Anda di halaman 1dari 3

Histori

Facebook

Personazh

Udhtimi i kalendarit t sotshm n shekuj


NE FAQET 14-15

Rrjeti social sht edhe pr gjyshrit


NE FAQEN 19

Chris Martin: Coldplay dhe familja, m t rndsishmit n jet


NE FAQEN 20

Drejtor Kryeredaktor

BESNIK MYFTARI ALEKSANDR IPA

Adresa e redaksis: Rr. Sami Frashri, Pallatet e Aviacionit, Nr. 4 Tel: 04 2 272 565 069 20 35 300 066 20 35 300 E-mail: info@gazeta-shqip.com

Viti VII - Nr. 6 (2093)

E mart 10 janar 2012

E prditshme e pavarur

mimi 50 lek, 1.5 euro

www.gazeta-shqip.com

Presidenti ka refuzuar dekretimin vetm t kandidaturave t propozuara nga qeveria pr n eki dhe n Kuvajt AMBASADORI JENSEN, DIPLOMATI Q FLET HAPUR PR T VRTETAT E HIDHURA
ANDREA STEFANI

Berisha, i Ngarkuar me Pun n Londr


Shmanget Presidenti. Selia diplomatike n Britani drejtohet me komandim
I ftohti krcnon arsimin

j intervist e Karsten Ankjaer Jensen, ambasadorit t Danimarks n Tiran, ka shkaktuar, si rrall ndonj prononcim i ndonj diplomati europian, tronditje dhe debat n opinion, media dhe n politikn shqiptare. Cili sht shkaku i ktij reagimi ndryshe? Mendojm se distancimi i Jensen nga tradita diplomatike pr t folur me nj gjuh t amullt pr zhvillimet politike pa i dhn gjithkujt at q meriton pr dshtimet e Shqipris. Nj gjuh...
NE FAQEN 9

MASH: Ndalni msimin nse prkeqsohet moti!

mrimi i titullarve n disa ambasada shqiptare ku ka nevoj pr rinovim, ka dal nga letargjia e krijuar si pasoj edhe e marrdhnieve ndrinstitucionale. Drejtori i Drejtoris Rajonale n Ministrin e Punve t Jashtme, Mal Berisha pritet t caktohet i Ngarkuar me Pun i Republiks s Shqipris n Britanin e Madhe pr t mbuluar misionin diplomatik deri n emrimin e ambasadorit...
NE FAQEN 3

Paloka: Zgjedhja sipas Kushtetuts, mbshtetje pr garimin e Topallit

Prvjetori

PS, marshim n bulevard m 21 janar. Rama mbledh sekretart pr veprimtarin

Wollfarth: Duhet president konsensual

HOROSKOPOLITIKA
ENI VASILI

1 janari do t kujtohet me homazhe n bulevardin Dshmort e Kombit por edhe me ngushllime pran familjeve t viktimave t nj viti m par. Pr t organizuar aktivitetin n fjal, kreu socialist, Edi Rama, ka zhvilluar dje nj takim me sekretart e PS-s, me t cilt sht diskutuar me hapat e nevojshme...
NE FAQEN 4

iti q lam pas u mbyll nn vzhgimin e plot gazetaresk mes analizs, eksperimentit dhe interpretimit. Si t ishin kavie laboratori ditt e koncidencat u morn nj nga nj dhe nga konkluzionet e monitorimit intensiv u dha diagnoza profesionale edhe pr vitin q pason. Njsoj nisi dhe viti i ri. Rreshta e rreshta parashikimesh, minuta televizive n dispozicion t parashikuesve t fatit politik t vendit, q t armatosur m shum se me llumin e lxhanit t kafes, kishin n duar mekanizma t ndryshkur nga prdorimi i gjat i njrs apo tjetrs pal. A do t rizgjidhet president Bamir Topi? A duhet t zgjidhet Nano president? A do t bhet Meta srish ministr? A do ta lr Basha bashkin nse Berisha bhet vet president? Po Jozena Topalli, do apo jo, t bhet presidente?...
NE FAQEN 9

