Anda di halaman 1dari 52

Bahagian A: Soalan Objektif 1. Hidrogen klorida yang dilarutkan dalam metilbenzena tidak dapat menunjukkan sifat sifat asid.

. Ini disebabkan ia A tidak menghasilkan ion-ion hidrogen bebas dalam metilbenzena B tidak dapat larut dalam metilbenzena C terion sedikit sahaja dalam metilbenzena D merupakan sejenis sebatian kovalen W X Y Z

Kalsium karbonat kering 2.

Ketulan zink

Larutan natrium karbonat

Kertas litmus biru

RAJAH 1 Rajah 1 menunjukkan empat bikar, tiap-tiap sebuah bikar mengandungi asid etanoik kering. Serbuk kalsium karbonat kering, ketulan zink, larutan natrium karbonat dan kertas litmus biru kering masing-masing dimasukkan ke dalam bikar W, X, Y dan Z. Dalam bikar manakah tindak balas kimia akan berlaku? A W B X C Y D Z

3.

Persamaan yang manakah antara berikut menunjukkan tindak balas peneutralan I Zn(p) + 2HCl(ak) ZnCl2 (ak) + H2 (g) II CuO(p) + 2HNO3 (ak) Cu(NO3)2(ak) + H2O(ce) III Ba(OH)2(ak) + 2HCl(ak) BaCl2(ak) + 2H2O(ce) IV 2NaCl(ak) + H2SO4(ak) Na2SO4(ak) + 2HCl(ce) A I dan II sahaja B II dan III sahaja C I, II dan III sahaja D II, III dan IV sahaja

4.

Yang manakah pernyataan berikut benar mengenai alkali. I Semua alkali mengandungi ion natrium atau ion kalium. II Alkali bertindak balas dengan zink untuk membebaskan gas hidrogen. III Alkali bertindak balas dengan serbuk marmar untuk membebaskan gas karbon dioksida. IV Apabila suatu alkali bertindak balas dengan suatu asid proses peneutralan berlaku. A. I sahaja B. I dan IV sahaja C. I dan III sahaja D. IV sahaja

5. Larutan yang manakah antara berikut mempunyai nilai pH yang paling tinggi? A. asid etanoik 0.1 mol dm-3 B. asid sulfurik 0.1 mol dm-3 C. Larutan ammonia 0.1 mol dm-3 D. Larutan natrium hidroksida 0.1 mol dm-3

6. Antara asid-asid yang berikut apabila dilarutkan dalam air dapat menghasilkan 2 mol ion H+ ? I 1 mol asid metanoik HCOOH II 1 mol asid etanadioik (COOH)2 III 1 mol asid etanoik CH3COOH IV 1 mol asid sulfurik H2SO4 A. I dan III sahaja B. II dan IV sahaja C. I, II dan IV sahaja D. II, III dan IV sahaja

7. Hitungkan isipadu gas hidrogen yang terbebas pada s.t.p apabila zink berlebihan ditambahkan kedalam 20 cm3 asid sulfurik 0.5 mol dm-3 [ 1 mol gas menempati 22.4 dm3 pada s.t.p ] A. 448 cm3 B 224 cm3 C 22.4 cm3 D 0.224 cm3 Pb(NO3)2 (ak) + K2CrO4 (ak) p PbCrO4 (p) + 2KNO3 (ak) 8. Dari persamaan di atas ,larutan yang manakah di antara berikut hanya cukup untuk bertindak balas sepenuhnya dengan 20 cm3 1 mol dm3 larutan kalium kromat (VI) ? A 10 cm3 1 mol dm-3 larutan plumbum (II) nitrat B 20 cm3 1 mol dm-3 larutan plumbum (II) nitrat C 40 cm3 1 mol dm-3 larutan plumbum (II) nitrat D 20 cm3 2 mol dm-3 larutan plumbum (II) nitrat 9. Magnesium sulfat dapat disediakan dengan menambahkan I Magnesium karbonat dan asid sulfurik cair. II Magnesium oksida dan asid sulfurik cair. III Magnesium dan asid sulfurik cair. IV Magnesium dan larutan kuprum(II) sulfat A I dan IV sahaja C. I,II, dan III sahaja B II dan III sahaja D I,II,III dan IV sahaja 10. Di antara garam-garam berikut,yang manakah tidak larut dalam air? I Plumbum (II) nitrat III Zink klorida II Magnesium sulfat IV Kuprum (II) karbonat A I sahaja B I dan II sahaja C I,II dan III sahaja D IV sahaja 11 Kaedah yang terbaik untuk menyediakan garam plumbum(II) sulfat ialah tindak balas antara A plumbum(II) oksida dan asid sulfurik B plumbum karbonat dengan asid sulfurik C plumbum nitrat dan natrium sulfat D. plumbum dengan asid sulfurik

12. Antara berikut yang manakah merupakan kaedah terbaik untuk mendapat hablur zink nitrat daripada larutan zink nitrat?

A. Sejatkan larutan zink nitrat melalui pemanasan sehingga tepu, biarkan larutan menyejuk dan kemudiaan turaskan. B. Gantungkan seketul kecil hablur zink nitrat ke dalam larutan zink nitrat di sebuah bikar selama beberapa hari. C. Sejukkan larutan zink nitrat dengan menggunakan ais D. Goncangkaa larutan zink nitrat dengan kalsium klorida kontang(agen pengering) dan kemudian turaskan. 13. Satu karbonat putih Y telah terurai apabila dipanaskan dengan kuat di dalam sebuah tabung uji. Baki yang sejuk itu berwarna kuning, yang manakah di antara berikut Y? A. Natrium karbonat B. Kuprum(II) karbonat C. Plumbum(II) karbonat D. Zink karbonat

14 . Apabila larutan kalium iodida dicampurkan dengan larutan X, didapati mendakan kuning terhasil. Mendakan itu larut apabila campuran itu dipanaskan tetapi terhasil semula apabila campuran itu disejukkan. Larutan Q mungkin mengandungi ion A. Fe2+ B. Pb2+ C. Al3+ D. Zn2+ 15. Ammonia berair yang berlebihan dicampurkan kepada larutan berasingan mengandungi kation-kation berikut: Natrium, magnesium, zink, ferum(III) dan kuprum(II). Pemerhatian yang manakah di bawah adalah benar? Kation Magnesium Zink Ferum(III) Kuprum(II) Pemerhatian Tidak ada perubahan yang jelas Pemendakan putih, tak larut apabila berlebihan Pemendakan perang kemerahan, tak larut apabila berlebihan Pemendakan biru, tak larut apabila berlebihan

A B C D

Bahagian B: Soalan struktur 1. Rajah 2 di bawah menunjukkan maklumat tentang satu bahan kimia Bahan M: asid etanoik glasial Formula: CH3COOH Jenis asid: asid lemah RAJAH 2 a) Apakah dimaksudkan dengan asid lemah? _____________________________________________________________________ _____________________________________________________________________ (2 markah) b) Bahan M dicampurkan dengan serbuk natrium karbonat i. Nyatakan apakah yang dapat diperhatikan? ___________________________________________________________________

(1 markah) ii. Terangkan jawapan anda dalam b (i) ___________________________________________________________________ (1 markah) c) Bahan M dicairkan dengan air suling. Sebanyak 25.0 cm3 larutan natrium hidroksida akueus 1.0 mol dm-3 dititratkan lengkap dengan larutan akueus M itu menggunakan penunjuk fenoftalein. i. Nyatakan perubahan warna penunjuk semasa pentitratan ___________________________________________________________________ (1 markah) ii. Hitungkan isipadu larutan M jika kepekatannya ialah 2 mol dm-3 bagi pentitratan lengkap.

( 3 markah) d) Nyatakan satu kegunaan bahan M dalam kehidupan seharian. ______________________________________________________________________ (1 markah)
2.

Asid nitrik cair X Larutan natrium hidroksida Plumbum(II) nitrat Larutan kuprum(II) klorida Z dan kuprum(II) nitrat Nitrogen dioksida

RAJAH 3

Y dan natrium nitrat

Rajah 3 di atas menunjukkan pembentukan plumbum(II) nitrat dan perubahannya kepada beberapa bahan kimia lain. a) X ialah serbuk kuning yang boleh bertindak balas dengan asid nitrik cair untuk menghasilkan plumbum(II) nitrat. apakah nama bahan X? _______________________________________________________________________ (1 markah) b) Larutan natrium hidroksida cair ditambah sedikit demi sedikit kepada larutan plumbum(II) nitrat sehingga tiada perubahan. Apakah yang dapat diperhatikan?

