Anda di halaman 1dari 36

KAUNSELING GUNAAN (SKC 5213) 2008

SOALAN 10:

PELUANG-PELUANG KERJA: APA, DI MANA, BILA, SIAPA DAN

BAGAIMANA?

1. PENDAHULUAN

Pekerjaan merupakan asas kepada kehidupan setiap individu. Ia

membolehkan seseorang itu menjadi penyumbang utama kepada

masyarakat dan juga ekonomi negara di samping menyediakan kerperluan

asas kepada ahli keluarga di bawah tanggungannya. Ia juga memberikan

kepuasan individu dan juga bertindak sebagai salah satu cara untuk

meningkatkan nilai peribadi seseorang itu. Permintaan terhadap pekerja

pada masa ini telah menunjukkan peralihan kepada pekerjaan yang

memerlukan pencapaian pendidikan yang lebih tinggi dan latihan

profesional selaras dengan perubahan strategik kearah aktiviti nilai

ditambah yang lebih tinggi.Oleh yang demikian terdapat Pusat Bimbingan

Kerjaya yang berfungsi sebagai one Stop Center bagi memberi maklumat

dan memberi bimbingan kepada semua lapisan pencari kerja (siswazah

atau bukan siswajah) untuk mencari kerja.

2. DEFINISI PELUANG KERJA

Sidek Mohd. Noah (2002: 191) mengatakan maklumat kerjaya ditakrifkan

sebagai segala bentuk maklumat yang berkaitan dengan pekerjaan, sama

ada berupa bahan cetak mahupun alat-alat pandang dengar yang

berupaya memberi maklumat.

SEM 2’ JUNE 08 Page 1


KAUNSELING GUNAAN (SKC 5213) 2008

Strategi dalam pemilihan kerjaya yang baik meliputi tiga perkara iaitu,

mengenai diri, mengenai dunia pekerjaan, dan memadankan diri dengan

pekerjaan. Proses memadankan pekerjaan dengan diri hanya boleh

dilakukan jika maklumat kerjaya lengkap untuk memandu dan

membimbing ke arah penentuan matlamat kerjaya yang terbaik dan tepat.

Maklumat kerjaya mencakupi segala yang berkaitan dengan jenis-jenis

bahan, tempat mendapat latihan, keperluan kelayakan akademik, cara

menghadapi temuduga, cara menulis resume, cara memohon kerja, jenis-

jenis pekerjaan, deskripsi pekerjaan, peluang pekerjaan dan prosfek kerja

pada masa depan. Semua maklumat ini penting untuk membolehkan

individu membuat keputusan yang akhir mengenai pekerjaan. Namun

begitu di sini di fokuskan kepada peluang-peluang kerjaya yang boleh di

dapati dalam pasaran buruh.

3. PELUANG-PELUANG KERJAYA

Di bawah ini ialah jadual Maklumat Guna Tenaga Profesional dan

Teknikal Serta Penawarannya yang merangkumi pekerjaan seperti

Jurutera, Pembantu Jururtera, Profesional Perubatan, Pembantu

Profesional Perubatan dan Guru. Maka dapatlah dibuat kesimpulan

bahawa keluaran gunatenaga dalam bidang berikut masih belum

menampung keperluan gunatenaga dalam RM 8.

MAKLUMAT GUNATENAGA PROFESIONAL DAN


SEM 2’ JUNE 08 Page 2
KAUNSELING GUNAAN (SKC 5213) 2008

TEKNIKAL SERTA PENAWARANNYA

Jangkaan
Keluaran
Keperluan Keperluan Keluaran
Pekerjaan Gunatenaga
Bawah RM 7 Bawah RM 8 Gunatenaga
Bawah RM 7
Bawah RM 8
Jurutera 61,034 18,255 108,400 51,716
Pembantu
143,220 11,209 247,739 86,030
Jurutera
Profesional
29,597 8,585 36,835 7,364
Perubatan
Pembantu
Profesional 45,861 24,168 115,821 30,190
Perubatan
Guru 306,586 69,073 349,086 51,003

Gambar rajah: Jadual 1

Daripada jadual 1 di atas, menunjukkan terdapat peluang-peluang

pekerjaan yang luas dalam bidang berikut contohnya bidang Jurutera

(56,684 orang lagi) , Perubatan(29,471 orang lagi), dan Guru.(298,083

orang lagi). Oleh yang demikian perbicaraan di sini lebih menekankan

peluang kerjaya di dalam bidang tersebut.

3.1 BIDANG KEJURUTERAAN

Kerjaya Di Bidang Kejuruteraan

Kejuruteraan adalah satu bidang professional yang popular dan

sedang berkembang pesat dalam pelbagai sektor di negara ini.

Permintaan yang amat ketara terhadap profesion ini. Bidang

kejuruteraan mempunyai pengkhususan tertentu seperti kejuruteraan

awam, elektrik, elektronik dan sistem, kimia, proses, sumber asli,

mekanikal, bahan, komputer, kajiterbang, pembuatan, telekomunikasi

SEM 2’ JUNE 08 Page 3


KAUNSELING GUNAAN (SKC 5213) 2008

dan pertanian. Lulusan kejuruteraan perlu menjadi ahli Institute of

Engineers Malaysia (IEM) sebelum boleh mendaftar dengan Board of

Engineers Malaysia (BEM). Memerlukan tiga tahun pengalaman

pekerjaan yang diiktiraf didalam bidang-bidang berkaitan sebelum

layak ditemuduga bagi mendapatkan tauliah jurutera professional.

1. Kejuruteraaan Awam (Jurutera Awam)

2. Pembantu Kejuruteraan Awam (Pembantu Teknik)

3. Juruteknik Awam

4. Kejuruteraan Mekanikal ( Jurutera Mekanikal )

5. Juruteknik Mekanikal

6. Mekanik Jentera Am

7. Kejuruteraan Elektrik ( Jurutera Elektrik )

8. Juruteknik Elektrik

9. Penjaga Elektrik

10. Kejuruteraan Kimia ( Jurutera Kimia )

11. Pembantu Kejuruteraan Kimia ( Pembantu Teknik )

12. Juruteknik Kejuruteraan Kimia

13. Kejuruteraan Elektronik ( Jurutera Elektronik)

14. Jurutera Kawalan Kualiti

3.1.1 Kejuruteraaan Awam (Jurutera Awam)

Jurutera awam merancang, mengurus, mereka bentuk, menyelia

pembinaan dan penyelenggaraan pelbagai perkhidmatan umum,

komersil, binaan serta kemudahan perusahaan. Berkemahiran

menyelesaikan masalah seperti pengetahuan tentang kerja-kerja

SEM 2’ JUNE 08 Page 4


KAUNSELING GUNAAN (SKC 5213) 2008

pembinaan. Melibatkan lawatan ke tapak binaan menjalankan tinjauan,

memperolehi contoh batu-batan dan tanih untuk dianalisa bagi

memastikan sesuatu projek selamat serta mengambil kira

penganggaran kos dan menolong menentukan supaya projek tersebut

selesai dalam jangkamasa yang ditetapkan.