Policia Me rmn e kreut t policis kryhen tre rokada brenda pak ditsh

NE FAQEN 2

Ndryshimet, lvizin 10 shefa krimesh n kryeqytet


Temperaturat e ulta dhe bora rrezikojn vitin shkollor
emperaturat e ulta t janarit dhe shkurtit mund t ojn n pezullimin e msimit n shkollat publike t vendit. Pushteti vendor, drejtuesit e shkollave t sistemit parauniversitar dhe Ministria e Arsimit jan mobilizuar pr realizimin e nj misioni t prbashkt, at t marrjes s masave...
NE FAQEN 24

ENGJJ DHE DJAJ


ALTIN KREKA

vizjet e kupols s policis shqiptare kan sjell ndryshime n drejtorin m t rndsishme t vendit, ku dhjet shefa t hetimit t krimeve t ndryshme jan transferuar nga nj funksion n tjetrin. Bhet fjal pr ndryshimet e fundit n Drejtorin e Policis s Tirans, ku sipas t dhnave, do t pasohen me lvizje paralele edhe n qarqet e tjera...
NE FAQEN 5

a m shum maturohet njeriu kupton se askush nuk sht perfekt n jetn e vdekshme. Perfekt n prsosmrin e tyre jan vetm engjjt me mirsin dhe djajt me ligsin, por askush nga njerzit q njohim nuk sht as i mir dhe as i keq trsisht. Duke lexuar diku nj prcaktim t ngjashm ku thuhej se edhe te nj kriminel gjen qllime t mira dhe jo m te njerzit e zakonshm, mendova se ky nivel i lart urrejtje n kt vend e ka sekretin diku...
NE FAQEN 8

Ligji i ri

Top Channel

Odiseja

Financat: Kategorit e shtetasve q detyrohen nga sanksionet

T djathtt zvarrisin gjyqet dhe mbajn kreun t dyzuar

Tatimet: T deklarojn pasurin 450 mij veta L


igji i ndryshuar s fundmi nga qeveria, Pr tatimin mbi t ardhurat, detyron individt vendas dhe t huaj q punojn n Shqipri, t deklarojn t ardhurat e krijuara gjat nj viti kalendarik. Brenda muajit shtatorit duhen plotsuar dy formular pr t ardhurat e krijuara n vitin 2011, ku prfshihen t gjitha llojet e burimeve, madje deri te sendet e dhuruara, t trashguara, e deri te timet e krijuara n lojra fati, dhe nj tjetr pr shpenzimet e zbritshme...
NE FAQEN 11

Fier, PS rikuperon dy vota n Kshillin e Qarkut


NE FAQEN 6

Koment

SERBIN DUHET TA NDALIM!


ENIS SULSTAROVA

izita e fundit e Presidentit Tadi n Dean t Kosovs pohoi nj t vrtet q shumkush e dinte me koh: Serbia...