_______________________________________________________________________ (2 markah) c) Apabila larutan plumbum(II) nitrat dicampur dengan larutan kuprum(II) klorida dalam sebuah tabung didih, bahan Z dan kuprum(II) nitrat terbentuk. (i) Apakah yang dapat diperhatikan apabila tabung didih itu dipanaskan dan kemudian disejukkan semula? _______________________________________________________________________ (2 markah) (ii) Namakan bahan Z. _______________________________________________________________________ (1 markah) (iii) Tuliskan persamaan ion untuk menunjukkan pembentukan bahan Z. _______________________________________________________________________ (1 markah) (iv) Bagaimanakah anda dapat mengasingkan bahan Z daripada kuprum(II) nitrat? _______________________________________________________________________ (1 markah) d) Satu eksperimen ringkas boleh dijalankan dalam makmal untuk menghasilkan nitrogen dioksida daripada plumbum(II) nitrat. (i) Nyatakan dengan ringkas bagaimana eksperimen ini dijalankan. _______________________________________________________________________ (1 markah) (ii) Apakah yang dapat diperhatikan dalam eksperimen ini? ______________________________________________________________________ (1 markah) Bahagian C: Soalan esei Jawab Semua Soalan a) (i) Nyatakan dua sifat fizik untuk alkali (ii) Nyatakan dua sifat kimia untuk asid [4 markah] b) Terangkan dengan ringkas peranan yang dimainkan oleh air untuk menyebabkan wujudnya sifat-sifat alkali dan asid. [4 markah] c) Dengan menggunakan contoh yang sesuai terangkan mengapa alkali lemah dan alkali kuat yang sama kepekatan mempunyai nilai pH yang berbeza [6 markah] d) (i) Nyatakan tiga jenis tindak balas penyediaan garam terlarutkan (ii) Bagi tiap-tiap jenis tindak balas, tuliskan satu persamaan kimia untuk garam yang disediakan melalui tindak balas yang dinyatakan [6 markah]

2. a) Nyatakan dua jenis tindak balas dalam kaedah untuk menyediakan plumbum(II) nitrat. Dengan menggunakan salah satu daripada kaedah yang anda nyatakan itu, huraikan bagaimana anda dapat menyediakan sedikit hablur plumbum(II) nitrat kering [10] b) Tiga larutan akueus yang tidak berwarna masing-masing di dalam botol reagen telah tertanggal labelnya. Anda diberitahu bahawa tiga larutan itu ialah asid nitrik, larutan natrium hidroksida dan larutan natrium nitrat. Bagaimanakah anda menjalankan ujian kimia untuk mengesahkan setiap larutan akueus tersebut tanpa menggunakan penunjuk? [10]

Soalan Kertas 3 1. Seorang guru terjumpa satu kelalang volumetrik berlabel larutan natrium hidroksida berair tetapi tidak ditulis kepekatannya. Untuk menentukan kepekatan larutan natrium hidroksida itu, guru itu bercadang menjalankan pentitratan larutan natrium hidroksida dengan asid sulfurik cair. Eksperimen itu dijalankan dengan menggunakan 25.0 cm3 larutan natrium hidroksida dan dititratkan dengan asid sulfurik 0.2 mol dm-3 dengan penunjuk metil jingga. Pentitratan dijalankan sebanyak tiga kali dan bacaan pada buret ditunjukkan dalam Rajah 1.
Pentitratan pertama Pentitratan kedua Penitratan ketiga

20

10

30

10

30

Bacaan awal buret

Bacaan akhir buret

Bacaan awal buret

Bacaan akhir buret

Bacaan awal buret

Bacaan akhir buret

RAJAH 4

(a) Catatkan bacaan buret bagi setiap pentitratan pada ruang yang disediakan dalam Rajah 4. [ 3 markah] (b) Berdasarkan bacaan buret dalam Rajah 1, binakan satu jadual dan rekodkan nombor pentitratan, bacaan akhir buret, bacaan awal buret dan isi padu asid sulfruik.

[ 3 markah]

(c) Bagaimanakah guru itu menentukan takat akhir pentitratan. .................................................................................................................................... [ 3 markah] (d) (i) Daripada jadual dalam bahgaian (a), tentukan purata isipadu asid sulfurik cair 0.5 mol dm-3 yang digunakan untuk meneutralkan selengkapnya 25.0 cm3 larutan natrium hdiroksida. .................................................................................................................................... [ 3 markah] (ii) Tuliskan persamaan kimia bagi tindak balas antara asid sulfurik dan larutan natrium hidroksida. .................................................................................................................................... [ 3 markah] (iii) Hitungkan kepekatan larutan natrium hidroksida. .................................................................................................................................. [ 3 markah] (e) Kelaskan semua zarah utama yang terdapat dalam kelalang kon pada takat akhir kepada molekul kation dan anion.

[ 3 markah]

Ruangan Jawapan bagi Soalan objektif 1 2 3 4 5 A C B D D 6 7 8 9 10 B B B D D 11 12 13 14 15 C A C B C

Jawapan 1. a) Asid yang mengion separa dalam air menghasilkan kepekatan ion hidrogen yang rendah b) (i) tiada perubahan (ii) asid etanoik glacial wujud sebagai molekul, tiada ion hidrogen bebas c) (i) merah jambu menjadi tak berwarna (ii) CH3COOH + NaOH CH3COONa + H2O (iii) 1.0 x 25.0 = 12.5 cm3 2 d) pengawetan makanan 2. a) Plumbum(II) oksida b) Mendakan putih terbentuk, kemudian larut dalam larutan natrium hidroksida berlebihan c) (I) Mendakan putih larut dalam air panas, dan muncul semula bila sejuk (ii) plumbum(II) klorida / plumbum klorida (iii) Pb2+ + 2ClPbCl2 (iv) Turaskan d) (I) Panaskan pepejal plumbum(II) nitrat dengan kuat (ii) gas perang dibebaskan . baki berwarna perang bila panas dan kuning bila sejuk

Jawapan : a) (i)Sifat fizik alkali menukarkan kertas litmus merah lembap ke biru/mengalir arus elektrik - rasa pahit dan licin (iii)Sifat kimia asid asid bertindak balas dengan logam membebaskan gas hydrogen asid bertindak balas dengan karbonat logam membebaskan gas karbon dioksida - asid bertindak balas dengan oksida logam menghasilkan garam dan air - asid bertindak balas dengan alkali menghasilkan garam dan air (mana-mana dua) b) 1. air membantu molekul asid mengion/mencerai 2. menghasilkan ion hidrogen/hidroksonium bebas 3. air membantu molekul alkali mengion/mencerai 4. menghasilkan ion hidroksida bebas c) 1. contoh alkali kuat - Natrium hidroksida contoh alkali lemah larutan ammonia 2. natrium hidroksida mengion secara lengkap dalam air 3. ammonia mengion separa dalam air

4. NaOH Na+ + OH- / NH3 + H2O === NH4 + + OH 5. kepekatan ion OH- dalam larutan natrium hidroksida lebih tinggi 6 semakin tinggi kepekatan ion OH- semakin besar nilai pH d) 1. Tindak balas asid dengan logam 2. Tindak balas asid dengan oksida logam (bes) 3. Tindak balas asid dengan alkali (hidroksida logam) 4. Tindak balas asid dengan karbonat logam (ii) 1. 2. 3. 4. Zn + 2HCl(ak) ZnCl2 + H2 CuO + H2SO4 CuSO4 + H2O NaOH + HCl NaCl + H2O CaCO3 + 2HCl CaCl2 + H2O + CO2

Jawapan : a. 1 plumbum(II) oksida dan asid nitrik cair 2 plumbum(II) karbonat dan asid nitrik cair atau plumbum(II) hidroksida dan asid nitrik cair 3 campurkan plumbum oksida/karbonat kepada asid nitrik cair 4 sehingga berlebihan 5 kacau 6 panas kemudian turas 7 panas turasan sehingga pekat/tepu 8 biar sejuk 9 hablur dituraskan 10 dibilas dengan air suling 11 dikeringkan dengan kertas turas b) - ujian untuk asid 1. Tambahkan logam ( zink, magnesium) / karbonat (zink karbonat) 2. larutan yang memberikan pembuakan 3. gas yang terbebas menghasilkan bunyi pop dengan kayu uji menyala /mengeruhkan air kapur 1. 2. 3. 4. ujian untuk alkali Tambahkan ammonium klorida kepada larutan panaskan dekatkan kertas litmus merah lembap menukar kertas litmus merah ke biru

Ujian untuk larutan natrium nitrat 1. Tambahkan larutan ferum(II) sulfat & asid sulfuric cair 2. tambahkan asid sulfuric pekat secara perlahan-lahan 3. cincin perang terbentuk

Jawapan:
Bahagian Respons soalan Bacaan (a) Awal (cm3) Akhir (cm3) Nombor pentitratan Bacaan akhir (cm3) Bacaan awal (cm3) Isipadu (cm3) (c) (d)(i) (d) (ii) Pentitratan Pertama 0.40 20.60 Pertama 20.60 0.40 20.20 Pentitratan kedua 10.40 30.50 Kedua 30.50 10.40 20.10 Pentitratan ketiga 10.30 30.40 Ketiga 30.40 10.30 20.10 3 3 3 3 Skor

(b)

Warna penunjuk metil jingga berubah dari kuning ke jingga Isipadu purata asid sulfurik = H2SO4 + 2NaOH

20.20  20.10  20.10 = 20.13 3

Na2SO4 + 2H2O

(d) (iii)

M a va a ! M b vb b

( M b )(25) 2 ! (0.5)(20.13) 1
3
-3

Mb = 0.805 mol dm

(e)

Molekul Air (H2O)

Kation Natrium ( Na+) Hidrogen (H+)