Keterangan Tugas

Menjalankan penyelidikan serta membangunkan teori dan kaedah

yang baru;

Memberi nasihat dan mereka bentuk struktur seperti jambatan,

empangan, jalanraya, lapanganterbang, landasan keretapi, saluran

paip gas/air, sistem pembuangan sampah, bangunan industri dll;

Menentukan dan menetapkan kaedah, bahan dan kualiti piawaian

binaan serta mengarahkan kerja pembinaan;

Mewujudkan sistem kawalan untuk memastikan kecekapan fungsi

struktur serta keselamatan dan perlindungan alam sekitar;

Mengurus penghantaran bahan binaan, loji, peralatan dan buruh

yang diperlukan bagi projek pembinaan;

Mengenalpasti dan mentadbir kontrak serta mengesahkan kerja

disiapkan mengikut jasfikasi yang ditetapkan;

Mewujudkan hubungan teknik dan perundingan dengan pakar-

pakar yang berkaitan;

Menyelia pengujian dan pertauliahan kerja yang telah disiapkan.

Pekerjaan Yang Dikelas Di Bidang Ini Di Antaranya:

SEM 2’ JUNE 08 Page 5


KAUNSELING GUNAAN (SKC 5213) 2008

jurutera awam

jurutera awam pembinaan bangunan

jurutera awam lebuh raya dan jalan raya

jurutera awam geoteknik

jurutera awam pembinaan jambatan

jurutrra awam pengairan

jurutera awam hidraulik

jurutera awam kumbahan dan sanitari

Kelulusan

Ijazah dalam kejuruteraan awam

Prospek Kerjaya

Disektor awam mereka boleh meningkat ke gred tingkatan tertinggi dan

ke Jawatan Utama Sektor Awam. Disektor swasta pula mereka boleh

jadi Ketua Bahagian, Pakar Perunding dan membuka Firma

perundingan kejuruteraan. Institusi-Institusi Pengajian Tinggi Awam

Yang Menyediakan Kursus Tersebut Diantaranya :-

1. Universiti Malaya

2. Universiti Teknologi Malaysia

3. Universiti Teknologi Mara

4. Universiti Sains Malaysia

5. Universiti Putra Malaysia

SEM 2’ JUNE 08 Page 6


KAUNSELING GUNAAN (SKC 5213) 2008

6. Universiti Malaysia Sarawak

7. Universiti Malaysia Sabah

8. Universiti Islam Antarabangsa Malaysia

9. Institut Teknologi Tun Hussein Onn

10. Kolej Tunku Abdul Rahman

Institusi-Institusi Pengajian Tinggi Swasta Yang Menyediakan Kursus

Tersebut Diantaranya :-

1. Universiti Tenaga Nasional

2. Adorna Institute Of Technology

3. Brickfields College & Country Heights Education Sdn Bhd

4. Institut Teknologi Pertama

5. Inti College

6. Kolej Ikram

7. L & G - Twintech Institute Of Technology

8. Sepang Institute Of Technology Dll

Syarat-Syarat Kemasukan

SPM atau setaraf sekurang-kurang 5 kepujian dalam mata pelajaran

Bahasa Malaysia, Bahasa Inggeris, Matematik, Fizik dan Matematik

Tambahan ATAU lulus STPM grad E dalam Kertas Am, Matematik,

Fizik atau berkaitan..

3.1.2 Pembantu Kejuruteraan Awam (Pembantu Teknik)

SEM 2’ JUNE 08 Page 7


KAUNSELING GUNAAN (SKC 5213) 2008

Menjalankan tugas-tugas teknik dibawah arahan am, penyeliaan atau

panduan Jurutera Awam, arkitek atau juruukur atau mengikut teknik

kejuruteraan awam yang sudah ditetapkan dalam perancangan dan

penyeliaan kerja pembinaan berkaitan dengan struktur kejuruteraan

awam.dengan menyumbangkan terhadap perancangan dan

perlaksanaan projek-projek kejuruteraan awam.

Keterangan Tugas

Membantu dalam penyiasatan ditapak binaan; Mengambil dan

merekod ukuran; Menguji sampel tanah dan menyediakan laporan;

Membantu penyediaan rekabentuk dan spesifikasi untuk pembinaan;

Memeriksa dan menguji bahan pembinaan yang diterima dari

pembekal; Menentukan kuantiti dan kualiti bahan pembinaan mengikut

piawaian; Membantu penyediaan jadual kerja. Memeriksa kerja-kerja

pembinaan yang sedang dijalankan agar spesifikasi dipatuhi;.

Menyelesaikan masalah yang berbangkit. Menganggar kuantiti dan kos

bahan pembinaan dan buruh yang diperlukan

Pekerjaan Yang Dikelas Di Bidang Ini Antaranya:

penyelia tapak

kerani tapak bina

Kelulusan

Memiliki Diploma Kejuruteraan Awam

SEM 2’ JUNE 08 Page 8


KAUNSELING GUNAAN (SKC 5213) 2008

Prospek Kerjaya

Disektor awam peluang pekerjaan adalah baik. Mempunyai peluang

kenaikan pangkat ke tingkatan kanan, tinggi dan sekiranya berminat

untuk melanjutkan pelajaran keperingkat ijazah mereka layak ke

jawatan jurutera dan seterusnya kejawatan yang lebih tinggi. Mereka

boleh bekerja di Jabatan Kerja Raya, Jabatan Parit dan Saliran,

Jabatan Penerbangan Awam, Lembaga Pelabuhan dan agensi-agensi

lain. Disektor swasta pekerjaan ini terdapat di firma-firma juruperunding

dan syarikat-syarikat yang berasaskan kerja-kerja kejuruteraan awam

seperti pembinaan bangunan, jalanraya, empangan, pelabuhan,

projek-projek perumahan dan lain-lain.

