidikan di negara tersebut. sistem pendidikan berlaku dengan pesat setelah campur
Sama halnya di tempat-tempat lain, orang Cina akan tangan Barat. Di Jepun pula, pendidikan mengalami
menjalankan kegiatan pendidikan untuk anak-anak perkembangan yang pesat ke arah pemodenan negara
mereka. Sekolah Cina telah wujud di Indonesia sekitar Jepun.
tahun 1909. Walau bagaimanapun, sekolah tersebut Sistem pendidikan di Filipina sebelum kedatangan
menggunakan kurikulum Belanda. Perkembangannya Sepanyol merupakan campuran antara akademik dengan
tidak begitu memberangsangkan kerana tidak dibuka pertukangan. Murid-murid diajarkan membaca, menulis,
sepenuhnya untuk anak-anak orang Cina. Perkembangan membuat kira-kira, muzik, agama dan adat. Murid-
sekolah-sekolah Cina-Belanda di Indonesia mendapat murid diajarkan menjadi pahlawan, pemburu, peladang,
bantahan daripada kerajaan China dan Persatuan Cina nelayan, pelombong dan pembuat kapal. Walau
Seberang Laut. Belanda berusaha untuk menyekat bagaimanapun, pendidikan tersebut dilaksanakan secara
pengaruh sekolah-sekolah Cina kerana ingin tidak formal sahaja.
mengurangkan penguasaan orang Cina di Indonesia. Perkembangan sistem pendidikan di Filipina
Orang-orang Cina terlibat secara langsung dalam selepas penjajahan Sepanyol lebih berkaitan dengan
bidang pentadbiran. Apabila Belanda mewujudkan bahasa Sepanyol. Hal ini berkaitan dengan usaha untuk
Volksraad pada tahun 1918, orang-orang Cina menyebarkan agama Kristian dalam kalangan penduduk
memainkan peranan penting dalam dewan perwakilan Filipina. Sepanyol mengajarkan bahasa Sepanyol supaya
tersebut. Terdapat kira-kira lima orang Cina dalam orang Filipina akan meninggalkan amalan-amalan tradisi
dewan perwakilan untuk menyuarakan hak dan dan kemudian menganut agama Kristian.
kepentingan mereka. Selain itu, orang-orang Cina Pendidikan rendah di Filipina telah didirikan di
telah menjadi tenaga kerja profesional seperti doktor Cebu pada tahun 1565. Pendidikan menengah telah
dan guru. dimajukan di Filipina oleh orang Jesuit. Mereka telah