Anion Sulfat (SO42--) Hidroksida (OH--)

Bab 12 : Termokimia 1. Dalam tindak balas yang manakah antara berikut akan berlaku penyerapan haba? A Pepejal ammonium klorida dilarutkan dalam air B Pepejal natrium hidroksida dilarutkan dalam air C Pepejal karbon terbakar dalam udara menghasilkan gas karbon dioksida D Ais dikondensasikan menjadi air

2. Tenaga 30 kJ P+Q 150 kJ

R+S Rajah aras tenaga bagi tindak P + Q R + S adalah seperti yang ditunjukkan. Berapakah perubahan tenaga dalam tindak balas ini? A. 30 kJ B. 150 kJ C. 120 kJ D. 180 kJ ( H = - 57 kJ mol-1

3. KOH(ak) + HNO3(ak)

KNO3(ak) + H2O(ce)

Persamaan di atas menunjukkan satu tindak balas dan nilai haba tindak balasnya.. Antara tindak balas berikut yang manakah mempunyai nilai haba tindak balas yang sama dengan nilai haba bagi tindak balas di atas? I NaOH(ak) + HNO3(ak) NaNO3(ak) +H2O(ce) II KOH(ak) + HCl(ak) KCl(ak) + H2O(ce) III NH3(ce) + HNO3(ak) NH4NO3(ak) IV KOH(ak) + CH3COOH(ak) CH3COOK(ak) + H2O(ce) A. I dan II sahaja B. I dan III sahaja C. II dan IV sahaja D. I, II dan IV sahaja

4. x kJ haba dibebaskan apabila 100 cm3 asid hidroklorik HCl 1 mol dm-3 bertindak balas dengan 100 cm3 larutan natrium hidroksida 1 mol dm-3. Berapakah isipadu minimum asid sulfurik H2SO4 2 mol dm-3 yang menghasilkan x kJ haba apabila dicampurkan dengan 100 cm3 larutan natrium hidroksida 1 mol dm-3? A. 200 cm3 5 B. 150 cm3 C. 50 cm3 D. 25 cm3

Apabila serbuk ferum berlebihan ditambahkan kepada 100 cm3 larutan akues kuprum(II) sulfat 0.1 mol dm-3 , suhu campuran naik sebanyak 5oC. Berapakah haba penyesaran bagi tindak balas tersebut? [Muatan haba tentu air = 4.2 Jg-1 oC-1] A 105 kJ mol-1 B 210 kJ mol-1 C 360 kJ mol-1 D 420 kJ mol-1

Apabila sedikit air dicampurkan kepada kuprum(II) sulfat kontang dalam sebuah tabung uji, didapati tabung uji itu menjadi panas. Antara pernyataan berikut yang manakah adalah benar? A B C D Tindak balas ini menyerap haba. Ikatan dalam kuprum(II) sulfat kontang adalah lemah Ikatan antara zarah-zarah dipecahkan dalam tindak balas ini. Tenaga haba dibebaskan apabila kandungan tabung uji bertukar kepada kuprum(II) sulfat terhidrat.

Rajah 6 Rajah 6 menunjukkan radas yang digunakan untuk menentukan haba pembakaran minyak paraffin. Nilai haba pembakaran yang diperolehi daripada eksperimen ini adalah kurang daripada nilai yang sebenarnya kerana I II III IV air tidak dikacau pembakaran tidak lengkap sebahagian haba hilang kesekeliling kasa dawai dan bekas logam menyerap sebahagian daripada haba yang dibebaskan oleh pembakaran minyak paraffin I dan II sahaja II dan III sahaja I,III dan IV sahaja I ,II ,III dan IV

A. B. C. D 8

Berdasarkan persamaan di bawah, anda boleh membuat kesimpulan bahawa Cu(NO3)2 I II III IV CuO + 2NO2 + O2 H = +220 kJ

kadar tindak balas adalah rendah tenaga pengaktifan bagi tindak balas ini ialah 220 kJ apabila 1 mol kuprum(II) oksida dihasilkan 220 kJ haba diserap bahan-bahan tindak balas adalah lebih stabil daripada hasil-hasil tindak balas I dan II sahaja

A.

B. C. D

I dan IV sahaja II dan III sahaja III dan IV sahaja

Tindak balas antara magnesium dan larutan argentum nitrat adalah eksotermik. Antara gambar rajah aras tenaga berikut, yang manakah mewakili tindak balas tersebut? A
Tenaga Mg + 2Ag Mg2+ + 2Ag Tenaga Mg + 2Ag+

Tenaga

Mg2+ + 2Ag

Mg2+ + 2Ag Tenaga Mg2+ + 2Ag D

Mg2+ + 2Ag

Mg + 2Ag+

10. Dalam satu tindak balas kimia, haba diserap jika I II III IV ikatan kimia terbentuk tindak balas itu sangat cergas tenaga haba diperlukan untuk memulakan tindak balas kandungan tenaga hasil tindak balas lebih daripada kandungan tenaga bahan tindak balas IV sahaja II dan IV sahaja III dan IV sahaja I , II dan III sahaja

A B C D

Bahagian B : Soalan Bertruktur 1. Tenaga


Asid lemah + natrium hidroksida H = - 55 kJ mol-1 Garam + air

Tenaga
Asid kuat + natrium hidroksida H = - 57 kJ mol-1 Garam + air

(a)

(b)

Rajah (a) menunjukkan gambar rajah aras tenaga bagi tindak balas antara asid lemah dengan larutan natrium hidroksida . Haba peneutralan bagi tindak balas H ialah - 55 kJ mol-1 . Rajah (b) menunjukkan gambar rajah aras tenaga bagi tindak balas antara asid kuat dengan larutan natrium hidroksida. Haba peneutralan bagi tindak balas H ialah - 57 kJ mol-1 . Asid lemah, larutan natrium hidroksida dan asid kuat masing-masing mempunyai isipadu dan kepekatan yang sama. a) (i) Apakah yang dimaksudkan dengan haba peneutralan? ______________________________________________________________ [1 markah] (ii) Tuliskan persamaan ion bagi tindak balas dalam rajah (a) atau rajah (b). ______________________________________________________________ [1 markah] b) Namakan satu contoh asid kuat dan satu contoh alkali kuat. Asid kuat : Asid lemah : . [2 markah] c) Haba peneutralan antara asid lemah dan larutan natrium hidroksida adalah lebih kecil daripada haba peneutralan antara asid kuat dan larutan natrium hidroksida. Terangkan mengapa. ______________________________________________________________ ______________________________________________________________ ______________________________________________________________ [3 markah] d) Nyatakan dua maklumat, selain daripada haba peneutralan, yang boleh diperoleh daripada gambar rajah aras tenaga dalam rajah di atas. Maklumat 1 : . Maklumat 2 : . [2 markah] e) Eksperimen untuk menentukan haba peneutralan dijalankan apabila 100 cm3 asid kuat 1 mol dm-3 dan 100 cm3 larutan natrium hidroksida 1 mol dm-3 masing-masing dituang dalam cawan plastik. Suhu awal asid kuat dan larutan natrium hidroksida dicatat. Kemudian larutan natrium hidroksida dituang ke dalam cawan plastik yang mengandungi asid hidroklorik. Campuran

dikacau perlahan-lahan dan suhu tertinggi dicatatkan. Hitungkan (i) bilangan mol larutan natrium hidroksida yang bertindak balas lengkap dengan asid kuat.

[1 markah] (ii) perubahan haba dalam eksperimen itu,

[1 markah] (iii) perubahan suhu yang berlaku dalam eksperimen itu.

[1 markah] Bahagian C : Soalan Esei Terbuka 1.(a) Berikan satu contoh tindak balas eksotermik bersama dengan persamaan dan gambarajah aras tenaganya [4 markah] b) (i) Apakah yang dimaksudkan dengan haba pembakaran ? [2 markah] Haba Pembakaran bertambah dengan pertambahan bilangan atom karbon per molekul alkohol (ii) Anda dikehendaki merancangkan satu eksperimen untuk mengesahkan penyataan di atas Jawapan anda hendaklah mengandungi perkara yang berikut : y Prosedur menjalankan eksperimen y Gambar rajah susunan radas yang digunakan y Penghitungan yang terlibat y Persamaan kimia yang terlibat dalam tindak balas [14 markah]

Jawapan bagi Soalan objektif 1 6 A D 2 7 C D 3 8 A B 4 9 D C 5 10 B C

Jawapan : a) (i) Haba yang dibebaskan apabila 1 mol ion hidrogen meneutralkan 1 mol ion hidroksida / haba yang dibebaskan apabila 1 mol air terbentuk (ii) H+ + OHH2O b) Asid kuat : asid sulfurik, hidroklorik, nitrik, hidrobromik, hidroiodik Asid lemah : asid etanoik dan nama asid organic yang lain c) - asid lemah mengion separa dalam air - mempunyai kepekatan ion hydrogen yang rendah - haba diserap untuk mengionkan (menceraikan, memecahkan ikatan) asid etanoik d) - tindak balas eksotermik / haba dibebaskan ke persekitaran - kandungan tenaga dalam bahan-bahan tindak balas adalah lebih tinggi daripada kandungan tenaga dalam hasil e) (i) 0.1 mol (ii) tenaga haba = 57000 x 0.1 = 5700 J (iii) perubahan suhu = 5700 = 6.8 oC 200 x 4.2