Institusi-Institusi Pengajian Tinggi Awam Yang Menyediakan Kursus

Tersebut Diantaranya:-

1. Universiti Teknologi Malaysia

2. Universiti Teknologi Mara

3. Politeknik-Politeknik (Jabatan Pendidikan)

4. Kolej Tunku Abdul Rahman

5. Institut Teknologi Tun Hussein Onn

Institusi-Institusi Pengajian Tinggi Swasta Yang Menyediakan Kursus

Tersebut Diantaranya:-

1. Inti College

2. Kolej Ikram

3. L & G - Twintech Institute Of Technology

Syarat-Syarat Kemasukan

SPM/SPMV sekurang-kurang 5 kepujian dalam mata pelajaran Bahasa

Malaysia, Bahasa Inggeris ,Matematik, Matematik Tambahan, Fizik


SEM 2’ JUNE 08 Page 9
KAUNSELING GUNAAN (SKC 5213) 2008

atau mata pelajaran sains yang lain.

3.1.3 Juruteknik Awam

Juruteknik awam, biasanya dibawah arahan dan penyeliaan jurutera

awam, arkitek atau juruukur, menjalankan tugas teknik yang

menyumbangkan kepada perancangan dan perlaksanaan projek

pembinaan dan kejuruteran awam, termasuk reka bentuk, pembinaan,

operasi, penyelenggaraan dan pembaikan bangunan serta struktur lain

seperti sistem bekalan air dan kumbahan, jambatan, jalan raya,

empangan dan lapangan terbang.

Keterangan Tugas

Menjalankan atau membantu dalam ujian terhadap tanah dan bahan

binaan yang dilakukan di luar atau di makmal. Memberikan bantuan

teknik berhubung dengan pembinaan bangunan dan struktur lain serta

kaji ukur atau penyediaan laporan kaji ukur. Mewakili arkitek bangunan

dan jurutera awam ditapak pembinaan bagi memastikan pematuhan

spesifikasi reka bentuk dan pengekalan piawaian yang diperlukan

keatas bahan dan kerj. Menggunakan pengetahuan teknik berhubung

dengan prinsip dan amalan bangunan dan kejuruteraan awam untuk

mengenal pasti dan menyelesaikan masalah yang timbul semasa

menjalankan kerja. Membantu dalam penyediaan anggaran kuantiti

serta kos bagi bahan dan buruh yang diperlukan untuk projek;.

Mengelola penyelenggaraan dan pembaikan. Menjalankan tugas-tugas

berkaitan. Menyelia pekerja lain.

SEM 2’ JUNE 08 Page 10


KAUNSELING GUNAAN (SKC 5213) 2008

Pekerjaan Yang Dikelas Dibidang Ini Diantaraanya:

penyelia kerja

juruteknik kaji ukur

penganggar

Kelulusan

Lulus SPM/SPMV kepujian Bahasa Malaysia, matematik dan lulus

sains. Lulus sijil dari politeknik/SKM lebih berfaedah.

Prospek Kerjaya

Prospek kerjaya untuk juruteknik awam amat cerah di Malaysia yang

menuju matlamat Wawasan 2020 berikutan peningkatan keperluan

jawatan tersebut akibat daripada perkembangan sektor pembinaan,

pembuatan, pembangunan dan pelaburan yang lebih tinggi. Seiring

dengan kemajuan teknologi.

Disektor awam mereka boleh meningkat ke tingkatan kanan, tertinggi.

Boleh meningkat kejawatan yang lebih tinggi seperti Pembantu

Jurutera dan Jurutera dengan meningkatkan pengetahuan iaitu

melanjutkan pelajaran ke IPTA samaada sepenuh masa, luar kampus

atau melalui pengajian jarak jauh. Di Sektor Awam pekerjaan ini

terdapat di Jabatan Kerja Raya dan lain jabatan yang berkaitan dengan

pembinaan dan bangunan.

Disektor Swasta pekerjaan ini kebanyakan terdapat di syarikat-syarikat

pembinaan yang terlibat dengan pembinaan projek perumahan,


SEM 2’ JUNE 08 Page 11
KAUNSELING GUNAAN (SKC 5213) 2008

jalaraya,jabatan dan infrastruktur dan lain-lain.

Perancangan Kerjaya Sebagai Juruteknik Awam

SPM/SPMV --------->POLITEKNIK (SIJIL) ---------->JURUTEKNIKAWAM

3.1.4 Kejuruteraan Mekanikal ( Jurutera Mekanikal )

Jurutera mekanikal menjalankan tugas penyelidikan, memberi nasihat

dan mereka bentuk mesin-mesin pengeluaran, jentera, loji, peralatan

perindustrian. Membangunkan sistem perindustrian serta memberi

nasihat serta mempastikan sistem tersebut berfungsi. Membuat kerja-

kerja penyelenggaraan dan pembaikan jika perlu. Mengkaji dan

memberi nasihat berhubung dengan aspek teknologi bahan, produk,

proses serta prosedur penyelenggaraaan yang tertentu.

Keterangan Tugas

Memberi nasihat dan mereka bentuk jentera dan alat bagi kerja-kerja

pembuatan, perlombongan, pembinaan, pertanian dan perindustrian

yang lain; Memberi nasihat serta mereka bentuk motor dan enjin stim

dan pembakaran dalaman, mesin, enjin bukan elektrik yang lain yang

digunakan untuk pendorongan lokomotif, kenderaan, pesawat udara

atau untuk menghidupkan jentera perindustrian dan jentera-jentera

lain; Memberi nasihat dan mereka bentuk badan, struktur utama,

kerangka kapal, pesawat udara, kenderaan darat dan peralatan

pesawat udara lain. Memberi nasihat dan mereka bentuk sistem

gantungan, brek, komponen-komponen lain;

SEM 2’ JUNE 08 Page 12


KAUNSELING GUNAAN (SKC 5213) 2008

Memberi nasihat dan mereka bentuk sistem, peralatan pemanasan,

pengalihudaraan serta penyejukan; Memberi nasihat dan mereka

bentuk bahagian bukan elektrik bagi perkakas atau produk seperti

pemprosesan data, komputer, kamera, projektor dll; Menentukan dan

memeriksa kaedah pengeluaran atau pemasangan serta cara kerja

bagi mesin, jentera, perkakas, motor, enjin pertanian, loji peralatan

atau sistem perindustrian; Mewujudkan piawaian dan prosedur

kawalan, mengesan dan memperbaiki bagi memastikan mesin, jentera,

perkakas, motor, enjin serta loji, peralatan atau sistem perindustrian

berfungsi dengan cekap dan selamat;

Mengatur serta mengarah penyelenggaraan dan pembaikkan

mesin, jentera, perkakas, motor, enjin serta loji, peralatan atau sistem

perindustrian yang sedia ada;

Mengkaji serta memberi nasihat berkaitan aspek teknologi bahan,

produk atau menentukan proses;

Mengekalkan hubungan teknik dan perundingan dengan pakar-

pakar lain yang berkaitan;

Menyelia pekerja yang berkaitan.