10 Sejarah K2 STPM 2008 Oxford Fajar Sdn. Bhd. (008974-T) 2009

Ace Ahead STPM Sejarah Kertas 2 10 10 4/2/09 11:56:07 AM


mendirikan beberapa buah kolej perempuan di Manila. Jepun mestilah berbakti kepada orang tua, mencintai
Malahan pada tahun 1611, orang Dominica telah keluarga, menuntut ilmu, memelihara kesenian dan
mendirikan Universiti Santo Thomas yang merupakan meningkatkan kepandaian intelektual, dan mengorbankan
universiti tertua di Asia Tenggara. diri untuk negara.
Pada abad ke-19, barulah banyak peluang Pada zaman kemuncak pendidikan Jepun,
pendidikan diberikan kepada penduduk tempatan terdapat Universiti Tokyo yang ditubuhkan pada tahun
Filipina. Malahan golongan berfahaman liberal di 1877. Kerajaan Meiji seterusnya telah menubuhkan
Filipina telah meluaskan sistem pendidikan untuk beberapa buah universiti imperial seperti Kyoto 1897,
penduduk Filipina. Pada tahun 1863, sistem pendidikan Kyoshu 1910 dan Hokkaido 1918.
yang baru telah diperkenalkan di Filipina. Berdasarkan Pelajaran teknikal juga dititikberatkan dengan
dasar tersebut, kerajaan Sepanyol mestilah mendirikan menubuhkan beberapa buah maktab teknikal. Oleh yang
sebuah sekolah lelaki dan sebuah sekolah perempuan demikian, sistem pendidikan Jepun telah membekalkan
di setiap pueblo (daerah). Kanak-kanak lelaki dan teknikal yang perlu untuk pembangunan kebendaan.
perempuan mesti bersekolah. Golongan miskin tidak Pelajar-pelajar Jepun dihantar ke Britain, Jerman,
dikenakan sebarang bayaran. Paderi daerah mestilah Perancis dan Amerika Syarikat. Sistem pendidikan
menjadi inspektor tempatan untuk memastikan sistem tersebut telah membantu proses pemodenan Jepun.
pendidikan tersebut dipatuhi. Malahan beberapa pemimpin kerajaan Meiji
Selain itu, guru-guru hendaklah mengajarkan seperti Ito, Inoue dan Yamagata yang bertanggungjawab
bahasa Sepanyol kepada murid-murid. Walau dalam pemodenan Jepun telah mendapat pendidikan
bagaimanapun, terlalu sedikit yang menggunakan Barat di luar negara. Sifat-sifat orang Jepun seperti
bahasa Sepanyol. Guru-guru dibayar gaji yang sangat rajin bekerja, kepentingan nasional yang melampaui
rendah. Oleh yang demikian, tidak ramai yang ingin kepentingan peribadi dan keluarga serta kesediaan
menjadi guru. Sistem tersebut tidak berjaya mencapai menerima kebudayaan asing telah memainkan peranan
matlamatnya. penting dalam usaha pemodenan sistem pendidikan
Oleh yang demikian, pada tahun 1865, kerajaan dalam proses kemajuan negara Jepun.
Sepanyol telah mendirikan sekolah untuk melatih guru- Kesimpulannya, perkembangan sistem pendidikan
guru. Walaupun tidak mendapat sokongan daripada di Filipina dan Jepun pada abad ke-19 mengalami
rakyat Filipina, tetapi ianya telah memberikan banyak banyak perbezaan. Usaha pendidikan yang dilakukan
ruang kepada golongan pertengahan kaya di Filipina di Filipina banyak dilaksanakan oleh bangsa Sepanyol
untuk memberi pendidikan yang tinggi kepada anak- sebagai penjajah negara tersebut. Oleh yang demikian,
anak mereka. Menjelang pertengahan abad ke-19, kandungan sistem pendidikannya lebih menekankan
Sepanyol telah mendirikan kira-kira 2150 buah sekolah sistem pendidikan Sepanyol. Di Jepun, sistem
dengan 200 000 orang murid di seluruh Filipina. pendidikan dilaksanakan oleh Maharaja Meiji untuk
Pada masa tersebut, pendidikan di Filipina, terutama memajukan bangsa dan negara. Sistem pendidikannya
pendidikan untuk kaum wanita adalah yang paling maju mengutamakan pemodenan, terutama yang berkaitan
di Asia Tenggara. dengan ilmu Barat. Sistem pendidikan di kedua-
Perkembangan sistem pendidikan Jepun pula dua buah negara telah berjaya melahirkan golongan
telah mengalami perkembangan yang pesat semasa intelektual.
pemerintahan Maharaja Meiji pada tahun 1872.
Kerajaan Meiji telah memperkenal sistem pendidikan SOALAN 10
yang moden. Sistem pendidikan Jepun dirangka Partai Nasional Indonesia (PNI) telah ditubuhkan pada
untuk membina sebuah negara yang kuat dan maju. 4 Julai 1927 oleh ahli-ahli Kelab Pendidikan Bandung.
Kementerian Pendidikan telah ditubuhkan pada tahun Parti Nasional Indonesia dipimpin oleh tokoh-tokoh
1871. Pendidikan rendah Jepun berasaskan model nasionalis utama seperti Ir. Sukarno sebagai ketua,
Amerika Syarikat. Pendidikan rendah selama tiga tahun Sartono, Iskaq, Budiarto, Sunario dan sebagainya.
mulai diwajibkan pada tahun 1880 dan seterusnya Penduduk di Indonesia telah bangun menentang
dilanjutkan kepada enam tahun pada tahun 1907. pihak penjajah di negara masing-masing. Rakyat di
Selepas pendidikan rendah, terdapat pendidikan kedua-dua buah negara berasa tidak puas hati dengan
menengah selama lima tahun, pendidikan tinggi selama dasar penjajahan yang menindas rakyat melalui dasar
tiga tahun serta pendidikan universiti selama tiga atau politik dan ekonomi. Bagi Indonesia, penubuhan Parti
empat tahun. Sistem pendidikan Jepun mewajibkan Nasional Indonesia telah menyemarakkan semangat
semua anak lelaki dan perempuan yang berumur enam nasionalisme terhadap penjajah Belanda. Kongres
hingga 14 tahun bersekolah tanpa sebarang bayaran. Kebangsaan India telah ditubuhkan pada tahun 1855,
Malahan kerajaan Meiji turut memberi kebenaran oleh golongan terpelajar. Melalui kongres kebangsaan
kepada guru-guru swasta dan paderi Kristian Amerika India golongan nasionalis mendesak pentadbiran
Syarikat mendirikan sekolah menengah. Pada tahun British supaya memperbaik taraf hidup rakyat India.
1890, Maharaja Meiji telah mengeluarkan prinsip Kongres tersebut menuntut persamaan hak dalam
berkaitan dengan pendidikan, iaitu semua rakyat perkhidmatan awam India.