Jawapan a) contoh tindak balas eksotermik yang betul : nama bahan-bahan tindak balas penting - persaman yang betul termasuk semua bahan-bahan tindak balas tenaga - rajah : bahan tindak balas

hasil

b) (i) haba yang dibebaskan apabila satu mol bahan dibakar secara lengkap dalam oksigen yang berlebihan (ii) - bekas disokong - yg mengandungi air dengan pelita - termometer dlm air, tegak dan tidak menyentuh bekas

Bahan dan Radas atau rajah [2 amrkah] Huraian - bekas logam digunakan - isipadu air antara 50 cm3 dan 200 cm3 - timbang lampu berisi etanol - timbang lampu selepas pemanasan - sukat suhu awal air sebelum pemanasan - sukat suhu yg paling tinggi(Maksimum) selepas lampu dipadan Hitungan : jisim air yg digunakan = a g jisim etanol dan lampu sebelum eksperimen = b g jisim etanol dan lampu selepas eksperimen = c g jisim etanol yang telah terbakar = (b c ) g suhu air sebelum eksp = t1 oC suhu air selepas eksp = t2 oC Kenaikan suhu air = ( t2 - t1 ) oC haba yang diserap oleh air = a x 4.2 x (t2 - t1 ) J bil mol etanol = b c 46 haba pembakaran = a x 4.2 x (t2 - t1 ) x 46 kJ mol-1 b - c x 1000 Langkah berjaga-jaga (mana-mana 2) - kacau air sepanjang eksperimen/sentiasa mengacau - elakkan angin/gunakan pelindung angin(pengadang) - naikkan lampu/pastikan api tersebar - kenaikan suhu antara 20 0C dan 30 0C - pemanasan bekas secara terus tanpa dawai kasa

[5]

[1]

[1] [1] [1] [1]

BAHAN BUATAN INDUSTRI Soalan Objektif 1. Antara monomer berikut yang manakah boleh ditukarkan kepada polimer H C H Cl C H n melalui proses pempolimeran penambahan

A H

H C

Cl C H

H B H C H C Cl C Cl

H Cl C H H C H

Cl C

Cl C

Cl 2.

Cl

Aloi lebih keras daripada logam tulen kerana A ikatan antara atom logam bertambah kuat. B penggelongsoran antara lapisan atom berkurang. C susunan atom-atom bertambah teratur D atom-atom semakin terpisah jauh

3.

Kaca X bersifat lutsinar, takat lebur rendah dan mudah pecah. Apakah jenis kaca X? A Kaca silika terlakur B Kaca soda kapur C Kaca borosilikat D Kaca plumbum Berikut adalah persamaan-persamaan kimia yang terlibat dalam penyediaan asid sulfurik. Di antara persamaan ini, yang manakah melibatkan penggunaan mangkin, tekanan dan suhu tertentu? A S + O2 SO2 B 2 SO2 + O2 2SO3 C SO3 + H2SO4 H2S2O7 D H2S2O7 + H2O 2H2SO4 Di antara perbandingan yang berikut yang manakah benar tentang sifat kaca dan seramik? Kaca Tidak mengonduksikan elektrik Keras tetapi rapuh Lutsinar Lengai secara kimia I dan II sahaja II dan III sahaja I, II dan III sajaha I, III dan IV sahaja Seramik Tidak mengonduksikan elektrik Keras tetapi rapuh Bukan lutsinar Tidak lengai secara kimia

4.

I II III IV A B C D 6

Pencemaran alam sekitar yang berlaku akibat penggunaan bahan buatan asid sulfurik termasuk I kekurangan bekalan oksigen dalam air kolam dan sungai. II lapisan ozon di atmosfera yang bertambah nipis. III bahan buangan yang tidak terbiodegradasi. IV kesan rumah hijau. A B C D I dan III sahaja II dan IV sahaja I, III dan IV sahaja I, II, III dan IV

7. Pernyataan manakah di antara berikut tidak benar tentang kaca? A Kaca adalah sejenis pepejal B Kaca tidak mempunyai takat lebur yang tertentu C Komposisi utama dalam kaca adalah silika D Kaca soda kapur mempunyai takat lebur yang paling rendah

8. Bahan-bahan yang dikelaskan sebagai seramik termasuk I nilon II simen III keluli IV batu-bata A B C D II dan IV sahaja I, II dan III sahaja I, II dan IV sahaja I, II, III dan IV

9. Keluli karbon mengandungi peratusan karbon antara 0.5 % hingga 1.5 %. Antara berikut yang manakah benar mengenai sifat keluli? I Keluli lebih keras berbanding besi tulen II Keluli lebih sukar terkakis berbanding besi tulen III Susunan atom-atom dalam keluli lebih teratur berbanding besi tulen IV Keluli yang mengandungi peratusan karbon yang lebih rendah lebih mudah ditempa A B C D I dan III sahaja II dan IV sahaja I, II dan IV sahaja I, II, III dan IV

10. Antara komposisi aloi berikut, yang manakah tidak sepadan dengan aloi yang dinyatakan? Aloi Piuter Keluli Loyang Gangsa Komposisi Stanum, kuprum dan antimoni Ferum dan nikel Kuprum dan zink Kuprum dan stanum

A B C D

11. Antara persamaan tindak balas berikut, yang manakah menunjukkan keadaan optimum proses Haber yang tepat? A N2(g) + 3H2(g)
200atm 2000C 200atm

2NH3(g)

H = -92kJmol-1

N2(g) + 3H2(g)
4500C, Fe

2NH3(g)

H = -92kJmol-1

N2(g) + 3H2(g)

450 C, Fe 200atm

2NH3(g)

H = +92kJmol-1

N2(g) + 3H2 (g)

450 C, Fe

2NH3(g)

H = +92kJmol-1

12 Yang manakah antara bahan berikut, dicampur kepada kaca untuk menghasilkan kaca fotokromik? A natrium klorida B argentum klorida C natrium karbonat D plumbum(II) oksida 13 Antara yang berikut, yang manakah merupakan pasangan polimer dan monomernya yang betul? Polimer Poletena Polistirena Polipropena Polivinil klorida Monomer Etana Propena 2-metilpropenoat kloroetena

A B C D

Soalan Struktur Soalan 1 ALOI Gangsa Y KOMPOSISI Kuprum, Logam X Ferum, Kromium, Nikel
Jadual 1

Jadual 1 menunjukkan aloi dengan komposisi masing-masing. (a) Aloi gangsa mempunyai sifat yang berbeza dengan logam kuprum dan logam X (i) Namakan logam X [1 markah] (ii) Lukiskan susunan atom dalam logam X.

[1 markah] (iii) Lukiskan susunan atom dalam aloi gangsa.

[1 markah]

(iv) Terangkan bagaimana susunan atom-atom mempengaruhi kekuatan aloi berbanding logam tulen. ..... [2 markah] (b) (i) Namakan aloi Y. [1 markah] (ii) Nyatakan satu kegunaan aloi Y. .................................................................................................................. [1 markah] (c) Nyatakan satu tujuan pengaloian dilakukan. [1 markah] Soalan 2 Rajah 1 menunjukkan carta alir bagi pembuatan asid sulfurik secara industri dan penghasilan baja R. Sulfur P Proses A Ammonia R
Rajah 1

Sulfur trioksida

Asid sulfurik

(a) Namakan proses pembuatan asid sulfurik dalam industri. [1 markah] (b) Namakan bahan P, Q dan R. P : .... Q : ..... R : ...... [3 markah] (c) Tuliskan persamaan kimia bagi tindak balas penghasilan P. [1 markah]

(d) Nyatakan mangkin, suhu dan tekanan yang digunakan dalam proses A. [1 markah] (e) Tuliskan persamaan kimia penghasilan R. [1 markah]

(f) Nyatakan satu kesan buruk hujan asid. [1 markah] (g) Sulfur trioksida boleh bertindak balas terus dengan air bagi membentuk asid sulfurik, tetapi langkah ini tidak dijalankan dalam proses industri. Terangkan mengapa? [1 markah] Esei Bahagian A

Gas nitrogen di udara III I Ammonia II Asid nitrik


Rajah 2

Ammonium sulfat, (NH4)2SO4

IV Ammonium nitrat, NH4NO3

Rajah 2 menunjukkan beberapa proses yang melibatkan ammonia. (a) Proses I merupakan satu proses yang dijalankan secara besar-besaran dalam industri. Namakan proses I dan terangkan dengan terperinci bagaimana proses tersebut berlaku. [5 markah]