Pekerjaan Yang Dikelas Di Bidang Ini Antaranya:

Jurutera Jentera Dan Perkakas Perindustrian

Jurutera Kuasa Nuklear

Jurutera Pemanasan, Pengalihanudara, Penyamanan Udara Dan

Penyejukan

SEM 2’ JUNE 08 Page 13


KAUNSELING GUNAAN (SKC 5213) 2008

Jurutera Kenderaan /Automotif

Jurutera Mekanik/Aeronautik

Jurutera Marin dll

Kelulusan

Ijazah Kejuruteraan Mekanikal atau kelayakan yang diiktiraf setaraf

dengannya.

Prospek Kerjaya

Di sektor awam pekerjaan ini terdapat di Lembaga Letrik Negara,

Jabatan Kerja Raya, Syarikat Telekom Malaysia dan Jabatan

Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan serta jabatan -jabatan lain yang

terlibat dengan pembinaan dan bangunan.

Di sektor awam mereka juga boleh meningkat ke gred tingkatan

tertinggi hingga ke jawatan Pengarah, Pengurus dan Pengurus Besar.

Bagi yang berminat untuk menjadi Pensyarah di Universiti-Universiti

atau lain-lain institusi pengajian tinggi mereka perlu mendapat

kelulusan tambahan seperti Ijazah Sarjana atau Ijazah Kedoktoran

dalam bidang berkaitan.

Di sektor swasta peluang pekerjaan dan prospek kerjaya untuk jawatan

ini adalah baik. Mereka boleh meningkat kejawatan yang lebih tinggi

seperti Pengurus Bahagian Kejuruteraan, Ketua Bahagian

Kejuruteraan dan juga Pengurus Besar. Mereka juga boleh mendirikan

perniagaan sendiri atau menjadi juruperunding kepada agensi atau

lain-lain badan berkanun.

SEM 2’ JUNE 08 Page 14


KAUNSELING GUNAAN (SKC 5213) 2008

Institusi-Institusi Pengajian Tinggi Awam Yang Menyediakan Kursus

Tersebut Diantaranya:-

1. Universiti Malaya

2. Universiti Kebangsaan Malaysia

3. Universiti Teknologi Malaysia

4. Universiti Islam Antarabangsa Malaysia

5. Universiti Teknologi Mara

6. Universiti Sains Malaysia

7. Universiti Putra Malaysia

8. Universiti Malaysia Sarawak

9. Institut Teknologi Tun Hussein Onn

10. Kolej Tunku Abdul Rahman

Institusi-Institusi Pengajian Tinggi Swasta Yang Menyediakan Kursus

Tersebut Diantaranya:-

1. Universiti Tenaga Nasional

2. Universiti Teknologi Petronas

3. Universiti Multimedia Malaysia

4. Brickfields College & Country Heights Education Sdn Bhd

5. Institut Teknologi Pertama

6. Kolej Ikram

7. Inti College

8. Kolej Linton

9. L & G Twintech Institute Of Technology

10. Sepang Institute Of Technology Dll


SEM 2’ JUNE 08 Page 15
KAUNSELING GUNAAN (SKC 5213) 2008

Syarat-Syarat Kemasukan

SPM atau setaraf sekurang-kurang 5 kepujian dalam mata pelajaran

Bahasa Malaysia, Bahasa Inggeris, Matematik, Fizik dan Matematik

Tambahan atau lulus STPM gred E dalam Kertas Am, Matematik, Fizik

atau berkaitan.

3.1.5 Juruteknik Mekanikal

Juruteknik mekanikal menjalankan tugas teknik biasanya dibawah

arahan dan penyeliaan jurutera mekanikal yang meyumbang kepada

reka bentuk, pembangunan, pembuatan, pembinaan, pemasangan,

penyelenggaraan dan pembaikan loji dan peralatan yang berfungsi

secara mekanik.

Keterangan Tugas

Membantu dalam kerja-kerja penyelidikan dan pembangunan

berkenaan dengan perkakas mesin, enjin kenderaan, pesawat,

pemasangan, pemanasan, pengalihudaraan dan penyejukan serta loji

dan peralatan lain yang berfungsi secara mekanik;. Mereka bentuk dan

menyediakan susun atur pemasangan mesin dan jentera.

Menyediakan anggaran terperinci kuantiti serta kos bahan dan buruh

yang diperlukan bagi pembuatan dan pemasangan. Membantu dalam

penyeliaan teknik berkenaan dengan jentera serta prinsip dan amalan

kejuruteraan mekanik supaya dapat mengenalpasti dan menyelesaikan

masalah yang timbul semasa menjalankan kerja. Membantu dalam

SEM 2’ JUNE 08 Page 16


KAUNSELING GUNAAN (SKC 5213) 2008

pembangunan serta mengawasi perlaksanaan piawaian dan prosedur

keselamatan bagi kerja kaji ukur marin berhubung dengan badan,

peralatan dan muatan kapal. Menjalankan kerja-kerja berkaitan serta

menyelia pekerja-pekerja lain.

Pekerjaan Yang Dikelas Di Bidang Ini Antaranya:

Juruteknik Motor Dan Enjin

Juruteknik Kereta

Juruteknik Aeroangkasa Atau Aeronautik

Jeruteknik Sistem Dan Peralatan Penyejukan Dan Penyaman

Udara

Juruteknik Marin

Juruteknik Penganggar/Mekanik

Juruteknik Ujian

Mekanik Jentera Am

Kelulusan

Lulus SPM/SPMV dengan kepujian Bahasa Malaysia serta lulus

matematik dan mata pelajaran sains.

Prospek Kerjaya

Disektor awam pekerjaan ini terdapat di Jabatan Kerja Raya, Jabatan

Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan, Kementerian Kesihatan dan

SEM 2’ JUNE 08 Page 17


KAUNSELING GUNAAN (SKC 5213) 2008

jabatan-jabatan lain yang terlibat dengan pembinaan dan bangunan.