Oxford Fajar Sdn. Bhd. (008974-T) 2009 Sejarah K2 STPM 2008 11

Ace Ahead STPM Sejarah Kertas 2 11 11 4/2/09 11:56:07 AM


PNI merupakan sebuah parti massa sekular yang dalam semua aspek seperti politik, sosial dan
popular di Indonesia. Tujuan penubuhan PNI adalah pemikiran masyarakat India. Mereka melihat bahawa
untuk menyatukan rakyat Indonesia dan mengamalkan kemunduran rakyat India berpunca daripada pemikiran
cara tidak bekerjasama dengan Belanda. Selain itu, yang masih kolot. Justeru, mereka telah mengadakan
PNI melaungkan perpaduan nasional dan berdikari persidangan rasmi pada 30 Disember 1855, yang telah
tanpa bergantung pada pihak luar untuk mencapai dihadiri oleh 74 orang perwakilan.
kemajuan bangsa Indonesia. PNI menyeru para pegawai Pertemuan tersebut telah memutuskan beberapa
Indonesia supaya memboikot persidangan Volskraad perkara penting yang menjadi asas perjuangan
dan Perkhidmatan Awam Indonesia. nasionalisme India kemudiannya. Dalam perjuangan
Ir. Sukarno sebagai tulang belakang pergerakan dan nasionalisme bersifat sederhana, kongres telah
perjuangan PNI telah berjaya memainkan peranannya. menggariskan beberapa perkara penting yang mesti
Sememangnya Sukarno memiliki karisma dan kebolehan diperjuangkan demi kemajuan negara India. Antaranya,
untuk menyatukan dan menyedarkan rakyat Indonesia kongres menuntut supaya rakyat India diberi peluang
untuk bangkit menentang pihak penjajah. Beliau telah untuk menganggotai Majlis Pusat dan Majlis
berjaya menyatukan penduduk Indonesia di Pulau Jawa Perundangan. Pihak British telah memonopoli
dan pulau-pulau lain. Selain itu, PNI memainkan peranan keanggotaan majlis-majlis di India menyebabkan
penting untuk mengukuhkan kesatuan-kesatuan sekerja rakyat India tidak mempunyai saluran untuk
dan membangunkan ekonomi rakyat. Pendidikan yang mengemukakan pendapat. Selain itu, kongres menuntut
bersifat nasional turut diberikan perhatian oleh PNI, supaya taraf pendidikan rakyat India diperhatikan
misalnya mewujudkan sekolah-sekolah Taman Siswa. oleh British. Kongres juga menuntut supaya jawatan-
PNI telah berjaya menyatukan golongan muda jawatan penting dalam kerajaan diberikan kepada
Indonesia supaya menyokong perjuangannya. Oleh yang rakyat India yang berkelayakan. Hal ini kerana terlalu
demikian, pergerakan pemuda PNI telah menganjurkan sedikit kakitangan awam daripada kalangan rakyat
Kongres Pemuda yang menghasilkan Sumpah Pemuda India. Kongres mendesak pihak British mengurangkan
pada 28 Oktober 1928. Melalui slogan “Satu Negara, perbelanjaan ketenteraan kerana terlalu banyak wang
Satu Bangsa dan Satu Bahasa”, maka perjuangan digunakan dalam pertahanan.
PNI berjaya menyatukan parti di Indonesia sehingga Pemerintahan British diminta untuk memenuhi
terbentuk Parti Indonesia Raya. Bagi memantapkan lagi semua tuntutan pihak kongres. Hal ini terbukti dengan
