0% menganggap dokumen ini bermanfaat (0 suara)
49 tayangan4 halaman

Balang Tamak PDF

Diunggah oleh

Komangleony Linda
Hak Cipta
© © All Rights Reserved
Kami menangani hak cipta konten dengan serius. Jika Anda merasa konten ini milik Anda, ajukan klaim di sini.
Format Tersedia
Unduh sebagai PDF, TXT atau baca online di Scribd
0% menganggap dokumen ini bermanfaat (0 suara)
49 tayangan4 halaman

Balang Tamak PDF

Diunggah oleh

Komangleony Linda
Hak Cipta
© © All Rights Reserved
Kami menangani hak cipta konten dengan serius. Jika Anda merasa konten ini milik Anda, ajukan klaim di sini.
Format Tersedia
Unduh sebagai PDF, TXT atau baca online di Scribd

Balang Tamak

Ada reko anak madan Pan Balang Tamak, maumah di désa anu. Kacrita ia
sugih pesan tur ririh makruna, muah tra nyak kalah tekén pada timpalné di déśa
totonan. Baan té saking kruna daya upayané anggona ngamusuhin déśané. Yén
upamaang dayan Pan Balang Tamaké, patuh buka bun slingkad lutungé, baan
saking beneh. Ento kranané Pan Balang Tamak sengitanga baan désané. Yén tuah
dadi baan désané, apanga ia makisid wiadin mati apanga sing ada enu nongos di
désané totonan. Baan té tra ada mintulin pagaén désané, bakal ngaénang dosan Pan
Balang Tamaké ento.

Di sedek dina anu paum désané bakal nayanang Pan Balang Tamak,
mangdéné ia kena danda. Lantas panyarikan désané nundén ngarahin Pan Balang
Tamak, kéné arah-arahné, ”Ih Pan Balang Tamak, mani semengan mara tuun siap,
désané luas ka gunung ngalih kayu, bakal anggon menahin balé agung. Nyén ja
kasépan, bakal danda.” Kéto arah-arahé tekén Pan Balang Tamak.

Kacarita maniné semangan mara tuun siyap, lus désané makejang, nanging
Pan Balang Tamak masih enu jumah padidian, krana ia ngantiang siapné tuun uli
bengbengané. Makelo ia ngantiang, tondén masih siapné tuun. Ada jenengné
makakali tepet, mara siapné tuun uli di bengbengané, ditu mara ia majalan, nututin
désané luas ngalih kayu ka gunung. Tondén makelo ia majalan, tepukina krama
désané suba pada mulih negen kayu, dadi Pan Balang Tamak milu malipetan.
Kacrita suba neked jumah, lantas désané paum, maumang Pan Balang Tamak lakar
kena danda, krana ia tuara nuutang arah-arahé. Ditu laut désané nundén ngarahin
Pan Balang Tamak.

Kacrita Pan Balang Tamak suba teka, lantas klihan désané makruna, ”Ih Pan
Balang Tamak, jani cai kena danda. Masaut panyarikan désané, ”Ento baan cainé
tuara ngidepang arah-arahé ngalih kayu ka gunung.” ”Mangkin, mangkin jero
panyarikan, sampunang jeroné ngandikayang titiang tuara ngidepang arah-arahé,
déning kénten arah-arahé ané teka tekén titiang: désané mani semengan mara tuun
siap bakal luas ka gunung. Déning tiang ngelah ayam asiki buin sedek makaem,
dadi makelo antiang tiang tuunné uli di bengbengané. Wénten manawi sampun kali
tepet, mara ipun tuun. Irika raris titiang mamargi, nuutang sakadi arah-arahé ané
teka tekén tiang. Éngken awanan tiangé kena danda?” Kéto munyin Pan Balang
Tamaké, dadi désané sing ada ngelah keneh nglawan paksanné Pan Balang Tamak.

Kacrita buin maninné Pan Balang Tamak karaahin ngaba sengauk, bekel
menahang balé agung. Pan Balang Tamak ngaba sanggah uug ka pura désa
sambilanga makruna kéné, ”Ené sanggah uug, apanga benahanga baan désané.”
Dadi engon désané ngenot abet Pan Balang Tamaké kéto. Baan kéto masih tan sah
keneh désané bakal ngaénang salah Pan Balang Tamaké.