Disektor awam mereka juga boleh meningkat ke tingkatan kanan,

tinggi dan kejawatan yang lebih tinggi. Sesaorang juruteknik boleh

melanjutkan pelajaran ke IPTA/IPTS peringkat diploma atau ijazah bagi

melayakkannya memohon ke jawatann yang lebih tinggi.

Pusat-Pusat Latihan Yang Menyediakan Kursus Tersebut:

Politeknik Di Bawah Kementerian Pendidikan

Institut Latihan Jabatan Tenaga Rakyat

Institut Latihan Belia Negara

Institut Kemahiran Mara/Pusat Giat Mara

Syarat-Syarat Kemasukan

SPM/SPMV lulus Bahasa Malaysia, Matematik dan Sains

Perancangan Kerjaya Sebagai Juruteknik Mekanikal

-------------> IKM ------------->


------------- IKBN ------------->
-------------> POLITEKNIK (SIJIL) ------------->
SPM/SPMV -------------> ILJTR -------------> JURUTEKNIK

………………………………….

SEM 2’ JUNE 08 Page 18


KAUNSELING GUNAAN (SKC 5213) 2008

3.2 BIDANG PERUBATAN

3.2.1 Doktor Perubatan

Doktor Perubatan menentukan jenis penyakit dan merawat pesakit

dengan menggunakan perubatan sistem saintifik. Mereka memeriksa

pesakit dengan menggunakan stethoskop, alat pengukur tekanan

darah dan lain-lain alat perkakas perubatan bergantung kepada tanda-

tanda yang ditunjukkan oleh pesakit dan mengadakan ujian klinikal x-

ray dan ujian histo-pathologikal untuk menentukan jenis penyakit

dengan betul. Mereka mengesyorkan penggunaan ubat berdasarkan

keputusan pemeriksaan serta meminta nasihat doktor-doktor atau

pakar lain jika perlu. Mereka menjalankan rawatan dan pembedahan

kecil dan menasihatkan pesakit tentang cara-cara rawatan serta

memberikan dadah dan ubat bius jika perlu. Mereka menyimpan rekod

pesakit-pesakit yang dirawatnya, jenis penyakit dan rawatan yang

diberikan kepada pesakit.

Keterangan Tugas

SEM 2’ JUNE 08 Page 19


KAUNSELING GUNAAN (SKC 5213) 2008

Memeriksa pesakit untuk menentukan keadaan penyakit;

Menjalankan pemeriksaan perubatan dan membuat diagnosis;

Menentukan ubat dan rawatan bagi penyakit, gangguan atau

kecederaan yang telah didiagnosis;

Memberi rawatan perubatan atau pembedahan khas bagi jenis-

jenis penyakit, gangguan atau kecederaan yang tertentu;

Memberi nasihat mengenai penyakit dan menggunakan kaedah

dan rawatan ubat pencegahan;

Mengambil bahagian dalam pembangunan dan pelaksanaan

undang-undang dan peraturan kesihatan awam bagi melindungi dan

mempertingkatkan kesihatan umum;

Mengajar penuntut perubatan dan penuntut sains kesihatan yang

lain, pakar perubatan dan profesional kesihatan yang lain;

Menyediakan dokumen dan laporan saintifik;

Menjalankan tugas-tugas yang berkaitan;

Menyelia pekerja lain.

Pekerjaan Yang Dikelaskan Dibidang Ini Diantaranya:

Doktor Perubatan

Pakar Bedah

Pakar Questetik

SEM 2’ JUNE 08 Page 20


KAUNSELING GUNAAN (SKC 5213) 2008

Pakar Psikiatri

Pakar Oftamologi

Pakar Kardiologi

Obstetrision Dan Pakar Ginakologi

Pakar Neurologi

Ahli Farmasi

Doktor Haiwan

Doktor Pergigian

Kelulusan

Ijazah dalam ilmu perubatan atau kelayakan yang diiktiraf setaraf

dengannya oleh Kerajaan serta telah berdaftar dengan Majlis

Perubatan Malaysia.

Prospek Kerjaya

Di sektor awam pekerjaan ini terdapat di hospital-hospital dan klinik di

seluruh negara.

Di sektor swasta pekerjaan ini terdapat di hospital-hospital swasta dan

klinik-klinik dan bagi mereka yang telah disahkan oleh panel perubatan

bolehlah membuka kliniknya sendiri.

Seorang Doktor Perubatan juga boleh melanjutkan pelajarannya

dengan pengkhususan dalam bidang-bidang tertentu seperti pakar

SEM 2’ JUNE 08 Page 21


KAUNSELING GUNAAN (SKC 5213) 2008

bedah, pakar saraf, pakar telinga, hidung, kerongkong dan lain-lain.

Institusi Pengajian Tinggi Awam Yang Menyediakan Kursus Tersebut :-

Selepas lulus MBBS mereka perlu menamatkan setahun Kursus

Klinikal sebelum berdaftar sepenuhnya dengan Majlis Perubatan.

Latihan dalam bidang perubatan boleh didapati dari Institut Pengajian

Tinggi Sektor Awam (IPTA) dan Institut Pengajian Tinggi Sektor Swasta

(IPTS).

Universiti Malaya

Universiti Kebangsaan Malaysia

Universiti Sains Malaysia

Universiti Putra Malaysia

Universiti Islam Antarabangsa

Universiti Malaysia Sarawak

Institusi Pengajian Tinggi Swasta Yang Menyediakan Kursus Tersebut:-

Sedaya College,

International Medical University (IMU)

Syarat-Syarat Kemasukan

SPM atau setaraf termasuk sekurang-kurang 5 kepujian dalam mata

pelajaran Bahasa Malaysia, Biology, Physics, Chemistry, Matematik

SEM 2’ JUNE 08 Page 22


KAUNSELING GUNAAN (SKC 5213) 2008

sekurang-kurangnya 2 Prinsipal B dalam Biology, Chemistry dan

Physics dalam STPM atau setaraf.

3.2.2 Doktor Pergigian

Doktor Pergigian menggunakan pengetahuan sains perubatan untuk

mengesan, mencegah dan merawat penyakit-penyakit pergigian,

kecederaan dan kecacatan bentuk pada gigi, gusi dan struktur mulut

yang berkaitan serta memprekripsikan ubat dan melakukan tindakan

pencegahan.