(b) Ammonium sulfat, ammonium nitrat merupakan antara contoh baja sintetik yang penting untuk tumbesaran tumbuh-tumbuhan. Kirakan peratus nitrogen yang terkandung dalam sebatian bernitrogen tersebut dan seterusnya nyatakan baja yang lebih berkesan? (Jisim atom relatif: H, 1; N, 14 ; O, 16; S, 32) [5 markah] (c) Terangkan bagaimana proses penyediaan baja ammonium nitrat melalui proses IV yang boleh dijalankan di makmal. [10 markah] Esei Bahagian B (a) Dengan menggunakan contoh yang sesuai, terangkan sifat-sifat yang menjadikan kegunaan aloi lebih meluas berbanding dengan logam tulen. [6 markah] (b) Huraikan satu eksperimen untuk menguji kekerasan sesuatu aloi yang dinamakan berbanding dengan kekerasaan logam tulennya. [10 markah] (c) Terangkan keputusan eksperimen anda pada (b) dari segi perbezaan susunan atom-atom dalam aloi dan logam tulen. [4 markah]

Jawapan Soalan Objektif 1. B 2. B 3. B 4. B 5. C 6. A 7. A 8. A 9. C 10. B 11. B 12. B 13. D Jawapan Soalan Struktur Soalan 1 (a) (i) Timah / stanum (ii) Atom-atom X

(iii)

Atom logam X/stanum/timah Atom kuprum

(iv) - lapisan-lapisan atom dalam logam X mudah tergelongsor apabila daya dikenakan - atom-atom logam asing dalam aloi mengganggu/mengurang penggelongsoran lapisan atom logam sukar berlaku menyebabkan ia lebih kukuh (b) (i) keluli nirkarat (ii) membuat sudu, garpu, pisau (c) mencantikkan / menguatkan / mengukuhkan / tahan kakisan Soalan 2 (a) Proses Sentuh (b) P: Sulfur dioksida Q: oleum R: ammonium sulfat (c) S + O2 SO2 (d) vanadium(V) oksida, 400 500oC, tekanan 1 atm (e) H2SO4 + 2NH3 (NH4)2SO4 (f) mengakiskan bangunan/meningkatkan keasidan tanah/menghauskan nutrien tanah/meningkatkan keasidan air (g) membebaskan haba yang sangat banyak/tindak balas eksotermik

Jawapan Esei Bahagian A 1. (a) Proses Haber [1] i Campuran gas nitrogen dan gas hidrogen dialirkan dalam nisbah 1:3 [1] ii Melalui serbuk besi yang bertindak sebagai mangkin [1] 0 iii Dipanaskan sehingga Suhu 450 - 550 C & dibawah tekanan 200 500 atm [1] iv Persamaan kimia tindak balas : N2(g) + 3H2(g) 2NH3(g) [1] v Ammonia yang terbentuk disejukkan untuk menghasilkan cecair ammonia/dilarutkan dalam air [1] * mana-mana 4 dari i hingga v

(b)

Peratus nitrogen dalam ammonium nitrat 2 x14 x 100 = 14  4(1)  14  3(16) = 35.0 % Peratus nitrogen dalam ammonium sulfat 2 x14 = x 100 [14  1(4)]2  32  4(16) = 21.2%% Ammonium nitrat lebih berkesan

[1] [1]

[1] [1] [1] 5

(c) - 25 cm3 asid nitrik 1 moldm-3 dipipetkan ke dalam sebuah kelalang kon [1] - 2 hingga titik penunjuk metil jingga ditambahkan ke dalam asid dalam kelalang kon [1] - Buret diisi dengan larutan ammonia 2.0 moldm-3. [1] - larutan ammonia dititiskan ke dalam kelalang kon sambil campuran larutan dalam kelalang kon digoncang. [1] - penambahan larutan ammonia dihentikan sebaik sahaja warna penunjuk berubah daripada merah menjadi kuning. [1] - isipadu larutan ammonia ialah hasil tolak bacaan akhir buret dengan bacaan awal buret [1] - penitratan diulangi dengan tanpa penunjuk metil jingga dengan isipadu larutan ammonia yang ditentukan. [1] - campuran larutan dituang ke dalam sebuah mangkuk penyejat & dipanaskan sehingga tepu [1] - dibiarkan menyejuk & hablur yang terbentuk dituraskan [1] - hablur yang terhasil dikeringkan dengan kertas turas [1]

10

Jawapan Esei Bahagian B (a) - lebih keras dan kuat - [mana-mana contoh yang sesuai] Contoh : duralumin(kuprum, magnesium & aluminium) lebih keras berbanding dengan aluminium dan digunakan dalam pembuatan perkakas - mencegah kakisan - [mana-mana contoh yang sesuai] Dalam keluli nirkarat, nikel & kromium ditambah untuk mencegah pengaratan besi - memperbaiki rupa logam asal - [mana-mana contoh yang sesuai]Piuter(timah, kuprum & antimoni) mempunyai permukaan yang lebih kilat & licin berbanding dengan timah (b) - Bahan : bebola keluli, bongkah kuprum, bongkah loyang, pemberat 1 kg Radas : pembaris meter, kaki retort, pita selofan Rajah :

- [berfungsi] - [label]- bongkah kuprum/loyang, pemberat, pembaris meter Kaedah : - Sebiji bebola keluli dilekatkan di atas bongkah kuprum dengan menggunakan pita selofan. - Seketul pemberat dijatuhkan ke atas bebola keluli dari ketinggian yang ditetapkan[50 100 cm]. - Diameter lekuk yang terbentuk pada bongkah diukur. - Langkah diulangi untuk mendapat purata diameter lekuk - Eksperimen diulangi dengan menggantikan bongkah kuprum dengan bongkah loyang. - Keputusan : Diameter lekuk yang terbentuk pada bongkah loyang lebih kecil - Kesimpulan : loyang lebih keras daripada logam tulennya kuprum (c) - Susunan atom dalam kuprum/logam tulen sekata/teratur - atom-atom mudah menggelongsor; - Atom asing dalam loyang/aloi mengganggu susunan/pola/kekisi atom-atom kuprum - Atom-atom kuprum susah menggelongsor; loyang lebih keras.

Kadar Tindak Balas Soalan Objektif 1. Tindak balas asid hidroklorik yang berkepekatan 2.0 moldm-3 terhadap serbuk marmar didapati lebih cepat daripada tindak balasnya terhadap ketulan marmar. Antara pernyataan berikut, yang manakah dapat menerangkan kejadian ini ? A zarah-zarah serbuk marmar menambahkan kepekatan larutan itu B zarah-zarah serbuk marmar adalah lebih ringan, oleh itu ia lebih reaktif C zarah-zarah serbuk marmar meningkatkan suhu tindak balas D zarah-zarah serbuk marmar mempunyai jumlah luas permukaan terdedah yang lebih besar untuk bertindak balas 2. CaCO3 + H2SO4 CaSO4 + H2O + CO2

Antara graf yang berikut, yang manakah menunjukkan graf isipadu karbon dioksida yang terbebas melawan masa tindak balas dengan betul A Jumlah isipadu CO2/cm3

Jumlah isipadu CO2/cm3

Masa/minit

C Jumlah isipadu CO2/cm3

Masa/minit

D Jumlah isipadu CO2/cm3

Masa/minit

Masa/minit

3. Semua unit berikut boleh digunakan untuk mewakili kadar tindak balas kecuali A cm3 s-1 B mol min-1 C mol dm-3 D g s-1 4. Mangkin yang digunakan dalam sesuatu tindak balas bermangkin dapat meningkatkan kadar tindak balas kerana mangkin A meninggikankan perlanggaran antara bahan tindak balas B mengurangkan tenaga pengaktifan C menambahkan tenaga bahan tindak balas D meninggikan kadar perlanggaran berkesan antara zarah yang bertindak balas 5. Lengkung I dalam Rajah 3 di bawah menunjukkan graf penguraian 40 cm3 hidrogen peroksida 0.5 mol dm-3 0.4 g mangkin mangan(IV) oksida pada suhu 30 0 C. Antara eksperimen berikut, yang manakah paling sesuai untuk mewakili Lengkung II Jumlah isipadu CO2/cm3 II I

Masa/minit
Rajah 3

Eksp A B C D

Isipadu hidrogen peroksida /cm3 10 40 50 80

Kepekatan hidrogen peroksida / mol dm-3 1.0 0.5 0.4 0.3

Kuantiti mangkin /g 0.4 0.2 0.2 0.3

Suhu/ 0C 40 35 30 25

6. Potongan pita magnesium yang sama panjang dimasukkan ke dalam setiap larutan asid berikut. Antara asid berikut, yang manakah akan menyebabkan pita magnesium habis bertindak balas terlebih dahulu ? A 50 cm 3 asid nitrik 1.0 mol dm-3 B 50 cm 3 asid sulfurik 1.0 mol dm-3 C 100 cm 3 asid etanoik 1.0 mol dm-3 D 100 cm 3 asid hidroklorik 1.0 mol dm-3

Rajah 4

7. Berdasarkan Rajah 4, tenaga pengaktifan bagi tindak balas P + Q R + S ialah A a B b C c D d 8. Masa/minit Isipadu gas/cm3 0 0 1 4 2 8
Jadual 2

3 11

4 12

5 12

6 12

Jadual 2 menunjukkan jumlah isipadu gas oksigen yang dikumpul daripada penguraian bermangkin kalium klorat(V). Apakah kadar tindak balas purata bagi tindak balas tersebut? A B C D 2.0 cm3 min-1 3.0 cm3 min-1 6.0 cm3 min-1 12.0 cm3 min-1 9. Dua eksperimen dijalankan pada suhu yang sama :

Eksperimen P
2 g serbuk magnesium ditambahkan kepada asid hidroklorik 2 moldm-3 berlebihan.