Maninné Pan Balang Tamak kaarahin maboros ka gunung. Kéné arah-arahé,


”Mani désané maboros, apanga ngaba cicing galak. Nyén ja tuara ngelah cicing
galak, lakar kena danda.” Kéto arah-arahé arah-arahé ané teka tekén Pan Balang
Tamak. Krama désané suba pada yatna, néné tuara ngelah cicing galak, pada nyilih.
Yén Pan Balang Tamak ngelah kuluk bengil aukud buin tuara pati bisa malaib.

Kocap buin maninné las désané maboros, tur pada ngaba cicing galak-galak,
ngliwat pangkung ngrémbéngan dalem-dalem. Yén Pan Balang Tamak majalan
paling durina pesan sambilanga nyangkol cicingné. Mara ia neked sig ngrémbéngé,
sing dadi baana ngliwat, lantas ia ngaé daya apang mangdén désané teka nyagjagin
ibanné, laut ia jerit-jerit. ”Bangkung tra gigina, bangkung tra gigina.” Mara dingeha
baan désané, kadéna timpalné nepukin bangkung, lantas pada nyagjagin. Mara
neked ditu enota Pan Balang Tamak jerit-jerit, lantas takonina: ”Apa kendehang
Pan Balang Tamak?” Masaut Pan Balang Tamak, kéné pasautné, ”Pangkung tra ada
titina.” Béh, sengap déśané, belog-beloga baan Pan Balang Tamak. Payu baangina
titi, gantin Pan Balang Tamaké tuara kena danda. Kacrita suba neked di alasé, lantas
déśané pada ngandupang cicingné ka tengah beté, ada né ngepung kidang, ada
ngepung céléng, ada ngepung manjangan, ada ngongkong bojog sig punyan kayuné.
Yén Pan Balang Tamak kelad-kelid sambilanga nyangkol cicingné mara neked
punyan kétkété. Lantas entunganga cicingné ka punyan kétkété. Ditu koang-koang
cicingné ngengsut, tuara bisa tuun, tra bisa menék, laut Pan Balang Tamak masaut:
”Ih jero déśa, tingalin cicing tiangé ngraras ka punyan kétkété. Nyén déśané ngelah
cicing galak buka cicing tiangé? Jani tiang nandain déśané, baan déśané sing ada
ngelah cicing galak buka cicing tiangé.” Kéto munyin Pan Balang Tamaké, dadi
déśané sing ada bisa masaut, payu kenaina danda baan Pan Balang Tamak. Suba
koné kéto lantas pada mulih maboros.

Kacrita maninné buin karahin Pan Balang Tamak, yén déśané mani sangkep
di bale banjaré. Mara Pan Balang Tamak ningeh arah-arahé kéto, lantas ia ngaé jaja
uli injin, bakal anggona melog-melog déśané. Maninné makikén sangkep, lantas
Pan Balang Tamak ngaba jaja uli injin, mapulung-pulung amun tain cicingé tekén
yéh, laut pejang-pejangina sig sendin balé banjaré muah kecirina tekén yéh. Nyén
ngadén tra tain cicing?

Kacrita suba pepek déśané, lantas Pan Balang Tamak mauar-uar, kéné
munyiné, ”Ih jero makejang, nyén ja bani naar tain cicingé totonan, tiang ngupahin
pipis siu.” Masaut panyarikanné, ”Bes sigug abeté mapeta, ento nyén nyak ngamah
tain cicing? Indayang cai ngamah. Lamun bani, icang ngupahin pipis siu.” Mara
kéto lantas pelen-pelena baan Pan Balang Tamak, dadi cengang déśané ngiwasin
Pan Balang Tamak bani ngamah tain cicing. Puputné payu déśané dendaina sin baan
Pan Balang Tamak. Déning kéto mawuwuh-wuwuh brangtin déśané muah tan sah
bakal ngaénang daya upaya, manang dané Pan Balang Tamak mati wiadin kena
danda.