Keterangan Tugas

Memeriksa gigi, gusi, rahang dan tisu mulut yang lain dengan

menggunakan peralatan pergigian dan x-ray. Membuat diagnosis,

memberi nasihat mengenai pergigian dan memberi rawatan pergigian

yang diperlukan. Membersih, menampal lubang dan mencabut gigi

yang rosak atau cacat. Membuat inai dan korona buatan untuk

menggantikan gigi; Merekabentuk, membuat dan memasang gigi

palsu penuh dan sebahagian, ortodontik dan alat pergigian lain serta

menjalankan kerja pemasangan titian gigi. Memberi rawatan

pembedahan, perubatan dan rawatan lain bagi penyakit dan gangguan

pergigian atau mulut tertentu. Menganjurkan program umum bagi

mengekalkan atau mempertingkatkan piawaian kesihatan mulut dan

penjagaan kesihatan pergigian. Menjalankan tugas-tugas yang

berkaitan dan menyelia pekerja lain.

Pekerjaan Yang Dikelas Di Bidang Ini Di Antaranya:

SEM 2’ JUNE 08 Page 23


KAUNSELING GUNAAN (SKC 5213) 2008

Doktor Pergigian

Pakar Pedodontik

Pakar Prostodontik

Pakar Periodontik

Pakar Ortodontik

Doktor Pergigian, Pembedahan Mulut

Kelulusan

Ijazah dalam ilmu pergigian atau kelayakan yang diiktiraf setaraf

dengannya oleh Kerajaan serta diterima berdaftar dengan Majlis

Pergigian Malaysia.

Prospek Kerjaya

Di sektor awam pekerjaan ini terdapat di hospital-hospital dan pusat-

pusat kesihatan di bawah Kementerian Kesihatan dan kor perubatan

dan pergigian Angkatan Tentera dan universiti-universiti.

Di sektor swasta pekerjaan ini terdapat di hospital-hospital dan klinik-

klinik swasta. Doktor Pergigian juga boleh membuka klinik pergigian

persendirian.

Institusi-Institusi Pengajian Tinggi Awam Yang Menyediakan Kursus

Tersebut :

1. Universiti Malaya
SEM 2’ JUNE 08 Page 24
KAUNSELING GUNAAN (SKC 5213) 2008

2. Universiti Kebangsaan Malaysia

3. Universiti Sains Malaysia

Syarat-Syarat Kemasukan

SPM atau setaraf dengan 5 kepujian termasuk Bahasa Malaysia,

Biologi, Fizik, Kimia, Bahasa Inggeris. STPM atau setaraf dengan

sekurang-kurangnya Gred E dalam kertas am dan lulus penuh dalam

Biologi, Kimia dan Fizik dan lulus penuh dalam salah satu daripada

Ekonomi, Pengajian Perniaggan, Perakaunan, Matematik dan

Komputer.

3.2.3 Doktor Haiwan

Doktor Haiwan terlatih dan berkelayakan secara perubatan. Mereka

akan membuat diagnosis dan mempreskripsikan rawatan perubatan

atau pembedahan bagi penyakit dan kecederaan haiwan. Mereka

memberi nasihat kepada tuan punya haiwan, menghapuskan haiwan

yang sakit atau tidak diperlukan, memberi imunisasi melawan virus am

dan penyakit bakteria serta menjalankan pemeriksaan bedah siasat.

Keterangan Tugas

Menjalankan pemeriksaan dan membuat diagnosis terhadap penyakit

atau kecederaan haiwan. Melakukan rawatan pembedahan atau

perubatan veterinary. Memberikan perkhidmatan obstetrik kepada

SEM 2’ JUNE 08 Page 25


KAUNSELING GUNAAN (SKC 5213) 2008

haiwan. Memeriksa ternakan tenusu dan ternakan lain serta

menginokulasi haiwan untuk mencegah penyakit. Memberi nasihat

berkaitan kebersihan, makanan, pembiakan dan penjagaan haiwan;

Memeriksa kualiti, kebersihan dan keselamatan makanan yang dibuat

seluruhnya atau sebahagiannya daripada bahan mentah berpunca

daripada haiwan untuk dijadikan makanan manusia. Membantu dalam

epidemiologi, radiology dan pengawasan lain berkaitan kesihatan

haiwan. Menjalankan bedah siasat untuk menentukan punca

kematian. Menyediakan dokumen dan laporan saintifik. Menjalankan

tugas-tugas yang berkaitan dan menyelia pekerja lain.

Pekerjaan Yang Dikelas Di Bidang Ini Di Antaranya:

Pakar Veterinar

Pakar Bedah, Veterinar

Pakar Veterinar, Kesihatan Awam

Kelulusan

Ijazah Doktor Perubatan Veterinar atau Ijazah dalam ilmu

Perubatan Veterinar atau dalam bidang Sains Veterinar yang diiktiraf

setaraf dengannya dan berdaftar di bawah Akta Doktor Veterinar 1974.

Prospek Kerjaya

Di sektor awam pemegang ijazah Doktor Perubatan Veterinar boleh

memasuki perkhidmatan veterinary yang terlibat dalam kesihatan

SEM 2’ JUNE 08 Page 26


KAUNSELING GUNAAN (SKC 5213) 2008

umum veterinary dan pengeluaran ternakan. Peluang pekerjaan

sebagai pegawai penyelidik terdapat di pertubuhan-pertubuhan

penyelidikan perubatan, universiti, MARDI dan beberapa projek

usahasama di bidang ternakan antara perbadanan kemajuan negeri

dengan pertubuhan-pertubuhan swasta seperti Johor Tenggara, DARA

Beef, Pahang Beef.

Di sektor swasta pula terdapat peluang pekerjaan sebagai pegawai

haiwan, pegawai analisa projek, pengurus, pegawai penyelidik dan

yang berkelayakan boleh menjalankan perusahaan atau perniagaan

veterinar sendiri.

Institusi-Institusi Pengajian Tinggi Awam Yang Menyediakan Kursus

Tersebut :

Universiti Putra Malaysia

Di luar negara contohnya United Kingdom pemegang ijazah veterinar

boleh menjadi ahli Royal College of Veterinary Surgeons dan

seterusnya menjadi Doktor Haiwan.

Syarat-Syarat Kemasukan

SPM atau setaraf dan kepujian dalam Kimia, lulus STPM dengan

sekurang-kurangnnya Gred E dalam Biologi.