Dritan Huqi: Seriali i ri, nj lm pr shqiptart


NE FAQEN 28

NE FAQEN 8

GAZETA SHQIP

PER REKLAMA KONTAKTONI NE NUMRAT: 069 20 50 420 FAX 04 2 272 567 069 20 50 458

marketing@gazeta-shqip.com

shqip
E MARTE, 10 JANAR 2012 14

NDRYSHE

Nga format e Hns


te lakoret e Diellit

Udhtimi i kalendarit t sotshm n shekuj


D
uke marr shkas nga atmosfera e festave t fundvitit, mendova ti kushtoj disa rreshta historis s kalendarit. Nj tem sa aktuale, pr rndsin q ka matja e kohs n jetn e prditshme t njeriut, por jo aq mir e njohur nga t gjith. Q n koht e lashta, kmbimi i dits dhe i nats, fazat e njpasnjshme t Hns dhe rikthimi sistematik i stinve, q prcaktonin kohzgjatjen e vitit, ishin fenomene, t cilat njeriu i ka studiuar pr t prcaktuar sakt konceptin e kohs. Por ai nuk u mjaftua me kaq. Duke vrojtuar dhe matur me kujdes fenomenet natyrore, ai arriti ta prdor kohn n dobi t tij. T njihesh me historin e lindjes dhe t evoluimit t sistemeve kohmatse, kalendarve, nuk do t thot vetm t informohesh rreth prpjekjeve t njeriut pr t kuptuar dhe prdorur konceptin e rrjedhjes s kohs, por kryesisht ndrmerret nj udhtim n artin, shkencn dhe kulturn e popujve q i krijuan ato. Zanafilla e sistemeve m t lashta kohmatse sht e lidhur ngusht me zhvillimin e bujqsis dhe blegtoris, gj e cila shfaqet gjat Epoks Neolitike. Por, edhe gjat Epoks s Paleolitit, njeriu kishte msuar t bnte lidhjen e ndryshimeve periodike t fenomeneve klimaterike (shi-thatsir, ftoht-ngroht), t fazave t ndryshme t jets s kafshve (periudha e iftzimit) dhe t bimve (rnia e gjetheve, pjekja e fryteve) me prsritjen e rregullt t disa fenomeneve astronomike, si jan fazat e Hns, ndryshimi i pozicionit t Diellit n qiell, lindja dhe perndimi i disa yjeve pas lindjes dhe perndimit t Diellit etj. Njsia e par kohmatse q zhvilloi njeriu nprmjet intuits sht ajo e ditnats, d.m.th. kohn q i duhet Toks pr t br nj rrethsjellje prqark boshtit t saj. Kjo njsi primitive kohmatse nuk u zhduk n rrjedhn e kohs. T gjitha civilizimet q krijuan n vijim sisteme pr matjen e kohs, jo vetm q e ruajtn kt njsi llestare matse, por u prpoqn q, njsit e matjes s kohs, n shkall m t mdha, t ishin shumshime t plota t ditnats diellore. Pr shum vjet, stint klimaterike ishin njsia kohmatse m e rndsishme, sepse ato luanin rol t rndsishm n jetn e njeriut. Prllogaritja e stinve i jepte mundsi njeriut t parashikonte dhe t prballonte fenomene natyrore, si shiu dhe thatsira, apo t prcaktonte periudha kohore me rndsi jetsore pr t, si ishte periudha e mbjelljes apo e korrjes, etj. Por me kalimin e kohs, u konstatua se ishte e pamundur t prcaktohej me saktsi llimi i do stine. Pr kt arsye, njerzit i mbshtetn sistemet kalendarike n fenomene m t qndrueshme natyrore. Nj nga kto fenomene ishte edhe lindja dhe perndimi i yjeve t shndritshm. Egjiptiant dhe Kaldeasit prdornin 36 yje t shndritshm, lindja e t cilve shnonte llimin e 36 dhjetditshave t vitit (36 x 10 = 360 dit). Grekt e lasht n kohn e Hesiodit (shek. VIII para Krishtit), prpara krijimit t kalendarit t tyre t rregullt, i prdornin yjet si njsi kohmatse. Por me kalimin e kohs edhe kjo mnyr kohmatse u tejkalua. Vrojtimi i yjeve, pr shkak t kushteve atmosferike, nuk ishte gjithmon i arritshm. Pr ti dhn zgjidhje ktij problemi, njerzit i mbshtetn kalendart n vrojtimet e fazave periodike t Hns dhe n lvizjen periodike t Hns prqark Toks. Duke u bazuar n fazat e Hns, u krijuan njsi t tjera kohmatsi, muajt dhe javt. Mirpo kto periudha kohore nuk prbheshin nga nj numr i plot ditsh. Kjo gj