perjuangan PNI untuk mencapai kemerdekaan Indonesia, keanggotaan orang India dalam Majlis Perundangan
Sukarno telah berusaha menyatukan semua pertubuhan pada tahun 1892. Perkara ini juga bererti rakyat India
politik. Tujuan Sukarno bertindak sedemikian adalah memberi pendapat dan berbincang tentang hal ehwal
untuk mewujudkan perpaduan nasional. Dengan itu, pemerintahan negara seperti belanjawan dan dasar-
terbentuklah Permuafakatan Parti Politik Kebangsaan dasar negara serta kebajikan rakyat India.
Indonesia (PPPKI) pada tahun 1928. Pihak Kongres Kebangsaan India terus mendesak
PNI telah muncul sebagai sebuah parti yang paling pemerintah British supaya melaksanakan semua
berpengaruh di Indonesia dengan keanggotaannya tuntutannya. Akibat desakan daripada pihak kongres,
mencapai 10 000 orang menjelang Mei 1929. PNI British melalui Wizurai Lord Curzon telah membuat
telah berjaya menarik semua kaum yang terdapat di beberapa pembaharuan penting seperti mengurangkan
Indonesia sebagai anggotanya. Oleh sebab PNI begitu cukai petani dan memanjangkan tempoh pembayaran
popular dalam kalangan rakyat dan perjuangannya yang untuk petani yang menghadapi masalah kewangan.
anti-Barat, khususnya Belanda maka Belanda telah Selain itu, sektor pertanian diberikan perhatian yang
mengharamkan penerbitan akhbar Persatuan Indonesia serius oleh kerajaan dengan pembinaan Jabatan Pertanian
yang menjadi lidah rasmi PNI. Malahan kelantangan dan memperbaiki sistem pengairan. Contohnya, kawasan
Sukarno dan beberapa orang pemimpin utama PNI pertanian yang mempunyai kemudahan pengairan
mengkritik Belanda menyebabkan mereka ditangkap meliputi 6.5 juta ekar, khususnya di wilayah Pusa. Aspek
oleh Belanda. Penangkapan Sukarno telah menyebabkan pertahanan turut diperkukuhkan, contohnya penempatan
perpecahan dalam parti yang menyaksikan wujud pasukan tentera di bahagian Barat Laut India, selain
PPPKI dan PNI. Selain itu, wujud beberapa parti baru menggunakan tentera tempatan untuk mengawal wilayah
yang merupakan serpihan daripada PNI, iaitu Parti tersebut. Perkhidmatan pengangkutan telah dimajukan
Indonesia, Parti Rakyat Indonesia dan Kelab Pendidikan dengan pembinaan kira-kira 8 ribu km jalan kereta api.
Nasional Indonesia. Bagi melenyapkan perjuangan Walau bagaimanapun, Kongres Kebangsaan India
PNI, Belanda telah mengharamkan parti tersebut pada masih tidak berpuas hati kerana terdapat kepincangan
tahun 1929. Dengan itu, berakhirlah perjuangan Parti dan diskriminasi dalam pemerintahan British. Hal ini
Nasional Indonesia. terbukti dengan penentangan yang dilakukan oleh
Kongres Kebangsaan India merupakan cetusan beberapa orang pemimpin kongres. Contohnya, Bol
ilham Allan Octavian Hume bersama-sama dengan Gangadhar Jilak dan Gopal Krishna Gokhale yang
50 orang mahasiswa Universiti Calcutta. Tujuan asal berusaha untuk membela nasib golongan miskin dan
penubuhannya adalah untuk membawa perubahan menuntut kemerdekaan India.