3.2.4 Ahli Farmasi

Ahli Farmasi terlibat dalam pembancuhan dan pembekalan ubat-

ubatan mengikut priskripsi doktor atau formula yang tertentu. Mereka

SEM 2’ JUNE 08 Page 27


KAUNSELING GUNAAN (SKC 5213) 2008

menggunakan konsep dan teori farmaseutikal dalam penyediaan serta

pendispensan ubat-ubatan dan dadah serta menjalankan penyelidikan

mengenai pengeluaran, penyimpanan, kawalan kualiti dan pengedaran

dadah dan bekalan yang berkaitan

Keterangan Tugas

Menyediakan atau mencegah penyediaan ubat-ubatan mengikut

preskripsi pengamal perubatan, pergigian dan veterinar atau formula

yang ditentukan. Menyemak preskripsi untuk menentukan dos yang

dicadangkan tidak melebihi hadnya dan arahan difahami oleh pesakit

serta memberi nasihat mengenai kemungkinan ketidaksesuaian dan

kontraindikasi dadah. Mendispens ubat-ubatan dan dadah di hospital

atau menjualnya di farmas. Menyimpan fail preskripsi dan merekod

keluaran narkotik, racun dan dadah yang membentuk tabiat.Menasihati

pesakit mengenai padanan generik dan kos terendah bagi dadah;.

Mengadakan piawaian bagi dadah yang digunakan dalam

farmaseutikal. Menguji dadah untuk menentukan identity, ketulenan,

kekuatan dan keselamatannya. Menjalankan penyelidikan untuk

membangunkan atau mempertingkatkan produk farmaseutikal,

kosmetik dan kimia yang berkaitan. Menentukan pembungkusan yang

paling sesuai bagi bahan perubatan untuk mengelak daripada

kerosakan serta memudahkan penyimpanan dan pengedaran. Menjual

dadah yang tidak dipreskripsi, bekalan bilik pesakit, kelengkapan

dandanan diri, kosmetik dan barangan komersial yang lain.

Menyediakan dokumen dan laporan saintitik. Menjalankan tugas-tugas

yang berkaitan dan Menyelia pekerja lain.


SEM 2’ JUNE 08 Page 28
KAUNSELING GUNAAN (SKC 5213) 2008

Pekerjaan Yang Dikelaskan Dibidang Ini Diantaranya:

Ahli Farmasi

Ahli Farmasi, Perindustrian

Ahli Farmasi, Runcit

Ahli Farmasi, Hospital

Kelulusan

Ijazah dalam bidang farmasi atau kelayakan dalam bidang

berkaitan yang diiktiraf setaraf dengannya oleh Kerajaan dan telah

berdaftar dengan Lembaga Farmasi Malaysia.

Prospek Kerjaya

Di sektor awam ahli farmasi terdapat di jabatan-jabatan kerajaan di

bawah Kementerian Kesihatan seperti di hospital-hospital dan

dispensari. Pekerjaan ini juga terdapat di institut pengajian tinggi

seperti universiti-universiti dan hospital pengajian. Mereka yang tekun

dan mempunyai pengalaman berpeluang dinaikkan ke pangkat yang

lebih tinggi.

Di sektor swasta pekerjaan ini terdapat di industri-industri farmasi yang

terlibat dalam pengeluaran dan pengedaran atau penjualan ubat-

ubatan di hospital swasta

SEM 2’ JUNE 08 Page 29


KAUNSELING GUNAAN (SKC 5213) 2008

Latihan

Intitusi Pengajian Tinggi Awam Yang Menyediakan Kursus Tersebut :-

1. Universiti Malaya

2. Universiti Kebangsaan Malaysia

3. Universiti Sains Malaysia

Syarat-Syarat Kemasukan

SPM atau setaraf dengan kepujian dalam Bahasa Malaysia dan STPM

atau setaraf sekurang-kurangnya Gred E dalam kertas am dan 2

subjek lain, atau Gred E dan Gred R dalam 2 subject lain (lulus dalam

Biologi dan Kimia pada peringkat STPM).

3.2.5 Doktor Sakit Puan

Keterangan Tugas

Menentukan jenis penyakita dan merawat kesakitan pada bahagian

anggota kelamin permpuan. Memeriksa badan dan menentukan jenis

penyakit yang dihidapi. Melakukan ujian rawatan kecil dengan

pemeriksaan histopathologikal. Memberi rawatan penyakit atau

melakukan pembedahan.

Kelulusan Yang Diperlukan

Ijazah doktor perubatan (MBBS) atau kelayakan yang diiktiraf setaraf

dengannya oleh kerajaan serta telah berdaftar dengan Majlis

Perubatan Malaysia.

SEM 2’ JUNE 08 Page 30


KAUNSELING GUNAAN (SKC 5213) 2008

Prospek Kerjaya

Peluan pekerjaan dan prospek kerjaya adalah baik sama ada di sektor

awam ataupun swasta. Mereka boleh membuka klinik sendiri setelah

berkhidmat dengan kerajaan atau hospital swasta. Di sektor awam

mereka boleh meningkat ke peringkat JUSA (Jawatan Utama Sektor

Awam). Mereka juga boleh menjadi pakar perunding.

Institusi Pengajian Tinggi Awam Yang Menyediakan Kursus Tersebut :-

1. Universiti Malaya

2. Universiti Teknologi Malaysia

3. Universiti Sains Malaysia

4. Universiti Putra Malaysia

5. Universiti Islam Antarabangsa

6. Universiti Malaysia Sarawak

Institusi Pengajian Tinggi Swasta Yang Menyediakan Kursus Tersebut:

Sedaya College, International Medical Universiti

Syarat-Syarat Kemasukan

SPM atau yang setaraf dan sekurang-kurangnya mendapat 5 kepujian

dalam mata pelajaran Bahasa Malaysia, Biologi, Fizik, Kimia,

Matematik atau

Sekurang-kurangnya mendapat 2 prinsipal B dlm mata pelajaran

biologi, kimia fizik dalam STPM atau yang setaraf.

SEM 2’ JUNE 08 Page 31


KAUNSELING GUNAAN (SKC 5213) 2008

……………………………………..

3.3. BIDANG PERGURUAN

Keterangan Kerja

Profesional perguruan menjalankan tugas bagi membentuk

perkembangan kanak-kanak dari aspek fizikal, intelek, emosi

dan rohani atau pun mengajar teori dan amali satu disiplin atau

lebih pada peringkat pendidikan yang berlainan, menjalankan

penyelidikan dan mempertingkatkan atau membangunkan

konsep, teori dan kaedah operasi berkenaan dengan disiplin

tertentu serta menyediakan kertas-kertas dan buku ilmiah.