Maninné buin Pan Balang Tamak kaarahin, yén sing eda dadi ngenjek
karang anak muah malih-alihan ka abian anaké, yén lejeh bani, bakal kena danda
gedé. Kéto uar-uaré. Jet kéto baan Pan Balang Tamak tuara kéweh, krana ia saking
patut. Ditu ia ngaé daya, gérété puleté ané di sisin pekené anggona abian pagehina
lidi, apesina baan benang.
Kacrita mara tebeng pekené, ada anak makita masakit basang, lantas
nylibsib ka puleté, laut masuak Pan Balang Tamak, ”Ih jero déśa, tiang nandain
anak ngamaling ka abian tiangé.” Dadi cengang anaké né masakit basang
éndahanga baan Pan Balang Tamak. Masaut anaké masakit basang, ”Apa salah
tiangé, muah dadi nagih nandain jeroné?” Masaut Pan Balang Tamak, ”Jeroné
macelep ka abian tiangé muah mamaling pamula-mulaan tiangé. Ento apa bongkos
jeroné?” Mara ungkabanga, saja mrareket puleté sig kambenné. Puputné payu ia
dendaina baan Pan Balang Tamak.

Kacrita déśané kéweh pesan ngencanin Pan Balang Tamak, daya kudang
daya singa ada mintulin. Né jani kéneh déśané bakal nunasang paporongan tekén
anaké agung.

Gelisang crita, cuba koné kicén cetik ané paling mandina, apanga Pan
Balang Tamak mati sapisanan. Kocap Pan Balang Tamak suba ningeh bakal kagaé-
gaénang patinné, lantas ia makruna tekén kurenanné, ”Yén awaké suba mati,
gantungin bok awaké temblilingan. Suba kéto sedédéngang sig piasané. Buina
pagelah-gelahané pesuang, pejang sig balé sekenem, rurubin baan kamben putih
sambilang pangelingin. Nah, bangkén awaké wadahin peti, pejang jumah metén.”

Gelisang crita, suba Pan Balang Tamak mati ngamah cetik paican anaké
agung. Lantas Mén Balang Tamak nuutang buka pabesen Pan Balang Tamaké.
Kacrita déśané ngintip Pan Balang Tamak, mati kalawan tan matiné. Mara ia neked
jumah Pan Balang Tamaké, Pan Balang Tamak masedédég sig piasanné sambilanga
mamantra ngambahang bok. Ditu déśané maselselan, pada ngorahang cetiké jelék.
Lantas déśané buin parek ka puri, ngaturang panguninga yén Pan Balang Tamak
tuara mati. Mara kéto bendu anaké agung, déning cetiké kaaturang tra mandi.
Lantas ida ngandika, ”Kénkén cetiké dadi tra ngamatiang, indayang awaké
ngasanin. Mara ajengan ida abedik, lantas ida séda prajani.

Kocap Mén Balang Tamak ningeh orta, yén anaké agung suba séda
ngajengan cetik, lantas ia ngékanang bangkén kurenanné buka né suba.

Kacrita suba sanja, ada dusta ajaka patpat mapaiguman, bakal mamaling ka
umah Pan Balang Tamaké. Mara enota kurenan Pan Balang Tamaké mangelingin
kurenanné sig balé sekenemé, lantas ia macelep ka umah metén, tepukina peti gedé
buin baat pesan, laut sanglonga, senamina, tegena ajaka patpat. Suba koné neked ka
tengah beté, makruna timpalné, ”Dini suba gagah!” Masaut timpalné, ”Maebo
bangké dini, jalan indayang dituan.” Lantas kisidang masih maebo bangké. Buin
makruna timpalné, ”Jalan suba aba ka pura déśa, ditu nyén bani ngutang bangkaan.”
Masaut timpalné, ”Jalan!” Lantas tegena petiné, abana ka pura. Mara neked ditu,
lantas ungkabanga. Mara enota bangkén Pan Balang Tamaké nyengkang, lantas
plaibina, kutanga petiné ditu.

Kacrita maninné mara galang kangin, nuju jero mangku ngaturang canang
ka pura, mara nengok sig kori agungé, tingalina ada peti gedé di natah piasé, lantas
jero mangku masila tiding sambilanga nyumbah: ”Bataran titiangé mapaica, bataran
titiangé mapaica.” Baan sing ada bani mungkah, ngantiang apanga pepek déśané
teka. Mara teka ukud nyumbah, teka ukud nyumbah.

Suba koné pepek pada nyumbah, lantas petiné bungkaha, nget bangkén Pan
Balang Tamaké nyengku, dadi tengkejut déśané, buin pada misuhin bangkén Pan
Balang Tamaké. Ento japin pisuhin, mlutang ya, kadung suba bakat sumbah.
Puputné déśané tuyuh méanin muah nanemang bangkén Pan Balang Tamaké. Kéto
katuturannya.

Anda mungkin juga menyukai