12 Sejarah K2 STPM 2008 Oxford Fajar Sdn. Bhd. (008974-T) 2009

Ace Ahead STPM Sejarah Kertas 2 12 12 4/2/09 11:56:08 AM


Kesimpulannya, Partai Nasional Indonesia dan kerajaan pusat telah dibentuk dan mewujudkan sistem
Kongres Kebangsaan India telah berjaya menyatukan pemerintahan yang seragam di seluruh negara. Beliau
penduduk di negara masing-masing. Pendudukan telah membentuk kerajaan pusat yang terdiri daripada
Belanda di Indonesia telah ditentang oleh pemimpin tiga buah jabatan utama. Pertama, Jabatan Kepala
nasionalis Indonesia, perjuangan melalui parti politik Negara (Sosai) yang terdiri daripada Putera Diraja,
tersebut telah mendapat sambutan rakyat Indonesia. Arisugawa. Kedua, Jabatan Pembesar-pembesar Kelas
Sedangkan Kongres Kebangsaan India merupakan Utama (Gigo) yang dianggotai oleh Kuge dan daimyo
parti yang berjaya membentuk kerjasama antara utama, dan Jabatan Pembesar-pembesar Kelas Kedua
penganut agama Hindu dengan Islam. Mereka telah (Sanyo) yang mengandungi lima orang pembesar
berjaya mendesak penjajah British supaya melakukan istana dan 15 orang samurai.
pembaharuan di negara India. Tidak dapat dinafikan Jepun berjaya dengan dasar pembangunan kerana
bahawa Partai Nasional Indonesia dan Kongres mempunyai sumber kewangan yang kukuh. Jepun
Kebangsaan India telah menjadi penggerak penting telah berjaya membangunkan ekonominya. Abad ke-19
terhadap usaha-usaha mencapai kemerdekaan Indonesia merupakan zaman permulaan Revolusi Perindustrian
dan India daripada penjajah Belanda dan British. di negara tersebut. Antara perindustrian terawal
yang dimajukan ialah tekstil, kaca, kertas, simen dan
SOALAN 11 barangan elektrik. Perkembangan seterusnya telah
Negara Jepun dan China telah mengubah dasar berjaya melahirkan golongan penguasa yang memiliki
negara untuk membawa kemajuan terhadap negara perdagangan raksasa, iaitu Mitsubishi, Mitsui dan Yasuda.
masing-masing. Golongan berpendidikan Barat telah Sementara itu, sistem mata wang yang standard untuk
menggunakan idea-idea moden. Di China, banyak negara Jepun telah diwujudkan, iaitu Yen yang diiktiraf
gerakan pembaharuan dilancarkan untuk memajukan sebagai mata wang Jepun. Selain itu, penubuhan bank
negara tersebut, antaranya Pembaharuan 100 Hari dan kebangsaan, iaitu Bank of Japan atau Nippon Ginko telah
sebagainya. Walau bagaimanapun, dasar perubahan ditubuhkan pada tahun 1882. Perkembangan seterusnya
tersebut tidak berjaya membawa sebarang kemajuan memperlihatkan kesungguhan Jepun untuk memajukan
yang bermakna terhadap negara China. Sebilangan perindustriannya dengan menghantar para pelajarnya ke
besar penduduknya masih bersikap konservatif dan Barat untuk mempelajari pelbagai teknologi.
enggan menerima perubahan, terutama idea-idea Dengan perubahan yang dapat diterima oleh semua