u b edhe shkak i larmis dhe i ndrlikimit t kalendarve tek t gjith popujt. Ksisoj, u vu n fuqi i ashtuquajturi kalendari civil, i cili prbhej nga nj numr i plot ditsh. Kalendart e par q prdori njeriu ishin hnor, sepse mbshteteshin n vrojtimin e kmbimit t fazave t Hns. Kto kalendar e ndanin vitin civil n 12 muaj, me 29 ose 30 dit, kohzgjatja e t cilave prkonte me rrethsjelljen e Hns prqark Toks. Kalendar t till prdornin grekt e lasht, romakt dhe hebrenjt. N Greqin e Lasht, me sistemin e qytet-shteteve, prdoreshin kalendar t shumt; do komunitet kishte edhe kalendarin e tij, por ndr m kryesort radhitet kalendari i Atiks dhe ai Maqedonas. Kalendari i Atiks ishte hnor dhe prmbante 12 muaj, me nga 30 ose 29 dit. Q muajt t mbeteshin t pandryshuar gjat stinve, muaji i gjasht i ktij kalendari prsritej koh pas kohe si muaji i 13. Kalendari m i prhapur grek ishte ai maqedonas. Ky kalendar, jo shum i ndryshm nga ai i Atiks, u prdor n vendet e pushtuara nga Aleksandri i Madh. Ndr kalendart e lashtsis, m i sakti konsiderohet kalendari egjiptian. Egjiptiant ishin nj popull bujqsor dhe pr ta kishte shum rndsi njohja e periudhave t prshtatshme pr kultivimin, mbjelljen dhe korrjen e fryteve. Lumi Nil ishte burimi jetsor pr Egjiptin e Lasht dhe jeta e egjiptianve rregullohej nga prmbytjet e tij. Kshtu, kalendari egjiptian ndahej n tri stin: e prmbytjes, e mbjelljes dhe e korrjes. Secila stin prbhej nga 4 muaj 30-ditor. Pr t plotsuar vitin 365 ditsh, egjiptiant shtonin n fund t vitit 5 dit t ndrmjetme. Edhe pse ndarja e vitit n muaj hnor ishte n thelb e natyrshme, ajo prsri ishte e pasakt dhe kjo pr faktin se viti diellor, d.m.th. rrethsjellja e plot e Toks prqark Diellit, nuk prputhej me dymbdhjet rrethsjelljet e Hns prqark Toks. Ksisoj, viti hnor prbhej nga 12 muaj hnor dhe rreth 11 dit. Kjo ishte arsyeja q gradualisht oi n braktisjen graduale t kalendarve hnor dhe n krijimin fillimisht t kalendarve hnor-diellor dhe, n vijim, t kalendarve diellor. Kalendari q prdoret sot sht evoluimi i nj kalendari t lasht romak, t njohur si kalendari Romulus, i cili prdorej deri n vitin 700 para Krishtit. Ky kalendar ishte i ndar n 10 muaj dhe kohzgjatja e tij ishte 304 dit. Viti civil llonte m 1 mars dhe prfundonte m 30 dhjetor, d.m.th. nuk prfshinte nj periudh dymujore. Muajt fillimisht emroheshin sipas rendit t tyre numror; muaji i par quhej i Pari, i dyti quhej i Dyti e kshtu me radh. Por shum shpejt romakt i ndryshuan emrat e katr muajve t par, duke u dhn atyre emra perndish. Kshtu muaji i par u quajt Martius, nga emri latin i perndis greke t lufts, Arit. Muaji i dyt u quajt Aprilis nga folja hap n latinisht aprire, sepse n kt muaj elte natyra. Sipas nj varianti tjetr, emri Aprilis vjen nga nj emr popullor i perndis Apollon, Aperta. Muaji i tret u quajt Maius pr hir t perndis s pjelloris, Maja, dhe muaji i katrt mori emrin e perndeshs greke Hera, q n latinisht quhej Junon. Perndesha Hera ishte simboli i pjelloris dhe i bollkut dhe rrjedhimisht ky emr ishte i prshtatshm pr muajin e korrjes. Muajt e tjer ruajtn emrtimet e tyre sipas rendit numror dhe ishin Quintilis (i pesti), Sextilis (i gjashti), September (i shtati), October (i teti), November (i nnti) December (i dhjeti) etj. N vitin 700 para Krishtit, d.m.th. 53 vjet pas themelimit t Roms, mbreti romak Numa Pompilius krijoi nj kalendar tjetr, i njohur n histori si kalendari i Numa-s. Ky kalendar u prdor pothuajse n t gjitha territoret e Perandoris Romake. Numa i shtoi kalendarit t vjetr romak dy