Eksperimen Q
4 g pita magnesium ditambahkan kepada asid hidroklorik 2 moldm-3 berlebihan.

Jika graf jumlah isipadu hidrogen yang dibebaskan melawan masa bagi keduadua eksperimen diplotkan pada paksi yang sama. Graf yang manakah mungkin diperoleh?

10. 2 cm pita magnesium dimasukkan ke dalam larutan asid hidroklorik 1 moldm-3. Di antara perubahan berikut yang manakah akan menambahkan masa magnesium larut? I menggantikan asid hidroklorik dengan asid sulfurik 1 moldm-3. II mencampurkan air suling kepada larutan asid hidroklorik III menyejukkan larutan asid hidroklorik IV menggantikan pita magnesium dengan serbuk magnesium A B C D I dan IV II dan III I sahaja IV sahaja

11. Suatu tindak balas diwakili oleh persamaan berikut: MnO4- (ak) + 5Fe2+ (ak) + 8H+ (ak) Mn2+ (ak) 5Fe3+ (ak) + 4H2O(ce) Kadar tindak balas di atas boleh dikaji dengan menyukat I perubahan kepekatan ion Fe2+ pada sela masa tertentu II perubahan kepekatan ion Mn2+ pada sela masa tertentu III masa yang diambil untuk ion MnO4- dinyahwarna IV masa yang diambil untuk suatu kuantiti ion Fe3+ terhasil A B C D 12. I dan II III dan IV I, II dan IV I, II, III dan IV

Rajah 5

Rajah 5 menunjukkan graf jumlah isipadu gas hidrogen terbebas melawan masa bagi tindak balas satu logam dengan asid cair bagi Eksperimen P dan eksperimen Q. Antara yang berikut yang manakah mungkin dapat menerangkan perbezaan kedua-dua lengkung yang didapati daripada kedua-dua eksperimen itu?

I II III IV

Suhu asid eksperimen P lebih tinggi daripada suhu asid eksperimen Q Mangkin digunakan dalam eksperimen P tetapi tidak digunakan dalam eksperimen Q Bilangan mol logam dan bilangan mol asid yang digunakan dalam eskperimen P lebih banyak daripada eksperimen Q Serbuk logam digunakan dalam eksperimen P dan butiran logam digunakan dalam eskperimen Q III dan IV sahaja I, II dan III sahaja I, II dan IV sahaja I, II, III dan IV

A B C D

13.

Rajah 6

Rajah 6 menunjukkan graf isipadu gas oksigen yang dibebaskan melawan masa bagi tindak balas penguraian kalium klorat (V) yang diwakili oleh persamaan berikut: 2KClO3 (p) 2KCl (p) + 3O2 (g)

Maklumat yang boleh diperolehi daripada graf tersebut ialah I. II III IV A B C D tindak balas mulai berhenti pada masa t3 . jumlah isipadu gas oksigen terbebas ialah V cm3 kadar purata pembebasan gas oksigen ialah V/t2 cm3 s-1. kadar tindak balas pada masa t2 lebih tinggi daripada masa t1 I dan II sahaja II dan III sahaja III dan IV sahaja I, III dan IV sahaja

Soalan Struktur Soalan 1 1. Jadual 3 menunjukkan bahan yang digunakan dalam dua eksperimen yang dijalankan pada suhu bilik untuk mengkaji kesan jumlah luas permukaan ke atas kadar tindak balas Eksperimen I II Bahan tindak balas Serbuk zink berlebihan dan 50 cm3 asid hidroklorik 0.5 mol dm-3 Ketulan zink berlebihan dan 50 cm3 asid hidroklorik 0.5 mol dm-3
Jadual 3

a) Tuliskan persamaan ion bagi tindak balas di atas. [1 markah]

b) Lukiskan susunan radas untuk menjalankan eksperimen di atas

[2 markah] c) Antara eksperimen I dan II, tentukan yang mana satukah mempunyai kadar tindak balas awal yang lebih tinggi. Terangkan jawapan anda. [2 markah] d) Hitungkan isipadu maksimum gas yang terbebas dalam Eksperimen I. [ 1 mol gas menempati ruangan 24 dm3 pada suhu dan tekanan bilik]

[3 markah] e) Di atas paksi yang sama, lakarkan graf isipadu gas melawan masa bagi kedua-dua eksperimen.

[2 markah] f) Jika isipadu asid hidroklorik cair dalam Eksperimen I dikurangkan separuh, lakarkan graf kadar tindak balasnya dengan melabelkan graf III pada jawapan anda di (e). [1 markah]

Soalan 2 5.0 g ketulan kalsium karbonat yang berlebihan telah ditambahkan kepada 100 cm3 asid hidroklorik 0.1mol dm-3. Isipadu gas karbon dioksida yang terbebas dicatatkan pada setiap sela masa 30 saat. Keputusan yang didapati adalah seperti Jadual 4 berikut :

Masa (saat) Jumlah isipadu gas yang terkumpul (cm3)

30 32

60 54

90 71

120 82
Jadual 4

150 92

180 100

210 106

240 110

270 110

300 110

(a) Lukiskan susunan gambar rajah bagi menjalankan eksperimen di atas.

[2 markah] (b) i. Lukiskan graf jumlah isipadu gas karbon dioksida yang terkumpul melawan masa di dalam kertas graf [3 markah] ii. Tentukan kadar tindak balas purata bagi eksperimen ini.

[ 1 markah ] iii. Tentukan kadar tindak balas pada saat ke90

[ 2 markah] (c) i. Tuliskan persamaan seimbang bagi tindak balas ini.

[ 1 markah ] ii. Di dapati isipadu gas karbon dioksida yang terbebas adalah kurang daripada isipadu yang sepatutnya. Cadangkan satu sebab mengapa ini berlaku. [ 1 markah ]

Soalan 3 Kepekatan larutan natrium tiosulfat(moldm-3) Masa bagi suatu kuantiti tertentu sulfur terbentuk(s) 1 (s-1) masa 0.10 20 .... 0.08 25 ...
Jadual 5

0.06 36 ...

0.04 50 ...

0.02 95 ...

Larutan natrium tiosulfat bertindak balas dengan asid sulfurik cair untuk menghasilkan mendakan sulfur mengikut persamaan kimia yang berikut: Na2S2O3(ak) + H2SO4(ak) Na2SO4(ak) + H2O(ce) + S(p) + SO2(g)

Satu eksperimen telah dijalankan untuk mengkaji kesan kepekatan larutan natrium tiosulfat terhadap kadar tindak balas antara 100 cm3 larutannatrium tiosulfat dengan 5 cm3 asid sulfurik 1.0 moldm-3. Masa bagu suatu kuantiti tertentu sulfur terbentuk dicatatkan. Keputusan eksperimen dicatatkan dalam Jadual 5. (a) Apakah warna sulfur yang terbentuk? [1 markah] (b) Cadangkan bagaimana anda menentukan suatu kuantiti sulfur yang tetap terbentuk dalam eksperimen tersebut. ........ [1 markah] 1 (c) (i) Lengkapkan Jadual 5 bagi nilai betul kepada 3 tempat perpuluhan. masa [1 markah] 1 (ii) Plotkan graf kepekatan larutan natrium tiosulfat melawan . [2 markah] masa (d) Kadar tindak balas berkadar terus dengan 1 . masa (i) Berdasarkan graf di (c)(ii), nyatakan hubungan antara kadar tindak balas dengan kepekatan larutan natrium tiosulfat. [1 markah] (ii) Berdasarkan teori perlanggaran, terangkan jawapan di (d)(i).

[2 markah] (e) Nyatakan satu faktor lain yang perlu dimalarkan dalam eksperimen tersebut. [1 markah] (f) Hitung isipadu larutan natrium tiosulfat 0.1 moldm-3 yang diperlukan untuk menyediakan 100 cm3 larutan natrium tiosulfat 0.08 moldm-3.

[1 markah]

Esei Bahagian A (a) Apakah yang dimaksudkan dengan mangkin? (b) Nyatakan 4 ciri umum bagi mangkin.