Barat. Keadaan tersebut berbeza jika dibandingkan lapisan penduduk Jepun, kestabilan dan keamanan dalam
dengan penduduk Jepun yang sentiasa menerima negara dapat dikekalkan. Semua pihak, terutama golongan
perubahan. Tambahan pula, peranan yang dimainkan feudal kehilangan kuasa dan wilayah pentadbiran, tetapi
oleh Maharaja Meiji telah menaikkan semangat mereka tidak menimbulkan sebarang penentangan.
rakyatnya untuk mencapai kemajuan. Keadaan tersebut disebabkan oleh semangat kebangsaan
Kejayaan Jepun membangunkan negaranya yang tinggi dalam kalangan mereka. Mereka taat dan setia
disebabkan oleh kepimpinan Maharaja Meiji yang terhadap maharaja. Pihak asing yang berada di Jepun turut
mendapat sokongan daripada sebilangan besar mengiktiraf pemodenan negara Jepun. Malahan pihak
rakyatnya. Beliau seorang maharaja yang amat dihormati Barat telah membuat penyemakan terhadap perjanjian-
oleh rakyat Jepun. Beliau berusaha untuk memajukan perjanjian mereka untuk mengekalkan hubungan baik
negara Jepun dengan menggunakan idea Barat. dengan Jepun. Contohnya, pada tahun 1894 Britain telah
Tambahan pula, beliau berusaha untuk mengelakkan mengiktiraf pemodenan Jepun. Menjelang tahun 1911,
penjajahan Barat, terutama Amerika Syarikat. Dengan Jepun mempunyai taraf yang sama dengan kuasa-kuasa
menjalin hubungan dengan Barat akan mengurangkan besar Barat.
ketegangan. Selain itu, beliau telah melakukan Kegagalan pembaharuan di China disebabkan
perubahan pentadbiran dengan menggunakan golongan oleh kelemahan kepimpinan dan wujud semangat
muda yang berpendidikan Barat. Golongan tersebut kewilayahan yang menyekat kemajuan. Terdapat
dikenali sebagai Oligarki Meiji. Antara pemimpin yang pemimpin gerakan pembaharuan yang tidak
terlibat dalam usaha pemodenan Jepun ialah Okubo mempunyai kebolehan. Selain itu, mereka tidak
Toshimichi, Kido Koin, Ho Hirobumi dan sebagainya. mempunyai semangat kebangsaan. Mereka berjuang
Golongan tersebut digambarkan sebagai sangat setia untuk kepentingan wilayah masing-masing. Malahan
terhadap kepimpinan Meiji dan menjalankan semua para pemimpin tidak mempunyai ilmu pengetahuan
dasar atas nama maharaja. dan buta huruf. Contohnya, dalam Gerakan Taiping
Di samping itu, pemerintahan dan pentadbiran pemimpin seperti Hung Jen Kau seorang yang tidak
negara Jepun turut mengalami pemodenan. Sistem berdisiplin dan tidak bermoral, iaitu suka berfoya-foya
pemerintahan tradisional telah digantikan dengan dengan banyak perempuan, iaitu kira-kira 300 orang.
pemerintahan bercorak Barat. Sebaik sahaja Meiji Selain itu, tidak wujud kerjasama antara wilayah untuk
menerajui tampuk pemerintahan Jepun, beliau telah menjayakan perjuangan. Contohnya, dalam gerakan
menghapuskan sistem feudal yang telah diamalkan Pembaharuan 100 Hari, wilayah seperti Shantung,
kira-kira 1000 tahun lamanya. Hal ini bererti sebuah Canton, Szechuan dan Nangking menentang gerakan