shqip
E MARTE, 10 JANAR 2012 15

KONTAKT info@gazeta-shqip.com www.gazeta-shqip.com

muaj: janarin dhe shkurtin. Muaji janar mban emrin e perndis romake dyfytyrshe t paqes Janus. Janus-i me njrn fytyr vshtronte nga pas kohn e shkuar dhe me fytyrn tjetr kundronte prpara kohn e re. Ndrsa muaji shkurt e mori emrin nga ceremonia fetare e larjes dhe pastrimit t t vdekurve (februa), emr i cili vjen nga folja n latinisht februare = pastroj. N vitin 153 para Krishtit, janari u b muaji i par i vitit civil, ndrsa

dhjetori i fundit. Emrtimet e muajve qndruan t pandryshuara edhe pse nuk prputheshin m me rendin e tyre numror. Kalendari q prdoret sot sht ai i quajtur Gregorian ose kalendari i ri, i cili n Europ u vendos n vitin 1582. Ky kalendar ishte diellor, d.m.th. merrte si baz vitin tropik, q sht intervali kohor mes dy kalimeve t Diellit npr pikn e sanatadits (ekuinoksit) pranverore. Ky interval

kohor zgjat 365,242199 dit ose 356 dit, 5 or, 48 minuta dhe 46 sekonda (kjo sht vlera e vitit tropik gjat vitit 1900, sepse ekziston nj ulje e vogl do shekull me 0.53 sekonda). Me fjal tjera, gjat kohs q i duhet Toks t prfundoj nj rrethsjellje prqark Diellit, ajo bn 365,242199 rrotullime prqark boshtit t saj. Por, prpara kalendarit Gregorian, prdorej nj tjetr kalendar, ai Julian ose i njohur ndryshe si kalendari i vjetr. N vitin 46 para Krishtit, perandori Jul ezari, pasi pushtoi Egjiptin, u njoh me kalendarin egjiptian q kishte 365 dit dhe ishte mjaft mir i sinkronizuar me vitin diellor, d.m.th. kishte prputhshmri t muajve me stint. Ather, Jul ezari thirri nga Aleksandria e Egjiptit, astronomin, matematikanin dhe filozofin grek Sozigjenin, t cilin e ngarkoi t harmonizonte kalendarin e Numa-s me at egjiptian. Duke qen se kalendari i Numa-s ishte rreth 6 or m i shkurtr se viti tropik, pr pasoj, ai rendte prpara stinve. Kjo diferenc, n vitin 46 pas Krishtit, kishte arritur n 80 dit, duke br q romakt edhe pse ishin n muajin mars, ata gjendeshin n stinn e dimrit dhe festat verore t korrjes tu prkonin me fundin (kalendarik) e dimrit. Sozigjeni e korrigjoi kt pasaktsi, duke e zgjatur vitin 45 me 80 dit, t cilat nuk u numruan dhe, kshtu, sanatadita pranverore u vu n vend. Gjithashtu, ai e prllogariti vitin tropik me 365,25 dit ose 365 dit dhe 6 or dhe caktoi q do 4 vjet, pas 23 shkurtit, t shtohej 1 dit (4 x 0.25 = 1) pr t korrigjuar diferencn e 6 orve. Kjo dit shtes u caktua t ndrfutej mes 24 dhe 25 shkurtit, por pa u numruar. Kshtu q, shkurti n vitet e brishta kishte 29 dit, ashtu si edhe sot, por me ditn e 24 t prsritur dy her. Mirpo, dita e 24 shkurtit prkonte t ishte dita e gjasht prpara Kalendave (hns s re) t Marsit. Kshtu q prftoheshin dy data 24, pra dy dit t gjashta prpara Kalendave. Nga kjo mbeti deri m sot emrtimi i vitit t brisht nga latinishtja me fjaln bisextus: bis sextus ante calendas Martii (bis = dy her; sextus = i gjasht). Pas korrigjimeve t Sozigjenit, Jul ezari urdhroi q ky kalendar t prdorej n t gjith shtetin romak. N vitin 44 para Krishtit, pas vrasjes s Jul ezarit, Mark Antoni ndryshoi emrin e muajit Quintilis n Julius pr nder t Jul ezarit, krijuesit t kalendarit t ri. N vitin 8 para Krishtit, muaji Sextilis u quajt Augustus pr nder t perandorit