Pekerjaan Yang Tergolong Atau Di kelaskan Dalam Bidang

Perguruan Seperti Berikut :-

Professional perguruan universiti, politeknik dan pendidikan

tinggi, Profesional perguruan prauniversiti dan pendidikan

menengah, Profesional perguruan pendidikan khas dan

profesional perguruan yang tidak dikelaskan dimana-mana.

Keterangan Tugas Perguruan

Mereka bentuk dan mengubah suai kurikulum serta

menyediakan kursus pengajian mengikut keperluan, Memberi


SEM 2’ JUNE 08 Page 32
KAUNSELING GUNAAN (SKC 5213) 2008

kuliah dan mengadakan tutorial, seminar dan seksi makmal,.

Merangsang perbincangan dan pemikiran bebas dikalangan

pelajar, Menyelia kerja uji kaji dan amali yang di jalankan oleh

pelajar jika perlu, Mentadbir, menilai dan memeriksa tugasan

dan kertas peperiksaan, Mengarah penyelidikan yang dibuat

oleh pelajar selepas ijazah atau kakitangan lain jabatan

berkenaan, Menyelidik dan membangunkan konsep, teori dan

kaedah operasi bagi kegunaan dalam lapangan perindustrian

dlln. Menyedia buku , kertas atau artikel ilmiah, Menghadiri

seminar dan persidangan. Membantu dalam aktiviti

kokurikulam, Menjalankan tugas-tugas yang berkaitan dan

menyelia pekerja lain.

Kelulusan Yang Diperlukan

Diploma perguruan lepasan Maktab Perguruan dan Universiti.

Prospek Kerjaya

Peluang pekerjaan bagi guru adalah baik, dimana guru

berkelulusan Maktab yang berpengalaman berpeluang di naik

pangkat kejawatan Guru Besar, Penolong Kanan Sekolah,

Pengelola Sekolah-Sekolah atau Pegawai Pelajar. Selain

daripada itu guru juga berpeluang meningkat kerjayanya melalui

1. Melanjutkan pelajaran ke Universiti dan memohon dilantik

sebagai guru siswazah,

2. Menghadiri kursus tambahan 1 tahun di maktab perguruan

dalam bidang khas selepas 5 tahun mengajar,


SEM 2’ JUNE 08 Page 33
KAUNSELING GUNAAN (SKC 5213) 2008

3. Mengadiri kursus yang berkaitan di dalam atau luar negeri.

Bagi guru iswazah pula peluang dinaikan pangkat ke tingkatan

kanan dan seterusnya ke gred tingkatan tertinggi. Mereka juga

boleh menyertai kursus ijazah lanjutan seperti sarjana, dan

doktor falsafah dalam bidang pendidikan. Dengan kelulusan

tambahan mereka boleh menjadi pensyarah di Maktab

perguruan atau kenaikan pangkat seperti pengetua sekolah,

maktab dan pengarah pelajaran. Sekiranya anda mempunyai

kelulusan dan kualiti peribadi yang di perlukan anda patut

mencuba kerjaya yang mulia ini.

Institut Pengajian Tinggi/Maktab Yang Menyediakan Kursus

Tersebut :-

Universiti Teknologi Mara (guru seni lukis),

Universiti Malaya,

Universiti Sains Malaysia,

Universiti Kebangsaan Malaysia,

Universiti Putra Malaysia ,

30 buah Maktab Perguruan di seluruh Malaysia.

Syarat Kemasukan

Maktab Perguruan / Universiti Teknologi Mara -

SPM/MCE/SPVM atau kelayakan yang di iktiraf setaraf

dengannya oleh kerajaan. Memiliki kepujian Bahasa Malaysia


SEM 2’ JUNE 08 Page 34
KAUNSELING GUNAAN (SKC 5213) 2008

atau kelulusan yang setaraf, mempunyai 3 kepujian dalam satu

peperiksaan dan kepujian mata pelajaran kursus yang dipohon

dan umur tidak melebihi 27 tahun.

Universiti - Mempunyai pelajaran asas SPM/MCE, lulus STPM

dengan 2 mata pelajaran di peringkat prinsipal dan lulus kertas

am atau Ijazah Sarjana Muda.

5. KESIMPULAN

Peluang-peluang pekerjaan lazimnya diiklankan secara online dan di

akhbar-akhbar utama dan agensi-agensi Kerajaan. Tersenarai di bawah

adalah pautan-pautan kepada portal pencarian pekerjaan dan juga

peluang di agensi-agensi Kerajaan seperti Bursa Buruh Elektronik, yang

disenggara oleh Kementerian Sumber Manusia, Jawatan-jawatan Kosong

dalam Sektor Kerajaan, JobsDB.com dan JobStreet.com. Bagi yang

sedang mencari peluang pekerjaan dalam Kerajaan, mereka boleh

melayari laman Suruhanjaya Perkhidmatan Awam untuk mengetahui

tatacara dan borang-borang permohonan yang berkaitan. Sepintas lalu

seolaholah amat mudah untuk mencari peluang kerja memandang dunia tanpa

sempadan sekarang. Namun demikian ribuan graduan gagal mendapat

kerja dalam tempoh enam bulan pertama selepas tamat pengajian. Ramai

terpaksa memilih kerja yang bukan dikategorikan sebagai kerjaya dan

bukan bidang kepakaran mereka. Setiap tahun, ketika musim graduasi di

seluruh negara, sekitar puluhan ribu penuntut bergraduasi. Ini bererti

peluang untuk mendapat kerjaya impian amat sukar kerana anda terpaksa

‘bertanding’ dengan ramai orang.Statistik menunjukkan sesetengah ‘kerjaya

impian’ tinggal impian semata-mata kerana terlalu ramai yang berminat

dengan kerjaya itu. Dalam hal ini perlu mereka harus mengetahui formula yang
SEM 2’ JUNE 08 Page 35
KAUNSELING GUNAAN (SKC 5213) 2008

bijak dan tepat untuk mencari peluang kerja yang yang sesuai dengan kelayakan

mereka.

RUJUKAN:

1. Sidek Mohd. Noah (2002) Perkembangan Kerjaya Teori dan Praktis,

UPM.

2. HTTP://WWW.MOHR.GOV.MY/JCS/CIC/INDEX.HTML

3. HTTP://WWW.SPA.GOV.MY/PORTAL/PAGE?_PAGEID=53,130

9644&_DAD=PORTAL&_SCHEMA=PORTAL

4. HTTP://WWW.GOV.MY/MYGOV/BM/MISC/JOBVACANCY

SEM 2’ JUNE 08 Page 36