Oxford Fajar Sdn. Bhd. (008974-T) 2009 Sejarah K2 STPM 2008 13

Ace Ahead STPM Sejarah Kertas 2 13 13 4/2/09 11:56:09 AM


tersebut. Hal ini menyebabkan Gerakan Pembaharuan negara masing-masing. Negara Filipina telah mencapai
tidak berjaya tanpa kerjasama daripada rakyat China kemerdekaan pada 4 Julai 1946. Kemerdekaan negara
keseluruhannya. daripada penjajah telah mengukuhkan penguasaan
Di samping itu, China menghadapi ancaman rakyat tempatan terhadap pembangunan ekonomi
imperialisme Barat dan Jepun. China terlibat dengan negara masing-masing. Perkembangan ekonomi
dua kali insiden peperangan dengan Britain, iaitu Filipina dan Vietnam tertumpu kepada ekonomi
Perang Candu I dan II. Kekuatan tentera sekutu telah komersial. Filipina dan Vietnam telah menggalakkan
melemahkan tentera China yang kekurangan dari kemasukan pemodal-pemodal asing untuk melabur di
aspek persenjataan. Gerakan penentangan terhadap negara masing-masing.
kuasa-kuasa Eropah, khususnya British menghadapi Selepas mencapai kemerdekaan, Filipina
kegagalan akibat kekurangan senjata. Contohnya, dalam menghadapi masalah ekonomi yang kritikal. Filipina
Pemberontakan Boxer, mereka mengalami kekalahan tidak mampu membangunkan ekonominya. Oleh yang
kerana tidak mempunyai senjata yang lengkap. demikian, Presiden Roxas telah meminta bantuan
Kesempatan tersebut telah digunakan oleh pihak kewangan dari Amerika Syarikat. Amerika Syarikat
British untuk melemahkan rakyat China. Selain itu, telah memberikan pinjaman sebanyak AS$70 juta
China menghadapi ancaman dari Jepun yang berusaha daripada Perbadanan Kewangan Pembinaan Semula.
untuk mengembangkan kekuasaannya di Tanah Besar Perdagangan luar Filipina telah meningkat,
China. Hal ini terbukti dengan beberapa siri peperangan khususnya dengan Amerika Syarikat. Filipina telah
dengan Jepun. Perang China-Jepun berlaku pada tahun mengikat perjanjian dengan Amerika Syarikat
1894 yang mengakibatkan China mengalami kekalahan melalui Akta Perdagangan Filipina 1946. Hubungan
teruk. Serangan Jepun ke atas China telah dilakukan perdagangan tersebut tidak banyak menguntungkan
lagi pada tahun 1937 yang sekali gus telah melemahkan Filipina kerana Filipina terpaksa menjual barangan
sistem pemerintahan negara tersebut. kepada Amerika Syarikat dengan harga yang murah.
Negara China menghadapi masalah kekurangan Filipina tidak boleh menjalin hubungan perdagangan
sumber ekonomi akibat dikuasai oleh pihak asing. dengan negara lain.
Setelah kekalahan China dalam dua siri peperangan Filipina telah meminta bantuan kewangan dari
dengan British dan Jepun, sumber ekonomi khususnya Amerika Syarikat pada tahun 1950. Amerika Syarikat
perdagangan telah dikuasai oleh mereka. Contohnya, telah bersetuju untuk memberikan pinjaman sebanyak
perniagaan tradisional China mengalami kemerosotan AS$250 juta untuk membangunkan Filipina. Amerika
akibat kehadiran ekonomi moden. Selain itu, sumber Syarikat telah memberikan tunjuk ajar tentang
ekonomi seperti pertukangan turut mengalami pengurusan ekonomi kepada Filipina seperti menetapkan
persaingan dengan industri Barat yang lebih canggih. kadar cukai dan menggubal undang-undang untuk gaji
Dengan kekurangan sumber ekonomi, pembaharuan minimum kepada pekerja sektor pertanian.
yang dilaksanakan mengalami kegagalan dana Filipina mengadakan rancangan pembangunan
yang terhad. Tambahan pula, pihak Barat telah lima tahun di bawah pemerintahan Presiden Quirino.
mempengaruhi sistem percukaian yang dikenakan Rancangan tersebut tidak berjaya sepenuhnya kerana
oleh pemerintahan Manchu ke atas rakyat China. berlaku penyelewengan dalam pentadbiran seperti
Beban hutang kerajaan China banyak akibat terpaksa penipuan, rasuah dan pembaziran dalam belanjawan
membayar ganti rugi setelah kalah dalam peperangan. negara.
Kesimpulannya, menjelang abad ke-19 dan awal Presiden Magsaysay telah memberikan perhatian
abad ke-20, negara Jepun dan China telah berusaha untuk terhadap keadaan ekonomi dan kebajikan rakyat.
membuat pelbagai pembaharuan untuk memajukan Beliau telah memindahkan para petani ke kawasan
negara masing-masing. Mereka berhasrat untuk pertanian baru. Kerajaan telah mewujudkan Skim
memperbaharui sistem politik dan ekonomi supaya Kredit Desa untuk memberikan kemudahan pinjaman
lebih berdaya saing dengan kuasa-kuasa Eropah. Walau kepada masyarakat bawahan.
bagaimanapun, jika ditinjau secara teliti hanya Jepun Kemudahan infrastruktur seperti jalan raya telah
sahaja yang berjaya dengan pembaharuannya. Hal ini diperbaiki untuk memudahkan pengangkutan hasil
terbukti dengan terbinanya sebuah negara yang kukuh ekonomi. Filipina telah mengutamakan sektor pertanian
dan stabil; berbeza dengan China yang gagal dalam untuk membangunkan ekonominya. Tanaman utama
usaha pemodenan. Sokongan daripada seluruh rakyat ialah kelapa, tebu, abaka, dan nanas. Filipina menjadi
sangat penting sebagai pemangkin kepada kemajuan pengeluar kelapa kering dan gula yang utama di dunia
sesebuah negara. pada tahun 1961.
Bagi negara Vietnam pula telah menumpukan
SOALAN 12 perhatian kepada ekonomi pertanian. Kegiatan
Selepas mencapai kemerdekaan daripada penjajah penanaman padi merupakan pekerjaan utama
Barat, khususnya Amerika Syarikat dan Perancis, penduduknya. Lebih kurang 80 peratus penduduk
kedua-dua buah negara, iaitu Filipina dan Vietnam telah tinggal di kawasan luar bandar. Kira-kira 4.3 juta
berusaha untuk membangunkan ekonomi dan sosial penduduk Vietnam bekerja sebagai petani. Kawasan