August Oktavianit. Korrigjimi i kalendarit romak t Numa-s u quajt Reforma Juliane dhe vijoi t prdorej deri n vitin 1582 pas Krishtit. Por, Sozigjeni bri nj gabim t vogl, q me kalimin e shekujve sa vinte e zmadhohej. Ai e prllogariti vitin n kalendarin Julian (365,25 dit) m t gjat se viti tropik (365,242199 dit). Kjo solli si rezultat q ditt kalendarike t rendin m ngadal se stint, pra e kundrta e asaj q ndodhte me kalendarin e Numas. Kjo shkaktoi nj devijim prej 1 dite n do 128 vjet. Kshtu deri n vitin 1582, ishte krijuar nj devijim prej 10 ditsh nga viti tropik. Kjo gj krijoi nj vshtirsi t madhe pr t prcaktuar Pashkt e atij viti. Pashkt ishin nj fest e madhe e Egjiptit n kohn e faraonve. Pashka festohej ditn q fillonte sanatadita pranverore, pra ather kur dita fitonte t ishte m e gjat dhe simbolizonte fitoren e drits mbi errsirn. Kt fest e morn edhe hebrenjt, gjat robris s tyre shumvjeare n Egjipt, dhe e vendosn n kalendarin e tyre. Hebrenjt, n ditn e Pashkve, festonin daljen e tyre nga Egjipti nprmjet Detit t Kuq, fitimin e liris dhe thyerjen e vargonjve t robris. Nga Hebrenjt kjo fest kaloi edhe tek t krishtert, t cilt vendosn q ti festonin Pashkt t Dieln e par pas Hns s plot t sanatadits pranverore, qoft kur kjo bie n apo pas dats 21 mars. Por ndrkoh q n vitin 325, kur u mblodh dhe Sinodi i Par Ekumenik pr t caktuar se kur do t festoheshin Pashkt, sanatadita pranverore ndodhi m 21 mars, n vitin 1582 ajo ra m 11 mars, pra 10 dit m hert. Kshtu, n vitin 1582, Papa Gregori XIII ndrmori t kryente reformn e tij pr t korrigjuar kalendarin Julian dhe pr ta prputhur at me vitin diellor, nga i cili kishte devijuar gjat kalimit t 16 shekujve. Pr t korrigjuar kt gabim 10-ditor, bazuar n propozimet e astronomve Kristofor Klavius dhe Luigji Lilio, u caktua q e nesrmja e 4 tetorit 1582 t konsiderohej 15 tetor 1582. Pr t mos u prsritur i njjti gabim, u vendos ky rregull pr prllogaritjen e viteve t brishta: Vitet dallohen n vite t plota, d.m.th. ato q jan shumfish i 100, dhe jo t plota, p.sh. 2008, q nuk pjestohet me 100. Nga vitet jo t plota, konsiderohen t brishta vetm ato q pjestohen me 4, ndrsa nga vitet e plota ato q pjestohen me 400. Pra, vitet e plota q nuk pjestohen me 400 nuk jan t brishta, ndrkoh q n kalendarin Julian jan