[2 markah] [4 markah]

(c) Dengan menggunakan contoh yang sesuai, huraikan satu eksperimen untuk mengkaji kesan faktor mangkin terhadap kadar tindak balas [8 markah] (d) Bincangkan dengan bantuan gambarajah aras tenaga bagaimana suatu mangkin berfungsi. [6 markah] Esei Bahagian B 1 (a) Berpandukan teori perlanggaran, apakah yang anda faham tentang perlanggaran berkesan? [4 markah] (b) Huraikan satu eksperimen untuk menyelidik kesan suhu ke atas kadar tindak balas dengan memberikan satu contoh tindak balas kimia spesifik. [12 markah] (c) Terangkan setiap keadaan berikut: (i) Susu yang disimpan dalam peti sejuk tidak menjadi basi walaupun disimpan lama. (ii) Kacang merah yang dimasak dalam air dengan menggunakan periuk tekanan lebih cepat masak. [4 markah]

Kertas 3
1. Jadual berikut menunjukkan keputusan dua eksperimen yang telah dijalankan bagi

mengkaji kesan kuantiti mangkin mangan(IV) oksida terhadap kadar penguraian hidrogen peroksida. Isipadu gas oksigen yang dibebaskan diukur dengan menggunakan buret melalui kaedah sesaran air ke bawah. Eksperimen 1 dengan menggunakan 0.1 g serbuk mangan(IV) oksida Masa/s 0 30 60 90 120 150 Isipadu 0 1.2 2.5 3.7 4.8 5.6 oksigen/cm3 Eksperimen II dengan menggunakan 0.4g serbuk mangan(IV) oksida Masa/s 0 30 60 90 120 150 Isipadu 0 3.0 5.2 7.0 8.5 9.7 3 oksigen/cm

180 6.3

210 6.8

180 10.8

210 11.6

(a) Nyatakan pembolehubah yang dimanipulasikan, pembolehubah yang bergerak balas dan pembolehubah yang dimalarkan. Pembolehubah yang dimanipulasikan ...... Pembolehubah yang bergerak balas ....... Pembolehubah yang dimalarkan .......... [3 markah]

(b) Nyatakan hipotesis bagi eksperimen itu. .......... .......... [3 markah] (c) i. Dengan menggunakan paksi yang sama, lukiskan graf isipadu gas melawan masa bagi eksperimen I dan II pada kertas graf yang disediakan.

[3 markah] ii. Tentukan kadar tindak balas dalam eksperimen I dan II pada masa 60 saat.

[3 markah] (d) Mengapakah isipadu gas yang dibebaskan pada saat ke 60 pada eksperimen I berbeza dengan eksperimen II ? [3 markah] (e) Mengapakah kadar tindak balas bagi kedua-dua eksperimen I dan II semakin berkurang terhadap masa ? [3 markah]

(f) Dalam satu eksperimen lain pelajar A mengambil masa 5 minit untuk mengumpul 50 cm3 gas oksigen melalui tindak balas penguraian hidrogen peroksida. Pelajar B menjalankan eksperimen yang sama tanpa menggunakan mangan (IV) oksida. Bandingkan masa untuk mengumpul 50 cm3 gas oksigen bagi kedua-dua pelajar. Terangkan jawapan anda. ............ .............. .......... [3 markah]

Jawapan Soalan Objektif 1. D 2. D 3. C 4. B 5. D 6. B 7. B 8. B 9. D 10. B 11. C 12. D 13. B Jawapan Soalan Struktur 1. (a) Zn + 2 H+ (b) Zn2+

+ H2

[1]

Salur penghantar buret Asid hidroklorik zink air - gambarajah betul & berfungsi [1] - label asid hidroklorik, zink, buret, air, salur penghantar [1] (c) - Eksperimen I - kerana jumlah luas permukaan serbuk zink eksperimen I lebih besar daripada eksperimen II (d) - bil mol = (0.5 X 50) / 1000 = 0.025 mol dr persamaan t/b 2 mol asid ---------------- 1 mol gas hidrogen 0.025 mol asid = X 0.025 = 0.0125 mol gas hidrogen - isipadu gas = 24 X 0.0125 = 0.3 dm3 [1] [1] [1]

[1] [1]

(f)

Isipadu (cm3) Eksperimen I Eksperimen II

Eksperimen III

Masa (s)

2. (a) Salur penghantar buret Asid hidroklorik Kalsium karbonat air - gambarajah sesaran air ke bawah betul dan berfungsi - label buret, air, kalsium karbonat, asid hidroklorik (b) i. paksi berlabel dan berunit serta skala lebih drd 50% kertas graf - plot betul - bentuk graf licin dan betul ii. 110/240 = 0.458 cm3s-1 iii. graf tangen pada saat ke-90 betul - nilai kecerunan dalam julat (c) i. CaCO3 + 2HCl CaCl2 + CO2 + H2O [1] [1] [1] [1] [1] [1] [1] [1] [1] [1]

ii. gas karbon dioksida larut sedikit di dalam air/ terbebas ke udara

(3) (a) Kuning pucat (b) Letak sehelai kertas turas bertanda pangkah X di bawah kelalang kon. Catat masa apabila tanda pangkah tidak kelihatan dari atas kelalang kon. (c) (i) 0.050, 0.040, 0.028, 0.020, 0.011 (ii) graf paksi berlabel dengan unit yang betul - graf garis lurus
Kepekatan larutan natrium tiosulfat/moldm-3

1 /s-1 masa

(d) (i) Kadar tindak balas berkadar terus dengan kepekatan larutan natrium tiosulfat. (ii) - Larutan yang lebih pekat mengandungi lebih banyak ion tiosulfat per unit isipadu. - frekuensi perlanggaran antara ion tiosulfat & ion hidrogen bertambah, frekuensi perlanggaran berkesan bertambah. (e) suhu tindak balas/isipadu & kepekatan asid sulfurik (f) M1V1 = M2V2 0.08 x100 3 V1 = cm = 80 cm3 0.1

Jawapan Esei Bahagian A 1. (a) Mangkin adalah bahan yang akan mengubah kadar tindak balas [1] tetapi bahan itu sendiri tidak berubah secara kimia pada akhir tindak balas [1] (b) Mangkin tidak mengubah kuantiti hasil tindak balas Mangkin boleh teracun iaitu kecekapannya boleh berkurang dengan kehadiran bendasing - Mangkin khusus dalam tindakannya - Mangkin tidak berubah secara kimia - Hanya sedikit mangkin sahaja diperlukan bg sesuatu tindak balas * pilih mana-mana 4 [4]

(c)

- Contoh tindak balas zink dengan asid hidroklorik dengan menggunakan mangkin kuprum(II) sulfat/tindak balas penguraian hidrogen peroksida dengan menggunakan mangkin mangan(IV) oksida - g/rajah betul -----------------[1] - label betul ---------------------[1]

buret

Larutan hidrogen peroksida + Mangan(IV) oksida -

air

Sebuah balang gas diisi penuh dengan air dan ditelangkupkan dalam sebuah besen yang berisi air [1] 10 g serbuk zink dimasukkan ke dalam sebuah kelalang kon [1] kemudian 50 cm3 larutan HCl 0.5 mol dm-3 disukat dengan silinder penyukat dan dituangkan ke dalam kelalang kon [1] Dengan segera kelalang kon disumbat dan masa yang diambil untuk gas hidrogen memenuhi balang gas diambil & dicatatkan, t1 [1] Eksperimen diulangi dengan menambahkan beberapa titis larutan kuprum(II) sulfat ke dalam campuran zink dan asid. Masa gas memenuhi balang gas dicatatkan, t2 [1] Di dapati masa t1 > t2 [1] Kesimpulannya mangkin akan meninggikan kadar tindak balas [1]

Maks 8

(d) Aras tenaga Eb Ea Hasil tindak balas

Ea = tenaga pengaktifan tanpa mangkin Eb = tenaga pengaktifan ada mangkin

Bahan tindak balas Lintasan tindak balas * paksi dan graf betul serta berlabel [1] * tenaga pengaktifan tindak balas ada mangkin dan tanpa mangkin [1] Mangkin akan membentuk satu laluan alternatif dimana tenaga pengaktifannya lebih rendah [1]

Maka semakin banyak perlanggaran antara zarah yang melepasi tahap tenaga minima ini [1] maka frekuensi perlanggaran berkesan bertambah [1] Oleh itu kadar tindak balas menggunakan mangkin adalah lebih tinggi [1] 6

Jawapan Esei Bahagian B (a) - perlanggaran antara zarah-zarah bahan tindak balas yang menghasilkan tindak balas - zarah-zarah bahan tindak balas mesti berlanggar antara satu sama lain - orientasi perlanggaran zarah yang betul - zarah-zarah bahan tindak balas yang berlanggar mestilah sekurang-kurangnya mencapai tenaga pengaktifan (b) - bahan: larutan natrium tiosulfat 0.2 moldm-3, larutan asid hidroklorik 1 moldm-3 - radas : termometer, penunu bunsen, kelalang kon, silinder penyukat, kertas putih, jam randik - sebuah kelalang kon yang diisi dengan 50 cm3 larutan natrium tiosulfat diletak di tas kertas turas yang bertanda X - suhu larutan disukat dengan termometer. - 5 cm3 asid hidroklorik dicampur dengan cepat dan jam randik dimulakan. - Masa untuk tanda X hilang dicatat. - Eksperimen diulangi dengan suhu yang berlainan. - graf suhu melawan masa diplotkan. - [graf]lakaran graf berlabel & unit - [graf]bentuk graf yang sesuai

Suhu/0C

Masa/saat semakin bertambah suhu, semakin bertambah kadar tindak balas

(c) (i) - tindakan bacteria terhadap susu menyebabkan susu menjadi basi - Dalam keadaan sejuk/suhu rendah , kadar tindakan bakteria terhadap susu adalah rendah (ii) - dalam periuk tekanan, tekanan yang tinggi menyebabkan air dalam periuk mendidih pada suhu yang lebih tinggi

- makanan menjadi lebih cepat masak dengan suhu yang lebih tinggi Skema Jawapan Kertas 3 1. (a) - Kuantiti/jisim mangkin - Kadar tindak balas - Kepekatan hidrogen peroksida Semua betul ---------------------------------------------- [3] Mana-mana 2 betul -------------------------------------- [2] Mana-mana 1 betul -------------------------------------- [1] (b) - Semakin banyak kuantiti mangkin mangan (IV) oksida digunakan dalam tindak balas semakin tinggi kadar penguraian hidrogen peroksida ---------[3]

- Semakin banyak kuantiti mangkin digunakan semain tinggi kadar tindak- [2]

- Mangkin meningkatkan kadar tindak balas/ Kuantiti mangkin mempengaruhi kadar ----------------------------------------------------------------[1]

(c) i.