14 Sejarah K2 STPM 2008 Oxford Fajar Sdn. Bhd. (008974-T) 2009

Ace Ahead STPM Sejarah Kertas 2 14 14 4/2/09 11:56:09 AM


pertanian Vietnam ditanami dengan padi sebanyak 86 Di samping itu, Vietnam telah berusaha untuk
peratus. Antara tahun 1955 hingga tahun 1958, ladang- meningkatkan perdagangan antarabangsa dengan
ladang telah diusahakan dengan tanaman padi dan negara-negara lain. Pada tahun 1959, dianggarkan 70
hasilnya ialah 2 tan beras bagi setiap hektar. Kerajaan peratus nilai perdagangan Vietnam daripada negara
Vietnam telah mengisytiharkan pertanian secara blok komunis. Walau bagaimanapun, Vietnam turut
kolektif. Melalui dasar ini, kerajaan akan memodenkan mengadakan hubungan dagangan dengan negara
teknik-teknik pertanian dan penggunaan jentera untuk lain seperti Perancis, Jepun, Hong Kong dan Jerman.
meningkatkan pengeluaran pertanian. Kerajaan telah Tidak ketinggalan pula Vietnam telah menandatangani
menyatukan tenaga petani. Melalui Rancangan Tiga hubungan perniagaan dengan negara Kemboja, Laos,
Tahun pada tahun 1958 hingga 1960, penyusunan India dan Afrika. Barangan eksport utama Vietnam ialah
syarikat pengeluar pertanian telah dilaksanakan. Melalui arang batu, fosfat, simen, kopi, barangan berasaskan
dasar ini, para petani menyerahkan tanah dan binatang kayu, buah-buahan dan kraf tangan.
ternakan kepada kerajaan untuk diusahakan. Dalam aspek sosial, Vietnam telah berusaha untuk
Di samping itu, antara tahun 1945 hingga tahun memajukan sistem pendidikannya. Pada tahun 1960,
1954 getah juga ditanam di sekitar Saigon dengan kerajaan telah meningkatkan sistem pendidikan dengan
keluasan mencecah 80 000 hektar. Usaha untuk membina lebih banyak sekolah supaya lebih ramai
menambah keluasan kawasan penanaman getah terus kanak-kanak akan berpeluang untuk mendapatkan
dilaksanakan oleh kerajaan. Contohnya, pada tahun pendidikan. Misalnya, 1 385 000 orang kanak-kanak
telah bersekolah pada tahun tersebut. Kerajaan telah
1960, jumlah keluasan penanaman getah di Vietnam
membina kira-kira 416 buah sekolah menengah am,
telah mencapai 100 000 hektar.
manakala dianggarkan 2900 orang penuntut universiti
Selain itu, pembangunan perindustrian telah
pada tahun 1955, telah meningkat kepada 18 854 pada
digiatkan secara meluas di Vietnam, misalnya dalam
tahun 1963.
Rancangan Lima Tahun Vietnam 1961 hingga
Di samping itu, kerajaan Vietnam turut memperbaik
1965. Kegiatan ekonomi, terutama yang berkaitan
kemudahan awam untuk kepentingan rakyatnya,
dengan perindustrian telah dimajukan oleh kerajaan,
misalnya sistem pengangkutan, terutama jalan kereta api
terutamanya penenunan kain dan beberapa bentuk kraf
yang menghubungkan Hanoi dengan Lao Kay. Selain
tangan. Menjelang tahun 1960, terdapat kira-kira 67.8 itu, pengangkutan udara turut diperbaiki oleh kerajaan
peratus golongan tukang telah menubuhkan syarikat Vietnam untuk kepentingan negara dan rakyatnya.
masing-masing. Antara perindustrian yang penting di Kesimpulannya, usaha pembangunan ekonomi
Vietnam ialah perusahaan besi waja yang dikendalikan dan sosial negara Filipina dan Vietnam dari tahun 1945
oleh Syarikat Thai-Nguyen yang dimulakan pada tahun hingga tahun 1963 adalah untuk kepentingan negara
1960 dengan kerjasama China. Bidang perindustrian dan penduduknya. Kerajaan Filipina dan Vietnam
lain yang turut diusahakan di Vietnam ialah peralatan yang baru mengalami Perang Dunia Kedua terpaksa
ladang, pengangkutan, kilang baja, tenunan dan alat- menghadapi pelbagai rintangan ekonomi kerana
alat elektrik. terjejas terus dalam peperangan tersebut. Kedua-dua
Bagi meningkatkan ekonomi Vietnam, bantuan buah negara terpaksa mengharapkan bantuan daripada
dari luar negara diperlukan, terutama dari Soviet dan negara-negara lain untuk mendapatkan segala pinjaman.
China. Contohnya, China telah memberi bantuan Malahan hubungan perdagangan antara Filipina dengan
ekonomi kepada Vietnam sebanyak 800 juta Yuan Vietnam dengan negara luar turut meningkatkan
pada tahun 1955, manakala Soviet telah memberikan ekonomi mereka. Kerajaan kedua-dua buah negara
pinjaman sebanyak $107.5 juta untuk mendirikan 43 telah membangunkan segala kemudahan sosial untuk
buah perindustrian baru di Vietnam. mengekalkan kesejahteraan rakyat masing-masing.

Oxford Fajar Sdn. Bhd. (008974-T) 2009 Sejarah K2 STPM 2008 15

Ace Ahead STPM Sejarah Kertas 2 15 15 4/2/09 11:56:10 AM