(sepse t gjitha vitet, pavarsisht nse jan t plota apo jo, nse pjestohen me 4, n kalendarin Julian konsiderohen t brishta). Kshtu, viti 1900 ishte i brisht me kalendarin Julian (kalendarin e vjetr), por nuk ishte i brisht me kalendarin Gregorian (kalendarin e ri). E njjta gj do t ndodh edhe me vitin 2100. Ndrsa viti 2000 ishte i brisht pr t dy kalendart, prderisa pjestohet edhe me 4 edhe me 400. Viti i radhs i plot q do t konsiderohet i brisht nga t dy kalendart do t jet viti 2400. Ky ndryshim n prllogaritjen e viteve t brisht sht edhe dallimi i vetm mes kalendarit Gregorian dhe atij Julian. Pasaktsia e kalendarit Julian ishte konstatuar nga astronom t ndryshm shum prpara se Papa Gregori XIII t ndrmerrte korrigjimin e tij. M 1324, shkenctari bizantin Nikifor Gregora, pasi kishte konstatuar pasaktsin e kalendarit Julian, i kishte propozuar Perandorit bizantin Androniku II Paleologut korrigjimin e tij. Pr pak Androniku do t fuste n prdorim korrigjimin e sugjeruar nga Nikifori, por prfundimisht kjo gj nuk u realizua nga frika mos krijohej pshtjellim n shtresat e paarsimuara t Perandoris Bizantine, gj q mund t shkaktonte prarjen e Kishs. Gjithashtu, gjat shek. XV, Jeorgjios Jemistos Plethoni (1450) krijoi nj kalendar t tijin, i cili sipas akademikut francez Alexandre nse do t zbatohej, nuk do t kishte qen e nevojshme reforma gregoriane. Papa Gregori XIII arriti q ta korrigjoj kalendarin, por nuk arriti q tia impononte s gjith bots. Ai u pranua menjher nga vendet katolike, por vendet protestante dhe ortodokse as q nuk donin t dgjonin pr t. Vendet protestante, si Anglia dhe SHBA-ja e pranuan at vese n vitin 1752, ndrsa vendet ortodokse e prdorn kt kalendar n fillim t shek. XX, si ishte p.sh. Greqia, e cila e vendosi jo pa reagime prdorimin e tij n vitin 1923. Akoma edhe sot ekzistojn vende apo Kisha t cila prdorin kalendarin e vjetr Julian. Kshtu, Kisha Ortodokse e Rusis, Kisha Ortodokse e Serbis, Patrikana Ortodokse e Jerusalemit e prdorin ende sot kalendarin e vjetr Julian dhe i festojn, p.sh. Krishtlindjet 13 dit me vones, pra m 7 janar (q nga marsi i vitit 1900 vonesa e kalendarit t vjetr kishte arritur n 13 dit). Gjithashtu, pr sa i prket prllogaritjes s fests s Pashkve apo t festave t tjera t lvizshme, Kisha Ortodokse vijon t prdor ende kalendarin e vjetr Julian, duke sjell si rezultat festimin n koh t ndryshme t Pashks mes ortodoksve dhe katolikve. Edhe pse kalendari i ri Gregorian ishte vendosur n prdorim nga vendet katolike q n vitin 1582, n hapsirn shqiptare ai konsiderohej si prurs fatkeqsish. N Shqiprin Veriore dhe t Mesme u ruajt kalendari i vjetr Julian, sepse kalendari i ri shihej me shum dyshim pr prodhimin: Atyre u dukej se nga ajo u ishin shkaktuar shum dme, dhe sidomos zvoglimi i t ardhurave, q qysh nga ajo koh, pak her qen t bollshme dhe pothuaj kishin vendos midis tyre t kthenin zakonin e vjetr (Relacione mbi gjendjen e Shqipris Veriore dhe t Mesme n shek. XVII, vll. 4, Tiran 1965, f. 161). Prdorimin e kalendarit Julian e hasim n vendin ton deri n shek. XX, prfshir ktu edhe krahinat q ishin nn ndikimin e katolicizmit q drejtoheshin nga Roma ku u b edhe ndryshimi i kalendarit. Shqipria e vendosi zyrtarisht prdorimin e kalendarit t ri Gregorian n vitin 1912, pas shpalljes s Pavarsis. Ky, pra, ishte nj udhtim i shkurtr n hapsirn historike t evoluimit t kalendarve, t prpjekjeve t pareshtura t njeriut n koh pr t njohur gjn m t muar q ka, kohn. Andi Rembeci