Graf paksi berlabel dan berunit skala seragam semua titik ditanda betul 2 garis lengkung yang licin

----------------------- [3]

paksi berlabel & berunit 2 garis lengkung yang licin

----------------------- [2]

ii.

paksi dilabel terbalik 2 garis lengkung

------------------------ [1]

garis tangen ditunjukkan pd saat ke-60 untuk kedua-dua lengkung - menghitung kecerunan tangen kedua-dua lengkungan - Eksperimen 1 ; [0.037-0.047] cm3s-1 Eksperimen 2 ; [0.080-0.090] cm3s-1 Semua betul ---------------------------------------------- [3] Mana-mana 2 betul -------------------------------------- [2] Mana-mana 1 betul -------------------------------------- [1]

(d) - Semakin banyak kuantiti mangan(IV) oksida digunakan semakin besar isipadu gas dibebaskan pada masa tertentu----------------------------------- [3] - Semakin banyak mangkin digunakan semakin cepat gas/ hasil diperolehi [2] - Kuantiti mangkin mempengaruhi isipadu gas ------------------------------- [1]

(e) - Kepekatan hidrogen peroksida semakin berkurang terhadap masa ----[3] - Kepekatan bahan tindak balas semakin berkurang terhadap masa ---- [2] - Kepekatan semakin berkurang // kepekatan mempengaruhi kadar ---- [1] (f) - [ masa pelajar B > 5 minit] - Mangan (IV) oksida ialah mangkin - Mangkin mempercepatkan tindak balas/ mangkin meningkatkan kadar Semua betul ---------------------------------------------- [3] Mana-mana 2 betul -------------------------------------- [2] Mana-mana 1 betul -------------------------------------- [1]

BAHAN KIMIA UNTUK PENGGUNA Soalan Objektif

1.

Antara pernyataan berikut yang manakah betul tentang sifat-sifat bahagian P dan Q? A Bahagian P dan Q boleh larut dalam air B Bahagian P dan Q boleh larut dalam gris C Bahagian P boleh larut dalam gris manakala bahagian Q boleh larut dalam air D Bahagian P boleh larut dalam air manakala bahagian Q boleh larut dalam gris Detergen mencuci dengan lebih berkesan dalam air liat berbanding dengan sabun kerana A Mempunyai bahagain hidrofobik yang lebih melarut dalam gris B Membentuk garam yang terlarut dengan ion logam dalam air liat C Mempunyai bahagian hidrofilik yang lebih berkesan mengurangkan ketegangan permukaan air D Mempunyai bahagian hidrokarbon yang menyebabkan detergen lebih mudah bercerai dalam air liat Antara pasangan bahan tambah detergen dan fungsinya, yang manakah padanan yang betul? A B C D Bahan tambah detergen Natrium perborat Natrium silikat Enzim biologi Garam fosfat Fungsi Melembutkan air Bertindak sebagai agen peluntur Menguraikan kotoran organik Bertindak sebagai agen pengering

2.

3.

4.

Fungsi sabun dalam pencucian adalah untuk I Melembutkan air II Mengurangkan ketegangan permukaan air III Melarut dan mengemulsi gris IV Melemahkan tarikan antara gris dengan kain A B C D I dan II sahaja I dan III sahaja II dan III sahaja I, II, III dan IV

5.

Antara bahan tambah makanan dalam jadual berikut, yang manakah sepadan dengan fungsinya? Bahan tambah makanan Fungsi A Gam acacia Menghalang pertumbuhan mikroorganisma dalam makanan berdaging B Mononatrium glutamat Menambah rasa kepada makanan C Aspartame Berfungsi sebagai pengantioksida D Sebatian azo Meluntur warna bahan makanan Aspirin ialah ubat untuk mengurangkan sakit kepala tetapi juga boleh menyebabkan sakit perut kerana A Aspirin bersifat asid B Aspirin bertindak balas dengan lelehan gastrik untuk menghasilkan asid C Aspirin bertindak balas dengan bahan makanan untuk menghasilkan asid D Aspirin bertindak balas dengan bahan makanan untuk menghasilkan racun Seorang pesakit perlu menghabiskan preskripsi antibiotik yang diberikan oleh doktor mengikut jangka waktu. Jika pesakit tidak menghabiskan dos antibiotik, apakah akibat yang mungkin? A Badan pesakit menjadi lemah kerana racun bacteria masih tinggal B Bakteria penyakit yang masih tinggal menunjukkan rintangan terhadap antibiotik berkenaan C Bakteria penyakit baru mungkin menyerang pesakit D Kuantiti bakteria penyakit itu masih sama banyak seperti keadaan asal

6.

7.

Soalan Struktur 1 Selepas kenduri, meja-meja kotor dengan minyak makanan. Selepas dilap dengan air sabun, minyak dapat dikeluarkan dan meja menjadi bersih semula. Air sabun mengandungi ion stearat yang mempunyai formula struktur CH3 (CH2)16 COO(a) Dalam formula struktur di atas, bulatkan bahagian hidrofilik dan bahagian hidrofobik [2 markah]

(b) Nyatakan sifat bahagian hidrofilik dan bahagian hidrofobik.. Bahagian hidrofilik: Bahagian hidrofobik: .. [2 markah] (c) Terangkan bagaimana sabun boleh berfungsi sebagai agen pembasah.

.. [1 markah] (d) Selain daripada agen pembasah, berikan satu lagi fungsi sabun dalam tindakan pembersihan. [1 markah] (e) (i) Apakah air liat? [1 markah] (ii) Mengapa sabun tidak berkesan dalam air liat?

.... [2 markah] (f) Namakan bahan pencuci selain daripada sabun. .. [1 markah]

Esei Bahagian A 1. Dua bahan pencuci yang biasa digunakan ialah sabun dan detergen. a) Terangkan bagaimana sabun bertindak terhadap kotoran berminyak dalam (i) air biasa, (ii) air liat [10 markah] b) Bincangkan (i) faktor-faktor yang menjadikan detergen bahan pencuci yang lebih berkesan daripada sabun, (ii) bagaimana detergen boleh mencemar alam sekitar dan cara mengatasi pencemaran ini. [10 markah]

Jawapan Soalan Objektif 1. C 2. B 3. C 4. C 5. B 6. A 7. B Jawapan Soalan Struktur (a) CH3 (CH2)16 COO

Bahagian Bahagian Hidrofobik hidrofilik 1+1 (b) Bahagian hidrofilik larut dalam air /tidak larut dalam bahan organik 1 Bahagian hidrofobik larut dalam bahan organik/ tidak larut dalam air 1 (c) dengan merendahkan ketegangan permukaan air 1 (d) sebagai agen pengemulsian 1 (e) (i) air yang mengandungi ion kalsium atau ion magnesium atau kedua-duanya 1 (ii) ion sabun membentuk mendakan/kekat dengan ion kalsium atau ion magnesium 1 Kepekatan ion sabun berkurangan. 1 (f) detergen 1

Jawapan Esei Bahagian A a) (i) - Ion sabun terdiri daripada bahagian hidrokarbon (hidrofobik) dan ion (Hidrofilik) - Bahagian hidrokarbon larut dalam lemak/minyak - bahagian ionik laraut dalam air - tegangan permukaan air dikurangkan/kesan pembasahan bertambah - sabun mengemulsikan minyak/lemak - semasa membilas, minyak dibawa bersama dengan sabun dan air (ii) - air liat mengandungi ion kalsium/ion magnesium - berpadu dengan ion sabun - membentuk kekat/garam tak larut - banyak sabun diperlukan untuk tindakan pembersihan b) (i) - tidak membentuk kekat dalam air liat - mengandungi bahan tambahan(agen pemutih; enzim biologi dsb) - berkesan dalam air berasid - boleh direka bentuk untuk kegunaan pencucian tertentu [4 markah]

(ii) - menggalakkan pertumbuhan alga & rumpair dalam air - menghalang cahaya matahari - kuantiti oksigen dalam air berkurang - detergen sukar terbiodegradasikan - detergen mengubah pH air Mana-mana tiga; Maksimum : 3 markah cara mengatasi : - jangan menggunakan detergen berlebihan - guna jenis detergen yang senang terbiodegradasi - menambahan bahan yang menjadikan detergen lebih senang terbiodegradasi - sisa(air buangan) disalurkan untuk rawatan sebelum dialirkan ke sistem saliran Mana-mana tiga; Maksimum : 3 markah